[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:23]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:37]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:50]Mời quý thầy, quý cô, quý Phật tử ngồi xuống. Ở đây chắc chia nhiều ghế nhưng mà không có ai ngồi. Đến chừng chừng người ta chất ghế, làm gì để ghế bỏ không thấy nó buồn. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Ừm, hôm trước có một đề tài thầy soạn rồi cái cái mệt quá thôi không không không có giảng. Rồi sáng nay nhân dịp có vừa khóa tu, vừa có quý Phật tử như ở Trà Vinh rồi lên, cái thầy nói luôn cái đề tài này. Hôm trước thầy có nói sơ sơ với sư Bác Viên Giác há, nhớ không, cái ý đó đó, là là gì ai nhớ không? Bài học đầu tiên khi vào chùa. Thì thường cái bài học đầu tiên á cái chữ đầu tiên nó có hai nghĩa:
[1:32]một cái nghĩa là căn bản, một cái nghĩa là cái ấn tượng ban đầu. Nó có hai cái nghĩa như vậy. Ví dụ bây giờ một người xuất gia khi vào chùa á thì cái ý nghĩa của bài học đầu tiên thì nó nó thuộc vào nghĩa nào? Nghĩa? Nghĩa căn bản, phải không? Tức là mình mới vào chùa, thì trước khi đi xuất gia á thì coi như là mình đã đến chùa nhiều lần rồi, cũng đã làm người cư sĩ tới lui đủ hết rồi, thành thử ra cái ấn tượng ban đầu nó không phải lúc vào chùa xuất gia nữa, mà lúc đó là cái chương trình học do chùa quy định, do giáo hội quy định, do truyền thống quy định, vân vân. Thì là cái người xuất gia đó thì cái bài học là do cái chương
[2:13]trình của chùa, theo cái hệ thống giáo lý truyền thống để lại thì đó, bài học đầu tiên có nghĩa là bài học căn bản ha, là căn bản những cái bước đi ban đầu, mình học về giới luật, rồi mình học về những cái đạo đức, rồi bài học về những cái thời khóa công phu, vân vân, gọi là bài học đầu tiên. Nhưng mà cái nghĩa mà cái bài học đầu tiên khi vào chùa mà nếu cho người cư sĩ á hay là một cái ấn tượng ban đầu. Ừ ví dụ như cái người cư sĩ mà theo duyên của mình á, mình tới chùa mình gặp trong cái dịp nào đó, cái nó trở thành cái ấn tượng mình hiểu đó là bài học ban đầu. Ví dụ nhằm cái lúc mà cái người
[2:51]đến chùa nhằm cái lễ nào đó, cái ông thầy ổng giảng bộ kinh Hoa Nghiêm, cái bài học đầu tiên của mình là bài học gì? Kinh Hoa Nghiêm, nghe ớn luôn. Từ đó mình hiểu đạo Phật, hiểu đạo Phật là ở đâu trên chín tầng mây á. Hễ nói tới đạo Phật là nói đâu trên mây khơi khơi, không dính gì tới chuyện trần gian này hết trơn. Tại vì vô chùa đầu tiên là nghe bài giảng kinh Hoa Nghiêm. Nhưng mà nếu bữa đó vô chùa nhằm cái dịp mà mà cái lễ gì đó mà chưa phải tới cái cái cái dịp ví dụ như là cái dịp công quả đi, rồi đang cất chùa, cái vô cái quý thầy quý cô nhờ: Thôi vô bếp phụ bếp. Thì vô trong đó bùng khói lửa, bên đây tạt qua bên kia nói lại,
[3:26]rồi xỉa mắng đồ nhau đủ thứ chuyện, tại nhà bếp chùa hay lộn xộn. Không biết chùa mình có hay không? Thầy đi rình qua rình lại hoài mà chưa thấy. Thì lúc đó là bài học đầu tiên của người cư sĩ lúc đó là cái gì? Là sao? Là phải phải gây lộn cho giỏi như trong nhà bếp đó. Thực ra đây á mà mình dùng cái chữ bài học đầu tiên á nó có hàm cái nghĩa là một cái gì đó nó đến từ buổi đầu, nhưng mà rồi nó để lại cái ảnh hưởng suốt cuộc đời tu hành của mình, dù mình là người cư sĩ hay mình là người xuất gia cũng vậy. Nên cái ấn tượng ban đầu rất là quan trọng, mà ở đây cũng là theo cái duyên nữa. Nên người cư sĩ đến chùa mà gặp cái duyên ban đầu đẹp,
[4:06]cái tự nhiên mình có ấn tượng đẹp về đạo Phật. Mà nếu mình gặp cái duyên ban đầu nó xấu, mình có ấn tượng xấu về đạo. Còn người xuất gia á, khi vào chùa mà được học cái bài căn bản mà cái bài đó là bài có giá trị á, thì đời tu mình rất là tốt. Còn nếu cái bài không có giá trị, đời tu mình không tốt. Thầy ví dụ thế này: ví dụ như khi vào chùa đầu tiên cái mình được ông thầy ổng dạy về cái tâm từ bi, thì nói người cuộc đời tu hành người này coi như hên. Hên là lấy cái tâm từ bi làm cái nền để rồi suốt cuộc đời còn lại mình cứ tu theo cái hạnh đó, thì người này hên. Còn nếu vô đầu tiên cái ông thầy ổng cho mình tụng thập chú
[4:44]Lăng Nghiêm, là cuộc đời này mình không biết không không dám phê bình nha, miễn bàn đó, tại vì trong mấy chú không có không giáo lý trỏng, mà cứ cho nó là quan trọng. Và tu theo cái niềm tin, à nghĩ rằng cái chú như vậy là linh lắm, tu bằng niềm tin, thì cái suốt cuộc đời người này còn lại sẽ bị ảnh hưởng bởi cái cái loại niềm tin của một giáo lý mà không hiểu gì hết. Tụng những cái câu không hiểu gì hết mà cứ tin rằng đó là cao siêu, thì suốt cuộc đời tu hành của người này cũng sẽ đi theo con đường như vậy, bị ảnh hưởng như vậy. Nên mình không biết tốt hay xấu, thôi mình nói tốt thì mình không
[5:17]không muốn nói, mà nói xấu thì mình sợ mích lòng, thôi ai hiểu ngầm ha. Cho nên cái cái bài học đầu tiên á là cái điều mà làm cho mình phải suy nghĩ dữ lắm, mình phải thấm thía, phải nhìn lại và đôi khi mình phải thoát ra khỏi cái ảnh hưởng của nó. Mà nó là tùy lúc nữa. Ngày hôm nay mình muốn nói bài học đầu tiên á để rồi mình chọn lại cái điều gì là cần thiết nhất, quan trọng nhất trong ngày hôm nay để mình chọn đó làm bài học đầu tiên cho người đệ tử Phật mình. Bây giờ coi ngày hôm nay đạo Phật mình thiếu cái gì nhất, thì giờ mình sẽ lấy cái đó, dạy cái đó, dạy về điều đó đầu tiên. Ví dụ như nếu nào giờ ừ đạo Phật của mình nó thiếu cái tu,
[5:54]thiếu cái thực hành thiền định, thì mình phải lấy cái thiền định làm cái ấn tượng để dạy ban đầu cho người đến đến chùa. Hoặc là nói đạo Phật mình bây giờ sao bộ thiếu từ bi quá, thì mình phải lấy cái tâm từ bi để đem làm bài học đầu tiên cho mọi người khi đến chùa, vân vân. Nên hôm nay chúng ta nói bài này là vậy, để bàn với nhau xem hiện nay đạo Phật mình đang thiếu cái gì trầm trọng nhất mà chúng ta phải biết lấy đó làm bài học đầu tiên để bổ sung. Mà nếu sau này quý thầy quý cô làm thầy thì cũng phải lấy cái này làm bài học đầu tiên để dạy cho đệ tử của mình, mà bổ bổ sung vào lấp đầy cái khuyết điểm mà đạo Phật đang bị.
