[0:00]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay ta nghe tiếp Pháp Cú, cũng là cái số một, số một cái nhiều chuyện.
[0:16]Nếu ta đi vào chùa Từ Tân, qua cái cổng, ta sẽ thấy có nhiều cái câu đạo lý.
[0:26]Trong đó là có ghi 14 điều Phật dạy gì đó. Nào, món nợ lớn nhất của đời người là gì? Tình cảm. An ủi lớn nhất của đời người là gì? Bố thí. Kẻ thù lớn nhất của đời người là gì? Là chính mình, đó vậy. Thật ra thì 14 điều đó không phải của Phật dạy, mà của ai viết mạo danh Phật. Nhưng mà nghe rất đã tai, thế là mọi người cứ truyền bá và cứ ghi là lời Phật dạy. Cái hiện tượng mà người ta viết ra cái điều gì ta thấy hay hay, nhưng người ta không đủ tự tin để nhận mình là tác giả mà truyền bá vì sợ nhiều người không chấp nhận, nên họ đã mượn một cái tác giả khác có uy tín để truyền bá cái tư tưởng mình đi.
[1:17]Cái hiện tượng này trên thế giới rất là nhiều, đặc biệt ở vùng Trung Hoa, Tàu chuyên môn copy, nhái, fake.
[1:28]Thì 14 lời Phật dạy này ta cũng không biết nguồn gốc, nhưng thấy ghi là của Phật dạy thì mọi người thấy thích, nghe Phật thấy có uy tín, mà đọc nghe cũng đã tai. Tuy nhiên, khi ta phân tích thì thấy rằng cứ mọi điều trong đó đều so sánh và đưa đến cực cấp, tức là cao nhất, cái gì cũng nhất nhất. Thử cái gì mà nhất nhất thì nó hơi kỳ kỳ, không có nhất nhiều như vậy đâu. Thì món nợ lớn nhất của đời người là tình cảm, thì tình cảm cũng là món nợ, cũng không phải nhất đâu, nhiều thứ nợ khủng khiếp hơn chứ không phải tình cảm. Nhưng mà người ta cứ đẩy lên là cực cấp rồi gán cho là Phật... Phật thuyết.
[2:05]Hoặc là có người nào đó nghĩ ra được rất nhiều cái ý cho rằng đạo lý hay, viết thành cái bảng rất to, đề là "Những lời dạy của Khổng Tử", cũng đi bán tùm lum rồi truyền bá nhiều lắm. Nhiều người thấy cũng mang về, tin lắm, gắn lên tường. Nhưng thực sự rồi khi mà... thầy ghé ngang thầy đọc vô thấy chả phải Khổng Tử. Tại Khổng Tử viết trong cái sách Xuân Thu, Tứ Thư, Ngũ Kinh là có hết trơn rồi, thành thử ở đây là toàn những ý mới, nhưng mà cứ mượn danh là của Khổng Tử. Cái trường hợp này cũng nhiều. Có một lần có hai vợ chồng đó hát cũng hay lắm, đàn hát hay. Trong một buổi họp mặt từ thiện, hai anh chị mới hát một bài nhạc.
[2:50]Thầy nghe rất là lạ, sao chưa bao giờ nghe bài này? Vì mấy cái thế hệ đó gần gũi với... với thầy nên là nghe bài nhạc biết biết nhau hết à, nhưng mà sao nghe lạ. Về sau đó thầy mới hỏi: "Nhạc của ai?". Nói: "Dạ của Phạm Duy, nhưng bài này ít ai biết." Thầy nghe thầy biết cũng thêm cái vụ mạo danh nữa, nhưng mà thôi mình nói sợ anh chị buồn, chứ biết ngay là không phải Phạm Duy. Tại nhạc Phạm Duy là thầy nằm trong ruột á. Thầy hát nhạc ổng từ nhỏ mà. Tấu nhạc, đánh nhạc ổng là thấm thía hết nhạc của ổng, cái phong cách của ổng, những cái quãng, những cái phách, cũng hiểu ổng nhiều lắm, hiểu trong ruột trong gan ổng á.
[3:27]Cho nên nghe một bài nhạc không phải của ổng biết liền, không... không có trật được. Giống như là truyện kiếm hiệp Kim Dung cũng vậy. Mình đọc truyện Kim Dung nhiều quá rồi mà nghe một cái người nói Kim Dung mà không phải, biết liền, tại cái phong cách Kim Dung nó sâu. Hồi đó mình nhiều khi hồi nhỏ nhớ mê truyện chưởng quá cái chạy đi ra ngoài thư viện mượn, hỏi có truyện Kim Dung không, cái người ta đưa truyện đề tác giả Kim Dung về đọc. Đọc mười trang đem trả lại, tại biết không phải cách của ổng. Tại
[4:00]cái truyện Kim Dung ổng gài được nhân quả trong đó rất kỹ, là những cái chuyện ác, báo ứng là ngay trong một đời. Mình làm điều gì ác thì chính điều đó sẽ trở lại mình ngay trong một đời. Thầy học cái nhân quả từ Kim Dung rất nhiều. Mọi người đọc truyện Kim Dung để thấy võ công, mưu kế, ly kỳ, rồi đi tìm tòi bí kíp, những bí quyết nhân quả mà Kim Dung gài ở trong đó. Sau này thầy thấy một số bộ phim Hollywood cũng vậy, cũng gài cái nhân quả rất là hay. Tức là một cái tên ác nhân hay giết người bằng cái vũ khí gì thì thường thường cuối cùng là chết đúng bằng một cái đó. Tức là trong Hollywood hình
[4:45]như cũng có ai đó cũng đã thấm thía điều này, mà người làm cũng có cái đạo lý hơn. Nên cái hiện tượng mà giả mạo thì thời nào cũng có. Bây giờ nguy hiểm nhất là kinh Phật. Người nào đó họ đưa đến đạo lý mà họ muốn truyền bá mà họ nói đây chính là Phật dạy, Phật thuyết. Hồi đời nào đã có kết quả đó rồi. Những bản kinh không phải của Phật mà nhận là của Phật, truyền bá nhiều nghìn năm. Càng về sau này rất nhiều người tin tưởng. Tin tưởng thì dĩ nhiên là sai hết, không có đúng với đạo lý của Phật. Rất nguy hiểm. Nên ta hướng thờ Phật nhưng tu theo cái không phải của Phật. Nên cái xác thì còn, hồn mất tiêu.
[5:26]Đạo Phật suy thoái từ từ, mất cái lõi, mất cái linh hồn, mất cái tinh thần, mất cái chánh pháp của Phật. Nên buộc đạo Phật phải suy tàn từ từ là cái điều không tránh khỏi. Thì cái điều mà 14 lời Phật dạy này tuy là mượn danh, nhưng mà nghe rất đã tai. Thôi thì người ta cũng không cần phân tích gì nữa. Tuy nhiên, đẩy lên cái cực cấp là cái gì cũng nhất nhất. Tức là người ta rất quan trọng, lôi cho ta sự chú ý. Ví dụ như "An ủi lớn nhất của đời người là bố thí", thì cũng chả nhất gì đâu. Nhưng mà bố thí cũng là một... một điều an ủi. Giữa cái thế gian mà con người ta nhiều khi ích kỷ, hẹp hòi, hơn thua, bạc ác, mà để ai đó có thể mở lòng ra chia sẻ với
[6:15]nhau một chút vật chất thì thật cũng là một điều ấm cúng, an ủi giữa cuộc đời này. Phải không? Nhưng mà đừng có nhất. Nhất đây là mình gây chú ý, đòn tâm lý. Thôi đó cũng là một dạng số một. Ai cũng muốn mình trở thành số một và cái điều đó là số một. Và ta cũng hay bị cái... cái lối, cái cách nói này trong cái cuộc sống của mình. Thầy ví dụ như mình không ưa ai mà mặc quần màu đỏ, mà áo thì... cái gì? Áo thì xám hay cái gì vậy. Thì người ta mặc thì không vừa thôi chứ cũng không có gì quá đáng, nhưng mà ai hỏi mình: "Ghét ai kia mặc quần đỏ?". Thì mình thêm chữ "nhất" vô để ám chỉ đó là một điều quan
[7:06]trọng, nhưng mà thật ra cũng chả ghét nhất đâu. Người mình ghét nhất là cái người không cho mình tiền á, người đó người ta mới ghét nhất, chứ còn mặc quần đỏ thì cũng chả ghét nhất gì. Nhưng mà trong cách nói mình hay cường điệu, đẩy lên cực cấp. Muốn thu hút sự chú ý, mà
[7:25]muốn nói rằng cái đó quan trọng nên mình cứ đẩy lên. Hoặc là khi mà yêu nhau vậy, hỏi: "Anh có thương em không?", "Anh thương em nhất trên đời", cũng đẩy lên tới cực cấp. Hỏi: "Thật vậy không?", "Thật vậy chứ, lại đây." Để theo dõi coi chừng câu nói đó nó không được...
[7:44]Nên cái chữ "số một" nó nằm bàng bạc trong cái văn hóa của mọi dân tộc. Nhiều khi nó không có xứng đáng là số một, hạng nhất, cao nhất. Tuy nhiên, đó là một từ mà nó có tính cách gây chú ý trong cái đàm thoại, trong cái ngôn ngữ thường nhật nhiều hơn. Còn khi mà viết lách, văn chương, bài văn thì ta rất cẩn thận. Bởi vì hễ mà lấy số một thì chỉ có một thôi. The most chỉ có một, không có cái số hai, và người ta rất cẩn thận. Vì cái đó sẽ bị đánh giá liền, bị nhiều người săm soi đánh giá cái việc mình đưa ra cái đó là hạng nhất có chính xác hay không, vì còn có thể có những cái hay hơn. Nhưng mà trong cái văn nói chuyện bình thường hàng ngày
[8:32]với nhau thì người ta dễ đẩy mọi thứ lên cực cấp. Nhưng mà nên khi ta nghe nói cái này nhất, cái kia nhất thì mình cứ cười cười thôi, chứ cũng chưa chắc là nhất. Dù sao thì cũng gây cho ta sự chú ý như vậy. Ở đây ta có một cái số điều mà nhất thiệt nghe nè. Nay mình nói một số điều nhất thiệt. Thứ nhất, Đức Phật là số một. Này không chối cãi được, Đức Phật là số một.
[9:01]Đức Phật là tối thắng trên hầu hết các phương diện. Ừ. Người ta gọi là Đấng Chánh Giác, bậc Đạo Sư vô thượng. Vô thượng là một cái ngôn ngữ hồi xưa, có nghĩa là không ai hơn được nữa. Nhưng cái khéo trong Đạo Phật là không phải duy nhất, vì trước đó có nhiều Đức Phật, phía sau cũng còn nhiều Đức Phật và tất cả đây cũng cho tâm cái niềm hy vọng lớn lao là chúng sinh là Phật sẽ thành. Nên nói là Phật là tối thắng, cao nhất, Đấng vô thượng nhưng không phải duy nhất, khái niệm này rất là hay. Mà còn bây giờ so sánh tạm thời trong hiện tại thì Đức Phật là số một. Cái số một này, cái hay nhất này trên nhiều phương diện.
[9:49]Phương diện thứ nhất là sự giác ngộ. Sự giác ngộ. Giác ngộ, nếu nói cái cảnh giới giác ngộ thì ta không dùng ngôn ngữ để diễn tả được, nhưng mà nếu để có thể tạm hiểu thì ta dùng cái chữ là hiểu cái điều gì đó thì ta gọi là giác ngộ. Ừ nhưng mà cái hiểu của chúng ta với cái hiểu của Phật, nó là một trời một vực cách nhau mấy tỉ tỉ cây số. Mà người ta kéo thấp xuống để ta có thể hình dung được cái giác ngộ là gì thì ta thường cứ dùng từ "hiểu" thôi. Hiểu, understand. Phía Phật thì dùng chữ enlightened. Cái understand, ta hiểu một điều gì thì ta cũng gọi là ta ngộ ra. Thì nguyên cái nghĩa của chữ "ngộ" của chữ Nho cũng là hiểu ra thôi.
[10:39]Chữ "hiểu" cũng là chữ Nho, chữ "ngộ" cũng là chữ Nho. Chữ "hội" là thấy được điều đó cũng là chữ Nho.
