[0:09]được Thượng tọa quang lâm qua lời thỉnh của thầy viện chủ kiêm hóa chủ tổ đình Linh Quang. Vào giờ này đã đến giờ chúng con thành kính cung thỉnh Thượng tọa bố thí cho chúng con thời pháp nhũ để
[0:30]chúng con được tinh tấn trên con đường tu nhân học Phật. Nam Mô A Di Đà Phật.
[0:38]Kính mời toàn thể đạo tràng đồng chắp niệm Phật cầu gia bị. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:56]Nam Mô
[1:00]Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:19]Chúng con thành kính cung thỉnh Thượng tọa giảng sư an tọa và mời toàn thể chúng hội đồng an tọa. A Di Đà Phật. Hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau cái ý nghĩa giáo dục của cái mùa an cư.
[1:38]Nguyên nhân mà Phật chế 3 tháng an cư thì chúng ta biết rồi. Thì hôm nay chúng ta nói lại, chúng ta tìm ở trong đó có những cái ý nghĩa giáo dục.
[1:48]Chúng ta tìm trong đó cái ý nghĩa giáo dục bí mật nào mà Phật muốn gửi gắm ha. Thì bây giờ chúng ta quay ngược lại của cái không gian Ấn Độ vào khoảng hơn 2.500 năm trước. Thì lúc đó đất Ấn Độ là một đất nước cũng như bây giờ chưa phát triển lắm. Mặc dù là có những thành phố văn minh vào thời đó cũng đông đúc. Nhưng mà còn những cái xóm làng, những thị trấn thì nhà cửa đơn sơ hơn nhiều. Rừng rậm nhiều, những đồng cỏ nhiều, những con đường đất nhiều ngoằn ngoèo và mùa mưa ở Ấn Độ thì thì khốc liệt lắm. Ở Ấn Độ á vào trong những thời điểm đó đó thí dụ như trời đang nắng chang chang thế này, không thấy gì hết, nắng mà người ta muốn chết được
[2:37]á, mà bây giờ cũng vậy, bây giờ Ấn Độ nắng, 1 năm nắng nóng có thể là chết 1 200 người chuyện thường, vào thời đó cũng vậy. Cái mùa nắng của Ấn Độ nóng rồi bất chợt tự nhiên ùng ùng ở chân trời mây đen kéo lên sấm giăng chớp bủa ầm ầm cái là mưa như trút nước xuống liền, người ta bất ngờ trở tay không kịp, à mà có khi người ta bị sét đánh chết nữa. Mưa gió ở Ấn Độ nó khốc liệt cho nên vào cái những cái mùa như vậy mà nếu ai phải du hành ở trên đường đi từ làng này sang làng kia thì thật là là khốn khổ, rất là cực. Bây giờ chư Tăng là những người vô sản chỉ có ba y một bát ôm theo mình một cái bình
[3:22]bát vài bộ đồ quấn theo như vậy đi, thì trên đường đi hoặc là buổi sáng đi khất thực rồi ngồi thiền gốc cây trở về tịnh xá, hoặc là đi từ cái khu vực này sang cái thị trấn khác, từ làng này sang làng khác, mà nếu phải đi trong mùa mưa này thì không bao giờ mà tránh khỏi được bị ướt, ướt sũng bởi trời mưa bất ngờ. Bên cạnh đó vào cái mùa mưa thì rắn rết côn trùng sinh sôi nảy nở và cọp beo thường hay ra ngoài đường rình con người ta nữa. Nên mùa mưa Ấn Độ nó dễ sợ lắm chứ nó không có bình thường như ở Việt Nam mình. Lúc đó Đức Phật mới thương đệ tử của mình. Vì có mấy cái tấm y mà hồi đó đâu có cái vải nhựa như bây giờ mình mà mình bọc mình
[4:05]mặc áo mình che mình lầm lũi mình đi, nên thời đó là hễ mưa xuống ướt mà ướt cái áo mình đang mặc, ướt luôn cái áo mình dự trữ nữa thì lúc đó không có đồ thay. Nếu đã đến nơi rồi sẽ chắc chắn không có đồ thay. Thì một người tăng sĩ nghèo thì nghèo, à sống nghĩa là trơ trọi giữa trời đất thì thì như thế nào nhưng phải có cái oai nghi, người tu phải có cái oai nghi. Đói cho sạch rách cho thơm nghĩa là mình nhìn một người tu chân chính á nhiều khi đắp cái tấm y mà cũ nhìn vô vẫn phải thấy nó đẹp, cái oai nghi. Mà không phải là người tu không á, mình cứ nhìn người đời bình thường, người cư sĩ bình thường mình nhìn vô mình biết cái người đó có phẩm
[4:44]giá hay không có phẩm giá dù người đó nghèo, ừ lạ như vậy. Ví dụ đó là một người nghèo mà mình nhìn vào cái bộ đồ người đó cũ có thể có rách, nhưng mà người đó mặc vào vẫn thấy đẹp là đúng người có phẩm giá, nó tự nhiên, nhân quả rất tự nhiên điều này. Không biết là mọi người có để ý điểm này không? Ví dụ như bây giờ chúng ta nhìn vị sư ở đây nhìn vô là biết con người có phẩm giá oai nghi vì bộ đồ rất là đẹp. Kỳ lạ vậy đó, chúng tôi để ý nhiều nha. Hồi đó vào khoảng mười mấy hai mươi năm trước thì đất nước mình còn nghèo lắm, vào cái thời đó là cái gì cũng khó khăn, quần áo lại khó khăn lắm. Thì thường là mặc đồ rách, như vào trong chùa mà tu mặc đồ vá là chuyện bình thường
[5:29]thôi, người ta coi đó là không có gì phải thắc mắc, vào thời đó ai cũng nghèo. Nhưng mà để ý cái người nào mà họ có cái tâm hồn có cái phẩm giá thì họ mặc đồ rách thấy bộ đồ đó vẫn đẹp. Mặc ừ, còn cái người mà rách mà sỗn xoàng xốc xếch bừa bãi thì mình cũng đánh giá được cái tâm hồn người đó không có đàng hoàng. Thì Đức Phật cũng vậy, Ngài để ý mấy cái đó rất là kỹ. Mặc dù là một vị tỳ kheo đi ăn xin nhưng mà oai nghi chững chạc, không thể để đồ ướt sũng, lếch tha lếch thết mà đi qua trước mặt mọi người, mấy cái điểm đó tế nhị lắm. Và Đức Phật vì vậy thương đệ tử mình không muốn cho đệ tử mình phải
[6:07]phải cực khổ trong cái mùa mưa khốc liệt của Ấn Độ cho nên Ngài mới chế ra một cái phép là an cư trong 3 tháng mùa mưa. Thì như vậy chúng ta đánh giá rằng cái mùa mưa của Ấn Độ không kéo dài lắm, áng chừng khoảng 3 tháng. Tuy nhiên có một điểm này nếu trên một đất nước mà mưa chỉ kéo có 3 tháng còn lại ừm khoảng 9 tháng mùa nắng thì chắc chắn là đất nước đó sông suối không có nhiều sẽ cạn khô. Vì vậy chúng ta đánh giá có lẽ 3 tháng đó chỉ là 3 tháng mưa gắt nhất thôi chứ không thể nào một đất nước mà chỉ có 3 tháng mưa. Đó, thì trong 3 tháng mưa đó à Đức Phật cho đệ tử ở yên một chỗ để tu gọi là 3 tháng an cư, đơn giản chỉ như vậy.
[6:49]Nhưng mà nếu chúng ta nhìn sâu vào trong thì có nhiều vấn đề để nói dữ lắm. Ừm. Thì như vậy một vị thầy sợ đệ tử mình cực cho nên đã lập ra một cái phép an cư cho đệ tử mình ở một chỗ tu thì như vậy ông thầy đó có cưng đệ tử không? Cưng không? Cưng thấy không? Phải rõ ràng ông thầy đó cưng đệ tử, rõ ràng như vậy. Nhưng mình làm cha làm mẹ cũng vậy thôi. Đó trước hết là ông thầy đó thương đệ tử. Vì thương đệ tử sợ đệ tử cực. Nhưng bây giờ nếu nói thật cái nguyên nhân đó ra là bây giờ ta sợ các con cực cho nên ta chế ra cái phép 3 tháng an cư. Như vậy nó sẽ có một cái cái câu nói được truyền đời đời là:
[7:35]"Vì sợ cực cho nên chư tỳ kheo an cư một chỗ 3 tháng." Cái câu đó đưa ra mà đưa vào trong sách sử luôn nghe ổn không? Nghe ổn, nghe có thành một đạo lý không? Nghe thành đạo lý không? Này từ đây về sau người ta phải hiểu hễ 3 tháng an cư là 3 tháng các thầy sợ cực. Câu đó nghe ổn không? Không ổn, phải không? Rõ ràng không ổn. Bởi vì một điều mà Phật phán là được rớt vào kinh điển truyền lại muôn đời. Nên nếu nói nguyên nhân là vì sợ cực nên 3 tháng an cư như vậy ý nghĩa 3 tháng an cư còn thiêng liêng không? Hết. Vì sợ cực thôi chứ có gì đâu hay ho đâu mà thiêng liêng. Bây giờ cần phải cúng mấy ổng không? Mấy ổng sướng thấy mồ nghỉ ngơi đó.
[8:18]Thì như vậy là nó có hai cái nguy hiểm. Thứ nhất là chính bản thân các thầy tỳ kheo cũng sẽ
[8:30]nghĩa là thấy rằng trong cái đạo lý có một cái đạo lý cho phép là mình hễ cực quá mình tìm chỗ né. Như vậy trong đạo Phật có một đạo lý đó vậy chết đạo Phật không? Đạo Phật tiêu liền, thấy không? Nếu cái đạo lý đó mà được truyền đi mãi như vậy đạo Phật tiêu liền. Cho nên điều đó không được, không được nói thật cái ý đồ định của mình là vì sợ đệ tử cực mà cho 3 tháng an cư. Đó là cái thứ nhất. Cái nguy hiểm thứ hai nữa là lúc đó cái người cư sĩ mà biết: "A mấy ông thầy vì tránh cực cho nên 3 tháng an cư", như vậy còn tôn kính quý thầy trong 3 tháng đó không? Không, thấy không? Thấy mấy tháng khác không an cư thì còn cưng mấy
[9:05]ổng, cúng mấy ổng, chứ còn bây giờ 3 tháng mấy ổng nghỉ khỏe sợ cực thôi không cần phải lo. Như vậy mấy thầy đói hay no? Bảo đảm thê thảm, phải không? Như vậy sẽ không bao giờ được cúng như bây giờ, sẽ không bao giờ mà được nghĩa là 3 tháng an cư mà được Phật tử cưng như bây giờ hết. Hơ, cho nên vì vậy Đức Phật không bao giờ ngừng lại ở chỗ đó, Ngài nhìn thấy trước, trí tuệ của Phật mà, Ngài nhìn thấy trước. Nếu mà nói thật ra là tiêu đệ tử mình hết, 3 tháng này cái đệ tử mình đói hết. Cho nên cái nguyên nhân chính á là thương đệ tử nhưng mà không có để lại một cái tác hại cho Phật pháp lâu dài.
[9:39]Vì vậy Đức Phật mới tiếp tục đưa ra một cái nguyên nhân rất là đẹp, rất là lý tưởng là mùa mưa là mùa mà côn trùng sinh sôi nảy nở phải không, bò tràn lan trên mặt đất. Mấy thầy đi từng đoàn đi du hành nơi này nơi kia hoặc đi khất thực thì sẽ giẫm đạp lên côn trùng. Và như vậy là nên an cư ở một chỗ cho đỡ mà tổn hại lòng từ bi đối với chúng sinh. Thấy cái lý do đó đẹp không? Đẹp quá, như vậy là mình ở yên chỗ mà không bị nghĩ rằng đó là một thái độ ích kỷ cầu an mà cái sự nghỉ yên của mình là một cái lòng từ bi đối với chúng sinh. Nó là một đạo lý thì ngang chỗ này mới là ổn. Và từ đó cái phép an cư trong đạo Phật trở thành một cái đạo lý,
[10:25]một cái tấm gương về từ bi, một cái bài và một cái thời kỳ mà chư Tăng sống một đời sống thánh thiện hơn lúc trước nữa. Thì như vậy chúng ta thấy là Đức Phật của chúng ta rất là trí tuệ, Ngài nhìn vấn đề rất là chu đáo chứ không có nông nổi, tức là đưa ra một cái lý do hết sức là từ bi rất là đạo lý để giữ cho đệ tử mình đừng có hư vì cái tình thương của mình. À, ở đây chỗ này chúng ta học được một bài học thấm thía hơn nữa là từ cái chỗ là thương đệ tử mà không làm cho đệ tử hư, không làm cho đạo Phật hư. Nên đưa ra một cái nguyên nhân lý tưởng là để tránh giẫm đạp các côn trùng là vì lòng từ đối với chúng sinh mà nghỉ ngơi. À, nó như vậy.
