[1:32]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư tôn đức Tăng Ni, kính thưa quý Phật tử, chúng ta biết ngôi chùa Minh Đạo này là nơi trú xứ, là nơi mà bậc hòa thượng khả kính trong giáo hội của chúng ta đang trụ trì. Đó là Hòa thượng Thượng Thiện Hạ Nhơn. Thì ngài là Tổng thư ký của Giáo hội, điều phối công việc của Giáo hội, vừa là Quyền Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự. Ngài là một bậc chân tu đạo hạnh, thầm lặng, khiêm tốn, và giữ gìn cái giềng mối của Giáo hội suốt bao nhiêu năm qua. Cái uy đức, cái công đức của Hòa thượng rất là lớn, là một người chân tu thanh bạch, không ham muốn điều gì cho mình.
[2:27]Cho nên Giáo hội của chúng ta vậy, có những bậc cao tăng thạc đức rất là vĩ đại chứ không phải là không. Nhưng mà các vị nhiều khi thầm lặng. Riêng Hòa thượng tại đây cũng là một bậc giáo thọ sư lừng lẫy từ suốt mấy mươi năm qua, trong suốt cuộc đời hành đạo của ngài. Ngài đi giảng dạy khắp nơi. Tăng Ni mà là Tăng Ni sinh mà được ngài hóa độ cũng là gần 20.000 người chứ không phải là ít. Đông lắm. Uy đức tràn ngập. Cho nên thì vừa rồi thì Hòa thượng có cái
[3:02]sai bảo, sai bảo thầy về đây giảng. Vậy thôi chứ không có gì. Thì hôm nay vâng lời Hòa thượng, chúng ta có một buổi trao đổi đạo lý nho nhỏ, cái tựa đề là "Ý nghiệp" nha. Ý nghiệp thế này, bởi vì ta thường nghe nói là mình có tam nghiệp phải không? Ba nghiệp: nghiệp thân, nghiệp khẩu, nghiệp ý. Thân tức là gì? Là hành động. Hành động, cái làm, cái gì mình làm á thì gọi là thân nghiệp. Khẩu nghiệp là cái gì mình mình nói. Còn ý nghiệp là những cái gì mình suy nghĩ. Cái nghe thì dễ hiểu ha, định nghĩa dễ hiểu, nhưng sự thật đi vào trong nó phức tạp lắm, nó không có dễ hiểu như vậy. Ví dụ như nói thân nghiệp là hành động,
[3:49]nhưng sự thật cái hành động nó có kết hợp với lời nói, chứ đâu có ai mà giống như là phim kịch câm mà chỉ làm mà không nói đâu. Khi mình làm một điều gì mình đều có nói ở trỏng hết. Cho nên cái lời nói và hành động đi chung với nhau, cái điều là Phật chia chẻ ra nó tinh vi thành ra là thân nghiệp, khẩu nghiệp thôi. Chứ ví dụ mình nói: "Nè nè, nói là mình đánh thằng kia đi!" Thì mình lại có phải là mình kịch câm, mình im lặng rồi mình lại mình đánh bực bực bực bực, chạy về không? Không có, phải không? Phải chửi, phải trợn mắt đồ cái. Hoặc là nói: "Nè, đi giúp cái người đi họ nghèo lắm." Thì đâu có lại phải cái
[4:21]mình cứ im lặng, ngậm miệng lại đưa tiền cái đi về không? Không có, phải không? Phải lại nói làm sao: "Ờ anh chị làm sao? Nghèo sao? Khổ sao?" Phải không? "Giờ rồi mình đưa đây, tiền này anh chị thôi đi làm này mua đỡ này kia nha. Rồi thôi đây số điện thoại đây, có gì anh chị gọi tui." Đó, đó tức là khi mình giúp mình cũng phải nói, chứ đâu phải đóng kịch câm mà thân riêng, khẩu riêng, phải không ạ? Cho nên thường là thân nghiệp, khẩu nghiệp nó hay đi chung như vậy. Giống như coi phim thì thường là diễn viên diễn xuất rồi cũng phải nói, trừ trường hợp kịch câm, ví dụ vậy. Đó là thân nghiệp, khẩu nghiệp.
[4:53]Rồi đặc biệt cái ý nghiệp, ý nghiệp là cái trừu tượng nhất, ta ít thấy. Mà đã nói tới chữ "nghiệp" - karma, tức là có nhân quả, có báo ứng thì mới gọi là nghiệp. Còn cái gì mà chưa có thể tạo thành nhân quả báo ứng thì ta không gọi là nghiệp. Nhớ như vậy. Ví dụ ta có làm mà nó không thành nhân quả báo ứng thì không được gọi là nghiệp. Ví dụ bây giờ thầy đưa tay thầy gãi đầu thầy vầy, đừng khoan gọi là nghiệp, không gọi. Tại vì nó không tác động tới ai hết trơn á. Nhưng mà hễ cái đầu ai ngứa mà thầy lại thầy gãi giùm, là có nhân quả báo ứng à, tức là mình có giúp đỡ người ta một chút. Ví dụ con gặp cái người mà họ cụt tay họ cứ, họ nói:
[5:40]"Trời cái đầu tui ngứa quá gãi giùm đi." Tay cụt thì lại mình cứ gãi giùm, mình bóp, xoa bóp giùm á thì thành nghiệp á. Tức là cũng hành động, nhưng mà gọi là nghiệp. Còn ví dụ thầy đưa tay thầy gãi đầu thầy, chả đụng gì tới ai, cho nên nó không có thành là nghiệp nha, mà nó chỉ là hành động thôi, cử chỉ, hành vi, vô thưởng vô phạt. Nên ta nhớ khi mà Phật nói tam nghiệp, nghiệp là có nhân quả báo ứng à. Chứ còn mà không nhân quả báo ứng, không gọi là nghiệp. À, ví dụ bây giờ mình đứng ở chỗ trong cái cái gương mình nhìn cái gương, nhìn mặt mình trong gương mình cứ trợn mắt, mình nhìn, không có nhân quả báo ứng gì cả, phải không? Nhìn mình.
[6:18]Nhưng mà đứng ngoài đường, ai đi qua mình cũng trợn mắt mình dòm, có chuyện à, có nhân quả báo ứng. Mà mình cứ đứng trợn mắt dòm ngày này qua tới ngày kia, tới ngày thứ bảy có người họ lại oánh vào mặt mình một cái. Nó tới lúc nó chín muồi. Như vậy, cho nên là nói nghiệp là phải có nhân quả, có báo ứng vậy đó. Còn cái khẩu nghiệp, khẩu nghiệp thường thường ta tách khẩu nghiệp riêng đó là thế này: thường là chỉ bằng lời nói mà ta tác động được vào cuộc đời người khác thì mới thành nghiệp. À, còn nếu không tác động được vào cuộc đời người khác thì cũng không thành nghiệp. Ví dụ bây giờ mình ở phòng mình nha,
[6:57]mình cứ mình đọc cuốn sách nào đó mình đọc lớn lên thì cũng là miệng hoạt động nhưng không thành nghiệp, chưa thành nghiệp. Nhưng mà nếu mà cũng cái cuốn sách đó mình đọc có nhiều người nghe, hay có ai đó họ nghe thoáng thoáng, bên kia vách có một người nghe. Ví dụ bây giờ mình mình đọc cái cuốn truyện gì đó, à một mình mình nghe thôi thì chưa thành nghiệp. Chưa chắc thôi, ví dụ cái ý tứ trong đó nó có thể thành nghiệp trong tâm chứ không phải không, nhưng đặt ví dụ như là không có gì hết. Nhưng mà nếu bên kia vách có cái người họ áp tai họ nghe, thế là cái lời đọc của mình nó nó đi vào tâm hồn họ, nó thay đổi tâm hồn họ thì có nghiệp à.
[7:39]Thì cái vô tình của mình mình không biết, nhưng mà đã có cái tạo nghiệp vô tình. Ví dụ cuốn sách đó là một cuốn sách ác, hay cuốn sách dâm đãng làm cho người bên kia động tâm, mình lãnh quả báo chết. Nhưng mà nếu đó là một cuốn sách thiện kêu gọi người ta tránh điều ác, làm điều lành, kính tin Tam Bảo, cái người bên kia họ nghe lén được mà họ thay đổi tâm hồn, mình có phước à. Đó, mà cái đó chỉ là miệng thôi, chứ không có cái cử chỉ gì cả. Như vậy, nên chỉ khi nào mà tác động được vào cuộc đời người khác thì thì bắt đầu có nghiệp. Vậy. Nhưng để mà có thể mình nói một lời mà tác động được vào cái tâm hồn người khác thì thường thường nó ở đâu ra? Ở trong?
[8:24]Trong tâm mình trước. Nhớ, vậy nên Kinh Pháp Cú nói: "Tâm là chủ, tâm dẫn đầu các pháp" là như vậy. Là tâm trước, không phải khi không mà mình lựa một cuốn sách như thế mình đọc. Tâm mình làm sao mình mới đọc cái cuốn đó. Ví dụ như trong đó cuốn toàn bạo lực, máu me, cướp giật, hãm hiếp mà đọc mình đọc rất là khoái, rồi cái người nào đó họ hai ba đứa nhỏ lén lén nó nghe được, tâm hồn nó bị nhuốm bẩn theo, mình bị nghiệp. Mà không phải khi không mình đọc, vì cái ý mình đã bẩn rồi, tâm mình đã xấu rồi, miệng mới tạo ra cái nghiệp như vậy. Còn hoặc là ví dụ như mình có thể nói những điều đạo lý mà dẫn dắt bao nhiêu người tu hành thì chỉ bởi vì sao? Vì trong đầu mình sao?
[9:08]Đã có đạo lý rồi, đã sống với đạo lý rồi thì mới nói người ta nghe được. Nó không phải là dễ. Nên nói tại sao quý Phật tử để ý là có những người nói đạo lý tự nhiên mình thích nghe, mà có những người nói đạo lý giống vậy tự nhiên mình ngờ ngợ, không thích nghe. Tại sao ạ? Có không? Có để ý chưa? Có phải không ạ? Ví dụ cũng đi chùa với nhau như vậy, nhưng có một cái ông Phật tử đó mỗi khi ổng nói cái đạo lý gì cái mình hay vểnh tai mình nghe, chăm chú nghe, thấy thú vị. Nhưng cũng đi chùa với nhau, cũng ông Phật tử, mỗi lần ổng nói đạo lý cái mình nói: "Thôi nổ vừa vừa thôi ông!" Vậy đó, tự nhiên mình bỗng nhiên có cái gì đó mình mình không chấp
[9:48]nhận, mình coi thường, mình không tin tưởng mặc dầu hai ông nói y hệt nhau. Lý do sao vậy? Lý do làm sao? Lý do cái tâm nó khác nhau. Lý do cái ông mà ổng nói thì mình thích nghe á là vì ổng có thực hành cái đó rồi, ổng có sống và cách nói ổng khiêm tốn. Tức là ổng nói ổng không kiểu làm cha người ta, làm thầy đời người ta, ổng nói không giống như là ổng làm làm thầy thiên hạ, mà ổng nói giống như một sự góp ý nhẹ nhàng giữa người anh em với nhau, thì mình nghe mình cảm thấy không có sốc. Còn cái ông kia nói thì giống như ổng làm thầy mình vậy á, cái cao cao mà trong khi cái tâm tu cũng chưa có nhiều, thế là mình khó chịu.
[10:30]Cho nên, tuy là nói là khẩu nghiệp, nó tác động với con người để tạo thành cái nhân quả báo ứng, nhưng mà sự thực nó cũng bắt nguồn từ từ tâm ý mình ra chứ không phải không. Cho nên hôm nay á, mình nói chuyện cái nhân quả báo ứng, nói chuyện nghiệp, à mà mình chỉ nói riêng về cái phần ý chứ mình không có nói tới khẩu, tới thân. Là cái ý nó quan trọng. Vì cái ý mà tốt rồi thì thân khẩu thường là từ từ nó tốt theo. Nhưng mà ý nó có hai loại, nó có hai loại: có loại ý khởi lên nó thành nghiệp, mà có loại ý khởi lên không thành nghiệp, chưa thành nghiệp. Người ta phân biệt đó, mà nên ta nói là ý nghiệp.