[10:49]Chữ "tri", biết được điều gì cũng là chữ Nho. Ừ thì đây cái chữ giác ngộ có thể mở ra cái tầng nó cao hơn, nhưng mà thấp nhất thì vẫn là cái cái hiểu một điều gì đó. Nhưng cái hiểu của phàm phu khác và cái hiểu của Phật khác. Ví dụ cái hiểu của phàm phu là như thế này: Bây giờ nói mẹ cầm một 100.000đ đi chợ, mua cái món này hết 10 đồng, cho bà ăn xin 5 đồng, rồi mua thêm cái kia 7 đồng, rồi thối lại 2 đồng, hỏi qua hỏi lại, hỏi vòng vòng lát mấy đứa nhỏ nó quay đầu nó không biết cái gì nữa, rồi hỏi rồi kết kết luận là mẹ còn bao nhiêu đồng? À thì đứa mà trẻ mà nó thông minh á, nó nghe qua thì nó cứ trừ cái
[11:33]này cái nó cộng cái kia thêm, nó trừ cái rồi cộng nó ra được cái đáp số, thì nói gì nói vòng vòng lát thế nào mẹ cũng còn mấy đồng. À thì nó hiểu liền. Nhưng mà mấy đứa mà kém thông minh á, nghe cái lòng vòng nó chóng mặt á, nói: "Ủa, mua thêm cái này rồi cho cái kia rồi thối lại đồng nọ rồi rồi vay tiền bà nọ trả bà kia rồi đòi nợ bà nọ", lát nó rối đầu hết trơn rồi nó không hiểu, nên không hiểu. Còn cái đứa thông minh nghe nó hiểu, nó cứ việc hễ mà lấy vô thì cộng, bỏ ra thì trừ, lấy vô thì cộng, bỏ ra thì trừ. Nó cứ bình tĩnh nó làm hết bài toán và nó ra được đáp số, được 10 điểm. Còn đứa kia, nghe lấy vô, bỏ ra, lấy vô, bỏ ra, rồi mượn đồ này,
[12:08]vay đồ kia, trả nợ đồ nọ, mua thêm món nọ, cái lát nó chóng mặt, hỏi: "Con hiểu không?", nó: "Không hiểu." Đó là mức độ thông minh nó thấp, không hiểu. Còn đứa kia nó hiểu bài toán, hiểu, thì cái hiểu của nó cũng chỉ thế thôi, cũng chỉ trong đầu óc, sức thông minh vậy thôi. À hoặc bây giờ, ta học về
[12:28]cái cái khí hậu thời tiết. Ta nghe giảng, nói: "Ừm, từ tháng trong miền Nam này từ tháng 4 cho tới tháng 11 bắt đầu là mùa mưa. Vì sao mùa mưa? Vì cái cái hơi lạnh cái hơi lạnh chứ, cái hơi nước từ ở Ấn Độ Dương, vịnh Thái Lan nó thổi lên phía Bắc. Thì khi đi theo dòng theo cái dòng quay của Trái Đất nó sẽ thành dòng xoáy và nó đưa hơi nước ta nhìn thấy như từ hướng Tây về hướng Đông và mưa đổ xuống vì hơi nước từ cái cái vùng vịnh của Ấn Độ đi lên. Rồi bắt đầu hết cái mùa đó rồi thì cái hơi lạnh từ phía Bắc nó tràn xuống nó đẩy ngược cái hơi nước lui lại, vào đó là lạnh và khô, vào tháng mấy tháng mấy
[13:14]và lúc đó thuỷ triều nó sẽ lên xuống", nghe lát mình chóng mặt liền. Nhưng nếu mình cứ bình tĩnh nghe thì mình hiểu hết, hiểu hết cái việc thời tiết, khí hậu, mùa màng, mưa gió tại sao. Tại sao miền Trung là ít mưa, cái thời hạn mưa ngắn và tại sao cái vùng Bình Thuận gần như khô hạn, là vùng tiểu sa mạc? Bởi vì cái luồng gió đi thế nào, ta nghe ta phân tích ta hiểu hết. Rồi thuỷ triều, mấy giờ thì nước triều dâng lên, mấy giờ nước triều hạ xuống và nó sâu vào trong đất liền tới bao nhiêu km thì thuỷ triều không bao giờ đi vào được nữa, nó bị nước trên nguồn đổ xuống chặn ngang đó lại, không bao giờ đẩy lên được nữa.
[13:49]Thì khi ta học cái điều đó phức tạp, chi li chi li, nhưng mình lắng nghe từ từ mình hiểu hết thì cũng chỉ thế thôi. Cái hiểu đó làm cho ta có thêm kiến thức nhưng cái cảnh giới tâm hồn ta không thay đổi, đạo đức ta cũng chẳng thay đổi. Mà nhưng mà trí thông minh thì có, kiến thức thì có. Còn cái hiểu của Đức Phật, của Đấng Giác Ngộ hay một bậc Thánh gọi là hiểu hoàn toàn khác ạ. Đó là một trạng thái tâm thức thay đổi hết, thanh tịnh, sáng suốt, sâu sắc, hạnh phúc, an lạc và gọi là có thần thông.
[14:28]Nhúc nhích cái là Ngài biết thẳm thẳm thẳm thẳm sâu tới bản chất của vấn đề và cái tâm hồn tràn ngập. Đây đây là một điều đặc biệt mà cũng không cố ý tràn ngập gì. Các Ngài cứ an trú biết toàn thân, nhưng mà biết hết cả pháp giới, chứ ta không phải cố ý biết hết pháp giới mà ta biết pháp giới. Nhớ giùm, nhớ giùm thầy điều này. Không phải là mình cố ý để tôi biết hết vũ trụ trời đất nên tôi sẽ biết được vũ trụ trời đất, hiểu như vậy là điên liền. Ở đây Đức Phật hay là những bậc Thánh tăng không cố ý biết trời đất gì cả, không cố ý, chỉ biết toàn thân. Biết mình còn nhiều lỗi lầm, biết thân này là vô thường.
[15:11]Vậy mà đến khi đạt được cái giác ngộ rồi thì hiểu hết cả trời đất, cả vũ trụ. Nên cái hiểu của các Ngài với cái hiểu của mình nó khác xa. Mà nếu mình lầm, mình tưởng à Đức Phật giác ngộ, cái sự tối thắng của Đức Phật, cái hiểu đó cũng giống như mình hiểu phức tạp về triết học, sai liền, và mình hạ thấp giá trị của Đức Phật xuống mang tội chết luôn á. Có rất nhiều người hiểu Đức Phật kiểu đó, hiểu Đức Phật cái kiểu là Đức Phật cũng giống như một triết gia, Ngài hiểu rất sâu sắc, tinh vi mọi lý lẽ, hiểu đó là bậy á, hiểu đó là bậy.
[15:48]Cái trạng thái tâm hồn của một bậc Thánh, cái gọi là hiểu ngộ các Ngài sâu xa ta nó ngoài ngôn ngữ nên thường ta không diễn tả được, nên các thiền sư hay nói câu là "người uống nước nóng lạnh tự biết" là vậy, chứ không không diễn tả được. Ví dụ như bây giờ cái cách mà ta dạy cho người mù, ta cũng nói hết tất cả những khái niệm cho người mù nghe, nói bầu trời màu xanh, họ họ nghe họ nói: "Ai mai mốt hỏi họ bầu trời màu gì?", nói: "Dạ, màu xanh." Chính xác! Chính xác như mình, nhưng màu xanh là gì thì họ chỉ có hai cái chữ "màu xanh" thôi chứ chưa bao giờ họ nhìn được cái màu xanh. Mình có mắt thì mình nhìn thấy bầu trời màu xanh,
[16:32]còn đối với người mù chỉ có hai cái chữ "màu xanh" thôi, còn ngoài ra không cảm nhận được gì cả. Cũng vậy, ví dụ như bây giờ ta nói sự giác ngộ của Đức Phật cao siêu thì cũng chỉ là mấy cái chữ thôi: "sự giác ngộ cao siêu", chỉ là chữ thôi chứ còn ta không thấy nó là gì cả. Thấy chưa? Nên bây giờ ta nói Đức Phật là tối thắng trên mọi phương diện thì cái tối thắng đầu tiên là sự giác ngộ thì cũng chỉ là ba chữ "sự giác ngộ", hay là năm chữ: "sự giác ngộ tối thắng". Còn cái sự giác ngộ tối thắng là gì thì I am sorry. I'm sorry. No words, no any words can explain, can express that state. Không có ngôn từ nào diễn tả được cái trạng thái đó cả.
[17:26]Hoặc là nói rằng cái đạo đức của Đức Phật là tối thắng.
[17:35]Thì điều này ta có thể hơi hơi cảm nhận được. Ví dụ vì nói lòng yêu thương của Đức Phật là vô hạn, điều này ta có thể so sánh với mình nha. Ví dụ như ta cũng thương mà ta thương ít ít thôi, thương vài người cho vui thôi. Thương vài người cho đỡ buồn trong cuộc đời đen bạc này thôi. Chứ ta cũng không đủ sức để yêu thương được rất nhiều, rất nhiều người. Còn Đức Phật thì không sót một chúng sinh nào. Có thể là Ngài không thể độ hết được vì có nhiều chúng sinh vẫn không có duyên. Nhưng mà lòng yêu thương của Ngài thì không sót một chúng sinh nào. Thì ta có thể so sánh với mình, ta hơi hơi hơi hơi hình dung được điều đó.
[18:20]Hơi hơi thôi. Nhưng về phương diện đạo đức, về lòng từ bi thì Đức Phật là số một về cái lòng từ bi. Hoặc là nói rằng khiêm hạ
[18:32]Đức Phật rất nghiêm trang và cẩn trọng, đĩnh đạc, đầy uy lực. Nhưng trong thẳm sâu tâm hồn Ngài, Ngài không thấy Ngài là gì cả. Ngài vô ngã, không thấy gì hết. Và điều đó là điều mà chúng ta cố gắng. Ví dụ chúng ta phải thường tự nhắc mình là chỉ là cát bụi, chỉ là cỏ rác làm cho tâm ta bớt kiêu ngạo, bớt thấy mình quan trọng để ta có thể tôn trọng được mọi người. Thì ta có thể hơi hơi hình dung được cái đạo đức về sự vô ngã và khiêm hạ của Đức Phật đến thành hư vô. Chứ ta chưa thể hư vô được, nhưng mà ta hơi hình dung được. Về phương diện đạo đức đó thì Đức Phật là số một. Hoặc là về phương diện vô nhiễm, Đức Phật là tuyệt đối trong sạch.
[19:28]Hoặc là về phương diện mà bố thí, Đức Phật là tuyệt đối độ lượng. Ngài có thể, nếu cần là cho sạch. Nhưng mà lúc đó chưa cần thôi. À, lúc đó không hợp lý thì thôi. Còn nếu cần là cho sạch, chả tiếc bất cứ một thứ gì của mình cả, kể cả thân mạng này. Thì nói về phương diện đạo đức Đức Phật là tối thắng, là số một. Nói về trí tuệ, Ngài biết hết cái pháp giới vũ trụ này. Chỉ có cái điều Ngài không nói ra tại lúc đó kiến thức khoa học con người còn ít quá, nói rồi người ta điên, người ta không hiểu. Thôi Ngài nói trong cái điều mà kiến thức của thời đại bấy giờ cho phép. Vậy mà nhiều điều lúc đó người ta đã không hiểu, phải mấy nghìn năm sau mới hiểu.
[20:15]Ví dụ nhìn ly nước, nói Như Lai nhìn trong ly nước này vô số cái vi trùng. Thời đó chả hiểu vi trùng là gì. Mãi sau này khi ta có kính hiển vi ta mới biết. Hoặc là mình nhìn thấy trăng sao lấp lánh, Ngài nói vô số thế giới cũng có chư Phật, có chúng sinh. Mà cái thế giới đó nhiều như hơn cả cát sông Hằng. Nổi cái cát sông Hằng là mình đã choáng váng rồi. Mà Đức Phật còn nói ví dụ một hạt cát của cát sông Hằng trở thành một cái pháp giới, trở thành một con sông Hằng mỗi một hạt cát trở thành một con sông Hằng, thì cộng lại tất cả số cát của tất cả các con sông Hằng đó nó là thế giới của chúng sinh trong vũ trụ này.
[20:56]Thời đó chỉ điên thôi chứ không hiểu nổi, không hình dung nổi. Và mãi hai ngàn hơn 2500 năm sau khi ngành thiên văn tiến bộ tột bực rồi vẫn chưa hiểu được điều đó cho tới ngày hôm nay.