[6:32]Rồi chúng ta nói chuyện từ từ rồi mình bàn với quý vị vậy. Giờ mình trở lại nói từ cái cái ấn tượng ban đầu chút. Thường á là người cư sĩ theo duyên của mình á mà khi vào chùa gặp một cái sự kiện đầu tiên để trở thành cái ấn tượng khó phai. Mà hôm trước sư Bác Viên Giác có nói cái câu thơ gì đó, nhớ không? Ai nhớ câu thơ đó không? Cái thuở ban đầu Làm sao nữa? Chà, sao rành mấy cái câu thơ đó vậy kìa? Đúng rồi. Cái thuở ban đầu lưu luyến ấy nghìn năm nghìn năm gì nữa? Hồ dễ mấy ai quên. Thì thơ hình như của Hồ Dzếnh vậy đó, tức là cái cái cái ấn tượng ban đầu vậy. Ví dụ thế này, cái người mà có cái duyên không tốt với đạo Phật,
[7:15]khi họ bước vào chùa cái lần đó cái họ gặp hai cái người tu đang gây lộn nhau. Họ thì họ chưa biết gì về đạo Phật, mà cái duyên kiếp trước của người này sao á, đối với đạo không có tốt. Cái ngày đầu tiên đi lơn tơn theo bạn bè tới chùa cái gặp hai người tu đang sỉ vả nhau, thì đó là cái ấn tượng đầu tiên. Thì người này sẽ nghĩ về đạo Phật như thế nào? Không tốt, phải không? Họ nghĩ, ấn tượng nó sẽ đeo họ gần suốt cuộc đời. Nếu mà sau này họ không gặp lại mười sự kiện tốt để bù lại một sự kiện ban đầu, thì họ nghĩ xấu đạo Phật vĩnh viễn luôn. Mà muốn gỡ một cái sự kiện ban đầu này phải cần mười cái sự kiện tốt khác đập lại.
[7:52]Chứ làm sao phải ai lôi ai kéo ai nói thuyết phục, mà sao đi đến bắt đầu ai lôi họ vô cái chùa khác rồi gặp cái cảnh tốt của quý thầy quý cô, qua cái chùa khác gặp tốt quý thầy quý cô, phải mười lần như vậy mới gỡ được cái ấn tượng ban đầu là cái ngày đầu tiên tới chùa gặp quý thầy quý cô sỉ vả lẫn nhau. Quý thầy cô chắc không sỉ vả nhau, thầy với thầy thôi, cô với cô thôi, phải không? Đó là cái duyên không có lành đối với đạo, nó xui như vậy. Như có một ông chủ tịch huyện, mình không tiện nói tên huyện đó ra, cũng không nói tên riêng ra làm gì, mà không biết cái ngày đầu tiên ổng biết về chùa như thế nào mà ổng ổng kết luận về thầy tu như thế
[8:28]này, kết luận về tu cả đạo Phật cả Thiên Chúa, ổng nói: Đó là một đám làm biếng lao động, à không có làm lợi cho cuộc đời, mà nếu ở trên Trung ương Nhà nước cho phép thì ổng đuổi sạch bọn đó ra khỏi nhà thờ và chùa, bắt đi cải tạo lao động. Rồi ổng nói ch- nói là nói là cái người tu có đạo đức thì chắc là có, ổng nói vậy đó, chắc là có, mà tôi chưa bao giờ gặp. Nói chắc là có mà chắc đếm được trên đầu ngón tay, mà ở huyện tôi không có. Mình không hiểu là cái địa phương của ông cái tình trạng Phật pháp như thế nào, hoặc là cái ấn tượng mà ông gặp như thế nào, mà để ông kết luận bi quan đến như vậy.
[9:05]Thì đó là một cái câu nói phê bình của cái người không phải đạo Phật, nhưng mà làm mình đau, mình đau. Vì sao vậy? Vì mình biết rằng đạo Phật của mình sao? Quá cao cả, phải không? Quá cao cả, quá vĩ đại, mà chỉ vì có những con người xuất gia không làm đúng lời Phật dạy mà làm cho người ta chê bai Phật pháp, nên mình đau lòng chịu không nổi. Nên trước cái tình cảnh đó thì mình nguyện lòng sao? Phải, phải ráng tu, mình ráng tu, ráng làm đúng lời Phật dạy để mà mà gỡ lại gỡ lại cái ấn tượng xấu, cái cảm nhận xấu, cái thành kiến xấu của những người đó đối với đạo Phật. Nhất là cái ông chủ tịch huyện nào đó, đúng không?