[11:14]Cho nên vì vậy sau này quý thầy cứ bắt chước tiếp tục như vậy. Thí dụ như nhìn thấy quý thầy mà ăn ngon á, ăn ngon nói sao quý thầy ăn ngon vậy, mình nói sao? Là vì sao mình ăn ngon?
[11:27]Vì từ bi đối với chúng sinh nên mình phải chịu khó ăn cho nó ngon. Ví dụ thấy quý thầy mặc đồ đẹp, hỏi: "Sao quý thầy mặc đồ đẹp?" thì nói: "Vì lòng thương tưởng tới chúng sinh mà mặc đồ đẹp." Ở đây mình nói nói cho vui, nhưng mà sự thật đây là một bài học lớn như thế này nè: là khi chúng ta thương ai, chúng ta muốn cho người đó sung sướng. Đó là một cái nguyên tắc của lòng thương, khi thương ai mình muốn cho người đó sung sướng. Mà khi mình muốn cho người đó sung sướng mà mình nói thật cái ý nghĩ mình ra thì người đó sẽ
[12:01]sẽ sẽ ỷ lại và xem cái điều mà người đó hưởng thụ sung sướng là một lẽ phải, một chân lý. Và như vậy, tâm hồn người đó sẽ hư, cuộc đời người đó sẽ hư. Đây là nguyên tắc, xin tất cả mọi người ghi nhớ giùm, vì đây là điều mà Đức Phật đã nhìn thấy. Ví dụ như quý thầy, quý cô sau này mình có đệ tử thì mình phải thương đệ tử, thì đó là đương nhiên. Vì ở trong đạo, người thầy với đệ tử cái tình đó cũng giống như là tình cha mẹ đối với con cái, cho nên phải thương đệ tử. Mà phải thương đệ tử thì muốn đệ tử giỏi, muốn đệ tử sung sướng, muốn đệ tử nên người thì hoàn toàn hợp lý. Nhưng ở cái chỗ mà mình muốn cho đệ tử mình sung sướng,
[12:48]được thuận lợi trong đời sống thì lại là cái mầm mống để cho đệ tử mình hư và Phật pháp hư. Hãy nhớ điều đó. Ở ngoài đời cũng vậy, các cư sĩ cũng vậy. Mình có con thì buộc mình phải thương con, đó là chân lý. Khi mình thương con thì mình muốn con mình sung sướng, muốn con mình giỏi giang, muốn con mình nên người, muốn con mình thành công, đó là chân lý, đó là lẽ phải. Nhưng mà khi mình muốn cho con mình sung sướng mà con mình nó hiểu điều đó, nó xem đó là chân lý, là lẽ phải thì tâm hồn nó hư, cuộc đời nó hư. Hãy nhớ điều đó, bởi vì đây là điều mà Đức Phật nhìn thấy, mà ngày hôm nay chúng ta phải cảnh giác.
[13:29]Bây giờ tại sao mà khi biết rằng cái người kia muốn cho sung sướng thì mình hư? Chúng ta lui trở lại vậy. Nếu vào thời đó à chư Tỳ kheo hiểu rõ được tâm của Đức Phật là vì thương đệ tử, không muốn đệ tử vất vả trong mấy tháng mưa cho nên cho phép nghỉ ngơi một chỗ để tu, thì như vậy các Tỳ kheo sẽ nghĩ rằng: "À, sống trên đời này là con người ta không nên phải chịu đựng cực khổ. Người ta được quyền tìm cái sung sướng, an nhàn để mà hưởng thụ." Đúng không?
[14:06]Nếu các Tỳ kheo hiểu được Đức Phật vì lòng thương muốn cho đệ tử sung sướng thì có thể kết luận được như vậy, đúng không? Đúng như vậy. Được quyền kết luận như vậy. Vì thấy Phật thương mình, mùa mưa cực khổ nên cho mình an cư nghỉ ngơi ba tháng thì có thể kết luận liền là khi sống trên đời, bởi vì cái điều gì Phật làm là chân lý mà, phải không? Bất cứ điều gì Đức Phật nói hay Đức Phật làm đều là chân lý, thì khi thấy Đức Phật vì sợ đệ tử mình cực mà cho an cư ba tháng thì được quyền kết luận: người ta sống trên đời không nên dấn thân vào cực khổ mà nên phải biết sống an nhàn. Đúng không? Quý thầy đồng ý chưa?
[14:48]Được quyền kết luận vậy chưa? Được không? Được quá đi chứ, phải không? Được quyền kết luận như vậy. Mà được quyền kết luận như vậy thì người ta hư hay nên? Hư liền. Nghĩa là nếu mà người nào mà kết luận câu đó, lấy câu đó làm lẽ sống thì cuộc đời người đó vứt đi, hết xài. Bây giờ có ai kết luận câu đó lén trong tâm không? Thì xin móc ra bỏ xuống cái thùng rác đâu đây giùm, đừng để trong tâm mình nữa. Nếu có người nào đó quan niệm rằng sống trên đời này người ta phải tìm một cuộc sống an nhàn, đừng có cực khổ, thì đó là quan niệm hết sức tai hại, tiêu cuộc đời mình luôn. Vì sao vậy? Vì sống trên đời này do nghiệp quá khứ nên chúng ta phải cực khổ là cái thứ nhất.
[15:34]Cái thứ hai là bởi vì lòng từ bi đối với chúng sinh, vì thương yêu giúp đỡ chúng sinh chúng ta phải chịu cực khổ. Nên nếu cái người nào mà không chịu cực khổ thì người đó thứ nhất là không chịu trả nợ quá khứ, thứ hai không tạo được công đức cho vị lai. Cái người mà trốn nợ quá khứ và cái người mà không tạo công đức cho vị lai, người đó sẽ ra sao? Không ra gì, phải không? Cuộc đời người đó trở thành con người tầm thường hạ liệt, không ra gì. Sống trên đời có hai cái mà chúng ta phải phải đối diện, phải giải quyết: một là trả được cái món nợ của quá khứ, hai là tạo được công đức cho vị lai. Trong hiện tại chúng ta phải chấp nhận điều đó,
[16:15]mà muốn được hai điều đó thì chúng ta phải chấp nhận cực khổ, phải dấn thân chứ không thể có cuộc sống an nhàn mà được. Cho nên chúng ta đến với đạo Phật, dù là người xuất gia hay tại gia mà nếu nuôi trong tâm mình cái ý nghĩ rằng mình đi tìm một cuộc sống an nhàn là phải nói rằng chúng ta đã sai, tâm hồn chúng ta hư, cuộc đời chúng ta tiêu và Phật pháp cũng sẽ tàn lụi vì cái quan niệm sai lầm đó. Cho nên chúng ta phải hiểu một cách khác, nghĩa là trước đây có thể chưa biết Phật pháp mình hay cầu an, sống cho khỏe, cho nhàn, nhưng mà lỡ đã biết Phật pháp rồi chúng ta phải chấp nhận cực khổ gian nan.
[16:55]Để làm gì? Thứ nhất, trả cái nghiệp của mình trong quá khứ và thứ hai là giúp đỡ cho chúng sinh để tạo công đức của mình trong vị lai luôn. Và phải cực khổ, sống trên đời phải cực khổ. Vì vậy, khi mà Đức Phật đưa ra câu nói là vì tránh giẫm đạp chúng sinh mùa mưa sinh sôi nảy nở nhiều mà chư Tăng phải ở yên một chỗ là Đức Phật để xóa đi trong tâm của chư Tỳ kheo rằng là người sống trên đời được quyền an nhàn. Để xóa, chỉ vì xóa tư tưởng đó mà Đức Phật phải đưa ra một cái nguyên nhân có vẻ đạo lý, lý tưởng và từ bi là tránh giẫm đạp chúng sinh. Nên chúng ta thấy Đức Phật là một nhà giáo dục vĩ đại
[17:37]là vậy đó, Ngài cẩn thận trong từng ly từng tí. Chúng ta hiểu được điều này, chúng ta nhìn lại bản thân mình, nhất là những người cư sĩ. Cha mẹ thương con thì đúng là biển hồ lai láng, nhưng mà vì không để ý đến cái phản ứng phụ của cái tình thương yêu của mình mà đã làm cho con mình hư hỏng. Cho nên cái cha mẹ mà càng giàu, cha mẹ mà càng có chức quyền thì con càng hư là vì vậy. Đúng không? Hiện nay đúng không? Đúng không? Rất là đúng. Cứ bắt được mấy đứa mà hư hỏng, xì ke, ma túy, trộm cắp, cướp giật, hỏi ra toàn con ông lớn. Lý do tại sao vậy? Lý do bởi vì những người đó thương con mà để cho con nó ỷ lại,
[18:25]nó kết luận, nó rút ra được một phương châm sống, tức là sống trên đời phải hưởng thụ, phải ích kỷ, chỉ biết có mình, bởi vì cha mẹ cho nó cái quyền đó.
[18:37]Nghĩa là cứ con muốn cái gì, sắm cái đó. Thì nó hiểu được một điều rằng là nó là con của một gia đình giàu thì nó được quyền làm điều gì nó muốn, hưởng điều gì nó thích, thì cái nó rút ra một kết luận để làm phương châm cho cuộc sống của nó thì cuộc đời nó tiêu. Mà đây là rất nhiều gia đình bị tiêu như vậy. Chúng ta đi ngược lại cái quá khứ của dân tộc chúng ta, vào những cái gia đình mà gọi là theo đạo Nho á, hơi phong kiến một chút mà theo đạo Nho, có những gia đình họ làm quan lớn giàu, nhưng mà họ theo đạo Nho họ dạy con mẫu phép. Dù là cha là có chức quyền á hoặc là cha mẹ là người giàu có đó, nhưng mà con cái được học đạo lý từng chút,
[19:22]nghĩa là được răn được nhắc từng tí là những quan điểm là sống trên đời là phải hy sinh, phải chịu đựng, phải gian khó, phải phấn đấu thì những người con được học từ nhỏ. Do đó là những gia đình đó cứ nối tiếp cái truyền thống giỏi giang của mình mà đi lên. Nghĩa là đời ông tổ là thi đậu làm quan, tìm ra lại là cái cháu nội cháu ngoại mà tới bảy, tám đời sau vẫn tiếp tục là một học trò giỏi, học trò ngoan, thi đậu làm quan tiếp tục. Rồi chúng ta ra ngoài Bắc, nếu chúng ta đi lục lại những cái gia phả của những dòng họ lớn hay là vào trong cái Văn Miếu, chúng ta xem cái bia tiến sĩ mà những người đậu còn ghi lại,
[19:58]chúng ta thấy một cái vùng đó, cái dòng họ đó, cứ những cái đời nối tiếp nối tiếp làm quan như vậy. Là con cháu không hư dù là cha là người quyền thế, giàu sang. Là bởi vì sao? Bởi vì vào cái thời đó nghĩa là càng giàu có, càng quyền thế thì họ có một cái đường lối dạy con rất nghiêm khắc. Đó là cái hay của người xưa, cái văn hóa Việt Nam người xưa mà đã giữ gìn được cái linh hồn của đất nước này, cái tinh hoa văn hóa của đất nước này. Còn nếu ngày nay mà cha mẹ mà không biết dạy con, nhất là những gia đình giàu, chúng ta phải hiểu họ đang phá vỡ đất nước này. Bởi vì cha mẹ không biết dạy con.
[20:38]Thương con mà không biết dạy là giết con mình, giết cả tương lai của đất nước này. Trong Phật pháp cũng vậy. Ví dụ như một vị thầy có phước lớn, chùa to, đời sống sung túc, mà nếu vị thầy đó không biết dạy đệ tử mình, chỉ cho đệ tử mình hưởng, cũng tức là giết chết đệ tử mình mà cũng là phá tiêu Phật pháp về sau luôn. Cho nên cái việc mà cái lòng thương á, đôi khi nó sinh ra phản ứng phụ cực kỳ nguy hiểm mà chúng ta không để ý, trong đạo Phật cũng vậy, ngoài thế gian cũng vậy. Cho nên từ đây về sau, chúng ta thương ai chúng ta phải thương có trí tuệ, chứ không được là thương mà chỉ biết nuông chiều.