[21:10]Cho tới ngày hôm nay với những cái kính thiên văn cực kỳ kỹ thuật cao với cái hệ thống máy vi tính cực kỳ cao thì bắt đầu ta đang tìm tới được gần đúng cái con số mà Đức Phật nói. Gần đúng tới con số, lúc đó ta mới giật mình là cái trí tuệ của Đức Phật khủng khiếp như vậy. Nhưng mà không phải là trong thời đại đó Ngài nói tất cả điều Ngài biết. Đây cũng là một cái kinh nghiệm cho chúng ta. Những cái gì mà ta biết, cứ lật đật nói ra hết không phải là điều hay. Nhiều khi lại là bất lợi. Nên ta nói một cái điều gì ta biết, nhưng mà chúng sinh có thể có lợi về phương diện tu hành, đắc đạo, đạo đức thì nên nói.
[21:56]Chứ còn nói để thoả mãn tri thức, đôi khi cũng không phải có lợi mà chỉ gây gây sự chống đối, gây sự chống đối. Lúc này người ta thích comment, phản biện và chống đối bậy bạ rồi người ta lại mang tội. Thí dụ đi đưa một điều lên trên internet thì nhiều người sẽ vào comment phản biện bậy bạ. Nhưng nhiều khi người ta đưa điều lên rất là hay nhưng cũng có mấy cái tên gọi là vô lại, cái thích chửi bới lên đó lại không hay. Như vậy nên không phải điều gì ta cũng nói được. Nên nói mà số một thì Đức Phật là số một trên mọi phương diện là mọi điều cao quý nhất. Nên do đó là
[22:41]khi ta có thể tôn kính được một cái đấng số một như thế thì tự nhiên ta có phước. Ta có phước.
[22:53]Thầy nói ví dụ như thầy thấy một người ăn nói hay à thuyết trình hay, thậm chí có thể làm tu sĩ thuyết giảng hay, lưu loát, lợi khẩu, ừm có khả năng hùng biện thì thầy không đánh giá trên cái tài của người đó mà thầy đánh giá cái nghiệp quá khứ á. Thầy cho rằng trong quá khứ người này đã tổ chức cho một giảng sư nào đó giảng, mời mọc, ân cần tiếp đãi, mời nhiều người cùng nghe. Ờ cái việc mà mình hoan hỷ để tạo ra một buổi giảng, để hỗ trợ một vị giảng sư nào đó thì mình được cái phước nhiều đời mình ăn hay, nói giỏi. Á ví dụ như bây giờ vậy, cái một cái buổi giảng của thầy ở đây à mà có những người họ ủng hộ thầy, lo lắng sắp xếp mọi việc
[23:49]để cho mọi người được nghe Pháp, để cho thầy được giảng. Thì sau này ta sẽ tinh nhuần còn có rất nhiều giảng sư nối tiếp theo vì đã gieo cái nhân đó. Hoặc là mình đi nghe Pháp mà mình cũng rủ thêm người đi à hoặc là người đến đây là để lo ăn, lo uống, lo bàn, lo ghế, lo kỹ thuật, mời mọc, tổ chức. Mình hoan hỷ thì mình gieo cái nhân đó kiếp sau mình cũng sẽ trở thành giảng sư. Cái chữ sau thì thầy không biết sau mấy kiếp vậy nha. Nói hơ nói hờ vậy thôi chứ không biết chừng nào. Nhưng mà miệng mình bắt đầu mở ra, bắt đầu ăn hay, nói giỏi từ từ. Còn cái người nào thấy người ta giảng Pháp cứ tìm cách
[24:27]kìm cản thì sau này từ từ nín lại nói không được. Không có cơ hội để nói hoặc là có cơ hội nói nói không ra lời, nghiệp nó chặn lại liền, rất là kỳ lạ. Thì bây giờ cũng vậy, khi ta tôn kính Đức Phật ta được cái phước gì? Phước thì nhiều lắm. Dĩ nhiên cái phước tột cùng sẽ là sự giác ngộ, nhưng mà gần nhất á của cái việc tôn kính Đức Phật là bắt đầu ta chặn được những lỗi lầm của mình. Chúng ta vốn là những người đầy lỗi lầm. Đúng không ạ? Có ai dám nói mình không lỗi không? Không lỗi đã thành thánh mất rồi. Có rất nhiều lỗi, có lỗi chúng ta thấy được và có những lỗi chúng ta chưa thấy được. Thấy hiền hiền vậy đó thôi chớ đừng đụng tới nha, đừng đụng tới.
[25:16]Đụng tới nổ ra một cái không biết chuyện gì xảy ra sau đó. Cho nên là thấy hiền hiền đừng nghĩ hiền vì chưa chứng thánh. Cho nên chúng ta ai cũng vậy, còn lỗi. Có lỗi mình biết và có lỗi mình không biết. Khi ta tôn kính Đức Phật thì ta được cái phước đầu tiên là bắt đầu dừng lại được cái lỗi của mình, dừng thôi chưa hết. Dừng thôi chưa hết. Nói dừng thôi chưa hết nghĩa là làm sao thầy? Nghĩa là thế này, ví dụ như mình là người có cái tật tham lam hay ăn cắp vặt, hồi trước thấy ai để hớ hênh là thò tay ăn cắp, thậm chí vô chùa cũng ăn cắp vặt. À và thậm chí hiện nay một số người đang ngồi nghe Pháp để rình rình đi
[25:56]móc túi người ta kìa, trong khi đang có đó chứ không phải không đâu. A nhưng mà khi mình có cái lòng tôn kính Phật rồi cái mình liếc thấy người ta thấy cái ví tiền của người ta ló ra rất dễ móc, nhưng nãy giờ cái mình cũng hơi khởi tâm tôn kính Phật, cái mình ghìm cái tay mình lại không móc nữa. Đó là chặn được lỗi lầm, chứ chưa hết lỗi. Chưa hết lỗi. Hoặc là một cái người có cái bệnh hiếu sắc. Hiếu sắc tức là nhìn cái người nào đẹp cái mình bị động tâm, mình ưa thích. Rồi cái ví dụ nhìn cái hình khỏa lồ... lỏa lồ của người mẫu, bây giờ cái quảng cáo bằng cái người mẫu nhiều lắm mà ăn mặc hở hang rất là nhiều trên mạng.
[26:37]Hồi xưa thì ít chứ bây giờ cái mạng internet ôi hình nó tràn đầy. Thì với ví dụ cái người đó họ hiếu sắc thì khi họ bị nhìn cái hình đó cái họ bị thích, động tâm. Nhưng mà nếu ta có cái phước tôn kính Đức Phật, thì ta nhìn cái những cái người như vậy ta thấy tội nghiệp. Ta nhìn thấy những cái người mẫu mà hở hang, lỏa lồ như vậy ta thấy tội nghiệp cho họ. Là vì sao vậy? Là vì họ đang gieo rắc cái sự động dục cho rất nhiều người. Và họ sẽ bị, sau này bị quả báo thê thảm. Và cái tấm thân mà họ gọi là đẹp đẽ, yêu kiều đó, chẳng bao lâu một lúc nào đó rồi cũng gì, già rồi xấu. Rồi thật sự tấm thân chỉ là bất tịnh mà thôi.
[27:25]Và thấy rất là tội, tội là họ phải sống bằng cái cách là là phô bày cái thân thể mình ra, rất là đáng thương. Nó không phải là một cái chánh mạng, thấy tội, thì không còn coi ham thích. Đó là nhờ ta tôn kính Phật, thì những cái lỗi đó nó hết dần, hết dần. Và nhiều thứ trên cuộc đời đó ta cứ chặn nó lại, từ từ hết, chặn lại từ từ hết. Đó là cái phước đầu tiên của người biết tôn kính Phật. Mà đó đã là hạnh phúc rồi phải không ạ? Sống trên đời mà cứ hết lỗi dần dần, hết lỗi dần dần là hạnh phúc rồi chứ đòi gì nữa phải không ạ? Mà khi ta tôn kính Phật như vậy là bắt đầu ta hiểu Phật nhiều hơn một chút.
[28:07]Khi ta hiểu nhiều hơn một chút cái ta lại tôn kính Phật thêm một chút. Khi ta tôn kính Phật nhiều hơn một chút thì ta lại hiểu sâu về Đức Phật nhiều hơn một chút. Ta hiểu sâu hơn một chút thì lòng tôn kính ta lại tăng lên một chút nữa. Rồi ta tôn kính tăng lên thì ta lại hiểu rất sâu về Đức Phật. Mà hiểu rất sâu thì lòng tôn kính mình lại ngập tràn. Cứ hai cái đó trở thành cái gì? Cái vòng tuần hoàn quý giá, cứ thúc đẩy nhau, sự tôn kính Phật và hiểu Đức Phật, nó cứ thúc đẩy nhau lớn dần, lớn dần. Thì đến khi mà cái đặc biệt của nó là khi ta hiểu Đức Phật quá kỹ, quá sâu rồi, thì ta hình thành trong tâm mình một điều gì?
[28:43]Chánh kiến, hiểu về chân lý, nó đến cái điểm cực kỳ sâu sắc. Thì lúc đó tự ta sẽ làm thầy của thiên hạ được. Vì mình đã hiểu được Đức Phật, hiểu được đạo lý của Phật, mà mình thực hành được, sống được, thì tự nhiên mình sẽ làm thầy, có thể khuyên răn, hướng dẫn, nhắc nhở, dạy bảo người khác được. Đó là cái phước của lòng tôn kính Phật, tự nhiên nó được như vậy. Nên vì thế, khi ta nói rằng Đức Phật là số một trên cuộc đời này, là Đấng Tối Thắng trên nhiều phương diện. Ta công nhận điều đó, ta hiểu điều đó, ta bắt đầu bước vào một cái thế giới mầu nhiệm, bắt đầu bước vào một thế giới mầu nhiệm từ từ.
[29:33]Từ từ thôi chứ không phải là nhanh, phải thêm năm thêm tháng, mọi điều mầu nhiệm, tốt đẹp sẽ nảy nở dần trong tâm hồn ta, trong cuộc đời ta. Nên vì hôm nay nói về số một, nói về cực cấp, nói về cái hạng nhất, thì Đức Phật là hạng nhất trên mọi phương diện. Cứ ta yên tâm như vậy, cứ hiểu như vậy và cuộc đời mình mở ra một mùa xuân bất tận nha.
[30:02]Rồi Đức Phật cũng vậy, có những lúc Ngài cảm hứng, Ngài ca ngợi những đệ tử của mình. À, Ngài ca ngợi cái người này hạng nhất về phương diện này, người kia hạng nhất về phương diện kia, nhiều lắm. Là tuy là A-la-hán cùng đều có tam minh, lục thông, nhưng mà lạ một điều là mỗi vị lại sở trường một điểm nào đó. Lại có sở trường một điểm nào đó. À. Ví dụ như bây giờ nói, nói ngài Tu-bồ-đề thì cái sở trường ngài nhất là không tranh cãi, hay là từ bi. Cái chỗ này ta cũng không hiểu. Ta hỏi A-la-hán rồi cãi lộn với ai nữa mà ngài đệ nhất không tranh cãi? Thì các vị A-la-hán này chắc cũng đều là vô tranh chứ, vô tranh đệ nhất.
[30:50]Ha, không cãi lộn đệ nhất. Nhưng mà cái cái cái đệ nhất, cái vô tranh của ngài là cái chỗ nào? Tại mình thấy ví dụ như chúng sinh thì hay cãi, tới bậc Thánh thì thôi cãi làm chi nữa, thì ai cũng vậy. Nhưng mà tới mà đệ nhất không cãi, không cãi lộn là cái gì? Mình không hiểu. Mà Đức Phật ca ngợi, Đức Phật ca ngợi đệ tử của mình như vậy, không hiểu. Đố ai biết?
[31:18]Ai mà biết được ngài Tu-bồ-đề cưng lắm á.
[31:25]Cái đệ nhất vô tranh của ngài là cái hay là thế này: Tại vì chúng ta tranh cãi vì điều gì?