[9:50]Hoặc là cái ngày ban đầu mà mình đến chùa, mình lơn tơn tại vì mình ban- đầu tiên tới chùa mình cũng không có rành lề lối lắm, cái nhiều khi thấy tượng Phật đẹp quá cái mình bu bu mình leo lên tuốt ở trên bệ Phật rồi mình đứng mình dòm cho nó kỹ, thì tự nhiên gặp gặp quý thầy cô nào thấy mình làm cái điều quá vô lễ thì lôi cẳng mình giật mình xuống, kịp không để mình hổn, thì mình té luôn, u đầu tét trán, ví dụ vậy. Rồi từ đó mình có tới chùa nữa không? Không. Mà từ đó ai nói tới chùa thì sao? Thì nhớ cái cục sưng trên đầu mình thôi, không bao giờ tới. Tức là gặp cái người tu họ họ vì nóng ruột đối với cái điều
[10:26]mà đúng sai phải trái quá nên họ họ có phản ứng mạnh, họ họ nạt mình một câu, họ mắng mình một tiếng, mình nào giờ thì mình không hiểu, không hiểu là cái phép tắc ở trong chùa là không được leo lên ngồi kế bên ông Phật coi cái tượng ra làm sao, không được phép vậy. Hồi xưa thầy nhớ thầy cũng bị một lần. À biết đạo này không rành lắm, không rành đạo Phật không biết. Gặp quý thầy kêu anh xưng em à, không biết. Quy y rồi á mà cũng không biết nữa. Vô gặp mấy ông sư huynh mình, mấy ổng xuất gia, mấy ổng Tỳ-kheo hết trơn rồi đó, mình là cư sĩ năm giới. Vô thấy mấy ổng trẻ trẻ ngang ngang mình vậy đó, mình kêu anh xưng em mà tỉnh queo.
[11:03]Còn mấy thầy cũng không nói, có lần đi ngang thì nghe mấy thầy nói sau lưng thôi. Mà nói: "Sao con đó ổng xưng hô kỳ cục vậy ta?" Mình cũng không không biết kỳ ở chỗ nào. Nói: "Ủa thầy ổng ngang ngang mình ổng ổng già hơn chút mình kêu anh được chứ, sao kỳ kỳ?" mình cũng không hiểu, tới giờ cũng không hiểu. Rồi cái sau này, ờ mãi sau này mình nhờ Phật tử dạy mới biết. Rồi thấy mấy Phật khi đi tu xuất gia rồi á thì thấy mấy Phật tử họ thiệt lớn tuổi họ xưng con với mình. "À, thì ra trong đạo Phật những người cư sĩ phải xưng con." Nhưng mà tới đó không còn làm cư sĩ để xưng con nữa, khổ, không biết làm sao nữa.
[11:33]Cho nên đành hẹn kiếp sau nếu là làm cư sĩ thì hứa gặp mấy thầy xưng con à. Thì lần đó nhẹ, không biết. Rồi có lần cái lơ tơ đến cái chùa đó thì à tranh thủ giờ rảnh, nghỉ học cái vào chùa lễ Phật rồi ngồi thiền. Cái chùa lúc đó giờ buổi sáng vắng khoảng 9-10 giờ không có ai hết. Thầy vào cái thường thường ở cái lối trang trí của chùa Tịnh độ hay hay có hai ngăn. Thí dụ một cái ngăn cao này là thờ Phật ha, rồi có một cái bàn thờ ở phía trước này để mà thờ Phật Di Lặc hay Chuẩn Đề gì phía trước đó, nó làm nó thành hai ngăn. Mà thầy đâu có biết là cái ngăn mà lọt ở giữa là để cho Tỳ-kheo đứng tụng kinh, còn từ cái bàn thờ phía sau là cái
[12:08]ranh giới để dành cho Sa-di, cư sĩ, đâu có biết. Cứ dòm dòm không thấy ai cái thấy chắc mình ngồi gần Phật tu bộ nó dễ, dễ đắc. Cái leo tới chỗ của trên cái bệ cao cao của Tỳ-kheo ngồi tuốt trển ngồi thiền ngon lành. Lát có người nắm cổ kéo xuống. Không biết cái lễ phép là gì hết, chỗ này chỗ Tỳ-kheo, cũng chả hiểu Tỳ-kheo là cái gì nữa. Từ đó không bao giờ dám đặt chân tới chùa nữa, sợ. Nhiều khi là những cái ấn tượng như vậy đó. Mà ngồi thật ra giờ thấy mấy Phật tử giờ giỏi hơn thầy xưa, hồi đó quy y rồi chứ biết giáo lý chút xíu mà sao mấy cái đó khờ quá không biết. Nhưng mà cũng may là bởi vì những cái ấn tượng trước đó mình gặp đẹp.
[12:43]Cho nên những cái sự việc nho nhỏ vậy xảy tới thì mình không có mất niềm tin đối với đạo. Chứ nếu mà lần đầu mà đi chùa mà ai nắm cổ lôi ra chửi một câu vậy, chắc giờ này chưa đi tu nữa, chắc chưa đi tu. Hoặc là có người nè, có người gặp cái người tu cái mình mới vô chùa đầu tiên, hỏi thăm ba điều câu chuyện cái người tu hỏi: "Có tiền không cúng thầy ít đồng?" Chắc lúc đó mình bỏ chùa đi luôn ha, nó là vậy. Nên có những trường hợp ban đầu mà người cư sĩ cái duyên mà không tốt á, khiến gặp đó, khiến do cái duyên mình chứ không phải là tại cái, dĩ nhiên là ông thầy bà cô đó cũng cũng sai, cũng tu hành chưa kỹ, đúng không?
[13:16]Nhưng mà cũng tại cái duyên mình đời trước làm sao á, cho nên khiến cho mình gặp cái cảnh ban đầu nó ngang trái rồi mình mất niềm tin với đạo, cái mình không đến với chùa nữa. Mà nếu sau này mà có gỡ lại cũng cực lắm chứ phải không. Còn nếu mình mà có duyên tốt á, tự nhiên mình khiến cái ngày đầu mình vào chùa mình gặp một thầy, cô nào mà đối xử hòa nhã, từ ái, hoặc là thấy cảnh thầy với cô thương người nghèo giúp đỡ, bố thí, hoặc là vô chùa cái nhằm một bữa thầy với cô đang thuyết một cái bài pháp nào đó thiệt là hấp dẫn, sâu sắc thì coi như là duyên đối với đạo mình may, là từ đó mình có ấn tượng đẹp.