[21:19]Thương là chúng ta muốn cho người mình thương được sung sướng, nhưng chúng ta phải hiểu là chúng ta phải muốn cho cái người mình thương được tràn đầy đạo lý. Phải nhớ thêm điều đó nữa, phải nhớ thêm câu thứ hai nữa. Chúng ta lặp lại: nguyên tắc tự nhiên của con người khi thương ai chúng ta muốn cho người đó được sung sướng, đó là nguyên tắc của tâm lý, đó là của bản năng, của cảm tính. Và chúng ta phải thêm một cái nguyên tắc của trí tuệ nữa là khi thương ai, chúng ta phải muốn cho tâm hồn của người đó tràn đầy đạo lý. Đó, như vậy từ một cái tình thương, chúng ta rút ra được hai cái muốn, hai cái hệ quả:
[22:00]một cái của cảm tính và một cái của trí tuệ. Một cái của cảm tính là muốn cho người mình thương được sung sướng, một cái của trí tuệ là muốn cho người mình thương được tràn đầy đạo lý trong tâm hồn. Chúng ta hãy nhớ điều đó. Là người đệ tử Phật, chúng ta phải nhớ điều đó từ đây về sau. Thì vào lúc đó Đức Phật cũng vậy, là Ngài thương đệ tử mà Ngài giữ cho đệ tử không có ỷ lại vào cái tình thương đó và không có kiêu căng. Chúng ta được thương, chúng ta rất là dễ ỷ lại và kiêu căng, phải nhớ như vậy. Cái này nói một bài học cho những người thương và một bài học cho những người được thương luôn. Ví dụ như mình là một người lớn, mình thương những người
[22:44]nhỏ hơn mình, thì đề phòng cái phản ứng phụ là cái người mà mình thương đó họ sẽ kiêu căng, ỷ lại, hư hỏng. Và đặt trường hợp mình là một người được thương, mình là một người ở vị trí nhỏ mình được thương yêu, thì cũng phải đề phòng cái đó. Khi mình được ai thương, mình sẽ ỷ lại và kiêu căng. Khi mình ỷ lại, mình kiêu căng, mình sẽ mất phước và một ngày nào đó mình hư, có khi mình mất luôn cái tình thương của người kia đối với mình. Nói ví dụ, ví dụ như mình là một người con được cha mẹ thương, mình nghĩ là mình quậy gì quậy rồi cuối cùng ông bà già mình cũng tha thứ cho mình, cho nên mình không biết kiềm chế.
[23:24]Mà khi mình không biết kiềm chế mình cứ tiếp tục tạo tội lỗi, mà khi mình tiếp tục tạo tội lỗi thì một ngày nào đó cha mẹ mình còn thương mình được nữa không? Tình thương nó giảm rồi, từ từ nó chán rồi, mà thậm chí có người đăng báo từ con cũng vậy nữa. Trong bạn bè cũng vậy, ví dụ bạn bè sống với nhau vui tươi thương yêu, nhưng mình ỷ là bạn mình thương mình, mình giỡn hớt nhiều quá, mình xúc phạm nhiều quá vì mình nghĩ người kia thương mình, đâu có ngờ đến lúc nào đó quá đáng rồi cái người bạn của mình cũng từ bỏ mình luôn, do cái mình ỷ lại và kiêu căng bởi tình thương yêu. Và một người đệ tử cư sĩ đến chùa cũng vậy,
[24:02]khi đến chùa mình có một số ưu điểm gì đó được quý thầy thương, quý thầy quý cô trong chùa thương, mình hãnh diện vì điều đó, mình nói là: "À tôi đến chùa, tôi đến Linh Quang Tịnh xá tôi được thầy thương ghê lắm." Ỷ lại điều đó, kiêu căng vì điều đó thế nào trong cư xử mình cũng sơ hở với các huynh đệ của mình, với các bạn đạo cùng đi đến mình thế nào mình cũng hơi lấc cấc, hơi hơi xấc xược hơn, hơi kênh hơn. Rồi từ từ mình làm những điều tổn phước, kiêu ngạo như vậy thì thầy mà ngày xưa thương mình cũng sẽ hết thương mình. Như vậy, nên vì vậy ở đây là một bài học của lòng thương yêu. Từ cái quyết định của Đức Phật cho mùa an cư
[24:42]mà chúng ta rút ra được bài học của cái lòng thương yêu là nếu chúng ta thương, chúng ta thương phải có thêm cái trí tuệ chứ không phải cảm tính, và nếu chúng ta là người được thương thì chúng ta phải biết cẩn thận giữ lấy tâm mình, đừng để là mình kiêu căng và và ỷ lại, như vậy. Ở đây ai là người được thương thì giơ tay lên coi. Ai được thương? Từ trong chùa cho tới cư sĩ, ai được thương giơ tay lên. Ai là người hay thương, giơ tay lên? Không ai thương, không ai được thương hết trơn vậy trời. Cuộc đời này khô khan như sa mạc vậy. Sống trên đời, cái đẹp của cuộc đời là chúng ta có thương yêu và được thương yêu.
[25:27]Nên một cái nhà tư tưởng đã nói như vậy: "Cái hạnh phúc của đời người là có người để mình thương và có ai đó thương mình." Đúng không? Chứ sống trên đời mình chả thèm thương ai, mình chả thèm ai thương mình hết thì cuộc đời đúng là một bi kịch, phải không? Thật là một bi kịch. Cho nên vì vậy chúng ta phải ráng kiếm người để thương nha. Đó, ráng kiếm người để thương. Nhưng mà đừng thương một, hai người, đừng thương một, hai người, thương càng nhiều càng tốt. Kiếm thương cứ một, hai người mình thương hoài thế nào cũng sinh chuyện rắc rối, cuộc đời nó còn rắc rối hơn. Bây giờ chúng ta nói lại vấn đề an cư tiếp tục.
[26:03]Lúc trước á, không phải mùa an cư á thì chư Tăng ôm bát đi khất thực thì người cư sĩ khỏe hơn, phải không? Nghĩa là cứ việc ở nhà, biết là tới giờ đó mặt trời lên vừa khỏi cái cây xoài gì đó, cái cây xoài của mình nó cũng hết cao rồi, nó ngang lùm xùm đó thôi, khi mặt trời vừa lên khỏi cái ngọn đó là thấy đầu làng chư Tăng ôm bát xuất hiện rồi. Vì lúc đó người ta đâu có đồng hồ như bây giờ, phải không, không có Giviko hay là đồng hồ Seiko gì không có, không có. Cho nên cứ nhìn mặt trời lên khoảng ngọn cây là thấy đầu kia là bắt đầu thấp thoáng Đức Phật hoặc là chư tỳ-kheo ôm bát ở đầu làng. Và bây giờ lật đật xới cơm bưng đồ ra,
[26:42]cái người có tín tâm á bưng cơm bưng thức ăn đồ ra. Thì có gì cúng nấy, nhiều khi cũng hơi có thịt thà đồ chút đỉnh nữa. Thì quý vị thời đó Đức Phật thực sự là không có chủ trương ăn chay vào thời xưa. Chứ nếu mà chủ trương ăn chay là đệ tử Đức Phật đói hết luôn á. Bởi vì người đời lúc họ chưa ăn chay, mà nói chỉ nhận đồ ăn chay thì bảo đảm không ai cúng hết, thời đó không ai cúng hết. Nhưng mà sau này vì cư sĩ biết rồi, cho nên bây giờ thì các quý thầy ăn chay được rồi, và phật tử biết hễ cúng quý thầy, hễ phát tâm cúng là luôn luôn soạn đồ chay. Nên có nhiều người có những vị sư đi khất thực bây giờ gặp một người cư sĩ mà mừng quá họ...
[27:22]người sư đi khất thực á, thương quá, nhìn loay hoay loay hoay không biết cái gì để cúng quý sư, cái chạy qua bên đường mua một trái dừa cho quý sư, để vào cái bát rồi hết luôn. Quý sư đau khổ ôm cái trái dừa đi luôn, không còn chỗ để nữa. Cho nên mình cẩn thận, mình để cái gì nó gọn nhỏ mà nó có chất lượng một chút, đưa nguyên một trái dừa tội nghiệp. Sư cũng không, ngồi... giờ kiếm cái góc nào mượn con dao mà chặt ra ăn được hết trái dừa đó là cũng đói trở lại. Nên vào thời đó này, lúc đó các cư sĩ khỏe là cứ ở nhà đợi quý thầy đi ngang mà cúng dường thôi, sớt bát thôi. Nhưng mà đến cái mùa an cư thì các tỳ-kheo không đi ra khỏi tịnh xá.
[28:04]Thì như vậy cư sĩ phải làm sao? Phải? Phải đi tới để cúng, phải không? Như vậy chúng ta đặt cái vấn đề: hễ có một người sướng thì phải có một người cực. À. Như vậy chúng ta nhớ nguyên tắc đó mà để sống. Nếu mình sống trên đời mình đi tìm cái sung sướng thì mình biết chắc rằng có nơi nào đó sẽ có người... người cực. Mà nếu sống trên đời mình chọn cái cực mình sống thì một nơi nào đó sẽ có người... sung sướng. Rồi, như vậy mình chọn cái nào mình sống? Cũng giống như trong gia đình thôi. Như trong gia đình chung với nhau, ăn cơm xong cái mình lắc qua lắc lại cái mình trốn luôn đi ngủ hoặc đi đâu luôn, thì như vậy cái chén ai rửa?
[28:52]Thì người nào đó trong gia đình mình rửa, thấy không? Nó vậy thôi à. Hễ mình sướng có người khác cực. Còn nếu mình lúc đó mình dọn mình rửa thì thì người khác trong gia đình mình sẽ sẽ sướng. Cuộc đời này nó vậy. Bây giờ trong xóm trong làng mình cũng vậy thôi. À ví dụ như người Việt Nam mình nhiều khi còn chưa có ý thức về bỏ rác, đôi khi quăng rác ngoài đường, mà trước nhà mình mình thấy có rác, thì lúc đó mình nghĩ là cái nhiệm vụ này là của người... của người phu quét đường, cầm chổi đứng đứng nghe, ví dụ vậy. Ví dụ mình nghĩ như vậy nên mình không cần phải ra lượm, thì như vậy mình sướng thì người phu quét đường cực.
[29:27]Nhưng mà nếu mình là người ý thức, mình nói: "Từ đây mà chờ tới tối để cho cái người phu quét đường họ đến quét á thì cái đường phố của mình nó bẩn cả một ngày. Bây giờ mình ra mình quét mình lượm luôn cho gọn luôn." Thì như vậy đường xá mình trước mặt nhà mình đẹp, thứ hai nữa người phu quét đường họ sẽ đỡ cực. Họ đỡ cực, họ về nhà họ sớm được thêm một chút, họ sẽ về họ sống được với con cái họ thêm một chút, họ tìm thêm được... Nghĩa là lúc mình cái quét dọn của mình á là mình dọn hết 20 giây đồng hồ, khi mình ra mình gom rác lại mình bỏ thùng, thì như vậy cái người phu quét đường tối nay họ sẽ rảnh được 20
[30:01]giây đồng hồ, và họ sẽ về nhà họ sớm được 20 giây đồng hồ, và họ sẽ hạnh phúc được với gia đình họ thêm được 20 giây đồng hồ. Đó cũng là một cái bố thí của mình. Nên mình cực có người khác sướng. Giờ mình chịu không? Vì vậy từ đây về sau, đi trên đường phố hễ cái khúc đường trước mặt nhà ai mà có rác thì phải biết cái nhà đó không phải phật tử. Chịu chưa? Hễ đi ngang nhà ai mà trên cái khu đường mà trước mặt của nhà ai không có rác á thì đó là không có rác thì đó là phật tử, mà có rác thì không phải phật tử. Chịu chưa? Mình quy ước nhau, đồng ý không? Đồng ý nha. Đó, từ đây chúng ta có thể đi lang thang giữa Sài Gòn đi chơi
[30:46]mà hễ thấy khúc đường nào dơ, hiểu là cái nhà đó không phải phật tử. Cái nhà đó thích sướng để người phu quét đường cực, cái nhà đó thích mình an nhàn để cho cái đường phố Việt Nam mình dơ, người đó không phải phật tử, nhớ điều này. Và mọi chuyện khác trên cuộc đời cũng vậy. Ở trong chùa cũng vậy, cái người xuất gia ở trong chùa cũng vậy. Như từ trường hợp mình mệt, mình bệnh thì thôi, còn nếu mình còn khỏe mình làm thêm được một chút việc có nghĩa là người huynh đệ mình sẽ rảnh được một chút. Họ rảnh được một chút, họ sẽ đọc thêm được một trang, hai trang kinh một chút, hoặc họ nghe được 5 phút,
[31:19]10 phút băng giảng một chút, họ tăng được đạo tâm, được đạo lý một chút, thì sau này cái bài giảng của người huynh đệ mình cho người phật tử sẽ hay hơn một chút. Được không? Được. Còn bây giờ mình không chịu làm, không chịu làm gì hết, để cho đổ công việc đó cho cái người huynh đệ mình thì họ phải mất à là 5 phút để mà mà dọn cái cái số cây bừa bãi dưới sân chùa, họ mất 5 phút là họ không đọc được kinh 5 phút, họ không nghe băng giảng 5 phút, trong tâm họ bớt 5 phút đạo lý, sau này cái người huynh đệ mình cũng đi làm giảng sư thì họ nói dở đi 5 phút, là tại mình. Bây giờ mình hy sinh à mình công quả,
[32:01]mình làm lụng để với cái tâm rằng mong rằng sau này các huynh đệ mình sẽ là những giảng sư giỏi hết, còn mình tiếp tục chỉ xin... chỉ xin làm người nấu cơm, làm người quét sân. Người ta thì xin làm người hát rong gì đó, mình xin làm người quét sân, xin làm người nấu cơm thôi, được không? Vậy đó, vậy chớ mà những người đó sau này lại là những giảng sư tài ba. Khi mình mong cho huynh đệ mình giỏi, sau này mình giỏi trước á. Nó nhân quả là vậy, đó là luật nhân quả. Cho nên vì vậy, sống trên đời hễ có người cực thì có người sướng. Vì vậy chúng ta là đệ tử Phật, hiểu nhân quả, tu tập từ bi, chúng ta luôn luôn chấp nhận hy sinh,
[32:43]gánh vác cái công việc nhọc nhằn về phần mình để nhường lại cái hạnh phúc, cái sự an nhàn, cái thời gian học tập lại cho những người khác. Chịu chưa? Chịu chưa? Có một người chịu. Thì bây giờ thế này, trong cái khung cảnh mà vì an cư cho nên chư Tăng không đi khất thực, người cư sĩ phải buộc phải đem đồ tới nơi dâng cúng, đúng không? Phải không? Không còn cách nào khác. Chứ không lẽ ba tháng an cư, ba tháng nhịn đói? Thì như vậy, cái tịnh xá mà chư Tăng ở nó cách làng khoảng nào đó. Không biết bao nhiêu dặm đường hay bao nhiêu thước đường, một nơi không xa làng, không gần làng. Đức Phật dạy như vậy.
