Transcript: Một Cây Làm Chẳng Nên Non

  • Speaker: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Duration: 1:09:21

Full transcript of the talk (in Vietnamese), taken from its subtitles. Select a timestamp to play that part.

[0:00]Kính thưa quý vị, trước khi đến với thời thuyết giảng của Sư Phụ Trụ trì, chúng con xin thành kính cung thỉnh Đại đức Thích Khải Tạng, chúng trưởng chúng Tăng Thiền tôn Phật Quang sẽ quang lâm lễ đài để chúc Tết đến quý Phật tử ạ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:29]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Lời đầu tiên xin thay lời cho quý thầy cô Thiền tôn Phật Quang xin gửi lời chúc mừng năm mới đến toàn thể quý Phật tử. Chúc quý Phật tử một năm mới dồi dào sức khỏe, học hành thì tấn tới, công việc thì thuận lợi, gia đình hạnh phúc và vạn sự được kiết tường.

[0:51]Hôm nay là ngày mùng 4 Tết rồi. Ở bên ngoài thì một số cơ sở sản xuất một số cái ngành nghề đã chuẩn bị quay trở lại công việc của một năm mới, thì chùa mình thì vẫn còn không khí Tết. Mọi người về chùa mình trong ngày hôm nay mình còn cảm nhận không khí Tết không ạ? Thực ra, thực ra chùa mình ăn Tết bằng đạo lý. Từ đêm 30 đến tận ngày mùng 6 thì luôn luôn có những thời Pháp của Sư Phụ để gửi gắm đến quý Phật tử cũng như là đấy là món quà tinh thần đầu năm. Và cái món quà tinh thần này nó là những điều may mắn nữa, khi mà chúng ta có dịp về chùa, chúng ta được lễ Phật, chúng ta được nghe Pháp, được gặp gỡ huynh đệ,

[1:31]được lưu những tấm hình kỷ niệm trước những khung cảnh rất là thiêng liêng đầu ngày năm mới, thì những việc làm như vậy vô tình thành những điều may mắn trong năm mới. Thưa quý Phật tử là ngày Tết thì thực sự là một ngày rất là ý nghĩa và thiêng liêng. Và giống như Thầy Khải Tông hôm qua có chia sẻ là người ta đi tìm lại cái lịch sử của ngày Tết thì cuối cùng tìm ra cái ngày Tết là ngày Tết truyền thống mà lâu nay chúng ta hay tưởng nhầm là chúng ta hay cứ nói là chúng ta ăn Tết theo cái nước bên bên cạnh nhưng không phải. Lịch sử tìm lại thì ngày Tết cuối cùng ngày xưa Tết là ngày Tết của người Việt Nam.

[2:07]Đây là một điều chúng ta có thể hoàn toàn tự hào.

[2:13]Ngày Tết thực sự là ý nghĩa và thiêng liêng, bởi vì sao? Bởi vì là chúng ta gác lại những công việc bộn bề của một năm cũ, tự thưởng cho mình, dành thời gian cho mình bên cạnh người thân yêu. Và đặc biệt là trong ngày Tết như vậy thì chúng ta có một truyền thống hết sức là tốt đẹp và chính cái truyền thống này tạo cho cái ngày Tết được duy trì qua nhiều nghìn năm, đó là ngày Tết chúng ta dành thời gian để đi chùa. Và tại sao ngày Tết đi chùa lại là thiêng liêng? Bởi vì khi mà chúng ta đi chùa như vậy chúng ta được được lễ Phật và được nghe những lời kinh thiêng, được nghe những lời Pháp. Và khi mà chúng ta được lễ Phật, được nghe những lời Pháp như vậy

[2:53]thì những cái điều đó là là cái động lực, là cái cái hành trang cho chúng ta bước vào một năm mới và nhiều bộn bề công việc. Thưa quý Phật tử là trong ngày Tết đi chùa thì chúng ta thường có cái lễ Phật và cầu nguyện. Thì theo như tổng kết từ ngày 30 Tết đến ngày hôm nay thì ở trên các ngài gửi xuống thông báo thì có cái bốn có cái bốn cái nhóm lời chúc mà sẽ được xét duyệt và được cân nhắc giải quyết trong trong năm nay. Thì bây giờ Khải Tạng xin nêu ra bốn cái cái nhóm lời cầu nguyện như vậy, xem mọi người có trúng hay không. Nếu mà mình trúng thì mình có thể yên tâm là may có thể là mình sẽ được

[3:33]xét duyệt đấy, còn không trúng thì mình phải mình phải cầu nguyện lại. Là lời và tại sao tại sao mà Khải Tạng nói như vậy? Vì chùa mình có cái mạng rất là đặc biệt, có thể lâu lâu có thể kết nối được bề trên và các ngài gửi thông tin xuống để gửi gắm lại quý Phật tử.

[3:55]Lời đ- lời nguyện cầu đầu tiên mà mọi người về chùa thường cầu đó thứ nhất đó là chúng ta cầu có được một sức khỏe, sức khỏe để học tập, sức khỏe để làm việc, sức khỏe để vượt qua bệnh tật, sức khỏe để sống một cuộc sống bình an. Và ai từ đầu năm đến giờ xin cầu nguyện sức khỏe, giơ tay lên Thầy biết nào. Ôi rất là nhiều người mong sức khỏe rồi, thế là trúng rồi đấy, yên tâm rồi đó. Nhưng mà thành tựu hay không là chuyện khác nhá, thì từ từ mình bàn tiếp. Lời nguyện thứ hai đó là cầu nguyện cho mình có một năm mới có công việc thuận lợi, sự nghiệp được hanh thông, đất nước được hưng thịnh. Ai cầu nguyện lời chúc thứ hai giơ tay.

[4:36]Rồi, rất nhiều người. Hai lời đều trúng rồi. Lời nguyện cầu thứ ba đó là cầu cho bản thân mình, cầu cho con cháu trong gia đình mình một năm mới học hành tấn tới,

[4:51]thông minh hơn và kết quả học tập tốt hơn. Ai cầu nguyện lời này giơ tay. Rồi xin cảm ơn. Thôi rất nhiều người trúng rồi đó. Còn lời cầu thứ thứ tư đó là một năm mới chúng ta thấy được nhiều lỗi và tu tập tiến bộ, tu tập thiền định thi- tiến bộ. Ai cầu chúc điều đó như vậy giơ tay. Rồi, vậy là đa số những người đi chùa Phật Quang năm nay là cái lời chúc đều trúng với những cái mà mà mà mà trên trên Chư Thiên, Chư Phật đang đưa vào cái lộ trình giải quyết trong năm nay đó. Thế chúc mừng tất cả quý Phật tử.

[5:34]Nhưng mà nhưng mà lời nguyện cầu thì nhiều và sẽ phải lần lượt người giải quyết giải trước người đến sau, thì thưa quý Phật tử là để mà cái lời nguyện cầu của chúng ta thành tựu thì nó sẽ cần một số cái yếu tố bổ sung nữa, và cái yếu tố này rất là quan trọng. Và hôm nay xin bật mí với quý Phật tử đó là mình không thể cầu sức khỏe mà mình chỉ ngồi một chỗ được. Mình không thể cầu mà sự việc thuận lợi mà mình không có làm gì, đúng không ạ? Mình không thể nào mình cầu một cái được học tập tiến bộ mà mình không có chịu học bài, hoặc là mình không thể nào mình cầu mong được thấy lỗi mình mà mình tu tập thiền định tiến bộ mà mình không có ngồi thiền.

[6:17]Chính vì vậy để mà lời nguyện cầu của mình trở thành hiện thực, thì điều đầu tiên mình phải nhớ rằng là tất cả những lời nguyện cầu mà mình muốn thành tựu đó nó phải đến từ từ gì ạ? Cái này mình chỉ cần nhớ thôi và từ từ mình sẽ áp dụng thực hành. Tất cả những lời nguyện cầu của mình muốn thành tựu được nó phải đến từ nhân quả. Đó là bắt đầu từ những việc làm, từ những hành động cụ thể. Nếu mà thiếu cái này đi thì tất cả những lời nguyện cầu chỉ là những lời ước nguyện. Và từ từ nó theo thời gian nó cuốn đi hết nó không mang lại cho mình lợi ích gì cả. Chính vì vậy mình quý Phật tử khi về chùa mình có dịp mình lễ

[6:54]Phật, nghe Pháp và muốn mong muốn những điều tốt đẹp của mình th- đến với mình trong năm mới thì phải nhớ rằng là tất cả những cái điều ước nguyện của mình trong năm mới đó nó sẽ bắt đầu từ cái việc làm cụ thể, từ hành động cụ thể. Và mình chỉ cần tin như vậy thôi. Tất cả những điều mình mong muốn nó sẽ đến từ nhân quả. Nhân quả đó là những việc làm, những hành động cụ thể. Nhưng mà chỉ hành động, việc làm không cụ thể không thì chưa có đủ, mà cần cái điều kiện thứ hai mà rất là quan trọng, đó là mỗi người chúng ta từ những lứa tuổi khác nhau, từ em nhỏ đến người thanh niên tới những người lớn tuổi và người

[7:32]trưởng thành và người già, thì luôn luôn có cái trạng thái tình cảm của mình. Mọi người có thấy như vậy không ạ? Niềm vui, nỗi buồn, sự xúc động, tất cả chúng ta có cái trạng thái tình cảm của của mình. Và khi mà chúng ta hành động, chúng ta làm một việc gì đó chúng ta cũng mang theo cái tình cảm đó cả. Và cái cái tình cảm này cái này tính cái tình cảm chúng ta làm khi làm một việc gì đó chính là cái định hình cái cái điều mà chúng ta sẽ đạt được, có được sức khỏe hay không, có được công việc thuận lợi hay không. Bởi vì chính cái tình cảm mà đặt đúng chỗ thì tạo ra chúng ta một cái động lực để khi thôi thúc chúng ta làm việc.