[13:51]Bây giờ sau này đó, sau này mà mình có gặp ai nói xấu đạo Phật cái mình không tin. Tại vì ngày đầu mình đến chùa mình đã gặp cái cảnh tốt rồi. Thấy cái ngày đầu như là có một lần có một cái người họa sĩ cũng ở xã này nè, nhớ ảnh tên Trường. Lần ảnh đi công việc gì đó vào cái thời cách đây mà chừng mà mà mà gần 20 năm, vào thời đó xã hội mình còn nghèo, đất nước mình còn nghèo. Cho nên nhiều khi người ta đi vùng này qua vùng kia chứ không có xe đạp đi, đi bộ luôn ba bốn chục cây số là chuyện bình thường, không đón xe được, lúc đó người ta còn khổ lắm. Thì ảnh có cái chuyện gì đó ảnh đi từ trong
[14:24]một miền quê xa ảnh đi ra ngoài đường lộ. Mà ảnh nói rằng ảnh đã hết tiền và ảnh đói bụng, lội bộ quãng đường quá xa, trời trưa nắng, đói bụng khát nước, cái gặp cái chùa. Cái vào xin ăn cơm, uống nước. Thì ảnh nói tên chùa ra đúng tên chùa bà con của thầy luôn á, Hưng Long. Thì ảnh vào cái ảnh gặp cái sư cô đó, ảnh nói thật tình cảnh thì sư cô đó rất là tốt, mời dọn cơm ăn, uống nước rồi không biết có cho tiền xe không thầy không nhớ chi tiết đó. Nhưng mà như vậy, nhưng mà để mãi cái ấn tượng trong đầu ảnh. Cho nên sau này ví dụ gặp có ai mà nói với thầy với cô xấu, ảnh cười cười, ảnh biết xấu có người.
[15:03]Nghĩa là mía sâu có đốt, nhà dột có nơi, vì ảnh đã gặp được một cái sư cô tốt rồi nên ảnh tin luôn. Đó là người có duyên may với đạo, cho nên rồi từ đó ảnh cứ tu tàn tàn. Tuy cũng không xuất gia được, nhưng mà làm người cư sĩ cũng cái gì hộ đạo được thì hộ, giúp gì được thì giúp, khi nào lạy Phật tụng kinh được thì làm. Nên đó cũng là một cái cái duyên tốt khiến như vậy, như vậy. Cái ngày đầu lúc vào chùa gặp được như vậy thì thì rất là hay, đúng không? Còn mà cái người mà duyên không tốt sau này gỡ lại cũng mệt là vậy. Còn người xuất gia thì khác, khác là vậy bởi vì mình đã trải qua cái thời gian làm cư sĩ tới lui rồi.
[15:39]Trước khi mình quyết định làm một tu sĩ thì mình đã tới lui với chùa rất nhiều, cho nên chuyện chùa biết cũng nhiều chuyện. Ví dụ mình cũng biết à trong đạo cũng có những người tu rất là tốt, là những tấm gương, những cái lý tưởng để mình bắt chước mình đi theo mình xuất gia được. Nhưng mà cũng có người là hơi quậy chút đỉnh, như vậy, cũng hơi còn dữ hay là cái người nào đó còn còn tham chút chút, ví dụ vậy, nhiều thì chắc không có đâu, nhưng mà cũng còn những cái cái lỗi lầm nào đó vân vân. Nhưng mình mình mình biết mình thông cảm vì mình hiểu là à quý thầy, quý cô cũng chưa thành Phật, người ta cũng đang tu.
[16:11]Nhưng mà dù sao quý thầy, quý cô cũng là người đã có lý tưởng, à cũng muốn đi tìm cái gì thánh thiện, cao đẹp. Cho nên từ từ chắc họ cũng sẽ sửa được những điều xấu để trở thành người tốt, mình tin như vậy. Rồi từ từ chính mình cũng hướng về sự xuất gia, cho nên mình chấp nhận được cái điều cái điều sai trái chút chút của tăng ni. Vì mình chuẩn bị mình làm người tu mà, cái người đó như vậy. Khi mà cái người xuất gia rồi đó thì trách nhiệm mà dạy dỗ thì thuộc về cái vị bổn sư. Cái người bổn sư này á phải có cái kế hoạch đào tạo cái người đệ tử mình theo hai cái hướng. Đây thầy nói là nhắc cái này là quý cô,
[16:48]quý chú nhớ để ý sau này mình làm thầy mình biết, theo hai cái hướng. Hai cái hướng này, thứ nhất á là đào tạo căn bản tổng quát giống nhau, nghĩa là người nào cũng giống nhau hết. Cái thứ hai là phát triển những năng khiếu riêng, đó là nó có cái tính chuyên biệt. Nghĩa là hai cái hướng như vậy. Thầy nói ví dụ, cái chung là cái gì? Chung là cái gì? Cái tổng quát căn bản là gì? Là: ví dụ giới luật, gì? Gì nữa? Đạo đức, gì nữa? Giáo lý, phải không? Rồi gì nữa? Phương pháp ngồi thiền, phải không? Rồi gì nữa? Vấn đề thuyết giảng, phải không? Nó cũng là những cái căn bản mà người tu nào cũng phải biết, là những cái như vậy.
[17:26]Rồi những cái năng khiếu riêng là gì? Năng khiếu riêng thì à năng khiếu riêng, cái năng khiếu riêng mà nói lặt vặt thì thì nói ra thì nó kẹt, ví dụ như người giỏi may cho đi học may. Người giỏi hát lẽ cho đi học hát, nhưng mà sự thật ví dụ như là như Bảo Nguyên vậy đó, giỏi vi tính cái thầy cho phát triển thêm vi tính, đó cũng là cái năng khiếu riêng. Rồi à ví dụ như có vài cô, vài chú giỏi mình thấy có khiếu về nhạc thì thầy sẽ cho phát triển về âm nhạc. Nhưng mà không phải để mình trở thành một cái người mà mà mà đi chuyên sâu lắm, nhưng mình biết để sau này mình tạo cái điều kiện để cho trong đạo Phật có
[17:59]âm nhạc phát triển mà hấp dẫn giới trẻ thêm. Đó. Hoặc là người mà giỏi về cái mỹ thuật thì có khi thầy cho đi học thêm về hội họa để mình có biết trang trí cái chùa, vân vân, phải không? Là những cái năng khiếu riêng như vậy để phụ trong cái việc làm Phật sự. Nhưng mà còn những cái căn bản chính thì phải biết, ví dụ như vấn đề thuyết giảng á, thật ra nếu nói thì nó là năng khiếu á, nhưng mà ở đây thầy buộc là nó là cái cái tổng quát chung, ai cũng phải tập. Nên dù nói lắp ba lắp bắp gì cũng phải lên nói cho thầy, rồi thành cái thói quen. Sau này mình có trụ trì thì cũng phải biết nói năm điều ba tiếng,
[18:36]nghĩa là dù nói mà giọng trọ trẹ hay giọng Phú Yên, Phan Rang gì, cái cá rô bỏ rổ gì cũng phải nói cho thầy, tập nói cho được hết. Vì thuyết pháp là bổn phận chính người xuất gia, cho nên phải nói hết, nó là vậy. Chứ thực sự nó cũng là năng khiếu chứ không phải dễ đâu, nhưng mà thầy tin rằng tập riết rồi nói được. Có nhiều chùa như thầy biết có cái chùa đó rất là lớn, rất là đông, rất là nổi tiếng, nhưng mà không có tập giảng cho cho đệ tử. Sau này cái vô tình ai có khiếu tự người đó đứng ra giảng thôi, còn bao nhiêu người khác không biết. Rồi đến chừng cái thấy kẹt quá mới tập thử thì có nhiều người tu lâu rồi không biết giảng.
