[0:54]Kính thưa ban lãnh đạo của ngân hàng ANZ và kính thưa tất cả các vị khách quý, các vị Phật tử, các vị thân hữu có mặt ở đây ngày hôm nay. Khi chúng tôi nhận được lời mời ra đây nói chuyện thì chúng tôi cũng rất là ngạc nhiên và thú vị. Bởi vì từ lâu, chẳng những mình chúng tôi biết mà cả thế giới biết rằng cái vận mệnh của đất nước, của xã hội, của thế giới nằm trong tay mấy người giàu. Cái người giàu sống như thế nào ảnh hưởng đến rất nhiều con người khác. Nhưng mà có một điều, đa phần khi chúng ta bước vào cái cuộc kinh doanh người ta chỉ quan tâm đến lợi nhuận. Nhưng mà điều làm chúng tôi ngạc nhiên
[1:40]là có một cái ngân hàng chuyên lo lãi lỗ lại muốn cho khách hàng của mình quan tâm thêm một khía cạnh khác của cuộc sống, khía cạnh tinh thần. Và chúng tôi nghĩ chỉ bởi những con người như thế, chỉ những con người nào mà ngoài cái tài năng biết làm ra sinh lời để góp phần thúc đẩy kinh tế, mà những con người đó cũng phải quan tâm đến cái tinh thần, đến tâm linh thì đó mới là những người xứng đáng để dẫn đạo thế giới tương lai, vì thế giới cần cái điều này. Cần cái sự sung túc về vật chất nhưng mà cần một cái sự uyên bác, thâm thúy về tinh thần. Phải những con người như thế này mới là những người lãnh đạo thế giới tương lai.
[2:27]Và vì vậy là thật sự khi được nhận cái lời mời để ra đây nói chuyện với quý vị ở đây, chúng tôi thật sự muốn gửi đến cái ban lãnh đạo của cái ngân hàng ANZ này một lời ca tụng, một lời ca ngợi về cái sự lưu tâm hết sức là sâu sắc này trong cái thời đại này. Chúng tôi cũng nghe nhiều người, nhất là những doanh nhân, là ngoài những giây phút tất bật của cuộc sống, ai cũng muốn mình có một cái cách tập luyện sao đó để mà lấy lại sự thăng bằng cho tâm trí của mình. Và không có gì tuyệt vời bằng cái thiền định, mà nói thẳng là thiền định của Đạo Phật. Bởi vì có rất nhiều cái môn để cho ta cân bằng tâm trí như yoga, luyện thái cực quyền,
[3:16]dưỡng sinh, và một số thiền của các tông phái khác. Nhưng với kinh nghiệm của chúng tôi, không phải vì tôi là Đạo Phật cho nên tôi ca ngợi Đạo Phật, nhưng thực sự cái kỹ thuật thiền của Đạo Phật nó đi đến căn, đến gốc. Nó làm cho chúng ta, xử lý cho chúng ta, giải quyết cho chúng ta dứt sạch mọi cái âu lo, làm cho chúng ta thăng bằng tâm trí rõ ràng, làm cho chúng ta sống như thế mà không cần phải như thế mà vượt lên trên như thế. Cái câu nói này nghe hơi giống thần chú, nhưng rồi từ từ ta thực hành ta sẽ thấy đúng là như thế. Tuy nhiên, đối với những người có cái trí thức mà nghe nói về thiền thì
[3:59]dường như là ai cũng có một chút cái cái cái cảm nhận rồi. Vì khi có trí thức ta cũng đã nghe về những điều này chút chút chút cả rồi. Cho nên nhưng bây giờ thì chúng ta nói lại chút xíu để chúng ta thấy cái vai trò của mình, cái giá trị của con người trên cuộc đời này. Con người ta trên cuộc đời này hơn thua với nhau được đo theo cái cái mức độ là nếu mà người ta nhìn trên cái thế gian này thì gọi là tiền hay là quyền chức, nhưng mà nếu nói cái gốc theo Đạo Phật á là do cái phúc ta dày hay mỏng, ít hay nhiều. Tức là cái người mà có phúc lớn tự nhiên họ có cái giá trị lớn giữa cuộc đời, họ có cái nhiều ưu thế nổi bật hơn so với những người khác giữa cuộc đời.
[4:44]Đạo Phật lại đo bằng cái phúc. Cái phúc là gì? Là điều gì đó không biết. Nó là cái kết quả mà Đạo Phật tin rằng chúng ta đã làm được nhiều điều tốt cho con người trong những kiếp trước. Tức là ta xuất hiện ở cuộc sống này không phải chỉ là một kiếp duy nhất, mà ta đã từng có mặt trên đời này ở nhiều kiếp trước. Và trong những kiếp đó, ta thường hay làm điều tốt, ta thường hay giúp người, và Đạo Phật gọi là ta có cái phúc. Khi ta trở lại với cuộc đời này, bỗng nhiên ta có những cái ưu thế nổi bật lên, ta có nhiều cái may mắn, nhiều cơ hội mà người khác không tìm được. Cái ưu thế đó nó thường biểu hiện ra trên một số lĩnh vực như thế này:
[5:30]thứ nhất là tiền, ta phải có tiền nhiều để gửi ngân hàng ANZ; thứ hai là ta có quyền, tức là một cái điều ta nói ra có những người nào đó phải thi hành, tức là ta có quyền phải sai bảo ai đó; thứ ba, ta có cái sức khỏe; thứ tư, ta có cái nhan sắc; thứ năm, ta có cái tri thức. Thường là cái phúc của ta nó biểu hiện ra năm điều đó. Có người đầy đủ cả năm điều này. Ví dụ như là trong những người ngồi đây, chúng tôi thấy dường như là người nào cũng đầy đủ cả năm điều, nhất là mấy người mà đẹp đẹp á là đủ hết. Nhưng mà có một số người thì không đủ hết, họ chỉ được một vài điều trong trong năm điều này cũng đã là ưu thế nổi bật rồi.
[6:17]Thì đó là chúng ta nói cái phúc nó hiện ra năm điều. Nhưng bây giờ cái phúc đó được đo như thế nào trong kinh tế học thì chúng ta lại đưa qua một cái tiêu chí thấy thú vị thế này nữa. Bây giờ chúng ta cứ so sánh giữa con người với con vật chút. Ví dụ như ta thấy con chim nó bay trên trời, con cá nó lội dưới nước, nhìn thấy nó thong dong, ta không bay được, nó bay được, có vẻ nó hơn ta; ta không lội nhởn nhơ dưới nước được, nó lội nhởn nhơ dưới nước có vẻ nó hơn ta, nhưng không phải. Nó đang bay để đi tìm mồi, nó đang lội để nó đi tìm mồi, nghĩa là nó dành thời gian rất lớn để đi tìm cái ăn. Trở lại con người, có những con người cũng phải dành thời
[7:00]gian rất lớn của đời mình chỉ để đi tìm cái ăn. Nhưng có những người quanh năm suốt tháng không bao giờ quan tâm đến việc đi tìm cái ăn, mà cái ăn luôn luôn đầy đủ. Và như vậy ta đánh giá cái phúc là trên chỗ đi tìm cái ăn thế này: ta dành bao nhiêu phần thời gian trong đời mình để đi tìm cái ăn, thế là biết ta có bao nhiêu phúc. Chúng ta để ý lại, trừ những lúc ta thích vào nấu ăn cho vui, phải không? Còn có những người, ví dụ buổi sáng ăn rồi, phải lo để làm sao kiếm tiền buổi trưa có ăn, buổi trưa có ăn rồi, phải đi kiếm tiền để chiều có miếng ăn, thì người đó chúng ta gọi là người dành rất
[7:40]nhiều thời gian để đi tìm miếng ăn và phúc họ rất ít. Nhưng có những người họ không hề quan tâm tới miếng ăn, họ chỉ lo những việc khác thôi, mà một ngày của họ làm họ nuôi được một làng. Có không ạ? Có những người họ làm một ngày họ nuôi được một làng. Nhưng có một người những người làm một ngày chỉ nuôi một mình mình đã vất vả. Và như vậy, thế nào gọi là cái phúc? Ta đánh giá thêm cái thời gian để đi tìm miếng ăn. Và thế giới này là như thế. Nếu ta nhìn từ khắp cả năm châu bốn biển, có những quốc gia đến giờ này mà con người ta vẫn vất vả đi tìm miếng ăn từng ngày, dành trọn thời gian đi tìm miếng ăn mà vẫn không đủ, vẫn suy dinh dưỡng.