[8:12]Ví dụ như chúng ta nghĩ đến

[8:18]gia đình nghĩ đến là chúng ta phải cố gắng học tập để mà báo hiếu cái công ơn của cha mẹ. Cái tình cảm chúng ta đặt vào sự kính trọng cha mẹ thì tự nhiên cái người học sinh đó rất là có động lực để mình làm việc. Hoặc là bây giờ mình công việc của mình cũng vậy, mình đặt cái tình cảm vào mình là lo lắng cho gia đình thì tự nhiên cái việc làm của mình sẽ cố gắng nhiều hơn, siêng năng, chăm chỉ nhiều hơn để cho gia đình mình được ấm no đầy đủ. Đó. Mọi người chú ý nha, là tất cả những lời nguyện cầu của chúng ta gửi đến Đức Phật, gửi lên Chư Thiên, Chư Bồ Tát thì để mà thành tựu được thì chúng ta cần có những việc làm cụ thể.

[8:58]Và và quan trọng nữa là chúng ta cần để ý cái tình cảm chúng ta khi chúng ta đang làm việc đó. Và cái tình cảm chúng ta làm thế nào cho đúng thì rất may mắn may mắn thay cho chúng ta là xin cũng tiện đây xin trân trọng giới thiệu với toàn thể quý Phật tử là truyền thống ăn Tết bằng đạo lý chùa mình đã diễn ra nhiều năm nay. Nhưng năm nay có một cái sự hết sức đặc biệt đó là tất cả những bài giảng của Sư Phụ từ 30 đến ngày hôm nay và những ngày sau nữa sẽ phát trực tiếp trên kênh Sen Hồng YouTube và sẽ được lưu lại ở trên đó. Tất cả quý Phật tử chúng ta bị lỡ một bài giảng nào đó thì có thể hoàn toàn mở kênh Sen Hồng để mà nghe lại những bài Pháp đó.

[9:42]Và nói như vậy để Khải Tạng giới thiệu là cái tình cảm của chúng ta làm sao mà làm việc làm nó cho đúng thì xin mời quý Phật tử chúng ta cùng nghe lại cái bài mùng 3 Tết, đó là "Ba Nơi Hướng Về". Chúng ta sẽ biết được chúng ta tình cảm đặt chúng ta vào đặt tình cảm chúng ta vào đâu cho đúng mà khi chúng ta làm một cái việc gì đó. Và và để mà đặt tình cảm vào đâu cho đúng nữa thì chúng ta cần phải tìm hiểu lại cái bài giảng ngày mùng 2 Tết, đó là bài "Hiểu Đạo Sâu Sắc". Và và khi chúng ta có sức khỏe, chúng ta có việc làm ổn định, rồi chúng ta có tu tập tiến bộ rồi thì chúng ta cùng ước mơ xây dựng một thế giới đại đồng qua cái bài mùng 1 Tết.

[10:23]Và để mà chúng ta làm tròn cái công đức của mình thì chúng ta cần tu tập thiền định. Và nhân đây thì xin mời quý Phật tử chúng ta cùng nghe lại bài Pháp "Tứ Niệm Xứ 4" trong cái đêm 30 Giao thừa. Và chúng ta nghe đi nghe lại nhiều lần và trong lúc nghe như vậy chúng ta cùng cầu nguyện trên Chư Phật gia hộ cho mình và tất cả mọi người xung quanh khi mà nghe Pháp đều th- hiểu được ý nghĩa thâm tâm từ bài Pháp này.

[10:53]Và đây là một cái đạo lý cũng như là cái lời chúc ngắn gọn của Khải Tạ xin gửi tới toàn thể quý Phật tử, đó là mình hãy đến chùa đầu năm mới, hãy dâng lên Đức Phật những lời cầu nguyện thiêng liêng, nhưng mà hãy trở về cuộc sống bằng những hành động cụ thể, bằng cái tình cảm chân chính để tất cả những điều đó tạo thành những công đức lành cho quý Phật tử. Lời cuối thì xin chúc toàn thể quý Phật tử một năm mới chăm chỉ, siêng năng, tinh tấn và thành tựu. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam

[11:28]Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Và giờ này toàn thể hội chúng chúng con đã trang nghiêm thanh tịnh. Chúng con xin cung thỉnh Sư Phụ quang lâm pháp tòa để ban bố cho chúng con những lời pháp nhũ trong ngày đầu xuân năm mới. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Xin mời toàn thể quý Phật tử chúng ta khởi thân, chắp tay trang nghiêm cung thỉnh Sư Phụ quang lâm pháp tòa.

[12:13]Xin mời toàn thể chư tôn đức Tăng Ni cùng quý Phật tử chúng ta niệm Phật cầu gia hộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[12:36]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[12:50]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[13:03]Chúng con cung thỉnh Sư Phụ an tọa. Xin cung thỉnh chư tôn đức Tăng Ni cùng toàn thể quý Phật tử chúng ta đồng an tọa.

[13:12]Ở phía sau đó Sư nghe ồn quá.

[13:39]Sao

[13:45]cho mọi người ngồi ổn định chứ mấy tiếng mấy em bé nhỏ ở phía sau rất là ồn.

[13:53]Đi khắp nơi bảo vệ sắp cho ổn định lại giùm Sư Phụ. Lăng xăng đi qua đi lại phía trước. Ở ngoài đổ vô thì không nói, nhưng nay đã lọt vào trong sân rồi mà vẫn còn nhao nhao nhao nhao, ồn quá. Các thầy cô lại phụ chút xíu đi, sắp xếp cho ổn hết đi

[14:16]con.

[14:36]Các thủ lĩnh chúng thanh niên lại phụ sắp cho ồn cho ổn đi con. Ở đó còn rối quá, không được. Qua bên sân bên đây nè, ngồi phía sau thì qua bên sân bên đây trống nè nè. Đừng ngồi phía sau bị cái người ngồi trên ghế họ che mặt. Phía bên sân này trống nè. Ở

[15:19]phía sau mấy đứa bé nó la quá, kiếm cái hòm kẹo nào đứng đó giùm Sư Phụ đi, kiếm mấy ông nè.

[15:59]Phật tử thì chắc là càng cứ đổ xuống đều đều đều đều, nhưng mà đừng để cái người mới vào gây rối hoặc là làm xáo trộn tình hình. Ở trong này phải ổn định để Sư Phụ giảng.

[16:21]Kêu đứng chặn người ta không cho người ta vô nữa hả trời? Chùa gì mà ác vậy, không cho người ta vô kìa.

[16:34]Phải cho vào, nhưng mà vào mình khéo léo sắp xếp, chứ không phải là không quản lý được thì cấm, không phải vậy. Phải ráng quản lý, không có cấm. Đòi hỏi mình cực hơn một chút, khéo hơn một chút. Còn cấm thì nó dễ lắm, dễ nhưng không có phước, mà mang tội. Cái khó mới là công đức.

[17:02]Cái gì con? Ờ đi vòng cũng được, đi vòng cũng được, nhưng cho ổn định êm thắm để không làm xáo trộn cái đội hình đã có nha.

[17:15]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay mồng 4 Tết, bữa nay thứ Sáu hả? Mai thứ Bảy, Chủ Nhật lại cũng vừa hết Tết, nên năm nay giống như ta nghỉ Tết một tuần ha, một tuần.

[17:33]Hôm nay Sư nói cái đề tài là Một Cây Làm Chẳng Nên Non. Cái câu này chúng ta nghe nhiều khi hồi nhỏ mình đi học, cái câu ca dao tục ngữ của Việt Nam có cái tính giáo dục về sự đoàn kết. Hồi nhỏ khi thầy nghe cái câu này: "Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao" thì mình hiểu ẩn ý của người xưa nói là con người phải đoàn kết, à gia đình phải đoàn kết, dân tộc phải đoàn kết, nghe thì hiểu. Nhưng mà nghe cái câu là: "Ba cây chụm lại nên hòn núi cao" thì mình cứ nghĩ ờ ông bà mình cường điệu. Ba cây chụm lại thì cũng chỉ là ba cây chụm lại, chứ ba cây chụm lại nào mà lên tới cái hòn núi cao lận trời?