[31:34]Chúng ta cãi nhau vì điều gì? Vì bất đồng ý kiến. Bất đồng ý kiến chuyện gì? Nhiều chuyện: chuyện đời sống riêng tư, cá nhân, quan điểm, công việc, đạo lý. Ta có nhiều điều để ta bất đồng với nhau. Ví dụ một chuyện nhỏ về công việc, anh nói: "Ngươi quét cái sân đi". "Thôi, sân này lát mình quét xong rồi lá rơi tiếp, chiều rồi quét luôn một lần." Coi như bất đồng rồi đó, bất đồng. Mỗi người có cái lý, nói: "Thôi chừng nào nó rơi quét tiếp. Bây giờ nó có lá rơi lá thì thôi quét dọn để lát khách khứa tới." "Nó quét lát cũng rác rụng nữa rồi khách cũng tới cũng dẫm trên lá mà đi. Thôi chiều quét luôn một lần." Hai kiến hai ý kiến đều có lý, đúng không ạ?
[32:19]Nhiều khi ai cũng có lý. Chính vì thấy mình có lý nên ta mới cãi. Chứ nếu thấy mình vô lý đâu ai cãi. À. Rồi bây giờ giữa hai người đều có lý và đều có thể cãi nhau trong công việc, thì ngài Tu-bồ-đề đứng ở chỗ nào để gọi là hạng nhất?
[32:40]Đứng ở giữa là quét phân nửa thôi hả? Để phân nửa hay sao?
[32:47]Nghĩa là thứ nhất, ngài bỏ cái ý cái có lý của ngài. Vì cái có lý của người kia cũng có lý, có thể sử dụng được trong cuộc đời, không sao. Nếu không không muốn quét thì thôi ngài cũng không cần quét. Chiều quét cũng được, vì điều đó lặt vặt. Lát khách tới giẫm đi trên lá khô cũng dễ thương, lãng mạn mà. Nên ngài bỏ cái có lý của ngài. Vì vì cái cái có lý người kia, thôi cũng chấp nhận. Vì cũng không phải chuyện gì lớn lao. Nhớ như vậy, không phải chuyện gì lớn lao, không gây tai họa gì lắm cho cuộc đời, chỉ là những điều lặt vặt, ngài buông liền ý mình ra. Vì người kia cũng có lý, đó là một. Rồi trường hợp ví dụ như có hai người cãi nhau,
[33:30]cái người nói quét lá, người không quét lá, ngài đứng ở vị trí nào? À, lúc đó ngài chỉ ngồi đó nhìn huynh đệ mỉm cười, hai người kia khỏi cãi liền. Tự nhiên người nào cũng buông ý mình ra liền. Vì sao? Vì cái sự thanh tịnh từ nơi tâm hồn của ngài, cái vô ngã, cái khiêm hạ của ngài làm cho hai người kia đều mỗi người buông luôn ý mình ra, cũng không còn thấy mình là có lý nữa. Rồi và người này bắt đầu chấp nhận cái ý của người kia. Tức là ngài là bậc thầy của cái việc không cãi lộn là không phải ngài không cãi, mà ngài đủ cái uy lực, đủ đạo lực, đủ cái sức mạnh tinh thần lan ra, làm cho mọi người chung quanh mình hết cãi luôn.
[34:09]Không còn ai cảm thấy mình có lý nữa và ai cũng cảm thấy ý của người kia cũng có lý. Đó là hạng nhất. Rồi ví dụ như bây giờ nói là ngài Ưu-ba-ly là hạng nhất về giới luật.
[34:24]Thì ta nghĩ vị A-la-hán nào cũng giỏi về giới luật chứ. Nhưng mà tại sao riêng ngài Ưu-ba-ly lại Phật khen là hạng nhất về giới luật? À. Là bởi vì ngài cho rằng khi một người đàng hoàng, thánh thiện, thì mọi việc đều đúng với khuôn phép, chuẩn tắc, có tính mô phạm, không có làm bừa bãi. Ngồi, khi đi, khi đứng có nơi có chỗ đàng hoàng. À. Thì mà nguyên nhân, từ nhiều kiếp xa xưa, ngài thường trông coi về cái luật pháp của những quốc gia. À, nó nó cũng có cái cái tập nghiệp. Và khi cái tập nghiệp cái đưa vào trong đạo thì nó biến thành cái giới luật. Và ngài sâu sắc về điều đó. Nên làm hay không nên làm một cách có lý luận, kỹ lưỡng.
[35:18]À, khi ví có thể khi ta bước vào căn nhà thì một căn nhà thì ta làm cái điều gì? Ờ thì ta nói: "Vô thì vô, kiếm chỗ ngồi." Ngài không ạ. Dép để đâu? Chân nào nên bước trước để biểu hiện sự tôn trọng trong cái văn hóa đó? Vì trong cái văn hóa đó, cái chân phải là quan trọng thì vui lòng bước chân phải vào trước. Vì người chủ nhà người ta sẽ hài lòng, người ta biết rằng người ta được tôn trọng đến mức độ như vậy. Rồi khi vào, đầu tiên khi chưa ngồi ghế, đứng ở vị trí nào là thích hợp một tỳ-kheo? Tự nhiên mình bước vô nhà người ta bước luôn qua tới cửa buồng người ta không thích hợp. Mà đứng mé mé ngoài cửa hoài cản đường không ai vô được, không thích hợp.
[36:03]Vô sát cái ghế nhiều quá người ta chưa mời, thiếu điều ngồi nha nhanh quá, không thích hợp. Ở một vị trí nào đó, không quá gần ghế, không quá xa ghế, khi người ta mời mình dễ ngồi lên. Những điều chút chút chút chút đó thì ngài Ưu-ba-ly nghĩ ra, ngài nhìn thấy ra, sợ chưa? Hôm nay nghe sợ chưa?
[36:24]Hoặc là khen ngợi ngài Si-va-li là đệ nhất về phúc lộc. Ừ, vì phúc lộc là vì trong quá khứ, ngài đã cúng dường các bậc Thánh, cúng dường thiếu điều là cúng hết luôn. Mà không phải riêng các bậc Thánh, đối với những chúng sinh hèn mọn, ngài cũng yêu thương, bảo bọc, chăm sóc. Cái hạnh đó nó nhiều quá đi. Thành thử bây giờ là ngài được chư Thiên thương một cách kỳ lạ, không bao giờ để cho ngài có thể mà thiếu thốn bất cứ điều gì. Nên được gọi là: "Đệ đệ tử ta mà hạng nhất về phúc lộc là Si-va-li." Đó, ngài cứ hạng nhất, hạng nhất như vậy, cũng là những cái cực cấp cao lên. Đó. Và có nhiều người tin rằng nếu họ thờ ngài Si-va-li,
[37:12]chắc họ cũng được lây cái phúc lộc của ngài. Thì thay vì ta thờ ông Thần Tài, Thần Tài không có lý lịch, không có lý lịch rõ ràng, không biết đâu tới, và do thầy bói tạo ra, và do mấy ông điêu khắc tạo hình để bán lấy tiền. Thì ở đây ta có một siêu Thần Tài, siêu Thần Tài.
[37:38]Super god of money. Siêu thần tài. Siêu thần tài, thì thấy ngu gì không thờ ngài, phải không ạ? Nếu ta có tin rằng ta thờ một vị thần nào đó mà đem đến cho ta tài lộc thì ngài Sīvali là ứng viên số một, ngon hơn nhiều. Số một, thờ ngài Sīvali ngon hơn. Nhưng mà nói: "Thấy thần tài thì người ta bán tượng để thờ nhiều chứ ngài Sīvali không thấy bán tượng?" Don't worry, đừng lo chuyện đó, công ty Pháp Quang sẽ cung cấp đầy đủ. Sẽ provide everything nha, đừng lo chuyện đó. Trong 60 Thánh vị độ mệnh có ngài Sīvali phải không? Đó, nên ai mà bốc nhằm ngài Sīvali là có thể hưởng ké cái phúc lộc đệ nhất của ngài nha, vậy vậy.
[38:30]Kỳ này chắc Tết này buộc phải làm riêng ngài Sīvali hơi nhiều người ta vừa xé thoái, người ta đi tìm bốc mà lại gặp vị khác bỏ lại, bốc được cái gì đâu, bốc được ngài Sīvali mới cầm ra thỉnh.
[38:50]Bây giờ đó à cái số một,
[38:58]có tiếng gì ai nói gì vậy? Cái số một hay là vị trí số một là vị trí ở đỉnh cao nhất,
[39:07]nó thường gợi cho người ta cái gì? Cái tham vọng, tham vọng, nguy hiểm.
[39:16]Có một lần một ông tổng thống nhưng tổng thống Mỹ nào đó Thầy quên mất rồi.
[39:25]Thì khi mà trong một cái chuyến công du thì những cái người mà bên phụ trách an ninh bảo vệ ổng thì cũng nói cho ổng đi là cái đường đi nên đi như thế nào để bảo vệ cho ổng an toàn này cái nọ, bảo đảm cái mạng sống ổng này kia nọ, trao đổi thì ổng nói đùa một câu. Ổng nói: "Cái chết của tổng thống là sự quan tâm lớn của phó tổng thống." Tại ổng tổng thống chết thì ông phó tổng thống đương nhiên lên làm tổng thống liền. Cho nên ý ổng nói rằng ông phó tổng thống là người mà ước ao tổng thống chết nhiều nhất trên cuộc đời này chứ không phải khủng bố đâu. Mấy thằng khủng bố thì đúng là cũng muốn tổng thống chết thiệt,
[40:04]nhưng mà người mà muốn tổng thống chết nhiều nhất chính là phó tổng thống. Cái đó câu nói đùa nhưng hết sức đúng thực tế. Tại vì sao? Tại vì ai cũng muốn vươn lên vị trí số một, nên cái chữ vị trí số một là một gợi ý nguy hiểm cho cuộc đời này. Ai cũng có cái tham vọng ngấm ngầm, ai cũng thích làm trưởng. Trong một lần Thầy đi Trường Sa thì được cái tổ chức cơ quan Ủy ban Trung ương của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam mời Thầy đi một chuyến Trường Sa, đi chuyến 10 ngày, thì cũng 2, 3 năm gì rồi.
[40:42]Thì trong chuyến đi đó có ông là Chuẩn phó Tư lệnh Đô đốc rồi ông phó Mặt, Phó Chủ tịch Mặt trận, mấy ông phó toàn phó không à. Tại vì cái chuyến đi vậy nó cũng không phải là quan trọng để có thể cái người mà trưởng người đứng đầu họ đi, nên thường là cử người phó đi. Mà cái chuyến đi đó là các sĩ quan hải quân họ họ lo cho đoàn rất là ân cần.
[41:08]Ở đi một chút xíu chừng 5 tiếng đồng hồ sau là chết sạch hết rồi, không còn gì nữa. Mới tàu mới xuống tàu đi ra khơi từ từ ai cũng vui vẻ, đi qua phòng này phòng kia gặp nhau để giao lưu thấy vậy nhưng mà 5 tiếng đồng hồ sau không còn một bóng người, chết hết, chết hết. Say sóng rớt hết, trừ những cái người mà sĩ quan trên tàu họ quen thôi, họ đi tới lui thôi. Nên trước 5 tiếng đồng hồ mình còn hăng hái lên phòng ăn ăn, nhưng kể từ bữa phòng ăn lần đầu tiên tới bữa phòng lần thứ hai rồi là không một bóng người lên phòng ăn ngồi. Đói chết, nằm đó chết luôn chứ đi đâu nổi nữa đâu. Và thế là các anh sĩ quan hải quân là phải mang thức ăn xuống tận phòng cho mình ăn.
[41:51]Tội nghiệp lắm, mấy ổng cởi trần mặc quần đùi đi mang thức ăn phục vụ, tội. Dòm tưởng như là lính vậy đó, tới chiều ổng chụp hình đàng hoàng đeo lên ông nào cũng sĩ quan không. Nhờ vui vẻ lắm, cũng dễ thương. Thì khi mà sắp chia tay nhau nó có cái lời chúc, họ cứ chúc nhau trong đó cái đoàn đi mới chúc cái những người mà đi trong đoàn: "Thôi bỏ giùm cái chữ phó, chúc anh bỏ chữ phó." Nghĩa là gì? Leo lên trưởng. Đó là ước mơ của tất cả mọi người. Phó rồi leo lên trưởng. Chỉ có một nơi phó không bao giờ dám ước mơ leo lên trưởng là trong đạo tràng của mình. Vì cái tổng đạo tràng là một người xuất gia,
[42:29]còn còn lại phó tổng đạo tràng là cư sĩ. Nên muốn mà từ phó tổng đạo tràng leo lên làm tổng đạo tràng thì yêu cầu bỏ vợ, bỏ con đi tu thì điều đó thôi, ngang đây dừng lại được rồi.