[8:23]Và có những gia đình không nuôi nổi con mình, để đứa con bụng ỏng, cổ teo, vân vân, chân teo, vân vân. Và nhưng lại có những cái xã hội con người ta no đủ, no đủ đến thừa mứa và đã phung phí cái phúc của mình, ăn nửa bỏ nửa, vân vân. Bây giờ nhìn lại, ta thấy rằng ta không phải dành nhiều thời gian để lo miếng ăn từng bữa, biết rằng ta thuộc loại người có phúc. Thì cái phúc á nó sẽ sinh ra hai vấn đề để cho ta suy nghĩ. Một vấn đề thứ nhất là
[8:55]ta là người cái phúc ta có được nó là kết quả của kiếp trước ta đã làm nhiều điều thiện cho đời, ta đã giúp nhiều người, bây giờ bắt buộc ta hưởng phúc. Và khi cái phúc đến với ta như vậy, trước mắt mọi người ta là người có giá trị, ta được mọi người kính trọng. Đây là điều bắt buộc. Không ai có phúc mà bị khinh thường cả, trừ phi người đó giả vờ đóng kịch, vậy thôi. Còn bình thường hễ có phúc là phải được người ta kính trọng mình. Đó, như vậy cái phúc nó đưa đến cái sự được tôn trọng là cái ý nghĩa thứ nhất cái của gọi là cái phúc. Nhưng cái ý nghĩa thứ hai của cái phúc á lại là vấn đề phức tạp hơn. Vì sao vậy?
[9:38]Vì cái người có phúc là người ảnh hưởng được đến đời sống của nhiều người khác. Trừ những người cực kỳ ích kỷ, còn lại tất cả những người có phúc thì hầu như họ đang làm một việc gì đó, làm chung với nhiều người và đều có ảnh hưởng đến với nhiều người trong cộng đồng của mình. Cho nên cái đời sống của họ, cái suy nghĩ của họ, những quyết định của họ đều sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống của nhiều người khác, có đúng không ạ? Cuộc sống của ta, suy nghĩ của ta, kế hoạch ta tính toán và quyết định của ta đều ảnh hưởng đến nhiều người khác. Và như vậy cái phúc đó nếu nhìn trên con mắt của đạo đức trở thành
[10:18]một gánh nặng, một áp lực, không còn phải là sự thụ hưởng nữa. Ở ý nghĩa thứ nhất, phúc cho ta một sự thụ hưởng: ta được mọi người kính trọng, ta được ăn ngon, được mặc đẹp, được tự do làm những điều gì ta thích mà người không có phúc không làm được. Ví dụ người ta nhìn cái áo đẹp, ta được tự do lấy tiền ra mua, nhưng người không có phúc không có cái tự do đó, không thể mua, ví dụ vậy. Và nhiều thứ trên đời nữa. Tức là cái phúc trên ý nghĩa thứ nhất, ta được sự hưởng thụ. Nhưng trên ý nghĩa thứ hai, trở thành cái gánh nặng của ta, cái trách nhiệm của ta đối với cộng đồng, đối với xã hội. Và như vậy
[11:03]Lại sinh ra hai hạng người trong đối với người có phúc nữa. Khi một người có phúc, họ sẽ nghĩ về điều gì nhiều để ta đánh giá cái người có phúc đó sẽ đi về đâu. Tức là cái người có phúc rồi mà thường nghĩ về khía cạnh của sự hưởng thụ thì ta xếp đây là một loại người, một hạng người A. Còn một loại người có phúc lại luôn luôn lo lắng vì biết trách nhiệm của mình đối với cộng đồng, vì biết rằng cuộc sống của mình, quyết định của mình ảnh hưởng với nhiều người khác cho nên cảm thấy lo lắng và thấy trách nhiệm gánh lên vai mình, thì ta xếp cái người có phúc này thuộc loại người có phúc hạng B. Ở đây ta thuộc hạng nào?
[11:48]Có một lần có một cái trường quốc tế đến mời chúng tôi dạy về đạo đức cho học sinh. Mà cái trường đó là học sinh của nhà giàu, tức là một năm là phải đóng bao nhiêu ngàn ngàn đô đó để nó học, đi có người đưa, về có người đón. Khi mà chúng tôi đặt những câu hỏi về mục đích của cuộc sống, có một đứa đứng lên trả lời thế này: "Dạ tụi em ráng học để sau này biết sống và biết hưởng thụ". Thua liền! Đứa đó sẽ tiêu! Cuộc đời nó tiêu, nó sẽ làm khổ bố mẹ nó và nó làm khổ chính cuộc đời nó luôn, bởi vì nó thuộc loại hạng A, hạng nghĩ về sự hưởng thụ khi thấy mình có phúc. Đây, hôm nay chúng ta nói chuyện như vậy
[12:31]thì đúng là chắc à quý quý vị, quý khách quý ở đây cũng đã hiểu rằng chúng ta đang nhắm đến hạng người hạng B. Hạng B là hạng người mà khi ý thức mình có phúc và hiểu ngay rằng cuộc sống của mình ảnh hưởng đến đến nhiều người chung quanh mình và cảm thấy đó là cái trách nhiệm, đó là nỗi lo, chứ không xem cái phúc của mình là sự hưởng thụ. Và thế giới cần những con người này. Thế giới cần những con người này, cần những con người phải có phúc nhưng mà thấy được cái trách nhiệm từ nơi cái phúc của mình. Ở đây ai xung phong làm người hạng B ạ? Chúng tôi không biết coi bói nhưng chúng tôi nhìn những gương
[13:18]mặt ở đây, chúng tôi thấy có một số người hạng B rất là rõ. Có những người mà trong tâm mình trĩu nặng trách nhiệm với đời. Ví dụ như có một cô tên là Đàm Bạch Thủy gì đây, vân vân. Người nhìn vào thấy cái tâm mình trĩu nặng trách nhiệm với đời và những con người đó làm cho ta yêu quý, thật sự như vậy. Bây giờ ta thấy một người giàu có mà thấy cái vẻ mặt của họ chỉ hưởng thụ, xấc xược, hách dịch, bất cần, ta hiểu họ thuộc hạng A và họ cái phúc của họ sẽ trở thành cái họa của nhiều người khác. Nhưng khi ta nhìn thấy một người giàu mà họ biết khiêm tốn, sống có trách nhiệm với người chung quanh mình thì ta biết họ thuộc hạng B và thế giới cần những người này.