[18:24]Nhưng mà thôi cũng không trách người xưa, vì cái câu thơ đó đòi hỏi cái vần điệu như vậy và người xưa chắc họ cũng cường điệu một chút để mà để thúc đẩy, để khuyến khích mọi người đoàn kết nhiều hơn, nghĩ là như vậy. Nhưng đến nay, sống 70 năm trong cuộc đời mới phát hiện ra là ông bà mình không hề cường điệu mà đó là sự thật. Ba cây chụm lại sẽ nên hòn núi cao, không phải cường điệu, đó là sự thật. Nghĩa là sao? Nghĩa là người xưa, ông bà mình có cái trí tuệ rất là sắc bén, có cái trực giác rất là mẫn tiệp, nhìn thấy được một cái khái niệm siêu toán học.

[19:16]Là ta thấy 3 là một cây cộng một cây cộng một cây thành 3, nhưng nó có một loại siêu toán học, nó không phải 1 cộng 1 cộng 1 thành 3, 1 cộng 1 cộng 1 thành 300. Cái siêu toán học này thì cái toán học bình thường không hiểu được, cái này phải toán học cao cấp, toán học của thế kỷ thứ 25, 26 gì đó người ta mới mới tìm thấy, mà ông bà mình ngày xưa đã tìm thấy rồi. Nói tại sao 1 cộng 1 cộng 1 không thành 3 mà thành 300? Đây là một cái hiệu ứng rất kỳ lạ,

[20:00]nó không phải là toán học thông thường, mà đây là một loại hiệu ứng toán học kỳ lạ, mà chỉ có những người có kinh nghiệm sống, có cái trực giác mạnh mới nhìn thấy. Thầy thường hay ví dụ cái chuyện này, ví dụ như một người sống trên đời rồi tự lo cho mình thì đời sống sẽ thiếu trước hụt sau. Ví dụ bây giờ ta ở trên một cánh rừng hay ở trong cái đồng ruộng, rồi tự một mình lo cho mình, cắt đứt với mọi liên lạc bên ngoài, ta sẽ thiếu trước hụt sau, lo bữa cơm này thì rách cái áo kia, vá cái áo kia thì đói bữa hôm sau, lo kiếm ăn bữa hôm sau thì cái nhà dột bữa kế tiếp đó, cái chòi bị rách. Thế là rồi những lúc mà chạy lo vá cái chòi thì

[20:55]cơn bệnh nó ập tới, không có thuốc thang. Thế là cứ vá cái này thì hở kia, vá cái kia thì hở một chỗ khác, nếu ta sống một mình và tự lo cho mình. Nên ta thấy những cái ẩn sĩ mà họ tu hành ở trên non cao ở một mình, họ phải có cái nguồn nội lực rất là mạnh sẵn để đừng có bệnh, tại bệnh rồi không ai giúp mình đâu. Và

[21:31]Đời sống cực kỳ giản dị,

[21:35]không có nhu cầu gì hết. Vì muốn có nhu cầu cũng không được. Vì bản chất của cái việc mà sống một mình là khó khăn, là thiếu thốn, bản chất nó là như vậy. Ví dụ như bây giờ nói có một người rất giàu, sau đó họ tìm đến một nơi để họ sống một mình, thì nói: "Đâu có nghèo đâu". Thì đúng, thì họ mang cái phước từ quá khứ để sống một mình, cho đến cái ngày nào mà nếu họ cạn phước rồi thì họ rơi đúng lại cái hiệu ứng của của con số 1. 1 có nghĩa là lụi tàn, không có gì cả. Cái siêu toán học nó có cái lạ: 1 không phải bằng 1 mà 1 là bằng 0,1. Thiếu thốn, đói kém. Rồi bây giờ họ kiếm thêm người nữa ở chung với mình.

[22:32]Hai người ở chung với nhau. Đó là lý do mà người ta hay lập gia đình là vì vậy. Hai người ở chung với nhau.

[22:49]Kiếm cái ghế chắc chắc chút coi. Lấy cái ghế chắc chắc cho ông Phật tử này ngồi.

[23:05]Rồi hai người ở với nhau thì bắt đầu cuộc sống bớt cái thiếu đói. À, đây là điều rất lạ. Ta tưởng là hai con người thiếu đói kết hợp với nhau thì sẽ thành hai cái mảnh đời thiếu đói, 1 cộng 1 là 2 mà. Một người nghèo cộng với một người nghèo ráp lại thành ra hai người nghèo, đúng không ạ? Đấy là toán học. Một người nghèo thêm người nghèo nữa là hai người nghèo, đó toán học. Nhưng không phải, một người nghèo gắn với một người nghèo bắt đầu ra thành hai người đủ ăn. À, lạ vậy. Người này đi ra cuốc đất, người này ở nhà nấu cơm, người này leo lên lợp mái nhà, người kia vá quần áo. Có sự hỗ tương, bỗng nhiên cái hiệu ứng của 1

[23:55]với cộng 1 không phải thành 2 mà thành 20. Lạ như vậy, bỗng nhiên cuộc sống nó nó nó bớt chật vật liền, người này lo qua người kia lo lại. Cái hiệu ứng cái sự hỗ tương nó nó tạo thành một điều mầu nhiệm. Có thể đây nó có cái ẩn chứa của cái nhân quả là có một người nào đó để ta chăm sóc, ta yêu thương, bỗng nhiên ta có cái phước, và hai người cùng chăm sóc yêu thương nhau, cả hai cùng có một chút phước khiến cho cái cái đời sống bớt vất vả. Đây là một điều bí mật, tức là chính cái nhân quả tạo nên một cái hiệu ứng kỳ lạ: 1 cộng với 1 thành 20, 1 cộng với 1 cộng với 1 thành 300. Cái hiệu ứng này rất lạ.

[24:41]1 cộng với 1 thành 20, 1 cộng với 1 cộng với 1 không phải 30 thành 300. Đây là hiệu ứng của nhân quả rất kỳ lạ. Bởi vậy hèn chi họ cưới nhau xong họ phải đẻ đứa con cho nó đủ thành ba là vậy đó.

[24:56]Ham lắm vỗ tay.

[25:03]Là ví dụ như ông chồng ổng có người vợ, ổng có người con thì lúc đó là cái tâm của ổng yêu thương vợ, yêu thương con mình, làm cực khổ để nuôi vợ, nuôi con. Không ngờ có người nào đó để mình yêu thương, mình chăm sóc tự nhiên mình có phước á. À. Rồi chính cái phước này nó tạo thành cái hiệu ứng từ một mà sinh ra muôn ngàn, giống như ta trồng một hạt xoài nhưng mà tới chừng mà cây xoài ta hưởng không biết bao nhiêu năm, mỗi một năm một mùa nó ra không biết bao nhiêu trái. Từ một cái hạt xoài ban đầu rồi thêm cái việc chịu khó tưới nước, bón phân hằng năm, bắt sâu hằng năm, đến khi mà quả báo nó trổ ra rồi ta hưởng vô cùng vô tận.

[25:44]Thì cũng vậy, một mình thì nghèo đói, hai mình là bắt đầu có đủ ăn, ba bốn mình cái tự nhiên khá giả lên. Rồi bây giờ tới đứa con nó lớn lên chút xíu nó phụ được việc nhà, tự nhiên cái gia đình khá lên, cất được căn nhà, có thể ngày xưa là căn chòi rách lên rách xuống, bây giờ là căn nhà bắt đầu nó lành lặn rồi đào đất sét lên trộn với rơm, cất được cái căn nhà có cái có cái vách đất, mưa gió nó nó nó không có lung lay, không nhúc nhích, ở trong nhà được ấm vào mùa đông mà mát vào mùa hạ. Thì cái hiệu ứng của 1 cộng 1 cộng 1 thành 300 là như vậy. Thì không ngờ là ngày xưa ông bà mình đã nhìn thấy điều này nên mới nói qua một

[26:25]câu ca dao mà ta cứ tưởng ông bà mình lẩm cẩm hay là ông bà mình cường điệu: "Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại thành hòn núi cao". Đây là cái nhìn của siêu toán học, mà cái hiệu ứng siêu toán học này đi thông qua luật nhân quả. Vậy bây giờ cũng vậy, bây giờ không phải là 1 cộng 1 cộng 1 thành 300 nữa mà một ta cộng với rất nhiều một của nhiều người trong cộng đồng, trong đất nước, trong đạo tràng thì cái hiệu ứng nó như thế nào? Là vô biên, vô tận.

