[0:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Và theo chương trình tối hôm nay là lễ thuyết pháp. Giờ này, đạo tràng chúng con đã được trang nghiêm thanh tịnh. Chúng con thành kính đê đầu đảnh lễ cung thỉnh Thượng toạ giảng sư quang lâm đạo tràng để chia sẻ pháp thoại tối hôm nay. Nam Mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát. Đạo tràng đồng đứng dậy, chắp tay hình búp sen trang nghiêm, hướng về đường cung nghinh, niệm danh hiệu Phật để cung thỉnh Hoà thượng giảng sư quang lâm đạo tràng.
[0:48]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:58]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:28]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:38]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:49]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:59]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[2:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[2:20]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[2:30]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[2:40]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[3:04]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng con kính cung thỉnh Thượng toạ an toạ.
[3:29]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cung kính ngưỡng bái bạch trên chư tôn Hoà thượng, chư Thượng toạ, Đại đức Tăng, Ni. Kính thưa toàn thể quý thiện nam, tín nữ Phật tử. Trước khi bước vào buổi lễ thuyết pháp tối hôm nay, chúng con xin được giới thiệu có Thượng toạ đạo hiệu Thích Thanh Nguyên, Ủy viên Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Đà Nẵng, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam quận Liên Chiểu, Trụ trì Thiền viện Bồ Đề, Trưởng ban tổ chức khoá tu, sẽ có đôi lời giới thiệu Hoà thượng giảng sư đến với đạo tràng tối hôm nay. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng con thành kính cung thỉnh Thượng toạ.
[4:28]Đứng lên đây này. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng con thành kính cung thỉnh chư tôn Hoà thượng, chư tôn thiền đức Tăng Ni, cũng như hội chúng đồng an toạ.
[5:04]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Đại Từ Đại Bi Linh Cảm Ứng Quán Thế Âm Bồ Tát tát đại chứng minh. Kính bạch trên Hoà thượng giảng sư. Lời đầu tiên trước khi chúng con giới thiệu Hoà thượng chư tôn đức đến với toàn thể hội chúng tối hôm nay, thì chúng con xin được giới thiệu sơ một đôi nét về ngôi tự viện của chúng con.
[5:39]Kính bạch Hoà thượng, thưa toàn thể hội chúng. Tại bổn viện có tên là Thiền viện Bồ Đề, do Hoà thượng tôn sư của chúng tôi chúng con sáng lập vào năm 1995. Hoà thượng bổn sư chúng con
[6:01]có đạo hiệu là Thượng Minh Hạ Tuấn. Ngài nguyên trước đây là tổng giám...
[6:10]tổng hiệu trưởng của hệ thống trường Bồ Đề của Quảng Nam và Đà Nẵng. Sau đó thì Hoà thượng vì sự nghiệp hoằng pháp lợi sinh, cho nên mới lên tại mảnh đất này để thành lập ngôi tự viện và phát triển đến ngày hôm nay. Và Hoà thượng chúng con viên tịch vào năm 1900... năm 2015. Từ đó đến nay, chúng con và chúng tôi tiếp tục kế thừa sự nghiệp hoằng pháp của Hoà thượng bổn sư. Và về hoạt động tu học, thì tại thiền viện chúng con hằng tháng vào ngày mồng 1 Âm lịch có khóa tu trên dưới 1.000 người, khoá tu Bát Quan Trai một ngày an lạc.
[7:06]Dạ và bên cạnh thì chúng con cũng tâm niệm là hướng đến tuổi trẻ, cho nên có các khóa tu mùa hè dành riêng cho thanh thiếu niên Phật tử thì mỗi năm tầm 3.000 cháu đến để sinh hoạt tu học. A Di Đà Phật. Kính...
[7:31]bạch Hoà thượng, và tại chùa chúng con cũng có chúng thanh niên Phật tử Chúng Phật Đà do Hoà thượng sáng lập cũng đang sinh hoạt tu học tại chùa chúng con.
[7:52]Kính thưa toàn thể hội chúng, chúng ta thật là hội đủ duyên lành, có được sự hiện diện của Hoà thượng pháp sư và chư tôn thiền đức có mặt tối hôm nay. Thì chúng con được biết rằng Hoà thượng đạo hiệu Thích Chơn Quang là một vị giảng sư Phật học nổi tiếng, đồng thời là Ngài còn là một tiến sĩ về luật học. Vào năm 1000... 2021, thì Hoà thượng đã vinh dự bảo vệ thành công và nhận bằng tiến sĩ luật học với đề tài là: "Nghĩa vụ con người trong pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam".
[8:47]Ngoài những kiến thức Phật học và thế học, chúng con được biết Hoà thượng là một vị nhạc sĩ đã sáng tác nhiều bài hát ca ngợi về đạo pháp, ca ngợi về đạo đức con người, và ca ngợi về Tổ quốc, ca ngợi về thiên nhiên, vân vân. Cho nên những bài... nhà đó vẫn được hàng cư sĩ trình bày khắp mọi miền Tổ quốc đất nước.
[9:19]Rồi một bí mật khác nữa là hòa thượng là cũng một là một võ sư, một thiền sư nhưng mà đồng thời là một võ sư.
[9:31]Nhìn hòa thượng nhỏ nhỏ như thế này đây chứ cũng là một võ sư thôi các vị.
[9:42]Và trên tất cả những cái đó, thì chúng con nghĩ là cái mà cao quý nhất mà chúng con được biết là ở tại chùa Thiền Tôn Phật Quang do hòa thượng trụ trì, thì hằng năm vào những cái dịp lễ như là Phật đản, thành đạo, thì có trên 50.000 người về dự lễ, mà người ta đến ở tại gốc cây rồi trên lề đường, người ta nằm rồi ngồi các kiểu để được nghe thuyết pháp, để được tu học. Thì đó là cả một thành công.
[10:22]Và trên tất cả mọi thứ đó là hòa thượng luôn đem ánh sáng Phật pháp đến với mọi người, mà chúng tôi cũng được biết là hòa thượng nêu cao về vấn đề tôn kính Tam Bảo, về vấn đề đạo đức khiêm tốn của con người, và hơn hết là hòa thượng luôn nói cho mọi người biết về thật đúng về luật nhân quả, hiểu sâu sắc về luật nhân quả để từ đó chúng ta có một lối sống đạo đức lành mạnh. Đó là những cái cao quý nhất của hòa thượng.
[11:06]Nói hơi nhiều, cho nên bây giờ xin giới thiệu hòa thượng giảng sư tối hôm nay, đạo hiệu Thích Chơn Quang sẽ đến với hội chúng tối hôm nay.
[11:20]Và có sự tham dự chứng minh của hòa thượng đạo hiệu Thích Giác Minh, trụ trì chùa Phong Hòa, tỉnh Đồng Tháp, cùng chư tôn thiền đức Tăng Ni tham dự và chứng minh.
[11:37]Và cũng rất là cao quý, được Tam Bảo chứng minh, chúng con xin thay mặt ban tổ chức trân trọng giới thiệu tấm lòng hiếu đạo và tôn kính Tam Bảo của trên 2.500 đạo hữu Phật tử có mặt tối hôm nay tại Thiền viện Bồ Đề.
[12:00]Thưa các vị, trong đó thì đệ tử của hòa thượng là trên 1.500 người rồi.
[12:09]Bổn viện chúng ta chưa tới một nửa.
[12:14]Và đặc biệt hơn thì bao nhiêu thành quả của hòa thượng có được thì chắc chắn công việc hòa thượng bận rất là nhiều. Tuy nhiên là chuyến này hòa thượng về thăm và thuyết giảng tại Lễ hội Quán Thế Âm thành phố, cho nên chúng ta ăn ké theo cũng thỉnh được hòa thượng về tối hôm nay. Xin đạo tràng một tràng pháo tay nữa để cung đón hòa thượng.
[12:45]Và tin chắc chắn rằng tối hôm nay quý vị sẽ dùng tất cả tâm tư, ánh mắt của mình hướng lên để tiếp nhận những lời của vàng ngọc của hòa thượng. Bạch hòa thượng, chúng con được nghe rằng được thân cận giới xuất gia, dự pháp đàm, học hỏi là phước đức lớn nhất. Đạo tràng chúng con đang có đầy đủ phước duyên đó. Kính mong hòa thượng từ bi hoan hỷ ban bố thời pháp để cho đạo tràng chúng con tu học.
[13:21]Xin toàn thể hội chúng đồng đứng lên, chắp tay trang nghiêm hướng lên Tam Bảo để thành tâm niệm Phật cầu gia hộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[13:42]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[13:55]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[14:09]Chúng con thành kính cung thỉnh hòa thượng, chư tôn thiền đức an tọa.
[14:19]Xin mời toàn thể hội chúng đồng ngồi xuống trong chánh niệm.
[14:33]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Mấy ngày nay chúng ta có nhiều niềm vui. Nhất là hôm nay về Đà Nẵng, ta dự lễ hội Quán Thế Âm ở chùa Quán Thế Âm ở Ngũ Hành Sơn. Ta được gặp hội chúng rất là đông đảo. Rồi hôm nay về Thiền viện Bồ Đề, ta có tu thiền chứ hả? Này hòa thượng đặt chữ thiền viện là hòa thượng gửi gắm dữ lắm á, ha? Hòa thượng ân sư là Thượng Thượng Minh Hạ Tuấn, cũng là ông của của của Thượng tọa Thanh Nguyên đây, phải, người gốc Quảng Trị, vậy để vào đây lập nên đạo nghiệp.
