[0:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cung kính ngưỡng bái bạch trên quý chư tôn thiền đức Tăng Ni, kính thưa toàn thể quý Phật tử. Cho phép con xin được gửi lời chào cung kính dâng lên sư phụ, quý thầy, quý sư cô và lời chào, lời kính chúc sức khỏe đến toàn thể quý Phật tử đang hiện diện tại chùa Pháp Vân trong buổi tối ngày hôm nay.
[0:26]Kính thưa toàn thể quý Phật tử, để mở đầu cho chương trình buổi tối ngày hôm nay, chúng con xin kính mời toàn thể hội chúng cùng thưởng thức một món quà âm nhạc, ca khúc Còn Nhau Trong Nắng Xuân, một sáng tác của Thượng tọa Tiến sĩ Thích Chân Quang qua phần thể hiện của huynh đệ Tịnh Nghiêm Hảo và phần đệm đàn của huynh đệ Trung Quy Chiêu. Xin trân trọng kính mời ạ.
[0:57]Ai mơ ước về một cõi địa đàng.
[1:05]Xin mơ ước về một nơi yêu thương. Đêm đông còn mái ấm bên bếp lửa hồng.
[1:21]Xuân qua giọt nắng sớm xao lay nghìn hoa.
[1:28]Chim bay về cuối phố mưa thoáng bên thềm.
[1:36]Xanh xanh hàng lúa mới hương ngát êm đềm.
[1:45]Loài người lẻ loi nơi cõi sinh muôn màu. Tình người nhạt phai, giá buốt như đêm thâu.
[2:01]Hận thù đầy ắp chia ly về nơi đâu?
[2:09]Giọt lệ còn rơi mắt em thêm buồn rầu.
[2:19]Ngày mai khi nắng xuân hồng sưởi ấm đêm trường tình thương.
[2:30]Rồi đây thế giới đại đồng sáng ngời mênh mông ước mong.
[2:41]Gặp nhau tiếng cười hân hoan, gió tràn thênh thang cánh đồng mênh mang.
[2:51]Còn nhau khúc nhạc ngân vang, tấm lòng sâu xa giữa đời bao la.
[3:13]Ai
[3:21]mơ ước về một cõi thiên đường?
[3:27]Khi thế giới cần một nơi yêu thương.
[3:35]Biên cương chẳng mãi mãi chia rẽ nhân loại.
[3:43]Khi chung vầng nắng sớm bóng đêm vừa phai.
[3:51]Hơn thua và oán ghét như thoáng sương mềm. Khi chung một ánh mắt bên ánh trăng hiền.
[4:07]Loài người cần nhau nơi cõi thiêng mơ mộng.
[4:15]Vì người ngoài kia giá buốt như đêm đông.
[4:23]Hận thù bỏ đi gió bay về khắp lối. Ngập tràn niềm vui sáng tươi như bầu trời.
[4:40]Ngày mai khi nắng xuân hồng sưởi ấm đêm trường tình thương.
[4:51]Nghìn hoa khoe sắc bên đồi dưới vầng mây trôi nối vui. Trẻ thơ tiếng cười hân hoan, gió tràn thênh thang khúc nhạc reo vang.
[5:11]Còn nhau mãi chẳng phôi pha, nắng rọi xuân qua giữa đời bao la.
[5:23]Ngày mai khi nắng xuân hồng sưởi ấm đêm trường tình thương.
[5:33]Nghìn hoa khoe sắc bên đồi dưới vầng mây trôi nối vui.
[5:43]Trẻ thơ tiếng cười hân hoan, gió tràn thênh thang khúc nhạc reo vang.
[5:53]Còn nhau mãi chẳng phôi pha, nắng rọi xuân qua giữa đời bao la.
[6:03]Còn nhau mãi chẳng phôi pha, nắng rọi xuân qua
[6:15]giữa đời bao la.
[6:48]Ví ví dụ như Sư phụ đi vào phòng thu, thu cái cái người kỹ thuật viên á họ điều khiển phòng thu cho mình hát đã đời xong họ nói, "Dạ, con chưa thu, giờ Thầy hát lại đi con mới thu." Thì lần đầu hát không bao giờ nó nó nó nó nó nó ra giọng hết á. Hát đi hát lại, hát đi hát lại rồi bắt đầu họ nghe cái giọng nào hay nhất rồi bắt đầu họ mới bấm máy họ thu, chứ không phải là hát cái hay liền. Thử nghe con hát là về vặt sợ, sợ sợ sợ, ngại ngại, cái tội. Với cái tiết tấu bài này có mấy cái nó hơi khó, nên tụi con đánh đàn cũng hơi bị lúng túng. Còn gì nữa không con? Dạ vâng, chúng con xin được một lần nữa cảm ơn một phần thể hiện
[7:28]vô cùng xuất sắc của huynh đệ Quy Chiêu và Nghiêm Hảo. Thực sự là lần đầu tiên thôi nhưng mà quý Phật tử có thấy huynh đệ hát hay không ạ? Dành một tràng pháo tay thật lớn hơn nữa để dành tặng cho huynh đệ ạ. Dạ vâng. Kính thưa toàn thể quý Phật tử, vậy là thời gian một tháng trôi qua rất là nhanh đúng không ạ? Thì ngày hôm nay, thật là hạnh phúc khi toàn thể quý Phật tử lại được tề tựu đông đủ dưới mái chùa Pháp Vân để cùng nghe những thời Pháp vô cùng quý báu. Và chúng con nhận thấy trong buổi thuyết pháp ngày hôm nay, chúng con rất là vinh dự khi được chào đón sự quang lâm chứng minh của quý chư tôn thiền đức Tăng Ni.
[8:04]Quý Phật tử hãy dành một tràng pháo tay thật lớn để chào đón ạ. Và cùng với đó là đông đảo quý Phật tử, chúng con xin phép được giới thiệu chung. Dạ, con kính bạch trên Sư phụ, vào thời giờ này thì toàn thể đạo tràng đã trang nghiêm thanh tịnh. Chúng con xin thành kính cung thỉnh Sư phụ ban bố cho quý Phật tử những lời pháp nhũ ạ. Chúng con xin được thành kính cung thỉnh quý thầy khởi niệm ạ.
[8:31]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[8:46]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[8:59]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[9:10]Hồi hồi hồi còn bé đó, cái mẹ mình đi chợ, cái mình trông mẹ mình về để mẹ mua quà vặt ăn cho vui, cứ trông mãi không thấy mẹ về, cái mẹ về nói, "Trời, sao mẹ đi chợ lâu vậy?" Tại vì trông kẹo á. Cái gì mình trông đợi thì thấy nó lâu, còn cái gì mình không trông đợi thì thấy nó rất là nhanh. Nên hồi nãy MC nói một tháng đi qua rất là nhanh, tức là không có ai trông Sư phụ cả.
[9:52]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay ta nghe bài Tứ Diệu Đế thứ 14, tức là Diệt Đế thứ năm ha, Diệt Đế thứ năm.
[10:04]Mọi người đã nghe cái bài trước chưa, sư phụ giảng ở trong Từ Tân á, có nghe online chưa? Nghe rồi mình mới mới nối mạch qua tới bài này. Nè. Bài này hôm nay ta nói về quả vị Tu-đà-hoàn, sơ quả, quả Thánh đầu tiên trong cái thang các Thánh vị của đạo Phật. Hôm nay sư phụ không khỏe nên sư phụ nói hơi nhỏ nhỏ, ráng nghe giùm sư phụ. Bên âm thanh khéo léo điều khiển giùm sư phụ ha. Ừm.
[10:48]Mẹ của Đức Phật là bà Ma-da. Sau khi sinh Đức Phật ra được bảy ngày thì bà mất. Mất thì bà lên trên cõi Trời. Sau này, trong một mùa hạ, Đức Phật không có an cư ở dưới loài người, Đức Phật lên trên cõi Trời để đi giảng Pháp suốt 3 tháng trên đó. Thì trên đó thật ra Đức Phật chỉ nói được một, hai thời Pháp là hết 3 tháng rồi, là Đức Phật xuống lại. Nhưng mà ở dưới trần gian mình là đã qua mất 3 tháng. Thì lúc mà Đức Phật lên Trời thì Thánh Mẫu Ma-da có đến chào Đức Phật, chào Đức Phật. Thì trong cái thời Pháp đó, Đức Phật mới thuyết Pháp và độ cho bà chứng Tu-đà-hoàn. Mãi tới lúc đó, bà mới chứng Tu-đà-hoàn.
[11:45]Tu-đà-hoàn không dễ chứng. Và một vị khác là vua Trời Đế Thích á, phước của ông lớn cực độ,
[11:54]tích lũy qua rất nhiều kiếp sống, một đời sống rất là vị tha, làm cái gì cũng nghĩ tới lợi ích của người khác. À cái câu chuyện kể kể về cái vua Trời Đế Thích ở những cái nhân duyên từ kiếp xa xa xa mà để khởi đầu cho cái cái hành trình qua nhiều kiếp gây tạo công đức của ông thì có một câu chuyện như thế này. Vào cái thời buổi đó đó thì ở cái vùng gọi là vùng một thị trấn đi, nhưng mà mọi thứ vẫn còn sơ sài lắm, vào trong cái nhiều cái loài người trong nhiều kiếp còn sơ sài, thì hôm đó có một cái giống như một gánh hát đi về đó để biểu diễn. Thì người dân họ họ cũng kéo lại buổi buổi buổi tối đó để họ coi gánh hát đó.
[12:42]Thì ông tới sớm, ông mới soạn một cái chỗ đứng cho mình cho rộng rãi, cao ráo để có thể xem gánh hát cho nó thoải mái. Thì khi ông dọn dẹp xong rồi thì nhiều người họ tràn vô họ giành mất cái chỗ của ông. Cái ông thấy vậy cái ông lại đi qua ổng dọn một chỗ khác. Thì ông thấy vui, ông thấy vui là cái cái cái việc mình làm cho mình mà người khác hưởng. Thế ông lại làm tiếp vài nơi để cho những người khác có chỗ đứng dễ dàng. Có lẽ là cái thị trấn đó nó cũng sơ sài, hoang sơ, đất đai nó sập sình, gò, đống, hố, đá vụn gì đó đại khái vậy, người ta tụ hội về cũng không có thoải mái nên ông dọn dẹp vậy.
[13:28]Mà cái khởi tâm đầu tiên của ông là cái việc mà ông làm cho mình, nhưng người khác hưởng, mà khi họ giành hưởng họ không cần hỏi ý của ông. Họ không hỏi, không phải không đến nỗi "ờ chỗ này của ai cho tôi đứng nhờ nha", họ không, chen chen chen vào đứng rồi giành luôn và ông không buồn, ông lại vui. Đó là khởi tâm đầu tiên của vua Trời Đế Thích á. Rồi cứ ông nuôi cái tâm đó mãi, hết kiếp này tới kiếp kia, cứ làm bao nhiêu việc phúc cho chúng sinh. Phước ông lớn dần, lớn dần cho đến khi ông lên cõi Trời làm vua trên cõi Trời, ta gọi là vua Trời Đế Thích, vì phước ông rất là lớn. Mà ông đặc biệt là khi đi nghe Pháp không bao giờ ông để cho điện thoại
[14:09]nó reo, cái ông vua Trời Đế Thích cũng có cái hay như vậy đó.
[14:21]Thì mãi cho đến khi thời thời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni xuất hiện, thì ông mới đến ông đảnh lễ và chào Phật và nghe Phật thuyết Pháp. Một lần đó thì ông mới chứng được quả Tu-đà-hoàn. Ta sợ chưa? Ta thấy quả Tu-đà-hoàn dễ chứng không? Mấy người đó là không thể nào mà lên làm Trời được. Trời ơi!
[14:52]Nghe Pháp mà để điện thoại reo rồi làm sao mà sinh lên cõi Trời được?
[15:01]Ừm, ta đọc những câu chuyện đó ta ta sợ, ta nói sao mà họ phước lớn đến mức độ như vậy mà không phải dễ chứng sơ quả Tu-đà-hoàn. Nhưng cũng có những câu chuyện là cái người chứng quả Tu-đà-hoàn chỉ là một nông dân, à một họ không cái hạnh nghiệp gì đời xưa thì ta không biết, mà Đức Phật phải đi lặn lội tới cái vùng đó để chờ cái người đó đến mà thuyết Pháp xong thì người đó chứng Tu-đà-hoàn, mà họ chỉ là nông dân. Hoặc là là khi mà Đức Phật mới dựng Tăng đoàn được vài năm, Đức Phật đi một chuyến hành trình rất là xa, từ cái Savatthi đi mãi xuống phía nam, về phía đông, tới cái xứ gọi là Anga, chữ Nho thì gọi là Ương-già, Anga,
[15:53]và gặp cái cư dân ở đó và trong đó có một cô bé nhỏ xíu à, 7 tuổi. À Đức Phật thuyết Pháp thì có cô bé đó chứng Tu-đà-hoàn. Và ngài Nan-đà mới nói với ngài La-hầu-la, "Thế Tôn đi một đoạn đường dài chủ yếu chỉ để gặp con bé này, bé 7 tuổi này."
[16:17]Và đó là ai? Đó là tín nữ Visakha. Từ 7 tuổi mà đã chứng Tu-đà-hoàn. Và sau thì bà chứng Tu-đà-hoàn nên cái cốt cách của cô bé đó phi thường lắm, từ từ bé đó đặc biệt, cái nhân cách nó rất đặc biệt. Và rất là đẹp, càng lúc càng đẹp, càng lúc càng đẹp. Cái cái cái cái sắc đẹp là nổi tiếng về tới kinh thành Savatthi. Nên một cái đại phú ông ở đó mới đi về tới cái xứ đó để xin cưới bà về cho con trai của mình. Nên gia đình bà đã giàu, về cái nhà bên chồng cũng giàu. Và sau này bà là một đại thí chủ của Đức Phật. Tín nữ Visakha rất là nổi tiếng, thì bà có cái cốt cách của một bậc Thánh mà chỉ là Thánh Tu-đà-hoàn.
[17:02]Nhưng bà vẫn có chồng, có con, và trong đó có một người con tên là Migara. Migara này lớn lên chút xíu thì cũng xin đi xuất gia. Xin đi xuất gia thì lúc đó đó thì chồng của bà là Punnavaddhana mới nói chuyện với bà, "Gia tài mình rất là lớn.
[17:27]Vì cha mẹ thì có nhiệm vụ để lại gia sản cho con mà cái người con trai lớn đi tu. Mà mình đi tu thì đi tu, nhưng mà mình không để lại cái tài sản gì cũng rất là áy náy. Thôi bây giờ ta làm cách nào?" Thì bà đề nghị: "Thôi mình cất một cái tinh xá cúng dường Phật thì con mình sẽ hưởng ở trong đó." Nghĩa là sau này Migara lớn lên rồi đi tới đi lui cũng ở trong cái tinh xá đó, cũng coi như hưởng cái gia tài của bố mẹ để lại. Thế là hai ông bà quyết định mua đất, cất cái tinh xá Phương Đông. Lúc đó, thì ta đã có kinh tinh xá Kỳ Viên do ông Cấp Cô Độc cúng dường rồi, từ thuở ban đầu rồi, mà ông cất, ông xây rất là vội vã.
[18:19]Thì rút kinh nghiệm cái tinh xá Kỳ Viên, khi hai vợ chồng mua đất ngay cái phía đông của thành Xá Vệ luôn, chứ còn cái tinh xá Kỳ Viên á nó nằm lệch ở phía nam mà hơi xa xa về phía tây nam. Nên khi chư Tăng mà đi khất thực, không dễ đi bộ từ tinh xá Kỳ Viên vào trong thành Xá Vệ để khất thực, rất hiếm khi. Các vị cũng đi luẩn quẩn ở các thành, các làng bên ngoài thôi, chứ đi vô thành Xá Vệ xa quá. Mặc dù cái tinh xá Kỳ Viên rất là đẹp. À thì rút kinh nghiệm đó, hai ông bà mẹ của Migara là tín nữ Visakha, bà mua luôn miếng đất ngay phía đông cửa thành, tại vì cửa thành là thường mở ở hướng đông là chính.