[33:32]Thì mỗi sáng các cư sĩ phải gồng gánh bưng tới tịnh xá để cúng. Thì đó. Mà muốn cho điều đó xảy ra thì như vậy nó phải đủ nhân duyên. Nghĩa là cái dân ở vùng đó phải mộ đạo, phải là những người đã quy y Tam bảo hết thì họ mới có cái tâm hộ trì Tam bảo trong ba tháng an cư như vậy, chứ còn nếu không thì chư Tăng sẽ nhịn đói. Và như vậy là chỉ nơi nào mà dân quanh vùng nhiệt tâm hộ đạo thì nơi đó mới có thể tổ chức an cư ba tháng mùa mưa được là vào thời Đức Phật. Còn bây giờ mình thì sao? Mình thì khỏe hơn thấy không? Là bởi vì ví dụ một cái chùa mình ở xa đi, nhưng mà không cần cái dân quanh vùng này là Phật tử đâu, ở nơi khác người ta vẫn chạy xe máy tới người ta cúng
[34:23]được, chở xe ba bánh tới, chở xe tải tới cúng gạo, cúng thức ăn được. Thời bây giờ thì dễ hơn. Nhưng vào thời Đức Phật là một cái tịnh xá ở đó giáo hóa được cả cái dân quanh vùng đó theo đạo hết, thì đến cái mùa an cư chư Tăng mới ở một chỗ được. Mà nhất là giáo hóa được cho những vị tướng quân ở vùng đó, những vua chúa vùng đó. Thì những thường á là trong ba tháng an cư đó người dân cư sĩ họ không có hộ trì nổi. Ví dụ như một cái làng đó nó có một ngàn dân, một trăm hộ gia đình, một trăm hộ gia đình mà nuôi một cái tịnh xá đó, bây giờ tịnh xá tới ba trăm tỳ kheo. Như vậy, một gia đình phải nuôi ba người.
[35:05]Và buổi sáng nào họ phải bỏ công việc đồng áng của họ để mà bưng cơm đến cho tịnh xá, tịnh xá cho chư Tăng thì điều đó thường là không hợp lý, không xảy ra. Cho nên do đó thường là vào những mùa an cư chư Tăng được hộ trì bởi những đại phú gia, những tướng quân, những quan chức và vua chúa. Cho nên những cái vùng nào mà được là tổ chức an cư đó là có những đại phú gia như vậy hộ trì. Thì chỉ cần một người thôi mà họ nuôi gần hết luôn cái tịnh xá luôn. Còn những người khác đến cúng dường là cứ phụ chứ không có nhiều. Chứ còn đi ăn, đi khất thực á thì đi hết, đi nhà nào cũng ghé, người dân họ khỏe.
[35:46]Chứ còn bây giờ an cư một chỗ mà mỗi sáng người dân lại bưng đồ vào thì không tiện. Do đó, chúng ta biết là phải đủ nhân duyên mới được an cư. Cho nên cái một cái chùa mà tổ chức an cư thành công phải hiểu rằng cái chùa đó có phước. Giống như mình nhập thất vậy. Người tu mà phát nguyện nhập thất mà nhập thất an ổn đầy đủ hết là cũng phải người có phước. Thì cũng vậy, do cái oai đức tu hành của chư Tăng, cái công đức giáo hóa của chư Tăng trong bao nhiêu năm như vậy, cảm hóa được những cái người giàu có, quyền chức thì ở vùng đó chư Tăng mới có thể an cư được. Thì ở đây, chúng ta thấy thế này, là cái an cư sự thật là một điều liều lĩnh, một điều liều lĩnh.
[36:29]Hồi nãy chúng ta phân tích thì chúng ta thấy, nhiều khi mà một cái tịnh xá vậy, mỗi năm quyết định phải an cư vì Phật đã chế ra như vậy, mình phải làm theo. Mà trong ba tháng an cư không đi xin thì điều nó làm liều lĩnh là không biết người ta cúng mình có đủ ăn hay không. Nhớ vậy, nó là một cái liều. Đi xin ăn á cũng là một cái liều chứ không phải không đâu, nhưng mà cái liều đó cái rủi ro nó ít. Ví dụ bây giờ một vị tỳ kheo ôm bình bát đi tới từng nhà từng nhà thì thường là ít có bị người ta bỏ. Không nhà này cúng cũng nhà khác cúng, cho nên mức độ rủi ro ít. Cái người nào xui lắm á nghĩa là đi qua cả một cái làng vậy mà
[37:11]không ai cúng hết thì người đó là xui tận mạng cùng đường. Chứ thường thường mà thí dụ mình đi tới cuối làng không ai cúng, mình đi ngược lại đầu làng không ai cúng, mình đi ngược lại cuối làng thế nào cũng có người cho một trái dừa, phải không? Như nãy mình nói, thế nào cũng có. Còn ở đây mà xui lắm á thì mới không chứ thường nên mình nói là cái rủi ro nó ít. Còn mình an cư ở một chỗ thì cái rủi ro nó nhiều hơn vì người ta bận nà, người ta không nhớ tới nè thì người ta không mang đồ tới cúng, không mang vật phẩm tới cúng, cho nên mức độ rủi ro nó cao. Thì như vậy khi chúng ta an cư một chỗ để mà
[37:44]tu hành mà không phải là riêng chuyện an cư, nhiều chuyện khác trong cuộc đời này, nhiều những chuyện công đức, chuyện Phật pháp, chuyện chánh đáng, chuyện nghĩa, những chuyện thuộc về cái lẽ phải, chuyện nhân nghĩa ở đời chúng ta làm không chắc là luôn luôn chúng ta thành công đâu, luôn luôn như vậy. Nó đều có một phần liều lĩnh ở trong đó vì nó có thể có những rủi ro để thất bại chứ không phải là không. Và khi chúng ta chấp nhận làm một việc nhân nghĩa, làm một chuyện đạo lý, một điều lẽ phải, một việc thiện thì chúng ta đã chấp nhận liều lĩnh. Mà khi chấp nhận liều lĩnh á, chúng ta phải dựa vào hai điều mới có thể thành công.
[38:26]Một là cái phước của quá khứ. Hai là cái công đức của hiện tại. Ví dụ mình nói trở lại chư Tăng thôi. Thì chư Tăng an cư ba tháng mà vẫn được cư sĩ họ mang thức ăn tới cúng dường đầy đủ thì phải biết rằng trong quá khứ chư Tăng là có có phước, phải không? Là những vị này những đời xưa cũng đã từng cúng dường những người tu hành, họ đã đối xử tử tế với nhiều người khác, cho nên trong kiếp này khi mà phát tâm an cư ba tháng được người ta mang thức ăn tới tận nơi để dâng cúng. Ở đây nhớ điều này, chúng ta ăn uống mà được người khác mang tới tận nơi dâng cúng thì phải là cái phước hơi lớn một chút, hơi lớn một chút.
[39:10]Cái người dâng cúng phước rất là lớn. Cho người ta ăn mà phải mang tới tận nơi, cúng dường chư Tăng mang tới tận nơi phước lớn. Và chư Tăng ở một chỗ để hưởng thì phước chư Tăng cũng là hao rất là nhanh. Nghĩa là trong quá khứ á, mình làm phước thế nào không biết, nhưng mà ngồi một chỗ để người ta mang thức ăn tới cúng là phước mình hao cũng lẹ lắm chứ không phải không, hao cũng lẹ lắm. Mà nhất mình ở chỗ nào mà cao cao nữa, người ta leo lầu, leo lên leo núi mà lên tới cúng này phước hao lẹ nữa chứ không phải không, hao cũng lẹ lắm. Nên vì vậy, cái việc mà chư tỳ kheo mà đi khất thực á nó bảo đảm là phước quý vị nó bền, thì mình tới tận cửa người ta mình xin nó bền.
[39:49]Còn thời nay á thì vấn đề nhờ cái phương tiện kỹ thuật nên nó đỡ cực một chút. Nghĩa là mình ở đây một chỗ, Phật tử mang gạo, mang phẩm vật tới cúng nó không phải tổn phước lắm. Tại vì sao vậy? Bởi vì người ta đem đến bằng gì? Bằng xe. Cho nên người ta đỡ vất vả. Nhờ Phật tử cúng đỡ vất vả, cho nên các thầy, các cô đỡ tổn phước. Chứ người ta dâng cúng mình mà vất vả quá, mình ăn uống á mình tổn phước chịu không nổi. Nên cũng cám ơn xe Trung Quốc, cám ơn xe ba gác máy, cám ơn xe. Nhờ vậy mà quý thầy, quý cô đỡ tổn phước một chút. Ở đây đó là cái phước quá khứ. Và thứ hai nữa là nhờ cái công đức tu hành trong hiện tại.
[40:37]Giờ ví dụ, ví dụ bây giờ có năm thầy tỳ kheo ờ trong cái mùa an cư không về kịp đến với cái tịnh xá lớn cho nên là đã tác bạch. Năm thầy tác bạch an cư ở nơi một cái khu vườn nho nhỏ có cái am thất năm thầy. Thì người dân trong làng họ biết à nói ở ngoài bìa làng của mình có năm thầy tỳ kheo an cư nên chúng ta cố gắng đến cúng dường. Thì nhưng mà xui cái là cái làng đó Phật tử chưa có đông. Quý thầy về đó ở nhưng mà mãi mê ngồi thiền niệm Phật quá, cho nên không có giáo hóa được nhiều, nên cái làng đó cái người Phật tử còn ít. Phải không? Cho nên là an cư nhằm cái nơi mà không có nhiều Phật tử. Đó đây là một điều.
[41:22]Thì bây giờ thì như vậy là năm thầy đó rất là liều lĩnh khi quyết định an cư ở một chỗ mà cái khu đó chưa có nhiều Phật tử. Làm sự liều lĩnh. Phước quá khứ mình ít thì bù lại phải nhờ công đức tu hành trong hiện tại. Công đức tu hành trong hiện tại là quý thầy đó tu đúng chánh pháp, tu đúng lời Phật dạy và tu tinh tấn. Thiền định đầu hôm, sớm mai đồ đó, vâng. Ở một chỗ tụng kinh, khi Phật tử tới hỏi đạo thì trả lời đâu đó chuẩn xác, đầy đủ nghĩa lý, dễ hiểu, đầy lợi ích. Thì nếu mà quý thầy trong hiện tại có công đức như vậy thì tự nhiên ở trên khiến chư thiên, hộ pháp xui khiến cho người này, người kia phát tâm để cúng dường đầy đủ, không thiếu.
[42:08]Và đây là một sự mầu nhiệm của Tam bảo. Đó. Có những điều chúng ta làm mà chúng ta biết rằng cái phước quá khứ mình không đủ, nhưng mà nếu công đức hiện tại mình có, công đức hiện tại là mình tâm mình rất là tốt, những việc mình làm rất là chân chính. Nó chưa kết thành quả báo, vì quả báo phải qua mấy kiếp sau nó mới tới, nhưng mà trong hiện tại mình đúng thì tự nhiên cái việc mình làm nó cũng được chư thiên, hộ pháp xui khiến hỗ trợ rất là nhiều. Nên đây là điều mà chúng ta phải tin. Cái tin thứ nhất là chúng ta dựa vào cái phước quá khứ của mình. Nếu mình định làm cái điều gì, mình muốn tu hành định làm điều gì
[42:46]mà nó đến dễ dàng, suôn sẻ thì phải biết phước quá khứ mình có. Còn nếu mình định làm điều gì mà nó có trở ngại, nó có trục trặc, chưa suôn, mình dự đoán phía trước là chưa có nhiều thuận lợi thì biết là phước quá khứ không đủ thì phải nhờ công đức của hiện tại. Công đức của hiện tại nghĩa là mình sống một đời sống chân chính, thực hành lời Phật dạy từng ly từng tí kỹ lưỡng thì lúc đó mình phát nguyện làm cái điều tốt sẽ có Phật gia hộ mình, sẽ có chư thiên, Phật gia hộ mình. Nên đây chúng ta thấy điều này nè, là trên cuộc đời này đó là không có một cái việc gì là chắc chắn một trăm phần trăm kết
[43:26]quả đúng như dự tính mình hết á, luôn luôn có một phần rủi ro. Hãy nhớ như vậy, không bao giờ có gì chắc ăn hết một trăm phần trăm hết. Đồng ý không? Quý Phật tử đồng ý không? Cái người nào càng lớn tuổi thì càng hiểu điều này. Hồi đó thì lúc chúng tôi có sống với một ông già. Thì có người đến hứa với ông già, là nói ờ ít bữa nữa đem cho ổng 10 kg gạo, mà ổng tỉnh bơ. Nhìn vô thấy thấy gương mặt ổng vô cảm, khi nghe người ta hứa cho ổng 10 kg gạo. Thì lúc đó tôi mới hỏi, nói: "Ủa sao nghe nói cho ổng 10 kg gạo mà thấy ổng tỉnh queo vậy?" Ổng nói: "Lát nó đi ra xe đụng nó chết rồi, mới nó làm gì có chuyện mà 10 ít bữa nữa đem lại cho tôi 10 kg gạo".