[11:11]Hôm nay nói ý nghiệp, tức là cái ý khởi lên mà đã thành nhân quả, nó sẽ có quả báo, chứ còn một loại ý khởi lên mà không thành nhân quả. Hai loại á. Ừ cái loại nào là cũng cái tâm ý khởi lên mà không thành nhân quả? Đó là nhiều lắm. Thường là trong đầu ta ai cũng đang bị suy nghĩ, phải không ạ? Nghĩ lông tha lông thôn. Đang ngồi nghe vậy chứ trong đầu làm sao? Cũng đủ thứ tư tưởng nó chạy, phải không? Hồi nãy sám hối, sám thì sám, lạy Phật thì lạy, chứ trong đầu nghĩ lung tung hết trơn. Có người bữa cách đây mấy ngày có người hỏi thầy, nói: "Thưa thầy, con lạy Phật mà sao đầu con cũng nghĩ lung tung?" Thầy nói:
[11:52]"Cả thế giới bảy tỉ người này nó cũng gần giống vậy hết." Và cái quan trọng là gì? Là khi ta lạy mà ta thấy vọng tưởng kéo ta đi, ta kéo về, ráng thành tâm nhất tâm, rồi nó lại kéo ta đi, ta lại kéo về để mà hướng tâm tôn kính Phật, rồi nó lại kéo ta đi mất, ta lại kéo về để thiết tha tôn kính Phật. Chính cái ráng kéo về đó gọi là tu. Cái đó gọi là công đức. Mà cực như vậy, chứ không phải khi không cái hễ lạy Phật cái nhiếp tâm liền. Không có. Không có ai lạy cái nhiếp tâm liền, cũng không có ai mà niệm Phật cái nhiếp tâm liền chỉ còn câu niệm Phật. Cái vọng tưởng nó luôn luôn nó cứ vẩn vơ. Mà cái vọng tưởng nó nghĩ lung tung chuyện như
[12:30]vậy thì đa phần nó không tạo thành nghiệp. Thầy dùng cái chữ đa phần, nhưng một phần trong đó xẹt xẹt xẹt xẹt cái có nghiệp khởi à, tạo thành nghiệp. Vậy nó có những loại vọng tưởng vô tình không thành nghiệp, nhưng cũng vô tình có những ý nghĩ vọng tưởng thành nghiệp. Cái đáng sợ là cái này. Và ta không đề phòng kịp. Ta không đề phòng bởi vì nó giống nhau. Nó cứ lẩn quẩn trong đầu mình, nó nghĩ nghĩ nghĩ nghĩ lung tung thế này. Và nó đều là vô tình, ta không cố ý. Nhớ, ta không hề cố ý muốn suy nghĩ. Nhưng mà do sức mạnh của hành uẩn, sức mạnh của bản ngã tự nó hoạt động, tự nó vận động. Vì sao?
[13:13]Vì cái bản năng tự nhiên của bộ não là vận động. Nhớ như vậy. Bộ não bản năng tự nhiên là vận động. Khi mà bộ não mà nó không vận động, nó nghĩ rằng nó chết rồi, nên nó không chịu, nó cứ vận động. Mà nhiều khi mình mình theo Phật, mình hiểu rằng một nội tâm thanh tịnh mới là một cái nội tâm an vui, ha, sáng suốt, đi tới giải thoát, nhẹ bớt đi ngã chấp. Mình không muốn, mình không muốn động tâm, không muốn vọng tưởng, nhưng mình muốn thì kệ mình, nó cứ vọng tưởng. Và đây là cái khổ tâm của lũy lũy kiếp. Từ thời mà tạo thiên lập địa, từ hồi có vũ trụ tới giờ, ai cũng khổ vì điều này. Và tại sao ta phải lạy một bậc Thánh?
[14:05]Bởi vì họ vượt qua được điều này, họ làm chủ được tâm hồn họ. Làm chủ tâm hồn họ, lúc nào tâm cũng an trú, lúc nào tâm cũng thanh tịnh. Nên cái người mà tâm thanh tịnh, tỉnh giác, lúc nào cũng an trú, lúc nào cũng thanh tịnh, đúng là đáng để cho ta đội lên đầu, đáng để cho ta kính lễ là vì như vậy. Vì không phải đơn giản. Để có được một nội tâm an trú thanh tịnh, cái người đó phải rất thuần thiện, tâm phải cực kỳ thuần thiện và có những công phu quán chiếu trí tuệ, rồi có cái phương pháp nhiếp tâm được. Mà không biết là bao nhiêu kiếp rồi nha. Từ cái lúc phát tâm tu cho tới cái lúc mà an trú được nội tâm thì bình thường khoảng trăm kiếp.
[14:54]Bình thường. Ví dụ như Phật tử ngồi đây, quý Phật tử có nhớ mình bao nhiêu kiếp theo Phật chưa? Nhớ không? Ai nói nhớ thì mời lên bàn thờ luôn. Thì cũng không ai nhớ nổi. Nhưng không phải đây là kiếp đầu tiên. Nha. Ta ngồi đây với nhau không phải đây là kiếp đầu tiên ta theo Phật đâu, đã nhiều kiếp rồi. Nói: "Ủa, sao nhiều kiếp mà giờ này con còn ngồi đây con không được ngồi trên bục giảng?" Không, có những người đã từng ngồi trên bục giảng ở kiếp trước rồi. Có những người ngồi đây chứ kiếp trước đã từng là tu sĩ, là tăng hoặc ni ngồi đây rồi, chứ không phải không. Nói: "Ủa, tại sao con tụt xuống?" Chỉ bởi vì ý nghiệp sai lầm.
[15:42]Có suy nghĩ sai gì đó nó núp ở bên trong, phá tan công đức ta. Thì mới thấy ghê gớm cái ý nghiệp. Hôm nay ta nói cái ý nghiệp, ta nói cái nhân quả nó khủng khiếp lắm, không đơn giản. Không thò tay đánh ai, không mở miệng chửi ai, nhưng mà ý nghiệp có thể đưa ta xuống địa ngục. Cũng vậy, nhiều khi cũng chưa thò tay tặng tiền ai, cũng chưa nói một lời yêu thương ai, chỉ ý nghiệp thôi cũng có thể làm cho ta trở thành cao sang, quyền quý. Cái ý nghiệp khủng khiếp như vậy, không đơn giản chút nào. Giờ nói: Ủa, nói tại sao mà nếu đời trước tụi con là người tu sĩ, nếu đời trước con đã từng gieo duyên Phật pháp,
[16:22]nhưng mà tại sao bây giờ tụi con có vẻ tầm thường? Nói tầm thường thì cũng không hẳn tầm thường đâu, nha. Mình lòng mình mến đạo, biết đạo, về đây sám hối như vậy không hẳn mình tầm thường đâu. Nhưng mà mình đã bị một cái gì che rồi, chặn rồi. Cái đó là một cái gọi là là nghiệp. Mà nghiệp che chặn là gì? Nghĩa là đời xưa, đời xưa, trong khi mình đang làm những điều tốt đẹp thì ý nghiệp bí mật bên trong nó làm điều ngược lại, làm điều xấu xa. Không thấy, không ai biết hết. Ta nhớ một điều, ý nghiệp là bí mật, không ai thấy. Và ở bên ngoài, luôn luôn người ta cứ là: tốt thì khoe, xấu thì che. Ta đối xử với nhau bên ngoài thường là ta đưa ra điều tốt đẹp.
[17:14]Ví dụ như mình ăn cắp ai thì mình bí mật, nhưng mình đem mình bố thí ai thì sao? Mình làm công khai. Phải không? Con người là như vậy. Hoặc là mình lạy Phật, tụng kinh thì sao? Thì mình làm công khai. Nhưng mà nửa đêm mò xuống nhà bếp, lục cái gì ăn ngon, cái gì ngon để ở nhà bếp ăn trước thì có công khai không? Không. Đó, nhớ cái xấu thì mình làm lén lén, nên khi đa phần trên cuộc đời này ta nhìn nhau, ta thấy ai cũng tốt.
[17:50]Bởi vì nhìn nhau mà, ở bên ngoài. Nhưng mà nếu được nhìn được tim đen nhau thì sao? Thì mới mới hết hồn. Mới hết hồn là lạ một điều, bên ngoài ta làm những điều tốt, nhưng bí mật bên trong, ý nghiệp ta thường hay làm ngược lại. Cái chết là cái này. Cái làm ta tổn phước chính là cái làm ngược lại này mà ta không kiểm soát được. Thế, ta làm ngược lại thế nào? Ví dụ. Ví dụ bên ngoài, đời xưa mình làm người tu sĩ, nha, mình cũng tụng kinh, cũng lễ bái rất nghiêm túc. Tức là thân nghiệp, khẩu nghiệp mình đàng hoàng, ngon lành. Bên ngoài mình đi đứng đạo mạo, oai nghi, tề chỉnh, tốt lành. Nhưng cái ý bên trong không biết được à.
[18:42]Ý bên trong lúc bắt đầu có những những cái nghiệp những cái tưởng xấu nó như thế này hiện ra. Ví dụ, nói rằng: "À, tôi là thầy tu, tôi ở đẳng cấp cao hơn mọi người. Tôi là thầy của mọi người. Thầy của trời, người; thầy của Phật tử. Nên Phật tử gặp tôi phải cung kính. Còn tôi gặp Phật tử, tôi không cần." Một. Ghi vào sổ đen một cái hà. Ý nghĩ đó khởi lên, Diêm Vương ghi vào sổ đen rồi. Mà có phải mình nghĩ một lần mình bỏ không? Có không? Nghĩ tới, nghĩ lui, nghĩ tới, nghĩ lui, nghĩ tới, nghĩ lui. Nội cái ý đó không mà nghĩ tới nghĩ lui suốt một đời tan hết phước á. Nói rồi vô số những điều khác. Vô số điều khác.
[19:26]Nói a ví dụ tức cười, ta nghe một cái a một cái ông đại gia giàu có, ừ nghe nói là ổng a
[19:38]Mở tiệc ăn nhậu, trong đó đem những người mẫu, gái gì vô, tiệc rượu tràn trề, thịt rồi tùm lum, rồi nhảy nhót vui đùa rồi thậm chí họ sa đọa đến mức là họ mở tiệc khỏa thân, rồi công an ập vô bắt cái nọ. Cái ngồi suy nghĩ là tại sao ổng lại ổng giàu rồi ổng lại làm cái chuyện hưởng thụ sa đọa này? Tại sao ổng không thể giàu rồi mà làm điều tốt? Vì nếu ổng giàu thì trước kia ổng phải có cái nhân lành, phải không, có cái phước gì đó thì ngày nay mới giàu. Thì cái nhân lành ngày xưa nó không phát triển tiếp đi mà bây giờ bỗng nhiên nó lui thành cái sa đọa? Đây chính là vì cái ý nghiệp bí mật á. Là lúc ổng làm điều tốt là cái điều ổng khoe mọi người.
[20:28]Nhưng mà trong cái đó, phía sau cái ý nghiệp bên trong đó, ổng làm ngược lại. Ổng cứ kể công, chấp công hay kể là công lao: "À, có tui nè, tui mới làm tốt như vậy. Mấy người kia không bằng tui." Đó, cứ nghĩ rằng mình hơn người khi mình làm điều tốt. Chưa quả báo nha, nhân quả chưa tới à, mới làm điều tốt thôi. Bên ngoài thì cũng cười vui, tặng quà người này, quê chúc bà con khỏe mạnh nha này nọ, tức là phát quà từ thiện, ví dụ vậy. Bên ngoài, nhưng bên trong là: "Là tui là ân nhân của mấy người, mấy người biết ơn tui." Trong ý nói ngược lại hết trơn, ý nói toàn những chuyện kiêu mạn, khinh người.