[19:02]Mua luôn ngay cái miếng đất to, cất luôn cái tinh xá cực kỳ đẹp, cất luôn lầu luôn, đầy đủ tiện nghi và rút kinh nghiệm của tinh xá Kỳ Viên, bà làm mọi thứ hoàn chỉnh luôn. Không như Kỳ Viên, nghĩa là vượt trội gấp 10 lần cái quy mô của tinh xá Kỳ Viên, ngay phía đông. Nghĩa là chư Tăng, Ni mà đi khất thực cứ bước vô là đi thẳng về phía tây cái là vào cổng thành, đi vào thành khất thực luôn. À nên ta có cái Đông Viên hay là tinh xá Phương Đông là của do tín nữ Visakha cất, sau này cúng dường Phật. Và Đức Phật thường vậy, trong suốt hai mươi mấy năm cuối đời Đức Phật, Đức Phật không an cư ở cái xứ nào khác nữa,
[19:40]thuần chỉ an cư ở tại Xá Vệ và đi qua lại giữa hai tinh xá đó thôi. Tại vì Đức Phật cũng rất là thương bà tín nữ Visakha. Bà bà chứng quả Thánh từ bé rồi. Nên ta cũng gọi bà là là Lộc Mẫu, là mẹ của Tỳ-kheo Migara, Migara có nghĩa là Lộc. Và ta cũng nghe một cái câu chuyện là bố chồng của bà là theo khỏa thể, đạo trần truồng. Thì hôm nay ta không nói về cái đó lắm, nhưng đại khái là như vậy. Thì ở đây, quả Thánh Tu-đà-hoàn là vị Thánh đầu tiên mà từ phàm phu bắt đầu bước vào vị Thánh.
[20:22]Thường á thì ví dụ như
[20:26]ở cái khái niệm của các tôn giáo khác, từ phàm biến thành thánh là phi thường. Nhưng trong Đạo Phật phân ra làm bốn bậc thánh cao, cao quý lên dần dần dần dần, chứ không có thoắt một cái từ phàm phu tầm thường trở thành một bậc thánh phi thường như cái ta hiểu ở các tôn giáo khác, nó khác khác xa lắm. Bậc thánh cao tột là A-la-hán thì thôi, hôm trước ta đã nói rồi, các ngài cực kỳ phi thường. Rồi thấp hơn là A-na-hàm, vừa rồi ta nói về Tư-đà-hàm, bây giờ ta nói về Tu-đà-hoàn là quả thánh đầu tiên. Chữ Tu-đà-hoàn có nghĩa là nhập lưu, vào dòng, bắt đầu bước vào hàng ngũ của các vị thánh. Nhưng mà Tu-đà-hoàn á, có khi đó là một vị xuất gia,
[21:17]nhưng cũng có nhiều vị là cư sĩ tại gia cũng là Tu-đà-hoàn. Cho nên ta nhìn, ta không biết. Ta nhìn bên ngoài, ta không đánh giá được là cái người đó phải Tu-đà-hoàn hay không. Vì cái người Tu-đà-hoàn không khác gì ta lắm. À cũng nếu mà vị đó chứng quả lâu thì cái sắc diện vị đó có cái điềm đạm đặc biệt, thanh cao; nhưng nếu vị đó mới chứng quả thì cũng không phải là đặc biệt lắm, nên ta khó nhận ra, ta khó nhận ra. Nhưng khó nhận ra thì khó, nhưng nếu ta xúc phạm, ta cũng chết.
[21:59]Ở đây nó có cái thế này, riêng quả vị A-la-hán
[22:06]á thì khi ta gặp một vị A-la-hán mà ta không nghĩ gì, ta đọa liền; ta không động tâm gì, ta đọa liền, khiếp như vậy. Nên là buộc là khi ta gặp vị A-la-hán, ta phải khởi tâm kính trọng. Mà làm sao ta biết được? Làm sao ta biết đó là một vị A-la-hán để ta khởi tâm kính trọng? Nên Phật, và đó là quy luật của ba đời chư Phật, người chứng A-la-hán rồi phải xuất gia ngay lập tức, mang hình tướng sa-môn liền để cho người đời họ nhìn thấy cái hình tướng sa-môn, họ kính trọng và họ không bị đọa. Chứ còn gặp vị A-la-hán mà không kính trọng, ta đọa liền, khủng khiếp như vậy. Nhưng từ A-na-hàm thì bắt đầu bớt.
[22:51]Ta gặp một vị A-na-hàm, ta không biết, ta cũng không khởi tâm kính trọng, ta không đọa; nhưng xúc phạm thì đọa liền. Tư-đà-hàm cũng vậy, ta gặp một vị Tư-đà-hàm, ta không biết, ta không khởi tâm kính trọng, ta không đọa; nhưng ta xúc phạm, ta bị đọa liền. Tu-đà-hoàn cũng vậy. Tu-đà-hoàn, ví dụ ta gặp vị Tu-đà-hoàn, ta không biết, ta cũng không khởi tâm kính trọng và cũng không bị đọa; nhưng ta xúc phạm, ta bị đọa liền. Nhưng giữa cái cuộc đời này, giữa cái thế giới mà phàm thánh đồng cư này, ta biết ai chứng ai chưa? Đó. Nên lỡ người đó họ chứng Tu-đà-hoàn, mình xúc phạm, đọa chết liền, đọa đọa thê thảm à.
[23:33]Nên vì vậy chắc ăn nhất trên cuộc đời này là làm sao? Đừng có mà đừng có mà xúc phạm tới ai hết cho an toàn. Nhất là trong cái thời đại mà nhiều khi Phật pháp đang phát triển, nhiều người đang biết tu tập, phàm thánh lẫn lộn, thực sự ta không biết ai là ai. Nên an toàn nhất: đừng ghét ai, đừng xúc phạm ai, thì an toàn giữ cho cái nghiệp của mình nó được yên lành để đi trong luân hồi mà mình đỡ đau khổ vậy. Thì cái chuyển biến đầu tiên từ người phàm phu nhập vào dòng thánh thì chỉ là những vị chứng họ tự biết, vì lúc đó cái tâm thức của họ đột ngột thay đổi, nó là bất ngờ, nó đột ngột thay đổi và tự họ nhận ra họ đã trở thành một con người khác, bước sang một đời sống khác.
[24:31]Và thường là những vị khi mà bất ngờ chứng Tu-đà-hoàn, họ hay mở miệng nói câu này: "Cái gì có bắt đầu thì sẽ có chấm dứt." Cái câu nói đầu tiên giống như là một cái kệ truyền tâm vậy đó: "Cái gì có bắt đầu thì sẽ có chấm dứt." Và mọi điều trên thế gian này thường hầu hết đều đều có bắt đầu, và mọi chuyện trên thế gian này đều sẽ có chấm dứt. Tức là các vị đó nhận ra cái tính vô thường của cuộc sống này rất là rõ. Như chúng ta vậy, bây giờ chúng ta khi vào học đạo...
[25:13]Đó, bảo vệ cái gáy đi không bị ho. Khoác cái gì che cái gáy lại đỡ bị ho. Khi ta bước vào học đạo thì ta được Phật dạy là phải hiểu mọi điều vô thường.
[25:29]Hiểu mọi điều vô thường, cái gì cũng thay đổi. Khi hiểu mọi điều vô thường như vậy, ta đỡ có cái tham đắm chấp giữ, rồi phiền não.
[25:42]Cứ phải sống với bổn phận của mình, nhưng nó có một cái thanh thản ở trong á, nó có một cái thanh thản. Thanh thản là biết rằng cuộc đời cứ nó cứ thay đổi, không có gì là chắc, là thật cả. Nhờ như vậy mà ta có được cái bước đầu thanh thản trước mọi biến động của cuộc đời. Khi cái điều vui nó tới, ta cũng thanh thản đón nhận vì nó cũng chẳng bền gì, bữa nay vui chứ mai mốt hết vui bây giờ. Rồi khi cái khổ, cái cái cái cái nghịch cảnh nó tới, ta cũng thanh thản đón nhận vì nó cũng đi qua bây giờ. Đó là cái hiểu đầu tiên của ta, nhưng mà để có được cái đó ta phải suy tư, tư duy, quán chiếu, suy ngẫm rất là nhiều ngày tháng thì ta mới đạt được cái điều đó.
[26:33]Chứ còn khi mới, ta chưa đạt được. Ví dụ hôm nay ta đến học đạo, quý thầy quý cô dạy ta à nhớ quán vô thường nha, thế gian này mọi chuyện là sinh diệt, là thay đổi, không có gì tồn tại cả, ráng mà suy nghĩ như vậy. Thì nhờ cái phước lễ Phật hay gì đó ta không biết, bắt đầu ta cứ thường tư duy về điều đó. Đi xe máy cũng nhớ về ồ mọi thứ trên đời đều vô thường, thân này vô thường, vậy đó. Rồi ta đi vào quán ăn, ta ngồi ăn miếng cơm ngon cũng nhớ vậy, trong đầu cũng nhớ là mọi thứ trên đời là vô thường, miếng ăn này vô thường. Khi trả tiền xong đi ra, xe mất tiêu. Rõ ràng nó vô thường thiệt á. Biết ai lấy, biết cái thằng nào nó lấy mất chiếc xe.
[27:18]Đúng là vô thường thiệt.
[27:23]Lúc đó còn bình thản thấy vô thường không?
[27:29]Lúc đó có bình thản thấy vô thường không? Đó, mới quán vô thường nên Phật cho bài học liền á, Phật cho bài test liền á. Test coi coi coi mình có thấy vô thường không, hay lúc đó bắt đầu nhảy tưng tưng ra rồi sao? Bắt đầu quên hết nãy giờ bài học từ chùa đi về tới lúc ăn cơm bước ra mất tiêu chiếc xe, hết vô thường liền, là nhảy đong đỏng lên.
[27:51]Nên là khi ta tập quán vô thường á coi vậy chứ cần cái thời gian. Mà cái dấu hiệu để cái quán vô thường đó nó biến thành sự sống của ta là tâm ta bắt đầu vào thiền định, tâm bắt đầu thanh tịnh thì cái quán vô thường của ta được gọi là có kết quả. Nếu mà người quán vô thường vậy: "Mọi thứ trên đời đều sinh diệt, thân này cũng là vô thường", đi vào quán ăn vô thường đi ra mất chiếc xe, thật sự lúc đó thanh thản luôn, không động tâm, mỉm cười đi, là bởi vì khi quán cái vô thường đạt được kết quả, tâm thanh tịnh thì khi ta đứng ra nhìn hổng thấy chiếc xe, quay hỏi: "Bác bảo vệ, chiếc xe của cháu đâu rồi?" - "Ủa thế hả?
[28:34]Tôi thấy có một người dắt, tôi tưởng của cô, của người ta." - "Không, xe của cháu đó." Mà ông chủ quán cũng chạy ra hỏi: "Ủa mất xe thiệt hả?" Đứng lơ ngơ: "Dạ mất." - "Chiếc xe của xe gì?" - "Xe..." Bây giờ xe tốt là xe gì nhất chú cũng chả biết. SH hả? SH. "À SH, dạ chiếc của cháu SH." Ông kia ổng đứng quýnh, quýnh lên nghĩa là ông chủ quán sợ bắt đền ổng, bảo vệ sợ bắt đền ổng, đứng quýnh, nhưng mà nhìn mặt mình thì mình bình thản. Tại vì sao? Mình đã quán vô thường này cả năm sáu tháng rồi, lòng đã bắt đầu thanh tịnh. Cho nên xe mất rồi, mất cái SH rồi, lát bố mẹ về hỏi thì thì... Nhưng mà cứ cứ thanh thản là người đã quán vậy đó.
[29:13]Còn mới quán được một mới được mấy tiếng đồng hồ mấy phút mà vô nó mất thì đúng là lúc đó là cái vô thường nó mất chứ không phải là lòng mình mất. Nhưng nếu mình quán được năm sáu tháng rồi, tâm đã bắt đầu thanh tịnh, mà cái cái cảnh giới đó ta phải có một thời gian thực hành. Còn cái người mà họ chứng Tu-đà-hoàn, ngay giây phút mà họ chứng Tu-đà-hoàn, tâm họ thanh tịnh liền và họ nhận ra một điều rất rõ, mọi thứ là vô thường sinh diệt, họ nhận bằng chính trí tuệ của họ. Còn cái ta quán vô thường hồi nãy đó là nhờ ta nghe lời Phật dạy, nghe lời quý thầy cô dạy, ta cố gắng thực hành suốt năm sáu tháng,
[29:52]tâm bắt đầu được yên yên thì đi vào cái cảnh giới đó thì ta mới hiểu hơi hơi. Còn một vị mà chứng Tu-đà-hoàn, thoắt qua một cái, sát-na một cái, biến thành con người khác, tâm rớt vào một cảnh giới thanh tịnh và tự nhận nhìn thấy mọi thứ trên đời là vô thường một cách rõ ràng nên các vị đó bình thản. Nhưng mà vẫn chưa phải giải thoát. Ta thấy ta so sánh cái thái độ: một người đi vừa ăn xong tô hủ tiếu, tô phở Lý Triều Quốc Sư gì đó không biết, ừ bước ra mất chiếc xe SH, một người khủng hoảng tinh thần, la hét, bắt đền thế này thế kia; và một người bước ra thấy mất chiếc xe rồi cứ cười cười, mỉm mỉm cười, lòng vẫn bất động.
[30:34]Hai cái trạng thái đó nó cách xa nhau không? Cách xa lắm á, chứ không phải là bình thường phải không ạ? Cách xa lắm á. Mình mất chiếc xe, mình bất động; còn người mất chiếc xe là nhảy tưng tưng liền. Cái cảnh giới đó khác xa nhau lắm. Và mà cái người mà mất chiếc xe rồi bất động, ta nể phục vô cùng, mà chưa chắc người đó chứng Tu-đà-hoàn, chưa chắc. Người đó nhờ quán một thời gian rồi tâm thanh tịnh thôi, chưa chắc chứng Tu-đà-hoàn. Còn một vị Tu-đà-hoàn họ bật ra một cái, tâm thay đổi một cái là họ vào cảnh giới đó liền. Vào cảnh giới đó liền, mà rất là sâu. Nhưng mà chỉ mới là Tu-đà-hoàn, chưa phải là gì cao siêu trong đạo Phật lắm đâu.
[31:19]Nhưng đó là dấu hiệu đầu tiên của một vị Tu-đà-hoàn. Đó là điều đầu tiên mà ta đáng nể. Ta đáng nể họ chưa mất chiếc SH, nhưng ta phải hiểu nếu họ lúc đó họ mất chiếc SH họ không động tâm là điều ta ta đáng nể. Còn cuộc đời của ta, để có được bất cứ thứ gì ta cũng phải rất là vất vả mới có. Phải không? Có cái nhà, có cái xe, có được một mối tình cảm với ai đó, có một cái địa vị nào đó, ta đấu tranh rất là vất vả, thì nếu nó phải vụt khỏi tay ta, ta rất là đau khổ, rất là phiền não. Cái tâm lý là như vậy, cuộc đời là như vậy. Vậy mà những ai đó mà ờ một mối tình cảm mất, hay một địa vị mất, tài sản mất mà lòng thong thả
[32:09]như mây trôi nhẹ nhàng, phải nói họ là bậc ở trên ta. Họ cao cả hơn ta. Ta thì phiền não, còn họ thong thả, họ rõ ràng họ ở trên ta một bậc. Mà cái trên ta một bậc đó, nó chưa chắc là Tu-đà-hoàn á. Chưa chắc. Tu-đà-hoàn họ sâu hơn điều đó nhiều. Nhưng mà cái cái cái cái thong thả của Tu-đà-hoàn nó sâu là ở mức độ nào? Nó sâu bởi vì cái vị đó, giây phút đó chứng à diệt trừ được ba cái bản năng, ba cái kiết sử:
[32:46]nghi, ích kỷ, cố chấp, mà người xưa thì gọi là nghi, thân kiến, giới cấm thủ.