[44:12]Tức là ổng nói trên đời không có gì chắc ăn hết trơn á. Nói một chuyện chứ làm một chuyện. Vì ổng sống tới bảy mấy tuổi nên ổng có cái kinh nghiệm trên cuộc đời này là không có chuyện gì chắc chắn mà xảy ra đúng như dự tính hết, không có đúng dự tính. Luôn luôn nó có một cái gì nó rủi ro. Nhưng hồi nãy vậy, chúng tôi đang đi trên xe để về đây, thì có nhận được cái điện thoại của một cái người Phật tử gọi đến là từ giã. Nói: "Thưa thầy, à tối nay à 9:00 con ra phi trường để lên máy bay đi du học". Thì như vậy tôi mới chúc mừng à chúc lành, cầu nguyện cho mọi việc suôn sẻ, tốt đẹp, rồi mới hỏi làm "Đã đi chào các bạn khác chưa?". Nói:
[44:59]"Dạ thưa thầy, con có gọi điện thôi chứ con không dám đi ra khỏi nhà, không dám đi đường, bảo vệ từ đây tới tối đó không có chuyện gì sơ sẩy. Đi ra xe quẹt cái rồi không lên máy bay được uổng". Đó, con người đó cẩn thận, phải không? Nghĩa là cẩn thận tới cái ngày cuối cùng phải giữ cho kỹ, chỉ còn cái chuyến đi từ nhà đó tới phi trường đừng có xe đụng, xe lật gì nữa là có thể lên máy bay. Lên máy bay mà đừng có đi nhầm chiếc xe mà có bọn khủng bố Hồi giáo nữa thì có thể đáp xuống phi trường. Đó, và từ phi trường đi về tới nhà ở là đừng có cái cái lật xe gì nữa là có thể là bắt đầu học được, vân vân.
[45:31]Nhưng mà nhớ chuyện rủi ro đầy như vậy đó. Chuyện rủi ro là đầy, cho nên trên đời này không có gì chắc ăn 100% hết. Có những người họ hứa yêu nhau tha thiết trọn đời, trọn 3 năm. Trọn 3 năm là hết, cuộc đời nó vậy. Không có gì chắc ăn. Cho nên cái người mà càng sống càng lâu á, mình thấy họ họ tỉnh, họ hay hoài nghi là vậy. Nên cái đặc tính của một người có kinh nghiệm sống trên đời là cái người hay hoài nghi, hay hoài nghi, biết rằng điều là trên đời không có chuyện gì thực sự xảy ra hết. Nên khi mà chúng ta nói về chuyện an cư của chư Tăng cũng vậy, chúng ta phải hiểu rằng các vị liều lĩnh, liều lĩnh ở một chỗ thề không bước ra khỏi
[46:15]cái cái giới tràng, thề không bước ra khỏi cái giới tràng, thì chấp nhận rằng nếu mà không ai mang đồ tới cúng thì nhịn, liều như vậy, quyết tâm như vậy, vậy đó mà được chư Phật gia hộ. Tự nhiên tới cái duyên phát tâm nhập thất, muốn nhập thất quá, nhập thất đại, mặc dù làm không phải là mình đã dự trữ được tiền bạc hay gạo thóc gì hết, liều nhập thất lại mà thề không bước ra khỏi cái hàng rào, mà không bao giờ hết gạo ăn, không bao giờ phải nhịn đói bữa nào, mà dư gạo ăn đến nỗi phải móc mắt người ta bước vào đem cho đi bớt. Là vì sao? Bởi vì phước quá khứ hay không mình không biết, nhưng mà miễn trong hiện tại cái vị đó tinh tấn tu hành,
[46:58]nghiêm túc là chư thiên, hộ pháp che chở liền. Đó, đó là những cái liều mà rất dễ thương, những cái liều mà có đạo lý hỗ trợ thì dễ thành công. Thì ở đây chúng ta biết thế này: Là nếu mà phước quá khứ mình có, mình làm mọi việc suôn sẻ, không có gì để nói. Nhưng nếu phước quá khứ không có thì mình phải lấy công đức trong hiện tại làm chỗ dựa, là phải sống rất chân chính, sống rất tốt thì sẽ được hỗ trợ cái việc mình làm. Nói có mấy cái việc ví dụ ví dụ như là mình phát tâm nhập thất là một chuyện như vậy. Hoặc bây giờ thế này, ví dụ mình ở miền quê, khi mình thấy có cái con rạch, người ta hay đi qua lại nhiều, mà cái cầu không có, có nhiều khi bắt cái cầu khỉ.
[47:43]Quý Phật tử biết cầu khỉ không? Không biết tưởng tại sao người ta kêu cầu khỉ ta? Cái cầu khỉ là cái cầu mà chỉ có một một cái cây phải không, thả từ bờ bên này gác qua lên bờ bên kia. Mà nếu ai từ bi á thì họ chỏi xuống cái lòng rạch á một vài cái cây tre, cái mình bước một bước mình chụp cái cây tre, mình bước cái nữa mình qua bên kia. Còn nếu mà cái làng xóm đó họ thuộc loại họ là khinh công thượng hạng thì họ chỉ gác cây tre hay cây bưởi nó qua thôi, rồi không có tay vịn, đi qua thôi, đi qua như xiếc vậy đó. Cho nên nhiều người mà ở thành phố về miền quê đó mà đối diện cái cầu khỉ phải phải nghĩa là khóc tiếng Tàu luôn là vậy.
[48:22]Vì không đi qua thì không tới nhà tới quê mình được, mà đi qua thì không biết sao, bắt đầu ngồi xuống bò, bò hai chân thả xuống hai bên cái cầu khỉ, bắt đầu còn cái tay lết lết bằng cái mông và cái tay đi từ từ từ từ lết qua, mà giữa đường đừng có rung, giữa đường mà rung có thể là lật qua một bên rớt tòm luôn xuống cái bờ rạch bờ sông và người ta phải nhảy xuống vớt lên. Thì ví dụ mình là người Phật tử, ngày nay mình thấy còn có cầu khỉ như vậy mình mới phát tâm là xây lại một cái cầu, bắc lại cái cầu tốt hơn. Lúc đó, tiền trong túi mình không đủ, như vậy là phước quá khứ mình có đủ không? Tức là mình muốn làm một chuyện tốt mà phước quá khứ không
[48:59]đủ, cho nên hiện nay mình trong túi không đủ tiền, đó. Nhưng mình quá muốn làm và đồng thời mình là một người tốt, nghĩa là trước đây mình tu theo đạo Phật nghiêm chỉnh, mình giữ giới, làm việc thiện, không bao giờ tham ai một đồng nào, nghĩa là mình có một cái số nghĩa là công đức trong hiện tại khá vững thì lúc đó mình bắt đầu liều mà xây cất luôn, liều làm luôn cái cầu đó luôn. Nhớ là làm việc nghĩa phải liều là vậy, mà công đức trong hiện tại phải vững, nghĩa là sống chân chính. Mặc dù phước quá khứ thiếu vì bằng cớ là không đủ tiền, thì được bao nhiêu tiền bắt đầu mình kêu công kêu thợ đi xin
[49:35]thêm, cái liều là cái vừa xây mà vừa xin đó, vừa xây mà xin. Nhưng mà những người đó sẽ thành tựu, vì vừa liều mà vừa có công đức trong hiện tại hỗ trợ là một đời sống chân chính của một người Phật tử. Quý Phật tử tin chuyện đó không? Tin không? Tin, phải tin điều đó. Là nếu mình tu hành chân chính thì mình muốn liều, mình làm một việc nghĩa thường là sẽ làm được. Tự nhiên sẽ được gia hộ, nhớ như vậy. Hoặc là ví dụ như là mình muốn tặng quà cho những học sinh đạo đức vậy, mình thấy bây giờ tình trạng học sinh kém đạo đức nhiều quá, cho nên mình đến trường mình bàn với ban giám hiệu rồi mình tặng một số phần quà
[50:22]cho những học sinh nào đạo đức, không tặng cho học sinh giỏi, không tặng học sinh nghèo, mà chỉ tặng học sinh đạo đức. Thì những công việc như vậy tự nhiên mình cũng sẽ được hỗ trợ, khiến là tự nhiên mà mình cũng xin được tiền, rồi mình đến với lại cái nơi cái vùng nghèo, mình đến vùng nghèo thì chắc chắn học sinh nghèo, nhưng mà không tới nơi thì không nói chuyện nghèo mà chỉ nói chuyện là lựa giùm học sinh đạo đức để mình tặng quà. Thì khi mình tặng quà như vậy thì buộc thầy cô giáo từ đó phải chú ý tới việc dạy đạo đức cho học sinh và buộc học sinh từ đó cũng phải quan tâm tới vấn đề rèn luyện tu dưỡng đạo đức.
[50:57]Cho nên đó là những việc nghĩa, những việc rất là đáng làm như vậy. Mà khi làm những việc như vậy, những việc thiện như vậy, chúng ta cũng thường phải là hơi liều lĩnh một chút. Nghe trên đời là vậy, nhớ là đừng có bao giờ tin rằng mọi chuyện trên đời đều luôn luôn đúng như mình dự đoán, dự tính, sắp xếp có kế hoạch, không bao giờ. Đó, người sống khôn ngoan là vậy. Tuy nhiên trong cái liều lĩnh rủi ro đó, có những việc mình phải biết liều và có những việc mình đừng liều. Việc nào liều và việc nào đừng liều, chúng ta sẽ bàn với nhau. Cái khôn ngoan thứ nhất á là chúng ta biết rằng không có việc gì chắc ăn 100% như chúng ta dự tính,
[51:44]đó là cái sự khôn ngoan của một người có kinh nghiệm sống. Tuy nhiên cái đạo đức của chúng ta, cái đạo tâm của chúng ta, lòng từ bi của chúng ta thì hay thúc đẩy chúng ta liều mạng làm những cái việc nghĩa. Đó, hai cái đó. Và ở đây là điều mà chúng ta phải cân đối giữa hai điều này. Một là dè dặt, biết rằng không phải chuyện nào cũng dễ thành tựu. Đó là một cái khôn ngoan. Đó, nhưng cái thứ hai, cái đạo tâm của chúng ta thì luôn luôn thúc đẩy chúng ta cứ liều mà bước tới để làm. Đó là cái thứ hai. Thì ở đây chúng ta luôn luôn cân đối giữa hai cái đó mà quyết định nên làm hay không nên làm. Thì đây là chúng ta sẽ bàn với nhau:
[52:31]Khi nào làm, khi nào không nên làm? Như nãy chúng ta nói, muốn làm một việc á nó phải dựa vào thứ nhất là phước quá khứ, thứ hai là công đức hiện tại, thì mình xét hai cái đó thôi mình sẽ làm hay không làm. Bây giờ ví dụ có một ông thầy thấy cái chùa mình đã cũ, hư và phát tâm muốn cất lại, thì việc cất ngôi chùa là tốt hay xấu? Thường là tốt phải không? Thường là coi như cất chùa là việc công đức, coi như tốt. Bây giờ ông thầy đó ổng không đủ tiền, à ổng đi gợi ý một số Phật tử, nhưng mà các Phật tử đó cũng không đủ tiền để cúng dường, thì như vậy ông thầy đó phước quá khứ đủ chưa? Chưa đủ phải không? Như vậy phải dựa vào cái gì?