[42:47]Nhật Chiếu Ngộ đâu cà, không thấy đây? Nên cái vị trí số một vậy. Tuy nhiên, ta cũng đừng nghĩ rằng cái người mà nhắm tới cái vị trí số một là tham vọng, vì thực sự có những người họ là lý tưởng.
[43:06]Ví dụ như Bác Hồ vậy. Từ lúc nhỏ, nghe bố mình với cụ Phan Bội Châu hay những vị danh nhân bàn về việc nước, cái nhục mất nước thì Bác âm ỉ một cái lý tưởng là giành lại độc lập. Mà để có thể mà giành lại độc lập thì phải lãnh đạo được toàn dân, mà muốn lãnh đạo được toàn dân thì mình phải leo lên vị trí số một, bắt buộc. Nên có những người vậy, họ nhắm đến vị trí số một không phải là vì tham vọng mà vì một lý tưởng cao cả, đó vậy. Nên có những trường hợp như vậy. Nhưng mà cái số một là một cái sự thử thách ghê gớm. Vị trí số một đỉnh cao của quyền lực là một cái thử thách ghê gớm. Ví dụ nghe giới thiệu sướng lên mà có chữ phó phía trước,
[43:55]khó chịu vô cùng, mơ ước ngày nào bỏ chữ phó đi. Đó cũng là một cái cái tiềm tàng âm ỉ như vậy. Rồi cái cái tiềm tàng day dứt khó chịu đó là nó đúng tâm trạng của các phó tổng thống, phó tổng thống.
[44:14]Rồi các nước có một cái chữ nhất này mà thường hay thi đua với nhau là trong nước có bao nhiêu người giàu nhất, có nhiều người giàu nhất, và cho đó là một quốc gia hùng mạnh. À, nước nước này đã có được 30 triệu phú rồi, đất nước kia đã có được 10 tỷ phú rồi, tỷ phú đô la đó. Chứ còn tiền Việt Nam thì tỷ phú là bèo rồi. Thì họ cứ đếm cái số người mà đã đạt được là vào hàng triệu phú, ví dụ như là: "Ồ, đất nước Trung Hoa ngày nay đã có 5.000 triệu phú" và cho là số một thế giới, hoặc là nước Mỹ ngày hôm nay là có bao nhiêu tỷ phú rồi đô la rồi, nước Nga, nước Pháp, nước Anh gì đó và họ so sánh với cái
[45:03]con số đó là để đánh giá rằng đây là một quốc gia hùng mạnh. Nhưng hôm nay, ở nơi bầu trời chùa Từ Tân này ta đề xuất một cái nhất khác nó nhân văn hơn, nó đạo đức hơn, đẹp hơn là xem quốc gia nào có ít người nghèo nhất, đó là quốc gia số một.
[45:31]Ví dụ như thống kê năm trước, quốc gia đó còn một triệu người sống ở mức nghèo khổ. Năm thứ hai thì còn 700.000 người, năm thứ ba tiếp, cho tới khi quốc gia đó chỉ lơ thơ còn khoảng chừng 100, 200 người sống ở mức nghèo khổ. Và trên thế giới thì ta vẫn còn những con số trăm ngàn, số triệu người sống ở mức nghèo khổ hoặc thậm chí có những quốc gia nói như Ấn Độ, cái con số sống dưới mức nghèo khổ là mấy trăm triệu thì quốc gia nào mà thanh toán được cái số người nghèo khổ, thanh toán không phải là đem ra quăng biển nha, thanh toán tức là nâng cái mức sống người ta lên không còn lọt trong cái mức nghèo khổ nữa thì đó là quốc gia thành công nhất, thịnh vượng nhất.
[46:13]Ta nên đưa ra cái chỉ số này, chứ đừng đếm số tỷ phú, triệu phú. Vì sao vậy? Bởi vì để có thể có được nhiều tỷ phú, triệu phú có nghĩa là ta gom tiền của rất nhiều người tập trung về cho ít người, đúng không ạ? Thì mới tạo ra được rất nhiều triệu tỷ phú, triệu phú cho quốc gia đó. Số tiền thì nó chỉ nhiêu đó thôi, số tiền phát hành trong quốc gia nó chỉ chạy nhiêu đó thôi, nhưng để xuất hiện được nhiều tỷ phú thì phải gom tiền của nhiều người khác vào túi một người, đúng không ạ? Bây giờ ta đặt vấn đề lại, ít người nghèo nhất thì là số tiền phải được chia ra cho nhiều, chia cho nhiều để cho đừng có cái người nghèo ít tiền quá, số tiền đó sẽ chia ra.
[46:54]Nó nhân bản hơn, độ lượng hơn, tử tế hơn, hạnh phúc hơn.
[47:03]Cho nên từ đây về sau, nếu ta nghe một bài báo nào mà nói: "À, đây là một quốc gia mà có nhiều tỉ phú nhất", ta nên viết cái comment: "Đó là một quốc gia ô nhục nhất của trái đất này! Vì quốc gia đó đã gom hầu hết tiền của người ta lại vào một số ít người, chừng ấy người thôi, chừng năm chục người, một trăm người thôi. Đó là một quốc gia ô nhục!". Còn nếu mà nói: "Quốc gia mà ít người nghèo nhất", ta nói: "Đó mới đúng là một quốc gia cao quý!". Ta phải comment như vậy. Và những thời gian gần đây, ta cũng nghe những bài phát biểu của Thủ tướng Việt Nam cũng vậy, cũng thường nói về sứ... nghĩa là giải quyết làm sao để cho đừng còn có những người
[47:49]nghèo khổ, chính là đi đúng cái hướng nhân văn này. Đi đúng cái hướng nhân văn, đạo đức này. Và thế giới tương lai là phải so sánh điều này, chứ không phải so sánh đếm cái người mà nhiều tiền, mà phải đếm số người không còn người ít tiền nữa. Đó mới là một quốc gia thịnh vượng thực sự, con người ta biết chia sẻ, giúp đỡ, yêu thương, nâng đỡ với nhau. Chứ không phải là gom tiền của nhau lại để mình trở thành cái người nhiều tiền nhất, trở thành kẻ ác độc. Cho nên khi ta đề cao à "Nước này có bao nhiêu tỉ phú", chính ta đang xúi mọi người sống một đời ác độc, tìm cách gom tiền của mọi người về mình,
[48:31]tích lũy đó để đếm số, chứ không phải để bố thí cho ra. Vì nếu họ bố thí vội vàng quá, họ sẽ không còn đủ con số để được xếp vào những người giàu trên thế giới này. Hằng... được tạp chí Forbes rồi thống kê họ à: "Với cái tài sản này thì người này được xếp vào hàng tỉ phú", nên họ phải tích lũy lại cho đủ. Tích lũy chưa đủ thì phải tích lũy. Mà để tích lũy cho đủ con số mà được đưa vào cái danh sách những người giàu nhất thế giới thì họ có bố thí không? Không! Đó. Nên khi ta ca ngợi cái số người nhiều tiền nhất, ta đã thúc đẩy cái xã hội này không còn bố thí nữa, và thúc đẩy những người có tiền không làm cái hành vi
[49:15]từ thiện, chia sẻ nữa, vì họ phải tích lũy để họ được vào con số đó. Còn nếu mà ta ca ngợi một quốc gia, một cộng đồng xã hội không có người nghèo thì chính ta đang khuyến khích con người chia sẻ đi. Vì số tiền nhiều không phải là giá trị của sự vinh quang, mà cái cộng đồng anh đang sống không còn người nghèo, đó mới là cái giá trị vinh quang.
[49:41]Giờ ta không nói ở tầm mức quốc gia, ta chỉ nói ở tầm mức cộng đồng nhỏ. Anh sống ở đâu, đừng để cộng đồng của anh có người người nghèo khổ. Đó là anh thành công, chứ không phải anh sống ở đâu trong cộng đồng đó anh là người giàu nhất. Nếu nói rằng: "Ồ, trời cái làng tôi ông đó là giàu nhất", coi chừng, coi chừng có vấn đề về đạo đức của ông đó. Phải... Nói ổng giàu nhất thì thôi được rồi, nhưng hỏi trong làng ổng còn người nghèo không? Nếu trong làng ổng còn người nghèo mà ổng là người giàu nhất, đây là tay ác độc. Khẳng định một câu liền: "Bóc lột người ta. Không chia sẻ, không giúp đỡ ai hết".
[50:22]Nên ta nghe không bao giờ ta nghe chữ "Sư phụ Từ Tân là người giàu nhất" bao giờ cả, là vì lý do đó đó. Có một
[50:38]chữ nhất khác.
[50:46]Gì vậy? Ai dè! Kiếm ghế cho bé ngồi con, khi con đẩy ra thì con phải cho bảo đảm em có chỗ ngồi chứ. Chứ thế này à, đây là nơi mà có ít người có ghế ngồi người nhất là kẹt lắm á con. Không còn ai có không có ghế ngồi mới là đúng cái cộng đồng của Phật Quang, Từ Tân chứ.
[51:07]Ta có cái chữ nhất mà ai cũng mơ mộng là chữ "nhất tâm định tĩnh" trong thiền định. À! Ví dụ khi mà một người tu thiền vượt qua được chánh niệm tỉnh giác, bắt đầu chứng Sơ thiền, thì cái chữ Sơ thiền vẫn không được dùng cái từ là "nhất tâm định tĩnh". Vì sao vậy? Vì Sơ thiền là cái cảnh giới cao siêu rồi, chết là sinh lên cõi trời rồi, cõi trời Sắc giới rồi, rất cao siêu, nhưng mà vẫn không được gọi là "nhất tâm định tĩnh". Vì sao vậy? Vì vẫn còn tầm, còn tứ. À trong đó vẫn còn những tác ý bí mật, mặc dù là tâm đã lọt vào rồi, không ra được nữa, không phải là là thoái chuyển được nữa, nhưng mà vẫn còn tầm, còn tứ, nên không được gọi là "nhất tâm định tĩnh".
[52:04]Còn cái người mà vượt khỏi Sơ thiền vào nhập được Nhị thiền thì mới thực sự gọi là vào cái cõi "nhất tâm định tĩnh", vì nếu mà chết, lên cõi trời rất là cao. Nên vì vậy, ta thấy rằng khi một người mà chứng được thiền mà bỏ thân này lên cõi trời thì phải hiểu rằng cái trạng thái tâm của họ trong thiền định đó là một điều khác hẳn, khác hẳn, khác hẳn với cái tâm trước đây.
[52:35]Có một số người tu thiền rồi tâm được yên, và tự cho mình đã được Sơ thiền. I am sorry, you are wrong! Sai rồi! Vì cái trạng thái mà thanh tịnh đó nó đang lẩn quẩn ở chánh niệm tỉnh giác mà thôi, chưa phải nhập Sơ thiền, chưa phải nhập Sơ thiền.
[53:01]Nhưng mà do vì không có các bậc A La Hán giám định, xác chứng, nên rất nhiều người tự phong. Và cái bệnh tự phong này làm suy tàn cả đạo Phật luôn, làm suy tàn cả đạo Phật. Đến lễ Thành đạo tới, vào tối mùng 7, Thầy sẽ giảng về điều này. Sẽ một bài quan trọng về thiền. Nếu ai quan tâm đến thiền hay thực hành thiền, thì xin trân trọng mời về dự lễ Thành đạo để tối mùng 7 ta được nghe về điều này nha.
[53:40]Cái trạng thái, từ trạng thái tâm bình thường mà để ta chứng được chánh niệm tỉnh giác, nó đã là bước qua một cuộc đời mới, khác hẳn. Còn nếu ta thấy mình tu rồi tâm cũng được yên, được thanh tịnh, rồi ta tự cho mình là được chánh niệm tỉnh giác, xin thưa: cũng chưa phải. Vì cái tâm yên yên của ta đó với cái tâm phiền động trước đây không khác nhau lắm, hơi hơi thôi, hơi khác một chút thôi. Cho nên ta chưa thực sự bước vào cái thế giới của thiền, chưa bước vào chánh niệm tỉnh giác. Vì nếu thực sự chứng chánh niệm tỉnh giác, ta bước vào thế giới khác hẳn, khác hẳn. Mình không còn là con người bình thường trước kia nữa.
[54:26]Tức là hơi bất thường, kỳ kỳ.