[27:01]Nếu ta cộng lại với nhau tất cả thì không phải chỉ có một gia đình hai vợ chồng, hai ba đứa con, mà ta có một cái tập thể mầu nhiệm, yêu thương, tu tập, tràn đầy đạo lý, biết sống tử tế, thật thà, hỗ tương thì cái hiệu ứng nó tạo thành trùng trùng của những cái sự thịnh vượng, phát triển, cái vinh quang, cái vẻ vang cho cho dân tộc này, cho đất nước này, cho thế giới này. Cái hiệu ứng kỳ lạ của cái "ba cây chụm lại thành hòn núi cao" mà ông bà ta nhìn thấy mà luật nhân quả của đạo Phật mới lý giải được điều này.

[27:49]Nên hôm nay ta nói cái nhắc lại cái câu ca dao tục ngữ của ông bà mình: "Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại thành hòn núi cao", để ta nói về cái đạo đức của sự đoàn kết.

[28:05]Đoàn kết là đạo đức, à, chứ chưa phải là hợp tác. Đoàn kết nó khác với hợp tác.

[28:16]Hợp tác là cái ngọn của cái tâm đoàn kết, nên cái bậc hiền triết thì người ta nói thẳng vào cái gốc là đạo đức đoàn kết, còn cái người mà nhìn cạn hơn thì nói ra cái ngọn, hợp tác. Nói: "Bây giờ tôi với anh hợp tác làm ăn nha". Thì cái câu hợp tác tác làm ăn này nó có cái tính gì? Lợi ích. À, nếu ta hợp tác thì mình chia năm năm. À, khi có cái lợi thì anh năm tôi năm, hay có cái lợi do phần của tôi nhiều cho nên tôi sáu anh bốn, ngả vạ tôi bảy anh ba, là chia lợi ích. Nhưng mà để có thể thành được công việc này ta phải hợp tác. Thì cái tính gọi là hợp tác nó có cái ý nghĩa của cái lợi ích nên nó vẫn chưa phải là cái đạo đức đoàn kết mà các bậc hiền triết ta kêu gọi.

[29:19]Nên Bác Hồ có nói câu là: "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công". Thì cái "thành công, thành công, đại thành công" nó là cái kết quả của việc đoàn kết, nó là cái ngọn của việc đoàn kết. Vì ta ham thành công nên ta phải đoàn kết. Còn cái bậc hiền triết, không cần. Chỉ nơi đoàn kết đã là hạnh phúc rồi, đã là thành công rồi, không cần cái phía sau. Phía sau tự nó sẽ đến. Một đời sống vinh quang, phú quý, vẻ vang, là thịnh vượng tự nó sẽ đến khi ta có cái đạo đức đoàn kết với nhau. Vì cái đoàn kết nó

[30:03]có bao gồm cái tình yêu thương ở trong. Ta không yêu thương ta không đoàn kết được, còn hợp tác không cần yêu thương ạ. Hợp tác chỉ cần chia lợi nhuận sòng phẳng theo đúng hợp đồng. Cho nên khi ta nói hai người cùng hợp tác với nhau để làm một cái thương vụ, làm một cái dịch vụ, làm một cái doanh nghiệp thì không cần thương nhau, chỉ cần đừng lừa nhau thôi, chỉ cần là chia sẻ lợi ích sòng phẳng, rồi tuân thủ luật pháp, tuân thủ các điều khoản trong hợp đồng thì hợp tác được, không cần yêu thương. Nhưng khi ta nói tới đoàn kết nó đòi hỏi tình yêu thương ở trong đó.

[30:44]Giờ ta cũng nghe cái câu chuyện à có cái ông đó ổng có bảy người con. Bảy người con thì bảy người thì cũng bảy ý nhau thôi. Ông để lại một sự sản tương đối và ông thấy rằng cái sự sản này nếu bây giờ nói là theo di chúc chia cắt ra làm bảy phần chia cho bảy đứa thì chẳng bao lâu cái sự sản, sự nghiệp ông để lại từng đứa nó phá vỡ hết. Và ông muốn các đứa con của ông nó đoàn kết, có yêu thương để rồi nó hợp tác, đoàn kết có yêu thương rồi mới hợp tác giữ gìn cái tài sản của ông lại và tiếp tục duy trì mà kinh doanh để mà phát triển bền vững. À ông mới gọi các đứa con lại khi trước khi ông chết, ông đưa một bó đũa nói:

[31:35]"Tụi con bẻ". Thì dĩ nhiên bó đũa chả ai bẻ nổi thì ông mới lấy ra từng chiếc ổng bẻ, lấy từng chiếc ổng bẻ, bẻ gãy xoẹt. Rồi ổng không nói gì nữa, để đó không nói gì đó cho các con tự suy nghĩ. Thì các con sau khi thấy bố mình lôi ra từng chiếc bẻ gãy hết bó đũa thì mấy anh em mới ngồi lại với nhau. À cái người anh cả mới nói: "Anh hiểu ý bố muốn nói gì. Ý tụi em làm sao?". Nói tụi em cũng hiểu ý bố là trước đây mình thấy bố giàu có, thịnh vượng rồi mình cứ đợi khi bố chết mình được chia gia tài, bảy anh em mỗi người một miếng đem đi làm gì đó làm, người sẽ lấy tách rích ra mua nhà mua cửa mua xe, sắm thụ hưởng rồi làm gì đó làm, mỗi người tự làm ăn.

[32:28]Nhưng bây giờ em hiểu ý bố là muốn duy trì cái công ty này mãi mãi, không có cắt chia ra rồi cái lợi nhuận thì anh em chia nhau chia nhau phần sau. Còn cái công ty phải cố gắng giữ lại cho bố. Đó là cuộc đời của bố, đó là sự nghiệp của bố, đó là danh dự của bố. Mà bố vừa chết mình cắt ra cái là mình chính mình bảy đứa con này phá tiêu cái danh dự một đời của bố và ta trở thành kẻ bất hiếu. Thế là bảy anh em đi vô quỳ trước bố, thề: "Chúng con hứa với bố, bố cứ yên lòng bố đi đi". Này xúi bố chết cho rồi đi. Bố yên lòng bố cứ đi đi. Tụi con nghĩa là hứa là giữ lại công ty lại, chỉ chia nhau cái lợi nhuận ở phía sau,

[33:14]chứ không bao giờ cắt cái công ty này thành bảy phần để lấy tiền mình mà chia ra. Ông bố ổng gật đầu, ổng nhắm mắt ổng chết liền. Lúc đó chết được rồi. Chết chết vừa. Thì cũng vậy, cái

[33:32]chúng ta thừa hưởng một cái sự nghiệp lớn của tiền nhân, ta thừa hưởng cái điều gì?

[33:42]Ví dụ nếu nói ở trong phạm vi nhỏ, ta thừa hưởng được cái sự nghiệp của tổ tiên ta để lại. Nếu nói ở một cộng đồng lớn, ta được thừa hưởng một đất nước cha ông bao nhiêu xương máu của anh hùng, các vị lãnh đạo, lãnh tụ vĩ đại để lại đất nước này.

[34:04]Nếu nói lớn hơn nữa, ta thừa hưởng một nền Phật pháp do Đức Phật khai sáng và bao nhiêu chư tổ truyền lại. Rồi bây giờ nếu chúng ta chia rẽ thì tất cả những điều đó làm sao? Tan vỡ.

[34:26]Điều đó tan vỡ, nghĩa là đợi bố mẹ mình chết bán căn nhà ra để chia ra

[34:34]là tan vỡ liền.

[34:38]Nói bán nhà chia ra thì nhớ có câu chuyện bỗng nhiên được người thông báo là có một người chết để lại cho thầy một một phần cái căn nhà đó.

[34:49]Thì được thông báo thì tự nhiên mình vô tình không biết nữa, không biết ai chết đâu mà để căn nhà lại, một phần căn nhà rồi một bao nhiêu phần thì chia ra người này người kia người này người kia, vậy đó. Cái thầy mới nhờ làm công chứng gửi lại cho gia đình đó là khước từ thừa kế. Khước từ để cho gia đình tự chia mình không có xen vô mấy chuyện đó phiền lắm, đụng tới mà cái tài sản thừa kế người ta giết nhau được mà. Không đụng tới, không cần. Như có cái bà ngày xưa bả là một đào hát cải lương rất nổi tiếng vào cái thời đó, bà Kim Chưởng, ai lớn lớn tuổi sẽ còn nhớ. Phúc Định biết còn nhớ không?