[21:03]Trong ý ngược lại hết! Và khi mà quả báo nó tới, nó tới hai cái luôn. Một cái đó, mình giúp người ta nhiều, giờ được làm đại gia, giàu sang. Còn một cái mà cứ nghĩ là khinh người đó, kể công đó thì nó trở thành cái lối sống hưởng thụ sa đọa rồi bị công an bắt vô cái mất hết danh dự, báo đăng đi tùm lum. Đó là hai cái nó tới cùng lúc luôn. Do đó, ta thấy cái ý nghiệp nó đáng sợ. Nên mình làm điều tốt để đi lên nhưng ý nghiệp nó đã chuẩn bị để nó kéo mình xuống lại. Nên vì vậy, mà nói với Phật tử ngồi đây, không phải là mình mới đầu tiên biết Phật pháp kiếp này. Có khi kiếp xưa mình từng là giảng sư, có khi kiếp xưa mình từng là tăng
[21:43]ni xuất gia, có khi từng là trụ trì chứ không phải là không đâu. Nhưng mà nói sao giờ ngồi đây? Nhiều khi vì cái ý nghiệp mình không kiểm soát được, lại kéo mình xuống mất không hay. Ý nghiệp, mà khổ một cái thế này, như nãy ta nói: ý nghiệp vô tình, vô tình. Nó có khởi chung với những vọng tưởng. Vọng tưởng ví dụ mình ngồi đây nè mình ngồi nghĩ gì? "À, cái xe đậu dưới nãy chật mình đem qua xe bên kia gửi, xe gửi lấy tiền hơi mắc thôi không sao kệ nó ngày đi lễ. Lễ ờ không biết cái xe này sao mấy ngày hôm nay đi nãy gửi xe gặp cái người bạn đó không biết bà giờ này sao?" Tức là cái ý nghĩ này dắt cái ý nghĩ kia,
[22:17]nó dắt dắt dắt dắt dắt qua mà toàn ý nghĩ vô tình, chả ý nào thành nghiệp cả. Những ý đó nó không thành nghiệp, cho nên ta cũng không để ý nó, vì mình tu mình sức thiền mình chưa sâu cho nên nó chạy lung tung mình cũng không kềm nổi. Nhưng mà thôi, thấy nó vô hại, nó nghĩ lung tung thôi kệ nó, miễn mình đi chùa lạy Phật được là được rồi. Nhưng mà cái vô tình nè, vô tình. Vô tình cái đi xẹt ngang cái trong cái số mình thấy mặt có người đó có một người cái cô nào cô xinh gái, cô cũng đi chung. Thì ý nghĩ mình nó chạy hết điều này qua người kia mà. Gặp cái cô gái đẹp cái thì nó đi tiếp, nhưng mà bắt đầu nghĩ:
[22:53]"Cái cô này đẹp nhưng mà có bộ lẳng lơ, trắc nết quá ha. Người này chắc coi bộ không nên thân, mấy người đẹp chắc hư." Bắt đầu ngồi chê người ta. Nghiệp chưa? Nhớm nhớm thành nghiệp rồi. Đó, chê người ta. Tức là nghĩ vẩn vơ không sao, nhưng mà nhìn thấy người khác đẹp mình không hoan hỷ, chê chê, bắt đầu nghiệp xuất hiện rồi. Rồi có một anh chàng khác cũng vậy, lướt qua cô gái đó một xíu, bắt đầu nghĩ: "Cô này mà làm bồ mình chắc được." Bắt đầu thành nghiệp. Đó, nó toàn ý nghĩ vô tình. Vô tình nó đi từ chuyện này chuyện kia. Nói con người 12 bến nước chứ không phải cái vọng tưởng mình nó mấy triệu bến
[23:27]nước, nó ghé bên này chút, ghé bên kia, nó bà tám mà, bà tám mà khủng khiếp. Cho nên là đừng có nói bà này tám, bà kia chín á. Chính cái đầu mình mới là bà tám siêu đẳng, siêu bà tám nằm trong bộ não này nè chứ không ở đâu hết trơn á. Mà vô tình nó ghé nhằm một cái bến nào đó cái nó thành nghiệp liền. Mình chết! Ghi vào sổ đen, thành một cái vết đen nằm trong cái dòng nghiệp của đời mình và nó dắt mình đi từ từ đi sai mình không hay. Cho nên vì vậy là cái người biết tu trong đạo Phật là người làm sao kiểm soát được cái ý nghiệp này. Thường xuyên kiểm soát được ý nghiệp. Bởi vậy á để ta ta để ý cái này.
[24:06]Với cái người mà thiền định đã tương đối có kết quả thì tâm họ làm chủ được rồi. Lúc nào cũng an trú, tâm không bao giờ rời thân, lúc nào cũng thấy rõ toàn thân, thấy thân này vô thường, lúc nào cũng thấy được tâm, biết tâm này còn vô minh, chấp ngã, phiền não, loạn động, cái ý đó không bao giờ rời. Nên họ an trú trong cái thấy đó, an trú trong cái ý đó, làm chủ được tâm. Thì những cái tâm niệm bất thiện mà tạo nghiệp á nó khởi lên là bị diệt liền, thì những bậc đó cao. Còn chúng ta chưa được tới những mức độ như vậy thì ta tương đối hầu hết ta là chịu thua vọng tưởng. Thôi nó cứ nghĩ, nó cứ nghĩ.
[24:49]Nó nghĩ kệ nó, còn mình tu cứ cứ tu, mình lạy Phật cứ lạy Phật, làm phước cứ làm phước, nói chuyện đạo với huynh đệ cứ nói chuyện đạo, hỏi thăm người này kia cứ hỏi thăm, đi làm cứ đi làm, vô văn phòng cứ gõ máy, viết bài, người cuốc đất cứ cuốc đất, người rửa nhà, lau nhà cứ rửa nhà, rồi vọng tưởng cứ vọng tưởng, đúng không ạ? Tất cả chúng ta đều như vậy. Nhưng mà bây giờ mới là hai vấn đề nè. Với cái trình độ phàm phu của chúng ta như vậy, chúng ta mới đặt cái vấn đề: Một là nó muốn nghĩ gì nghĩ, kệ nó, còn mình việc mình làm mình cứ làm, đúng không ạ? Hầu hết chúng ta là chấp nhận cái này, sống chung với lũ.
[25:33]Mà gọi là sống chung với? Với vọng tưởng. Thôi nó nghĩ cứ nghĩ, mình làm cứ làm vì không thể dừng nó nổi, không thể dừng nó nổi cho nên nó nghĩ cứ nghĩ, mình làm cứ làm. Chỗ này đó là như một quan điểm thứ nhất và rất nguy hiểm, vì nó nghĩ nhiều khi nghĩ bậy. Đó. Thứ hai, cái quan niệm thứ hai, là: Cố gắng được chừng nào hay chừng nấy, đối với vô số vọng tưởng đang khởi ở trong hằng ngày lúc nào cũng đánh giá nó hết, nó đang nghĩ điều này tạo nghiệp hay không tạo nghiệp. Nha. Và hôm nay ta nói với nhau là nói chuyện này. Kể từ bây giờ, mình biết cái ý nghiệp nó ghê gớm như vậy thì giờ trong suốt thời gian tới ngủ thì ta chịu thua rồi,
[26:21]tại vì ngủ mà giữ được là chỉ có bậc thánh thôi. Còn ta suốt thời gian thức thì nguyện với Phật, hứa với lòng là từ đây tuy chưa dừng được vọng tưởng nhưng con sẽ luôn luôn đánh giá vọng tưởng nó thuộc loại gì, để không bị vô tình mà khởi nhầm cái ý nghĩ bậy tạo nghiệp, nha. Ý nghĩ tốt thì hoan hỷ, vui mừng, nhưng ý nghĩ bậy diệt liền, sám hối liền, khởi một câu niệm Phật sám hối liền ngay lúc đó. Tại vì suốt ngày nó nghĩ mà, nó nghĩ mà 70% thì nó vô hại nhưng 30% nó va vào nghiệp đó, 30% vô tình nó đụng tạo nghiệp, vô tình tạo nghiệp, vô tình tạo nghiệp. Còn những cái khác nó không tạo nghiệp, thấy nó không tạo nghiệp cái mình
[27:05]không cảnh giác, nhưng mà lâu lâu nó nhá lên một cái tạo nghiệp mình trở tay không kịp, không sám hối kịp, thế là nó thành nghiệp luôn trong cuộc đời mình. Nên cái ý nghiệp ghê gớm á để thầy kể thêm vài cái ý nghiệp rất là đáng sợ. Thí dụ như bây giờ ta thấy một người đã tinh tấn đi chùa, tụng kinh, lễ Phật, ngồi thiền, làm đầy đủ bổn phận của một người tu hành, đại khái là như vậy. Thời gian sau cái nghe họ phát điên. Mình thắc mắc, thắc mắc: "Ủa sao kì vậy? Tại sao nhìn vào thì thấy họ rất là nghiêm túc tu hành nhưng mà tại sao rồi phát điên?" Đố ai biết? Ý nghiệp là đúng rồi đó, nhưng mà ý nghiệp gì
[27:51]mà một người bên ngoài tu hành rất nghiêm túc mà rồi phát điên? Ý nghiệp này: Tưởng tượng mình sẽ là thánh! Chết chưa. Tu hành rất nghiêm túc, rất tinh tấn. Chính vì tinh tấn quá nên nghĩ, cái vọng tưởng bắt đầu nó chạy. Vọng tưởng nó chạy một ngày nào đó bắt đầu mình đắc đạo, mình có phép, mình nhìn người ta mình biết tâm người ta, mình mới nói cho người ta nghe: "Tâm cô này xấu lắm nghe không, không được." Mình nhìn người ta biết quá khứ vị lai, mình nói là: "Cô đừng đi ra đường, xe tông cô chết liền." Ngồi tưởng tượng mình làm thánh, thì khoảng năm sau phát điên liền. Rất vô hại, chẳng đụng ai, chẳng hại ai, không làm mảy may tổn hại một sợi lông của
[28:35]chúng sinh nào, nhưng điên liền chỉ vì tưởng tượng mình ở một vị trí cao sang. Hết sạch phước luôn, bao nhiêu kiếp đã tu hành hết sạch phước luôn, tuột xuống luôn. Bởi vì điên là gần như bằng thú vật. Nhớ nha! Khi một chúng sinh bị điên, tức là ngũ ấm xí thạnh khổ, thì cái phước người đó gần như ngang với súc sinh. Mặc dù còn mang hình tướng con người, rất đáng thương. Mà sao mà thê thảm như vậy? Chỉ bởi vì tưởng tượng mình suy nghĩ mình ở một vị trí cao sang mà nhất là thánh.
[29:12]Ví dụ bây giờ một người tưởng tượng mình là vua thì điên không? Không. Vì sao? Vì coi vậy chứ cũng thường thôi. Nếu mà người nào đó cứ trong đầu bên ngoài sống rất đàng hoàng, chỉ có bên trong bí mật tưởng tượng mình là vua, thì người đó chỉ bị cái nghiệp là vài ba năm sau bắt đầu đi hốt rác. Tức là ở một thân phận thấp hèn thôi, chứ cái tâm chưa hư. Đi hốt rác rồi lâu lâu người ta nói, "Ê, rác nè!" cầm quăng một cái bầm chực thay vì người ta đưa đàng hoàng, tức là hơi bị coi thường. Vì sao? Mình đã tưởng tượng mình cao quý quá là vua mà, ha. Thì bây giờ cái quả báo hiện ra tự nhiên gặp ai cũng
[29:52]coi thường mình là vì tưởng tượng mình làm vua. Nhưng cái đó nó chưa điên bằng cái tưởng tượng mình làm thánh. Hết phước sặc điên luôn, ý nghiệp. Mà bên ngoài nhìn sao? Vô hại, một con người vô hại. Và bây giờ nếu mà có cái máy mà đọc được tư tưởng đưa vô đầu mình biết mình đang tưởng tượng làm thánh, thì có ai bắt tội mình không? Có luật pháp kết án không? Có đưa ra truy tố trước tòa không? Nói là, "Anh này phạt ba năm tù vì cái tội tưởng tượng làm thánh." Có không? Không. Hiến pháp không phạt, luật pháp không phạt, không có điều luật hình sự, dân sự nào phạt mình cả. Nhưng mà làm sao? Luật nhân quả phạt mình tiêu liền.