[15:21]Hòa thượng đặt cái tên là Thiền viện Bồ Đề là cũng gửi gắm dữ lắm rồi nha, vậy đó. Chúng ta về đây ta cũng gặp một hội chúng rất là đông. Đây là điều ta làm cho ta vui mừng, hạnh phúc, vì có một cái sự thực đau lòng hiện nay đang diễn ra khắp nơi, đó là các chùa, viện vắng bóng, vắng từ từ, vắng từ từ. Các nơi bị như vậy. Có những nơi vì cái ngày 14 Rằm sám hối chỉ có mười mấy người tới à, còn bình thường rất ít cái người tu. Rồi thầy ở có một, hai người, chùa không có làm được Phật sự gì.
[16:07]Chúng ta rất là lo lắng, ray rứt về cái tình trạng đó, vì nó là một vấn đề rất là lớn. Nhưng mà về đây ta gặp được hội chúng do thầy giáo hóa đông đảo làm cho ta cảm thấy được an ủi.
[16:26]Khi về đây thì Thượng tọa ở đây, Thượng tọa Thanh Nguyên trụ trì đây mới nói rằng là, nói là: "Con đã nghe cái bài giảng Tâm lý đạo đức của của thầy từ hơn 20 năm trước rồi, và cũng thường theo dõi, thường theo dõi tiếp tục." Mới rành võ sư, nhạc sĩ biết hết trơn, hay thiệt, tiến sĩ cũng biết hết trơn, hay. Thành thử là làm cho làm cho thầy cũng cảm thấy mình đỡ cô đơn. Chứ hồi trước Tết thầy viết một bài nhạc than thở "Con chim cô đơn bay giữa đêm màu hồng". Than thở, vì có nhiều khi ta giấu kín những buồn vui vào trong lòng mình. Trong cuộc sống này nhiều khi ta cô đơn là vậy. Nhưng khi về đây gặp thầy, được cảm thấy được an ủi
[17:13]rất là nhiều, cảm thấy được tấm lòng của thầy. Và cũng là cái phúc duyên, tuy cũng nói là hòa thượng ân sư để lại, nhưng mà thầy cũng có cái phúc duyên, có được cái ngôi già lam rộng lớn thế này. Và ta bước vào cái chánh điện, ta hiểu cái người xây đã nghĩ rất nhiều đến chúng sinh. Nghĩ rất nhiều đến chúng sinh nên các ngài tạo ra một cái không gian để có thể nhiều người được về đây tu tập. Ta biết ơn hòa thượng, ta biết ơn biết ơn thầy Thanh Nguyên.
[17:47]Có thể rằng là với cái cơ sở như hiện nay vậy thì thầy không bận tâm về việc xây dựng cơ sở, chỉ bận tâm về Phật sự, về giáo hóa, thì chúng sinh được có có lợi rất là nhiều. Ta mong mỏi điều này như vậy. Nên quý Phật tử cứ đi đâu Đà Nẵng, ta cứ dừng chân lại đây thăm thầy, thăm Thiền viện Bồ Đề và xin thầy một bữa cơm chay, chắc là có chứ hả? Chắc có chứ. Đi đâu ghé đây coi ăn cơm. Cũng giống như chùa nhà mình vậy. Cứ ghé thăm Thiền viện Bồ Đề, cứ như là nhà mình, đừng có sợ, nghe? Nhìn gương mặt dễ thương của thầy là yên tâm không có lo đói. Đó.
[18:33]Hôm nay thì thầy không có định thuyết pháp, rồi thấy nhiều việc quá cũng loay hoay loay hoay, nói thôi để ra đây thăm chủ yếu là thăm thăm Thượng toạ trụ trì chút xíu, vậy thôi chứ không biết, không biết kiểu như nó bề thế thế này. Thôi sẵn có nhiều người thầy cũng chia sẻ vài ý niệm một chút xíu vậy. Ý niệm đó là thế này: vì sao đạo Phật ta cần phải có mặt trên cuộc đời này? Là đạo Phật ta có mặt trên cuộc đời này không phải để trở thành một cái thế lực riêng, một thế lực tâm linh, tín ngưỡng gì riêng của đạo Phật, không có. Đạo Phật của chúng ta có mặt trên cuộc đời này là để đem lại lợi ích cho cuộc đời, ta khẳng định điều đó vậy.
[19:18]Thì chúng ta cũng vậy, chúng ta là con của Phật, chúng ta đến với cuộc đời này ta không biết Phật pháp thì thôi, biết Phật pháp rồi cũng xác định cái trách nhiệm của mình là để sống vì lợi ích của mọi người, ta cũng xác định liền cái việc đó luôn. Khi ta xác định chắc rằng Đức Phật đến đây để đem lợi ích cho chúng sinh, đạo Phật có mặt để vì lợi ích của muôn loài, thì chúng ta vậy, chúng ta là con của Phật, chúng ta chỉ sống vì mọi người mà thôi, xác định cái đó trước cái đã rồi nói gì nói. Hiện nay á, Tây phương họ có một cái trào lưu, một cái lối sống và có quan điểm mà thường hay họ cứ truyền nhau
[20:00]và họ thuyết trên cái diễn đàn rất là nhiều, rất là khẳng định, nói thế này: là mình phải thương mình trước rồi mình mới có thể thương người khác được. Mới nghe thì lý nói: Anh không thương anh thì anh lấy anh thương ai? Câu nói thì nghe nếu mình không đủ tỉnh táo, không có cái kinh nghiệm tu tập cái mình chộp câu đó liền. Nhưng mà cái câu đó là một cái bẫy, một cái bẫy làm cho ta mãi mãi kẹt ở trong cái sự ích kỷ, vô minh, ngu si, hẹp hòi. Bởi vì nếu nói rằng à ta phải thương mình trước rồi ta mới có thể thương người khác, ngay cái chữ mà thương mình trước ta kẹt ngang đó liền không bao giờ đi đâu được nữa hết,
[20:38]là cứ mãi mãi thương mình, mãi mãi lo cho mình, đừng hòng có thể thương yêu người khác và lo cho người khác được. Ta phải ngay từ buổi đầu là xác định mình là vất đi, cuộc đời mình không quan trọng, chỉ lo cho người khác, chỉ thương yêu người khác thôi. Nói vậy, thầy chỉ lo cho người khác, thầy chỉ thương người khác thì sao mà thầy lấy chi tiến sĩ dữ vậy? Nói: Không, thầy không có lấy tiến sĩ cho thầy, thầy lấy tiến sĩ vì đệ tử thầy.
[21:10]Tại đệ tử thầy cứ nhìn ông thầy mình thấy buồn, ổng không có cái tên gì buồn, rồi nói chuyện với ai cũng không mạnh miệng. Muốn đem cuốn sách vô nhà giam, người ta nói: Tác giả là ai? Không đem được, mấy cuốn sách về đạo đức á, trong trại giam họ cần nhiều lắm mà nhiều nơi cũng vậy, trong trường học cũng vậy. Nói: Tác giả là ai? Không có một cái học vị là họ nghi ngờ liền. Tại không biết giỏi giỏi không biết nhưng anh có cái học vị được công nhận bởi Bộ Giáo dục cái đã, nên thầy chịu khó học chút xíu, lấy bằng tiến sĩ rồi cái người mà mừng không phải là thầy mà đệ tử thầy. Có chữ tiến sĩ rồi đi giới thiệu à cuốn sách này do tiến sĩ Thích
[21:45]Thanh Nguyên viết cái họ là họ dễ, dễ đưa vào trại giam, đưa vào trường học, đưa vào các hội thảo, nó dễ dàng hơn. Và bây giờ có những cái hội thảo này kia nọ người ta cũng cũng mời mình viết bài dễ dàng hơn vì cái học vị. Như vừa rồi vậy, Nhà nước kêu gọi khắp tất cả các đơn vị góp ý về Luật Đất đai, tại vì Nhà nước trên Quốc hội, trên Trung ương cũng cảm thấy Luật Đất đai cũ có cái gì lấn cấn, có cái gì bị kềm hãm, và Nhà nước ta cầu thị, Nhà nước không phải là, Nhà nước tôn trọng cái dân chủ, lắng nghe ý kiến mọi người. À và Nhà nước cái Luật Đất đai, cái đất đai nó nó liên quan nhiều với quyền lợi của người dân quá, mà người dân không mình không
[22:28]nghe người dân không nói lên được tiếng nói thì mà cứ ra luật, tội, nên kỳ này là Nhà nước mở ra các hội thảo lấy ý kiến quá chừng thì nơi này nơi kia cũng mời thầy viết tham luận. Và lấy lý do được mời là vì là mình là tiến sĩ, tiến sĩ luật, ừ vậy, ý vậy nên cái tiến sĩ là cái cho cho người khác, không phải cho mình. Và trong cuộc sống này cũng vậy, từng mỗi bát cơm ta ăn, mỗi một ly nước ta uống, cả mỗi hơi thở ta, ta không sống vì mình, ta xác định mình là con Phật rồi, không có cái gì vì mình. Và đạo Phật đến với cuộc đời cũng chỉ là vậy, đem lại lợi ích cho cho mọi người. Thầy cất cái chùa này cũng không phải cho thầy,
[23:12]cũng không phải cho một cái đạo Phật gì đó, nhưng mà cần phải có ngôi chùa để mọi người về lễ Phật, tu hành, chùa phải có thôi. Nhưng mà trong thâm tâm của những bậc chân tu như thế này, các vị họ làm ngôi chùa đẹp như thế này không phải cho vì cho các vị, mà cho gì? Cho đạo pháp, chúng sinh, dân tộc, chủ nghĩa xã hội, ví dụ như vậy, là cho ai, không phải cho mình. Nói đạo pháp là nói chung thôi chứ toàn cho chúng sinh, cho chúng sinh có chỗ tu tập. Và từ nơi cái việc mà mọi người về đây tu tập, ta học được trong Phật pháp cái đạo lý gì đó để ta quay trở lại với cuộc đời, ta sống vì mọi người, đem được rất nhiều lợi ích cho
[24:02]cuộc đời, đó là lợi ích của ngôi chùa đó, chứ không phải ta đến đây rồi ta quay lưng cuộc đời, ta chống đối cuộc đời, ta cạnh tranh lợi ích với cuộc đời, không có. Ta, cái ngôi chùa này có mặt để đem lại lợi ích cho cuộc đời. Nhưng mà tại sao có những ngôi chùa bỗng nhiên vắng dần, vắng dần? Dĩ nhiên nó có nhiều nguyên nhân, hôm nay ta cũng không tiện phân tích hết, nói vài điểm nho nhỏ thế này: cái nguyên nhân chính mà ngày hôm nay chùa vắng dần lỗi là tại cái điện thoại di động á. Ở đây ai có điện thoại di động? Ngày hôm nay từ từ ai cũng có và cái điện thoại đó lấy hết cuộc đời của chúng ta.