[32:56]Thì ta nghe nghe ờ hết ích kỷ, hết cố chấp, hết nghi, ta không hiểu cái sự vĩ đại của người vượt qua được ba điều đó, diệt trừ được ba điều đó. Giờ ta giải thích ta mới thấy cái sự vĩ đại.
[33:15]Ví dụ như cái ích kỷ.
[33:20]Cái ích kỷ là điều một cái tâm lý rất tự nhiên của tất cả chúng ta. Sinh ra mở mắt ra là ích kỷ cái đã. Nên mà giành ăn mà khóc thét nhau, đánh nhau, cào mắt nhau là mấy đứa nhỏ, mấy đứa con nít trước phải không ạ? Có cái bánh thả hai đứa nó giành nhau là nó gây gổ cào nhau tùm lum. Còn hai đứa mà nó giành nhau cái bánh mà có một đứa nó nhường đứa kia thì đứa kia không phải bình thường. Thì có một cái bánh ở dưới đất hai đứa bé nó giành nhau, giành nhau khóc thét la hét để giành nhau cho bằng được cái bánh, là điều bình thường bởi vì đó là điều ích kỷ tự nhiên của tất cả chúng sinh. Mà có một đứa thấy đứa kia giành cái nó đưa qua cho
[33:57]ăn, nó không giành nữa, ta coi chừng đứa bé đó. Ta coi chừng đứa bé đó lớn lên nó không phải người thường. Tại vì từ bé nó đã bộc lộ cái tính là không ích kỷ, ta coi chừng đứa đó nó không phải người thường. Còn tất cả chúng ta bị lúc nào cũng tiềm tàng tiềm tàng một cái gì lo cho mình trước, nghĩ về mình trước, lấy cái lợi ích của mình là trung tâm. À và cái đó nó giằng xé với nhau, nhưng khi ta lớn lên ta sống trong gia đình, ta buộc ta phải có trách nhiệm với gia đình. Nhưng cái khuynh hướng ích kỷ kéo ta lại, ta phải lo cho mình trước chứ không phải lo cho gia đình. Rồi khi ta lớn lên chút nữa, ta có trách nhiệm với làng xóm,
[34:40]với cộng đồng, cái trách nhiệm đó nó giằng xé ta, nó ép ta phải có cái trách nhiệm, nhưng thẳm sâu ta vẫn lo cho mình cái đã. Rồi khi có những điều quan trọng ảnh hưởng cả đất nước, thì là một người công dân, ta phải có cái trách nhiệm đối với Tổ quốc. Nhưng ta cứ bị giằng xé bởi vì ta phải lo cho mình cái đã. Nên vì vậy để sống được với gia đình, để sống được với cộng đồng, để sống được với Tổ quốc và bây giờ để sống được với thế giới, ta cần những cái đạo đức, những quy phạm, những cái hương ước, những cái ước lệ
[35:24]để điều chỉnh cái lối sống hành vi của ta, sao cho ta kềm chế lại cái ích kỷ của mình. Ví dụ ta còn ích kỷ thì thôi thây kệ ta, nhưng đối với gia đình anh vui lòng có trách nhiệm. Từ bé biết đỡ đần với bố mẹ, chăm lo cho anh chị em, biết hiếu kính với ông bà. Đi bước lên vào trường học, vào cộng đồng và tới Tổ quốc buộc ta phải có cái gì? Có trách nhiệm đối với Tổ quốc mình, đây là trách nhiệm chưa nói tình yêu đó. Còn cái người mà có tình yêu với Tổ quốc thì thực sự là cao cả. Nhưng bây giờ không có kêu gọi yêu nước, nhưng mà yêu cầu anh có trách nhiệm và tuân thủ luật pháp quốc gia. Khi anh tuân thủ luật pháp quốc gia tức là anh có trách nhiệm với đất nước này.
[36:13]Anh đóng thuế, anh đi nghĩa vụ quân sự, giữ gìn bí mật của quốc gia, tố giác những kẻ phá hoại lợi ích an ninh quốc gia, vân vân. Thì những điều đó là cái trách nhiệm tự nhiên mà không cần biết anh yêu nước hay không, nhưng yêu cầu anh phải có trách nhiệm cái đó cái đã. Thì những điều đó là những cái chống lại cái khuynh hướng ích kỷ của ta. Nhưng mà cứ chống thì chống nhưng cái ích kỷ đó làm sao? Nó cứ tồn tại. Nhưng mà nhờ những cái những cái quy phạm đó mà ta không có lầm lỗi, ta không sống ích kỷ để trở thành tội lỗi quá đáng. Nhưng cứ ích kỷ, thẳm sâu ta là vẫn ích kỷ. Hễ khi nào có cơ hội thì ta luôn giành cái phần tốt về cho mình cái đã.
[37:04]Và đó là lý do mà con người ta sống thực sự không hạnh phúc bên nhau, không hạnh phúc. Cả hai vợ chồng sống với nhau cũng không chắc là hạnh phúc. Trong gia đình con cái, anh chị em không chắc là hạnh phúc vì cái ích kỷ nó cứ tiềm tàng, nó có cơ hội là nó trỗi dậy. Và xung đột, ta xung đột bởi vì ta cứ ích kỷ giành về về cho mình. Còn đối với đất nước cũng vậy, hễ có cơ hội ta làm bậy liền, ta phạm tội liền. Vì cái ích kỷ vậy nó cứ chờ cơ hội để nó trỗi dậy. Không phải là điều dễ dàng. Và nó chi phối ta hết kiếp này tới kiếp kia, sơ hở là ta phạm tội liền vì cái ích kỷ đó. Và cũng chính cái ích kỷ này làm cho ta không có phước.
[37:59]Ờ bây giờ ví dụ như ta,
[38:03]ví dụ như lỡ bất ngờ ta có một món tiền lớn, 10 tỷ đồng,
[38:11]thì ta nghĩ cái gì? Bất ngờ, ví dụ đây là món tiền trời cho, một cái lãi hay cái gì đó không biết. Ta được bán miếng đất hay là lãi gì đó 10 tỷ thì ta nghĩ gì trong đầu mình?
[38:29]Thường ta sẽ nghĩ cái gì cho cái sự hưởng thụ mình trước, phải không? Ờ mua vàng cất, đầu tư cái gì có lãi hơn, một chuyến đi du lịch cho thỏa ước mơ sang châu Âu. À còn nếu chưa có vợ thì lập tức kiếm cô vợ. Không, hôm nay có rồi, hôm nay có rồi. Sửa cái ngôi nhà. Đại khái là ta sẽ làm gì cho ta. Nếu bất ngờ vì cái ích kỷ nó cứ chi phối mọi điều trong cuộc sống và ta cứ tận hưởng những điều đó, cái phước của mình từ quá khứ đâu á, ta tận hưởng. Đến khi ta chết là ta hết phước à. Và khi ta hết phước rồi, ta sẽ vào cái cõi
[39:15]vào cái cõi khổ, mà thường là quỷ đói, làm ma, làm vong linh vất va vất vưởng, không có gì ăn. Thường là ta bị rơi vào đó, nhiều lắm, cả thế giới hết 90%, 95% là bị như vậy. Hưởng cho hết phước, đi vào trong cõi chết không có phước mang theo, rất là khổ, rất là đói, vậy. Ta bị cái ích kỷ nó chi phối ta khủng khiếp. Nhưng khi một vị chứng Tu-đà-hoàn rồi, cái đó mất liền. Và nó đảo ngược cái khuynh hướng 180 độ, nó xoay ngược hẳn 180 độ. Từ cái việc mà chỉ nghĩ cho mình, sống cho mình, tìm lợi ích cho mình, bỗng nhiên nghĩ cho tất cả chúng sinh. Chữ "tất cả" thì nói quá, nhưng những ai ở gần đó đều được hưởng cái lòng vị tha của người đó.
[40:09]Ví dụ như cũng người đó bất ngờ có 10 tỷ, thì cái suy nghĩ đầu tiên của cái người mà chứng Tu-đà-hoàn, họ đem cho ai cho hết 10 tỷ này. Nếu họ giữ lại, cũng vì lợi ích của ai đó chứ không nghĩ cho họ. Cái những cái thú vui cá nhân, những cái tận hưởng cá nhân hoàn toàn biến mất. Và bây giờ bắt họ phải sống cho họ, họ tự tử họ chết liền à. À, nó đến mức độ một cái bản năng đến như vậy. Ta thì ngược lại, ta mà không thỏa mãn ta, ta giận ta tự tử ta chết liền à. Nhưng mà cái người Tu-đà-hoàn họ ngược hẳn lại, bắt họ, nói: "Bây giờ cô phải sống cho cô", họ tự tử họ chết liền. Tại điều đó làm họ khó chịu, họ bức xúc, chịu không nổi.
[40:57]Cái khuynh hướng của tâm lý nó quay ngược 180 độ. Và họ sống hoặc họ làm cái gì cho người khác. Cuộc sống này không sống cho mình nữa. Cái câu này ta nghe thường ta không hiểu. Bởi vì ta bị cái thân kiến, cái kiết sử thân kiến, cái ích kỷ nó chi phối. Bây giờ có một người mà không thể sống cho mình, hễ bất cứ nghĩ cái gì, làm cái gì chỉ cho người khác thôi, ta hình dung không ra. Nhưng đó chính là phẩm chất của một vị Thánh Tu-đà-hoàn, phẩm chất đầu tiên, không còn vị kỷ, chỉ là vị tha. Vĩ đại không ạ? Vĩ đại lắm.
[41:47]Hồi đó thầy nhớ về thầy ở Trảng Bàng với sư ông Thông Lạc.
[41:56]Thì bởi vì thầy nhập thất ở trong, nhưng hôm đó thầy nghe ngoài có cái chuyện gì nên thầy mới bỏ thất thầy đi ra xem chuyện gì. Tại chùa cũng không có ai, mấy người, nên lỡ có chuyện gì thì mình còn phải mà xử lý. Rồi có một ông khách bất ngờ ổng tới là cái mâm cơm của sư ông, sư ông đẩy cho người đó ăn luôn. Rồi sư ông ngồi xuống nhặt miếng khoai ăn. Rồi con chó nó chạy tới, mà con chó nó hình như nó vừa mới mới đẻ con á, thấy có vú nó nhiều lắm, nó đứng nó nó cứ nhìn sư ông. Thế là sư ông lột miếng khoai ra nhìn thấy nó, sư ông lại đưa xuống cho nó ăn luôn. Nghĩa là cái mâm cơm của mình thì đưa cho ông khách,
[42:33]tại ông khách ổng tới bất ngờ mà, đâu ai nấu, thì sư ông đẩy cái mâm cơm đó nhường cho ổng ăn. Thấy con chó lại giành cái miếng khoai, đưa luôn miếng khoai. Còn thầy thì thầy ăn cơm xong mất ở trong thất rồi, dọn mất tiêu không còn gì. Nhưng mà một chút đó thôi, ta hiểu vị Tu-đà-hoàn là gì. Họ không sống cho mình, trong từng cái hành vi nhỏ vì chúng sinh. Đây là vì một ông khách và vì một con chó. Cái tấm lòng như vậy làm những điều rất là nhỏ, rất bình dị, nhưng làm cho ta yêu kính các ngài. Họ sống vị tha, không có gì cho mình nữa, từng điều chút chút chút chút như vậy. Bây giờ vậy, bây giờ nói:
[43:12]"Ô bây giờ rảnh đi chơi", họ không nghĩ đi chơi để làm gì. Tại vì cái chữ đi chơi không có một mục tiêu để lợi ích cho ai, họ không đi. Phí phạm, không đi, không có chữ đi chơi. Rồi bây giờ nói ăn cơm cho ngon, không có khái niệm ăn cho ngon. Ăn để cho khỏe và khỏe để làm việc, để phụng sự cho đời, đem lợi ích cho đời. Họ cũng không ăn vì họ mà ăn. Nói để sống, cũng không vì họ mà sống. Còn thở để sống là trong đầu chỉ tính điều gì để làm lợi cho người khác mà thôi. Cái cuộc sống, cái tâm hồn như vậy thực sự đáng cho ta ta yêu quý vô cùng. Cái phẩm chất đầu tiên của một vị Tu-đà-hoàn, mất tiêu cái vị kỷ, mất sạch luôn.
[44:02]Và điều đó rất là tự nhiên đối với các ngài, nó tự nhiên như một hơi thở vậy. Còn ta, ta nhiều khi phát hiện mình có cái vị kỷ, ta phải kiềm chế, ta phải giằng xé, thôi mình nên dùng hay không nên dùng hay cho. Ví dụ vậy, ví dụ bây giờ nói là mình vừa dọn cơm ra, khách vừa tới thì cái mình chuẩn bị cơm cho có mình mình à. Cơm vì có mình mình cho nên bữa cơm rất là ngon. Bất ngờ khách tới, lòng mình không biết có chia họ ăn hay không. Nên có một lần vậy, hồi đó có con bé nó là Phật tử nhỏ nhỏ thì nó lớn lên nó lấy chồng. Trước khi nó lấy chồng thì nó dắt cái cái anh chàng người yêu đó đến gặp thầy.
[44:47]Ý nhờ thầy nhận xét coi có nên lấy thằng này hay không.
[44:54]Nhưng mà không dám nói đâu, nó đi về rồi mới nói: "Hết người sao con? Mày sao con sống với nó nổi? Nó ích kỷ quá." Nhưng mà không biết là lý do gì thì nó cũng cưới. Cưới rồi thì nó có con, đại khái vậy. Và nó hai hai vợ chồng nó ở với ở trong cái nhà đâu phía bên trong á, à. Và con bé này thì lâu lâu thì bồng con đi về ra ngoài kia để thăm mẹ mình, đại khái vậy. Thì một lần đó về thăm mẹ mình, bất ngờ đi về sớm hơn một ngày. Chắc là nhớ chồng, thương chồng, lo cho chồng không ai nấu cơm cho chồng ăn. Khi mở cửa bước vô thì một cảnh tượng rất là kỳ lạ. Bình thường hai vợ chồng ăn uống rất là dè sẻn,
[45:44]tiết kiệm, tại vì nhà không phải là giàu. Nhưng hôm nay mình đi vắng rồi về mới phát hiện ổng về ổng mua thịt mua cam ngồi một mình ổng ăn quá chừng một mâm linh đình. Mở cửa vô nhìn cái cảnh rồi, ổng cũng trơ trơ, ổng cũng không biết ổng ngượng hay không ngượng, ổng ngồi ổng ăn tỉnh queo à. Ngay lúc đó nghĩa là bao nhiêu tình yêu đã thề hẹn nó tan thành mây khói, giống như vậy. Mấy đứa nho nhỏ tụi con phải cẩn thận cái đó, cho nên là lúc mà nó tan thành mây khói, rồi duyên chia tay. Chia tay nhau chỉ bởi vì đi về trước cái lịch một ngày. Cho nên trong cuộc sống này vậy, rất nhiều lần người ta đã
[46:27]về nhà sớm một ngày và bao nhiêu chuyện tình tan vỡ. Cho nên muốn cho chuyện tình đừng tan vỡ, muốn cho hôn nhân gia đình bền chặt, xin vui lòng đừng về sớm một ngày. Nhớ như vậy.