[53:17]Dựa vào công đức trong hiện tại. Chúng ta nhớ có hai cái dựa, một là phước quá khứ, mà thấy nó không suôn sẻ, dễ dàng, biết phước quá khứ khứ thiếu thì phải dựa vào công đức trong hiện tại. Dựa vào công đức trong hiện tại là ổng thầy đó phải tự xét cái giới hạnh, đạo hạnh của mình. Coi cái đạo hạnh của mình trong bao nhiêu năm qua mình tu chắc chưa? Kỹ chưa? Tâm hồn mình thuần vì Phật pháp, vì chúng sinh chưa? Sự dụng công của mình ngày đêm có miên mật, tinh tấn chưa? Đó, phải tính lại một chút rồi hãy quyết định mà cất chùa hay không. Vì có nhiều thầy cũng liều, nghĩa là phước quá khứ không đủ,
[53:53]tiền trong túi mình tích luỹ chưa có, đi hỏi han Phật tử, Phật tử cũng chưa có đủ để cúng dường, thì hoàn toàn phước quá khứ chưa đủ. Nhưng mà về thầy đó không chịu xét công đức trong hiện tại của mình, nghĩa là không chịu xem coi quá trình bao nhiêu năm qua mình tu hành đã chắc chưa, mà quý thầy đó đã liều phát động cất luôn, xin giấy phép luôn, đập chùa luôn, khai móng luôn. Rồi tới đâu tính tới đó, liều mà. Rồi bắt đầu khi không đủ tiền thì làm sao? Không đủ tiền sao? Bắt đầu mượn, phải không? Bắt đầu đi mượn Phật tử, đi tới đâu cũng mượn hai ba cây, hai ba cây, hai ba cây. Mà nói rằng à cho thầy mượn ba cây đỡ, cái ngày mà thầy khánh thành á thì thầy
[54:35]mời đông người tới, người ta sẽ cúng thì thầy sẽ lấy tiền đó thầy trả lại. Thì người Phật tử thấy chắc ăn không? Hai ba cây thì chừng 15 triệu phải không? 10, 15 triệu thì một ngày mà khánh thành thì chắc là Phật tử cúng dư hơn cái số đó, thì chắc là thầy sẽ trả được cho mình, phải không? Cho nên thôi cho mượn hai ba cây, đâu có ngờ là ông thầy ổng đi ổng nói 100 người cũng như vậy. Cho nên cất chùa xong, khánh thành rồi, trốn Phật tử. Tại đâu có đủ tiền trả ta. Vừa rồi chúng tôi nghe một câu chuyện rất là đau lòng. À có một cái cô Phật tử đó khá giàu, thì cũng thương quý thầy như vậy, và quý thầy cũng biết là cô tốt á nên hay tới mượn tiền cất chùa.
[55:18]Và cô thế chấp căn nhà để lấy tiền cho quý thầy mượn cất chùa, với cái lời hứa là khi khánh thành quý thầy sẽ trả lại. Nhưng mà sau đó thì quý thầy không không trả lại, mà quý cô không còn tiền để trả lại ngân hàng để lấy cái nhà và ngân hàng siết mất cái nhà luôn. Mấy căn nhà mất hết, mà không còn nhà để ở. Đến gõ cửa đòi quý thầy thì quý thầy nói đi vắng. Thì cô buồn quá đến gặp luật sư, thì ông luật sư này ổng không phải là Phật tử, ổng nói một câu rất là đau. Ổng nói: "Hết chuyện, bà tin bà đi tin mấy ông thầy chùa." Rất là đau.
[55:54]Thì ở đây mình thấy là cái lỗi ở ai? Lỗi của ai? Mình trách lỗi quý thầy trước, là quý thầy đã không cân đối được, không đánh giá được cái phước trong quá khứ của mình, cũng không đánh giá được cái công đức trong hiện tại của mình, mà đã liều lĩnh rồi làm liên luỵ đến Phật tử. Nó như vậy. Nên chúng ta nhớ trên đời này, khi chúng ta làm một việc nghĩa, đừng tưởng là hễ mình làm việc tốt thì sẽ thành công, không, không có đâu. Cái phước quá khứ mình đủ chưa? Công đức hiện tại đủ chưa? Nếu cả hai cái đó đều tròn đầy thì rất là suôn sẻ. Mọi việc sẽ xảy ra đều đều như mình dự tính và sẽ thành công.
[56:36]Như vậy, nên do đó là nhân cái an cư, chúng ta nói về cái tính cách liều lĩnh của cái việc tu hành và việc nghĩa. Chúng ta nhớ hai tiêu chuẩn mà mình phải dựa, mà mình phải biết đánh giá khi định làm một việc gì. Nếu mà mình thiếu thốn nhiều quá là biết phước quá khứ thiếu. Khi phước quá khứ thiếu rồi thì phải cân nhắc cái sự tu hành trong hiện tại mình đã nghiêm chỉnh đúng chưa? Phải nhớ như vậy. Mà cũng đừng đợi tới lúc đó mới đánh giá cái sự tu hành của mình, mà phải đánh giá ngay ngay từ bây giờ. Ngay từ bây giờ là phải ráng tu cho chân chính, nghiêm túc. Thì đến khi mà mình đụng việc cần phải làm
[57:16]thì mình thường sẽ được chư thiên, hộ pháp gia hộ cho mình. Như vậy. Do đó là có những điều mà chúng ta đừng có gượng ép là vậy đó. Ví dụ khi mình định làm việc gì mà nó khó khăn quá khứ quá đi, mà công đức hiện tại cũng chưa đủ. Công đức hiện tại của mình chưa đủ tức là mình chưa thuyết phục được chư thiên ở trên trời, hãy nhớ điều đó. Cái câu nói này nghe rất là huyền hoặc, huyền thoại, nhưng mà là một câu nói rất là xác đáng. Nếu mình chưa đủ phước quá khứ mà công đức hiện tại cũng chưa thuyết phục được chư thiên, hộ pháp thì đừng có làm. Cái câu nói mà cái công đức hiện tại thuyết phục được chư thiên, hộ pháp trên trời nghĩa là sao?
[57:59]Nghĩa là chúng ta đã sống rất là tốt, luôn luôn ở trên cao chư thiên, hộ pháp, chư Bồ Tát đều theo dõi chúng ta, không có thiếu, không có thiếu lúc nào hết. Chúng ta phải tin điều đó cho chắc. Mà luôn luôn mình tốt quá đi, trong thẳm sâu trong tâm hồn của mình, mình không là một người ích kỷ, không là một người kiêu mạn, không là một người tham vọng, chỉ thuần lo cho đạo, lo cho chúng sinh, thì tâm đó và những việc làm đó sẽ thuyết phục được chư hộ pháp trên trời, sẽ hỗ trợ những điều tốt cho mình làm. Còn nếu mà trong thâm sâu tâm hồn của mình, khi mình làm điều gì mình còn có tâm cầu phước nè,
[58:37]mình còn làm có khoe khoang nè, mình có kiêu ngạo là vì mình làm điều tốt nè, mình có tham vọng là để được cái ưu thế gì đó nè, thì dù mình có làm nhiều, ở trên cao mình vẫn không thuyết phục được chư thiên, chư hộ pháp. Nên đây là điều chúng ta phải cảnh giác lại cái nội tâm của mình, là chúng ta thuyết phục được cái hạnh của mình, cái lời nói của mình, việc làm của mình và ý nghĩ của mình thuyết phục được chư thiên, hộ pháp, nhớ như vậy. Bây giờ chúng ta nói về vấn đề chư Tăng. Là khi mà sắp xếp cho các tỳ kheo an cư ba tháng, là song song với cái việc là để tránh cho các tỳ kheo quá vất vả trong mùa mưa ở Ấn Độ, Đức Phật cũng bắt buộc là các
[59:22]tỳ kheo do rảnh rỗi, không phải đi du hành, không phải đi khất thực, thì phải nỗ lực, dồn công sức để tu tập. Đó. Thì ở đây chúng ta thấy thế này: Là trong một năm chư Tăng tạm chia ra làm hai giai đoạn. Một giai đoạn ngoài ba tháng an cư là giai đoạn vừa tu mà vừa...
[59:47]vừa tu mà vừa gì? Vừa du hành giáo hóa. Đó, chúng ta nhớ. Thời đó rất là rõ, cái công việc được phân ra rất là rõ như vậy. Ngoài ba tháng an cư là chư tỳ kheo vừa tu, ban ngày vẫn phải tu, ban đêm phải tu, nghĩa là không bỏ việc ngồi thiền, tụng kinh. Lẩm nhẩm tụng kinh, tụng kinh đâu phải giống như tụng như mình bây giờ. Tụng kinh tức là ôn để giữ kinh cho thuộc, đừng để mất. Để ai cũng quên hết là lời Phật dạy mất luôn. Cho nên lẩm nhẩm lẩm nhẩm mỗi ngày lẩm nhẩm để giữ lại cái lời dạy của Phật. Vừa tu mà vừa du hành giáo hóa. Khi đi khất thực tiếp xúc nơi này, tiếp xúc nơi kia thì tiện theo đó thuyết pháp để dạy Phật tử.
[1:00:27]Đó là cái việc vậy. Rồi nhưng mà giai đoạn khác, giai đoạn thứ hai là trong ba tháng an cư thì tạm ngưng cái việc du hành giáo hóa để thúc liễm chuyên ròng tu tập. Hai giai đoạn rất là rõ. Thì một giai đoạn mà du hành giáo hóa là 9 tháng, giai đoạn an cư tu tập là 3 tháng. Thì cái ý nghĩa gì nơi đó? Ý nghĩa là thế này: Là cái việc mà vừa tu dưỡng mà vừa giáo hóa, tức làm lợi ích chúng sinh á, là cái việc chiếm phần lớn thời gian của chúng ta. Ai cũng phải vậy. Mình là người xuất gia phải vậy, mà người cư sĩ cũng phải vậy. Người xuất gia thì dễ hiểu rồi, phải không? Là hằng ngày chúng ta tu tập, rồi tiện ở đâu chúng ta thuyết pháp,
[1:01:15]à là phụ với thầy mình công quả, giúp đỡ khi Phật tử tới chùa, vân vân. Tức là những việc đó cũng là gọi là công quả, cũng gọi là giáo hóa. Mà những cái thời khóa công phu tu hành thì không bỏ, đó là việc chiếm thời gian nhiều trong một năm. Nhưng mà bên cạnh đó, tuy vừa tu vừa làm việc, nhưng mà cái tu đó nó vẫn không đủ bù vô cái làm việc. Chúng ta nhớ một điều là khi vừa tu vừa làm việc, thường thì cái tu nó không đủ bù cho cái làm việc. Cái làm việc nó vẫn đánh vào tâm hồn mình dần dần, làm cho tâm mình nó loãng dần, loãng dần, luôn luôn như vậy. Và do đó, chúng ta luôn luôn cần một thời gian nào đó
[1:01:58]để chuyên ròng, thúc liễm nội tâm trở lại, mà Phật đã chế ra, đó là ba tháng an cư. Trong ba tháng an cư đó chư tỳ kheo bỏ công việc, tạm ngưng công việc giáo hóa để thúc liễm, thanh lọc nội tâm. Đó là cái ý của Phật. Sau ba tháng, với cái thiền định vững chắc hơn, với nội tâm được thanh lọc hơn, oai nghi đi, đứng, giới hạnh được củng cố hơn, bắt đầu tiếp tục cái nhiệm vụ cao cả của một người Sa-môn là giáo hóa. Nên ở đây, cái thời gian sắp xếp của Phật cho chư tỳ kheo lại tiếp tục cho chúng ta một bài học sâu sắc, đầy ý nghĩa, là chúng ta sống trên đời này, dĩ nhiên là chúng ta phải phải làm việc.
[1:02:48]ta phải làm việc, người tu có cái công việc Phật sự của người tu, người cư sĩ có những cái việc thế sự của người cư sĩ, đó. Nhưng mà vì chúng ta là đệ tử Phật, cho nên dù chúng ta là người xuất gia hay chúng ta tại gia, chúng ta đều có cái thời gian để tu tập. Chúng ta sắp trong ngày đều có thời gian tu tập. Quý thầy thì thời gian tu tập trong ngày nhiều hơn, còn người cư sĩ thì thời gian tu tập trong ngày ít hơn, đó như vậy. Nhưng mà bên cạnh cái sự tu tập đó, chúng ta có cái công việc phải làm. Nếu mình là người tại gia thì mình phải làm ăn, phải mua bán, phải đi làm công sở, đó, nghĩa là để kiếm sống.
[1:03:29]Mà nếu mình là người xuất gia thì mình có những Phật sự là phải lo việc giáo hội, phải lo việc chùa, đôi khi mình phải đi cúng, đi tụng, nhiều việc phải làm, tức là những việc Phật sự hay những việc thế sự. Thì cái thời gian chúng ta tu á, nó cũng chỉ cầm cầm thôi, nó vẫn bị cái thời gian mà chúng ta làm việc nó làm loãng cái tâm mình đi. Do đó, theo như cái tấm gương của chư Tỳ kheo mà Đức Phật đã chế, chúng ta nên có những thời gian chuyên ròng tu tập, nên có những thời gian chuyên ròng tu tập. Đối với người xuất gia, chúng ta nên có những ngày tháng an cư tinh nghiêm, thúc liễm nghiêm túc rõ ràng,
[1:04:11]không để xâm phạm thời gian đó, tu hành thanh lọc nội tâm rất là kỹ. Hoặc là có những thời gian chúng ta nhập thất, à, chúng ta không tiếp duyên để chuyên chú vào việc lễ Phật, thiền định, vân vân, đó là cái người xuất gia. Còn nếu là người tại gia, chúng ta cũng phải sắp có những ngày nào đó chúng ta chuyên ròng tu tập. Ví dụ như là chúng ta đến chùa dự một cái Bát Quan Trai là để trong ngày hôm đó là mình sống hoàn toàn trong cái không khí tu hành của đạo, bỏ hết mọi việc thế gian, bỏ hết việc gia đình, việc làm ăn buôn bán, bỏ hết luôn. Như vậy, có những cái ngày thỉnh thoảng tu như vậy mà chúng ta củng cố được cái đạo lực của mình mà tiếp tục sống giữa
[1:04:53]cuộc đời, vừa phải bươn chải làm ăn mà vừa phải làm vô số những điều thiện, đó. Này đây là một bài học mà chúng ta cũng học được như vậy. Sống trên đời này đó là cái lúc mà chúng ta tu dưỡng á, chúng ta tu dưỡng hai điều chính. Cái thời gian mà chúng ta chuyên ròng á, nghĩa là chư Tăng trong thời gian an cư hay nhập thất, cư sĩ tham gia những cái khóa tu, hoặc là khóa thiền, hoặc là khóa Phật thất, hoặc là khóa Bát Quan Trai là chúng ta rèn luyện hai cái điều chính để chúng ta chuẩn bị bước ra ngoài làm việc trở lại. Hai điều chính đó là gì? Một là chúng ta nâng cao tiếp tục cái đạo đức của mình.