[35:27]Bà Kim Chưởng á, bả là đào hát cải lương nổi tiếng lắm á. Bả có căn nhà mặt tiền đường Trần Hưng Đạo, bây giờ số tiền lớn lắm á. Thì trong cái số nhà đó có trong cái nhà bà ở có người con gái cũng có cái phần và người con gái ghi cái ghi tên chết ghi tên thừa kế cho sư phụ có một phần căn nhà đó. Tới chừng chết rồi, sư phụ viết cái tờ giấy gửi luật sư là khước từ quyền thừa kế cho gia đình. Có ai nói gì lớn tiếng vậy ta? Khước

[36:01]từ quyền thừa kế là không có nhận gì hết. Mấy cái gia tài đó phức tạp, muốn cúng sư phụ thì còn sống đưa đây sư phụ xây chùa, chứ đừng có để ghi trong gia tài phiền lắm. Rồi luật sư rồi tối ngày chờ đợi rồi chia sẻ giống như người đời, phiền sư phụ. Cho nên sư phụ được hai căn nhà thừa kế đó chứ, nhưng mà đã làm giấy khước từ thừa kế, đỡ phiền toái vì

[36:27]anh em ruột còn giết nhau vì gia tài mà. Ở đây cũng vậy, sư phụ nói tới cái đoàn kết là một loại đạo đức. Nó giữ gìn được những sự nghiệp vĩ đại của tổ tiên ta truyền lại. Ở trong phạm vi nhỏ ta nói đến cái sự nghiệp của gia đình mình, của dòng họ mình. Nhưng mà cái gia đình ta, dòng họ ta là chuyện bé, mà cái ý nghĩa nó lớn hơn là

[36:57]đất nước ta. Ta thừa hưởng một đất nước đẫm xương đẫm máu của biết bao nhiêu anh hùng, bao nhiêu quan, tướng, những minh quân, thánh triết để lại cho ngày hôm nay. Ta có một đất nước Việt Nam sánh vai với thế giới.

[37:19]Cái sự nghiệp đó lớn lắm, mà nếu ta không đoàn kết để giữ gìn thì sợ sau này con cháu ta không còn hưởng được nữa. Nên ta có cái trách nhiệm, một cái nghĩa vụ thiêng liêng là phải đoàn kết với nhau để gì giữ gìn cái đất nước này muôn đời cho con cháu ta.

[37:44]Mà cái đoàn kết nó bao gồm những cái điều như thế này: thứ nhất là yêu thương. Vì không yêu thương không có đoàn kết. Hợp tác không cần đoàn kết nhưng hợp tác thì không cần yêu thương, nhưng đoàn kết thì cần yêu thương. Thứ hai, cần sự tin tưởng. Thứ ba, cần sự chung thủy. Thứ tư, cần sự hợp tác và hỗ trợ, phải giúp nhau chứ. Nói đoàn kết mà chả ai giúp ai hết thì không gọi là đoàn kết. Nó phải thành cái hành động tương trợ với nhau. Thứ năm, phải vượt qua những lỗi lầm lặt vặt của nhau. Vì sao vậy? Vì ai cũng có lỗi mà ngồi đó cứ canh bắt bẻ lỗi nhau, ta mất đoàn kết nhau liền, ta không thương nhau được nữa rồi chia rẽ liền.

[38:39]Kẻ địch muốn vào đây ly gián ta, chia rẽ ta, cũng bắt đầu tạo ra những cái lỗi, cũng tạo ra những cái lỗi. Cứ nói xấu người này nói xấu người kia, thế là nội bộ ta ghét nhau rồi ta tự tan vỡ, tự ly gián liền. Ta bị chia rẽ liền. Nên cái mà không vượt qua được cái lỗi lầm lặt vặt của nhau thì tập thể ta bị tan vỡ, nhớ điều này. Nên trong năm cái yếu tố để tạo nên sự đoàn kết ta để ý ta nhắc lại nè. Thứ nhất là gì? Yêu thương.

[39:18]Thứ hai là tin tưởng, à phải tin cậy nhau, chứ nghi ngờ nhau quá thì cũng không đoàn kết được.

[39:29]Thứ ba là gì? Chung thủy, chung thủy là đừng có phản bội.

[39:36]Chung thủy, trung thành. Thứ tư là gì? Tương trợ, tức là hợp tác nữa, hỗ trợ nhau. Thứ năm là gì? Vượt qua những lỗi lầm lặt vặt của nhau, tức là độ lượng đối với nhau. Vì cái cái thứ năm này nó độc lắm. Hễ mình không vượt qua được những lỗi lầm lặt vặt của nhau, ở ngoài nó xen vô nạy, xao ra chia rẽ nhau tan nát hết á. Nhớ như vậy. Mọi âm mưu ly gián đều bắt đầu bằng cái nói xấu, nó cứ vô rỉ tai, tan nát hết á. Ví dụ bây giờ ta có một người nào đó muốn vô cái chia rẽ cái đạo tràng của chùa Phật Quang ta, chia rẽ cái đại chúng Phật Quang ta, thì họ phải tìm những người quan trọng họ rỉ tai để họ làm đối tượng mà họ công kích.

[40:31]Ví dụ đầu tiên họ chưa nói xấu sư phụ liền, tại họ thấy là còn nhiều người thương sư phụ nên họ không nói xấu nhưng họ nói xấu mấy thầy cô khác á. Vòng vòng. Nói cái thầy này hay ăn vụng, thầy kia hay ăn cắp vặt, thầy nọ có bồ, cứ nói nói vậy thôi. Ta hoang mang, ta hoang mang bắt đầu ta bớt cái yếu tố thứ hai là yếu tố tin tưởng, không tin nhau nữa, đó yếu tố vậy. Rồi họ nói tiếp, nói là cái chùa này giàu lắm nha, nói anh đi đâu vậy, tôi vô đây tôi cúng thầy nghe nói thầy cất chùa tôi cúng thầy 5 triệu, cái ông kia nói à tôi cũng mới cúng thầy 5 tỷ, mình nghe mình dội liền. Nói ồ ông thầy giàu quá ha, có người cúng 5 tỷ, thôi từ đây mình không cúng nữa.

[41:12]Tức là ta mất cái yếu tố gì? Mất yếu tố thứ tư là tương trợ, không giúp nhau nữa, mất tình đoàn kết liền, cái đòn rất là độc. Rồi bắt đầu mới rủ, à để tôi đưa cô qua cái chùa kia, cô trụ trì cái chùa kia tôi làm giấy tờ cho hết, rồi tôi đưa cô đi ra nước ngoài du học. Cái là mất yếu tố gì? Thứ ba, chung thủy, trung thành. Đó, phá từng yếu tố vậy. Rồi từ từ rồi từ từ ta ghét nhau thôi, không tin nhau nữa, không tương trợ nhau nữa, không chung thủy nữa thì yếu tố yêu thương, yếu tố ban đầu của sự đoàn kết tự nhiên mất luôn. Rồi còn cái mà độc nữa, khi mà thấy mọi người lung lay nhiều rồi thì đánh một đòn cuối cùng.

[41:59]Mới rỉ tai trong chùa hay rỉ tai trong Phật tử, tôi biết ông thầy Chân Quang ổng có ba đứa con rơi. Nói tới câu đó rồi là đánh đòn cuối cùng luôn, nói xấu luôn tới sư phụ luôn, là tan vỡ liền. Mà người nghe xong hoang mang, không biết có không ta? Nói tôi biết chắc, tại sao? Tại cái người đó, cái nhà ổng mà có con rơi là bà con với tôi. Nói ngài chắc không? Quá chắc, thì cái cái người đó họ kể hết rồi, ra ổng đưa con làm sao, trời nói nghe như thật. Họ đã dựng một câu chuyện rồi thì họ sắp xếp tình tiết, chi tiết. Nói bữa nào tôi đưa cái hình cho anh coi, đứa này nó giống ổng y hệt, ta nghe xong rớt liền.

[42:37]Mà người giống người có không? Một làng, nội Lý Hải không sư phụ dòm không biết là phải em mình rớt hay không đó, dòm mặt y hệt sư phụ đó. Nội Lý Hải thôi, rồi con Lý Hải đẻ ra coi chừng giống sư phụ nữa luôn không lấy nữa, không biết nữa. Nên nên là đánh cái đòn cuối cùng rồi là mọi người rúng rinh tan vỡ liền. Tức là ông thầy mà mình mình thương kính ngày hôm nay không ngờ ổng hư đến như vậy, cứ nhớ như vậy. Đánh vào yếu tố đó thì cái yếu tố đầu tiên của sự đoàn kết là gì? Yêu thương mất liền. Mọi người không còn thương sư phụ nữa thì tự động sao? Nguyên đạo tràng tan vỡ liền, đúng không ạ? Đúng vậy.

[43:15]Cho nên từ đây nhớ, nhiều khi ai rỉ tai mình nói xấu sư phụ, nói xấu các thầy các cô thì vui lòng đừng mà tin, vì họ đánh vào cái yếu tố thứ năm của sự đoàn kết là con người ta khó vượt qua những lỗi lầm của nhau. Nhớ như vậy. Sư phụ giữ cái tình đạo bền chặt là bởi vì sư phụ vượt qua được cái thứ năm này á. Có nhiều người cũng lên tố, lên tố ông thầy đó. Nhỏ này làm mất đoàn kết quá.