[24:43]Thầy cũng có cái điện thoại di động, cái điện thoại thông minh. Cái điện thoại lấy hết cuộc đời của chúng ta, là vì sao vậy? Vì ngày xưa á, con người ta sống đơn sơ thì tôn giáo là cái gì hấp dẫn, mầu nhiệm, thiêng liêng, vượt khỏi cái khả năng của con người. Mình muốn gặp ai mình phải chạy đi không biết bao nhiêu chục cây số, đi ngựa, đi bộ gần chết vậy đó, bơi xuồng gần chết mới tới nơi gặp nhau nói chuyện, còn bây giờ bốc điện thoại lên nói được liền. Nên cái công nghệ hiện nay, cái kỹ thuật hiện nay nó nó có khả năng là thay thế cho những cái thần thông, phép lạ mà các tôn giáo hay hay hay tuyên truyền, kể lể, diễn tả.
[25:32]Hồi xưa vì con người ta không có năng lực đó, nên nghe nói mà cách có thể liên lạc với nhau hàng mấy trăm cây số mình xem đó là phép lạ, ừ có thể gửi thư cho nhau có thể là mấy ngàn cây số, hoặc là nói là từ nơi này mà đi qua nơi kia trong vài tiếng đồng hồ, nói từ Sài Gòn mà ra Hà Nội trong một tiếng rưỡi đồng hồ, những điều đó nó là cái phép lạ. Hồi đó mình đi từ Sài Gòn ra Hà Nội đi mấy tháng, đi xe này xe kia, lần lần xe nhanh hơn, bây giờ đi máy bay cái vèo tới. Mọi chuyện trên thế giới là công nghệ, kỹ thuật làm cho mọi điều trở thành thay thế như là cái phép lạ mà các tôn giáo hay diễn tả.
[26:12]Và cái lớp trẻ lớn lên, nghe nói đạo có thiên nhĩ thông, nghe được từ xa, nó cũng cầm điện thoại có hết rồi; nói thiên nhãn thông, thấy được mọi việc từ xa, giờ livestream biết hết rồi. Cái cái cái bà bả ăn cái gì là là bồ của bả ở mấy ngàn cây số biết, thấy bả đang ăn cái gì biết hết à, nói chuyện nhau. Là nhìn từ xa, nghe từ xa, biết từ xa và điều khiển công việc từ xa. Ở nhà quay để camera theo dõi nhà, camera gửi tín hiệu, ông bố đi làm móc camera coi là biết nhà con mình làm sao, gia đình sao biết hết. Giờ tất cả những công nghệ, kỹ thuật nó thay thế thần thông, phép lạ và tôn giáo bỗng trở nên hết hấp dẫn.
[26:58]Tại vì những cái thần thông, phép lạ của tôn giáo chỉ nghe kể, chỉ nghe kể, còn khoa học kỹ thuật ta chạm được vào tay mình, vào cuộc đời của mình, và khoa học kỹ thuật nó thực tế hơn tôn giáo. Bây giờ muốn có thần thông phép lạ, lại năn nỉ bố mình vài triệu ra mua cái điện thoại có hết. Còn trong tôn giáo mà muốn có thần thông phép lạ: Con tu ngàn kiếp đi con, đắc đạo sẽ có. Thì ta chọn tôn giáo hay chọn cái điện thoại vài triệu? Chọn điện thoại vài triệu thôi, dễ hơn, lại nịnh nịnh bố mình chút xíu ổng cho vài triệu mua được cái điện thoại, khỏi mất công, khỏi tu hành gì hết trơn á. Còn lại gặp thầy: Thầy đắc đạo chưa thầy? Thầy nói: Thầy cũng chưa đắc.
[27:41]Vậy con, thầy chưa đắc thì thầy dạy con chừng nào con đắc? Thầy cũng không biết nữa. Mà đắc rồi mới có thần thông. Rõ ràng nếu nói so sánh giữa tôn giáo và và kỹ thuật, kỹ thuật càng ngày càng vượt xa cái ý niệm. Lớp trẻ lớn lên thì phải theo hiện hoặc. Những điều cao siêu dù nói khoa học làm được hết rồi, khoa học làm được hết rồi, làm được hết rồi, được hết rồi. Mà nhanh, mà nhanh hơn, mà nhanh hơn, tiện, mà nhanh hơn, tiện hơn, nhanh hơn, tiện hơn, dễ dàng hơn rất là nhiều. Cái lớp trẻ bây giờ dần dần không quan tâm tới tôn giáo nhiều, chỉ vì lý do: khoa học kỹ thuật thực tế quá, hiệu quả quá.
[28:20]Đó là lý do các chùa vắng dần, vắng dần. Bố mẹ kêu con đi chùa, nó ẹo qua ẹo lại trốn mất, cũng chả làm gì nó. Vậy tương lai đạo Phật ta như thế nào?
[28:34]Chỉ còn có Thiền viện Bồ Đề thôi.
[28:44]Có những điều mà khoa học công nghệ không bao giờ thay thế được đạo Phật. Mà nếu các thầy nắm được điều đó rồi thì đạo Phật mãi mãi là một sự lợi ích mà không chúng sinh nào có thể quay lưng được với đạo Phật. Đạo Phật là chân lý, là lợi ích, là ánh sáng, là hạnh phúc, là niềm vui. Bởi vì sao vậy? Bởi vì dù khoa học có tiến tới đâu thì con người vẫn luôn luôn đau khổ. Dù khoa học có tiến tới đâu có, có giúp cho chúng ta tiện nghi tới đâu, thuận lợi tới đâu, con người vẫn luôn luôn đau khổ. Ông chồng có thể móc cái điện thoại ra, ổng mở điện thoại ra ổng coi coi nhà mình có chuyện gì không. À. Rồi có làm ổng hết đau khổ không? Không.
[29:31]Phát hiện đứa con mình nó ở nhà nó bỏ bê không học, phát hiện bà vợ mình dắt ông nào đi vô kìa. Mãi mãi những cái điều phi lý, những điều vô lý nó cứ tồn tại trên thế gian này. Dù khoa học tiến bộ tới đâu, con người vẫn là đau khổ, vẫn ích kỷ, vẫn hơn thua, vẫn tham, vẫn sân, vẫn si. Và nhiều khi chính khoa học kỹ thuật nó tạo cơ hội để người ta dễ dàng thực hiện cái tham, cái sân si, cái vô minh của mình nhiều hơn nữa. Cái đau khổ mãi mãi là, là một hiện thực mà chỉ có gì? Chỉ có tu tập đúng cách ta mới vượt khỏi cái đau khổ đó. Khoa học không làm cho ta hết đau khổ, kỹ thuật không làm cho ta
[30:12]hết đau khổ, điện thoại di động không làm cho ta hết buồn chán. Mà về sau này người ta trầm cảm nhiều hơn, tự tử nhiều hơn, nhảy xuống sông nhiều hơn vì có cái điện thoại di động. Nói: "Tại sao có điện thoại di động lại buồn hơn?" Tại vì có điện thoại di động ta theo dõi được mấy trận bóng đá mà ta lỡ cá độ á. Cho nên là khi mà kết quả xong rồi á nhảy xuống cầu tủm tủm á. Nỗi buồn nó vẫn như vậy, không có hề khác nhau. Từ lúc Đức Phật nói về Tứ Diệu Đế nơi cái vườn Nai cho năm anh em Kiều Trần Như thế giới này là đau khổ thì cho đến ngày hôm nay và mãi mãi về sau thế giới cũng chỉ là đau khổ. Dù thế giới có tiến bộ tới đâu, có giàu tới đâu,
[30:55]có bay được tới đâu, có bay được lên sao Hỏa rồi cũng chỉ là đau khổ. Hồi xưa vậy, hồi xưa thầy có một cái hiểu lầm mà bây giờ thầy nghĩ cũng hối hận. Ừ và cái hiểu lầm đó cũng nhiều người hiểu. Nói ví dụ như khi ta có máy móc thì máy móc sẽ thay con người làm việc. Như vừa rồi ta có cái phần mềm mà ChatGPT á, cung cấp dữ liệu qua nó làm cái rẹt giùm mình hết, tất cả luận án, luận văn gì, đơn từ gì nó làm cái rẹt ra liền, con người khỏi viết nữa. Thì lúc đó có một cô giáo trường luật mới nhắn tin hỏi thầy, nói: "Thưa sư phụ, bây giờ học làm sao đây? Vì nếu mà làm bài thì nó cho đề tài vô là cái phần mềm ChatGPT nó cho ra nguyên một bài trong mấy giây liền.