[14:10]Và chúng ta mong rằng thế giới phải có rất nhiều những con người thế này, và nếu thế giới được lãnh đạo, xin hãy được lãnh đạo bởi những con người này: rất có phúc, rất yêu thương cộng đồng của mình, rất có trách nhiệm với cộng đồng của mình. Cái phạm vi của mình ảnh hưởng lớn đến chừng nào thì cái tâm hồn của mình lớn theo như thế và lớn hơn như thế nữa. Cuộc đời đang cần những người như thế này. Thật sự như ta biết, đến nay là đã là ta bước vào thế kỷ 21 được 10 năm, thế giới vẫn tiếp tục khổ đau, vẫn tiếp tục ly loạn, kinh tế vẫn tiếp tục khủng hoảng. Mặc dù rằng con người cứ nghĩ rằng mình từng ngày văn minh,
[14:53]từng ngày cái tri thức tiến lên, nhưng mà thực sự cái kết quả hiện nay là sao? Hy Lạp sụp đổ về tài chánh, Ireland sụp đổ về tài chánh, tiếp theo hôm nay báo cáo Bồ Đào Nha đang sụp đổ về tài chánh. Sụp đổ luôn, thực sự luôn! Trong khi đó những cái nước mà rơi vào khủng hoảng kinh tế của thế giới hơn 10 năm trước, là từ năm 97 bắt đầu kéo từ Đông Á, Đông Á kéo dài, vậy mà phục hồi trở lại rất là nhanh mà không bị kêu gọi là sụp đổ. Còn một số nước Âu châu trong cái cộng đồng châu Âu đó, mà bây giờ gọi là sụp đổ luôn. Nếu Âu châu, cái Quỹ Tiền tệ Quốc tế mà không rót tiền cứu họ thì đất nước thành ăn mày luôn.
[15:35]Trong khi ta cứ nghĩ rằng cái tri thức con người đã vươn lên cao, cái văn minh con người đã đã rất là là phong phú, nhưng mà con người đã xử lý cách nào về chính trị, về kinh tế vân vân để mà các nước được gọi là văn minh ở Âu châu hôm nay sụp đổ kinh tế? Chỉ vì thật sự con người chưa hiểu hết vấn đề. Chưa hiểu hết vấn đề. Ví dụ như vừa rồi khi mà chính phủ Pháp quyết định là tăng thêm 2 năm tuổi nghỉ hưu, thay vì 60 xích qua năm 62, cả nước Pháp xuống đường biểu tình, không chịu, bắt phải cho nghỉ đúng năm 60 tuổi và cho tôi tiền hưu để tôi đi du lịch chơi. Nhưng mà chính phủ thì người ta là những người làm chính sách người ta biết mà.
[16:22]Người 60 tuổi còn rất trẻ và rất khỏe phải không ạ? Vẫn còn nhiều sức lực để cống hiến. Nhất là người Âu châu 60 tuổi họ còn rất là khỏe. Và để cho nhà nước phải gánh thêm 2 năm cái cái trả lương hưu. Còn nhưng mà nếu họ vẫn đi làm thì họ lại đóng thuế được 2 năm nữa và nhà nước phải không phải trả tiền hưu 2 năm nữa, nó cứu cho cái ngân sách nhà nước một khoản cực kỳ lớn. Nhưng mà người Pháp không có chịu, họ buộc là cứ phải cho họ hưởng thụ sớm 2 năm và kéo xuống đường biểu tình. Khi nghe cái chuyện đó rồi thì chúng ta hiểu một điều: người Pháp không yêu nước. Mà khi họ không yêu nước như vậy, nước Pháp sẽ còn nhiều tệ hại.
[17:07]Chút xíu đó thôi họ nghĩ không ra. Vì vậy, ta đừng có nghĩ rằng ở nơi cái thời đại này, ở những xứ sở văn minh, con người ta đã hiểu đúng, đã làm đúng mọi điều. Vì nếu hiểu đúng, làm đúng mọi điều, thế giới không có loạn ly, chiến tranh và sụp đổ thế này. Hoặc ta nói những quốc gia mà đang bị sụp đổ về kinh tế tài chánh, lý do tại sao? Tại sao mấy ông nghị viện Thượng nghị sĩ, Hạ nghị sĩ rồi ở Quốc hội mà lại gây nên cái cuộc khủng hoảng tài chánh cho các quốc gia đó? Chỉ bởi vì thế này: Mấy ông cần phiếu bầu. Và để có thể tiếp tục lấy được cái phiếu bầu của cử cử tri, ổng luôn luôn vận động những chính sách,
[17:45]đưa ra những cái luật mà phục vụ cho quyền lợi của dân. Thì khi một người đứng ra làm công việc của chính quyền mà phục vụ cho dân thì quá đẹp chứ gì nữa, quá tốt chứ gì nữa, thì ai cũng xem đó là chân lý cả. Nhưng xin thưa sai là nằm ở chỗ đó! Cái sai nằm ở chỗ là anh phục vụ dân nhiều hơn cái phúc mà dân có. Phải nhìn bằng con mắt của đạo Phật mới thấy được nguyên nguyên nhân thật sự của nó. Ví dụ cái người dân của nước anh phước người ta chỉ có năm, nhưng mà anh phải buộc chính phủ phải phục vụ dân tới bảy thì họ đường xá phải rộng hơn, bệnh viện phải tốt hơn, lương hưu phải nhiều hơn, bảo hiểm phải đầy đủ, trường học phải tốt, vân vân.
[18:31]Mọi dịch vụ công cộng xã hội đối với người dân phải tới mức bảy trong khi phước của họ chỉ năm. Họ bị lỗ, họ bị âm cái phước của họ, nợ trong cái phúc của họ hết hai. Và cái hai đó phải trả lại bằng cái giá: đến lúc nào đó quốc gia phải bội chi ngân sách. Tiền thu vào không đủ mà chi ra để phục vụ dân quá nhiều. Và bội chi ngân sách rồi thì ta biết cuối cùng là sụp đổ về tài chánh. Nói về sụp đổ tài chánh hay là vậy thực sự nó là gì? Nó là một sự thất bại về sự vận hành toàn bộ hệ thống xã hội, từ luật pháp tới kinh tế luôn. Mà chỉ vì không nhìn thấy được cái phúc của dân mình đến đâu mà cứ phục vụ dân để lấy tiếng và lấy phiếu bầu,
[19:14]là đưa lên là ông nghị sĩ đó đã vận động được thông qua bộ luật, bộ luật này phục vụ y tế cho dân thế này thế kia, dân thích ông quá bỏ phiếu cho ông. Nhưng đâu biết rằng cái bộ luật đó đưa ra chi thêm rất nhiều ngân sách và người dân hưởng quá cái phúc của mình. Nên ở đây mọi việc trên đời ta phải căn cứ theo nghiệp và phúc theo cái luật nhân quả thôi, thì như vậy xã hội mới bền vững được. Nên muốn cho người ta tiến lên, không phải ta cho mọi người sự hưởng thụ, mà ta làm cách nào để giúp cho người đó tăng được cái đạo đức và chính người đó phải tạo nên cái phúc cho chính cuộc đời của họ. Khi họ có phúc rồi thì ta không giúp, họ cũng vẫn gặp may, người khác sẽ giúp họ à.