[46:49]Rồi chia tay, rồi sau đó thì hai mẹ con ở với nhau, về nhà ngoại lại ở, đại khái là vậy. Thì nó mới sực nhớ là cái lời thầy đã dặn từ khi nó mới mới yêu nhau, nói: "Sao con sống nổi với cái thằng này?", đại khái vậy. Thì ở đây á, khi mình hiểu rồi,
[47:09]những lúc có cơ hội thì ta đều vì vì mình cả, vì mình cả, lo cho mình cả. Rồi bây giờ nói cái thời buổi bây giờ là cái thời buổi mà "nhà có nóc", nghĩa là sao? Là gì con? Các ông chồng phải từ từ vào hội, hội gì? Sợ vợ.
[47:40]Anh Hoàng, thôi không hỏi, triết gia Lý Sự Cùn đó.
[47:47]Từ từ là nhà nào cũng phải có nóc, từ từ ông chồng nào cũng phải vào hội sợ vợ. Người ta ngạc nhiên lắm, người ta nói: "Ủa đàn ông mạnh mẽ như vậy, há, mà sao lại sợ vợ?" Rồi trên TikTok đầy hết tất cả những cái clip mà là là là là trêu chọc đàn ông sợ vợ và không ai thoát khỏi. Lý do tại sao vậy? Lý do thực sự dù ai cũng ích kỷ, đàn ông đàn bà gì cũng ích kỷ, nhưng mà cái văn hóa Á Đông làm một điều là khiến cho người phụ nữ, người vợ đó có trách nhiệm với gia đình nhiều hơn đàn ông. Lạ như vậy, không biết có đúng không, không biết nói câu này có đúng hay không.
[48:34]Vì thầy không có gia đình nên thầy không hiểu, nhưng mà thầy cứ quan sát nên là thầy nói chữ "dường như" đó. Dường như là trong nhà cái người phụ nữ, cái người vợ có vẻ tủng mủng, tẳng mẳng, chi li, kỹ lưỡng mà có trách nhiệm nhiều hơn đàn ông. Nên có một cái clip mà hài, cái bà vợ bả trách ông chồng: "Sao ông cứ đi nhậu hoài vậy?" Cái ông chồng mới nói: "Cơm ai nấu?" Bả mới nói: "Tôi nấu." - "Đồ ai giặt?" - "Tôi giặt." - "Con ai dạy?" - "Tôi dạy." - "Ủa, bà làm hết thì tôi đi nhậu chứ làm gì?" Cái cái cái cái clip hài kịch đó nó ngắn, nhưng bất ngờ đây chính là chìa khóa của hội sợ vợ.
[49:20]Đàn ông hưởng thụ thôi, cứ hưởng thụ, hở cái hưởng, còn trách nhiệm người đàn bà lo hết. Thế cái phước của người vợ làm sao? Vượt lên trên và bả làm cái nóc nhà.
[49:32]Tự nhiên nó nó nhân quả mà, nó nhân quả tự nhiên như vậy. Rồi cuối cùng là vậy, thấy cái người có trách nhiệm nhất trở thành người có tiếng nói quyền lực hơn. Mà người có trách nhiệm hơn nghĩa là gì? Người thắng được cái khuynh hướng vị kỷ của mình, khuynh hướng vị kỷ. Nên ở đây cái người mà chứng Tu-đà-hoàn, họ thắng được, không phải thắng, họ tiêu diệt mất luôn cái vị kỷ. Cả cuộc đời này họ chỉ vị tha mà thôi. Nhưng dĩ nhiên Tu-đà-hoàn cũng giống như Tư-đà-hàm, người thông minh và người ít thông minh hơn. Cái người cũng Tu-đà-hoàn nhưng là một người thông minh thì cái tinh thần cái vị tha của họ, cái trách nhiệm của họ nó sâu
[50:13]sắc, thẳm sâu trong từng hơi thở của mọi người chung quanh mình. Họ sống vì mọi người, nhưng họ hiểu mọi người chung quanh, họ cảm nhận mọi người chung quanh trong từng hơi thở để họ lo cho mọi người, họ yêu thương, họ chăm sóc, họ tử tế với mọi người vì họ thông minh quá. Họ cũng Tu-đà-hoàn, cũng vị tha, nhưng họ thông minh quá. Còn một người cũng Tu-đà-hoàn nhưng cái mức độ thông minh ít hơn, họ cũng vì người khác nhưng không thẳm sâu vào trong nội tâm, trong đời sống, trong hơi thở của mọi người được, kém hơn một chút, nhưng cũng Tu-đà-hoàn, cũng là vị tha. Và nếu ta ta may mắn ta được sống bên cạnh một vị Tu-đà-hoàn,
[50:52]thực sự cuộc đời của ta rất hạnh phúc. Thực sự không biết là ở đây ta có có có gặp ai Tu-đà-hoàn để ta được sống bên cạnh hay không. Mà nếu được sống một vị Tu-đà-hoàn ta hạnh phúc lắm. Hạnh phúc vì sao? Vì người đó yêu thương ta, lo cho ta từng chút một mà họ không ghét ta. Dù ta có lầm lỗi, họ có thể họ rất nghiêm khắc, và có khi họ nghiêm khắc họ nổi thành một cơn gọi là đạo nộ, thịnh nộ, họ gắt gỏng lên. Nhưng họ cái gắt gỏng đó là vì họ muốn cho ta đừng sai lầm nữa chứ không phải ghét ta. Những đó là những cái những cái tâm lý của một bậc Tu-đà-hoàn. Và ta ở bên cạnh đó ta sẽ được dạy dỗ,
[51:38]ta được che chở, ta được yêu thương, ta được bao dung, hạnh phúc. Nếu mà mấy vì con gái tụi con vậy muốn lấy chồng, phải kiếm một ông Tu-đà-hoàn mà mà lấy.
[51:52]Người bảo đảm cuộc đời mình hạnh phúc, bảo đảm.
[51:58]Nhưng mà ổng có chịu lấy con hay không thì là chuyện khác. Cho nên có một cái cô nói: "Lúc nào nhà mọi người cứ giục con lấy chồng. Nói tới tuổi rồi lấy chồng đi, lấy chồng đi, mà không ai giục chồng lấy con. Thì con cũng muốn lấy lắm mà có ai lấy đâu." Thì vì ta sống được bên cạnh một người Tu-đà-hoàn thật là một niềm hạnh phúc. Đó là cũng có phước lắm á chứ mới được, không phải dễ. Vì nói về cái vị tha của một vị Tu-đà-hoàn, ta nói mười năm không hết, cái đẹp của một đời của một cái tâm hồn mà vị tha. Ta kể hết chuyện này, ta kể tới chuyện kia, mười năm không hết. Tôi nói ví dụ bây giờ Ta nói ví dụ là
[52:44]trong cùng cảnh khó khăn, như trong cái đêm đông lạnh lẽo, hai người bạn nằm bên cạnh nhau chỉ có một cái chăn. Mà đắp không đủ đắp hai người, đắp được một người. Nếu kéo qua hai người thì mỗi người đều hở một phần nào của cơ thể. Dạ. Thì ta sẽ thấy cái người Tu-đà-hoàn, họ xén len lén len lén, họ đắp hết cho ta. Và họ đêm đó họ không ngủ được tại vì lạnh quá, rét quá. Và họ chịu đựng cái rét để cho ta ấm mà ta ngủ nguyên đêm. Mà ta ngủ ta say ta cũng chả biết gì là họ đã nhường cái chăn cho ta cả một đêm trường và họ phải giống như thức chứ không ngủ nổi vì rét quá. Cái cuộc sống của một người Tu-đà-hoàn là vậy.
[53:30]Và nhiều thứ nhiều thứ nữa. Ta nói hết không hết được cái vị tha, cái đẹp của một tâm hồn của một vị thánh Tu-đà-hoàn.
[53:41]Một cái nữa là cái
[53:44]cái cố chấp. Cố chấp nghĩa là gì? Cố chấp nghĩa là
[53:54]nghĩa là thế này:
[53:59]Ví dụ bây giờ ở đây là chùa Pháp Vân, ở đằng kia là Quảng trường Ba Đình.
[54:07]Thì ta mới hỏi người bây giờ muốn đi từ chùa Pháp Vân về Quảng trường Ba Đình đi đường nào? Thì người mới mở bản đồ ra họ đi. Thật ra thầy chả rành đường Hà Nội, thầy cũng không biết nói sao. Đại khái là à đi qua đường này, đi qua đường kia, qua đường nọ rồi tới Ba Đình, chỉ cho ta con đường vậy. Thì khi ta ta ta ta ta kêu người lái xe chở ta đi, thì đi tới gặp tắc đường. Thì cái người kia họ mới rẽ ngõ khác để họ thoát. Ta nói: "Không! Ngồi đây, đứng yên đây chờ, hết tắc đường đi tiếp đúng con đường này cho tôi." Và chờ luôn ba tiếng đồng hồ, đi chút xíu nữa tắc đường nữa. Nói: "Không có con đường rẽ đi." "Không!
[54:48]Đi đúng con đường này cho tôi! Có chết cũng đi con đường này cho tôi!" Đó là người cố chấp. Cố chấp nghĩa là họ yêu con đường hơn mục đích. Còn cái người mà họ hiểu cái mục đích, không, đường này tắc đi qua đường khác, miễn cái quan trọng của ta là Quảng trường Ba Đình, nơi mà Bác Hồ đã từng đọc cái bản Tuyên ngôn Độc lập.
[55:24]Có tiếng gì vậy? Đó, mục đích của ta là tới đó. À, mục đích là ta là tới đó, thì đi đường này không được thì đi đường kia. Nhưng mà trong đầu ta đã định hình chỉ được con đường này, và ta sống chết bảo vệ cái con đường này. Cái là thẳng thừng cãi lộn nhau ngoài đường vì đi đúng con đường này, và có thể là đánh nhau túi bụi, cấu xé nhau luôn chỉ để bảo vệ tuyến đường này để đi cho được tới Quảng trường Ba Đình. Vì Quảng trường Ba Đình dẹp đi, vất đi, không cần nữa, con đường mới quan trọng. Đó là người cố chấp. Ta hiểu chưa? Bây giờ, vậy trong cuộc sống cũng vậy. Trong cuộc sống cũng vậy.
[56:06]Bố mẹ dặn trước khi ăn phải rửa tay.
[56:10]Hôm đó, dọn cơm ra xong rồi đi rửa tay thì nước đã cúp, chỉ còn cơm trên bàn thôi. Nhưng mà bởi vì không có nước để rửa tay, thà đói chứ không ăn. Ai ăn ta thấy ta la, ta đập liền: "Chưa rửa tay phải không?", đập. Nói: "Không có nước." "Chờ có nước!" Thì ta thấy nguyên tắc đó nó quan trọng hơn, nước quan trọng hơn cơm, thà đói mà chết chứ không rửa tay không được. Đó là người cố chấp. Tức là cố chấp là ta chấp cái quy luật hơn là nhắm đến mục tiêu cuối cùng.
[56:54]Như ta sống trong cộng đồng vậy, ta cần nhiều cái quy luật lắm. Nhưng mà ta nhớ một điều, không có con đường, con đường không bao giờ là đích đến. Quy luật gì cũng không bao giờ là chân lý cả. Nhớ điều đó.
[57:14]Điện thoại có reo gì cũng không bao giờ bằng thời thuyết Pháp, nhớ như vậy.
[57:33]Trong gia đình ta có quy luật là gia có gia quy, quốc có quốc pháp. Trong cộng đồng làng xóm, ta gia nhập vào một môn phái võ thuật nó cũng có cái có cái cái cái quy ước, à có cái điều lệ. Ta vào trong Đảng có điều lệ của Đảng, ta vào hội điều lệ của hội. Ta làm công dân thì có cái luật pháp của công dân, của đất nước. Tức là ta vào môi trường nào, hễ hai người trở lên là bắt đầu có giao ước, có quy luật. Hễ hai người là có quy luật. Huống hồ cái thế giới tám, chín tỷ người này thì ta chằng chịt những quy luật. Mà quy luật nhiều quá, học cũng không hết. Tiến sĩ luật cũng không thể biết hết mọi thứ luật.
[58:14]Tiến sĩ luật chỉ là đi một ngành thôi, mà khi gặp việc rồi là phải tìm sách luật đọc lại hết, nghiên cứu lại. Và luật cũng không đủ, còn những văn bản dưới luật, những nghị định rồi, úi, quá chừng! Cho nên cả tiến sĩ luật cũng không thể biết hết luật. Ta chỉ biết tinh thần tổng quan thôi.
[58:32]Và luật pháp phải nằm dưới Hiến pháp. Tại vì sao vậy? Tại Hiến pháp chính là mục tiêu. Hiến pháp chính là mục tiêu. Mà vì nói Hiến pháp là mục tiêu tối thượng? Không! Nghị quyết của Đảng mới còn cao hơn Hiến pháp. Có nghị quyết của Đảng, ta dựa vào nghị quyết của Đảng rồi ta mới làm ra Hiến pháp. Có Hiến pháp rồi ta mới làm ra luật pháp. Nên là nghị quyết của Đảng cao hơn Hiến pháp. Vậy là nghị quyết của Đảng là tối cao? Không! Chủ nghĩa Mác - Lênin mới là cao hơn nghị quyết của Đảng. Có chủ nghĩa Mác - Lênin rồi, ta mới có Đảng và có nghị quyết của Đảng. Như vậy là chủ nghĩa Mác - Lênin là tối cao? Không!
[59:21]Triết học duy vật biện chứng mới là tối cao.
[59:27]Mà triết học duy vật biện chứng là cái gì? Là nhìn cho ra sự thật của cuộc đời, là sống để con người yêu thương nhau, không có người bóc lột người. Đó mới là cái cái vầng sáng ở trên cao để mà cho thế giới này phải theo đuổi. Đó mới là mục tiêu. Đó mới là mục tiêu. Nên bây giờ vậy, có hôm thầy ngồi thầy họp, họ nói: "Làm mọi việc phải theo quy định của pháp luật." Thầy nói: "Pháp luật sửa được mà." Thầy nhìn tiến tiến sĩ luật đây mà, nói hết nói liền. Tại vì thực ra pháp luật chưa phải là tối cao. Quốc hội cứ phải sửa hoài, Quốc hội cứ phải dựa vào tình hình thực tế của đất nước mà sửa tới sửa lui.
[1:00:14]Hôm nay Luật có sửa đổi, Luật không sửa đổi, làm hoài. Hết năm này tới năm kia. Mà luật nào mà cứ nằm im là cái đất nước đó dở à. Nói Việt Nam mình từ năm 45 tới đây là đã đổi qua bao nhiêu lần Hiến pháp? Mình đổi vậy mới là hay, mình mới linh động, không có cố chấp, uyển chuyển đi theo tình hình thực tế mà thay đổi thay đổi. Cuối cùng là để phục vụ cho cho nhân dân, phục vụ cho con người. Mục tiêu cuối cùng là cái điều đó: bảo vệ hòa bình, độc lập, thống nhất cho đất nước; xây dựng, phát triển, hạnh phúc, ấm no, tri thức cho nhân dân. Đó mới là mục tiêu cuối cùng. Nhưng để thực hiện được điều đó,
[1:00:57]ta cần quá chừng đường lối, luật pháp đủ thứ hết trơn. Nhưng mà nếu ta ôm cứng cái đường lối luật pháp, ta rơi vào giới cấm thủ, rơi vào cố chấp. Đó là lý do mà ta cần chính quyền là như vậy. Chính quyền là gì? Là những người mà họ biết luật pháp, nhưng họ biết tình hình thực tế. Và họ linh động giữa luật và lợi ích của người dân trong tình huống thực tế đó nên xử như thế nào. Đó là vai trò của chính quyền á, người cán bộ phải biết điều này. Bởi vì cán bộ đứng ngó bằng con mắt thực tế của mình, nhìn tình hình thực tế của nhân dân mà điều chỉnh, mà uyển chuyển, mà linh hoạt. Đó là vai trò của nhà nước, của chính quyền là như vậy, không có cố chấp.
[1:01:45]Thì trong đạo cũng vậy.