[31:43]Mà người khác cũng hỏi câu đó nó cho ra một bài khác liền, không có đụng nhau, không trùng nhau, không bị đạo văn. Dù hỏi cùng một câu hỏi, không bao giờ nó cho ra kết quả giống nhau. Cứ yên tâm mà xài nó thì như vậy học sinh không cần học vẫn có thể đậu nếu dùng cái ChatGPT bí mật này. Nhà trường không kiểm soát được, nó viết câu văn chuẩn quá, tiếng Anh tiếng Việt gì nó cũng viết được hết, khi cần ta sửa một ít thôi. Ví dụ ta hỏi Thượng tọa Thích Thanh Nguyên ở Thiền viện Bồ Đề là gì? Nó làm cái rẹt ra trả lời câu hỏi. Nhưng mà tới mười người hỏi cũng y như vậy, bắt đầu nó quính nè. Thì bắt đầu nó sẽ bịa ra:
[32:16]Thượng tọa Thích Thanh Nguyên là người đã từng du học ở bên Mỹ, sau đó đi giáo hóa Canada, rồi về xây dựng thiền viện ở Ấn Độ. Nó bịa một loạt ra mà nó làm như thật luôn á. Phải công nhận nó khôn, nó khôn dễ sợ và nó bịa như thật, cái phần mềm." Cô mới hỏi là: "Bây giờ như vậy sao?" Thì thầy mới trả lời cô thế này: giống như ngày xưa á, cha ông mình cầm cuốc đi cuốc đất, cuốc từng lát đất. Cho đến khi có cái máy cày nó làm cái rẹt một cái, đường luống cày nó chạy một cái, một một cái máy cày nó chạy một ngày như vậy bằng ngàn người ta cuốc đất trong cả tháng trời. Nói: "Như vậy con người không không cần làm việc nữa,
[32:50]sẽ thất nghiệp." Ai cũng nghĩ như vậy. Ai cũng nghĩ có cái máy rồi con người không cần làm, chỉ có người chủ có lợi, còn những người mà đi cuốc đất rồi mất việc làm. Không. Đầu tiên ta cần cái người biết lái máy cày, ta cần cái người cung cấp dầu, nhân viên bán dầu, ta cần người sửa máy, ta cần có nhà kho đựng máy. Không ngờ chính cái máy lại tạo ra rất nhiều công việc mới làm con người bận rộn hơn, lạ lùng như vậy. Như khi mà bắt đầu ta có cái máy vi tính á, máy vi tính là văn bản làm sửa rẹt rẹt, tạo hình và đồ đủ thứ hết, nó xử lý tính toán rất là nhanh và ta cứ nghĩ với cái computer này thì nguyên cái bộ phận
[33:31]văn phòng đi đứt luôn, không cần nhiều người nữa, không cần nhiều người làm vất vả cả một cả trăm người làm trong văn phòng nữa. Tại vì máy vi tính này nó xử lý gần hết rồi. Nhưng không ngờ có máy vi tính rồi, văn phòng cần hai trăm người vì nó tạo ra công việc nhiều hơn nữa và cũng tạo ra cơ hội việc làm nhiều hơn. Ta cần có người viết chương trình, phần mềm, làm đồ họa máy tính là nó tạo ra nhiều công việc hơn trước, lạ như vậy. Thì cái phần trí tuệ nhân tạo cũng vậy. Cái trí tuệ nhân tạo là ta tưởng rằng khi mà nó xử lý được hết rồi, nó mổ thay cho bác sĩ, nó làm văn thay cho nhà văn, nó vẽ thay cho họa sĩ rồi mọi người sẽ thất nghiệp hết, đừng lo. Đừng lo.
[34:13]Bỗng nhiên ta lại có những công việc mới, vẫn có công việc. Vì sao vậy? Bởi vì có công ăn việc làm hay bị thất nghiệp là do gì? Do cái gì? Do nghiệp chứ không phải do máy. Hãy tin điều đó. Ta có phước rồi, máy tới đâu thì máy, vẫn ta vẫn phải có công ăn việc làm. Còn ta không có phước rồi, dù không có máy móc gì hết, chẳng ai thèm dòm tới mặt ta, ta vẫn thất nghiệp. Do nhân quả, do nghiệp báo, do phước duyên chứ không phải do máy hay không do máy. Nghĩa là khoa học có tiến tới đâu thì tiến thì luật nhân quả vẫn chi phối tất cả. Nếu lúc còn bé ở trong nhà vậy, ta biết vâng lời bố mẹ, ta biết siêng năng giúp việc nhà, giúp việc hàng xóm,
[35:04]những cái việc từ thiện vặt vặt nhỏ nhỏ là tuổi nhỏ làm việc nhỏ, làm được gì thì làm thì những người đó lớn lên xã hội có tiến tới đâu thì tiến, người đó vẫn có công ăn việc làm. Vì cái nhân ta đã gieo là ta yêu thích công việc, ta siêng năng công việc và thích làm lợi cho cuộc đời bằng cái cái cái thời gian và cái sức lực của mình thì những người đó dù thời đại có biến hóa gì đâu thì ta vẫn có việc làm. Còn cái người mà từ bé đã lười nhác, không biết vâng lời bố mẹ, không siêng năng làm việc thì lớn lên dù không có máy móc gì cũng chẳng ai thèm thuê mình, mình vẫn thất nghiệp như thường. Nên cho nên nó có mấy cái nguyên lý vậy.
[35:48]Nguyên lý thứ nhất về sự đau khổ: dù khoa học tiến bộ tới đâu, ta có bay được tới vì sao nào thì nỗi khổ vẫn là điều hiện hữu khi chúng ta còn vô minh chứ không phải ta hết đau khổ bởi vì khoa học tiến bộ. Nhớ như vậy. Khoa học có tiến bộ gì tiến bộ, ta vẫn không bao giờ hết đau khổ. Rồi có người đưa ra giải pháp là nó có một cái hóa chất trong não tiết ra gọi là hóa chất dopamine. Nó có mấy chất nữa chứ không phải không. Cái cái cái chất dopamine là một chất tạo hạnh phúc của não nó tự nó tiết ra. Chúng ta đang ngồi một cách bình yên thế này là não nó đang tiết ra ít ít ít ít, nó giữ trạng thái ta cân bằng.
[36:33]Rồi khi nghe thầy Thanh Nguyên nói về việc xây chùa, việc giáo hóa ta thích quá ta vỗ tay thì nó tiết ra nhiều hơn một chút. Nhờ vậy ta cân bằng, mà nếu ngưng tiết một cái ta buồn liền, không biết lý do. Một lát là nhảy ra biển Mỹ Khê rồi. Thì thế là ta buồn, bản chất tự nhiên bộ não ta là buồn. Nhưng mà nhờ cái não nó tiết ra cái chất dopamine nên là ta không buồn, ta sống bình an. Mà nếu ta có phước, cái chất dopamine nó tiết nhiều hơn một chút, tự nhiên ta cứ phấn phát, vui vẻ, người cứ lạc quan yêu đời, không biết tại sao. Đều là do phước á. Rồi bây giờ nói: "Nếu đã tìm ra được cái nguyên lý đó rồi thì thôi không cần tu hành,
[37:13]không cần gì nữa, cứ đưa cho một viên dopamine uống vô thì tự nhiên ta vui vẻ. Không cần Phật pháp, không cần tu tập tụng kinh, không cần làm phước, uống viên dopamine vô." I am sorry, xin lỗi à, không dám đâu, uống vô biết liền. Ta uống cái dopamine bên ngoài đưa vào, một thời gian não hư luôn, rồi tự tử chết luôn, não không tiết ra nữa. Nên có một bộ phim của Mỹ á cảnh báo về điều này. Bé đó từ nhỏ bỗng nhiên nó bị Parkinson, tay nó cứ rung. Đang học bình thường bỗng nhiên người mẹ bước vào thấy tay con mình viết vậy nè. Cái cái hỏi: "Hoài không?" Tay nó tự rung. Đem vô bệnh viện phát hiện là bé bị Parkinson từ rất
[37:55]nhỏ mà sống trong bệnh viện đó tới năm ba mươi mấy tuổi luôn cũng không hết và có khi rơi vào hôn mê. Cho đến một ngày có một tiến sĩ nghiên cứu ra được là cứ chích dopamine vào cái nó hết. Đúng là chích vào cái hết rung tay, từ từ trở thành con người bình thường trở lại. Thế là cái viện đó cái viện cái bệnh viện đó nghĩ rằng là đã tìm ra được một hướng đi, chữa được cái bệnh liệt rung Parkinson nghĩa là có thể hết. Rồi cứ tiếp tục tiêm dopamine cho cái người bệnh nhân đó với một vài bệnh nhân khác, nhưng nó chỉ hiệu quả đúng ba tháng rưỡi. Rồi sau đó bơm bao nhiêu thì bơm, người bệnh nhân bắt đầu rung
[38:32]lại, rung lại rồi hôn mê, tê liệt trở lại nằm im luôn. Thuốc không hiệu quả nữa. Bởi vì nó không phải là cái gốc. Nó không phải là cái gốc. Cái kỹ thuật bên ngoài, cái thuốc thang bên ngoài không phải là cái gốc để cho ta chuyển được nghiệp của mình, chuyển được bệnh của mình, chuyển được nỗi đau của mình. Ta vẫn phải đi theo đạo lý mà thôi. Chỉ có đạo lý là cái gốc để ta chuyển hóa được nỗi đau của mình chứ không có thuốc thang, không có kỹ thuật gì hết. Dù có kỹ thuật có tiến tới đâu thì tiến, nếu ta không có đạo lý để sống, ta vẫn sẽ tiếp tục đau khổ. Mà kỹ thuật còn nhiều khi làm cho ta đau lòng hơn nữa.