[19:59]Nên khi chúng tôi về gặp những gia đình khá giả thì chúng nói chuyện tới một lát, chúng tôi cũng đều khuyên điều này: là các vị quý vị đừng có nặng lòng phải để lại một gia tài cho con mình, mà từ bây giờ quý vị hãy quan tâm rất nhiều làm sao cho chính con mình nó biết tạo phúc từ bây giờ. Một mai kia quý vị cũng sẽ ra đi, con mình phải tự đứng lên để mà chống chọi, giữ gìn lấy cuộc sống của nó. Và cái điều gì để cho nó vượt lên trên được cuộc đời này? Chỉ có cái phúc của nó mà thôi, chứ không phải tiền của cha mẹ để lại. Tiền của cha mẹ để lại mà nó không phúc để có hưởng á, chỉ cần đánh bài một đêm, thua cá độ đá banh một đêm bay sạch.
[20:51]bay thành mây khói liền. Nhưng mà nếu cái phúc đó có, dù cho quý vị không để nó lại đồng nào, bỗng nhiên sẽ có những người giúp nó làm nên sự nghiệp. Hãy tin vào điều đó, chứ đừng có bận tâm là mình phải lấy rất nhiều tiền của thiên hạ khi mình làm ăn mà. Cuối cùng là tiền người ta chảy về mình thì bằng một cách nào đó, có khi rất là lương thiện, nghĩa là vì người ta vui mà người ta đưa tiền về cho mình, hoặc là vì những cái thủ đoạn mà tiền của người ta chảy về cho mình, mà tiền trong túi mình nhiều rồi để dành tiền đó cho con mình thì xin thưa con mình sẽ tiêu. Có một lần chúng tôi mới nói trong cái bài Đạo
[21:32]Phật Xã Hội, chúng tôi mới nhắc nhở thế này: Là những đồng tiền bẩn sẽ nuôi thành những đứa con hư. Và điều này những quan chức phải quan tâm giùm. Và tại sao con ta hư hàng loạt? Anh nuôi nó bằng đồng tiền nào, coi lại. Nếu đó là những đồng tiền mà từ cái niềm vui, từ hạnh phúc, từ nụ cười của bao nhiêu người thì đứa con anh sẽ nên, sẽ ngoan. Còn nếu cái đồng tiền đó từ nỗi đau của bao nhiêu con người, con anh sẽ hư. Nên cái nhân quả của đồng tiền rất đáng sợ. Và chúng tôi có nói nguyên một bài về cái triết lý về tiền bạc, không biết ở đây quý vị đã nghe chưa? Có một bài giảng chúng tôi giảng về triết lý của đồng tiền:
[22:14]Có đồng tiền không phải là niềm vui đâu, đồng tiền là trách nhiệm và sử dụng đồng tiền làm sao để cho nó tạo thành điều phúc chứ đừng để đồng tiền trở thành trở thành cái tội lỗi. Nãy giờ chúng ta nói rất là nhiều điều và chúng ta hiểu một điều thế này: Là người càng có phúc mà nếu là người có trí tuệ, có lương tri, có đạo đức thì lại thấy mình là người có trách nhiệm chứ không phải mình là người sung sướng đâu. Đó là cái thứ nhất. Hiểu được điều này vì thấy cái cái ảnh hưởng của mình đối với người khác quá nên tự mình buộc mình một cái đạo đức, một cái trách nhiệm đối với mọi người. Đó là cái thứ nhất. Cái ý nghĩa thứ hai của một người có phúc nữa là thế này:
[22:58]Là khi ta có phúc rồi ta sẽ hưởng cho hết cái phúc đó hay là ta sẽ tạo phúc cho nó lớn dần lớn dần đến vô tận? Chúng ta cứ hưởng mà thôi. Nhưng khi đặt cái câu hỏi này buộc chúng ta phải trả lời câu thứ hai liền, ta phải tích lũy cái phúc, tạo cái phúc đến vô tận. Mà cái đây là điều mà Đức Phật hay nhắc ta hoài. Trong cái dòng luân hồi vô tận, ta cứ tái sinh hết kiếp này đến kiếp kia. Kiếp này ta giàu sang nhưng liệu kiếp sau ta còn giàu sang hay không? Hay là kiếp sau ta sẽ bơ vơ, khổ sở? Đó là do ta đã hưởng hết phúc hay ta đã tạo phúc tiếp tục? Thì cái điều mà Đức Phật dạy giống như là luật nhân quả cảnh báo cho ta biết vậy.
[23:46]Khi hiểu về những cái điều nhân quả, tội phúc như thế và khi ý thức mình là cái con người có phúc thì buộc ta cứ phải tạo phúc cho đến vô tận. Vì sơ sẩy một cái, phúc nó tụt lại liền. Cứ phải tạo phúc cho đến vô tận. Cái vô tận của cái phúc là cái gì? Cái đỉnh điểm của nó là đến cái chỗ vô hạn của cái phúc, kết quả nó là gì? Ví dụ bây giờ nói cái phúc hữu hạn thì ta hiểu. Phúc hữu hạn, ví dụ ta có phúc chừng nào ta làm giàu đến chừng đó; ta có phúc hơn nữa, nó sinh ra cái quyền lực, ta sẽ giữ cái chức nào đó quan trọng trong chính quyền, trong nhà nước, vừa có quyền chức mà vừa vẫn có giàu có;
[24:27]rồi ví dụ ta phúc lớn hơn nữa thì cái ảnh hưởng của ta nó vượt biên giới, nó xuyên quốc gia, nó lại mang đến tầm quốc tế là phúc ta lớn hơn nữa, nhưng mà nó vẫn là hữu hạn chứ không phải vô hạn. Vậy khi mà ý nghĩa trong Đạo Phật nói ta phải tích lũy phúc đến vô hạn thì cái cái vị trí mà cái phúc vô hạn đó là cái gì? Cái gì mà gọi là phúc vô hạn? Thì ở đây trong Đạo Phật có câu trả lời: Đó là sự giác ngộ tuyệt đối.
[25:00]Ủa, sự giác ngộ là cái gì mà nó liên quan đến phúc? Trong khi cái đường đi của phúc thì ta thấy đó là tiền, là quyền hoặc là thêm ba điều kiện: nhan sắc, dung sắc, trí tuệ, sức khỏe, vân vân. Nhưng mà tiền và quyền là biểu lộ rất rõ của cái phúc. Nhưng mà tại sao nơi đấy vô hạn của cái cái phúc mà trên đường đi nó chính là tiền và quyền sao lại biến thành sự giác ngộ? Lạ như vậy. Thì cái câu trả lời là thế này: Thực sự á thì phúc là những cái điều mà ta đã làm được ở những kiếp trước, những điều tốt ta làm được kiếp trước và nó sinh ra cái quả ở đời sau qua năm phương diện như ta vừa nói: tiền, quyền, sức khỏe, dung sắc và trí tuệ, ta vừa nói như vậy.