[44:06]Có người lên mà tố khổ cái ông một ông thầy nào đó, sư phụ nghe sư phụ cười cười tỉnh bơ, khuyên họ bình tĩnh, rồi sau đó sư phụ tỉnh bơ. Từ từ mình xây dựng lại. Ta cũng nói hay nói vậy: "Tội nhân nào cũng có một tương lai, và bậc thánh nào cũng có một quá khứ." Câu nói rất là hay. Tội nhân nào cũng có một tương lai, giờ ổng tội chứ nếu mà ta khéo cải hóa cũng sẽ có một tương lai đạo đức, thánh thiện, tươi sáng. Bậc thánh nào cũng có một quá khứ, nhiều khi ổng bây giờ là thánh chứ ngày xưa quá khứ cũng có những lỗi lầm mà ổng vượt qua được. Chính nhờ vượt qua được lỗi lầm ổng cao thượng lên hẳn,

[44:52]hơn là những người chưa bao giờ biết lỗi lầm là gì, hay hơn nhiều. Nhờ như vậy, hiểu được như vậy nên ta vượt qua được những lỗi lầm lặt vặt của nhau. Nên nhớ năm yếu tố của sự đoàn kết ta xét lại tâm mình để giữ gìn trong tâm mình và giữ gìn cho tâm của nhau. Nhắc lại, thứ nhất là gì? Yêu thương nhau. À yêu thương thật lòng, yếu tố này là khó rồi đó. Thứ hai là cũng phải tin tưởng nhau, chứ nghi quá cũng không được. Dĩ nhiên là ta chưa tin tuyệt đối vì còn đề phòng cái gì? Cái phản bội bất ngờ hay kẻ địch vô phá mà người kia bị lạc lòng. Đó, không tin tuyệt đối nhưng cũng phải có dấu hiệu của sự tin tưởng phần

[45:36]nào để mà hợp tác với nhau được, chứ vì nó có cái yếu tố hợp tác mà không tin nhau thì sao mà hợp tác được, nên cũng phải có yếu tố tin tưởng. Yếu tố thứ ba là gì? Chung thủy, trung thành. Yếu tố thứ tư là gì? Tương trợ, hợp tác, giúp đỡ nhau đó. Nói đoàn kết mà chả bao giờ giúp ai đồng nào hết thì cũng không bao giờ có đoàn kết được, phải thò tay móc tiền tương trợ giúp nhau cái đã. Và thứ năm là vượt qua những lỗi lầm lặt vặt của nhau. Nhớ như vậy. Giữ được năm yếu tố này là không dễ dàng, đòi hỏi ta rất có trí tuệ, rất có đạo đức, rất sáng suốt. Chứ còn không, chính tâm ta bị lung lay và người khác tác động làm cho ta lung

[46:25]lay, nội ta mà không yêu thương nhau được nữa là ta mất tình đoàn kết liền. Nên năm cái yếu tố này rất là quan trọng. Rồi một điều nữa là ta cần sự công bằng để làm một cái động lực

[46:43]mà giữ gìn nội bộ. Ví dụ trong một tập thể mà ta thiên vị người này, à ta trù dập người kia, tức là không công bằng thì tập thể đó cũng sẽ chia rẽ, ta cần sự công bằng. Nên ở trong chùa vậy, trong cái thanh quy của chùa của quý thầy cô khi mà chuẩn bị xuất gia phải học cái thanh quy, trong thanh quy đó có một cái điều luật về tâm lý đạo đức là không được kết thân riêng. Ở trong chúng rồi mọi tình yêu thương là chan hòa, không ai được kết thân riêng với ai hết. Thương là thương hết thôi. Đó, và trong đạo tràng cũng vậy, sư phụ cũng cấm cái việc kết thân riêng. Đã vào đạo tràng rồi là huynh đệ thương nhau bình đẳng, đồng đều.

[47:34]Mặc dù có những người có phước hơn, có những người kém phước hơn, nhưng không vì vậy mà kết thân riêng. Hoặc có những người thật sự ta có duyên nhiều hơn, dễ nói chuyện hơn, dễ thông cảm hơn nhưng cũng phải kềm chế lại để không biến thành cái gì? Kết thân riêng. Đó, phải kềm chế lại. Chứ sự thật trên cuộc đời này đâu phải ta cũng có duyên đồng đều với nhau, mà sư phụ hay quan sát cái điều đó lắm. Ví dụ như quan sát khi ngồi ăn cơm cái bàn đó, cái nhóm đó họ quen với nhau họ sẽ ngồi tụ lại với nhau, à nhóm kia họ quen thân nhau họ tụ lại với nhau. Đó cũng là một dấu hiệu của kết thân riêng, sư phụ không thích tí nào.

[48:20]Nhưng mà thôi, đến lúc nào đạo đức sâu dày người ta sẽ tự vỡ, phá cái điều đó ra. Tức là khi vào bàn ăn nào cái bàn đó nhiều khi huynh đệ lạ mình vẫn ngồi để mình tiếp chuyện, kết duyên lành, sợ cái người kia họ lạ, họ đến chùa xa lạ, họ bỡ ngỡ, họ họ lạc lỏng, mà ta là người cũ, à ta đến ta ngồi ăn cơm với họ, bắt chuyện, điều tra là: "Chị ở đâu tới?", "Có chồng chưa?", "Có chồng rồi được mấy con?", "Tiền bạc nhiều không?", "Địa chỉ ở đâu?", vân vân. Mình hỏi thăm cho nó ân cần.

[48:58]Nhưng nhưng sư phụ nói vậy thôi chứ đừng hỏi quá người ta tưởng mình chuẩn bị đi ăn cướp nhà người ta.

[49:07]Nghĩa là khi mà vào bàn ăn sư phụ hay quan sát để sư phụ đánh giá đạo đức của mọi người. Cái người nào mà có thể ngồi bàn nào cũng ngồi được, với ai cũng đến được là người này có đạo đức, vượt qua được cái cảm giác kết thân riêng.

[49:24]Đây cũng là một cái điều mà ta tạo nên sự đoàn kết nó lớn dần, lớn dần trong cuộc đời này. Một yếu tố mà để làm cho cái tình đoàn kết nó bị lung lay, đó là muốn mình nổi bật giữa cộng đồng, giữa nhóm vậy đó, muốn bày tỏ mình hơn người, mình nổi bật, cũng làm người khác khó chịu, cũng làm chia rẽ.

[49:50]Một cái yếu tố nữa là hay chỉ trích, hay bắt lỗi nhau gay gắt. Đây là dấu hiệu để phá vỡ sự đoàn kết nội bộ. Một thời gian dài trong đạo tràng mình cũng hay bị cái đó. Có những người vào họ chiếm cảm tình huynh đệ rồi bắt đầu rỉ tai nói xấu người này, chỉ trích người kia, làm cho huynh đệ mất niềm tin với nhau, ghét nhau là đạo tràng lung lay, rã rời liền. Nên cái cái cái cái bắt lỗi nhau gay gắt là tự mình cũng là có lỗi phá đoàn kết, hoặc là ai đó cố ý, đây là một cái âm mưu từ bên ngoài để phá đạo tràng. Đôi khi ta bị lọt vào một cái âm mưu ly gián thâm hiểm. Ly gián thâm hiểm là người ta vào người ta nói xấu hoặc người

[50:36]ta đưa ra quyền lợi để người ta dụ dỗ và mình vì cái quyền lợi đó, mình quay lưng, mình phản bội huynh đệ, phản bội đạo tràng, hoặc phản bội cả gia đình của mình.

[50:49]Cái tâm đoàn kết hay là cái tinh thần đoàn kết của ta đó nó sẽ lớn dần theo cái đạo đức của ta. Cái đạo đức ta nhỏ thì ta đoàn kết ở cái phạm vi nhỏ, cái cộng đồng nhỏ, đầu tiên là gia đình mình, đừng để chia rẽ. Kế tiếp là xóm làng, thôn thân tộc, trong cơ quan, trong bạn bè. Nhưng mà đến lúc nào cái đạo đức ta chín muồi thì cái tinh thần đoàn kết của ta là tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, tinh thần đại đoàn kết toàn thế giới.

[51:30]Nói tinh thần đại đoàn kết toàn thế giới lớn quá, lớn là đối với chúng ta là cá nhân, nhưng đối với ở tầm cỡ quốc gia như chính phủ, như những vị lãnh đạo quốc gia thì cái việc mà đại đoàn kết thế giới là một đạo đức tự nhiên, là một trách nhiệm của các vị. Ví dụ như khoảng năm 1996, khi đất nước ta bắt đầu mở cửa, 86 chứ, 86.