[39:09]Vì sao làm đau lòng hơn? Vì ta tham ta ta ta biết cái tỉ số bóng đá nó nhanh hơn lúc trước nữa, mau chết hơn.
[39:21]Chính vì vậy, cái nỗi đau là một thực tế, một hiện thực và chỉ có đạo lý mới làm cho ta hết đau khổ, đó là lý do ta mãi mãi phải đến với chùa, Thiền viện Bồ Đề để ngồi thiền, để học đạo, để lễ Phật. Mà Thượng tọa Thanh Nguyên, thầy nói khóa tu của thầy một ngày lễ Phật 500 lễ, sáng 200 lễ, chiều 300 lễ. Khi mà thầy nghe điều đó thầy rất là tán thán, thầy nói trong vô số công đức lành của ta cứ phải lấy lễ Phật làm gốc cái đã. Khi ta lễ Phật làm gốc như vậy, những cái nghiệp xưa từ từ nó vơi dần, vơi dần, bắt đầu phước ta tăng lên. Khi phước ta tăng lên rồi, tự nhiên trong thẳm sâu nội tâm của mình, Phật sẽ dẫn ta đi.
[40:10]Phật sẽ dẫn ta đi qua bước này, qua bước kia, nên làm công đức này, nên tu tập cái kia. Mà ta cũng đừng có chấp, đừng có chấp cái gì hết, Phật dắt ta đi hết. Ví dụ giai đoạn đầu nói ta niệm Phật thấy rất là yên ổn, ta cứ "Nam Mô A Di Đà Phật, Nam Mô A Di Đà Phật, Nam Mô A Di Đà Phật", ta thấy rất là yên. Nhưng một thời gian, bỗng nhiên niệm không được nữa, niệm rồi xáo trộn tùm lum, tới lúc đó phải ngồi thiền. Vì sao? Vì Phật không cho nữa. Phước anh tới đó được rồi, thôi, giai đoạn đầu vậy thôi. Bây giờ bắt đầu phải đi tới gì? Theo dõi hơi thở, quán thân vô thường, ta phải đi tìm thấy chính mình
[40:48]trong Tứ Niệm Xứ, vân vân, là phải tiến lên, tiến lên dần dần. Nhưng mà cái căn bản ban đầu vẫn là công đức, vẫn là lễ kính Phật. Nên Thượng tọa Thanh Nguyên vậy, thầy thầy thầy còn giữ căn bản đó rất là kỹ, nên rất là lợi ích cho những người về đây ta tu tập những cái khóa tu như thế. Thì bây giờ vậy, dù khoa học tiến bộ thì nỗi đau con người vẫn y nguyên và chỉ có một liệu pháp để chữa trị cái nỗi đau đó chính là Phật pháp thôi. Cái liệu pháp duy nhất để chữa được nỗi đau của con người là Phật pháp,
[41:31]không phải khoa học. Mà trong Phật pháp đó ta có gì?
[41:37]Có Giới, có Định, có Tuệ, có Bát Chánh Đạo,
[41:45]có Tứ Niệm Xứ, có nhiều cái 37 Phẩm Trợ Đạo ta có hết để bảo hộ tâm hồn của ta, bảo hộ cuộc đời của ta trong kiếp này và vô lượng kiếp sau. Đó mới là con đường để ta hết đau khổ. Nhớ nha! Thiền là cái lõi của Phật pháp. Nên khi ta đến với Phật pháp để tu tập, ta đi dần, đi dần cho đến được cái lõi của thiền là thực sự ta khá an ổn. Ta khá an ổn nghĩa là sao? Tức là ta đi tìm bình an và ta được an an ổn. Đúng không ạ? Không. Đừng vỗ tay, câu hỏi đó lừa đó.
[42:38]Như hôm trước Tết thầy có nói: ta đi tìm hạnh phúc vĩnh viễn không bao giờ có hạnh phúc. Hạnh phúc là cái gì mà ta quên mình đi, ta sống vì người khác thì đó là hạnh phúc. Còn khi ta quay lại để tìm cái hạnh phúc, để quan sát hạnh phúc của mình là gì, hạnh phúc mất liền. Nhớ, hạnh phúc là cái không được chạm tới, không được nói tới. Hạnh phúc là cái gì? Đừng hỏi! Don't ask! Đừng hỏi hạnh phúc là gì, mà chỉ hỏi cái gì? Làm được lợi ích gì cho cho chúng sinh, cho mọi người, chỉ hỏi cái đó thôi thì được, đừng hỏi hạnh phúc là gì. Cũng giống như nãy thầy vừa hỏi: giữa cái thế giới lăng xăng, biến động, khổ đau này, ta đến với Phật pháp để
[43:28]tìm bình bình an và ta tìm được bình bình an, không dám đâu.
[43:35]Khi ta đi tìm bình an thì mãi mãi không tìm được bình an, ta chỉ thấy bất an. Bình an là cái gì? Là quên nó đi, đừng nghĩ tới nó.
[43:51]"Ủa, như vậy là đi theo Phật pháp để làm gì?" Để sống vì mọi người, sống vì cuộc đời, vì quê hương, vì đất nước, vì nhân loại và biết rằng
[44:06]thân này là vô thường, thân tâm này là một khối tội lỗi, chính mình là tội lỗi, đừng cần bình an. Tuy nhiên... Tuy nhiên, khổ một cái thế này và đây chính là cái chỗ cái nút thắt làm cho bao nhiêu người bị kẹt lại.
[44:31]Ta nghe cho kỹ chỗ này, vì có khi tới lúc nào ta lại bị kẹt lại chỗ này. Ta lễ kính Phật rất nhiều, ta bố thí, cúng dường, công quả rất nhiều,
[44:45]ta ngồi thiền rất tinh tấn, ta biết hơi thở ra, hơi thở vào, ta thấy thân này là vô thường, rồi ta tìm thấy chính mình, trước nhất chính mình là một khối tội. Ngay lúc đó vọng tưởng tắt, tâm ta bình an và ta quay lại ta chiêm ngưỡng cái bình an đó rồi đứng đó luôn và bắt đầu lui lại. Vì sao vậy? Vì khi giống như ta quay lại ta tìm hạnh phúc, hạnh phúc sẽ biến mất. Khi ta thấy tâm mình lặng lẽ, thanh tịnh, không có vọng tưởng, ta chụp cái cảm trạng thái đó để ta an trú vào đó thì ngay lúc đó ta phạm sai lầm chết người.
[45:35]Cái sai lầm đó ta sẽ trả giá lại nhiều kiếp sau. Điều này đáng lẽ hôm nay chưa nói, tính là để cuối năm thầy mới nói tiếp trong Tứ Niệm Xứ 7, thầy quá nên lộ chút xíu. Cũng giống như là cái ta đừng chạm nó, thôi còn nó... Thấy trời, quái vậy, thấy là vui... thanh thản, vui vẻ... thanh thản, vui vẻ vậy... vui vẻ vậy... mình vẻ vậy... mình cười c... mình cười cười, mình cười cười, tại vì cười, tại mình ch... cười, tại mình chả bao giờ để... tại mình chả bao giờ để ý... tại mình chả bao giờ để ý cái hạnh... chả bao giờ để ý cái hạnh phúc, bao giờ để ý cái hạnh phúc của mình, ý cái hạnh phúc của mình.
[46:09]Cũng vậy, cuộc đời này là đau khổ và Phật pháp là một liệu pháp để chữa trị khổ đau đó. Và trong cái Phật pháp mênh mông đó, ta đi dần, đi dần vào cái lõi của thiền định, cho đến khi tâm ta bình an thực sự, tâm ta thanh tịnh thực sự, không có vọng tưởng. Mọi người nhìn ta từng cái ánh mắt, nụ cười, từng cái dáng đi, điệu đứng đều thấy toát ra được cái sự bình yên, khen ta bình yên, "Tâm anh chắc yên lắm", ta cũng chỉ sao? Chỉ cười, vì không bao giờ ta an trú nơi cái bình yên của chính mình. Vì nếu ta an trú cái cái sự bình yên nơi chính mình, ta trở lại cái phạm cái lỗi rất là nặng là quay đi nhìn hạnh
[46:56]phúc, hạnh phúc sẽ biến mất, cái bình an đó sẽ biến mất. Nên vậy chớ tu để làm gì? Nói tu để tìm bình an mà thầy không cho an trú cái bình an nghĩa là làm sao? Ờ, vậy đó, chịu không chịu thôi à. Vậy đó, ai tin thì theo, không tin thì thôi, thầy không trả lời.
[47:17]Trong cái thế giới khổ đau này, ta muốn vượt thoát khổ đau nên ta đi tìm sự bình an, tu vất vả đủ cách, đủ phương pháp, tạo bao nhiêu công đức, cuối cùng được bình an mà thầy không cho an trú cái bình an. "Vậy con làm sao?" Tự suy nghĩ, tự trả lời. Hỏi nữa thầy đánh đòn à. Vì cái bình an đó, cái hạnh phúc đó là điều cấm kỵ.
[47:48]Không được nói, không được chụp, không được nắm, không được giữ, không được an trú nó. "Vậy cái trạng thái đó ra sao?" Không trả lời. Biết không biết, biết thôi, tin không tin thôi, không trả lời. Nghe bất mãn không? Nghe có bất mãn không? Ở đây nghe cái câu trả lời, ai bất mãn giơ tay lên.