[25:46]Nhưng mà năm điều này để làm gì? Năm điều này để làm gì? Nếu mà vẫn là năm điều riêng rẽ như thế này, thật ra nó cũng tạm bợ, cũng vô thường rồi cũng sinh diệt. Tiền, chết cũng chẳng mang theo; quyền, chết chẳng mang theo; dung sắc, già tự động nó xấu, khỏi cần có sửa gì, sửa ít bữa cũng xấu; sức khỏe, già cũng lỏm cỏm đi, vân vân ha; trí tuệ, già chút bắt đầu cũng lẩm cẩm, vân vân, phải không? Như vậy cái năm điều mà cái phúc nó tạo ra coi vậy nó tạm bợ, vô thường. Vậy cái phúc nó sẽ đi đến đâu? Đó chính là cái điều ta muốn nói. Thực sự khi ta có phúc mà nó hiện ra năm cái điều này, nhưng mà nếu ta nhìn vượt hơn năm điều này ta sẽ thấy một điều này:
[26:39]Cái phúc đó đem đến cho ta cái hạnh phúc. Cái mục tiêu cuộc sống của của ta cũng là hạnh phúc. Lý tưởng cuộc sống của ta cũng chính là gì? Đem hạnh phúc cho mọi người. Cái chữ hạnh phúc nó lớn hơn, nó trùm, nó vượt lên trên năm điều này. Mà dĩ nhiên hạnh phúc là cái gì thì ta chưa định nghĩa đi vào, nhưng mà rõ ràng hỏi: "Sống để làm gì? Để lấy tiền?", nói không, tiền không mua được hạnh phúc. Sống chúng ta bươn chải để làm gì? Để nắm được quyền? Không, quyền cũng không đem lại hạnh phúc cho ta và cho mọi người. Cái hạnh phúc, cái gì cái ý nghĩa nó vượt lên trên những điều đó. Và đây chính là điều mà ta sẽ tìm được câu giải đáp
[27:20]khi ta đến với giáo lý của Đức Phật là vậy. Đức Phật dạy ta cái giáo lý để tìm được sự giác ngộ ấy. Khi một người mà họ có đạo đức rất là lớn, từ những kiếp trước và tiếp tục đến những kiếp này luôn luôn họ sống yêu thương con người, sống vị tha, sống vì người thì họ đã có cái phúc lớn rồi. Nhưng mà Phật dạy họ cái giáo lý để họ không bị vướng bận bởi năm điều này, mà giúp cho họ đi tìm đến cái cao hơn khỏi năm điều đó là hạnh phúc thật sự, hạnh phúc thật sự. Mà cái hạnh phúc thật sự đó chính là cái tâm linh giác ngộ. Thì nơi này mới là nơi mà giải quyết được cái bài toán mà cái công đức của ta tạo dựng cho đến vô tận.
[28:06]Còn nếu cái công đức hữu hạn thì kiếp này ta thành công, kiếp sau ta vẫn có thể bị thất bại vì phúc ta đã hết rồi. Nhưng mà nếu một người khi ta có phúc, ta vẫn giữ được cái đạo đức của mình, vẫn giữ được cái trái tim, cái lý tưởng, cái trách nhiệm với đời, cái công đức ta cứ được tích lũy mãi, tăng lớn lên mãi thì buộc ta phải vượt lên trên khỏi năm điều này để tìm được cái điều lớn lao hơn, đó là hạnh phúc thật sự chứ không phải năm điều này, cái năm điều mà tiền, quyền, dung sắc, sức khỏe, trí tuệ này, vượt lên trên đó là hạnh phúc. Cái hạnh phúc tối thượng nó nằm trong tâm linh mà ta gọi là sự giác ngộ.
[28:48]Nên cái ý nghĩa của sự giác ngộ rất là rất là lớn chứ không phải là là tầm thường, mà rất là khó đi tìm. Đòi hỏi một người phải rất là có phúc mới có thể tìm được, đòi hỏi cái người này phải rất là có đạo đức mới hiểu được, đòi hỏi người này rất có trí tuệ mới cảm nhận được. Còn bây giờ ta gặp một người mà giàu sang, à mọi điều trong đời đều thỏa mãn được hết, chưa chắc ta nói về ý nghĩa của cái hạnh phúc sâu xa trong tâm hồn mà họ hiểu được đâu, không chắc đâu. Bởi vì họ chưa đủ trí tuệ, chưa đủ đạo đức, họ chỉ có cái phúc. Chỉ có người nào vừa có phúc, vừa có đạo đức, vừa có trí tuệ thì họ mới có thể cảm nhận được cái hạnh
[29:38]phúc cao siêu hơn, vượt khỏi năm cái điều tầm thường của thế gian đó chính là cái hạnh phúc tâm linh, giác ngộ. Và như vậy thế thì khi mà ta vượt hết năm điều này, ta vượt lên trên đi tìm cái hạnh phúc đó thì cuộc đời sẽ đi về đâu? Thật sự cái người mà trong khi mình đã có phúc, mà mình còn biết cân đối tâm hồn của mình để đi tìm cái hạnh phúc của tâm linh này, thì đây là những viên ngọc của thế giới, những viên ngọc của thế giới. Vì chính ở những người này họ đã có cuộc sống chuẩn mực, thăng bằng, vừa đạo đức, vừa trách nhiệm, vừa bình an. Và cái ảnh hưởng của họ đối với cuộc đời này chỉ luôn luôn là ảnh hưởng tốt mà thôi.
[30:29]Cho nên ta nói là
[30:32]những người có phúc, cái người tệ nhất là cái người dùng cái phúc của mình để hưởng thụ, đây là mối họa của cuộc đời, người ta không nói nữa. Với cái tinh thần mà ngân hàng ANZ hôm nay mời các vị khách quý về đây, mà những vị khách quý đã vui vẻ, hoan hỷ về đây, thì chúng tôi tin rằng trong tâm của quý vị có những điều thiện rất là lớn. Những kiếp trước quý vị đã từng làm những điều thiện, và ngày hôm nay trong tâm quý vị những điều thiện vẫn còn cháy bỏng mới chịu ngồi đây để nghe những điều này.