[19:13]Cho nên vì không xem nó là một gia một cái cái lối đào tạo căn bản chung mà cứ coi nó là một năng khiếu nên để dành để đó hơi uổng. Thấy đúng ra là phải xem nó là một cái cái cái đào tạo tổng quát chung luôn, ai cũng phải tập hết. Nhưng mà đúng là như chùa mình tập rồi thấy sao? Thấy ai cũng nói được phải không? Đó, có những người mình nghĩ là nhút nhát, không dám nói, nhưng rồi tập riết rồi ra lên cũng nói được như thường, cũng nửa tiếng, tiếng như thường. Nói rồi cũng có thể là giúp cho huynh đệ mình ngủ một giấc ngon lành, không sao hết. Đó, thấy không? Cũng ngon lành đâu có gì phải sợ hết trơn, nên cứ tập nói.
[19:47]Thì khi mà cái vị thầy mà mà dạy đệ tử mình á phải có cái có cái nghĩ trong đầu thế này: là phải làm cho người đệ tử mình thành cái người hữu dụng trong Phật pháp và làm lợi ích được cho chúng sinh. Đó là cái hướng ông thầy phải nghĩ trong đầu á, phải nghĩ trong đầu. Nghĩa là khi nhận người đệ tử xuất gia rồi thì trước khi nhận người này xuất gia là phải dòm tới dòm lui, dòm xuôi dòm ngược, dòm từ chân đến đầu, đầu đến chân, trước lưng ngực, ngực dòm kỹ hết. Nghĩa là coi chỉ tay, chỉ chân đồ nữa, đủ thứ tướng tá để mình nghĩ làm sao? Nghĩ là phải đào tạo người này thành cái người hữu dụng trong Phật
[20:19]pháp, người này sẽ làm lợi ích cho chúng sinh, đó là nguyên tắc. Nói nguyên tắc chứ còn thực tế nhiều khi nó ngược lại. Thực tế ngược lại là làm sao? Là nhiều khi người này có duyên với mình, có duyên xuất gia làm đệ tử mình, nhưng mà lại thứ quậy, khổ vậy. Nhưng cũng phải cho xuất gia, khiên cũng phải cho xuất gia, rồi chừng nào hết duyên thì đi, kỳ vậy đó. Nhưng mà nhưng mà cái đó là cái cái thực tế của nhân quả, còn trên nguyên tắc thì trong đầu mình mình phải nghĩ à không nhận thì thôi, còn nhận cái người xuất gia là phải làm sao cho người này sau này họ làm được điều lợi cho Phật pháp, nghĩa là không lợi mặt này phải lợi mặt khác,
[20:56]chứ không được tu rồi ở không, không được tu rồi chỉ hưởng rồi tàn tàn qua ngày tháng, không được. Phải là một người đóng góp vào cái sự phát triển của Phật pháp, dù người đó là có khi người đó làm cây cột chính hoặc có khi chỉ làm cái cái cục gạch ở bên thềm, cũng làm cái gì đó trong tòa nhà Phật pháp, chứ không có mà trở thành kẻ vô dụng, không thể làm cục gạch mà quăng ngoài bờ ngoài bụi không bao giờ dùng tới. Phải luôn luôn được xếp vào trong cái tòa nhà Phật pháp, nằm ở một góc nào đó, có khi là một cái ngay cục đá đẹp để ngoài cái mặt tiền chính, vì đây là người có căn cơ có duyên, có khi đó là một cục gạch nằm giấu
[21:35]ở một nơi cái hốc nào đó nhưng cũng là có cái nhiệm vụ của mình trong Phật pháp. Là phải nghĩ cái người đệ tử mình như vậy. Cho nên đây thầy dòm vậy nè, thầy ngồi thầy ngồi thầy nghĩ trong đầu thầy hết á. Thấy mỗi người thì nữa thầy coi người này sao sao sao. Thầy nói chứ thầy không nói ra, nhưng mà sự thật trong đầu thầy tính hết rồi. Tấn Thông rung rung vậy chứ thầy nghĩ trong đầu cũng có chuyện cho làm chứ không đến nỗi. Liên Hiền ngô ngô vậy chứ thầy cũng nghĩ ra chuyện hết trơn. Nhưng là là là vậy đó, nghĩa là trong đầu một ông thầy phải nghĩ như vậy. Đó là cái cái cái nghĩ, rồi còn cách đào tạo làm
[22:04]sao đó là về lâu về dài tùy theo cái duyên. Rồi một người ông thầy phải có phải có cái nhìn sắc bén với thời đại để đào tạo đệ tử cho phù hợp, đừng có bị lệ thuộc vào lề lối cũ mà trở thành cái trì trệ rồi sinh ra bảo thủ, cố chấp, hẹp hòi. Thầy nói vậy là làm sao? Tức là ví dụ làm thầy á thì mình phải sáng một chút. Như mình được học, khi mình làm thầy tức là mình đã học đệ học đạo Phật được bao nhiêu năm rồi mới có đệ tử? Chừng bao nhiêu năm? Trung bình là nhiêu? 20 năm, phải không? Thường thường khoảng 20 năm người ta mới nhận đệ tử. Đúng không? Khoảng đó đó. Như vậy mà 20 năm là nó như vậy là nó xưa chưa? Bắt đầu xưa rồi đó.