[48:18]Phật pháp tới chỗ tận cùng ta rơi vào cái điểm nút thắt này, nút thắt khó hiểu này. Mà ngang chỗ này, cái người nào không bất mãn, người đó có phước lớn, người đó sẽ theo chân Phật được. Tức là tu vất vả và tìm thấy được bình an mà thầy không cho an trú cái sự bình an đó mà không bất mãn, kiên nhẫn tu tập tiếp thì người đó là con ruột của Phật. Còn nói, "Con tìm được bình an, con phải an trú cái bình an mà thầy không cho bình con an trú bình an con bất mãn", người đó con ghẻ của Phật. Muốn làm con ghẻ hay muốn làm con ruột?
[49:06]Cái điểm này rất khó giải thích phải không ạ? Và thầy cũng không giải thích luôn, hiểu sao đó hiểu. Nhưng mà tại sao hôm nay thầy nói ở đây trong cái khung cảnh của Thiền viện Bồ Đề, của ngày vía Quán Thế Âm nơi cái khung trời Đà Nẵng mến yêu này?
[49:26]Bởi vì đây là cái điểm rất là tế nhị, rất là tinh tế, rất là khó hiểu mà không được giải thích.
[49:39]Đến chỗ này, mỗi người tự trả lời,
[49:45]tự trả lời, thầy không giải thích nữa. Nghe có tức bụng không? Đi nghe pháp xong rồi tới cái chỗ quan trọng nhất thì thầy không chịu giải thích, nghe có dễ giận không ạ? Hả? Giận không? Có.
[50:03]Hồi xưa vậy có mấy ông đệ tử giận mấy ông thầy mình. Ừm.
[50:12]Thôi không kể chuyện đó nữa, giờ nói qua chuyện này. Đó, cái nguyên tắc đầu tiên là dù khoa học tiến bộ tới đâu ta vẫn cái đau khổ vẫn là cái hiện hữu và chỉ có Phật pháp là liệu pháp. Giờ ý thứ hai vậy, dù khoa học có tiến bộ tới đâu thì luật nhân quả vẫn tuyệt đối đúng và chi phối mọi thân phận của của chúng ta.
[50:44]Không, để cái điện thoại kìa.
[50:52]Cái tiến bộ của khoa học kỹ thuật làm cho ta thấy ta có khả năng nhiều hơn, nhưng nguy hiểm hơn. Nguy hiểm là sao? Ví dụ lúc trước á ta nói bậy có vài người nghe à, rồi ta ta làm lây cái cái cái bậy đó, cái tà kiến đó chỉ chừng vài người. Nhưng bây giờ ta lên mạng ta nói bậy một cái rất nhiều người like, rất nhiều người view và họ ảnh hưởng bởi cái tà kiến của ta thì cái việc mà ta bị đọa, ta bị quả báo là cực kỳ bi thảm. Giống như hồi chiều này nhắc lại câu chuyện của ông già chồn vậy. Ổng là một vị cũng cao tăng cái thời Đức Phật Ca Diếp á. Ổng rất có uy tín, rất nổi tiếng, thuyết pháp rất là nhiều và một vị tăng tới hỏi:
[51:41]"Thưa hòa thượng, bậc đại tu hành tức là bậc cao tăng á, người đắc đạo á còn có bị luật nhân quả chi phối không?" Ổng trả lời: "Không", ổng đọa chồn 500 kiếp. Mà ta không biết thời đó là khoa học kỹ thuật tới đâu, có mạng, có Facebook hay không, có TikTok hay không, có YouTube hay không mà ổng trả lời "Không" một cái ổng đi đứt 500 kiếp làm chồn. Chỉ một cái chữ "Không" nói sai thôi mà nói cho một ông tăng đó thôi. Chỉ sợ là ông tăng đó ổng lên Facebook, có thể là thời đó có Facebook nha. Thời Đức Phật Ca Diếp không biết có Facebook không biết. Có ai nhớ không kìa? Mà không biết ổng cái ông tăng đó đem cái lời của ông hòa thượng lan
[52:22]truyền ra không biết bao nhiêu người bị nhiễm cái độc đó mà làm cho ông hòa thượng ổng đi đứt 500 đời làm chồn, làm súc sinh. Nhưng mà ổng vẫn nhớ kiếp trước. Cái kẹt là là cái con chồn đó vẫn nhớ kiếp trước. Sinh ra 500 đời vẫn nhớ tới tận cái đời mà mình làm tăng từ thời Đức Phật Ca Diếp. Thế tại sao như ta không nhớ kiếp trước, sao con chồn nó nhớ? Muốn hiểu điều này thì xin mời tối 14 và 15 ngày Phật Đản sẽ nghe giải thích về tái sinh, tại sao có người nhớ tiền kiếp và người không nhớ tiền kiếp. Hẹn tới lúc đó, chứ bữa nay chưa giải thích.
[53:06]Thầy giảng giống tiếp thị quá, giảng cái này giới thiệu cái kia. Giống như
[53:14]Ổng đi đứt 500 kiếp chỉ vì cái chữ "Không". Mà không biết tại sao là cái tà kiến mà ổng nói nó lan nhiều quá, nó lan mà phải nó lan nhiều thì ổng mới bị 500 kiếp chồn. Mãi cho đến khi mà Phật pháp đời Phật pháp Ca Diếp tàn lụi, nền văn minh đã biến mất, rồi loài người thành lập lại một đời sống mới, văn minh mới, Phật Thích Ca xuất hiện cho đến khi ngài Bá Trượng làm thiền sư đắc đạo thì ông già chồn mới gặp ngài Bá Trượng để mà hỏi cái câu gỡ cái sai lầm của mình mà thoát được thân chồn, thật là tội nghiệp như vậy. Thì chúng ta cũng vậy, cái thời khoa học kỹ thuật này một cái sai lầm của chúng ta,
[53:53]ta trả giá rất là đắt, trả giá rất là đắt vì cái cái cái sai lầm của ta có thể lây lan cho nhiều người khác. Giống như vậy, giống như một người mà họ chế tạo con virus gây bệnh mà virus đâu có kiểm soát nó được đâu. Dù kỹ gì kỹ, cuối cùng nó lách ra được không khí một cái, nó làm cho cả cái thế giới này nhiễm bệnh trong 2 năm trời. Biết bao nhiêu mạng người chết, biết bao nhiêu nền kinh tế sụp đổ, biết bao nhiêu thân phận đời quá đau khổ, mọi sự bế tắc hết. Thì cái việc mà một cái người mà sẩy một cái, con virus nó bay ra một cái thì quả báo này ta không lường được là người đó, những người đó, những cái tập đoàn đó họ sẽ trả cái
[54:31]quả báo đến mức độ nào vì làm cả cái nhân loại khốn khó trong 2 năm trời. Cái khoa học kỹ thuật là như vậy. Thì cũng vậy, trong cái khoa học kỹ thuật này mà nếu ta tỉnh táo, ta khôn ngoan, ta đạo đức, ta khiêm tốn, ta đi gieo rắc cái đạo lý, điều thiện thì nó cũng lây lan như vậy và cái phước của ta cũng không thể tính kể, phước cực kỳ lớn luôn. Nếu đời này vậy ta kiên nhẫn về chùa, Thiền viện Bồ Đề tu hành, lễ Phật, kiểm soát được nội tâm, thấy được lỗi lầm của mình, làm những điều thiện, trở thành một tấm gương sáng trong cộng đồng, ai nhìn ta cũng thấy, rồi ta gặp ai ta cũng nói một vài điều thiện.
[55:22]Thấy người nào giận thì ta khuyên họ: "Cái giận ngày hôm nay sẽ khiến cho ta có những lời nói sai lầm, thái độ sai lầm, đừng giận nữa." Hoặc là ta thấy một người về sống ích kỷ, ta nói là: "Đừng sống ích kỷ nha, hãy sống vì mọi người." Mà tại sao ta nói họ không giận? Tại vì họ biết ta có tu tập, họ biết ta đã từng làm được như vậy. Chứ còn bây giờ nào giờ ta sống ích kỷ, ta giành giựt, ta hơn thua, ta lại ta phê bình người khác: "Anh anh anh ích kỷ quá đi nha, đừng có ích kỷ nữa nha", họ quay lại họ chửi ta liền. Sao? "Mày làm thầy đời dạy tao hả?" Họ không tin. Nhưng cũng cái câu y hệt như vậy nhưng được nói ra
[56:08]bởi một người có tu tập cái họ chấp nhận liền. Mà khi họ chấp nhận một cái thì sao? Họ dừng cái sai của họ lại và khi họ đem điều đó họ nói qua người khác, và khi họ đem cái điều cảm động đó họ đưa lên TikTok hay đưa lên Facebook nó lan truyền rất là nhanh. Và khi mà có một cái sự cảm động, có một cái cảm xúc ở trong á, có cái inspiration ở trong á, cái lời nói nó nó nó nó lây lan được, nó làm cho lợi cho nhiều người thì cái việc mà ta khuyên một người một điều đạo đức, cái phước của ta nó gấp vạn lần như ngày xưa chính nhờ cái công nghệ khoa học kỹ thuật này. Và không phải là một đời ta sinh lên cõi trời nữa,
[56:50]mà có thể là cái việc mà ta sinh lên cõi trời, ta sinh thiên nó triệu triệu năm là như vậy. Lúc Trái Đất này có tàn hoại, thế giới có bắn giết nhau kệ, mình phơi phới ở trên một cõi rất an lành, không bị ảnh hưởng là do cái phước lớn quá. Mà cái phước lớn quá là bởi vì sao? Cũng chính nhờ khoa học công nghệ nó hỗ trợ cho ta. Nên cái đời này cái khoa học công công nghệ nó là con dao hai lưỡi. Nó làm cho tội thì tội rất nặng mà phước thì phước rất là rất là lớn. Vì sao? Vì luật nhân quả nghiệp báo vẫn là một luật công bằng chi phối tất cả. Nên cái người nào ví dụ nói là tôi nắm được chìa khóa để làm giàu - vô nghĩa;
[57:36]tôi nắm được chìa khóa để làm có sức khỏe - vô nghĩa; tôi nắm được cái chìa khóa để mà hấp dẫn quần chúng - vô nghĩa. Ta cần nắm được cái chìa khóa của luật nhân quả nghiệp báo. Đó mới là cái lõi, đó mới là nền tảng, đó mới là bệ phóng. Nên ta cần nắm cái luật nhân quả nghiệp báo cho thật kỹ. Ai dạy cái gì thì dạy, đạo lý ai nói muôn trùng gì thì nói, mà nếu cứ rời xa nhân quả nghiệp báo thì ta đừng theo nữa vì rất dễ rơi vào mê tín. Bây giờ một cái người đó họ có thể họ không phải đạo Phật, vì không phải đạo Phật nên họ không nói gì đến nhân quả nghiệp báo thì thôi ta tránh liền. Họ chỉ nói về thần linh, nói về sự phù hộ, sự ban phép.