[54:32]Cũng có thể là bất thường kỳ kỳ nếu ta còn lẫn tà kiến ở trong, mình sẽ cư xử theo một cách kỳ kỳ. Ví dụ như ai hỏi mình một câu gì đó mình tát người ta một cái thay vì mình trả lời đàng hoàng, nên cũng hơi kỳ kỳ. Nên ta gặp cái người mà chứng chánh niệm tỉnh giác, mình cẩn thận giữ khoảng cách an toàn, giống như đi xe trên đường cao tốc. Nha, giữ khoảng cách vì không biết họ cư xử thế nào. Thì trong cái chánh niệm tỉnh giác mà còn lẫn tà kiến chút, họ sẽ cư xử hơi kỳ kỳ. Ví dụ như mời họ ăn cơm mà nói một câu gì có thể nó không có chuẩn đạo lý, cái họ úp nguyên mâm cơm xuống đất. Kìa, kỳ lắm, họ hơi kỳ kỳ, là cẩn thận.
[55:14]Có khi ta hỏi họ một câu, họ không trả lời mà họ nạt ta một cái, họ hét một cái, cũng hơi kỳ kỳ, nên cẩn thận với người đó. Vì họ ở cái thế giới không giống mình lắm, do chứng được chánh niệm tỉnh giác. Nhưng nếu ta chứng được chánh niệm tỉnh giác mà ta có chánh kiến thì không sao, con người đó rất bình thường, rất trầm lắng, rất bình tĩnh, rất dễ thương, nha. Nên thấy người nào tu hành mà tâm thanh tịnh mà rất dễ thương thì người đó có chánh niệm tỉnh giác và có chánh kiến, không bị lẫn tà kiến. Như vậy. Nên ta cứ nhìn chung quanh mình, look around, coi ai yên... thanh tịnh mà dễ thương thì có thể người đó có
[55:54]chút chánh niệm tỉnh giác và có chánh kiến. Ủa nói tại sao có chánh niệm tỉnh giác mà chưa chắc có chánh kiến? Đúng như vậy. Nhiều khi chứng luôn tới Nhị thiền, Tam thiền vẫn còn lọt tà kiến trỏng. Đó là lý do mà Đức Phật nói: "Không phải đệ tử của Như Lai, dù có chứng được thiền định vẫn không chứng được Thánh quả", là vì chỗ này. Không phải là Đức Phật muốn độc tôn cái đạo của mình, nhưng mà chỉ bởi vì còn sót tà kiến ở trong. Nguy hiểm. Nên cái chữ "nhất tâm định tĩnh" là một điều cực kỳ khó khăn và cao siêu, ta phải đi qua nhiều kiếp. Hôm hôm qua, Sư phụ Từ Tân có nói câu này: "Cái khóa thiền Từ Tân đã đi được 20 năm,
[56:40]rồi Sư phụ Từ Tân có hỏi có ai chứng gì không giơ tay lên?". Thì có nhiều người cũng rụt rè, bẽn lẽn muốn giơ tay mà không dám giơ, không biết sao.
[56:55]Thì 20 năm thì cũng có một số người có kết quả, nhưng đối với cái việc tu hành 20 năm chỉ là một chớp mắt, chứ không phải là nhiều. Và lúc mà hôm qua thầy ngồi đó thầy nghe Sư phụ Từ Tân hỏi câu đó, thầy nhìn mọi người thầy rất là mừng. Thầy mừng một điều là mọi người xem cái 20 năm đó là điều không quan trọng và ta sẽ đi tiếp với nhau 20 năm nữa và mọi người rất hạnh phúc. Ví dụ hỏi có ai chứng chưa coi như chưa ai chứng gì, nhưng mà mọi người không hề thất vọng, vì hiểu rằng 20 năm trong thiền chỉ là một cái chớp mắt. Còn có một nơi nào đó mà hứa với ta tu 6 tháng đắc, tôi anh tu theo tôi 3 năm tui chứng, thì đều là nói dối cả.
[57:42]Có một lần thì có một cái ông cũng lớn tuổi ổng đến gặp thầy. Ổng nói: "Tôi có nghe nói ở nơi đó có hướng dẫn một cái loại khí công mà tập được rồi thì sẽ không bao giờ bị ung thư, nên tôi đã tìm đến đó và xin học. Và người ta nói là dụng công trong đó là 3 tuần, thì tôi cũng dụng công 3 tuần nhưng không có kết quả rồi tôi đi về." Thì nghe thì thầy không nói gì, nhưng mà thầy biết rằng cái 3 tuần là một điều sai lầm. Không có công phu nào 3 tuần mà thành cả. Nhất là vấn đề khí công nó liên quan tới thiền ở trong đó đó. Liên quan tới hơi thở, liên quan tới thiền thì không có chuyện 3 tuần. Nên ai đưa ra một cái thời hạn nhất định cho cái vấn
[58:24]đề liên quan tới thiền, khí công đều là lừa đảo. Nó không có tính thời gian. Chỉ cần mình đi đúng thôi, tu đúng thôi, chứ không tính thời gian. Mà hôm qua mà nghe Sư phụ Từ Tân nói cái câu đó, thầy nhìn mặt mọi người thấy ai cũng thanh thản, không có đòi hỏi. Và cái gư- nhìn gương mặt đó mọi người có vẻ sẵn sàng đi thêm 20 năm nữa không sao. Như thế thầy rất là vui vì người đó đã vượt qua được cái cái cái cái ham muốn, cái giới hạn về thời gian, chấp nhận đi tới vô tận. Không cần biết, miễn đi đúng thì thôi. Rất là hay. Xin chúc mừng những thiền sinh hôm qua.
[59:08]Nên ta phải còn đi rất là lâu xa, quan trọng đi đúng thôi. Nội cái mà chứng được Chánh niệm tỉnh giác rồi, mà đúng Chánh niệm tỉnh giác rồi thì xin lỗi chết bỏ thân lên cõi Trời liền. Vì cái trạng thái giữa hai cái tâm trước đây là phàm phu với cái tâm của một người chứng Chánh niệm tỉnh giác khác nhau rất xa, và khác nhau rất xa nên cõi giới sinh về khác nhau rất xa, bằng đúng cõi người lên tới cõi Trời. Nhưng thường thầy hay nói chuyện với các đệ tử của thầy, nhất là các đệ tử xuất gia, các thầy các cô, là nói: "Tụi con nếu đủ phước lên cõi Trời cũng xin vui lòng ở lại, stay here."
[59:47]Vì sao vậy? Vì thế giới đang cần rất nhiều người chân tu. Ai chân tu đủ phước bay lên Trời hết, rồi bỏ cái thế giới buồn rầu này lại cho ai, phải không ạ? Nên thôi cứ vui lòng ở lại, phát nguyện ở lại mãi mãi. Là xây dựng cả cái hành tinh này thành một cõi Phật cái đã, rồi hãy đi đâu thì thì đi. Như vậy. Chứ đừng đi, cứ ở lại. Còn thầy đi đâu kệ thầy. Như vậy. Ta nói cái chữ "nhất tâm định tĩnh" nó khó đến như vậy. Ta nghe rất là đẹp, nhưng nhớ không dễ đạt được. Nhưng có cái Nhị thiền, Tam thiền trong kinh Phật định nghĩa là "nhất tâm định tĩnh" vì bặt hết vọng tưởng. Ta có một cái chữ nữa nhất nữa là "nhất tâm đảnh lễ".
[1:00:40]À khi ta lạy Phật, ta lạy các vị Bồ Tát, A La Hán, ta hay dùng chữ là "chí tâm đảnh lễ" hay là "nhất tâm đảnh lễ". Nhất tâm nghĩa là một lòng. Là một lòng đảnh lễ, một lòng không có hai lòng. Hai lòng là sao? Một lòng là sao? Là khi lễ Phật chỉ còn một tâm ý là tôn kính Phật, tôn kính các bậc Thánh. Không có thêm một cái tâm thứ hai lọt vô là đang nghĩ tới lát nữa ăn cái gì, cái xe để đâu, hay là ngày mai thế nào, quá khứ ra sao, người nọ thì không có nữa. Dồn hết chỉ một tâm mà tôn kính Phật. Dễ không? Cũng khó, là vi- vì ta còn bị tán tâm, còn bị vọng tưởng. Nhưng mà nếu ai có thể nhất tâm lễ Phật, người đó phước rất là lớn.
[1:01:30]Nhất tâm đảnh lễ. Nên cái câu mà ta hay dùng chữ "chí tâm" là tận cái lòng của mình. Sau này có người dịch là "dốc lòng lễ Phật" cũng hay. "Dốc lòng" hay "chí tâm" hay "nhất tâm" cũng đều là những cái từ diễn tả cái trọn hết tấm lòng mà tôn kính Đức Phật. Mà bởi vì ta tôn kính Đức Phật quá nên không còn tạp niệm xen vào khi ta lễ Phật. Nhớ như vậy. Vì ta quá tôn kính Đức Phật, cái tình cảm đó nó kéo hết mọi cái tâm niệm ta vào một mối, không còn bị phân tán. À còn nếu ta không có cái tình cảm tôn kính Phật tột độ, ta lễ Phật hơi hơi, thì vừa đầu lễ xuống cái trong đầu nó nghĩ tùm lum chuyện hết.
[1:02:13]Có không ạ? Có như vậy. Nên vì vậy, nếu ta có được cái tình cảm tôn kính Phật thì lúc đó ta thường nhiếp tâm lại, tâm nó không bị tán loạn khi ta lễ Phật. Nên chỉ nhất tâm đảnh lễ. Ta có một cái chữ nữa nhất nữa là nhất trí. Đoàn kết nhất trí. Nhất trí nghĩa là gì? Khi mọi người họp nhau xong mới nói: "Ôi, tất cả chúng ta đã nhất trí điều này!" Nghĩa là gì?
[1:02:45]Tất cả đồng ý một điều gì đó nha. Thì một chỉ còn nghĩa là không còn có cái gọi là bỏ phiếu trắng hay là bỏ phiếu nghịch, bỏ phiếu chống, mà tất cả đều bỏ phiếu thuận. Nên mà "Hôm nay, hội nghị chúng ta đạt được sự nhất trí cao độ là tất cả sẽ xuất gia hết!" Có không ạ? Không, chắc không có đâu. Cái này khó nhất trí rồi nha, khó nhất trí á.
[1:03:12]Nhưng mà nhất trí nghĩa là tất cả đồng ý. Mà thường một tổ chức nào đó mà đạt được sự nhất trí như vậy thì người ta rất là mừng, vì sao vậy? Vì nó đạt đến sự đồng thuận, đoàn kết và có sức mạnh. Mọi người sẽ tập trung cho công việc được hết, không còn ai vừa làm vừa nói ra nói vào, không còn ai bị ép buộc phải theo số đông làm mà trong tâm nghĩ khác, rất dễ phản bội. Nên ở đây khi ta nhất trí với nhau ta cùng có một mục tiêu, bỗng nhiên tạo nên sự đoàn kết, gắn bó. Còn khi thiếu sự nhất trí, ta không có một mục tiêu chung, ta khó đạt được sự đoàn kết, không đồng lòng và trong việc làm cái sự hợp tác không chặt chẽ.
[1:03:54]Vì không hợp tác chặt chẽ nên ta mất cái sức mạnh liền. Nhớ như vậy. Ừ thì cái sức mạnh có được là do hợp tác trong công việc, phối hợp trong công việc. Cái chữ "hợp tác" nó còn hơi trừu tượng, chứ cụ thể hơn là phối hợp với nhau chặt chẽ được trong công việc mà không cần nói nhiều. Ví dụ như hôm nay là có ngày buổi giảng đi. Đoàn của ta đổ vào một cái thì mỗi người tự biết mình phải làm gì. Người họp lại sắp ghế, ta lật đật là lấy đồ lau cái nền nhà trước liền, à rồi cái ta trải những cái tấm khăn để cho mọi người bước lên có cái chỗ lau chân, rồi một người khác lật đật chạy đi dọn dẹp cái sân để mà
[1:04:36]sắp ghế ngoài sân, một người lo cái nhà vệ sinh đã sạch chưa. Tức là phối hợp với nhau đều cùng một mục đích chung là gì? Tạo nên một buổi giảng đông người, ai cũng được thoải mái. Là ta có cái mục tiêu chung và ta nhất trí điều đó. Vì nhất trí cho nên ta có mục tiêu chung, vì có mục tiêu chung nên ta phối hợp với nhau trong công việc, vì phối hợp với nhau trong công việc nên ta có sức mạnh. Nên cái cái sự nhất trí nó quan trọng là như vậy. Nên trong buổi họp người lãnh đạo cố gắng thuyết phục mọi người đồng nghiệp của mình làm sao đạt được sự nhất trí cao độ là như vậy, chứ còn để phân tán người này nghĩ này người kia
[1:05:12]nghĩ kia coi chứ việc làm không phối hợp, lỏng lẻo và nguy hiểm. Nguy hiểm vì sao? Vì có thể có sự phản bội ngầm ở trong, phản bội.