[30:31]Thì cái nghiệp của ý này mới đáng sợ, ghê hơn còn cái luật của thế gian không chặt chẽ bằng. Nên vì vậy, mà cái mà cái mình tưởng tượng mình là thánh hay tưởng tượng mình làm vua thì bắt đầu từ đâu? Cũng bắt đầu ở những cái vọng tưởng chập chờn, vô tình vô tình nó ghé vô một cái bến tưởng tượng, cái mình bám vào đó mình đi theo nó luôn. Bắt đầu mình không tưởng tượng cái chuyện khác nữa, chỉ tưởng tượng mình làm thánh hoặc tưởng tượng làm vua rồi nghiệp nghiệp cuồn cuộn cuồn cuộn tạo nên, phước cuồn cuộn cuồn cuộn tiêu sạch, rồi ta điên luôn. Ý nghiệp là như vậy. Rồi ví dụ thế này. Trong Kinh Từ Tâm, lúc Đức Phật về lại cái xứ Ca Tỳ La Vệ để thăm quê hương của Ngài.
[31:20]Thì người dân Ca Tỳ La Vệ mới nghe tin là một thái tử của họ đã đi xuất gia mất bảy, tám năm. Ừ, tám năm rồi mới về thăm lại quê hương. Mà cái vị thái tử mà ngày xưa họ vô cùng yêu quý, một người mà đạo đức, tài năng siêu việt, cái tiếng đồn là không thể tưởng tượng về cái người thái tử này. Đó. Vậy mà đã bỏ đi xuất gia là một vị Sa-môn cao quý mà nghe nói đắc đạo giác ngộ, bây giờ về hoàng cung thăm, nên dân chúng khắp nơi kéo về ùn ùn ùn ùn. Kéo về vì dịp đó Đức Phật mới giảng cái bài Kinh Từ Tâm. Đức Phật dạy là cứ ngồi mà trải lòng yêu thương, như vậy phải tu ý nghiệp không? Chỉ là ý thôi, không nói tiếng nào.
[32:07]Như là chỉ ngồi lặng lẽ trải lòng yêu thương chúng sinh lên đến tận các cõi trời xa, đến pháp giới mênh mông vô biên, đến cả những chúng sinh nhỏ nhỏ ở trong nước, trong rừng vậy, thương hết, cứ nghĩ mình thương hết thương hết thương hết như vậy. Chỉ nghĩ thôi, chứ tay cũng chả thò ra cho ai một bát cơm nào, miệng cũng chưa hề nói một điều an ủi nào. Chỉ cái ý nghĩ thôi, tức là cái quán từ bi chỉ là ý nghĩ thôi. Vậy mà Đức Phật nói rằng cái quả báo của nó ha, quỷ thần không xâm phạm được. Rắn rết cắn không được, mà cắn nọc độc tiêu, lạ như vậy. Rồi kẻ ác, a-tu-la, ma, dạ-xoa không làm hại được.
[32:54]Được chư thiên lúc nào cũng theo yêu mến hộ trì và chắc chắn sẽ có ngày được giải thoát. Chỉ cái ý thôi. Chỉ cái ý thôi. Chỉ cái ý là gì? Yêu thương vô hạn đối với chúng sinh thôi. Vậy mà cái phước cực kỳ lớn như vậy. Bây giờ ta đặt vấn đề ngược lại, ta ngồi đó ta tưởng tượng mình ghét hết chúng sinh, chuyện gì xảy ra? Chuyện gì xảy ra? Thứ nhất rắn cắn mình cái chết liền hà. Thứ hai là đêm nằm ngủ ma lại đè mình liền, nhập mình liền, tại vì mất hết uy đức và ma tới nhát mình liền. Ha, và làm sao? Trời mưa đừng đi ra đường, sét đánh chết á. Vì cứ nghĩ mình ghét người ta, rồi con chó nó thấy mình
[33:41]nó cũng sủa nó cũng ghét nữa, còn ai dòm mặt mình cái tự nhiên, "Ủa, sao cái thằng này mặt mày đâu khó ưa?" Tự nhiên người ta ghét mình, mà trong khi mình chưa chửi mắng ai, không hại ai, chỉ cái ý ghét thôi. Chư thiên xa lánh, quỷ thần ghét bỏ, ma thì nó muốn hại, rắn muốn cắn, bò cạp muốn chích, đại khái như vậy. Chỉ cái ý thôi. Rồi chết sao? Chết không biết đọa làm loài gì, nếu không xuống địa ngục thì cũng làm súc sinh. Chỉ cái ý thôi. Bây giờ cũng cái ý cũng cái ý là thường khởi lòng tôn kính Phật thì chuyện gì xảy ra? Ví dụ như mình vào chùa, mình lạy Phật với lòng thiết tha tôn kính là được rồi.
[34:27]Có rất nhiều người lạy Phật mà ý không khởi lên được sự tôn kính tha thiết nha, nhiều lắm á. Có không? Hôm nay là thầy kiểm điểm nha. Ai không có là thầy thầy phạt á, thầy rầy á. Rất nhiều người thấy người ta lạy cũng lạy, thấy người ta cuốc cũng cuốc, thấy người ta cúi đầu cũng, thấy người ta đập đầu cũng đập. Này mà trong tâm ý không có gì trỏng hết trơn, rỗng tuếch. Mà cái người mà lạy Phật nhiều mà trong đầu không tôn kính Phật thì quả báo là gì? Thầy nói một quả báo rất hấp dẫn. Nếu người nào kiếp trước lạy Phật rất siêng mà trong đầu hổng có tôn kính Phật, thấy người ta lạy mình lạy, lạy cho siêng nghe nói lạy có phước cứ ráng lạy
[35:13]hoài, mà trong tâm ý không tôn kính Phật, kiếp sau chuyện gì xảy ra?
[35:21]Ai nói được khen hay.
[35:25]Đây, thầy trân trọng thông báo quả báo của nó đây. Kiếp sau cực đẹp nhưng mà nhìn vô rất vô duyên.
[35:36]Nhìn ngoại hình rất đẹp mà không ai thương mình hết. Có cái người như vậy không? Có. Thấy thì đẹp nhưng mà nhìn lát thấy không ưa, vô duyên. Đó. Nên vì vậy là bây giờ cái người nào đó mà muốn đẹp thì làm sao? Cứ cứ lạy Phật trên hình thức thôi, đẹp thì đẹp mà không ai thương, ha, vẫn ế như thường. Thì bởi vì sao? Vì lòng không thiết tha tôn kính Phật. Còn người nào lạy Phật một cách nghiêm trang, lòng khởi lên lòng tôn kính Phật tha thiết, thì quả báo gì? Nói thầy nghe. Quả báo gì? Có duyên hả? Người ta nhìn người ta ưa hả? Phải không? Không. Đời sau sinh ra là một bậc cao tăng thạc đức, xuất gia tu hành để đắc đạo, làm chỗ nương tựa cho vô số chúng sinh.
[36:36]Mà hình tướng thì đẹp mà oai đức thì tràn ngập. Nghe hấp dẫn không? Hấp dẫn. Muốn không? Muốn. Thì ráng, ráng tu cái ý này giùm thầy, cái ý nghiệp. Rồi bây giờ ví dụ nói bây giờ không phải lúc nào mình cũng lạy Phật được, phải không ạ? Trong ngày khi còn phải bận làm chuyện này bận làm chuyện kia. Nhưng mà lòng, vọng tưởng vẫn còn, nhưng mà cứ thường nhắc mình nguyện lòng sao? Tôn kính Phật tuyệt đối. Cái ý đó không cần phải nói nhiều lải nhải, khởi cái ý nhẹ lên tôn kính Phật, cứ làm gì cứ nhắc mình tôn kính Phật nha. Đi trên xe cũng nhắc, đi bộ cũng nhắc, làm việc gì cũng thường nhắc mình tôn kính Phật, chuyện gì xảy ra?
[37:20]Hồi nãy á ta nói á cái ý mà yêu thương chúng sinh là đã được trên chư thiên yêu mến, phải không, độ trì, theo dõi, dẫn dắt, thì cái ý tôn kính Phật còn gấp triệu lần cái đó. Cái người mà thường xuyên khởi lòng tôn kính Phật người là giống như người mình phát hào quang lên trời, lúc nào chư thiên cũng dõi theo mình, che chở. Nếu đời trước có nghiệp thì các ngài cũng tìm cách cản không cho quả báo phá hoại mình quá thê thảm, luôn luôn che chở, giữ gìn để cho mình tu hành, để cho mình tiến đạo, đời sống mình được yên ổn, rồi từng bước mà tiến tu dần tiến tu dần cho tới khi đắc quả thánh. Lòng mình cứ nghĩ như vậy.
[38:01]Nên vì vậy mà các các chư vị tôn túc đã bày ra cái pháp môn niệm Phật. Nhưng chỉ có cái rất lạ là các ngài lại kêu niệm A Di Đà Phật thì thì hơi lạ. Bởi vì khoảng ngàn năm sau Đức Phật nhập Niết-bàn á mới xuất hiện cái Kinh Di Đà là dựng lên hình ảnh Đức Phật Di Đà để cho mà mọi người niệm danh hiệu Ngài. Nhưng mà rồi có cái bộ Kinh Phổ Môn kêu gọi mọi người niệm danh hiệu ngài Bồ Tát Quan Âm. Rồi có Kinh Dược Sư khuyến khích mọi người lễ bái, niệm danh hiệu Dược Sư. Nhưng mà sự thật Đức Phật chính mình là ai? Phật Thích Ca. Thì thường là thầy thấy ít ai niệm. Chứ niệm Phật Thích Ca rất là linh, bởi vì Ngài là người có thật trong lịch sử.
[38:46]Có thật trong lịch sử. Cho nên dùng cái câu niệm để nhắc mình tôn kính Phật thường xuyên. Nhớ! Cái ý tôn kính Phật mới là cái mục đích chính mà chư tôn túc muốn mình tu tập. Nhưng mà làm sao? Rồi ta cũng bị cái cái cái cái cái cái cái nhược điểm này. Tên Phật thì cứ đọc lẩm nhẩm lẩm nhẩm mà trong đầu không hề có ý kính Phật. Có bị cái đó không? Có đó. Có. "Nam Mô A Di Đà Phật, Nam Mô A Di Đà Phật, Nam Mô A Di Đà Phật không biết tiền đâu rồi không biết, Nam Mô A Di Đà Phật không biết tiền đâu" ha ha ha. Lúc Nam Mô A Di Đà Phật không hề khởi ý tôn kính Phật. Chớ nếu mà ta phải hiểu rằng một Phật tức là mười phương
[39:28]Phật, mà các vị dạy mình "Nam mô" tức là kính lễ, lòng mình phải có cái tình cảm kính ở trong đó, cũng giống như là quán từ bi, ta phải có cái tình cảm yêu thương chúng sinh, thì kính Phật cũng là một tình cảm. Lúc nào cũng vậy, làm gì làm, nghĩ "Nam Mô A Di Đà Phật, Nam Mô A Di Đà Phật". Làm gì làm, nhưng mà chuyện đời như mây nổi, ừm như gió trôi, như bóng ngựa qua cửa sổ, như nước qua quay qua đáy cầu, qua vèo vèo mất, làm không dính, mà trong tâm mắc cái gì? Mắc gì? Khởi lòng tôn kính Phật. Khi mình an trú xong được lòng tôn kính Phật, thì làm thì làm mọi chuyện trên đời, tiếp xúc thì tiếp xúc, mà không còn cái gì dính vô mình nữa. Vì sao?