[58:30]Mình nghe một lát mình thấy không có nhân quả ở trong, không có cái giáo dục nhân quả, không khuyến khích ta làm những điều thiện để được quả báo lành mà toàn là nói nhờ ơn trên, nhờ bùa nhờ phép, hay nhờ sửa nhà sửa cửa, mình thấy nói một loạt không có nhân quả, thôi ta quay lưng liền. Bởi vì sao? Vì ta nắm chắc cái lõi của luật nhân quả nghiệp báo để làm đường đi, làm ánh sáng, làm sự sống cho mình. Rồi bây giờ ngay cả cái người họ là đạo Phật cũng vậy, ta đến ta nghe họ nói về đạo Phật mà nghe từ đầu tới cuối chả nói gì tới nhân quả hết trơn, chỉ nói giữ tâm cho thanh thản, phơi phới, an vui, nhẹ nhàng,
[59:08]thư giãn cái gì gì hoặc là tụng quyển này linh lắm, cái đàn kia linh lắm, tụng nhiều sẽ hết nghiệp với đồ, ta nghe một lát cũng không thấy nhân quả ta cũng tránh luôn, đừng tới nữa. Vì vẫn sao? Vẫn có tà kiến nằm trong đạo Phật. Chỉ khi nào nơi nào, nơi đâu có dù ở trên rừng thẳm hay trên núi cao, trong hang sâu hay là giữa phố thị mà nơi nào có những vị thầy nói về nhân quả nghiệp báo thật kỹ thì đó là nơi ta tìm về, ta nương tựa, ta tu hành. Vì đó là cái lõi, là bệ phóng nha của sự tu tập.
[59:48]Và thế giới dù có diễn biến đi đâu về đâu,
[59:53]khoa học có thể tiến tới đâu, hoặc là thế giới sẽ tàn hoại, hoặc là thế giới sẽ tiến bộ, nhưng chắc chắn có cái ba điều,
[1:00:05]ba điều mà ta phải hiểu: Thứ nhất, cái đau khổ của chúng ta là do vô minh của chúng ta, và chỉ có Phật Pháp mới diệt được cái đau khổ đó. Cái thứ hai, là Luật Nhân Quả Nghiệp Báo vẫn chi phối tất cả mọi số phận của chúng ta. Chúng ta cần phải hiểu rất rõ mà tự điều chỉnh lấy thân phận của mình. Và cái thứ ba, Thiền định. Dù có tiến bộ tới đâu, học vị tới đâu, nhưng mà nếu không có Thiền định thì con người mãi mãi lẩn quẩn trong loạn động, ích kỷ, tầm thường, và cũng khổ đau. Chỉ nhờ có Thiền định, mà Thiền định hướng về vô ngã thì ta mới nâng cấp cái tâm thức mình lên, lên cao dần, lên cao dần, vượt khỏi sự loạn động,
[1:00:58]phát triển nó thăng hoa về đạo đức, về trí tuệ, tìm đến được sự giác ngộ vô ngã, và đó là sự giải thoát khỏi đau khổ hoàn toàn. Nên vậy, thế giới có đi đâu về đâu, có tan vỡ hay có thịnh vượng, thì có ba điều trong đạo Phật mà mãi mãi chúng ta cần:
[1:01:24]một, ta cần toàn bộ Phật Pháp vì đó là liệu pháp chữa trị khổ đau chứ không phải khoa học kỹ thuật. Thứ hai, dù khoa học kỹ thuật có tiến bộ tới đâu thì Luật Nhân Quả vẫn chi phối tất cả chứ không phải là kỹ thuật, máy móc, hay thuốc thang mà có thể thay đổi được thân phận của ta. Nhân quả mới là chìa khóa. Và thứ ba, rồi con người ai cũng phải biết tu tập Thiền định, nhiếp tâm, lắng tâm hướng về vô ngã, nhớ là hướng về vô ngã chứ không hướng về một cái gì khác, nhớ như vậy. Ví dụ ta tìm được chính mình cũng chỉ là một giai đoạn để đi đến vô ngã, chứ không có dừng lại ở, ở chính mình. Ví dụ có những người nhắn tin hỏi Thầy:
[1:02:13]"Khi con ngồi thiền, con bị đau chân quá, con an trú nơi cái đau đó, bỗng nhiên con thấy con hết loạn động. Như vậy có phải cái đau đó là chính mình không?". Thầy chỉ trả lời đó là quán thọ trên thọ. Cảm giác này cũng là chính mình mà, và ngay trong lúc đó ta cũng nhận ra được mình chỉ là một cái cảm giác mà thôi, bỗng nhiên vọng tưởng dừng liền. Nhưng mà nó không phải là đủ để sâu, không đủ chiều sâu, nhưng ngay phút chốc đó để ta hiểu được Tứ Niệm Xứ, hiểu được chính mình là cái thân tứ đại này, chính mình là cái cảm giác vô hình này, chính mình là cái tâm thức vi tế này, và cuối cùng chính mình là
[1:02:56]Pháp, chính mình là chân lý của vũ trụ, đó là vô ngã hoàn toàn. Nên có ba điều ta nhắc đi nhắc lại vậy, khoa học có tiến bộ đâu kệ nó, thế giới có diễn biến thế nào kệ nó, nhưng có ba điều vậy: một là Phật Pháp, hai là nhân quả, ba là Thiền định. Và rất vui cho chúng ta, hạnh phúc cho chúng ta, ta đang ngồi ở một nơi được gọi là Thiền Viện Bồ Đề.
[1:03:30]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Gì con? Áo vậy đẹp rồi, sửa gì nữa? Nha, thôi xin chúc cho Thượng tọa Thanh Nguyên vậy, cái việc giáo hóa của ngài cứ mãi mãi được phát triển, chúng sinh được về đây, được nương tựa, được học đạo, và dù cái thế giới có diễn biến thế nào thì Thầy vẫn là cội Bồ Đề cho chúng ta nương tựa nha, vậy. Kính bạch Hòa thượng, kính thưa hội chúng!
[1:04:08]Trong vòng khoảng một tiếng đồng hồ, chúng tôi cảm nhận được rằng là Hòa thượng đã nói lên những điều cốt lõi. Chúng ta tìm về với đời sống an lạc, giải thoát, tìm về với chánh pháp. Thì thưa các vị là các vị muốn những năm sau muốn gặp lại Hòa thượng để được nghe Phật pháp nữa hay không?
[1:04:37]Cho nên là xin bạch Hòa thượng cũng như thưa toàn thể hội chúng, chúng ta đặt cọc với Hòa thượng luôn. Đặt hàng với Hòa thượng.
[1:04:49]Cứ 19 tháng 2 lễ vía Mẹ Quán Âm, Hòa thượng về bên đó xong là Hòa thượng qua đây, thì chúng ta sẽ được gặp. Dạ như vậy, xin đại chúng một tràng pháo tay nữa tán dương công đức của Thầy. Và chúng con thành tâm hướng lên Tam Bảo, cầu chúc Hòa thượng luôn được sức khỏe, Phật sự được viên thành, chúng sinh độ càng ngày càng nhiều. Và đạo tràng chúng ta thì sức khỏe dồi dào, đạo tâm kiên cố, thăng tiến trên con đường tu học giải thoát. A Di Đà Phật! Thầy có, Thầy có nói lại chút xíu nữa, lại chút xíu nữa. Thầy ngồi đi Thầy, Thầy ngồi đi, Thầy về, Thầy ngồi đi, nói lại chút xíu nữa. Trong cái việc mà ta tu tập á, nhớ một điều thế này:
[1:05:36]Đừng tu một mình. Nhớ vậy. Chỉ có một hạng người tu một mình mà thành công là ai? Là vị Độc Giác Phật. Giống như Đức Phật khen ngài Đại Ca Diếp vậy, Đức Phật nói: Ví như không có Như Lai xuất hiện thì Đại Ca Diếp vẫn đắc đạo. Tức là ngài Ca Diếp căn cơ của ngài thuần như vậy, ngài sinh ra đời là buộc phải đắc đạo dù có Phật hay không có Phật. Thì chúng ta không phải ngài Đại Ca Diếp, do đó đừng khờ dại tu một mình, lúc nào cũng phải có huynh đệ. Mà nhờ có huynh đệ, ta cảm thấy mình được khuyến tấn, được thúc liễm, được nhắc nhở. Mình muốn làm gì bậy mình nhớ, lát mình gặp huynh đệ mình, mặt mũi nào mình gặp huynh đệ mình.