[1:05:38]Hai là chúng ta củng cố cái khả năng tĩnh tâm của mình hay còn gọi là định lực. Dùng chữ định lực thì nói nghe hơi cao, tức là những vị mà phải đắc định, nhập định được mới gọi là định lực. Còn bình thường chúng ta nói là củng cố cái khả năng tĩnh tâm của mình, củng cố cái khả năng giữ được tâm hồn bình thản của mình. Đây là hai điều rất là quan trọng. Vì đạo đức và cái khả năng tĩnh tâm á là cái sức mạnh để chúng ta bước ra mà chúng ta đối diện với mọi điều trong cuộc sống. Người cư sĩ cũng vậy mà người tu sĩ lại còn quan trọng hơn nữa. Bây giờ mình bước ra cuộc đời thì mình thấy thế này, chung quanh chúng ta là gì?
[1:06:21]Chung quanh chúng ta là cuộc đời này đầy, đầy cám dỗ, phải không? Đầy những cám dỗ, đầy những trò vui tội lỗi, mà nếu mình không có cái đạo đức vững chắc thì mình sẽ bị sa ngã. Do đó, dù là người xuất gia hay người tại gia, chúng ta đều phải cần có cái đạo đức để tránh được cái cám dỗ. Cái thứ hai nữa chung quanh chúng ta là cái gì? Chung quanh chúng ta là rất nhiều người ác, chứ không phải sống trên đời là người ta đều thiện hết đâu. Trên đời này nhiều người xấu và nhiều người ác. Nếu mà mình không có đạo đức thì mình sẽ, sẽ sao? Sẽ bị ảnh hưởng bởi họ, bị lây nhiễm bởi họ rồi từ từ mình cũng trở nên ác độc, thủ đoạn, mưu mô giống như họ luôn.
[1:07:15]Do đó, chúng ta phải có cái đạo đức để chúng ta giữ vững được tâm hồn mình trước mọi cái ác độc, mưu mô của cuộc đời. Thứ ba nữa, cuộc đời chúng ta là đầy những cái gì nữa? Đầy những cái gì? Đầy những, những nghịch cảnh, những khó khăn, đúng không? Cuộc đời là như vậy, nhiều ngang trái, nhiều nghịch cảnh, nhiều khó khăn lắm. Chớ có ai là sống trên đời là sung sướng từ đầu tới cuối không? Có không? Có giơ tay lên. Không có đâu. Nếu mà kiểm lại cuộc đời mình luôn luôn có những điều nào đó làm cho mình phải buồn, phải khổ, phải không? Và như vậy, chúng ta rất cần một cái nội tâm vững chắc, bình thản, an tĩnh để chúng ta chịu đựng được những ngang
[1:08:05]trái, những khó khăn của cuộc đời này, đúng không? Và như vậy, chúng ta trở lại chúng ta nói là chúng ta luôn luôn cần tu dưỡng, cần cải thiện, cần bổ sung hai điều trong tâm hồn của mình để chúng ta bước ra mà đối diện với cuộc sống này. Thứ nhất là đạo đức, thứ hai là tĩnh tâm, đúng, đó thuộc bài, mới nói là thuộc rồi. Chúng ta luôn luôn như vậy. Và có những giờ phút mà chúng ta dứt các duyên bên ngoài, không có tiếp xúc nhiều để chúng ta lui lại trong một cái phòng vắng của mình, ừ trong một cái gian nhà nhỏ của mình với một cái bàn thờ Phật nho nhỏ để chúng ta tụng bài kinh ngắn, chúng ta lạy Phật thiết tha, chúng ta bắt chân chúng ta ngồi thiền tu dưỡng.
[1:08:55]Đó là chúng ta củng cố hai cái điều là đạo đức và khả năng tĩnh tâm để sau khi đó chúng ta mở cửa ra trở lại với cuộc đời, chúng ta là những con người vững vàng để mình có thể giữ được chính mình, đồng thời có thể giúp đỡ được người khác. Chớ còn mình nói là mình sống trên đời mình làm người tu đi giáo hóa người khác hoặc mình làm người cư sĩ mình đi mình làm việc thiện để giúp đỡ người khác, nhưng mà hễ mình thấy ai xấu mình xấu theo, hễ thấy ai có cám dỗ rủ đi đánh bài đi đánh bài theo, mà hễ thấy ai chửi thì mình buồn, thì như vậy mình không làm được điều gì có lợi cho người khác, phải không?
[1:09:33]Đó, nghĩa là gọi là một người vững chắc được tâm hồn mình mới có thể làm lợi ích cho chúng sinh, mà vững chắc cái tâm hồn mình là ba cái điều đó đó. Tức là thấy ai mà rủ đi vô vũ trường là không đi, phải không? Chỗ trò chơi sa ngã không bước vô. Thấy cái người tà ác mình không ác theo. Thấy người ích kỷ mình không bắt chước không ích kỷ. Và đồng thời, bao nhiêu nghịch cảnh người ta có chửi mắng, bình thản giữ gìn. Thì cái người mà có ba cái tính chất đó, ba cái khả năng đó, ba cái bản lĩnh đó thì mới có thể làm được cái việc Phật sự, là được những việc từ thiện được, hoặc là có thể sống trên đời mà an ổn được.
[1:10:11]Mình nói không làm việc từ thiện, mình nói đi làm ăn thôi hoặc làm việc trong cơ quan thôi thì chúng ta cũng bị ba điều đó. Một là những cái cám dỗ tội lỗi, hai là những cái người đồng nghiệp xấu họ rủ rê, và ba là những cái nghịch cảnh khó khăn mà mình phải chịu đựng. Luôn luôn như vậy. Nên ở trong đạo cũng vậy, chuyện thế gian cũng vậy, là chúng ta đòi hỏi chúng ta phải có, thứ nhất là đạo đức, thứ hai là khả năng tĩnh tâm để chúng ta chống đỡ, chịu đựng được ba cái điều đó đến với mình. Ba điều đó đến với mình, nhớ ba điều gì? Nói đi nói lại nãy giờ. Nhất là cám dỗ, hai là sự lây nhiễm với cái cái ác chung quanh, thứ ba là nghịch cảnh, đúng, đó như vậy.
[1:10:57]Ba điều đó nó vây bủa, mình phải có bản lĩnh để chống đỡ lại ba điều đó để mình tiếp tục sống là một người đệ tử Phật chân chính và mới có thể giúp đỡ được mọi người, đó như vậy. Như vậy, khi mà hiểu được điều này rồi thì cái thời gian mà gọi là an cư đó là phải thời gian mà để nghỉ chơi cho sướng không? Phải không? Hổng. Bắt đầu mới thấy cực, phải không? Như vậy ba tháng an cư là ba tháng là mình rèn luyện để chuẩn bị sau an cư là phải làm việc vất vả hơn mà hiệu quả hơn. Nghĩa là sau khi ba tháng an cư mình đi ra rồi, cái người Phật tử họ trông thấy mình thì họ thấy mấy thầy sao? Mấy thầy tuyệt vời quá, phải không?
[1:11:39]Ba tháng an cư thầy nó dễ thương quá, điềm đạm quá, đạo đức quá. Đó, phải như vậy mới được, chứ đừng có ba tháng an cư xong mặt nhìn mặt mấy thầy băng hăng bó hó, chầm hăm, ngoặm ngoặm đó thì mệt lắm, không được. Nên nghĩa là phải có cái đạo lực tăng tiến sau ba tháng an cư như vậy để sau đó mình làm việc Phật sự, Phật tử tin tưởng hơn thì mỗi năm mình mới tính một tuổi hạ một cách xứng đáng. À năm nay tôi đã được đó là 5 năm hạ, 10 năm hạ, 20 năm hạ mà đúng là mỗi năm như vậy là mình trưởng thành lên lần lần, trưởng thành lên lần lần. Giống như cái người bên ngoài cũng vậy, cứ mỗi tuổi mỗi lớn lên thì
[1:12:16]người ta càng càng giỏi lên, càng kinh nghiệm, càng đứng đắn lên, càng đạo đức lên, chứ không phải là là để lớn tuổi mà hư, không phải, càng lớn tuổi càng càng tốt hơn. Thì trong đạo cũng vậy, hễ đếm cái tuổi hạ cao thì là phải giỏi hơn, tuyệt vời hơn, đạo đức hơn là do trong ba tháng an cư mình tu rất là nghiêm túc, là như vậy. Bây giờ mình nói lại cái hoàn cảnh ngày hôm nay. Đó là ngày xưa là như vậy, thì bây giờ ngày nay an cư 3 tháng thì chúng ta thấy nếu mà xét trên thực tế đó, nó không còn phù hợp lắm. Không còn phù hợp lắm là vì sao? Bởi vì ngày xưa đó Ấn Độ là mưa gió khốc liệt, cho nên phải né phải núp.
[1:13:01]Mà ngày nay mình có bị mưa gió dữ dội không? Không, phải không? Nếu đi thì mưa thì mặc cái áo mưa rồi đi, trùm cái áo mưa lên rồi đi tới đâu cũng tới, cũng vì mưa có một chút xíu là tạnh. Cho nên mùa mưa, mùa nắng này cũng không đến nỗi là phải phải phải trốn, phải núp, không thể đi ra ngoài lắm. Đó. Rồi đồng thời là là dù an cư hay không an cư gì là mình cũng chẳng có đi gieo xin ăn hết trơn, phải không? Phật tử lúc này thuần thành biết nên thường mang tới cúng. Cho nên chẳng cần an cư không an cư gì Phật tử cũng mang tới cúng. Cho nên là phải thúc liễm trong 3 tháng, có lẽ chúng ta phải hiểu một ý nghĩa khác chứ không còn giống như thời Đức Phật.
[1:13:38]Tuy nhiên, tại sao chúng ta vẫn tiếp tục duy trì 3 tháng an cư mùa mưa? Vì sao? Mà chúng ta không nói: "Ồ, bây giờ hết thực tế rồi tôi bỏ"? Không được như vậy. Không được mà nói: "Ờ, không còn giống hoàn cảnh Ấn Độ, bỏ" là không được. Chúng ta vẫn tiếp tục nghiêm chỉnh, nghĩa là mỗi năm đều thực hiện 3 tháng an cư. Vì sao vậy? Bởi vì hai lý do chính. Lý do thứ nhất là chúng ta đúng là trong một năm chúng ta cần 3 tháng thúc liễm tu hành. Phải không? 3 tháng thúc liễm tu hành bình thường. Trừ những người nhập thất, nhập 6 tháng, năm thì đó là đặc biệt rồi. Còn một người tu bình thường thì cần một năm 3 tháng thúc liễm.
[1:14:19]Đó là thứ nhất, lý do thứ nhất. Lý do thứ hai là chúng ta muốn giữ gìn một cái gì của Phật để lại, một cái hình ảnh của Phật để lại. Phật đã lập ra 3 tháng an cư, bây giờ mình để thương nhớ Phật, mình muốn giữ cái dấu vết đó, mình tôn trọng cái truyền thống đó, cho nên mình không phá vỡ. Dù là cái hoàn cảnh nó không còn thực tế nữa, nhưng mà vì thương Phật, vì kính Phật, vì để tưởng nhớ Phật, mình vẫn tiếp tục thực hiện 3 tháng an cư. Nên ở đây là cái việc mà 3 tháng an cư á nó vừa có cái ý nghĩa là đạo lý, mà vừa có ý nghĩa tình cảm. Ý nghĩa đạo lý là vì chúng ta cần thời gian để thúc liễm tu hành.
[1:15:06]Ý nghĩa tình cảm là chúng ta muốn giữ lại một cái hình ảnh gì đó, một cái dấu vết gì đó giống như thời Đức Phật. Đó là thuộc về tình cảm. Đồng ý ha? Sống trên đời phải như vậy. Chứ mà sống bằng lý trí quá, khô khan quá cũng không hay. Chúng ta sống phải có một chút tình cảm là như vậy, phải tưởng nhớ đến Đức Phật, phải thương nhớ đến Đức Phật và hình ảnh của Tăng đoàn ngày xưa. Chúng ta nhớ vào cái thời Đức Phật là trong cái tịnh xá còn nhiều cái cội cây to, trùm bóng mát, có một cái ao nước để chư Tăng tắm, rồi có những cái chòi lá nhỏ để chư Tăng cư trú bên trong. Là một cái tịnh xá như vậy có khi chứa đựng cả 500 vị, 1.000 vị.