[40:13]Mình mắc mắc cái gì? Mắc khởi cái tình cảm tôn kính Phật, cứ nhẹ nhàng nhẹ nhàng nhẹ nhàng, nhưng mà tột cùng, mà tuyệt đối, mà trọn vẹn, thì cái người đó làm sao? Quả báo còn khủng khiếp hơn là cái quả báo quán từ bi nữa. Người đó chắc chắn đắc đạo, cũng không lâu, không xa lắm, lúc nào cũng an trú trong lòng tôn kính Phật tuyệt đối, nhưng mà nó không thành một cái vút vắt, để cho mình phải chảy nước mắt, để cho mình phải khóc, phải than, không phải, nhẹ nhàng nhẹ nhàng trong tâm thôi, cứ nhẹ nhàng nhẹ nhàng, nhưng mà mình biết cái niềm tôn kính Phật đó là tuyệt đối, giống như trong kinh Hoa Nghiêm vậy.
[40:54]Cái vị Bồ Tát mới nói thế này: "Là dù sông có cạn, dù núi này có mòn, dù đại địa này có tan hoang, dù hư không này có biến mất, thì lòng tôn kính của con đối với Như Lai là không hề thay đổi." Cái câu nói của các vị Bồ Tát viết trong cái kinh Đại Thừa hay như vậy. Thầy có một cái ông sư huynh. Có ông sư huynh thì ổng tu ổng cũng ổng sau này ổng cũng hay nghe thầy nói về cái lòng tôn kính Phật, ừ thì hồi giờ ổng ít quan tâm tới đó, ổng cứ nghĩ là mình ráng tu tâm thanh tịnh thôi, chứ không khởi thêm ý gì khác. Mà nay nghe sư đệ của mình cứ nhắc là phải tôn kính Phật, phải tôn kính Phật, ổng cũng hơi lấy làm lạ.
[41:39]Sau đó thì ổng nhớ lại cái câu kinh Đại Thừa đó, nhớ cái câu kinh Đại Thừa nói như vậy, và ổng nói như vậy là cái người sư đệ mình nói không khác kinh Đại Thừa. Nhưng đến cái ngày mà ổng ngộ đạo, tâm ổng bừng sáng ra, thì ổng mới nói bây giờ ổng cũng nói câu đó được như vậy. Tức là: "Dù sông cạn, dù núi mòn, dù đại địa này có tan hoang, dù hư không này biến mất thì lòng tôn kính Phật này không bao giờ thay đổi." Và nếu mà người nào mà đạt được cái ý đó rồi, thì coi như cái nhân của sự giải thoát ta đã cắm vào trong lòng mình không thể không có lung lay được nữa. Nên cái ý của lòng tôn kính Phật thầm thầm cái quả báo lớn lắm.
[42:17]Đó là cái ý. Cho nên là để tu cái ý nghiệp mà thành được cái quả báo lớn, nhớ vậy Phật dạy ta hai điều. Một là trải lòng yêu thương chúng sinh thường xuyên trong cuộc sống này nha. Hai là lòng tôn kính đối với các bậc thánh. Nhớ hai điều này lúc nào cũng giữ trong lòng. Thì người này không sợ sai, lúc nào cũng có có chư thiên, hộ pháp giữ gìn cái cuộc đời mình, giữ gìn tâm hồn mình. Nhớ như vậy, hai cái tâm này là hai tâm căn bản rất là quan trọng. Phải tu cho được hai cái ý này rồi mọi cái ý khác sẽ từ từ mở ra nha. Phước rất là lớn như vậy. Rồi có những cái ý ta để ý, ví dụ như là
[43:07]Một cái chướng ngại của cái chúng sinh ở cõi này là ái dục. Đức Phật dạy là có mấy cõi? Ba cõi phải không? Gồm có cõi gì? Dục giới, sắc giới và vô sắc giới, hử? Dục giới gồm một số tầng trời xuống tới cõi người, xuống tới ngạ quỷ, súc sinh, địa ngục luôn. Tức là chúng sinh đó vẫn còn dâm dục, vẫn còn bị dâm dục như là một bản năng, mà là bản năng ta gọi là kiết sử. Và chúng sinh thấy điều đó rất bình thường, nhớ như vậy. Cái gì ta làm sai, làm xấu mà ta thấy bình thường thì cái đó gọi là kiết sử. Cho nên kiết sử rất khó vượt qua. Mà người vượt qua được kiết sử thì ta gọi là thánh, nhớ giùm nha.
[43:54]Thế nào là chứng thánh? Tức là người vượt qua lần lần các kiết sử đó. Kiết sử là gì? Một lúc khác thầy sẽ giảng, hôm nay thì không phân tích sâu, thầy sẽ giảng nguyên một bài về kiết sử. Nhưng mà định nghĩa căn bản thế này: Kiết sử là những điều xấu, điều sai mà ta làm một cách cảm thấy nó bình thường. Ví dụ như chúng sinh chìm đắm trong tình dục, dâm dục và thấy rất bình thường. Thấy rất bình thường nên làm sao? Mới nói nghe, "Ôi! Chuyện sinh lý bình thường." Hoặc là, "Ôi! Chuyện phim ảnh bình thường, bồ bịch bình thường." Thấy rất bình thường, nhưng mà trong kinh Phật dạy nó là gì? Những ham muốn thấp hèn.
[44:35]Mà mình thì thấy bình thường, hoặc là khi mình nổi sân. Thấy nó nó chửi mình, mình chửi lại và thấy rất bình thường. "Ơ, nó cự tao tao cự lại cái gì? Nó mắng tao mắng lại." Thấy rất bình thường thì cái mình thấy bình thường đó là kiết sử. Còn một bậc thánh người ta chửi mình á, không chửi lại được, không giận được. Vì giận là bất thường. Ờ người ta chửi tạt mặt mình vậy á, không được tự ái một hạt bụi, không được phiền não một hạt bụi, không được giận như một hạt bụi. Vì chỉ cần một hạt bụi giận thôi đã là bất thường rồi, đã là sai rồi. Thì những vị đó là thánh rồi. Những vị đó họ đã vượt qua kiết sử đó.
[45:11]Còn ví dụ như bây giờ thấy xe độ chở bia rớt xuống rồi mình phải chạy ra hốt, bình thường ai cũng hốt hết. Và đó là cái gì? Thấy rất bình thường nó nghĩa là gì? Kiết sử. Đến nỗi cái bà chạy vô, cái đứa con gái nói, "Mẹ, nhà mình đâu có uống bia mà mẹ bưng chi?" Thì bả không uống bia, mà tại sao bả bưng? Cái gì làm bả bưng? Kiết sử tham, mà thấy rất làm sao? Bình thường, ai cũng bưng, tại ai cũng kiết sử, phải không? Còn bây giờ mình không ở đó, bắt đầu mình phê bình, hiểu không? Mấy người xấu quá, người ta bị tai nạn xe như vậy rồi mà đi ăn cắp, hôi của người ta, mấy người xấu. Nhưng nếu mình đứng ở trong ngay chỗ đó mình sao?
[45:50]Cũng ôm vài thùng. Kiết sử. Thấy rất bình thường, ai cũng vậy, mình cũng vậy. Tất cả mọi người đó đều vui vẻ cười nữa chứ. Ôm được một thùng cười tươi, chụp hình được cười vui vì thấy bình thường. Không có ai mà ôm thùng bia mà mặt cúi đầu hổ thẹn cả, phải không ạ? Không, bởi vì tất cả đều thấy bình thường, nên nó là kiết sử. Nhớ như vậy. Kiết sử là cái gì nó sai, nó xấu mà mình làm nó mình thấy rất bình thường. Nhớ như vậy. Cho nên vì vậy suốt cuộc đời này ta coi chừng, có những điều ta thấy rất bình thường, nhưng sự thật nó là sai, nó là xấu. Cẩn thận cái đó. Cho nên cũng vậy, trong cái ba cõi vô sắc,
[46:28]sắc và dục, Dục giới ta đang ở trong cõi cõi Dục. Cho nên ta bị kiết sử dục chi phối và ta thấy dục là bình thường, và ta khởi niệm về dục là bình thường. Nhưng nó là gì? Nó là nghiệp, nó là một loại ý nghiệp. Do đó, đừng coi nó là bình thường mỗi khi động tâm về dục, mà phải thấy biết nó là gì? Nó là sai, nó là xấu. Phải hiểu như vậy. Đó. Mà thầy cũng đang rất là lo, rất là lo vì sao? Vì cái thời đại Internet tràn ngập những cái bình thường của phương Tây đó, cái dục nó tràn ngập về Việt Nam. Trong khi ông bà mình ngày xưa theo đạo Khổng, Nho, Mạnh, đạo Phật, mình rất ngăn chặn cái đó vì biết nó là xấu.
[47:16]Và nhà nước mình thì cũng rất cực khổ vì nhà nước mình là xây dựng một nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, nhà nước mình như vậy, tức là làm sao? Cũng phải hạn chế bớt những cái dục mà phương Tây coi là bình thường, mình không được coi là bình thường. Mà Việt Nam mình là như vậy, mà cái đó chính là cái hay của Việt Nam. Thì mình rất là sợ vì nó cứ đánh vào giới trẻ, giới trẻ sau này đứa nào gặp nhau cũng coi đó là bình thường, thì sự thật là đang phát triển một loại kiết sử đó. Mà cái kiết sử dục nó có, nó dắt theo vô số điều khác. Thầy bữa nào chắc thầy phải giảng cái bài kinh Đế Thích Sở Vấn, bài kinh đó cực kỳ hay.
[47:53]Bài kinh đó kể một câu chuyện là lúc đó Đức Phật đang trốn lên núi ở một mình ở trên núi. Ta đọc sử ta phải để ý có những giai đoạn Đức Phật đi có một mình ở một mình, Ngài lên trên cái hang Ngài nhập định, rồi trời Đế Thích tới thăm Ngài hỏi đạo lý. Và trời Đế Thích có hỏi một câu thế này, cái này thầy cũng hay nhắc đi nhắc lại hoài, là chúng sinh ai cũng mơ ước được sống trong hòa bình, yên vui, an lạc, nhưng trong thực tế thì chúng sinh cứ đánh nhau hoài, cứ xung đột với nhau hoài, lý do gì? Thế là Đức Phật phân tích là bởi vì chúng sinh tham, ganh tị, sân, rồi vua trời Đế Thích cứ hỏi tiếp, "Tại sao có những tâm đó?