[1:01:50]Ta vào chùa, ta vào chùa ta bước vào con không được bước vào chánh điện bằng cái cửa bên trái. Nói: "Tại sao?". "Không tại sao cả, đó là luật". Đó là thua rồi đó. Miễn sao vô được chánh điện lạy Phật thôi chứ. Còn tại sao mà phải bên phải bên trái? Khi đông người quá, ta đi thành hàng, thành luồng để không xung đột lối đi, vào một lối và ra một lối. Thì cứ vào cái cái cái cái cửa bên phải ra cửa bên trái, hoặc là vào cửa bên trái đi ra cửa bên phải, thì nó có quy định trong trường hợp đông người. Đông quá, ngày đó ngày lễ ngày tết gì đó người ta tới đông quá thì nên có quy định. Nhưng bình thường không có gì thì không cần phải gay gắt như vậy. Tại vì sao?
[1:02:36]Vì cửa Phật là cửa từ bi, họ đến họ lạy Phật là mừng rồi. Mà ông thầy phải thể hiện cái tình yêu thương, cái sự tôn trọng đối với đối với mọi người. Thực sự cả con chó nữa mình cũng không nỡ coi thường nó, chứ đừng nói tới là con người. Chứ không phải là khi tới chùa rồi cái ỷ mình là ông thầy mình nạt nộ người ta, đó là sai. Và đó là giới cấm thủ, đưa ra quy luật này đưa ra quy luật kia để bắt bẻ người ta, đó là sai.
[1:03:07]Rồi cái gọi là mà tại sao ta bị sai? Tại sao ta bị bám chặt vào cái quy luật? Tại sao ta quên mất cái mục tiêu cuối cùng? Tại sao ta quên mất lý tưởng tu hành, mà ta cứ bám chặt vào lề lối, vào phép tắc để làm khổ nhau? Nhớ, bám chặt vào phép tắc vào lề lối là làm khổ nhau. Dù các phép tắc các lề lối đó làm cho đời sống có vẻ ổn định, nhưng chấp vào đó là làm khổ nhau liền.
[1:03:44]Thế tại sao ta bị giới cấm thủ? Tức là tại sao ta bị cố chấp?
[1:03:53]Giống như là khi chở xe từ đây ra tới Ba Đình, tới quảng trường Ba Đình, nó tắc đường thì đi đường khác mà tới chứ, cho kịp chứ. "Không, đường nào tôi không biết, tôi chỉ biết con đường đã được quy định này thì sống chết gì bảo vệ con đường này thôi". Đó là ngu. Còn ta có trí tuệ chút, luồn lách đi, vì mục tiêu ta là quảng trường Ba Đình. Chứ mục tiêu ta không phải là đi trên con đường này, con đường này rồi sẽ ta sẽ rời bỏ nó. Vẫn còn nhiều con đường để đi mà tới được quảng trường Ba Đình. Chỉ trừ những con đường nguy hiểm có cướp, có lầy, có lội, có khác, thôi ta tránh.
[1:04:30]Giống như ngày xưa vậy, lúc đó thầy ở Long Hải, từ cái cốc của thầy đi ra bờ biển đi qua mấy dãy nhà, mà thầy là người có máu nghệ sĩ. Chiều xuống thì mặt trời nó hạ xuống ở phía Tây thì cái cái cái vùng biển nó nằm ở bên phía Tây, đẹp lắm. Cứ ngồi trên bãi biển thơ mộng rồi đó và nhìn sóng biển và nhìn mặt trời xuống dần dần nó nó nó bình yên khủng khiếp lắm. Nhưng thầy không thể đi qua đó được. Tại vì sao? Phải đi qua hai cái xóm nhà, mà hai xóm nhà đó nó là tệ nạn xã hội. Mình là một thầy tu, không thể đi lơ thơ một mình đi băng qua hai xóm nhà đầy tệ nạn đó được. Cho nên là dù là thích cái bãi biển buổi chiều hoàng hôn mặt trời lặn, đành chịu.
[1:05:22]Chỉ có khi có một ông bác ổng ở bên cái tịnh xá gần đó ổng sang ổng chơi thì tôi mới rủ ổng đi. À lúc hai bác cháu mới đánh bộ đi băng qua hai dãy nhà thì dù sao cũng có một người đi với mình thì thì thì người ta đỡ nói này nói kia, người ta đỡ gièm pha. Người ta thấy rõ có một ông đi bên cạnh, chứ một mình mình đi, họ nói: "Ủa, thầy", họ chỉ thấy mình đi khúc này, nhưng họ không biết lát nữa mình đi tới khúc kia có chuyện gì hay không. Họ suy nghĩ này nghĩ kia. Vì vậy, là trên con đường đi đó, ta linh hoạt, nhưng không phải con đường nào cũng được quyền đi để đến Ba Đình, để đến quảng trường Ba Đình, không phải.
[1:06:01]Mặc dù mục tiêu của ta là tới Ba Đình, nhưng không phải là tới quảng trường Ba Đình bằng mọi giá, không phải là tới quảng trường Ba Đình bằng bất cứ con đường nào. Mục tiêu của ta là gì? Đến được quảng trường Ba Đình bình yên để để ngắm lại một cái di tích, một giai đoạn lịch sử của quốc gia là phải như vậy. Cho nên không phải là nói là tôi không cố chấp, đường nào miễn tới qua Ba Đình, không, cũng phải cẩn thận. Không phải con đường nào cũng luồn lách mà tới. Thế vì vậy, ví dụ người nói với tôi: "Mục tiêu của tôi là gì? Kiếm được tiền, gia đình tôi ấm êm hạnh phúc. Đó là mục tiêu", thì đúng á, nhưng mà không phải bất chấp.
[1:06:42]Anh cũng phải làm cho đúng luật pháp. Anh đi buôn mẹt bán xôi cũng được, ha, đi làm cò đất cũng được, à anh đi làm thợ hồ, thợ xây cũng được, nhưng đừng đi ăn cắp, đừng ăn trộm. Nên không phải là bất cứ giá nào hay bất cứ con đường nào miễn đạt được mục tiêu, không. Con đường linh hoạt, uyển chuyển, không cố chấp, nhưng cũng phải chọn lựa, lúc nào cũng đi trong điều thiện. Đó là vượt khỏi cái giới cấm thủ, mà một bậc Tu-đà-hoàn đã bắt đầu có trí tuệ điều này. Giữ được cái mục tiêu là đạo đức và chọn lựa con đường một cách thông minh, đó là trí tuệ của một bậc Tu-đà-hoàn. Thì khi cái người mà Tu-đà-hoàn họ tới đây được rồi, thì tự họ nhận ra điều đó.
[1:07:29]Nhận ra mục tiêu là mới là quan trọng. Và có thể linh hoạt nhiều đường đi, nhưng không phải bất cứ đường đi nào cũng đi, không phải.
[1:07:43]Như ta ta ăn là để cho no, mà no là mục tiêu gì? Có sức khỏe để làm việc, nhưng không phải đụng thứ gì cũng ăn. Cũng vậy, tùy của mình, ví dụ như tụi con con gái vậy, là có phải cái gì cũng ăn không? Không, ăn béo chết rồi sao, phải không? Ờ rồi cái người lớn tuổi có phải đụng gì cũng ăn không? Tiểu đường, tim mạch, huyết áp rồi sao? Phải dè dặt món ăn của mình. Mặc dù mục tiêu cuối cùng ta là ăn có no, có năng lượng để làm việc, để tu, để cống hiến. Và ăn linh hoạt, không phải là: "Không, tôi chỉ ăn xôi bắp thôi, không xôi bắp là dứt khoát thề không ăn", thì đó là cố chấp. "Tôi không có xôi bắp thì xôi xéo cũng được", phải không? Không có xôi...
[1:08:26]à quên ngô chứ, ngoài này gọi là xôi ngô, quên. Không có xôi ngô thì xôi xéo cũng được, xôi lạc cũng được, ví dụ vậy. Nhưng đừng có xôi
[1:08:37]đừng có dầu sôi lửa bỏng, không có được.
[1:08:52]Đừng có sôi sùng sục là được.
[1:08:56]Nên đây là cái cái gọi là cái trí tuệ của một bậc Tu-đà-hoàn mà khi đạt được cái không cố chấp, nó thú vị, nó linh hoạt trong từng giây phút của cuộc sống này. Nên ta đến gần một vị đó, ta thấy họ vừa nghiêm khắc mà vừa phóng khoáng. Phóng khoáng nghĩa là sao? Là không có chấp cố chấp cái một con đường, một luật lệ. Họ cái yêu thương con người là quan trọng nhất, vậy thôi. Nhưng cũng không phải là họ dễ dãi. À, không phải vì yêu con người mà họ chìu mọi người tất cả mọi điều. Họ phải dạy dỗ, phải giáo hóa. Nên cái bậc Tu-đà-hoàn là vậy đó, ta ở gần họ là vậy đó. Thấy họ phóng khoáng làm cho ta dễ chịu,
[1:09:39]họ không có chấp nê, không phải chút cái rầy rà, chút cái la mắng, ta khổ vô cùng. Nhưng mà không phải muốn gì cũng được. Mặc dù là mục tiêu cuối cùng là quảng trường Ba Đình, nhưng con đường đi phải an toàn, không tắc đường nhưng cũng không nguy hiểm, không phải đi trong cái chỗ mà bóng tối, không phải cái chỗ mà sình lầy, lê lết, vân vân. Ha. Như vậy nên một bậc Tu-đà-hoàn trên con trong cuộc sống của họ vậy, ta thấy họ phóng khoáng, khoáng đạt nhưng nghiêm khắc, kỹ lưỡng. Còn ví dụ ta gặp một con người họ họ phóng khoáng, à không câu chấp. Hồi đó ừ có một nhà văn Hy Lạp, Alexis... ổng một nhà văn ổng viết một nhân vật là Alexis Zorba.
[1:10:28]Ổng xây dựng một hình tượng một con người vượt ngoài mọi khuôn phép, sống một cách phóng khoáng. À. Thế nhưng mà đó là, mà ổng nghĩ rằng ổng tưởng rằng là cái lối sống mà vượt ngoài mọi khuôn phép đó là một lối sống hạnh phúc. Nhưng ông ông nhà văn đó bị nhầm. Họ phóng khoáng, không chấp một khuôn phép, nhưng không phải hủy diệt, không phải từ chối mọi khuôn phép vì có những khuôn phép cần thiết. Cái hay của họ như vậy, cái trí tuệ của bậc Tu-đà-hoàn là như vậy. Ví dụ như bây giờ
[1:11:14]Một thầy tu vậy đó là ba y, một bát, quy định từ hồi xưa vậy. Nhưng bây giờ đi đâu mà ôm cái bát thì chắc chết, tại vì nhiều thứ để ôm lắm quý vị thấy không? Mà cái bát bây giờ cần cũng không cần nữa, vì ăn cơm là có, mỗi nơi nào cũng có cái bát ở đó. Hồi xưa thì không có bát nên phải giữ cái bát, bát đó là mạng sống của mình đó, không có bát lấy gì đi khất thực? Người ta cho thức ăn để vô đâu? Nên cái bát là mạng sống, nhưng bây giờ trong xã hội này hết cần rồi, không quá cần. À rồi hồi xưa là đi chân không, tại vì lúc đó mọi người ai cũng đi chân không, tự nhiên mình đi dép nó cao sang quá, nó cách xa với quần chúng quá.
[1:11:52]Mà hồi xưa giày dép hoặc là giày cỏ mau hư hoặc là giày da. Ờ nên là thấy người ta đi chân không thì thôi ông thầy tu cũng đi chân không. Bây giờ ai cũng đi dép hết, mình mình đi chân không ngoài đường nhựa nó không giống ai cả đó. Đi vô nhà người ta, dù mình đi bước chân không người ta cái chân mình nó dơ, mang đất vào nhà. Còn ta ai mang dép người ta vào nhà sạch người ta bỏ dép ra, người ta đi chân không vào thì thôi nó lại sạch. Mình cũng vậy. Bởi thời đại nó mỗi lúc mỗi khác mà cái quan trọng có dép hay không có dép, có bát hay không bát không phải là mục tiêu cuối cùng. Mục tiêu cuối cùng là nội tâm ta vượt hết gì?
[1:12:30]Phiền não, loạn động, kiết sử để chứng từng cái quả thánh. Mục tiêu cuối cùng là những điều đó. Nên khi một vị Tu-đà-hoàn mà họ chứng được quả thánh ấy rồi, họ vượt qua được cái cố chấp, cái giới cấm thủ rồi, họ ở một tầng bậc trí tuệ rất là đặc biệt. Nó không phải là cao siêu, thần thông gì, nhưng mà họ vừa mềm dẻo, vừa cứng rắn, vừa khoáng đạt, vừa nghiêm khắc.
[1:13:02]Một cái sự dung hòa kỳ lạ, mầu nhiệm, đẹp đẽ. Ta ở gần vị đó ta yên tâm, ta dễ chịu là vì như vậy đó. Chứ còn một cái người mà sống bừa bãi, buông tuồng, phóng khoáng cũng là hư, mà một người cái gì cũng nghiêm khắc, chấp cái quy luật là người ác, nhớ như vậy. Người giống như là hồi nãy ta cái ví dụ mà đi ra Ba Đình đường tắc là quánh lộn nhau thôi chứ dứt khoát không cho đi đường khác là ác. Quánh nhau đổ máu đầu chỉ bởi vì bảo vệ quyết đi cái tuyến đường đã định rồi, đó là ác. Nên cứ đụng chuyện gì cứ rầy rà, la mắng nhau là ác. Nhưng cũng không phải dễ dãi, vì ta còn một mục tiêu là Quảng trường Ba Đình buộc phải đi tới, không thể không đi tới.
[1:13:50]Mục tiêu ta phải giác ngộ, phải giải thoát, chứ không phải là rẽ con đường rồi mãi vui chơi trên cuộc đời, quên mất cái mục tiêu tu hành giác ngộ giải thoát.
[1:14:04]Cái cái cái cái mà nói về mà ta có nghiệm ra được điều này ta nghiệm ra được điều này là người không còn cố chấp, mà nghiệm từng điều nhỏ nhỏ trong cuộc sống rồi ta sẽ thấy thú vị vô cùng và thấy cuộc đời này đáng sống là vì vì ta có cái trí tuệ đó, giữ được cái lý tưởng và linh hoạt cái phương tiện. Rất là rất là thú vị. Nó là bài toán, nó là một bài toán thú vị mà ta phải giải từng ngày, từng giờ trong cả cuộc đời của mình. Khi thì bài toán này, khi thì bài toán khác. Hồi trước đi học ta giỏi toán hay dở toán?
[1:14:48]Ai học giỏi toán giơ tay lên?
[1:14:52]Hai người, ba người, bốn người, năm người. Cảm ơn quý vị. Dễ sợ, cho ta được tới mười người giỏi toán trong pháp hội này.
[1:15:07]Tại sao ta giỏi toán? Tại vì ta rất thích giải bài tập toán, đúng không à? Phải không con? Mê giải bài tập lắm, tại vì sao vậy? Mỗi lần giải được một bài, mình có cái vui. Mà cái vui của một người giải được bài tập toán, mình cũng không chia sẻ cho ai hiểu được. Tại vì nếu mình đem mình kể cho người ta, người ta cũng không biết gì. Nói: "Ủa, x, 2, 3, 3z gì đó, tự nhiên cộng trên dưới rồi căn lũy thừa tá lả nhào vô." Nói: "Ồ mình mới giải... Ồ hay chưa nè, tôi mới giải được bài toán này. Nói là ha, là căn của y bình phương cộng x bình phương chia cho 5z nhân cho l gì đó." Rồi ngồi ra người ta dòm mình người ta điên luôn.