[31:08]Và ta đang nói đến cái hạng người có phúc thứ hai là hạng người biết cái phúc của mình ảnh hưởng đến nhiều người khác, nên sống rất có trách nhiệm. Nhưng mà sống có trách nhiệm đến mức độ nào, đến mức độ nào, vừa chừng thôi hay là sẽ vô tận? Thì có những người nói đến cái chữ vô tận như một sự không tưởng, nhưng không. Cái mà ta tưởng là không tưởng đó, nó là điều có thực, và đó là điều mà ta phải đeo đuổi hết kiếp này đến kiếp khác. Vì đó là cái bổn phận của ta phải tìm cho ta và tìm cho thế giới. Đi tìm một cái niềm phúc lạc cao thượng, siêu thoát và vô tận. Đó là trách nhiệm của ta, và ta là những người
[31:54]có tâm trí, có điều kiện để đi tìm điều đó. Còn những người mà sống buổi sáng không biết buổi chiều ăn cái gì thì đừng nói tới điều phúc lạc tối thượng này, đừng nói tới giác ngộ tâm linh này. Cho nên cái điều mà gọi là giác ngộ tâm linh chỉ dành cho những con người có phúc, có trí và có đạo đức. Nhưng những người này không chịu hưởng thụ cái phúc của mình trên năm điều mà ta vừa nói của thế gian, mà những người này muốn đi tìm cái hạnh phúc vượt lên khỏi năm điều đó. Đây là cái thông điệp của ta gửi đến cho cho thế giới này. Thế giới mà ta rất là gắn bó, rất là yêu thương này. Tất cả chúng ta đều phải yêu thương nhau, đều phải sống có trách nhiệm
[32:44]với cái hành tinh của mình, đều phải giúp nhau làm được rất nhiều công đức, và phải cùng đưa nhau đi tìm cái hạnh phúc tối thượng trong cái tâm linh giác ngộ. Bởi vì sao? Bởi vì mọi điều của thế gian, dù có rất nhiều rồi, cũng vô thường, biến hoại, sinh diệt. Chính vì điều đó mà hôm nay ta đến đây để nói với nhau về một cái công phu tu tập, một cái kỹ thuật mà ta phải tập luyện, đó là thiền định. Có thể ta đã có nhiều điều rồi, nhưng rồi ta phải có một điều nữa là cái con đường đi đến hạnh phúc tối thượng. Nghe cái chữ hạnh phúc tối thượng ta có cảm nhận như là chỉ cho mình nhưng không. Cái hạnh phúc tối thượng sẽ là hạnh phúc
[33:38]cho tất cả mọi người, khi mà tâm ta đã đạt được sự giác ngộ vô ngã và hoàn toàn vị tha. Ta vừa nói tới chữ vô ngã, không có cái ta.
[33:52]Tất cả chúng ta đều cảm nhận mình có một cái tôi.
[33:58]Và cái thời đại hôm nay, cái lối sống hôm nay, và một vài người gần như đã đẩy nó lên thành cái văn hóa hôm nay là tô điểm cho cái tôi. Lúc nào cũng ca ngợi cái gọi là cá tính, cái sự riêng biệt, hay nói theo cái từ ngữ tiếng lóng là không đụng hàng. Chính vì những cái mà thích có cá tính, thích có sự riêng biệt, thích có cái không đụng hàng, con người ta càng lúc càng chia rẽ nhau, càng ích kỷ, càng ngăn cách với nhau. Ta nhìn lại những cộng đồng ngày xưa, con người ta rất sợ mình khác với cộng đồng. Ta đi vào một làng quê, cái áo nào cũng giống giống nhau, cái mái tóc nào búi búi cũng giống nhau.
[34:39]Người ta ăn nói giống nhau và lễ độ giống nhau. Nhưng thời buổi ngày hôm nay, cái người kia nhuộm mái tóc màu xanh thì mình phải nhuộm mốt mái tóc màu màu tím, dạ. Người kia mặc cái áo mà có hai cánh tay thì mình chỉ mặc cái áo cho có một cánh tay thôi, vân vân. Thế là người cứ cứ đi tìm cái riêng, thì cái riêng đó chính là bản ngã, chính là cái tôi. Mà khi cái tôi được đề cao nhiều quá, con người ta thật sự làm khổ nhau rất là nhiều. Hôm nay ta cũng sẽ không có thời gian để đào sâu điều này, nhưng ta hiểu một điều thế này: cái nơi mà gọi là hạnh phúc tối thượng chính là nơi không còn cái tôi nữa.
[35:21]Ta trở thành tất cả mọi người. Ta không nói mà yêu thương được tất cả mọi người. Cuộc sống ta không cần tuyên bố, nhưng sống vì tất cả mọi người. Nơi cái gọi là hạnh phúc tối thượng hay gọi là sự giác ngộ tâm linh đó. Và đây, trước mắt chúng tôi là những con người mà chúng tôi biết là rất là có phúc. Vì nếu không có phúc, ngân hàng không mời đến đây. Và hôm nay cái thông điệp của chúng ta trao đổi với nhau mà nếu mọi người đồng ý, một lát nữa ngân hàng ANZ sẽ đại diện tất cả những vị khách quý này gửi cái thông điệp này đến với thế giới là: những người có phúc trên cuộc đời này, những người có ưu thế trên cuộc đời này,
[36:12]thì hãy hiểu rằng mình là người có ảnh hưởng đến cuộc sống của nhiều người khác, và chính vì vậy, những người càng có phúc càng phải sống một cách đầy trách nhiệm.
[36:26]Và để và để rằng tất cả chúng ta sẽ đồng ý với nhau như vậy rồi, và chúng ta đi tìm cái cuộc sống đó, đi tìm cái cuộc sống là sống rất có trách nhiệm với mọi người. Tâm lý ta phải rất là thăng bằng và hướng về vô ngã. Ta không sống cho mình nữa. Và chính cái không sống cho mình nữa, cái phúc nó lần lần trở nên vô tận. Còn một giây, một giờ nào ta ngừng lại để sống cho mình, cái phúc của ta tuột xuống liền. Còn cứ mỗi giây, mỗi giờ, mỗi phút ta chỉ nguyện với lòng mình là sống vì tất cả mọi người, thì phúc ta nó cứ tăng lên hết kiếp này đến kiếp khác, nó đến tới chỗ vô tận, đến chỗ vô tận. Và cái vô tận của cái phúc đó ta biết rằng nó chính là
[37:15]hạnh phúc tối thượng, mà cũng chính là sự giác ngộ của tâm linh. Nhưng để có thể sống được như thế, để có thể tìm được một cái tâm lý ổn định, thăng bằng và cao thượng như thế, thì ngoài những giây phút mà tất bật, căng thẳng vì công việc, ta buộc phải có thiền định. Vì thiền định giúp ta thăng bằng lại tâm lý. Thứ nhất, giảm stress đi. Vì thật sự người càng có tiền nhiều, tâm hồn càng nặng trĩu. Khi người nào ta có tiền rồi ta đều có cái công việc đầu tư kinh doanh. Có ai mà để tiền để không không ạ? Không, hầu hết là ta đều phải đầu tư một cái gì đó. Cái đầu tư gì đó và có khi trong khi chờ đợi đầu tư,
[38:02]và có khi ta đã đầu tư bão hòa cái năng lực mình rồi, cái số tiền còn lại ta bèn đem gửi vào ANZ để nhờ người khác đầu tư tiếp, đúng không ạ? Gửi vào ngân hàng chính là nhờ người khác đầu tư, vì ngân hàng lại sẽ cho người khác vay, và cái người đó họ lại có những cái môi trường để họ đầu tư tiếp và họ vay tiền của ta. Như vậy, cho nên cái người mà gửi tiền vào ngân hàng chính là người mà nơi bản thân mình cái năng lực của mình, đầu tư của mình đã bão hòa, và ta đưa vào ngân hàng để đưa qua người khác họ lại đầu tư tiếp. Thì như vậy ngân hàng gánh một cái mối lo giùm cho ta nơi cái số tiền mà ta đã gửi.