[1:05:24]Ta có một cái số chữ "nhất" là "nhất mực chung thủy" hay là "tận dạ trung thành".
[1:05:33]Nhất mực chung thủy. Chữ "chung thủy" này thường là nói trong tình yêu, hôn nhân nhưng mà cũng trong tình bè bạn cũng nói được, đồng nghiệp cũng nói được. Chữ "trung thành" cũng vậy, nghĩa là đều là hàm ý là không phản bội. Và chữ "không phản bội" này nó không phải chỉ là người nhỏ đối với người lớn, mà không phải chỉ là ngang hàng với nhau, mà thậm chí không phản bội cả người lớn đối với người nhỏ của mình nữa. À. Ví dụ có một cuốn phim thế này, có cái phim Trung Quốc không biết là của Đài Loan hay của Hồng Kông hay Trung Quốc không biết, lâu lắm rồi thầy coi cũng lâu. Là lúc đó là Nhật chiếm Trung Quốc thì một cái số người sĩ quan của lực lượng
[1:06:16]Trung Quốc họ mới tổ chức một đội tình báo để kháng chiến chống Nhật. Thì anh này ảnh có nghiệp vụ tình báo nên ảnh mới tuyển các cô nữ vào làm các nữ tình báo. Mà phải nói rất là tội nghiệp cái người nữ mà đi học về tình báo, luyện khổ quá! Luyện khổ cực hơn nam vì nữ vốn yếu đuối mà. Nhưng mà phải cái xoay xở thể lực chiến đấu không được thua người nam và có khi còn phải giỏi hơn, mặc dầu vẫn phải giữ hình dáng mảnh mai. Nhìn cái mảnh mai, mong manh, yếu đuối nhưng mà đánh võ người nam đánh không lại. Họ phải luyện đến mức độ như vậy, cực quá. Bò sình ban đêm, ban hôm, băng nước, băng suối, vác đồ chạy, đánh đấm đủ khứ thứ hết.
[1:06:58]Và còn cái thê thảm nhất là họ không được quyền giữ trinh tiết nữa để phục vụ cho cái công tác tình báo, kinh hồn. Phải nói trong đó có người tự tử chết luôn vì họ theo truyền thống gia đình, người phụ nữ trinh tiết là quý giá, vô đó không được giữ nữa để phục vụ công việc tình báo, nhiều người tự tử chết liền. Như vậy. Và trong đó vậy, mà cái người mà sĩ quan mà dạy họ là một cái người nghiêm khắc và tài giỏi, đào tạo họ thành một một biệt đội nữ tình báo khủng khiếp. Nhưng khi bắt đầu thả ra đi hành động thì cái ông sĩ quan này ổng ổng bị Nhật mua mất.
[1:07:34]Sau khi mua thỏa thuận với Nhật về cái địa vị, về tiền bạc, ổng cung cấp cho Nhật sạch sẽ tất cả danh tính, mật danh của những người tình báo kia bán hết. Nhật đi kiếm từng người giết sạch từng người, giết sạch từng người, giết hết, giết hết. Còn sót một cô, cô đó là người yêu của cái ông ông ông chỉ huy đó. Cổ mới phát hiện ra là tất cả những đồng chí mình bị bán đứng hết rồi. Mà ổng nói rằng chỉ có cái ông này mới biết mật danh, vị trí và hoạt động thôi, biết mặt thôi, và chính ông này là người phản bội. Và cổ làm một việc cuối cùng để trả thù: tiếp cận ổng, giết ổng luôn rồi bỏ đi biền biệt luôn để không ai tìm thấy mình nữa.
[1:08:15]Bộ phim dừng lại ở một cái kết đau đớn, nhưng điều đó nghĩa là phản bội mà chính cái người trên phản bội người dưới vì là phản bội Tổ quốc. Bộ phim rất đau lòng. Nên vì ta có khái niệm là nhất mực chung thủy là đã xác nhận thương nhau rồi, không bao giờ phản bội nữa. Trên đối với người dưới, người dưới đối với người trên hoặc là ngang hàng với nhau. Và trong cái sự chung thủy này đôi khi ta phải chấp nhận những lỗi lầm của nhau chứ không có đặt điều kiện: Anh tốt tôi mới chung thủy, anh không tốt tôi không chung thủy thì trên đời này ta không bao giờ chung thủy với ai được nữa vì ai cũng có lỗi lầm.
[1:09:00]Ở trong một chừng mực nào đó mà ta đã chấp nhận thương nhau rồi, quý nhau rồi thì không phản bội nữa dù ai cũng còn lỗi lầm, chứ không đặt vấn đề đòi hỏi là anh phải thánh thiện tuyệt đối, anh tốt tuyệt đối tôi mới chung thủy với anh. Đặt vấn đề đó thì mãi mãi muôn kiếp ta không bao giờ chung thủy, trung thành với ai được hết vì ai cũng còn lỗi lầm. Nên cái chỗ này phải nói là một cái đạo lý rất hay và rất là khó. Trong một chừng mực nào thôi, ta xác định được ta đã chọn nhau rồi, chọn nhau rồi: "We chose each other already." Ta chọn rồi thì không bao giờ phản bội nhau nữa, nhất mực chung thủy, không đòi hỏi nữa.
[1:09:46]Hôm rồi vị sư phụ Từ Tân có nói một câu vậy, nói: "Như tôi với thầy cũng có những lúc không đồng ý nhau chứ, nhưng cái tình của nhau là trên hết và không bao giờ phản bội nhau." Sư phụ Từ Tân đã nói được điều đó rất là hay. Cho đến ngày hôm nay, hai anh em đi qua bao nhiêu năm với nhau rất nhiều sóng gió, cùng với nhau đi trên những cái thăng trầm, đau khổ nhưng lúc nào cũng thương nhau. Là như vậy, mặc dù hai người ở hai tông môn tách biệt, cái gì chả giống nhau: ông nói giọng Quảng Trị, ông nói giọng Nam Sài Gòn, không y nhau hết, nhưng rất thương nhau. Nhiều lúc Sư phụ cũng rất phiền Sư bác:
[1:10:24]"Tại sao không đổi giọng Sài Gòn đi thuyết pháp?" Rất phiền nhưng mà thôi mình tôn trọng, mình không vì lý do cái giọng nói mà phản bội nhau, nha. Kệ, nói giọng Quảng Trị kệ, cứ thương nhau, cứ chung thủy. Có những điều ta phiền nhau chứ, nhưng mà không vì những điều đó. Đã chọn nhau rồi, nhớ như vậy trên đời ta đã chọn nhau rồi: "We chose each other already. That's enough." Đủ rồi, thôi rồi, không bao giờ phản bội nữa gọi là nhất mực chung thủy hay là tận dạ trung thành, như vậy nha. Nhớ điều đó để mà sống. Và khi sống được như vậy rồi ta được cái lợi gì? Yên tâm. Cũng giống như là như thầy nói với các đệ tử của thầy vậy:
[1:11:08]Khi tụi con xuất gia chọn sư phụ rồi, tụi con không thể đòi hỏi sư phụ tuyệt đối như Đức Phật được. Tại sư phụ có phải chứng đạo đâu, có phải thánh đâu. Nhưng ở trong chừng mực nào mà tụi con đã chọn sư phụ rồi thì cố gắng trung thành. Mà cái trung thành như thế này: Nghĩ nè, hễ sư phụ mình xuống địa ngục, sai xuống địa ngục, xuống theo cho vui. Sư phụ mình lên thiên đường, lên theo cho vui, không thắc mắc nữa, không thắc mắc nữa. Như vậy cho nó yên tâm. Nên cái lợi mà khi ta được cái nhất mực chung thủy hay tận dạ trung thành: Yên tâm, xong, thôi, kệ ổng, đâu đâu theo đó có nhau, có nhau mãi mãi, rồi xong việc rồi không nghĩ
[1:11:48]ngợi gì nữa và như vậy đỡ bị bị phá hoại. Chứ cái người bên ngoài họ cứ vào họ tìm cách họ móc các thầy, các cô mình, móc rút đi để trở thành người phản bội mà biết bao nhiêu người đã bị. Nên Sư phụ có dặn, nói khi nào mà có những người tiếp cận tụi con mà họ nói đúng ba điều này thì con xác định giùm Sư phụ đó là giặc luồn vào đang lôi kéo tụi con: Một, họ nói họ rất kính Sư phụ. Kính cái câu này dễ nói và nói đồng cảm thấy mình thấy mình tin họ liền để họ làm cho mình tin họ, rất kính Sư phụ. Thứ hai, họ khen con, khen con rất nhiều ưu điểm là 50% rồi đó nha, là giặc rồi đó. Thứ ba, bắt đầu họ hứa, hứa tạo cơ hội cho mình về tiền bạc,
[1:12:32]địa vị, tài sản, chùa chiền là đủ 100% đây là giặc, phải báo cáo liền. Nên đầu tiên mà nghe nói: "Tôi rất kính Sư phụ" thì làm ơn đánh 25% người này là giặc. Vì sao vậy? Vì cái người kính Sư phụ họ không nói họ kính, họ lo tu à, đúng không ạ? Thì có người sẽ thắc mắc nói: "Trên mạng nói kính Sư phụ đầy ở trển, bộ giặc hết hả?" Nhưng mà không khen cá nhân. Thứ hai, họ khen mình, rồi xong hết hơn 50% người này bắt đầu trổ mòi rồi đó, bắt đầu có mòi là giặc. Và sau đó họ hứa cho mình này kia nữa rồi xong luôn, đủ 100%, phải lập tức báo cáo về đạo tràng liền, giặc đang vào. Ở trong chùa mà đúng như vậy là phải báo cáo lên
[1:13:17]ban Quản viện liền, báo cáo Sư phụ liền. Vì họ làm cho mình mất đi cái sự trung thành, chung thủy. Mà khi mình mất đi cái trung thành, chung thủy rồi, mình nghe cái hứa của họ mình khoái chí nhưng đó chỉ là ảo vọng làm tâm mình bất an. Còn mà mình cứ nhất mực chung thủy, tận dạ trung thành coi vậy chứ mà yên tâm. Ví dụ nhiều người hay nói câu này: "Đi theo Sư phụ không có tương lai." Mà nếu mình là người ham một cái tương lai tươi sáng mình bị lừa bởi câu này liền. Còn nếu mà người nào mà nhất mực chung thủy, tận dạ trung thành mà nghe câu nói là: "Đi theo Sư phụ không có tương lai", thì mình có thể trả lời:
[1:14:01]"Tôi không cần tương lai, tôi cần Sư phụ thôi."
[1:14:13]Ta có một khái niệm "nhất" khác nữa là độc nhất vô nhị. Độc nhất vô nhị thường đây là một lời khen cho một con người hay một sản phẩm hay một công trình mà nổi trội không ai có thể đạt được nữa. Đây là một lời khen độc nhất vô nhị. Ví dụ ở đây ai là người độc nhất vô nhị nhỉ? Có ai không? Ở đây ai cũng độc nhất vô nhị tại không ai giống ai cả, nhưng mình tôi là duy nhất, phải không? Tôi mập mập cái bụng bự phèo cái đó thì rồi không ai giống mình cả, tại vì... Nói không ai giống ai cũng gọi là độc nhất vô nhị, nhưng chữ độc nhất vô nhị nó hàm cái ý là rất hay, rất đẹp, rất khéo, rất tài. Chứ còn mỗi người chúng ta đều là độc nhất vô nhị, đâu ai giống ai đâu.
[1:15:04]Nhưng mà ta không gì đặc biệt nên mình cũng không tự xưng mình độc nhất vô nhị làm chi. Chừng nào mình là hoa hậu thì đúng là độc nhất vô nhị, tại vì hoa hậu trong cuộc thi chỉ có một mà thôi, vậy đó.