[48:34]Tại sao có tâm đó? Tại sao?" Thì Đức Phật mới phân tích từ từ cái nhân của cái tâm đó. Nhân lần lần lui lui lui lui lui cho tới nó có một cái tâm gọi là tâm dục mà ra, từ cái bản năng dục mà tạo thành vô số những cái tâm khác. Và trời Đế Thích hỏi câu này, "Bạch Thế Tôn, tâm dục từ đâu mà có?" Ta nghe Đức Phật trả lời câu này mới rùng rợn, mới sợ. Đức Phật nói, "Vì vọng tưởng mà có." Tức là hễ chúng sinh mà vọng tưởng khởi một cách bình thường như chúng ta nãy giờ á, là tự động dục nó xuất hiện, tự động dục nó xuất hiện. Nên chẳng ai muốn cả. Bởi vậy, chỉ tới tầng trời cao Sắc giới mà người ta đã vào được
[49:13]cái định, không còn bị vọng tưởng nữa, thì dục nó mới hết. Khiếp như vậy đó. Cho nên ở đây là cái dục là một loại kiết sử, là một loại bản năng do chúng ta bị kẹt ở vọng tưởng. Vì vậy ngày nào vọng tưởng còn, ngày đó phải hiểu rằng ta vẫn còn bị vướng trong cái gì? Cái kiết sử ái dục nha. Nên mỗi khi cái vọng tưởng của tâm mình nó chạy đi chạy lại mà nó đụng tới ái dục thì ta phải làm sao? Phải sám hối, niệm Phật sám hối, diệt trừ, bỏ đi nha, đừng coi cái chuyện đó bình thường. Nhớ, cái gì ta coi bình thường sự thật nó là kiết sử cả, đều là xấu, đều là sai cả. Nhớ như vậy. Rồi trong các lỗi mà chúng sinh mắc phải khiến cho chúng sinh
[50:07]xung đột, bất an, đau khổ mà Trời Đế Thích hỏi Phật, Phật có nói có nguyên nhân nữa là chúng sinh đố kỵ với nhau. Thấy người nào hơn mình, mình khó chịu. Khó chịu là đỡ, bắt đầu tới gì? Tới ghét. Ghét rồi tới cái gì? Hại, làm điều ác. Và vô số quả báo xảy ra, nghiệp chướng gây ra. Cái mà đố kỵ, thấy người khác hơn mình chịu không được. Ví dụ bây giờ như quý Phật tử ngồi đây nghe thầy giảng như vậy thì có thấy rằng thầy hơn quý Phật tử không? Có thấy không? Ví dụ ngồi đây nghe thầy giảng có thấy thầy hơn quý Phật tử không? Có ghét thầy không? Có đố kỵ thầy không? Chắc là không không? Chắc không?
[50:54]Miệng nói như vậy chứ không phải đâu. Miệng nói như vậy chứ không phải. Vì sao? Vì quý Phật tử chưa diệt được tâm đố kỵ. Hôm nay ngồi nghe thầy thán phục, nhưng nếu có cơ hội nào đó làm đệ tử thầy, xuất gia với thầy, ở bên cạnh thầy
[51:16]sẽ xuất hiện cái tâm lý bí mật là đố kỵ, ganh với thầy mình. Đây là điều rất là lạ của chúng sinh. Tại sao có những đệ tử phản thầy? Vì tâm đố kỵ bắt đầu nó bộc khởi. Trước kia nó chưa khởi vì vẫn còn cái tâm thán phục. Nhưng đến khi mà lâu ngày cái tâm đố kỵ không diệt được thì nó lộ ra. Vẫn ganh với chính thầy của mình. Ngay cả Đức Phật của ta cũng vậy, cũng còn bị không biết bao nhiêu thế hệ sau ganh tị. Khiếp như vậy. Tức là Ngài là bậc tối tôn, tối thắng, con đời đời xin đảnh lễ Người, từ bi, trí tuệ tuyệt vời, đi theo đường Phật, con rời cõi mê. Ngày nào cũng tụng mình ca ngợi Phật như vậy nhưng đừng tưởng là mình không đố kỵ.
[52:04]Có những người tu hành lên tới mức độ cao cao rồi bỗng nhiên thấy mình không thua Phật. Ghê sợ như vậy. Phật còn bị chứ đừng nói tới thầy. Và đừng nói tới những người huynh đệ lẫn nhau. Cái tâm đố kỵ đó ghê gớm lắm. Mà nó còn nằm đó, tức là cơ hội để ta tạo tội ác còn đầy. Tại sao Đề-bà-đạt-đa phản Phật? Bởi vì đố kỵ, vẫn thấy Phật hơn mình là điều khó chịu. Khiếp như vậy chứ không phải là dễ đâu. Chớ hồi nãy thầy hỏi thử lòng mọi người rất xác quyết: "Dạ, con thương thầy lắm, con không đố kỵ thầy", xin lỗi à. Chưa có cơ hội thôi, có cơ hội lộ ra liền. Lạ lùng như vậy. Nhưng như vậy làm sao diệt nó? Chứng Thánh mới diệt được.
[52:52]Nhưng bây giờ mình chưa chứng Thánh thì mình dùng một cái ý để kềm nó lại, để cho nó không khởi cái ý nghiệp đó lên. Dùng một cái ý để kềm nó lại. Ý gì ai biết?
[53:05]Ý gì?
[53:08]Ý gì? Cái ý là thế này, mỗi ngày lạy Phật mình cầu nguyện thế này:
[53:18]"Xin Phật gia hộ cho ai cũng giỏi hơn con hết." Mới đầu mình cầu câu đó cái mình thấy kỳ kỳ, hừ, cứ cầu cho thầy. Cứ ngày nào cũng cầu nguyện hết đó: "Xin Phật gia hộ cho con cho huynh đệ con đều giỏi hơn con, mọi chúng sinh đều hay hơn con, tài hơn con. Nguyện cho con chỉ là người thấp hơn, kém hơn để con giúp, con hỗ trợ những người kia làm việc thôi. Con xin nguyện đứng sau, ngồi dưới, dâng hai tay, quỳ gối để phụng sự mọi người." Cứ cầu như vậy hoài cho thầy. Cứ cầu như vậy được khoảng một năm hai năm là bỗng nhiên cái ý đó nó kềm cái tâm đố kỵ lại, không nhúc nhích được nữa. Cho tới ngày mình chứng Thánh luôn nó không bao giờ khởi được, nó mất luôn.
[54:02]Mình không tạo nghiệp nữa. Khởi cái tâm đó.
[54:09]Cái đó quan trọng lắm á vì ai cũng đang có chứ không phải không đâu. Nên lúc nào cũng mong người khác giỏi hơn mình. Nên sau này sau này khi mình nghe một ai có một cái gì thành tựu là mình mừng vì mình đã cầu nguyện điều đó suốt mấy năm trời. Ví dụ như có một lần á, hồi bị thầy hồi hồi mới đi tu thầy cũng cầu vậy đó. Hồi thầy mới đi xuất gia, làm điệu cái mấy thầy bắt thầy phải lên lau quét bàn Phật mỗi ngày làm hương đăng. Lau quét bàn Phật sạch xong mới được đi ra ngoài đồng mới đi cuốc đất, chứ còn làm vậy. Thì cái cái thầy cũng sợ thầy có tâm đố kỵ, cái ngày nào cũng vậy cái thầy nói: "Nguyện đem cái công đức mà lau quét tượng Phật này đó với chánh
[54:47]điện này hồi hướng cho tất cả các huynh đệ con đều giỏi hơn con." Mới đầu thầy cầu thầy thấy câu này nó cũng kỳ kỳ. Vì nó đụng tới cái tâm đố kỵ tiềm tàng của mình. Mà cầu riết cầu riết bắt đầu nó thành sự thật trong lòng thầy. Nó thành sự thật nên sau này mà thầy nghe ở đâu có người tài thầy mừng lắm. Ví dụ có một lần nghe nói có một cái vị nào ở Nepal mà ngồi mấy tháng, mười tháng nhớ không? Có vị bây giờ không biết vị đi đâu mất. Rồi nhiều người hỏi thầy, thầy nói đó là tín hiệu tốt. Ta chờ sau này vị đó mà giảng đúng với Tứ Diệu Đế, Bát Chánh Đạo thì ta phải hiểu rằng có một vị Bồ-tát đã đến với trần gian.
[55:21]Và ta phải kính lễ người. Rồi vừa rồi trên mạng nó có cái bé gì Chân Tâm gì đó. Có nghe không? Nó đồn là thầy Minh Phát đầu thai lại á. Rồi mọi người hỏi thầy thì nói dĩ nhiên là thầy không có xác định được vì thầy không có thần thông. Nhưng mà ta cũng vậy, đó là một điều hy vọng. Với những dấu hiệu đó ta là một niềm hy vọng cho Phật giáo. Mà nếu bé đó lớn lên là chuẩn mực, nói đúng với chánh pháp không sai thì đúng là một vị cao tăng nào đó tái lai. Và dù cho thầy già hơn bé đó rất nhiều, thầy vẫn sẽ tới thầy đảnh lễ, bình thường, không có gì cả. Đến đảnh lễ bình thường. Ha. Mà thầy đã hết được tâm đố kỵ chưa?
[56:01]Chưa, tại thầy có chứng Thánh đâu. Nhưng mà chỉ vì nhờ lời nguyện nó kềm thầy nằm đó, nó không cho đố kỵ khởi lên thôi, chứ không phải là thầy hay. Và mọi người cũng phải như vậy. Vì Phật nói cái tâm đố kỵ nó còn thì thế gian này còn? Còn xung đột, còn bất an, còn đau khổ. Mà mỗi người chúng ta diệt cái ý đố kỵ đó đi, diệt cái tâm đố kỵ đó đi thì thế giới này bớt đi bất an, xung đột, đau khổ. Mà diệt cái tâm đố kỵ đó bằng cái ý nghiệp là gì? Thầm thầm cứ mong cho mọi người giỏi hơn mình. Mới đầu mong á thì thấy kỳ kỳ, mong riết rồi nó sẽ thành bản chất của tâm hồn mình. Mình dễ thương như vậy đó, nha.
[56:46]À giờ quý Phật tử có giàu không? Giàu hay nghèo? Chưa xin tiền mà than rồi. Thế nào Ở đây ai giàu giơ tay lên cho thầy xin địa chỉ. Không ai giơ hết trơn thấy không? Đó vậy đó. Mà bây giờ thôi nói nghèo thì thầy cũng tin nghèo ha. Mà quý Phật tử có ước nguyện rằng mình có nhiều tiền để mình bố thí, cúng dường, giúp đỡ chúng sinh không? Có không? Có. Cái ý đó tốt hay xấu? Cực kỳ tốt. Mà làm được chưa? Chưa, đúng, vì mình chưa có tiền. Nhưng mà ý đó phải sao? Phải nuôi dưỡng nha. Nuôi dưỡng, bởi vì nó là một ý nghiệp, ý nghiệp tốt. Ý này nó chưa thành quả báo, nó không làm mình giàu sang. Nhớ nha!
[57:30]Cái ước nguyện được phụng sự chúng sinh, cái ước nguyện được có nhiều tiền để bố thí, cúng dường, giúp đỡ không đem đến quả báo giàu sang. Nhớ, cái ý đó nó không đem đến quả báo giàu sang. Nhớ không có. Vì cái quả báo giàu sang nó phải do là gì? Ta thật sự bố thí cúng dường. Tức là ta phải tốn tiền bố thí cúng dường thì mới có quả báo giàu sang, còn chỉ mới ước nguyện thì không hề có. Nhưng cái ước nguyện đó thì bắt đầu trên Chư Thiên, Chư Bồ-tát, Chư Phật mới dắt đường ta đi. Cho ta bắt đầu tập cho ta làm những việc phước nho nhỏ. Ví dụ như bây giờ ta quỳ, bữa nay sám hối, mọi người nguyện cái gì đó ta không biết, nhưng mà ta nguyện câu này: nói:
[58:22]"Xin Phật cho con, con xin phát nguyện sau này con có nhiều tiền để con giúp đỡ, phụng sự, bố thí, cúng dường, không xẻn tiếc." Mình có cầu nguyện thầm thầm á chả ai biết. Rồi mình đứng lên đi về. Thì lúc đó Chư Thiên, Chư Bồ-tát ghi nhận câu nguyện đó liền và cho mình cơ hội để làm phước từng chút từng chút mà tiến lên. Thế vừa vừa bước ra đi tìm mất, đôi dép mới mua rất đẹp mất. Thì lúc đó mình làm sao? Bắt đầu mình tính là đi: "Ê! Tất cả mọi người đứng lại! Coi hết dép ai mang dép tôi phải không?" Nhưng mà mới nguyện hồi nãy, mới vừa nguyện hồi nãy, cho nên làm sao? Coi như là bố thí, vui vẻ, nén lòng lại,
[59:06]ráng vui, ráng mỉm nụ cười đau khổ rồi đi chân không về.