[38:41]Ngân hàng phải điều phối, phải giữ gìn, phải và phải đầu tư thế nào để bảo đảm cái tiền ta lại tiếp tục được sinh lãi. Và khi mà cái đầu tư riêng của ta có hiệu quả, ngân hàng giữ gìn số tiền của ta có hiệu quả, những người đi vay tiền của ta và họ đi đầu tư có hiệu quả, thì cả xã hội này sao? Tiến lên, được no cơm ấm áo đều chung lên, nó là như vậy. Và ta mong rằng cái viễn cảnh đó là là sự có thực để cho đất nước ta được giàu lên, rồi mọi người dân ta được no cơm ấm áo, rồi ta còn có thể chia sẻ được cái cái no ấm của mình đối với các nước anh em nữa. Nhớ, không bao giờ ta được có một cái ranh giới nào dừng lại. Đúng vậy.
[39:26]Thì cái việc mà khi ta có tiền, ta phải đầu tư, rồi phải gửi ngân hàng thế này thế kia, nhiều việc như vậy đầu ta rất là rất là lo toan, không thảnh thơi đâu. Mặc dù ta có phúc, ta bước ra bên ngoài ta mặc quần áo đẹp, ta đi trên chiếc xe sang trọng, những lời ta nói ra mọi người phải lắng nghe, vân vân, ta cảm thấy đó là giá trị, đó là hạnh phúc, nhưng sự thực ta có rất nhiều nỗi lo toan. Mà trong những nỗi lo toan đó, nếu cái lo toan đó nó cộng thêm cái sự ích kỷ, thủ đoạn, ác độc thì nó sẽ phá vỡ bộ não ta nhanh hơn cái người nông dân bên ngoài. Tại người nông dân họ không có thủ đoạn đó, cứ cày sâu cuốc bẫm, về nhà vậy chứ ăn ngon ngủ khỏe
[40:12]mà sống tới già chưa quên, chưa quên, chưa lẩm cẩm. Còn nếu trong tâm ta tuy có phúc nên ta có cơ hội để tính toán, để làm ăn, nhưng trong cái tính toán làm ăn đó mà ta ích kỷ, thủ đoạn, hơn thua, chính những cái tâm niệm đó phá hư bộ não ta. Xin thưa một điều, ý tưởng của ta ảnh hưởng vào những tế bào não của ta rất nhiều. Nên nếu làm bằng một cách nào đó mà trong tâm ta chỉ có nhiều những ý tưởng tốt thôi, thì bộ não ta càng lúc càng sáng, càng thông minh, càng khoan khoái, càng hạnh phúc. Mà bằng một cách nào đó bộ não ta khởi sinh ra những ý tưởng thấp hèn, xấu xa, ích kỷ, thì chính nó phá hoại những tế bào não ta.
[40:59]Tế bào não ta sẽ phát sinh những cái bệnh của riêng nó và từ từ hủy hoại sớm hơn thời gian dự định và ta sẽ rất là khổ sở. Nên vì vậy, trong khi ta đầu tư, ta làm ăn, ta tất bật, ta lo lắng cho mình, cho gia đình, cho những người thân, cũng như lo đóng thuế cho nhà nước, thì bao nhiêu điều ta phải lo vậy, ta bao nhiêu điều ta phải có trách nhiệm với đời như vậy tạo thành sự căng thẳng và thiền xử lý ta điều này. Đó là cái đó thứ nhất. Ta làm thế nào là một doanh nhân giỏi, thành công, hiệu quả, công việc chạy chu đáo đến từng chi tiết nhỏ mà nhìn vào gương mặt ta vẫn thanh thản, thảnh thơi, bình an, hạnh phúc.
[41:43]Còn có gì hơn thế nữa? Trên đời sống có gì đẹp hơn thế nữa, phải không? Khi mà ta vừa có tiền, vừa làm việc giỏi mà lòng bình an. Có ai được một lúc ba điều đó không ạ? Rất khó phải không? Nhưng nếu ta có thiền định, ta có ba điều đó: vừa có tiền, vừa làm ăn giỏi mà vừa tâm hồn bình an, thì không gì quý bằng nữa. Tuy nhiên, nó có cái giá phải trả. Cái giá phải trả để trong lúc ta có ba điều đó đó là ta phải có đạo đức, có thiền định. Những cái công việc mà ta đầu tư là đem đến cái lợi cho mọi người, cái cuộc sống riêng tư của ta nó đã giúp được nhiều người. Và thiền định là người bạn đồng hành của ta trong từng ngày của cuộc sống như thế.
[42:39]Và chính vì vậy mà chúng tôi rất là khuyến khích tất cả các quý khách ở đây hãy cố gắng dành thời gian trong ngày để tập luyện thiền định. Vì đó là gì? Thứ nhất là cứu tâm hồn của mình. Thứ hai, đem hạnh phúc cho người thân trong gia đình mình. Vì sao? Vì nhiều khi ta đi làm việc bên ngoài có những lúc căng thẳng, ta về nhà ta trút cái căng thẳng đó vào người thân của mình. Gặp chồng mình mắng chồng mình một trận, gặp con mình nạt con mình một trận. Và những cái điều đó, cái tổ ấm, nơi mà cái chỗ dựa căn bản nhất của ta, ta ta phá nó đi bằng những lời nói nạt nộ, căng thẳng, chửi mắng của mình.
[43:24]Chỉ vì chỉ vì cái sự căng thẳng ở nơi công việc bên ngoài. Nếu nơi công việc bên ngoài dù thế nào lòng ta vẫn bình thản, ta không căng thẳng thì ta không bị xáo trộn tâm lý là đi về nhà mang theo cái sự nặng trĩu, gay gắt đó để đổ vào, rót vào trong người thân của mình, phá vỡ luôn cái tuyến hạnh phúc cuối cùng của mình. Không như vậy, ta bảo vệ cái tuyến hạnh phúc cuối cùng của ta là gia đình. Mà để bảo vệ được như vậy, tâm lý ta phải rất là thăng bằng. Tâm lý ta phải rất là thăng bằng. Mà để như vậy ta phải có thiền. Và chính vì có thiền cho nên trong cuộc sống, trong công việc, tự nhiên ta sáng suốt lên kỳ lạ.
[44:09]Thiền cho ta một sự sáng suốt trong công việc kỳ lạ. Ta đoán trước nhiều điều mà người khác không đoán được. Vì ta biết rằng trong cái việc kinh doanh, nhiều khi cái lý thuyết, cái sách vở coi vậy chỉ là một phần, mà cái trực giác mới là cái quan trọng, có đúng không ạ? Ví dụ như có một người họ dắt ta đến một khu đất, họ nói họ sẽ đầu tư một cái dự án bất động sản, rủ ta tham gia. Thì khi một người họ rủ ta thì họ nói hứa hẹn trên mây xanh á, phải không? Tương lai mảnh đất này sẽ như thế nào, ra sao, vân vân, thế này thế kia. Nhưng mà lúc đó bỗng nhiên ta có một cái cảm giác không vui, ta có cảm giác không yên tâm.