[1:15:47]Nên cái niềm vui của một người giải được bài toán không thể chia sẻ được, nhưng mà nó là một niềm vui. Và mình giải hết bài toán này tới giải tới bài toán kia. Mỗi lần giải được bài toán ta hạnh phúc lắm, hạnh phúc rất khó chia sẻ và làm cho ta giỏi toán. Khi thi ta làm được bài tập, hạnh phúc lớn vô cùng vì ta giải được bài tập. Cho nên, mỗi khi giải được một bài tập, ta rất là vui. Đúng không những học sinh học giỏi?
[1:16:16]Mà cái vượt qua cái giới cấm thủ này chính là giải cái bài toán đó trong suốt cuộc đời của mình. Hôm nay có chuyện này xảy ra, ngày mai có chuyện kia xảy ra, mốt chuyện... Sáng có chuyện này, chiều có chuyện kia. Không chuyện nào giống chuyện nào, nhưng mỗi một câu chuyện mình đều giải được đẹp. Giải được đẹp là sao? Đưa ra một giải pháp vừa phóng khoáng mà vừa kỹ lưỡng và nghiêm khắc.
[1:16:45]Tức là mỗi bất cứ chuyện gì xảy ra đều có một một bài toán nào đó mà ta phải xử cho cho khéo, không phải là dễ. Và cứ mỗi một câu chuyện, mỗi một bài toán làm cho cuộc đời ta thú vị lên từ từ, đẹp lên từ từ, vui lên từ từ, hạnh phúc lên từ từ và có phước lên dần dần. Tại vì sao vậy? Bởi vì tất cả những cái mà không cố chấp đó nó đều kết hợp với cái tâm vị tha, đời sống vị tha. Điều gì làm cũng đều vì chúng sinh, vì Phật pháp mà sống, mà làm. Nên cứ mỗi một ngày giải một bài toán, mỗi một ngày giải hai, ba bài toán để làm gì? Để đem lại niềm vui, đem lại hạnh phúc cho mọi người mà thôi. Và nó thú vị vô cùng.
[1:17:30]Cứ làm cho ta vui, hạnh phúc vì chính những điều đó. Nên bây giờ nói một vị Tu-đà-hoàn hạnh phúc như thế nào? Cái hạnh phúc của một vị Tu-đà-hoàn không phải trong thiền định. Không phải trong thiền định vì các ngài chưa đạt được định sâu, mà cái hạnh phúc của một vị Tu-đà-hoàn chính là giải những bài toán trong cuộc sống này, giải một cách hợp lý! Hết bài toán này tới bài toán kia, hết câu chuyện này tới câu chuyện kia, hết công việc này tới công việc kia mà đều giải một cách hợp lý. Mà giải xong bài toán là vui, giống như một người học sinh giỏi toán mà giải được bài tập này tới bài tập kia như vậy.
[1:18:05]Cái hạnh phúc nó như vậy, cũng rất khó chia sẻ với ai, nhưng nó là niềm vui của mình. Nhé! Ai ai học giỏi sẽ hiểu cái này.
[1:18:18]Rồi một vị Tu-đà-hoàn
[1:18:23]cảm nhận được điều đúng, điều sai trong cuộc đời này, nhưng không đủ thần thông để biết được sự thật ở phía sau.
[1:18:37]Ví dụ như bây giờ có hai người tới nói với mình, nói: "Thưa thầy, con một lòng vì Phật pháp." Hai câu nói đó giống hệt nhau và hai câu nói đó đều đúng, không có lỗi gì hết. Thì một người Tu-đà-hoàn buộc phải chấp nhận cả hai người, tại vì hai cái câu nói đó hợp lý hết, đúng. Nhưng một bậc Tư-đà-hàm trở lên đó thì hai người có một thằng xạo ở trỏng á, có thằng nói thiệt, có thằng xạo. Ổng biết liền: "Thằng... Tay này nói đúng nè. Cái tay này nó xạo, nó giả bộ nó tới đây nó tính dụ tiền, mượn tiền chùa đây nè." Hai hai người nghĩa là ờ là cái ông Tư-đà-hàm á trở lên là ổng biết liền, nhưng mà cái ông Tu-đà-hoàn không biết.
[1:19:19]Ông Tu-đà-hoàn chỉ dựa vào đạo lý thôi. Nói câu này đúng, ông này nói câu này đúng. Nói: "Con một lòng vì Phật pháp, con đến đây con xin được tu hành." Có gì sai đâu? Không có sai, bắt bẻ người ta. Trên nguyên tắc của đạo lý, trên nguyên tắc của luật pháp không có gì sai, vả lại mình không được quyền từ chối và giúp cho người ta tu. Thì ông Tu-đà-hoàn, Tu-đà-hoàn là ngang đó là đúng rồi. Còn ông Tư-đà-hàm...
[1:19:51]Sư mới giảng chưa được 1/3 bài à.
[1:20:00]Cho nên là cứ yên tâm ở đây nha, cứ ngồi nghe. Nha, không, mấy giờ thì Sư giảng xong thì không biết nha, cứ ngồi nghe. Chịu không? Nghe cho hết bài. Chịu không? 1 tiếng 10 phút rồi, 1 tiếng Sư nhớ là 1 tiếng 20 phút rồi.
[1:20:19]8:20 rồi nè, chỉ còn 10 phút nữa nhưng mới có 1/3 bài à. Chết cha. Cho nên là
[1:20:30]tụi con cứ hát cái bài "Đêm nay ai đưa em về" đi, rồi chừng nào về thì hẵng biết.
[1:20:39]Nên cái vị Tu Đà Hoàn á thì họ có trực giác một phần nhưng họ không đủ thần thông để biết vào sự thật sâu thẳm. Nhưng mà họ cái dựa của họ là dựa vào đạo lý. Người nói sai đạo lý là biết là sai, người nói đúng đạo lý biết là đúng đạo lý. Đó là Tu Đà Hoàn. Còn phàm phu chúng ta đó, ai nói hay thì ta theo, ai nói dở thì ta không theo. Ta lệ thuộc vào cái hay và cái dở. Còn Tu Đà Hoàn thì dựa vào đúng và sai. Đây là diệt trừ cái nghi, kiết sử nghi đó. Cái kiết sử nghi là đúng là đúng và sai là sai. Còn phàm phu chúng ta thì không cần biết đúng sai mà chỉ cần hay hay là dở.
[1:21:27]Nghĩa là sao? Ví dụ như thế nào? Đây là ví dụ đây.
[1:21:35]Một đứa con gái chạy vô nói với bố mẹ: "Bố mẹ, có hai anh chàng đó đòi cưới con." À: "Rồi con lựa ai?" - "Dạ, con lựa anh chàng đẹp trai." thì ta là phàm phu. Còn nếu: "Dạ không, con lựa anh chàng đạo đức." thì ta là Tu Đà Hoàn, diệt trừ cái nghi đó. Nghĩa là sao? Phàm phu chúng ta đó, đẹp là chúng ta mê, ăn nói hay là chúng ta theo. Còn Tu Đà Hoàn thì phải đạo đức ta mới quý, nói điều gì đúng đạo lý ta mới chấp nhận. Khác nhau giữa phàm phu và Tu Đà Hoàn. Hiểu chưa? Hiểu chưa? Đó, đó.
[1:22:18]Có những người trên đời nói hay lắm. Ừ, nói trật lất à, mà thuyết phục được ta vì ta không phải không phải Tu Đà Hoàn. Ai nói hay, thơ ca văn bay bổng rồi hay thì ta thích liền. Nhưng mà Tu Đà Hoàn thì không, anh nói hay kệ anh nhưng anh phải nói cho đúng giùm, tôi mới chấp nhận. Cho nên cái người Tu Đà Hoàn cái trí tuệ họ vượt qua khỏi cái điều hay điều đẹp để đạt cho được cái cái đúng. Tức là trong ba cái, trong cái là chân, thiện, mỹ thì người Tu Đà Hoàn họ dẹp được cái mỹ, họ chỉ giữ được cái chân với cái thiện. Còn ta là bị cái mỹ lừa trước, có khi ta bỏ mất cái chân, ta bỏ mất cái thiện mà ta chực cái mỹ.
[1:23:01]Và ta xem vậy, ví dụ trong một cái xã hội mà những cái bài nhạc, bài thơ tình nhiều quá có nghĩa là xã hội đó không có Tu Đà Hoàn. "Đêm nay ai đưa em về...", chiều "...sao trời lấp lánh", cứ toàn nhạc tình không. Nghe thấy đã tai mình cứ hát hoài, tại vì cái điệu nhạc nó hay quá. À, cái gì đó, "Một triệu bông hồng" là cái gì đó, cái bài gì "Triệu bông hồng" là cái gì Sư quên rồi, cái gì... Đó.
[1:23:38]Tức là à cái anh chàng nhà anh chàng họa sĩ phải không, mê một cô ca sĩ mà thích, cô này biết hoa hồng cái ổng mượn tiền, ổng vay tiền, ổng vay nóng của xã hội đen để mua cho đủ một triệu hoa hồng đem tặng cổ. À, thì thì cổ thích một chút thôi, nhưng tại vì ông họa sĩ nghèo thấy mồ, rồi sau này ổng lại phải còng lưng mà phải trả tiền vay lãi xã hội đen, tại vì mua một triệu đóa hoa hồng tốn tiền lắm. Thì cái bài nó lãng nhách, nó vô duyên đủ thứ chuyện hết trơn á, nhưng bài nhạc nó hay quá, vì nó hay quá. Nhưng một bậc Tu Đà Hoàn thì sao? Hay thì hay nhưng mình cần cái lời ca, cái ý nghĩa, cái đạo lý phía sau đó.
[1:24:13]Cái đó mới là quan trọng. Cái đó mới là quan trọng. Giống như bây giờ như thế như Thầy Thầy sống qua từ cái thời chế độ ở Sài Gòn trước giải phóng đó, thời đó nhạc tình không. Hễ nhạc là phải nhạc tình rồi mới mùi mẫn, mới hay, mới hấp dẫn người ta. Đến khi cách mạng vô toàn nhạc lao động không à. "Người thợ xây, ờ, cho ngày nay, cho ngày mai, cho muôn đời sau", hát toàn mấy ông thợ hồ. Trời ơi trời! Người ta là người ta hát nhạc đời ha, "Đường xưa lối cũ có bóng trăng bóng trăng treo nghiêng đồi, đường xưa lối cũ có em tôi tóc xanh bay mơ màng. Đường chiều dìu nắng dáng em đi áo nâu in đường trăng".
[1:24:59]Tức là phải diễn tả cô gái đồ ha, nó đẹp như vậy. Còn qua tới nhạc cách mạng: ông thợ hồ, ổng xây công trường, ổng vô rừng ổng phá gỗ, "cho ngày nay, cho ngày mai, cho muôn đời sau", chán ghê. Nhưng mà khi mà mình hiểu ra rồi mới biết cái ông mà thợ xây, bài nhạc ca về thợ xây mới là chân lý. Nó là những điều cái đẹp cuộc sống chính là nằm ở đó chứ không phải là "Đường xưa lối cũ có em tôi tóc xanh bay mơ màng", lấy cổ đi rồi biết cổ leo lên nằm nóc nhà. Có tiền bao nhiêu phải đưa cho hết, làm lương về thiếu một đồng chết với cổ liền. Ờ. Bả mà móc ra túi bả thấy: "Ủa, bữa nay ông giấu tui 500.000 tờ này nè, tại sao?" Là chết liền!
[1:25:40]Lúc đó tóc xanh không còn bay mơ màng nữa đâu nha. Chết liền! Cho nên thành thử là cuối cùng cho hình ảnh của ông thợ xây, một người công trường, một người công nhân phấn đấu vậy đó thực sự cái đẹp cuộc đời đó. Cho nên cái bậc Tu Đà Hoàn là họ vượt qua cái mỹ để họ tới cái chân, cái thiện. Còn ta phàm phu ta kẹt ở cái mỹ, cái gì hay cái gì đẹp mình đứng đó liền. Nói tại sao hai thằng con lựa lựa cái thằng đẹp trai vì kẹt ở cái mỹ, còn Tu Đà Hoàn chọn cái thằng có đạo đức để mà lấy nó. Nhớ không? Mai mốt tụi con nhớ điều đó nha. Thằng nào có đạo đức mới lấy, không phải thằng đẹp.
[1:26:19]Nhưng mà khổ, mấy thằng có đạo đức nó đi vô chùa hết trơn rồi.
[1:26:31]Một bậc Tu Đà Hoàn á thì chưa có đủ thần thông để biết hết về con người, về sự việc nên vẫn còn nhầm lẫn. Và chính vì cũng còn nhầm lẫn nên còn tạo nghiệp. Đó là lý do một bậc Tu Đà Hoàn còn phải tái sinh nhiều lần. Một bậc Tu Đà Hoàn không đọa vào ba ác đạo, không đọa vào địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh. Đây là điều dứt khoát á, nhưng cứ phải trở lại thân người nhiều lần vì trả nghiệp. Có khi bỏ cái thân này rồi lên cõi Trời vì đời sống đẹp quá, đời sống một bậc Tu Đà Hoàn đẹp quá, nên thường chết rất dễ sinh lên cõi Trời. Mà nếu có cõi người thì khỏi rồi trả nghiệp ở cõi cõi người, chứ không bao giờ đọa vào ba ác đạo. Lý do:
[1:27:16]vì một bậc Tu Đà Hoàn không bao giờ cố tình tạo nghiệp, không bao giờ. Chỉ vô tình tạo nghiệp mà vẫn phải trả. Nhưng chính vì không cố tình nên không đọa vào ba ác đạo. Vậy ta hiểu điều thế này, cái công thức thế này: một người bị đọa vào ba ác đạo khi người đó cố tình tạo nghiệp. Cố tình tạo nghiệp là biết sai mà vẫn cứ làm, thì người đó chết đọa ba ác đạo. Còn ta vô tình ta phải trả nghiệp nhưng mà trả ở cõi người mà thôi. Ví dụ ta sẽ bị một cái tai nạn, ta sẽ bị một cơn bệnh, ta sẽ bị một cái tai họa gì đó nhưng chỉ ở cõi người. Đó là do gì? Do đời trước vô tình tạo nghiệp. Do ta không biết được sự thật thế nào, ta không biết người đó tốt hay xấu, ta nhầm.
[1:28:01]Ta không biết người kia xấu hay tốt, ta ta lỡ tay. Vậy đó, vô tình ta xúc phạm, vô tình ta cư xử sai làm cho ta quay lại trả nghiệp. Nhưng mà không có đọa vì vô tình. Còn cái người mà phàm phu ác độc là cố tình tạo nghiệp, biết điều này là sai vẫn làm đã nư cho mình, làm thỏa mãn tự ái mình, làm để đạt được cái lòng tham lam của mình, làm để thỏa mãn cái sân hận của mình, thì đó gọi là cố tình tạo nghiệp, thì chết đọa vào ba ác đạo liền: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh. Còn bậc Tu Đà Hoàn họ không bao giờ cố tình, không bao giờ nỡ làm đau khổ ai. Có vô tình tạo nghiệp thì có. Và vô tình nên vẫn phải trở lại, và trở lại bao lâu?
[1:28:44]Không biết. Rất nhiều lần. Trả cho hết cái nghiệp mình đã vô tình tạo nghiệp. Cái sợ là cái vô tình tạo nghiệp. Mà đến bậc Tư Đà Hàm là cái vô tình tạo nghiệp gần như hết rồi, vì bắt đầu là có thần thông, bắt đầu biết được sự thật núp ở phía sau. Cho nên làm điều gì nó chính xác điều đó, thì một vị Tư Đà Hàm họ không còn bị cái vô tình tạo nghiệp nên họ không không cần phải trở lại trả nghiệp mà họ bay luôn. Còn bậc Tu Đà Hoàn là một người còn vô tình tạo nghiệp, còn phải trở lại. Đây là điều mà ta à ta thương đứt ruột một vị Tu Đà Hoàn, một con người rất cao cả, tâm hồn hướng thượng, không có cái gì để sống cho mình...