[22:46]Thời đại bây giờ tiến rất nhanh, 20 năm là đã xưa rồi. Với lại một khổ cái nữa, nói xưa chứ sự thật là mình không phải mình học cái Phật pháp của cách đây 20 năm, mà mình học Phật pháp của cách đây bao nhiêu năm? Gần 2.000 năm. Những điều mình được học ở trong chùa toàn là những giáo lý cách đây gần 2.000 năm, 1.000 mấy trăm năm, 1.000 năm, tuy rằng bắt đầu mình xuất gia và nhận đệ tử thời gian khoảng 20 năm. Còn thầy thì nhận đệ tử không biết lúc đó thầy tu được mấy năm ta? Hình như năm 90 thì bắt đầu thầy quy y phải không ta? 10 năm bắt đầu nhận đệ tử quy y. Liễu Nguyện xuất gia năm mấy? 92?
[23:22]Vậy là 12 năm bắt đầu có đệ tử xuất gia. Thầy hơi sớm. Rồi mấy bắt đầu mấy cô chú cứ nối tiếp nối tiếp. Bảo Nguyên là năm 94 phải không? Bảo Nguyên? Ừ năm 94. Ừ nối tiếp nối tiếp vậy, thầy hơi sớm. Chứ sự thật là trung bình là phải 20 năm. Nhưng mà cái giáo lý mình học trước đây 20 năm á là của ngàn năm mấy. Như vậy là nó nó mới hay nó cũ? Mới hay cũ? Nói câu đúng coi. Chưa đúng. Nói cho đúng nữa coi. Mới hay cũ? Mới hay cũ? Mới hay cũ? Cũ hả? Chưa đúng. Cũ xì! Phải nói vậy mới đúng, chứ nói cũ chưa đúng. Nói mới thì không được rồi, nó nó quá cũ đi, cũ xì, cũ mốc lên luôn. Thì như vậy nó không có phù hợp với thời đại.
[24:11]Trong khi cái thời đại khoa học tiến bộ như vũ bão, cái người bởi vậy đây là chỗ mà mấy thầy mình phải phải phải tỉnh táo, phải thoát ra. Là vừa học cái điều của mấy ngàn năm trước từ thời Đức Phật, rồi học giáo lý từ thời chư Tổ, ví dụ như thanh quy của Bá Trượng như thế nào phải học, rồi những cái luật nghi, trường hàng, rồi nghĩa là những cái điều mình những cái điều luật mình học đó là cách đây cả ngàn năm, ngàn mấy năm không. Nè như Quy Sơn Cảnh Sách thì cũng ngàn mấy năm. Đó, những cái điều đó, nhưng mà mình trân trọng cái giáo lý cổ, nhưng mà luôn luôn quan sát thời đại mới, rồi bắt đầu mình phải nối giữa cái mới và cái cũ lại.
[24:48]Nên nhiệm vụ của những vị thầy hiện nay là mới nối lại giữa cái mới và cái cũ. Thầy nói nhiệm vụ của vị thầy tức là hai hạng á: ông thầy dạy đệ tử xuất gia và vị thầy giảng sư dạy cho cư sĩ. Hai hạng như vậy. Thí dụ ông thầy mà dạy đệ tử xuất gia á thì phải biết: à cái kinh điển cổ là vậy, thời đại mới như vậy, bây giờ muốn đệ tử mình làm được việc á thì phải học mấy thứ: vừa học kinh điển cổ, vừa học cái điều gì mới, rồi tu trong hiện tại như thế nào, hiểu biết thế nào, để sau này người đệ tử mình mới làm được việc. Đó là nối mới và cũ. Hoặc là vị thầy giảng sư giảng cho cư sĩ rộng rãi hoặc giảng hàng
[25:28]tứ chúng rộng rãi cũng vậy, là phải biết nối cái mới và cái cũ. Là cái cũ là cái hệ thống giáo lý từ thời Nikaya, từ cái những kinh điển Đại thừa, những cái luận cổ, rồi đồng thời cũng biết cái lý luận của thời đại hiện nay là khoa học họ nói điều gì, triết học thời nay họ nói điều gì, xã hội họ đang chảy theo điều gì, kinh tế đã thúc đẩy người ta như thế nào. Mình nối giữa hai cái đó lại, làm thành bài giảng mà người ta, những người Phật tử á, họ không có điều kiện nghiên cứu kinh điển cổ, họ chỉ sống trong thế giới hiện tại, nhưng mà họ áp dụng được điều Phật dạy từ mấy ngàn năm trước, làm cho cuộc sống của họ tràn đầy niềm vui, hạnh phúc và lợi ích.
[26:10]Nên cái người giảng sư là vậy, phải biết nối giữa cái mới và cái cũ, luôn luôn như vậy. Thì có nhiều khi có nhiều vị như thầy thầy giảng thầy làm cái đó, thầy nối mới và cũ nhiều vị họ không hiểu, họ khó chịu, nói: "Sao thầy giảng hiện đại quá, rồi đi vào cuộc sống thực tế quá, thế tục quá." Không phải. Những điều đó là nối giữa cái mới và cái cũ mà rõ ràng là người ta chấp nhận, phải là như vậy. Nên ở đây á, tại sao mà thầy hay cho xem tạp chí là vậy đó, thầy cho chúng xem tạp chí là phải biết thế giới ngày nay người ta sống như thế nào, người ta nghĩ thế nào, người ta lý luận thế nào, và đạo Phật ngày xưa mình nói như thế nào.
[26:48]Bây giờ đem đạo Phật mình dạy cái thời đại này, mình dạy điều gì khi người ta đang suy nghĩ như vậy. Mình đủ lý luận để mà vượt qua để hướng dẫn người ta hay không, hay là mình chịu thua bó tay rồi trốn vào rừng tu luôn? Không phải, phải phải đối diện cái thử thách như vậy. Đây là cái điểm mà gọi là vị thầy phải có cái nhìn. Mà khi mình nhìn được như vậy á thì mình mới mở con đường để cho đệ tử mình bước tới, chứ còn nếu mà mình cứ đi theo con đường cũ, đệ tử mình bị đóng lại không bước tới được, rồi không làm lợi ích cho cuộc đời được. Tới chừng bước ra cái gặp cái người họ có học, họ nói toàn chuyện khoa học, nhưng mình mình mình xa lạ
[27:29]thì mình không dạy họ được, rồi họ cũng chán mình, họ bỏ đó, nghĩ là đạo Phật lạc hậu, giống như những tín ngưỡng cổ xưa khác, không có lợi cho thời đại rồi bỏ luôn. Ví dụ như có một cái quan niệm trong đạo Phật à cho rằng là hễ cái gì mà suy nghĩ đều là sai, là tâm là động, là vọng tưởng, mà vọng tưởng là xao động, là đau khổ, có người suy nghĩ như vậy. Mà vì suy nghĩ như vậy, cho nên cho rằng những nhà khoa học mà họ suy nghĩ họ tìm tòi để họ chế bóng đèn, họ chế viên gạch, họ chế cái quạt, cái máy, đều là vọng tưởng, là đau khổ. Và như vậy vô tình chống luôn khoa học, chống luôn cái trí tuệ của loài người.