[44:48]Cái cảm giác đó ai mách cho ta? Không ai mách, không có thông tin nào cả. Ta chỉ toàn nghe thông tin một chiều của cái người họ rủ ta làm ăn thôi. Nhưng mà bỗng nhiên ta có cảm giác bất an khi mà người họ dắt ta đến khu đất đó, họ hứa hẹn đủ thứ và ta quyết định không tham gia. Và đúng, kết quả là hai năm sau cái người kia trốn mất luôn, khu đất đó không thành công được. Mà cái cảm giác không yên tâm của ta đã đúng. Thì đây chính là cái trực giác của ta, cũng là cái phúc của ta mà cũng là trực giác của ta. Mà cái người làm ăn thì cần những cái trực giác như cách này. Hoặc là khi ta hợp tác với một con người cũng vậy,
[45:27]ta bỗng nhiên ta đoán trước hết khoảng 70% về cái tính cách con người này: có thể hợp tác hay không, người này có có lừa thầy phản bạn hay không, có gạt mình tương lai hay sao. Vì ai gặp nhau cũng cười và nói ngon lành hết, nhưng mà khi cái quyền lợi lớn lên thì người ta có thể bán đứng nhau. Nhưng mà cái trực giác của ta đã mách cho ta biết trước cái người này có thể hợp tác đến mức độ nào. Nhờ như vậy mà ta đỡ thất bại trong sự hợp tác với con người. Thì cái trực giác trong cái công việc đó rất là quan trọng. Đỡ cho ta phải suy tư, tính toán, tìm tòi, vì trong trực giác trong chớp mắt ta biết liền.
[46:02]Nghe sự việc đó ta đoán nó đi về đâu liền, gặp con người đó ta đã đoán như thế nào, vừa lắng nghe cái cái kế hoạch đó tự nhiên ta chưa suy tính trong trực giác ta đã báo trước 7, 80% cái kế hoạch này đi về đâu rồi, cái dự án đi về đâu rồi. Thì người làm cái doanh nghiệp mà nếu có cái trực giác này thật còn quý hơn vàng, quý hơn kim cương. Mà ở đâu ta có cái trực giác trí tuệ này? Thứ nhất, do thiền. Thứ hai, do phúc. Mà trong cái thiền cho ta hay một cái điều này nữa nè: ta không tham. Lạ một điều là ta vẫn phải làm ăn, ta vẫn phải đi tìm lợi nhuận mà lòng ta không tham. Đây là điều rất là lạ mà thiền cho ta điều này.
[46:46]Hầu hết tất cả chúng ta khi đi làm ăn ta đều phải tham. Ta phải tham đi tìm cái lợi nhuận, đúng không ạ? Nhưng mà thiền cho ta một điều rất kỳ lạ là ta vẫn làm, vẫn phải tính toán, vẫn đi tìm lợi nhuận mà mình không tham. Đây là điều rất là lạ. Mà khi không tham ta thoát được nhiều cái bẫy. Trong đạo Phật có một cái câu thế này: Tình sanh thì trí cách. Cái tình cảm mà nó phát sinh thì trí tuệ bị ngăn che lại, ta không thấy được vấn đề. Ví dụ cũng có một người tới dắt ta lại một cái khu đất mà họ vạch ra bao nhiêu cái phương án. Lúc đó ta bị cái tham nó dâng lên, vì nghe họ hứa cái lãi á. Nói lãi này nếu mà ta đổ vào đây bao nhiêu tỷ thì sau khi tổng kết
[47:34]xây dựng đem bán hết thì ta sẽ lãi được bao nhiêu tỷ tỷ tỷ tỷ. Ta nghe cái họ hứa hẹn thôi, cái lòng tham ta nổi lên nó chộp cái đó, nó chỉ biết cái lãi mà họ hứa chia cho mình, không thấy gì nữa, và ta đầu tư rồi sau này ta tiêu luôn. Nhưng mà bởi vì ta không tham, nào giờ là ta sống theo đạo Phật, ta sống theo thiền, ta vừa làm ăn mà vừa thiền, tuy ta vẫn làm, vẫn đi tìm lợi nhuận, không tham, nên khi mà họ hứa ta cái lãi rất là cao, ta không hề động tâm, không hề tham. Và chính vì cái cái tham nó không khởi lên, cái trí ta nó phát ra, ta biết ngay cái cái kế hoạch ông này không hoàn chỉnh và trong tương lai nó có những cái cái rủi ro ngoài dự kiến sẽ thất bại, ta rút lui.
[48:15]Mà không ngờ cái trực giác ta nó đúng. Cái trực giác này như Phật nói tình sanh thì trí cách, mà ở đây tình ta không sanh nên trí ta rất là sáng. Tình ta không sanh tức là cái tham ta không khởi lên, cho nên cái trí ta nó sáng ra, ta nhận định vấn đề rất là nhanh, trong chớp mắt ta đoán ra được cái kết quả đó liền. Và thiền cho ta điều này. Thiền cho ta một điều là trong công việc làm ta không sân, không nổi nóng với ai hết. Thiền cho ta một điều ta không tham, tuy làm trọn trách nhiệm của mình, vẫn phải tính chi thu lãi lỗ đầy đủ mà không hề tham. Nên là là ta vẫn là một doanh nhân với đầy đủ tư cách,
[48:51]phẩm giá và sự khôn ngoan, bề thế của một doanh nhân đó, nhưng thẳm sâu trong tâm hồn ta chẳng tham gì cả. Thì đây là một doanh nhân tuyệt vời, một viên ngọc của thế giới. Ví dụ khi nói tới một người công chức nhà nước cũng vậy: một người phải đi nắm quyền lực mà không hề tham quyền, đó là những con người, những viên ngọc của thế giới này. Một con người đi tìm trí tuệ, tri thức mà không hề tự cao. Đó, đạo Phật cho ta điều đó, thiền cho ta điều đó. Và chính vì vậy, cuối cùng kết luận lại một câu: Chúng ta phải tập thiền. Chẳng những chúng ta phải tập thiền mà cả thế giới này phải tập thiền. Nhưng muốn nói cho thế giới này nghe thì làm sao?
[49:40]Ta phải tập trước. Nhưng mà ta là ai mà phải tập trước mà nói cho thế giới? Vì ta là người có phúc, ta là doanh nhân, ta là người mà ảnh hưởng được tới nhiều người, ta là người mà tiếng nói ta cộng đồng sẽ lắng nghe hơn. Bởi vì ông bà mình nói là: Miệng người sang có gang có thép. Đó là một sự thật. Và khi người có phúc, ta nói được nhiều người nghe. Thì ta mong cái thế giới này vậy: thanh bình, hòa bình, hạnh phúc, yêu thương nhau vậy. Chỉ khi nào con người ta là những loại người đi làm ăn mà không tham, đi làm công việc mà không tham quyền, giỏi đi tìm tri thức mà không tự cao, vân vân. Khi nào thế giới đầy hết những con người đó thế giới sẽ hạnh phúc, thanh bình.
[50:29]Mà làm sao có những con người tuyệt vời như vậy? Chỉ khi nào con người ta đều biết tu thiền. Mà làm sao con người ta đều biết tu thiền? Bởi vì người ta nghe ai đó rủ người ta tu thiền. Mà ai là người có thể rủ người nhiều người tu thiền? Bởi những người có tiền và có phúc. Mà tại sao những người có phúc có tiền lại chịu tu thiền? Bởi vì những con người này hiểu một điều rất rõ: Thiền sẽ giải phóng tâm hồn ta và giải phóng thế giới ta. Vì vậy chúng ta bắt đầu tu thiền.