[1:06:25]Và chính vì cái sự tinh tấn của mình, cái người huynh đệ của mình sao? Họ cũng được thúc liễm, được nhắc nhở, được khuyến tấn, nên ta cũng có phước. Nên cái việc mà ta tu trong cộng đồng, trong đạo tràng với nhau, tự nó đã là là cái phước. Nhớ, đừng tu một mình. Nên là cái Thiền Tôn Phật Quang của Thầy ở trong đó vậy, của chúng tôi trong đó là vì các, bắt các đệ tử từ từ vậy phải tập họp với nhau thành, thành đạo tràng, thanh niên thì thành chúng thanh niên để mà cùng khuyến khích nhau tu tập. Nhưng mà có rất nhiều người quy y rồi không liên lạc được, họ tu lạc loài, mà đúng là cái người nào nằm ngoài đạo tràng rồi ta thấy
[1:07:04]rõ lắm, họ kém từ từ, dở từ từ, đạo tâm họ họ tiến thoái bất chừng lắm. Còn cái người mà ở trong đạo tràng nhiều khi bị rầy, nhiều khi bị la, vậy chứ mà tiến đạo. Cái cái vai trò của đạo tràng cư sĩ quan trọng lắm. Thầy cũng có đạo tràng rồi phải không? Thầy cũng có lập chúng đạo tràng. Đây Thầy đạo tràng thì cũng rất là đông chứ không phải là không. Vậy đây là một cái điều đáng mừng á. Người cư sĩ, chỉ chư Tăng thì buộc là trong Tăng đoàn, đó là bắt buộc rồi. Cư sĩ cũng đừng để cho mình ở bên ngoài. Cho nên đây chúng tôi giới thiệu vậy. Ví dụ như trong chùa tôi có Sư cô Tường Phổ, cô là Tổng đạo tràng, cô cô xem các đạo tràng.
[1:07:42]Có Thầy Nghiêm Giám, Nghiêm Giám đâu trốn đâu kìa?
[1:07:48]Nghiêm Giám ơi, con đâu con? Nghiêm Giám đâu rồi?
[1:08:03]Là Tổng thủ lĩnh của chúng thanh niên của cả nước vậy. Rồi ở các nơi có những những cái Phó tổng đạo tràng của ba miền. Phó tổng thủ lĩnh ba miền, rồi các chúng trưởng của các đạo tràng. Đây, đây Thầy Nghiêm Giám đây, đây về, con đứng lên con chào đi con. Thầy coi về cái thanh niên ở các nơi này, nơi kia vậy, đó vậy, thấy Thầy mập mập, bự bự đó, đúng rồi. Rồi ví dụ như là Trí Thành, Trí Thành là rất Phó tổng đạo tràng miền Nam mà cũng là Hội trưởng Hội từ thiện của chùa. Rồi anh anh anh Nhật Huệ Thái, anh Thúc Huynh, anh là Nghệ An nhưng anh cũng là Phó tổng đạo tràng phụ trách miền Trung vậy.
[1:08:42]Rồi Nghiêm Minh hôm nay bị bệnh ha, ở ngoài Bắc, Nghiêm Minh bị bị ốm. Rồi ta có các chúng trưởng. Giới thiệu chúng trưởng kể cho vui đi, đứng lên chịu khó cực chào mọi người. Con Khải Phương Nhất, con đứng lên. Con là cũng là Tổng thư ký của đạo tràng mà cũng là chúng trưởng đạo tràng Phật Phúc ở Bình Phước. Tuệ Đức Huy là chúng trưởng đạo tràng ở Đắk Lắk. Long đạo tràng ở Hà Tĩnh. Minh Bình Dương. Trí Trí Quán. Con là ở Huế, nè con. Thiện Phước Quý, à vậy, là bác sĩ. Con là ở Phan Rang, chúng trưởng đạo tràng Phật Giác. Thái Định là Đà Nẵng. Ở đây Trí Quán Nguyện cũng là Bình Dương. Con là Thanh Hóa. Cái gì nè?
[1:09:27]Trí Trí Thuần, vậy. À Gia Lai, Tân là Gia Lai. À hả? Chị Nghiêm Chuyên? À à Nghiêm Chuyên, Nghiêm Chuyên. Rồi bên đây chúng trưởng đạo tràng Phật Môn ở Quận 10? Ở ở Bình Chánh. Loan Diệu Ân. Đó, còn chúng phó đi theo cũng nhiều, rồi vậy đó vậy. Ngọc Mai, Ngọc Mai là chúng trưởng Bến Tre. Ai nữa kìa? Ai nữa kìa? À, Hựu Nguyên là Phật Vinh ở Gò Vấp. Đây rồi.
[1:10:06]À, đây là cái ban điều hành quý vị, ban điều hành rất là vất vả. Tại vì nguyên tắc của ban điều hành là phải lo cho huynh đệ tu. Mình hao tốn tâm sức, thời gian và thậm chí cả tiền bạc để lo cho huynh đệ, thương yêu huynh đệ, làm chỗ dựa cho huynh đệ tu tập. Mà mà cái người làm chúng trưởng đó phải rất là bản lĩnh, rất là đạo đức để ta làm chỗ tựa cho huynh đệ mình về tu, đừng để mọi người tu lạc loài nữa. Còn ai cứ biết đạo rồi tự ở nhà mình tu, từ từ chứ phạm đủ thứ sai lầm. Còn ở trong đạo tràng thì ta nương tựa nhau mà ta không phạm sai lầm. Cái điều này là thầy kinh nghiệm đau đớn á. Có một lần thầy đến cái xóm đó, đến cái xóm thầy hỏi thăm:
[1:10:51]"Con bé kia đâu rồi?" Nói: "Nó vô tù rồi." Giật mình: "Thằng kia đâu?" Nói: "Dạ nó sida nó chết rồi." Hỏi một loạt đứa nào cũng vậy, mà toàn mấy đứa là quy y mình không. Ngồi thầy nói: "Sao kỳ vậy nè trời? Nó quy y mình xong rồi bây giờ đứa dính ma túy, rồi đứa bị tù đày, đứa bị sida đồ hết trơn, chết hết trơn. Sao kỳ vậy?" Nói chỉ vì lý do là không tập hợp với nhau thành đạo tràng tu tập được, rời xa chùa rồi cái tâm mình nó rơi xuống liền. Từ đó thầy mới quyết định là phải lập đạo tràng từ từ để huynh đệ nhắc nhở nhau mà tu vậy. Nên ở đây thầy Thanh Nguyên thầy cũng để ý điều đó nha, có cái đạo tràng, có ban điều hành để huynh đệ nương tựa với nhau vậy.
[1:11:29]Thôi thôi ta nghỉ nha quý vị. Rồi, thank you for listening.
[1:11:46]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:11:59]Ngưỡng bái bạch Hòa thượng Pháp sư. Hôm nay, lễ vía Đức Bồ Tát Quán Thế Âm, 19 tháng 2 năm Quý Mão, Phật lịch 2566, Dương lịch 2023.
[1:12:19]Đạo tràng Bát Quan Trai Giới Thiền Viện Bồ Đề Đà Nẵng chúng con cùng các bạn đồng tu ở các phường giáo hội vô cùng vui mừng được Hòa thượng Pháp sư, Thầy đã không quản tuổi cao sức yếu, với phận sự đa đoan
[1:12:40]và trời mưa hay nắng hạ, Thầy đã vượt qua lộ trình vất vả, đem Pháp bảo về truyền trao cho chúng con. Với lời giảng êm đềm và từ hòa của Thầy đã ban rải cho chúng con như những dòng sữa ngọt ngào êm đềm dịu dụng đã rót vào chư đại chúng như những giọt nước cam lồ. Kính bạch Hòa thượng Pháp sư, dầu thời gian có xóa nhòa tất cả, nhưng những lời vàng ngọc của Hòa thượng Pháp sư là một món quà vô giá, chúng con xin lưu giữ để làm hành trang trên bước đường tu học giải thoát. Và để lưu lại những lời dạy của Hòa thượng Pháp sư, chúng con luôn ghi khắc, niệm Chánh pháp để lòng nhớ mãi để mai sau khỏi
[1:13:45]phải lạc loài, khi nào rửa sạch trần trần, niệm như chánh niệm tấc lòng nơi nao. Chúng con rất mong rằng sẽ có nhiều duyên lành được hội ngộ để được nghe diệu pháp từ Hòa thượng Pháp sư. Chúng con thành tâm cầu nguyện hồng ân Tam Bảo gia hộ cho Pháp sư phước thể khương an, phước trí viên minh, Phật hạnh viên thành để dìu dắt chúng con trên bước đường tu học giải thoát. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng con xin cúng dường Thầy ba lạy.
[1:14:29]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Giờ này chúng con thành kính cung thỉnh Hòa thượng Pháp sư cùng chư tôn đức và quý đạo tràng đồng chắp tay nguyện hồi hướng. Nguyện đem công đức này hướng
[1:14:53]về khắp tất cả, đệ tử và chúng sanh đều đồng thành Phật đạo.
[1:15:12]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Một lần nữa, chúng con xin được thành kính đảnh lễ niệm tri ân đức Hòa thượng Pháp sư cùng chư tôn thiền đức đã quang lâm, có một buổi chia sẻ pháp thoại đến với đạo tràng chúng con vô cùng ý nghĩa. Chúng con hướng lên Tam Bảo kính chúc quý ngài pháp thể khương an, pháp âm lưu diễn, Phật sự viên thành. Giờ này đạo tràng chúng con thành kính cung tiễn quý ngài hồi quy khách đường để cho chúng con được dâng chén trà đào vị. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Đạo tràng chúng ta đồng đứng trang nghiêm để cung tiễn chư tôn thiền...