[1:15:50]Sống với nhau quây quần, yên tĩnh, hạnh phúc, hòa hợp. Và cái mỗi mùa an cư là các vị cứ nghiêm túc ngồi thiền cả ngày như vậy, để thúc liễm như vậy. Đó là một cái hình ảnh đẹp. Và mỗi năm chúng ta an cư 3 tháng là để tìm lại cái hình ảnh mà đã mất đó. Chúng ta muốn xây dựng lại, nắm giữ lại, tưởng nhớ lại hình ảnh đã mất đó, một hình ảnh rất là đẹp. Ở trong cái khu tịnh xá đó, nơi cái ngôi nhà ở phía giữa được cất hơi lớn hơn một chút, đẹp hơn một chút, thì nơi đó có bậc Đạo Sư của chúng ta, có bậc Thế Tôn của chúng ta, có bậc Chánh Giác của chúng ta đang an trú trong cái ngôi nhà nhỏ đó, đang an trú trong thiền định đó.
[1:16:35]Đang an trú trong thiền định nhưng tâm của Ngài phủ trùm hết, theo dõi tất cả những đệ tử của mình ở chung quanh. Đồng thời phủ trùm hết, theo dõi hết tất cả những chúng sinh ở cõi người và cõi trời trong pháp giới để mà khéo tùy duyên hóa độ. Cái hình ảnh đó tuyệt vời, đẹp đẽ, nên mỗi năm chúng ta an cư 3 tháng cũng là để tìm lại cái hình ảnh xa xưa, dễ thương, đơn sơ, bình dị mà đẹp vô cùng như vậy, thánh thiện vô cùng như vậy. Và cũng vì vậy mà chúng ta cũng đề nghị là chùa và Giáo hội nên tránh tổ chức những Phật sự hay đám xám trong thời gian an cư. Trong 3 tháng an cư không nên tổ chức Phật sự gì nhiều,
[1:17:19]không nên tổ chức đám xám gì nhiều làm bận. Dồn 3 tháng đó để tu học cho nghiêm chỉnh, để cho sau 3 tháng chư Tăng có cái đạo lực rõ ràng. Thì thường á là trong mùa hạ chư Tăng cần được dạy về bốn điều.
[1:17:35]Cái điều thứ nhất á là phải được tọa thiền để củng cố định lực. Đó là cái thứ nhất. Cái thứ hai á là chư Tăng có cơ hội để ngồi lại kiểm tra và cải thiện đạo đức với nhau. Thường hay ngồi họp mặt, góp ý nói với nhau là: "Tôi tu, tôi còn bị nhược điểm này. Nhưng mà tôi thấy tôi có ưu điểm này về đạo đức. Tôi thấy lòng từ bi tôi lớn hơn, nhưng mà đôi khi tôi vẫn còn bị cái ganh tị." Đó. Hoặc là có người góp ý nói là: "À, tôi thấy hiền giả rất là tinh cần, nhưng đôi khi có những lúc thấy hiền giả còn hơi sân. Xin hiền giả hãy khắc phục điều đó." Đó, như vậy là trong 3 tháng an cư vậy, ngồi với nhau, nói chuyện với nhau để rồi
[1:18:18]tu dưỡng, nâng cao cái đạo đức của mình lên. Ngoài những giờ phút thiền định là cái đào tạo thứ nhất, cái đào tạo thứ hai là cải thiện đạo đức. Cái đào tạo thứ ba á là nâng cao trình độ giáo lý. Trong thời gian 3 tháng an cư, chư Tăng được học về giáo lý thêm, học ôn lại những bản kinh Phật, những bản luận quan trọng để có giáo lý tu hành. Cái thứ tư mà chư Tăng phải được học trong thời gian an cư là học cái cách làm Phật sự. Trong 3 tháng thì chưa làm, nhưng mà được học là muốn tổ chức một buổi lễ phải tổ chức như thế nào? Muốn tổ chức một cái thời cúng phải tổ chức thế nào? Muốn hướng dẫn được thiếu niên Phật tử phải hướng dẫn như thế nào?
[1:19:01]Như vậy chúng ta thấy nó có bốn cái việc mà phải học trong an cư. Thứ nhất là? Thiền định. Thứ hai là? Đạo đức. Thứ ba là? Thứ ba là? Giáo lý, đúng. Thứ tư là? Phật sự, phương pháp làm Phật sự. Đó, bốn cái đó. Cho nên không phải trong mùa an cư chỉ học giáo lý không là sai nha. Mà có nhiều chùa vậy, tới an cư là cứ học hết bộ kinh này tới bộ kinh kia. Nghĩa là cứ học giáo lý không thì như vậy là chỉ được một chứ không có được bốn. Và như vậy khi chư Tăng bước ra khỏi an cư rồi không biết làm việc gì hết, đạo đức không được nâng cao, khả năng thiền định không được củng cố và không biết làm Phật sự.
[1:19:44]Do đó chúng ta mong rằng các chùa từ đây về sau khi mà tổ chức an cư là phải biết, phải tổ chức dạy cho Tăng Ni chúng bốn điều. Một là tổ chức ngồi thiền nghiêm túc, có phương pháp, có giáo trình, giáo khoa đàng hoàng. Thứ hai là tạo cơ hội để mà được đối thoại với nhau để kiểm tra và cải thiện đạo đức với nhau trong một cái tinh thần thương yêu, vui vẻ. Thứ ba là mới là giáo lý, là được học thêm kinh này kinh kia chút, chứ không phải là giảng kinh mà chiếm hết thời gian an cư. Và thứ tư là kiểm tra Phật sự, là củng cố phương pháp làm Phật sự. Đó là bốn điều chúng ta đã học, phải học. Như vậy, hôm nay chúng ta nói với nhau về những
[1:20:32]ý nghĩa giáo dục trong cái mùa an cư. Đó, là chúng ta đã nói về cái tình thương của Đức Phật đối với chư Tăng. Nhưng mà Ngài thương một cách khéo léo, không để cho những đứa con của mình ỷ lại và hư hỏng, vì gài vào đó một cái giá trị, một cái lý tưởng của đạo lý. Đó. Và chúng ta cũng thấy rằng là khi mà chư Tăng an cư sung sướng thì người cư sĩ phải vất vả hơn. Đó là quy luật cuộc đời. Và như vậy, chư Tăng cũng phải ráng tu để xứng đáng với cái sự vất vả, thương yêu, quý trọng của Phật tử. Chúng ta cũng nói với nhau rằng là trong cuộc đời này là mọi việc đều có một cái liều lĩnh, rủi ro. Nếu chúng ta nắm vững được cái phước quá khứ
[1:21:16]cũng như dựa được vào cái công đức hiện tại thì chúng ta mới dám liều lĩnh, chớ đừng có gượng gạo. Đó. Và trong mùa an cư, những lúc thúc liễm như vậy, chúng ta phải củng cố được vừa là đạo đức mà vừa là khả năng thanh tịnh tâm. Đó. Và chúng ta cũng nói rằng là vì thương nhớ Đức Phật cho nên chúng ta cố gắng giữ cái truyền thống an cư để giữ lại được cái hình ảnh của Phật và Tăng đoàn ngày xưa. Chúng ta cũng nói tới bốn điều phải học trong mùa an cư để nâng cao được cái trình độ cũng như đạo lực của chư Tăng như vậy. Hôm nay chúng ta có duyên gặp nhau buổi đầu, chúng tôi có vài điều trao đổi về cái tinh thần an cư. Hẹn lúc khác.
[1:21:56]Thật ra cũng hơi bất ngờ như vậy. Có ai hỏi gì không?
[1:22:01]Nếu không có ai hỏi gì thì mình nghỉ ha. Trước hết là chúng tôi cũng xin chúc cho các thầy, quý cô được một mùa an cư đầy tinh tấn, đạo hạnh được tiến bộ để làm được lợi ích cho chúng sinh. Chúng tôi cũng chúc quý Phật tử mà tham gia cái mùa an cư của Liên Quang Tịnh Xá thì tâm hồn được khai mở nhiều điều giá trị, ích lợi để mình sống ở giữa cuộc đời làm người đệ tử Phật xứng đáng, làm cho cái thương yêu, cái trí tuệ, cái lợi ích nó lan tỏa vào cuộc đời ở chung quanh mình. Và cuối cùng là xin chúc cho tất cả được nhiều hồng ân của Tam Bảo. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:22:52]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thượng tọa giảng sư Thích Chân Quang, toàn thể đạo tràng chúng con vô cùng sung sướng được đón nhận lời pháp nhũ cam lồ nhuần mát qua lời pháp của Thượng tọa, để chúng con chuyển hóa thân tâm. Cho con pháp Phật nhiệm mầu để con giải vạn mối sầu trong tâm. Thay lời Tăng chúng, Tăng Ni và Phật tử đạo tràng Linh Quang Tịnh Xá,
[1:23:30]toàn thể đạo tràng chúng con vô cùng tri ân Thượng tọa giảng sư chẳng quản đường sá xa xôi, Phật sự đa đoan, nhưng ngài vẫn nhín chút thời gian đến với đạo tràng chúng con và bố thí cho chúng con mưa pháp cam lồ, tràn đầy ý nghĩa đạo vị và tròn đầy tình cảm, không thiếu cái phần vui vẻ, để chúng con vững chãi và tự tin vươn lên, vượt qua những nghịch cảnh khó khăn trong hằng ngày. Toàn thể chúng hội chúng con thành tâm bái tạ.
[1:24:35]Nam mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Nam mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Chắp tay quỳ kính lạy hình Người, thiết tha con khấn nguyện cầu. Quê hương là dòng sông mát trong trăng vàng soi sáng.
[1:25:10]Nam mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Nam mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Đóa hoa tươi sắc vô thường, sớm trưa rơi rớt muôn lường. Nương thuyền từ vượt qua bến mê đến nơi bờ giác.
[1:25:45]Mẹ hiền Quán Thế Âm,
[1:25:51]giọt nước cành dương xoa dịu lầm than. Mẹ hiền Quán Thế Âm, đem đến an vui dứt sạch ưu phiền.
[1:26:10]Mẹ hiền Quán Thế Âm, ngàn mắt ngàn tay vô lượng vô biên.
[1:26:22]Mẹ hiền Quán Thế Âm, chiếu sáng yêu thương khắp nơi bình yên.
[1:26:35]Nam mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Nam mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Chiến tranh đau đớn cuộc đời, bão giông mây nước ngập trời. Con xin Mẹ từ bi, xót thương cứu độ trần gian.
[1:27:39]hiền Quán Thế Âm,
[1:27:51]giọt nước cành dương xoa dịu lầm than. Mẹ hiền Quán Thế Âm, đem đến an vui dứt sạch ưu phiền.
[1:28:10]Mẹ hiền Quán Thế Âm, ngàn mắt ngàn tay vô lượng vô biên.
[1:28:22]Mẹ hiền Quán Thế Âm, chiếu sáng yêu thương khắp nơi bình yên.
[1:28:35]Nam mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Nam mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Chiến tranh đau đớn cuộc đời, bão giông mây nước ngập trời. Con xin Mẹ từ bi, xót thương cứu độ trần gian.
[1:29:11]Chiến tranh đau đớn cuộc đời, bão giông mây nước ngập trời. Con xin Mẹ từ bi, xót thương cứu độ trần gian.
[1:29:29]Chiến tranh đau đớn cuộc đời, bão giông mây nước ngập trời. Con xin Mẹ từ bi, xót thương cứu độ trần
[1:29:52]gian. Như mây như gió thênh thang, xin tâm này biết yêu thương mọi loài.
[1:30:31]Tình thương dâng khắp muôn nơi, bao la ngàn chốn xa xôi vạn trùng.
[1:30:43]Như là một trái tim chung, như chung dòng máu, như cùng nỗi đau.
[1:31:01]Thương người nghèo khó lo âu, thương ai chẳng biết tìm sâu đạo mầu.
[1:31:16]Thương loài cầm thú hoang vu, chim bay khắp chốn, sông sâu cá bơi.
[1:31:32]Thương người trong cuộc mộng say, nên bàn tay bẻ bàn tay ruột rà.
[1:31:47]Thương trong địa ngục đọa đày, từ lâu si ám nên gây tội tình.
[1:32:02]Lòng này thương hết chúng sinh, cho dù kẻ oán người thân cũng đồng.
[1:32:17]Dòng đời đầy những đau buồn, lòng người đầy những ghen hờn đổi thay.
[1:32:33]Một lòng quỳ dưới Phật đài, nguyện người người biết chung xây tâm từ.
[1:32:48]Từ nay cho tới ngàn sau, một con tim nhỏ để yêu quý người.
[1:33:03]Đôi môi xin tặng cho đời, ngàn lời trìu mến, vạn lời thương yêu.
[1:33:18]Bàn tay nồng ấm làn hương, dựng xây cuộc sống đẹp như thiên đường.
[1:33:34]Đời là một giấc mơ chung, hận thù thì hết, tình thương thì còn.