[1:15:19]Hoặc là một sản phẩm, nói đây là một chiếc xe độc nhất vô nhị bởi vì nó tích hợp quá nhiều tính năng mà không có chiếc xe nào có được, nhưng vài thời gian rồi người ta cũng rượt theo được. Chữ độc nhất vô nhị là ám chỉ một cái lời khen. Ở đây trong cái việc tu hành thì cái gọi là ta không có ước ao mình là một người độc nhất vô nhị vì nó dễ trở thành cái bản ngã. Ví dụ như ai khen mình nói: "Trời ơi, thầy là giảng độc nhất vô nhị", thì đó là một điều nguy hiểm. Nếu ta chấp nhận cái lời khen đó thì đó là một điều nguy hiểm vì bản ngã ta bắt đầu xuất hiện liền. Nếu mà ai khen ta: "Ồ, thầy giảng hay độc nhất vô nhị", thì phải xem đó là một điều đáng buồn. Vì sao?
[1:16:05]Vì ta cần trong Đạo Phật rất nhiều người giảng hay, rải đi khắp nơi, mọi chân trời, góc bể, mọi nẻo đường, hẻm núi, vực sông, ở đâu cũng có những người thuyết về Phật pháp rất hay để cứu độ chúng sinh chứ không phải chỉ có một người độc nhất vô nhị đứng đó mà nói hoài. Ví dụ như bây giờ như thầy giảng, cũng nhiều người khen thầy giảng hay lắm nha, đừng có chê nha, cũng nhiều người khen lắm à, nhưng mà nghe thầy hoài bắt đầu chán chưa? Bắt đầu chán rồi, phải không ạ? Trời, nghe ổng nói hoài, mấy năm trời nghe hoài, bắt đầu chán. Nên cái độc nhất vô nhị nó cũng nguy hiểm như vậy. Chứ còn nếu bây giờ mình nghe người khác giảng
[1:16:45]hay cũng như giống như mình đổi món vậy đó: "Ồ, nghe đã tai. Thôi, đổi qua người này nghe sướng hơn vì cũng lợi ích như vậy, cũng hay như vậy, hấp dẫn như vậy mà nó đỡ nhàm." Thấy không? Nên cái độc nhất vô nhị trong Phật pháp nhiều khi dễ là một cái bẫy mồi nguy hiểm cho bản ngã nó nó tăng trưởng. Hôm nay quý Phật tử đã chán chưa? Nghe thầy giảng chán chưa kìa?
[1:17:09]Thấy có người gục gục cái đầu, gục đầu là do buồn ngủ hay là hay đồng ý cà?
[1:17:20]Ta có một cái chữ nhất dễ thương. Ừm, có một lần khi Đức Phật thuyết pháp nói chuyện nghĩa là trao đổi đàm thoại với một du sĩ Magandiya, thì sau khi mà bẻ gãy hết mọi cái lý luận của ông kia để buộc ông phải biết rằng ổng đã rơi vào tà kiến để ổng chấp nhận cái chánh pháp thì Đức Phật có nói lên cái cái lời cảm hứng ngữ: Không bệnh, lợi tối thắng. Niết bàn, lạc tối thắng. Bát Chánh, đường duy nhất đến bình an bất tử.
[1:17:59]Không bệnh, lợi tối thắng, nghĩa là trên đời này có nhiều cái gọi là có lợi, nhưng mà cái lợi nào Đức Phật nói: Không bệnh mới là số một. Bởi vì sao? Vì nhiều người đã cay đắng nhận ra rằng khoảng thời gian đầu cuộc đời ta vất vả làm để kiếm tiền, và khoảng thời gian sau cuộc đời ta dùng số tiền kiếm được đó để chữa bệnh. Cho nên nếu không bệnh thì là lợi vô cùng, đỡ nhiều cái, hạnh phúc lắm, đúng không ạ? Niết bàn, lạc tối thắng, trên đời có nhiều loại gọi là hạnh phúc, nhưng tất cả là ảo vọng, tạm thời, chỉ Niết bàn mới là hạnh phúc thực sự và số một. Bát Chánh, đường duy nhất, nói là để đi đến cái sự giác
[1:18:44]ngộ đó, sự bình an bất tử đó thì Bát Chánh Đạo là con đường duy nhất không có con đường thứ hai. Nên ai nói một điều gì mà ra khỏi Bát Chánh Đạo thì ta kết luận ngay người đó là tà kiến liền. Đó hay, nó có cái chữ nhất cũng hay. Ta có cái chữ nhất nữa là: Chế tâm nhất xứ, vô sự bất biện. Cái câu này các vị các vị Nho hay nói, hay các vị hòa thượng cũng hay nói: "Chế tâm nhất xứ, vô sự bất biện." Nghe hiểu không ạ? Hiểu không? Mấy chữ Nho này rầu lắm. Nên mình nghe mà các giảng sư giỏi Nho quá mà ổng giảng mà mấy ổng nói khua nhao nói cái rẹt qua ổng bỏ đi liền là mình đứng lại ngơ ngác đó. Cho nên mấy câu này phải giải thích: Chế tâm là kềm chế cái tâm. Nhất xứ: một chỗ.
[1:19:35]Giữ tâm ở một chỗ, nghe hiểu chưa? Bắt đầu hiểu rồi đó. Chế tâm nhất xứ: giữ tâm lại một chỗ. Vô sự bất biện: vô sự là không có chuyện gì, bất biện: không xong. Chế tâm một chỗ thì không có chuyện gì mà không thành công. Đó cũng là một cái câu nói hay, nên nghĩa là làm việc gì ráng mà chuyên tâm, đừng có xao lãng thì việc đó sẽ thành công. Nhưng có một số người họ bị cái bệnh xao lãng, ngồi một chỗ cái tâm nó nhảy tùm lum à, muốn kềm kềm không được. Vì sao vậy? Vì đó là một dạng bệnh lý của thần kinh não, dạng như tăng động, suy nhược thần kinh nên nhiều ý nghĩ nó cứ trôi trôi trôi chứ mình không muốn.
[1:20:19]Muốn chế tâm không phải là dễ chế tâm, cũng phải rất có phước mới có thể mà chế tâm nhất xứ để được gì? Vô sự bất biện, không phải dễ. Ta có một cái chữ nhất cũng hay lắm: "Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh", cũng là số một đó. Nghĩa là thuần một cái nghề gì cho thật giỏi thì cũng sống sung sướng một đời, miễn là cái nghề đó lúc đó là người ta là cần. Như có hai vợ chồng đến thăm Thầy, cái nói: "Dạ, trong cái mùa dịch này tất cả mọi mặt hàng đều bị đình trệ không buôn bán được, riêng mặt hàng của con bán chạy hơn bình thường." Nói: "Mặt hàng gì?" - "Con bán cồn tẩy khuẩn." Trúng mánh luôn! Trong cái dịch COVID này thì đúng là người ta mua ầm ầm,
[1:21:08]làm cồn cồn để sát khuẩn, trời ơi, trúng mánh luôn. Mà hết rồi nha, đừng có tưởng Sư phụ còn. Muốn xài có chuyện xài hết rồi.
[1:21:22]Nãy giờ ta nghe rất nhiều chữ nhất phải không? Hầu hết là dễ thương, nhưng có một chữ nhất cực kỳ nguy hiểm, nó đưa đến sự cực đoan.
[1:21:34]Ví dụ một tôn giáo nào đó nói rằng cái thần linh của tôi là độc nhất, là duy nhất, không có thần linh thứ hai, ai nói tới một thần linh khác, giết liền. Thì cái nhất này là một cái nhất cực đoan, nguy hiểm.
[1:21:52]Nhất là một chỉ là nhất là chỉ một tín ngưỡng, mà chỉ một tình yêu, đó cũng hàm chứa một cái, coi chừng một cái cực đoan nguy hiểm. Vì một tình yêu cũng nguy hiểm lắm. Nói: "Một tình yêu đẹp chứ Thầy, sao nguy hiểm?" Không, nguy hiểm. Ví dụ như cái ông đó ổng cưới vợ về ổng chỉ biết mình vợ ổng thì ta hãy tin tưởng đi, dòng họ, gia đình tan nát hết. Nên phải có sự chia sẻ, còn trách nhiệm với anh, chị, em, bố, mẹ, nội, bên ngoại đủ thứ chuyện hết nha, mặc dầu nói rằng là "nhất vợ nhì trời" gì đó không biết. À, cũng còn chữ "nhất vợ nhì trời" mình quên phân tích nhỉ. Bữa nay quên soạn nên là Thôi thôi bỏ đi cái chuyện đó đi.
[1:22:32]Nên thường thường cái tình yêu thương của ta vậy á, cũng nói mà một tình yêu là bắt đầu nguy hiểm, cũng dễ rơi vào cực đoan rồi tan vỡ mối liên hệ đối với xã hội, thân tộc, nó bị nguy hiểm, nên như vậy. Cho nên vì vậy ông bà mình đã khuyên đừng để có một tình yêu, ông bà mình khuyên bằng cái câu ca dao rất là hay: "Thương ai thương cả lối đi", có phải một con người không? Thương lây luôn qua cái đường người đó đi mà. "Ghét ai ghét cả tông chi họ hàng." Hôm rồi Sư phụ Từ Tân lên gặp lên gặp Thầy ở trên núi, lên gặp. Sư phụ Từ Tân nói một câu này mọi người nếu nghe chắc không hiểu, nhưng Thầy cực kỳ thấm thía và cảm động.
[1:23:18]Lên đây cụ Từ Tân gặp Thầy mới nói câu này: "Đúng là thương cả lối đi." Chỉ bốn chữ, nhưng trong đó là tràn ngập cả một trời yêu thương.
[1:23:32]Tức là Sư phụ Từ Tân lên nhìn chùa cái gì cũng thương, thương cả Phật tử của của Phật Quang luôn. Cả Phật tử Phật Quang cũng thương, cái gì cũng dễ thương. Sư phụ Từ Tân nói được có bốn chữ à: "Thương cả lối đi." Rồi thôi, nhưng mà anh em hiểu nhau vậy được rồi, hiểu nhau được rồi. Nên thật ra không có một tình yêu, và cẩn thận cái một tín ngưỡng. Và có nhiều người mới nói bây giờ mình nói qua chính trị một chút, nói: "Nếu như Thầy nói cái gì đó một nó cực đoan như vậy là một đảng cực đoan hả?" Không biết cực đoan hay không nhưng mà có lần thì nói chuyện đó, có nhiều người hỏi: "Việt Nam thế nào?" Vì khi mình nói chuyện với người
[1:24:08]ta trên mạng á, nói tiếng Anh trao đổi, nói: "Tôi cũng không biết nhưng chỉ điều tôi thấy tôi được hai điều, ở đất nước tôi được hai điều: một, tôi được rất nhiều tự do; và đất nước tôi rất trật tự, ổn định." Vì thường á là để có thể giữ đất nước ổn định thì người ta phải tước rất nhiều quyền tự do của công dân thì đất nước mới... Ở yên! Ở yên! Anh tự do anh làm đủ thứ chuyện hết, không kiểm soát được, đất nước hỗn loạn liền. Cho nên nhiều người muốn cho đất nước ổn định, tước bớt tự do của dân. Còn với đất nước nào mà để cho dân tự do thì phải chấp nhận hỗn loạn, biểu tình liên miên, nỗi đeo khẩu trang nó cũng không chịu
[1:24:46]đeo, nó cũng xuống đường nó phản đối đủ thứ chuyện trên đời. Nhưng đất nước tôi có một điều rất là lạ, không biết Nhà nước, Đảng làm cái gì đó mà chúng tôi được rất nhiều tự do, muốn làm gì cũng được, nhưng đất nước rất ổn định, rất an toàn. Anh qua nước tôi mà anh phạm tội một cái là ba ngày bắt được anh liền, không bao giờ anh trốn đường nào được hết trơn, không ai dám phạm tội. Lâu lâu làm quậy chút xíu thôi nhưng mà có ngay xử lý, người ta xử lý đúng tình đúng lý. Và dân tôi được rất nhiều tự do, đi đâu đi, làm gì làm, nhưng mà đừng ai quậy, quậy có chuyện liền. Thì tôi không biết, tôi không biết,
[1:25:18]không trả lời nữa, tự anh suy nghĩ, để đấy và không nói gì nữa, như vậy. Nên khi ta nói cái chữ một, có những điều rất hay, có những điều cũng rất nguy hiểm, ta hết sức là cẩn thận. Hôm nay mình nói rất nhiều về chữ nhất phải không ạ? Chỉ trừ một chữ nhất mình không bàn tới vì nó cũng nguy hiểm, đó là: "Nhất vợ nhì trời", không nói tới. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. À, quên quên, Công ty Pháp Quang có nhờ Thầy quảng cáo cái lịch, lịch để bàn cái gì, trong đây có những câu chuyện nhân quả thú vị nha.