[59:12]Thì đáng lẽ là cái việc mất dép nó không phải là việc phước, nhưng mà khi mình hoan hỷ một cái bỗng nhiên nó biến thành bố thí. Biến thành cái phước bố thí, mà mới có chút xíu. Đó, thế là trên Phật cứ gài cho mình từng chút từng chút như vậy. Bắt mình phải bố thí từng chút từng chút, bố thí trong đau khổ như vậy. Đôi khi xong bắt buộc như vậy. Để cho tới lúc bắt đầu quả báo nó mới lớn từ từ từ từ. Từ từ những cơ hội đến dần đến dần, từ từ mình tiền bạc bỗng nhiên nó dễ chịu hơn một chút. Rồi xong rồi mình có tiền dễ chịu hơn chút mình sao? Lại bố thí, cúng dường. Rồi sau này quả báo lại đến nhiều hơn bắt đầu
[59:49]mình khá giả chút, lại bố thí, cúng dường. Chưa giàu chết rồi, hết kiếp này. Qua kiếp sau làm sao? Sinh vô nhà giàu liền. Rồi lại trong đầu cứ gì? Cứ lúc nào cũng thích giúp người, từ nhỏ là đã biết bố thí, cúng dường. Cho tới cuối đời thì làm được rất nhiều phước, qua kiếp sau nữa thành một đại gia, giàu không thể tưởng tượng rồi cũng tiếp tục bố thí, cúng dường. Vì cái ước nguyện mà mình lạy Phật. Lúc đang nghèo mình ước nguyện chân chính, Phật sẽ tạo cơ hội cho mình để làm từng chút từng chút. Là do cái ý đó đó, mà đầu tiên bằng một kỷ niệm rất đẹp: mất đôi dép. Nó vậy thôi chứ gì. Nó vậy. Đó, nhớ về ước nguyện.
[1:00:32]Nhưng mà có cái điều thế này: Có khi ta bố thí cúng dường mà không được phước, mà chỉ được cái gì? Được nhiều người mắc nợ mình. Cái được phước khác và được nhiều người mắc nợ mình khác. Hai cái đó khác nhau làm sao? Ví dụ khi mình giúp đỡ người ta thì người ta mắc nợ mình, lúc nào đó người ta sẽ quay lại mà đền ơn. Nếu người ta có tiền, người ta đền ơn bằng tiền, người ta không có tiền thì người ta phải làm thuê làm mướn phục vụ mình, làm ô sin cho mình, làm thuộc hạ mình, vâng lời mình. Đó là người ta mắc nợ và người ta trả nợ. Còn khi nào mà mình giúp đỡ bố thí cúng dường thành cái phước là bởi vì khi cái quả báo nó trở lại gấp trăm lần cái mình đưa ra thì gọi là phước.
[1:01:22]Còn cái người ta mắc nợ mình quay lại trả nợ mình thì nó chỉ là sòng phẳng, hết phước rồi người ta đi, hết duyên nhau. Còn cái mà phước thì cái mình cúng một ngàn thì nó phải trở lại một triệu thì mới gọi là phước nha. Tính chất của phước là gì? Tính chất của phước là từ một cái nhân mà quả báo nó trở lại thành gấp trăm, gấp ngàn, gấp triệu thì mới gọi là phước. Còn cái tính chất mà gieo duyên rồi người ta đền ơn á, trả nợ lại là một trở thành hai, một trở thành hai vì nó có tính lãi chút xíu, tính lãi theo lãi suất ngân hàng của VietinBank á, tính lãi chút xíu vậy thôi, chứ nó không phải là biến thành, một biến thành muôn triệu.
[1:02:02]Giống như trái xoài gieo một hạt xoài gieo xuống, cây xoài nó ăn hoài ăn hoài, đó gọi là phước, tức là ăn hết năm này tới năm kia, một năm nó ra không biết bao nhiêu trái, đó gọi là phước, một thành muôn ngàn triệu. Còn thế nào là nợ? Nhờ cho người ta mượn mười lít gạo, qua một ngày sau người ta mua gạo người ta đem qua lại mười lít thì đó là nợ. Thì hai cái đó, thì như vậy khi nào cũng cái sự giúp đỡ mà biến thành phước, khi nào cũng là giúp đỡ biến thành chỉ là cái nợ? Khi nào mà ta giúp đỡ một cái người bình thường, tầm thường, thậm chí hơi xấu xấu thì nó chỉ trở thành cái nợ, người đó lúc đó phải trở lại hầu hạ trả nợ ta.
[1:02:46]Khi nào thì thành cái phước? Khi nào ta giúp nhằm người tốt, ta giúp nhằm người tốt thì biến thành phước liền, cái quả báo trở lại là muôn ngàn triệu. Vì sao vậy? Vì người tốt đó họ nhận sự giúp đỡ của ta rồi họ làm gì? Cả đời họ sống tốt cho bao nhiêu người khác, nên cái cái sự giúp đỡ của ta nó được nhân lên bội lần, thành ra thành cái phước trở lại ở ta gấp bội lần. Còn cái người xấu ta giúp họ, họ không giúp ai hết, nên mai mốt họ trở lại họ trả nợ mình thì hết. Nên vì vậy, hiểu được cái nhân quả chỗ này, nhớ từ đây về sau khi giúp đỡ thì làm sao? Hiểu điều này cho rõ: Biết người đó xấu hay người đó không tốt thì hiểu rằng ta coi như gieo
[1:03:31]duyên để họ mắc nợ mình, sau này mình bắt họ về chùa minh đạo mà tu. Chớ không có phước á, hoàn toàn không có phước. Còn khi ta giúp đỡ người mà ta biết họ là người tốt thì buông luôn, đừng nghĩ rằng họ sẽ quay lại giúp mình, mà chỉ cầu mong rằng họ sao? Họ sẽ tiếp tục họ đi giúp đỡ bao nhiêu người khác. Còn cái mà ta được chính là cái phước vi diệu, vô hình, thiêng liêng phủ trùm trời đất này chờ đợi ta, không cần người đó trả nợ ta. Nên khi bố thí giúp người phải biết điều đó, phải biết điều đó. Hiểu như vậy mà giúp nha, và đừng có ngạc nhiên tại sao có người giúp phước lớn mà có người cũng hành vi giúp
[1:04:12]đỡ, không có phước gì nhiều hết, chỉ được đông cái người làm nhà, làm ô sin thôi chứ không gì hết trơn, như vậy nha. Bây giờ, khi ta nhìn thấy một người nghèo khổ, khuyết tật thì ý ta nên nghĩ điều gì? Có khi là họ bị hư cái tay, cái chân, có khi họ bị hư cái mắt, họ bị không nói được, vân vân, thì ta nghĩ điều gì?
[1:04:38]Này tu ý nghiệp nè, đây là tu ý nghiệp, ta nghĩ điều gì?
[1:04:44]Nghĩ thứ nhất là làm sao? Thương họ nha, thương xót. Cũng biết rằng là quá khứ họ cũng tạo cái gì đó, nhưng mà thôi, tạo gì tạo, bây giờ cái quả báo đều đều đáng thương, nhớ như vậy. Bởi mới nói Bồ Tát sợ nhân, chúng sinh sợ quả là vậy đó. Tới khi quả báo xảy ra rồi thì rất là khổ. Thôi, lúc họ tạo nhân thì thôi ta không biết, cũng không bàn, nhưng mà khi họ chịu quả báo, ta ta xót thương. Đó là tâm thứ nhất, ý thứ nhất khởi lên. Ý thứ hai là gì? Ý thứ hai là
[1:05:21]cầu mong cho họ tạo được nhiều phước để sớm hết tội nghiệp mà mà lành lặn, mà bình thường, mà thăng tiến như mọi người. Ý thứ hai. Ý thứ ba:
[1:05:39]Nếu có thể, ta sẽ giúp họ, giúp họ hoặc là bằng vật chất, hoặc là bằng lời khuyên, bằng sự hướng dẫn tu hành. Nha, khi nhìn thấy một người khuyết tật ta phải nghĩ điều đó. Người nghèo khổ, ta phải nghĩ được ba ý nghĩ đó trong đầu mình, chớ đừng nhìn rồi mà không nghĩ gì. Nhìn mà không nghĩ gì, ta mang tội liền lập tức.
[1:06:04]Lạ là như vậy. Ta cứ tưởng mình không nghĩ gì thì thôi chứ gì? Nhưng xin thưa không phải. Trên đời có những cái loại mà không nghĩ gì, không làm gì lại mang tội. Mà lạ một điều là trong luật pháp Việt Nam cũng có điều đó. Luật pháp Việt Nam là làm hoặc không làm cũng thành tội. Ví dụ thấy người giết người, ta làm thinh, ta mắc cái tội gì? Không khai báo, không truy tố người phạm tội, mắc tội liền. Hoặc là thấy một đứa bé nó đi vào trong đường ray xe lửa, xe lửa đang chạy tới và mình không làm gì, thì sao? Mình ở tù liền á, nhà nước truy tố mình liền. Vì đáng lẽ là gì? Mình phải hành động, chạy kéo đứa bé đó ra, chứ không được thấy đứa bé mà nói:
[1:06:49]Tôi không tạo nghiệp, tôi không làm gì. Là mang tội, đây là ác thiệt phải không? Đó là ác. Không làm gì tức là ác, lạ như vậy, chứ đừng tưởng là làm sai mới là ác, mà có những lúc không làm gì chính là ác. Thì cũng vậy, khi ta thấy một người nghèo khổ cùng cực, một người bị khuyết tật khốn cùng mà mình trong đầu mình không nghĩ gì hết thì mình là người gì? Ác, vô minh, ngu si. Vì vậy, có thể chưa làm gì nhưng trong đầu phải nghĩ ba điều. Thứ nhất, nhắc lại này coi, cái gì? Thương xót họ nơi cái quả báo của họ. Thứ hai: Cầu mong cho họ làm được nhiều phước lành để hết nghiệp. Thứ ba: Nếu có cơ hội, mình cố gắng mà giúp họ.
[1:07:36]Nhớ như vậy nha, ba cái ý nghĩ như vậy, đừng quên.
[1:07:44]Giờ thấy một người giàu có nghĩ gì?
[1:07:49]Mượn tiền.
[1:07:54]Ba điều. Thứ nhất: Tùy hỷ với hạnh phúc của họ có. Biết rằng đời trước họ cũng làm phước gì rồi, bây giờ họ được cái quả báo sang giàu, mình vui mừng với họ. Tùy hỷ, thứ nhất, không đố kỵ để diệt cái tâm đố kỵ. Cứ thấy người ta giàu mà đố kỵ đó là tâm lý xấu mà rất dễ bị khởi lên. Nói tại sao người giàu hay bị ganh tị, là bởi vì chúng sinh cứ đố kỵ nhiều quá. Chính mình cũng bị, cho nên cái tâm thứ nhất khi mình nhìn thấy người giàu sang là tùy hỷ. Tâm thứ hai: Cầu mong cho người đó làm sao? Biết làm phước để càng lúc càng vượt lên cho tới vị Thánh, chứ không phải là cứ giàu sang hoài mà chìm trong cái phước báo nhân thiên nha, hữu lậu.
[1:08:46]Cầu mong cho người đó biết tu, biết làm phước để bắt đầu bước sang cái phước tâm linh luôn. Đó là cái thứ hai. Thứ ba: Hồi nãy gặp người nghèo thì mình cầu mong mình giúp họ, bây giờ gặp người giàu, cầu mong họ giúp mình hả?