[51:57]86 rồi tới những năm kế tiếp theo là năm 92, vân vân, thì nhà nước ta có tuyên bố một câu thế này: "Việt Nam muốn làm bạn với cả thế giới."

[52:10]Chứ trước đó ta chưa có cái có cái phương châm này. Trước đó ta vẫn nghĩ rằng có một khối Liên Xô và bên kia là cái khối tư bản kình nhau, chống nhau. Đến khi Liên Xô sụp đổ, ta nói: "Việt Nam muốn làm bạn với cả thế giới." Là không phải ta sợ, nhưng mà ta cần một thế giới đoàn kết, thế giới biết yêu thương nhau, và Việt Nam sẽ là một nhân tố đóng góp cho cái tình đoàn kết của thế giới đó. Cho đến ngày hôm nay, mấy mươi năm đã trôi qua là Việt Nam ta đã làm được điều mình hứa với thế giới, là làm bạn với thế giới và góp phần xây dựng tình đoàn kết cho thế giới. Nên cái yếu tố mà cái tình đoàn kết cho thế giới nó nằm ở tầm cỡ

[53:01]của các vị lãnh đạo quốc gia, ở tầm cao, không phải chúng ta. Nhưng chúng ta phải ý thức điều đó. Và các vị lãnh đạo của ta đang làm được điều đó. Còn ta, cái cụ thể nhất của ta là tình đoàn kết của dân tộc. Nên khi mà thầy gặp các vị ở các đạo khác, thầy hay nói câu này, thầy nói: "Đạo nào cũng là người Việt Nam. Nên điều đầu tiên của đạo đức của chúng ta là phải yêu nước, và chúng ta phải đoàn kết nhau trong cái tình yêu nước chứ không phải vì tôn giáo mình mà chia rẽ nhau, làm chia rẽ đất nước này. Không được phép điều đó." Ta phải đặt cái tình đạo thấp hơn tình yêu nước. Mặc dù ở trong đạo ai cũng tôn kính cái thần thánh của mình đến tột

[53:51]cao, nhiều khi đẩy lên quá, cái cao hơn cả cái tình yêu nước. Đây là cái lỗi mà rất nhiều tôn giáo bị. Đẩy cái tình yêu kính đối với thần thánh của tôn giáo mình lên cao cao tột, bỏ luôn mất tình yêu nước luôn. Đây là cái lỗi mà các tôn giáo đều bị. Mà sau này thầy sư phụ có viết trong cái luận án tiến sĩ của mình nói rằng nghĩa vụ của tôn giáo, khi anh được cái quyền tự do tín ngưỡng thì anh phải có một cái nghĩa vụ bù đắp lại. Cái nghĩa vụ đó là gì? Anh phải có nghĩa vụ phát triển cái tình yêu nước song song với cái tình đạo của anh, chứ anh không được mà đẩy cái tình đạo lên cao vút rồi quên mất cái tình yêu nước là không được.

[54:35]Không được lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng rồi mà đẩy cái tình đạo lên cao tột, cực đoan, mất luôn cái tình yêu nước là sai lầm. Và sư phụ là người thực hiện được điều đó. Trong tất cả các bài giảng của sư phụ đều dạy cái tình yêu nước, và tất cả những Phật tử, đệ tử của chùa Phật Quang đều phải yêu nước trong cái đạo lý của mình. Nên

[55:04]mỗi công dân chúng ta đều có cái nghĩa vụ đóng góp vào sự nghiệp đại đoàn kết dân tộc. Mà cái việc mà sự nghiệp đại đoàn kết dân tộc, thầy nói một lần nữa, nó không phải là sự hợp tác đi tìm lợi ích, mà là gì? Đạo đức. Nhớ như vậy. Đoàn kết là đạo đức chứ đoàn kết không phải là vì chia chác lợi ích. Nha, đoàn kết là vì đạo đức. Mà ta là người con Phật, ta tu hành, ta đi tìm đạo đức thì cuối cùng ta phải bắt gặp cái tình đoàn kết. Không thể tu cả một đời tu hành rồi hỏi đoàn kết là gì không biết. Thì rõ ràng là tu sai, đạo đức ta chưa có nên ta không thể đoàn kết với ai được hết. Vô cái chùa cũng không đoàn kết được trong chùa,

[55:56]gặp huynh đệ năm bảy người cũng không đoàn kết được với nhau, đừng nói tới chuyện mà có cái tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Nhưng nếu là một người con Phật chân chính, ta hướng về mục tiêu vô ngã, mỗi ngày ta hoàn thiện đạo đức mình dần dần cho đến khi đạo đức ta lớn tột rồi thì nó phải xuất hiện một cái đạo đức đặc biệt, đó là tinh thần đại đoàn kết dân tộc, đại đoàn kết cả thế giới này. Đó là bắt buộc.

[56:32]Ta phải vượt qua những sự khác biệt về vùng miền, văn hóa, tôn giáo, nghề nghiệp, giàu nghèo để yêu thương nhau. Vì yêu thương là điều kiện đầu tiên của của sự đoàn kết. Ta có thể khác nhau về vùng miền, người nói tiếng Quảng Trị, người nói tiếng Cà Mau, người nói tiếng Bắc Kỳ, Hà Nội, vân vân, người thì neo lên đường nật xe, kệ, nói sao cũng được hết, nhưng mà rồi ta phải thương nhau, vượt qua cái ngôn ngữ, vùng miền, văn hóa, tôn giáo, nghề nghiệp, giàu nghèo. Nghề nghiệp là làm sao? Ví dụ mình là làm giám đốc, nay mình vô chùa mình gặp huynh đệ, ông đó làm nghề gì? Nói: "Dạ, em đi hốt rác." Vẫn phải thương người huynh đệ đó chứ không phải:

[57:20]"Thôi thôi, cái này đẳng cấp khác. Tôi giàu tôi không có chơi." Đó là nói bậy. Đã đến cửa Phật rồi thì không có giai cấp trong giọt máu cùng đỏ, không có giai cấp trong giọt nước mắt cùng mặn, phải thương nhau hết. Đó là cái đạo đức để cho sự đoàn kết xuất hiện.

[57:43]Rồi văn hóa...

[57:47]Văn hóa mỗi nơi có một sự khác biệt. Nhưng ta khéo léo mà chấp nhận, tôn trọng để có thể đoàn kết với nhau. Chứ không phải vì cái văn hóa khác nhau mà chia rẽ với nhau. Trong cái tình đại đoàn kết dân tộc nó còn có một yếu tố rất là quan trọng là cùng hướng về một người lãnh tụ. Đây chính là lý do mà Đảng ta thường ca ngợi hình ảnh của Bác Hồ là vậy.

[58:20]Bác Hồ là một vĩ nhân, một lãnh tụ anh minh, xứng đáng để ta đời đời ca ngợi. Nhưng cái việc ca ngợi Bác Hồ cũng là một điều kiện để đem lại đoàn kết cho dân tộc. Nó cả hai như vậy. Một là bởi vì cái tố chất, tính chất, đặc điểm, phẩm chất của Bác Hồ là cao quý, đáng để cho chúng ta ca ngợi, ta tôn vinh. Thứ hai là việc tôn vinh, ca ngợi Bác Hồ cũng kết tình đoàn kết dân tộc lại.

[58:57]Rồi có người nói Bác Hồ lâu rồi thì bây giờ có Bác Trọng. Không sao cả, nha. Ta vẫn có những lãnh tụ anh minh để ta cùng hướng về, ta đặt cái niềm yêu kính lên đó thì dân tộc ta đoàn kết lại.

[59:14]Nên cái việc hướng về một lãnh tụ là một yếu tố quan trọng. Nên vì vậy những người mà chống phá đất nước ta thì họ thường nói xấu lãnh tụ, đó là điều bình thường. Đó, đó là điều tội lỗi của họ, nhưng ta phải hiểu kẻ thù luôn luôn làm như vậy. Nên đừng có bị lung lay, đừng khờ dại mà tin người ta khi nghe người ta nói xấu lãnh tụ của mình. Nó cũng giống như mà ai nói sư phụ có ba đứa con rơi, xin vui lòng đừng có tin nha. Ngồi đó mà họ kể chuyện nghe hấp dẫn cái tin đi. Chết à! Cười lắm! Hồi đó có một lần sư gặp một cái cô Phật tử đó, cổ ở nước ngoài. Thì hôm đó có một vị thầy cũng ở nước ngoài về giảng. Sư nói:

[1:00:00]"Ủa, hôm nay có thầy đó giảng, sao cô không đi nghe?" Tại vì cái tánh sư phụ là vậy, tánh sư phụ thấy ai giảng thì hay kêu mọi người đi nghe, đi nghe đi nghe. Cái cô kia nói: "Dạ, thầy đó giảng có nhiêu đó à, con nghe hoài." Sư ngồi sư ngẫm nghĩ, nói: "À, cũng đúng. Ông thầy này ổng có giảng có một bài đó, ổng nói tới nói lui hoài à, làm cho mọi người cũng nản. Thôi cũng không không trách." Nhưng mà đứng nói chuyện một lát cái cổ nói: "Dạ, ông thầy ổng có vợ." Sư trợn mắt dòm cổ. "Dạ, vợ ổng là bà con với con." Trời đất ơi! Sư nghe là hơi hơi giật mình nha. Hơi giật mình. Cái làm sư hoang mang liền! Hoang mang liền!