[1:29:32]nhưng phải trở lại cõi này để trả nghiệp. Người ta hiểu ta nhìn cái những cái kiếp của vị đó tái sinh tới đi trở lại để trả nghiệp, ta thương đứt ruột, tội vô cùng thương. Nhưng mà cái nhân quả thì nó sòng phẳng, nó công bằng, hễ tạo nghiệp rồi là phải trả. Chỉ có cái là không cố tình thì không đọa ác đạo vậy thôi, chứ phải trả. Rất là tội, nên nhìn thấy một vị đó ta biết vị đó là một vị Tu-đà-hoàn á, nhưng mà thấy ổng khổ quá đi! Ta ta đứt ruột nhưng mà không biết làm sao. Ta biết con người đó rất là tốt, rất là đạo đức, chỉ bởi vì vô tình nhầm lẫn, hiểu nhầm, nhất là cái hiểu nhầm. Người Tu-đà-hoàn vẫn còn bị hiểu nhầm mà tạo nghiệp,
[1:30:20]nên phải trở lại trả và trả thê thảm khốn khó. Có khi phải đi ăn xin, có khi cái thân phận có khi phải nghèo đến mức độ phải đi ăn xin. Nhưng không có đọa ác đạo thôi, nhưng có khi phải đi ăn xin. Tội đến như vậy. Nhưng mà đa phần khoảng hai phần ba những vị Tu-đà-hoàn tái sinh đều ở ngôi vị cao, đều ở địa vị lớn. Vì sao vậy? Vì hầu hết những vị đó mới chứng Tu-đà-hoàn á thì vị đó bắt đầu sống cuộc đời vị tha, làm việc gì cũng giúp người này giúp người kia nên cái phước nó tích lũy từ từ thì cũng chưa đủ lắm. Thì đời sau là bắt đầu ở địa vị lên khá khá rồi, khá khá rồi. Còn một vị Tu-đà-hoàn mà năm bảy đời trở lên là thường
[1:31:08]quay lại làm vua hết á, tại phước họ nhiều quá. Do một đời sống vị tha tràn ngập, làm gì cũng vì người, vì đời, không vì cho mình, nên năm bảy đời sau quay lại là lên ngôi vị cao hết, đa phần. Nhưng đôi khi cũng phải trả nghiệp vì có cái hiểu nhầm, có cái vô tình tạo nghiệp. Đó là cái tội nghiệp đó. Mình thấy cái tâm hồn vĩ đại mà lại sống trong một cái hoàn cảnh trớ trêu, oan trái, ngang trái, khổ đau, khốn cực, vất vả, ta rất là thương nhưng không biết phải làm sao. Như vậy đó là Tu-đà-hoàn, biết làm sao bây giờ?
[1:31:48]Ừ từ Tư-đà-hàm thì mới thật là an toàn, chứ Tu-đà-hoàn vẫn còn vất vả, mặc dù đã là vị thánh á. Tâm hồn của một vị thánh nhưng mà cái trí tuệ chưa đủ để phân biệt kỹ những cái sự thật núp ở phía sau, còn bị nhầm. Đó là Tu-đà-hoàn.
[1:32:07]Cái tâm người này họ hướng thượng, có lý tưởng, nhưng cái ái luyến cũ vẫn còn nặng lòng. Đó là lý do mà những bậc Tu-đà-hoàn vẫn còn có vợ có chồng là vậy. Như tín nữ Visakha vẫn phải bảy tuổi là đã chứng Tu-đà-hoàn mà lớn lên vẫn phải lấy chồng. Nhiều vị như vậy, nhiều vị cư sĩ họ Tu-đà-hoàn nhưng họ vẫn phải sống đời vợ chồng, mặc dù họ rất là tốt. Nên cái Tu-đà-hoàn chưa đủ sức để vượt khỏi ái dục. Tu-đà-hoàn. Một người mà thật sự vượt qua ái dục là phải A-na-hàm trở lên. A-na-hàm trở lên là tắt luôn, không có ái dục, chưa phải A-la-hán nhưng mà đã không còn ái dục. Còn bậc Tu-đà-hoàn là còn, còn ái dục.
[1:32:48]Tư-đà-hàm thì còn rất ít, rất ít, rất mỏng nhẹ, ta gọi là muội lược á, tham sân muội lược, là cái ái dục. Tư-đà-hàm là và những người đó thường họ không cần với đời sống gia đình, Tư-đà-hàm là đã bắt đầu bớt rồi. Nhưng Tu-đà-hoàn còn, vẫn còn duyên nợ, ái luyến cũ. Mà khổ cái ông Tu-đà-hoàn lắm, cái ông Tu-đà-hoàn là cái ông nặng tình nặng nghĩa. Hứa một lời rồi là không bao giờ sai lời, mang theo kiếp này qua tới kiếp khác. Khổ vậy, nên nặng lòng, nặng tình nặng nghĩa và cái ái luyến cũ phải trở lại để trả.
[1:33:37]Ví dụ như đây có một cặp trời sinh đang ngồi đây, à thì nhiều khi hai người họ cũng tu, nhưng mà bây giờ phải gặp nhau lại thì cùng là huynh đệ, đồng đạo, cùng tu hành, nhưng phải cùng vợ chồng bởi vì cái lời hứa kiếp trước. Và đời này phải quay lại để gặp nhau. Mà nó có hai loại để quay lại gặp nhau. Một loại đó, lúc thương á hứa, mà hứa xạo.
[1:34:09]Nhớ giùm nha. Ai họ nói thương mình vĩnh viễn, thương mình mãi mãi, anh chỉ yêu một mình em mà thôi, cái câu đó thì giống hệt nơi tất cả mọi người đàn ông. Nhưng cái phía sau đó là thật bao nhiêu phần trăm trời mà biết. Nhớ giùm như vậy. Cho nên là trời mà biết.
[1:34:31]Và và chính vì có trời mà biết cho nên khi sau này trở lại gặp, cái thằng nó hứa xạo nó cũng phải thực hiện lời hứa đó. Nhân quả là như vậy. Có hứa xạo cũng phải làm lại lời hứa đó, cho nên đừng hứa xạo vì cũng phải trả nợ. Nhớ giùm điều đó. Còn cái ông mà ổng hứa thật thì thôi ổng gặp lại mình ổng chăm lo dữ lắm, tại vì tất cả tấm lòng mà. Cái ông Tu-đà-hoàn là ổng dính ngay cái vụ này. Cái ông Tu-đà-hoàn là ngày xưa mà hứa với nhau rồi là bằng tất cả tấm lòng. Ừ, bằng tất cả. Nên khi gặp lại là cái tình đó là tình yêu thương thực sự, sâu đậm, tinh tế và phải trả, mà Tu-đà-hoàn là vậy, là nặng tình nặng nghĩa.
[1:35:18]Còn cái ông hứa xạo á, ổng lấy cho mình được thôi mà hời hợt lắm. Rồi bắt đầu lấy về xong mình nuôi ổng gần chết, lo cho ổng gần chết vậy đó. Rồi có cái có cái clip trên TikTok á, có một cái ông nhậu gục đầu xuống cái cái cái cái bàn nhậu. Có bà vợ đi tới kêu bồi bàn tới tính tiền, bả móc điện thoại ra bả bả bả trả trên mạng xong, thế là bả kéo cái vai ổng lên, bả cõng ổng đi về. Thì người ta có cái comment ở dưới: "Trên đời ai cũng ước mơ có người vợ như thế này." Là chồng đi nhậu không la không cự, trả tiền cho chồng rồi cõng ông chồng đi về luôn. Không biết xe ổng để đâu không biết nhưng mà bả cõng
[1:35:55]về, đó là hình ảnh bà vợ là trên cả tuyệt vời. Mà tại sao mà bỏ vợ mà đi nhậu một mình tùm lum vậy là ông này đời trước hứa mà hứa xạo. Bây giờ nuôi ổng thấy mồ. Nhưng mà rồi vẫn phải gặp lại vì cái lời hứa xạo. Cho nên ta đừng tưởng hứa mà xạo thì không sao. Không, hứa xạo vẫn có sao. Vẫn phải trả! Vẫn phải trả, vẫn phải quay lại, vẫn phải gặp nhau, nhưng mà nó kỳ lắm, nó cứ không sâu sắc, nó kỳ kỳ sao đâu á! Nó trất lướt à, nó nó hời hợt và làm cho mình khó chịu. Còn khi người ta hứa thật, khi trở lại, cái tình cảm nó gặp nhau nó sâu đậm, nó thấm thiết, nó đầm ấm. Đó mà mà cái ông Tu-đà-hoàn là ổng bị cái vụ này.
[1:36:48]Đó là lý do mà ổng cứ phải quay lại tại ổng nặng tình nặng nghĩa quá. Tu-đà-hoàn nếu mà gọi theo người đời đạo Nho là một người cực kỳ quân tử, đệ nhất quân tử luôn, là nhất ngôn: "Quân tử nhất ngôn ký xuất, tứ mã nan truy." Cái người quân tử đã nói ra một lời rồi thì có có cỡi ngựa rượt theo cũng không lấy cái lời đó lại được nữa, cái lời nó đã đi luôn rồi, nó đã tới rồi. Đó, "tứ", "tứ" này là cỡi ngựa chứ "tứ" không phải là bốn đâu nha. Chữ Nho nhiều khi nó trùng trùng âm nhưng mà nó khác nghĩa khác chữ. "Nhất ngôn ký xuất", một lời đã nói ra là đã tới rồi. "Tứ mã nan truy", cỡi ngựa rượt theo lấy không lại cái
[1:37:27]lời đó được, trở về lại, thu không thu lại được nữa. Là đó là Tu-đà-hoàn. Họ nặng tình nặng nghĩa và sâu đậm và là người quân tử. Nói một lời rồi là sống chết giữ cái lời hứa của mình đối với mọi người.
[1:37:46]Cái cái mẫu đó là trong đạo Nho gọi là người quân tử đó và họ nhưng mà họ hướng về giải thoát cho nên cái tính cách, cái tâm hồn, trí tuệ của họ nó cao hơn người quân tử. Cái người quân tử đôi khi còn bị cố chấp chứ cái người Tu-đà-hoàn không cố chấp, tại họ vượt qua được cái giới cấm thủ. Ừ. Thì còn những cái tính cách khác của họ đó là rất là đẹp, vậy đó. Nhưng mà khổ có mấy cái, người Tu-đà-hoàn bị khổ hai cái: một là vẫn còn bị hiểu nhầm nên vô tình tạo nghiệp, và hai là nặng lòng, nặng tình nặng nghĩa quá. Như vậy, làm cho họ không không phải là con người dứt khoát được, ý là như vậy. Ừm.
[1:38:32]Nên đôi khi cái nghiệp quá khứ trở lại với một người Tu-đà-hoàn thì nhiều khi người Tu-đà-hoàn xử lý không hết, không trọn vẹn, không triệt để, không chu đáo, nên cái dư báo vẫn còn ở kiếp sau phải trả tiếp, như vậy. Đó là người Tu-đà-hoàn. Buồn ngủ chưa? Được nửa bài rồi, ráng đi.
[1:38:58]Cái người chứng Tu-đà-hoàn rồi đó thì đời sống họ càng lúc càng mẫu mực. Cái phước họ tích lũy càng lúc càng nhiều vì họ sống vị tha quá, cứ thương người, lo cho người thôi nên họ phước họ càng lúc càng nhiều là vậy. Thôi để thầy rút cho nhanh, rút cho nhanh. Họ là người sống rất tử tế, rất xem trọng tình nghĩa và đặc biệt thì bất cứ điều gì xảy ra chung quanh họ, họ đều dùng đạo lý để để xử lý, để phán xét, để đánh giá. Nhưng ban đầu thì có thể là họ chưa có gì đặc biệt, nhưng mà họ chứng Tu-đà-hoàn chừng hai năm trở lên rồi thì bắt đầu trở thành ông cụ non. Nói cái gì cũng ra đạo lý hết. Cái gì nói họ đều nhìn bằng đạo lý, nói ra đạo lý nên thành một triết gia dần dần.
[1:39:46]Nhưng mà một triết gia không làm ta khó chịu, là vì sao vậy? Bởi vì nó có cái cái thật ở trong. Còn có những triết gia trên đời này làm ta khó chịu vì gặp gì cũng nói lý lẽ như ông cụ non mà nó không có tới nơi, không có thấu đáo làm cho ta khó chịu. Riết rồi có cái có anh chàng đã vậy, cái gì gặp người ta cũng hay nói triết lý, riết rồi người ta chán, người ta sợ. Cái anh buồn quá anh mới viết, anh lấy cái cuốn sách anh để trên cái nhà của ảnh đó, nói: "Tôi cũng muốn làm một triết gia, nhưng những điều tôi định nói thì thiên hạ đã nói hết rồi." Như vậy.
[1:40:28]Mà ông gặp người ta ông hay lý sự, gặp người ta hay lý sự quá cái riết người ta phiền. Còn người Tu-đà-hoàn thực sự thì họ là một triết gia. Đụng chuyện gì họ cũng có đạo lý, có triết lý để họ phân tích cho mình nghe mà mình nghe hợp lý lắm, nên mình thích và vừa phải, không có dài, không lê thê, không phải là ông cụ non. Đó là cái tính cách như vậy. Cho nên cái người Tu-đà-hoàn rồi lần lần họ trở thành thầy của mình. Mình sống gần họ rồi, từ từ mình phục à. Tại vì cái gì họ cũng phân tích theo đạo lý cho mình nghe. Ví dụ như là hai vợ chồng cãi nhau nảy lửa, chạy qua, cái mình nói: "Chán quá rồi, em phải ly dị."
[1:41:07]Ờ ờ ly dị rồi sau đó thì sao? "Em bồng con em đi." Bồng con em rồi thì em em nuôi con bằng cách nào? "Em ăn xin em cũng nuôi nó được." Em ăn xin em nuôi nó nổi không? Rồi nó đi học được không? Nó có xe đi học không? Có tiền đóng tiền học đủ không? Rồi em đi lo em kiếm tiền em nuôi nó không đủ, rồi nhà không ai kèm ai dạy nó nó hư, em chịu không? Cái hậu quả phía sau. Họ nói những điều hợp lý. Nên còn bây giờ thôi, mỗi người sửa một chút. Em nhịn một chút, anh qua anh khuyên cái thằng chồng em nó nhịn một chút, anh góp ý nó. Chứ gia đình không phải là dễ tan vỡ được, tại cái trách nhiệm là đứa con.
[1:41:51]Đứa con nó là nạn nhân của một sự giận dữ của hai vợ chồng, mà nó đâu biết gì đâu, nó là nạn nhân. Không lẽ Mà khi có nạn nhân, tức là có thủ phạm. Mà thủ phạm là ai? Là hai vợ chồng. Mà đã là thủ phạm rồi thì gọi là có tội. Chớ đừng tưởng ly hôn là vô tội. Ly hôn dù hợp pháp, được tòa cho phép ly hôn, vẫn là có tội vì ta là thủ phạm. Tại sao ta là thủ phạm? Vì ta gây ra nạn nhân, ta tạo ra nạn nhân.
[1:42:27]Thì ổng nói tới đó bắt đầu mình giật mình, hóa ra tôi có tội. Và và cái người Tu-đà-hoàn là như vậy, họ nhìn mọi vấn đề họ phân tích ra được đạo lý hết. Thế là người ta dễ chịu, chứ không phải là cái ông cụ non ổng ngồi: "Thôi ngồi đây ngồi uống trà đi, anh nói cho mày nghe nha", ổng nói lê thê lê thê chả giải quyết được cái gì hết trơn. Thì cái đó không phải Tu-đà-hoàn, cái đó là ông triết gia dỏm. Còn bậc Tu-đà-hoàn họ là triết gia đó, họ là thầy của mình đó. Mình sống gần với họ, họ họ họ phân trần, họ giải thích, họ phân tích mọi thứ làm cho mình sáng lên mọi thứ và mình đỡ lầm lỗi, đỡ phạm sai lầm, đó là bậc Tu-đà-hoàn.