[1:09:06]Cầu mong rằng cầu mong rằng họ, giống như cái thứ hai đó, cái thứ hai là mình cầu cho họ tu về tâm linh, nhưng cái thứ ba là mình cầu cho hành nghiệp là mong rằng họ biết chia sẻ với mọi người. Cái giàu sang của họ đừng hưởng một mình. Mà khi mình nghĩ cho người kia như vậy, chính là mình cũng chuẩn bị cái đạo đức của mình trong tương lai, vì trong tương lai mình sẽ giàu. Nha, trong tương lai tất cả những người ngồi đây đều sẽ giàu. Vì sao? Vì mình biết đi chùa, biết tu tập, biết gieo nhân tốt trong ý mình. Tất cả ngồi đây, lần lượt trước sau ai cũng thành người giàu sang cả, đừng lo. Nếu mà
[1:09:55]mấy kiếp sau nữa mà không giàu, nhớ tìm tới chùa Minh Đạo này bắt đền cho thầy. Chắc chắn rồi, thì chắc chắn ai cũng sẽ giàu. Và khi mà mình giàu thì cái ước nguyện của ngày hôm nay nó thành tựu là làm sao? Thứ nhất là mình biết tu tập để đi qua tâm linh. Thứ hai là mình biết chia sẻ với sự giàu sang đó với mọi người chứ không hưởng một một mình. Nhớ như vậy, nha, vậy. Bây giờ nói thế này, nói thưa thầy, giờ tu theo thầy là tu ý nghiệp phải không? Tu ý nghiệp cho thuần thiện mãi rồi đi đến đâu? Nè, đây cái câu trả lời. Cái chỗ cuối cùng, tột cùng của điều thiện chính là khởi điểm của của thiền định.
[1:10:42]Nhớ giùm thầy nhiêu đó. Sung sướng chưa? Như vậy cứ tu ý nghiệp cho thuần thiện và thiền định cũng bắt đầu xuất hiện dần dần theo cái thiện tâm, thiện ý đó. Có những người nghe nói tới tu thiền thích quá, cái lật đật vô tu thiền mà quên tu cái ý nghiệp cho thuần thiện. Cho nên ở bên ngoài, đôi lúc có một cái pháp môn để tu cho định tâm, nhưng bí mật bên trong cái ý nghiệp vẫn làm điều ngược lại. Đó là lý do tại sao nhiều người tu thiền thời gian rồi phát điên, vì có một cái ý nghiệp bí mật làm ngược lại. Thì nó có hai cái trường hợp mà ý nghiệp nó phản ngược mình. Một là cái ý nghiệp nó phản với cái hình tướng của mình.
[1:11:34]Như hồi nãy mà ta nói, bên ngoài lạy Phật tụng kinh đàng hoàng, nhưng bên trong ý nghiệp nó cứ chấp công, nó cứ kể công, nó khen mình nó chê người. Ngược lại, thời gian tan vỡ hết. Đó là cái ý nghiệp nó đi ngược với hình tướng. Trường hợp thứ hai, ý nghiệp nó đi ngược với chính cái công phu nhiếp tâm thiền định luôn, lạ như vậy. Tức là cái người cố gắng nhiếp tâm cho thanh tịnh bằng một cái pháp môn và cứ nghĩ mình như vậy là ở đỉnh cao, ở cái lõi của sự tu tập. Nhưng thẳm sâu hơn bên trong nó vẫn có một loại ý nghiệp tiếp tục kiêu mạn, khen mình chê người thầm thầm thầm thầm. Điên đó, rất là nguy hiểm.
[1:12:14]Cho nên người này thấy ngồi thiền, tu thiền rất tinh tấn mà không có đạo đức. Nói ủa, sao tu thiền mà không có đạo đức? Bởi vì người này tu cái ý nghiệp không kỹ. Mà đây chính là trường hợp của gì? Của Đề Bà Đạt Đa. Tức là Đề Bà Đạt Đa tu thiền có kết quả, thậm chí có một số thần thông, đôi khi nói những điều quá khứ vị lai đúng, chinh phục được vua A Xà Thế, lôi kéo được một số tỳ kheo. Nhưng mà ý nghiệp bên trong không sạch, là một người không đạo đức, chống luôn cả Phật luôn, mà sau này đọa luôn địa ngục A Tỳ. Cho nên vì vậy, cái ý nghiệp nhiều khi nó sâu hơn cả cái thiền định bên ngoài, cái phương pháp tu tập thiền định bên ngoài, ghê gớm như vậy.
[1:13:05]Cho nên vì vậy, Đức Phật dạy Bát Chánh Đạo là hết sức căn bản, ta tu từ chánh kiến, chánh tư duy, tức là ý nghiệp đó. Tu từ cái đó trước, còn cái chánh niệm, chánh định là để cuối cùng luôn. Chánh niệm, chánh định là cuối cùng, tức là thiền định là điểm cuối của điều thiện. Khi ta đi tột cùng hết của điều thiện, từ chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, bắt đầu mới tới là chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, tức là thiền định là từ đây mới được khởi đầu. Cho nên có những người mà phát tâm tu tập thiền định, mà thiền định là rất cao siêu, thiền định là cái lõi của sự tu
[1:13:45]hành trong đạo Phật, nhưng coi chừng phải tu ý nghiệp trước cho sạch. Ý nghiệp trước cho sạch. Là những cái tâm niệm, những cái tác ý trong đời sống này lúc nào phải hết sức là chuẩn xác, chớ đừng trở thành kẻ vô tâm mà vô tình thành gì? Thành ác. Nhớ nha. Ví dụ thấy người nghèo không khởi tâm gì hết, đó chính là điều ác. Và điều này nó ngược với cái tu thiền, nó không phải là tột cùng điều thiện để cho thiền định bắt đầu xuất hiện. Cho nên cái vô tâm, nhưng kỳ thực là một điều ác, lạ như vậy. Thấy một bậc tôn túc, mình vô tâm không khởi lòng tôn kính, đó là gì? Đó là một điều ác, một điều kém đạo đức, chứ không phải là hay.
[1:14:31]Không phải vô tâm đó là thiền định nha. Đừng có nghĩ rằng đối cảnh vô tâm mạc vấn thiền, à nói à tôi vô tâm tức là tôi thiền, không. Lúc đó mà không tác ý gì, lúc đó mà vô tâm, lúc đó là điều ác, chứ không phải là hay. Mà thiền định là gì? Thiền định là phải đi qua tột cùng những điều thiện: thấy bậc tôn túc phải tôn kính, thấy người nghèo phải thương, thấy người sang giàu phải tùy hỷ, thấy người làm những công đức phải vui mừng. Phải có những cái tâm đó là những ý nghiệp, những tâm thiện thì người này mới nhiếp tâm trong thiền định. Và người này hễ đắc được thiền định, tức là chứng thánh luôn. Vì bậc thánh là gì?
[1:15:12]Là một bậc mà tâm nhiếp được và bản chất bên trong là thuần thiện. Còn có một vài người được cái phước gì đó, tâm nhiếp được mà sâu bên trong vẫn chưa thiện thì người này chứng thiền, không chứng thánh, vẫn có thể làm ác như Đề Bà Đạt Đa. Cho nên ta nói điều này, nếu dựa theo cái thang Bát Chánh Đạo thì ta phải tu cho kỹ cái chánh tư duy trước, rồi sau này cuối cùng tột cùng của điều thiện mới bắt đầu tới cái chánh tinh tấn để đi chánh niệm, chánh định, thiền định. Đó, cái thang của Phật đã nói rồi, bây giờ ta cũng nói lại giống như vậy. Ta nói một cách khác nó văn vẻ hơn là
[1:15:52]chỗ chấm dứt của điều thiện chính là sự khởi đầu của thiền định, nhớ như vậy. Cái tột cùng của điều thiện chính là sự khởi đầu của của thiền định. Cho nên mà có thiền định rồi ta mới có thể giác ngộ, giải thoát. Cho nên vì vậy là ta là đệ tử Phật, cuối cùng rồi ai cũng phải mà tu thiền định. Nhưng mà nhớ, để bước vào thiền định sâu xa, ta phải chuẩn bị cái ý nghiệp của mình thật là kỹ. Vì sao vậy? Vì ý nghiệp nó có nhân quả báo ứng, chứ không phải ý nghiệp chỉ là những ý nghĩ khơi khơi mà vô hại, không. Đó, nhớ, ý nghiệp tạo ra nhân quả báo ứng, mà cái ý nghiệp thiện nó tạo ra quả báo lành. Quả báo lành đó là gì?
[1:16:47]Có thể làm cho ta được địa vị cao sang, có thể làm cho ta được mọi người yêu mến, được cho ta được nhiều may mắn trong cuộc sống, và quan trọng nhất là làm cho ta trở nên thanh tịnh tâm hồn, nhớ như vậy. Cái thanh tịnh tâm hồn là quả báo cao nhất của điều thiện, của ý thiện, nhớ như vậy. Chớ còn cái ý ác, ý xấu, ích kỷ, tham sân thì nó kích động cho tâm hồn loạn động thêm, nhớ như vậy. Cái hành ấm của ta, cái bản năng vận động não bộ của chúng ta, cái vọng tưởng cuồng loạn của chúng ta kéo dài vô lượng kiếp, nó chỉ chịu thua cái gì? Chịu thua cái điều thiện tột cùng.
[1:17:33]Khi ta đi đến tột cùng của điều thiện rồi thì bắt đầu bộ não này chịu phép để lắng yên dần trở lại. Nhớ cái con đường là như vậy. Còn bây giờ, đang lúc ta vẫn còn vọng tưởng thì thầy nói lại như lúc mà ban đầu vậy: Đừng tưởng là vọng tưởng vô hại, mày nghĩ gì cứ nghĩ, việc tao tao cứ làm, không. Nó nghĩ tầm bậy tầm bạ, vô tình nó chạm vào một cái ý nghĩ tạo nghiệp, rồi ta để nó đi qua là nghiệp đã rơi vào cuộc đời ta. Cho nên vì vậy, lúc đang còn vọng tưởng này vẫn phải làm sao? Kiểm soát nó nha. Chưa lắng nó được nhưng phải luôn luôn xem xét từng vọng tưởng trôi qua trong tâm mình mà biết cái nào tốt, cái nào xấu, cái nào vô hại nha.
[1:18:23]Cái tốt thì chấp nhận, cái xấu sám hối diệt trừ, còn cái vô hại thì nói thầm, thôi mày ngưng giùm tao, mệt quá, nghĩ hoài. Nói nói chứ nó không ngưng đâu, bởi vì nó ngưng được nó là cả công phu sâu dày. Nhưng nhớ, lúc nào cũng đánh giá tâm mình. Để giữ gìn cái ý nghiệp cẩn thận, đồng thời luôn luôn biết tác ý đúng lúc nha, để huân tập cả một ý nghiệp thiện lành trong tâm hồn mình và bắt đầu cho một hành trình vĩ đại kế tiếp theo sau là gì? Là Thiền định. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:19:24]Xin mùa xuân đến trong mắt người, cho thêm nụ cười nghìn đóa hoa tươi.
[1:19:35]Xin mùa xuân đến trong tim người, cho câu yêu đời vang khắp mây trời.
[1:19:47]Xin lời ca hát câu thanh bình, để nắng ấm lên bao nhiêu tuổi xanh.
[1:19:59]Người quỳ bên nhau, lời nguyện ấm áp, như khi ban đầu loài người đơn sơ, nhìn trời đất thấy yêu thương vô bờ.
[1:20:15]Rồi cành hoa bay, én xưa cùng mây, ánh dương đẹp thay, đường về quê hương, lòng người lữ khách nhớ thương trào dâng.
[1:20:31]Ai mang đến khúc ca xuân thanh bình, cho đôi mắt bé thơ vui bình minh.
[1:21:24]Xin quỳ dâng ước mơ yên lành, đêm xuân thanh bình câu hát ân tình.
[1:21:35]Chuông từ bi thắp trong tim người, nghìn tiếng kinh thiêng lan xa trùng khơi.