[28:08]Nó từ quan niệm sai chút xíu là chống thế giới luôn, quay lưng với khoa học. Chỉ từ cái quan niệm căn bản sai căn bản là gì? Hễ cái gì suy nghĩ là là động, là đau khổ, là vọng tưởng. Chỉ quan niệm sai ban đầu đó thôi, rồi cuối cùng quay lưng chống luôn thế giới, cho cả thế giới này là vọng tưởng hết, cho các nhà khoa học là là ngu si hết. Đó là một quan niệm sai. Vậy quan niệm đúng là gì? Quan niệm đúng là cái suy nghĩ có hai loại, phải không? Một cái loại mà bận tâm, suy nghĩ, nhưng mà nó là điều thiện, nó là cái điều vị tha, là điều phù hợp với đạo lý, đạo đức, thì nó đúng là cái chánh tư duy trong Bát Chánh Đạo.
[28:48]Như vậy nó sai hay nó đúng? Đúng hay sai? Như vậy đúng. Đó, bởi vì Bát Chánh Đạo mình hiểu không kỹ nên mình đã quan niệm sai, hiểu sai về cái chánh tư duy. Cái tư duy là suy nghĩ, phải không? Mà Phật phân ra hai loại: chánh tư duy, tà tư duy. Thì như vậy nói chữ tư duy là đã sai chưa? Sai chưa? Chưa, vì chưa biết chánh hay tà. Chừng nào tà tư duy á thì Phật mới chê, mà chánh tư duy là một trong giai đoạn, một trong tám cái nhánh để đi đến chứng đạo giải thoát. Cho nên chỉ vì quên Bát chánh đạo mà mình đã cho rằng hễ cái gì tư duy, suy nghĩ đều là sai hết. Không ngờ rồi quay lưng chống với thế giới luôn.
[29:32]Nên ở đây, mình hiểu lại một chút. Cái tư duy nhưng mà hễ chánh tư duy là đi đến giải thoát. Hễ cái gì mình bận tâm suy nghĩ, nhưng mà điều bận tâm suy nghĩ đó nó làm lợi cho đạo, làm lợi cho chúng sinh, làm phát triển được Phật pháp, làm tăng được niềm tin nơi đạo lý nơi con người thì cái tư duy đó là là đúng, là tốt, là công đức và sẽ đưa dần đến chánh định sau này. Đó, cái quan niệm đó mới đúng. Và như vậy, mình khi mình thấy những nhà khoa học họ bận tâm, họ đam mê, họ miệt mài, họ nghiên cứu, họ chế cái này chế kia phục vụ tiện nghi xã hội, mình còn chống họ nữa không? Còn chống không? Không.
[30:10]Mà nghĩ đó là những người cũng là ân nhân của nhân loại chứ không phải là không, tuy là chưa phải rốt ráo vì ân nhân thật sự của nhân loại là ai? Là ai? Là những người mà đem được cái đạo đức, đạo lý, thiền định dạy cho người ta. Đó là ân nhân cao nhất của nhân loại, mà biểu tượng đỉnh cao nhất đó là ai? Là là Đức Phật. Đúng. Nhưng mà thấp hơn nữa là tất cả những chư Tăng Ni và những vị thầy đem được ánh sáng của đạo lý soi rọi vào thế gian này. Họ là những người bận tâm đó chứ không phải định tâm đâu, nhưng mà là những người tốt, là ân nhân. Còn những nhà khoa học cũng là ân nhân của nhân loại,
[30:54]nhưng ở mức độ vật chất, vật lý, tiện nghi và đôi khi buồn buồn cái họ chế súng đạn bắn nhau cũng cũng cũng mệt lắm chứ không phải không. Nhưng mà mình trân trọng cái suy nghĩ của họ vì điều đó tức là mình tôn trọng cái cái kiến thức, cái trí tuệ của loài người được tích lũy qua nhiều thời đại. Đây là chỗ mà người thầy phải nhìn phải hiểu cho ra chỗ này. Để chi vậy? Để mình không chống thế giới mà biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào trong đạo Phật để làm cho đạo Phật phát triển cho nhanh. Chứ bây giờ nhiều khi ví dụ quý thầy mình không biết kỹ thuật video, không biết kỹ thuật vi tính thì việc truyền đạo ngày nay rất là khó.
[31:32]Nó nội đến cái chùa một cái buổi thuyết pháp mà chạy đi tìm không có cái micro, không có cái âm ly, không có cái loa thì mình đánh giá chùa đó làm sao? Chùa làm sao? Quá lạc hậu, không chấp nhận được, phải không? Trong cái thời đại ngày nay, kỹ thuật nó hỗ trợ cho việc giáo hóa mà mình không quan tâm đến kỹ thuật thì đúng là cái chùa này không không giáo hóa Phật tử được, vì cái suy nghĩ quá sai. Nên do đó, chúng ta phải hiểu đúng để mở ra con đường mới cho đệ tử của mình. Sau này đệ tử mình lớn lên biết nối giữa cái mới và cái cũ thì mới giáo hóa chúng sinh cho cho đắc lực được. Còn những cái giáo lý mà căn bản về giới luật nè,
[32:13]về thiền định nè, về giáo lý căn bản thì phải nắm vững rồi, bắt buộc là phải học suốt một đời rồi, học tới chết cũng cũng chưa xong. Nhưng mà có điều là học thưa dần thôi. Ví dụ như người mới vào chùa tu á thì cái thời gian học giáo lý dồn nhiều, vì nhiều điều chưa biết quá. Nhưng mà khi lớn lên, ví dụ như như mấy cô, mấy chú vậy, hai chục năm sau thì không có học dồn như bây giờ nữa, bắt đầu sao? Học sao? Học sao? Học nghiên cứu thôi, thấy không? Nghiên cứu một số đề tài chuyên sâu từ từ, từ từ. Giống như bây giờ thầy vậy, thầy cũng không còn cái điều kiện để học nhiều. Nhiều, lâu lâu có điều gì nghiên cứu một chút, chút.