[1:43:04]Nên ta sống được ở gần bậc Tu-đà-hoàn ta thích lắm. Nhưng mà gặp cái người nào nói hoài chưa hồi chịu hết cũng khổ lắm ha, không biết làm sao đây. Dạ.
[1:43:16]Một cái đặc điểm của Tu-đà-hoàn nữa là yêu thích thiền định. Rất đặc biệt vậy, chứ không phải là tới giờ ngồi thiền đi trốn nha. Tu-đà-hoàn rất yêu thích thiền định, hoặc là Tu-đà-hoàn là sao? Ngày mai thứ Bảy là khóa thiền phải không? Thì ta sẽ ở lại Pháp Vân để mai dự khóa thiền, chứ không phải nghe pháp xong rồi trốn. Nghe pháp xong rồi trốn là không phải Tu-đà-hoàn. Ở lại dự khóa thiền hết ngày mai mới là Tu-đà-hoàn. Tại vì cái Tu-đà-hoàn họ yêu thích thiền định. Mà tại sao Tu-đà-hoàn yêu thích thiền định? Bởi vì tâm của Tu-đà-hoàn họ đạt được cái trạng thái chánh niệm tỉnh giác, nhớ như vậy.
[1:43:55]Điều kiện để là một Tu-đà-hoàn vừa là cái đạo đức phá trừ được ba kiết sử: nghi, thân kiến, giới cấm thủ, thì họ phải đạt được chánh niệm tỉnh giác. Cái chánh niệm tỉnh giác là lúc nào cái tâm họ cũng vằng vặc sáng tỏ, vằng vặc sáng tỏ. Không có phải vào định được, nhưng lúc nào cũng có trạng thái tỉnh giác sáng tỏ, nhẹ nhàng, nên làm họ yêu thích thiền định. Và cái tỉnh giác sáng tỏ đó nó cứ gợi ý cái định sắp sửa trước mắt mình, nên cứ cố gắng để sao nhập định luôn cho rồi, mà chưa chắc nhập được, tại vì nó còn phải lệ thuộc vào nhiều yếu tố khác. Nhưng mà cái trạng thái lúc nào cũng tỉnh sáng tỉnh sáng của nội tâm,
[1:44:30]trống rỗng trống rỗng nội tâm, kích thích cho cái người Tu-đà-hoàn yêu thích thiền định, nhớ như vậy, đó là một cái tính chất. Có khi họ đạt được địa vị rất là cao, nhưng cũng có khi họ trở lại là một người bình thường. Có khi họ lên cõi Trời và có khi họ xuống cõi người, như vậy. Nhưng tuy nhiên là dù họ ở cõi người, dù họ ở cõi Trời, dù họ ở địa vị sang quý, thậm chí họ đang trả nghiệp làm một người ăn mày, lúc cái nghiệp của họ phải trả là người ăn mày thì ta nhìn cốt cách của họ vẫn là người sang quý. Cho nên ta gặp người ăn mày mà họ rất đàng hoàng, ráng cho họ đi, tại có khi ta đang cúng dường một vị Tu-đà-hoàn mà ta không hay đó.
[1:45:17]Có thể là họ đang trả nghiệp trong cái thân phận đó phải trả bao nhiêu năm vậy đó vì cái nghiệp xưa vô tình đã phạm, nhưng mà họ là một người Tu-đà-hoàn, coi chừng đó, cốt cách họ vẫn sang quý, rồi họ vẫn sâu sắc, họ vẫn trí tuệ, và họ phải chấp nhận trả nghiệp. Còn bình thường thì lúc nào một người Tu-đà-hoàn cũng là người có cái cốt cách sang quý. Nên cái người mà đàng hoàng, sang quý, đâu ra đó, nhìn có trí tuệ, có phong cách, coi chừng đó là Tu-đà-hoàn. Mà nếu họ đạt được những yếu tố như yêu thích thiền định, diệt trừ ba kiết sử, đó là Tu-đà-hoàn. Nhìn mọi chuyện trên đời cái gì có sinh thì có diệt, đó là Tu-đà-hoàn nha.
[1:46:02]Cái người Tu-đà-hoàn á cái trí tuệ, cái tài năng của họ nó tăng dần qua nhiều kiếp luân hồi, và từ từ họ trở thành một thiên tài. Vì sao vậy? Bởi vì đặc điểm của một vị Tu-đà-hoàn là vị tha, nên bất cứ cái gì mà hay mà họ biết được, họ đều tìm cách cho người khác biết. Vào đời xưa thì không có mạng, nên là họ chia sẻ được với ai họ dạy họ dạy hết á, họ dạy để mong cái cái cái vốn liếng kiến thức này hay quá, cái tài này, kỹ thuật này hay quá, phải dạy cho người ta, cho người khác biết chứ. Bây giờ có mạng thì có thể truyền trên mạng nó nhanh hơn, nhưng mà cái gì hay không bao giờ giấu, không bao giờ giữ lại cho cho riêng mình.
[1:46:46]Và chính vì có cái gì hay không bao giờ giữ lại cho riêng mình nên cái tài năng trí tuệ họ cứ hết kiếp này tới kiếp kia tăng lên từ từ, tăng lên từ từ cho tới khi thiên tài luôn, như vậy. Thầy nhìn thầy thấy á có nhiều người biết một điều hay, khen hay rồi thôi. Đó là bị nhiều lắm á, trên thế giới này bị nhiều lắm á, hầu hết chúng ta đều bị điều đó. Đọc một điều gì hay, thấy hay quá, tâm đắc rồi khen rồi thôi. Nhưng một bậc Tu-đà-hoàn vừa thấy hay cái tìm cách truyền cái điều này cho người khác liền. Cái đó là cái Tu-đà-hoàn khiến cho họ cái tài năng trí huệ tuệ của họ cứ tăng lên từng kiếp. Nói ví dụ,
[1:47:32]ví dụ như một bậc Tu-đà-hoàn không phải là một giảng sư, nhưng họ biết có một giảng sư giảng hay, thế họ tìm cách rủ hết người này tới người kia để về để nghe pháp, họ tạo điều kiện, mời mọc, tạo điều kiện khung cảnh này nọ để được nhiều người nghe pháp, nghe được lợi ích bởi một cái ông giảng sư giảng hay, đó là Tu-đà-hoàn. Và cái người nào mà có cái nghiệp đó, thì những đời sau mà khi họ leo lên làm giảng sư rồi thì thính chúng thường là rất là đông. Vì cái đời trước họ không có giấu cái gì, cái gì hay là chia sẻ cho mọi người, cái đạo lý hay là chia sẻ, mà biết được ông thầy nào hay là lôi hết bao nhiêu người về làm đệ tử
[1:48:09]ông thầy kia để mọi người được lợi ích giống như mình. Mình là đệ tử của ông thầy đó, mình được hạnh phúc quá, tìm cách rủ rủ rủ rủ rủ nhiều người chứ về làm đệ tử ông thầy đó đi, ồ ông đó hay lắm, là vậy, được cho nhiều người được lợi ích. Nên cái đặc điểm của một bậc Tu-đà-hoàn là vậy. Không có giấu gì, không có giấu cái niềm vui, không có giấu cái gì hay cho riêng mình, muốn cho nhiều người cũng đạt được như vậy. Và đó là lý do mà đời sau họ tài năng họ vượt lên, hội chúng họ đông lên, và ai cũng quý mến là như vậy, đó là như vậy.
[1:48:44]Ví dụ như họ sinh vào một cái môi trường chưa phải là có Phật pháp, một gia đình ngoại đạo, nhưng mà đến một cái tuổi nào đó vừa gặp Phật pháp là lập tức lý tưởng giác ngộ bừng lên liền vì nó là cái chủng tử từ nhiều đời. Nên thấy ủa hồi trước thấy bình thường, bữa nay nghe nói ổng đi chùa ổng tu hành tinh tấn hả, là coi chừng đó Tu-đà-hoàn. Vừa gặp Phật pháp là lý tưởng giác ngộ bừng lên liền, không còn con đường nào khác nữa, không thể đi con đường nào khác nữa, vì nó phù hợp với cái nhân quả của mình như vậy. Cái người Tu-đà-hoàn thì có một ít trực giác. Biết hơi hơi, nhìn con người đánh giá được hơi hơi tốt xấu,
[1:49:26]nhưng không nhưng không biết cặn kẽ như một bậc Tư-đà-hàm. Tư-đà-hàm thì họ biết mình suy nghĩ cái gì từng ý nhỏ nhỏ, nhưng mà Tu-đà-hoàn thì biết tổng quan, tốt xấu, hai cái đó khác nhau. Một người Tu-đà-hoàn thì thường được chư thiên gia hộ. Vì sao? Vì bạn bè mình ở trên đó đó. Họ có nhiều bạn bè, mà bạn bè nhiều khi còn trên cõi trời chưa xuống đây. Mà mấy cái ông chư thiên ở trên á, biết bạn mình là Tu-đà-hoàn đầu thai xuống cõi người, lúc nào cũng canh, cũng dòm, theo, trông, giữ, phù hộ, phụ giúp. Cho nên cái người Tu-đà-hoàn có thể họ cô đơn, nhưng thực sự không cô đơn, vì trong cái cõi kia có nhiều người gia hộ.
[1:50:14]Ví dụ như họ sinh vào một cõi, một chỗ nào đó mà không ai hiểu họ, họ cô độc lắm. Không ai ủng hộ mình, không ai hiểu mình, họ cô độc, nhưng lúc nào ở trên trời cũng có chư thiên theo dõi, phù hộ, vì bạn bè xưa nằm ở trên đó nhiều lắm.
[1:50:33]Nó có một cái này.
[1:50:52]Ai cũng có một trái tim, phải không? Cả một đời phải đi tìm.
[1:51:00]Ai cũng có một trái tim, một tấm lòng, một tình cảm, một ước mơ sâu thẳm. Nhưng nếu người nào mà có những cái ước mơ đẹp, có đạo đức cao vời, thì ta gọi đó là một trái tim bằng vàng, golden heart, một trái tim bằng vàng. Ta ca ngợi tấm lòng người đó là quý mến là là cao quý, vì họ có trái tim bằng vàng, họ tốt bụng, họ tử tế, họ đạo đức, trái tim bằng vàng. Nhưng trái tim của một bậc Tu-đà-hoàn nó từ từ trở thành kim cương, nó có một cái lõi kim cương. Cái lõi kim cương này là cái gì? Là cái chỗ này đây.
[1:51:50]Ta sẽ kết thúc cái bài Tu-đà-hoàn bằng cái đạo lý sắp sửa nghe. Mọi người cố gắng nghe vì đây là điều đẹp.
[1:52:04]Ta có mặt trên cuộc đời ở trong giây phút này, ta mang theo rất nhiều tội nghiệp từ quá khứ, đúng không ạ? Đó là lý do mỗi tháng ta phải tụng sám hối. Còn cái người ngồi thiền, mỗi thời thiền là một thời sám hối. Lúc nào cũng thấy chính mình là một khối tội từ vô lượng kiếp, đó là sám hối. Vọng tưởng khởi lên, đó là dấu hiệu của tội lỗi từ quá khứ. Nên cái người có đạo đức là một người hiểu được tội lỗi từ quá khứ mình để mà sám hối. Đó là một nửa từ hiện tại lui về quá khứ. Còn một bậc Tu-đà-hoàn thì từ nay cho tới vị lai, thề không bao giờ làm điều gì sai nữa. Cái thề của họ, nó chính là một cái tư duy
[1:53:05]mà sư phụ sẽ nhắc lại trong cái bài loạt bài Đạo đế: Chánh tư duy. Cái thề của họ, họ không nói trước Phật nhiều, họ tự nói với chính mình trong từng ngày, trong lúc tác ý ngồi thiền, trong đời sống: thề không làm điều gì sai, có bị giết chết, thà chết chứ dứt khoát không làm điều gì sai. Thì chính cái lời thề đó, cương quyết đó, nó từ từ làm cho trái tim của họ thành cái lõi kim cương. Và cái lõi kim cương đó cực kỳ đẹp, cực kỳ sáng. Và nó không phải cứng liền, cái tư duy đó nó hình thành từ từ từ từ trong tâm, trong mỗi ngày, trong mỗi giờ của cuộc sống của họ:
[1:53:58]quyết không làm điều gì sai
[1:54:02]dù có phải hy sinh thân mạng, thà chết nhưng không làm điều gì sai, dù cái điều sai đó như một hạt bụi nhỏ, như một hạt bụi nhỏ. Ví dụ bây giờ có một người đến: "Anh quảng cáo giùm tôi cái chai dầu thơm này. Ngoài cái việc mà nó thơm, ai hít vào còn có thể hết bệnh. Và nếu anh nói được điều này, vì anh là người có tiếng nói, anh nói được điều này, tôi trả anh 300 triệu. Và với 300 triệu này anh có thể anh cấp học bổng cho mấy chục em sinh viên." Đó, đây là cái việc thiện. Thì ở đây ta thấy thế này: 300 triệu, cái việc thiện, những điều tốt mà! Và cái việc thiện này nó gợi ý để cho ta chấp nhận cái lời đề nghị quảng cáo sai sự thật.
[1:54:58]Thơm thì có thơm, nhưng hít vào mà tự nhiên hết bệnh là điều không bao giờ có. Và ta biết họ nói dối, nhưng mà ta nghĩ đến 300 triệu có thể giúp được mấy chục em học sinh, ta bị xiêu lòng, điều thiện nó lừa ta. Nhưng một người Tu-đà-hoàn thì sao? Không là không. Dù có 300 triệu ta có thể giúp một ai đó nhưng nó lẫn theo một hạt bụi của một sự dối trá thì dứt khoát không làm. Đó là cái lời thề của Tu-đà-hoàn.
[1:55:36]Cương quyết không bao giờ làm điều gì sai, dù điều sai chỉ như một hạt bụi. Và chính cái cái tư duy, cái ý nghĩ đó nó cứ tồn tại, tồn tại trong tâm họ, hết kiếp này qua kiếp kia nó thành một cái lõi kim cương. Nên khi ta thấy ai có đạo đức, có lòng tử tế, có tình yêu thương, ta hỏi gọi họ là một trái tim bằng vàng, golden heart. Nhưng một bậc Tu-đà-hoàn, trái tim là một cái lõi kim cương lấp lánh, sáng tỏ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:56:12]Đó, bây giờ bắt đầu quảng cáo sản phẩm mà bán. Đây là lịch tranh nhân quả, nha. Lịch tranh nhân quả, ta treo cái này trong nhà, cái người nhà ta đi qua đi lại, xem cái nhân này rồi cái quả kia, cái nhân này quả kia, khiến cho người nhà ta
[1:56:31]có cái chánh kiến, tránh xa điều tội, làm được nhiều điều phúc. À, và cái điều này đúng chưa? Đúng. Bắt đầu nói thêm câu này là bậy nè: và cái người đó sẽ giàu từ từ. Câu này là bắt đầu nói ẩu rồi đó, mà bậc Tu-đà-hoàn thì không nói. Nghe, bậc Tu-đà-hoàn thì chỉ nói sao? Ráng mua ủng hộ sản phẩm cho công ty Pháp Quang phải không? À, công ty Pháp Quang, rồi. Để công ty Pháp Quang có tiền mà gì đó gì làm gì, trả lương công nhân hay sao? Đại khái vậy thôi nha. Đó, đây là lịch nhân quả của năm sau, vậy thôi. Rồi, hồi hướng đi con. Xin kính mời toàn thể đại chúng chúng ta cùng khởi thân trang nghiêm để đọc kệ hồi hướng.
[1:57:17]Nguyện khắp pháp giới chúng sinh cùng tinh tấn tu hành, thoát chốn ngã vô minh, đồng viên thành Phật đạo.