[1:00:38]Tại vì cổ xác nhận là cái người vợ của ổng là bà con với con, nó gần sát. Cho nên cổ giống như là một nhân chứng. Nghe mình lung lay liền, bắt đầu mình bắt đầu tin rồi nha. Thì thôi sư để câu chuyện đó trong lòng mình tới ngày hôm nay mới kể. Nhưng mà sư nghĩ ngày nào đó ai cũng nói sư phụ kiểu đó, thì tất cả mọi người cũng sẽ rung rinh, phải không ạ? Kêu nói: "Dạ có chứ, ông thầy ổng có ba đứa con rơi. Có một đứa thì nó bà con con mà." Thì mọi người ở đây làm sao? Cũng rung rinh liền! Sư rút cái kinh nghiệm đó, cũng rung rinh liền. Cho nên vui lòng nhớ nha, chặt lòng chặt dạ, ai nói bậy nói bạ đừng có tin nha.

[1:01:15]Chết à!

[1:01:20]Có hai người, hai hạng người mà khi chết xuống địa ngục sẽ bị quỷ sứ cắt lưỡi. Hai hạng người.

[1:01:30]Nghe coi biết rồi nha. Một hạng người gặp ai cũng nói rằng sư phụ là chứng Thánh rồi. Người đó chết xuống cũng bị quỷ sứ cắt lưỡi. Hai là cái người nói xấu sư phụ, à nói xấu sư phụ thế này thế kia, chết xuống cũng quỷ sứ cắt lưỡi á. Còn cái người tin, nghe mai mốt điếc tai nha. Kiếp sau đời đời sinh ra bị tai điếc á. Nhớ như vậy. Nên vui lòng không nói hai điều. Một, đừng nói sư phụ chứng Thánh; hai, đừng nói bậy về sư phụ, để chi? Giữ đạo tâm cho mọi người nha. Và người ta nói bậy, xấu sư phụ, đừng tin nha. Nhớ như vậy.

[1:02:21]Bây giờ ta còn một cái sự nghiệp lớn mà phải đoàn kết để giữ gìn, đó là đạo pháp, là Phật pháp nha. Phật pháp là một sự nghiệp thiêng liêng, vĩ đại, mầu nhiệm, vô cùng lợi ích cho nhân loại, mà ta phải đem hết cuộc đời mình, đem hết trái tim, đôi tay của mình để bảo vệ. Mà muốn bảo vệ được Phật pháp, ta phải đoàn kết với nhau.

[1:02:58]Mà muốn đoàn kết với nhau trên toàn thế giới để bảo vệ cái nền Phật pháp này, ta phải có tu dưỡng,

[1:03:08]để đạt được lòng từ bi mênh mông, để tạo được niềm tin với nhau, để có một cái đạo đức kiên định, dứt khoát, trung thành, chung thủy với nhau, để có thể rộng lòng chịu cực, chịu khó, chịu thương, tương trợ giúp đỡ nhau. Và cái thứ năm, ta đủ độ lượng để vượt qua những lỗi lầm lặt vặt của nhau. Phải đoàn kết nhau trên khắp thế giới này để mà bảo vệ một cái sự nghiệp mầu nhiệm nhất cho chúng sinh, cho loài người, đó là Phật pháp. Nhớ như vậy. Nhưng mà chưa.

[1:03:55]Ta có một cái sự đoàn kết tối thượng

[1:04:02]của các bậc Thánh vô ngã.

[1:04:07]Khi một vị mà chứng được vô ngã, khi các vị nhập định vào Diệt tận định

[1:04:16]thì tất cả những vị Thánh đó trở thành một với nhau.

[1:04:24]Nên ta nói một Phật là tất cả Phật, tất cả Phật là một vị Phật. Một vị A La Hán là tất cả các vị A La Hán, tất cả các vị A La Hán là một vị A La Hán. Khi các vị nhập Diệt tận định rồi, các vị trở thành nhau. Đây là một cái sự đoàn kết tối thượng nơi những bậc Thánh đạt được cái quả vị vô ngã.

[1:04:51]Cái sự đoàn kết tối thượng này thật là mầu nhiệm, thật là thiêng liêng, thật là hạnh phúc. Chỉ có những người tu chứng mới cảm nhận được. Còn ta, ta chưa tu chứng, nhưng ta hướng đến mục tiêu vô ngã, thì ta càng tiến tới mục tiêu vô ngã, càng đi gần đến mục tiêu vô ngã thì cái tình đoàn kết giữa ta với mọi người càng lúc càng đậm đà, bền chặt. Nên cứ nhìn cái tinh thần đoàn kết của ta với mọi người thì hiểu đạo lực mình đi tới đâu. Hiểu ta đi gần tới cái mục tiêu vô ngã thì cái đạo đức đoàn kết nó tỏa ra dần, tỏa ra dần, lớn dần, lớn dần như vậy. Nên sư phụ xin chúc cho tất cả các quý Phật tử vậy.

[1:05:45]Nay đầu năm ha, ngày mùng 4, đạt cho mọi người, chúc cho mọi người thành tựu được cái đạo đức đoàn kết lớn dần, lớn dần cho đến cái sự đoàn kết tối thượng mà chư Phật và chư A La Hán đã đạt được. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[1:06:16]Hả? Thánh Độ Mệnh nữa hả? Bữa nào cũng bắt giới thiệu Thánh Độ Mệnh hết trơn. Ừ thôi phải, phải bắt tiếp thị nữa thì tiếp. Thế này, thường thì các chùa hay có cái lễ cúng sao. Cứ mỗi năm coi mình cái sao nào: Kế Đô, La Hầu gì đó, cúng cho nó giải xui. Nhưng mà mười mấy cái sao đó, mười cái sao đó nó không đại diện cho số phận của bảy, tám tỷ con người trên trái đất này. Nó là một sự hẹp hòi của các ông thầy bói nào xưa ổng đặt ra rồi người ta cứ tin. Và Giáo hội đã ra lệnh cấm các chùa không được cúng sao. Nhưng mà khi cấm rồi cái Phật tử hoang mang: "Giờ vậy không cúng sao rồi con cúng cái gì đây để cho năm nay được là bớt

[1:06:57]xui, được hên?" Thì chùa ta có đưa ra các vị Thánh Độ Mệnh trong năm. Ta chọn 60 vị A La Hán có thật trong lịch sử của loài người. Đó là những vị A La Hán chứng đạo cao siêu. Và ta sẽ bốc thăm. Ta lên chánh điện ta bốc thăm. Rồi ta sẽ chọn coi năm nay ta vị nào đến với cuộc đời của ta. À, ta thỉnh vị đó về để ta thờ cúng trong một năm. Thì ta mà thờ kính, thờ cúng các vị A La Hán thì phước rất lớn, vì đó là những vị A La Hán đạo đức cao siêu, những vị A La Hán có thật trong lịch sử của loài người. Nha, ta được phước rất là lớn. Nên bỏ cúng sao đi, quên cúng sao đi nha, mà hãy về đây bốc thăm để xem năm nay vị Thánh

[1:07:49]nào, vị A La Hán nào đến với cuộc đời mình nha. Xin mời. Dạ con xin kính thỉnh quý thầy cô và toàn thể hội chúng đứng lên chắp tay trang nghiêm tụng hồi hướng ạ.

[1:08:04]Nguyện cho khắp pháp giới chúng sinh, ai cũng tìm ra được chính mình, để rồi an trú qua nhiều kiếp, cuối cùng tan vỡ hết vô minh.

[1:08:37]Chúng con xin thành kính tri ân trên sư phụ. Chúng con xin cung tiễn sư phụ quang lâm khách phòng để dùng nước giải lao. Trong ngày xuân năm mới, chúng con thật hạnh phúc khi được tắm mình trong dòng sữa Pháp của sư phụ ạ. Và một lần nữa, chúng con xin cung thỉnh chư tôn đức Tăng Ni cùng quang lâm thọ trai tại nhà lễ tân, và cũng xin trân trọng kính mời quý quan khách và Ban Điều hành các đạo tràng, chúng thanh niên đến dùng cơm tại nhà lễ tân. Và kính mời quý Phật tử cùng nán lại để dùng... Quý Phật tử nào có tâm nguyện đóng góp... trụ trì thì xin vui lòng ghé lại...