[32:49]Nhưng dần dần, vừa không còn sức khỏe, vừa không còn thời gian. Nhưng mà sự thật là không có chú tâm vào nhiều nữa, vì bận tâm những điều khác nhiều hơn. Với lại cái điều mà học là mình học trong cuộc sống, học trong cái sự tu của mình, quan trọng nhiều hơn. Rồi những cái điều khác, thí dụ như học về cái nghi thức nè. Như nghi thức tụng kinh hay là gì nè, phải biết. Như trong chúng thấy mình thay phiên nhau làm chủ lễ thấy không? Đó cũng là cái điều tốt á. Nó điều tốt. Thế như thầy thầy không biết, hồi lúc ở trong chùa thầy tu á là vì thầy là hàng chúng nhỏ, nên không bao giờ thầy được làm chủ lễ.
[33:25]Không, nên thầy không bao giờ biết phục nguyện, chúc nguyện là cái gì. Cho tới cái ngày mà đi ra làm đạo, bất ngờ lên làm chủ lễ lần đầu tiên cái thầy không biết phục nguyện. Thành ra giờ có cho ai lên, có ai cho mình lên đó phục nguyện đâu. Cho tới bây giờ thầy cũng không biết luôn vậy đó. Dở quá. Vì vậy mà bây giờ mấy cô, mấy chú vậy mà tập thay phiên nhau làm như vậy đó là điều rất là đúng, nghi thức, biết. Còn mà thầy mà rành về chuông mõ là do hồi trước thầy giành thầy thầy tập. Nghĩa là tới giờ tụng kinh rồi cái là chưa ai nhón chân kia rồi thầy chạy đâm đầu lên thầy cầm mõ trước khỏi ai giành hết.
[33:56]Để tập, quyết tâm tập cho bằng được để làm sao tiếng mõ cho đều. Giữa đại chúng như vậy, mình giữ mõ thế nào có kinh nghiệm. Nghĩa là khi mà đẩy người ta lên tụng nhanh, kéo người ta tụng chậm trở lại, hoặc là giữ tiếng cho đều như thế nào thì nhờ thời gian mà mình mình giành tụ giành đánh mõ riết. Giành riết bắt đầu thấy bắt đầu huynh đệ lườm lườm mình là thôi không giành nữa, bữa đó nghỉ vài bữa. Chứ còn bây giờ là bởi vì phải có cái hướng đào tạo về nghi thức trong đạo Phật phải biết. Rồi ví dụ cái cách tổ chức một cái lễ hội, ở đây thì mỗi khi chùa mình tổ chức lễ hội thì thầy cho chúng họp hết, phải không?
[34:29]Thôi trong khi họp, bàn, phân công, người này biết rõ công việc của người kia. Đó, người kia biết rõ công việc của người nọ, tức là mình đang tập cái cách tổ chức. Rồi sau này có bước ra làm thầy thì mình phải hiểu trong một buổi lễ nó nhiều công việc như vậy thì mình phải biết phân công như vậy. Đó. Rồi diễn tiến của buổi lễ như thế nào, phải theo sát để đáp ứng như thế nào, vân vân vậy. Học về cách thuyết pháp, rồi cách hướng dẫn Phật tử thì những cái đó phải phát triển phong phú, đa dạng và hấp dẫn chứ không có được đứng lại. Ví dụ những cái nghi thức của chùa mình trong cái ngày lễ Phật đản,
[35:02]ngày lễ Vu Lan, lễ lễ Thành đạo so với các chùa khác có mới không? Mới không? Mới, phải không? Nhưng mà nếu cứ vậy hoài thì nó làm sao? Bắt đầu cũ à, thấy không? Thành thử ra nghĩa là thầy sẽ cho một giải thưởng là một chuyến đi chơi ở đâu đó, phải không, cho người nào nghĩ ra một cái nghi thức gì đó mới trong những buổi lễ thì sẽ tổ chức cho đi du lịch nghĩa là ba ngày xuống Chu Hải ví dụ vậy. Tức là như vậy, thưa mình phải phát triển dần dần chứ đừng bao giờ mà đứng yên một chỗ. Cái gì đứng yên là cái đó bắt đầu làm cho người ta nhàm chán rồi. Ví dụ như nhưng mà không phải là vị thầy nào cũng giỏi toàn diện hết.
[35:41]Khi lớn lên ví dụ làm thầy, nhiều khi mấy cô, mấy chú không phải làm giỏi hết toàn diện đâu. Có cái mình biết nhưng có cái mình không biết. Thì như vậy mình phải làm sao? Tức là phải làm sao á để cho đệ tử mình được học thêm với những vị khác mà mình biết vị đó là giỏi môn đó, mà môn đó mình không giỏi thì phải cho đệ tử mình đi học. Nên ở đây nhiều thầy hay thả đệ tử vào trong các trường cơ bản rồi đó, trường trung cấp rồi để học là vậy đó. Vì nghĩ là ở chùa mình không đào tạo được nên đưa đến trường học. Chỉ có điều là cái chương trình học ở trong các trường sơ cấp, trung cấp đồ đang còn bàn cãi.
[36:18]Bởi vì nhiều vị thì đồng ý mà có nhiều vị cũng cũng phản đối với chương trình học hiện tại, cho rằng nó không có hữu dụng. Khi một vị Tăng Ni tốt nghiệp cái trường đó ra rồi không làm việc được, không giỏi. Cho nên chương trình học ở các trường trung cấp, học viện, cao cấp kia nọ vẫn đang còn bàn cãi chứ chưa có phải là hết. Nhưng mà như vậy, cái việc mà chấp nhận đệ tử mình đến học cái trường đó cũng nói lên rằng những vị thầy bổn sư ở nhà sao? Rất là rất là tốt. Đó, biết rằng mình hạn chế nên cho mình đệ tử đi học để đệ tử được giỏi hơn mình, đó là cái nhìn hay. Về sau này đó thì có nhiều khi là không phải có những vị bổn sư mà mà mà dở hoàn
[36:59]toàn, có những vị bổn sư sẽ giỏi một phần và dở một phần thì cái nào mình giỏi mình sẽ dạy đệ tử mình, cái nào mình dở mình sẽ nhờ người đến dạy hoặc là mình gửi đệ tử mình đi học, đó để cho đệ tử mình phát triển hơn mình. Những cái gì mà mình đã không thành công thì mình phải làm cho đệ tử mình thành công về mặt đó, để sau này có lợi cho đạo chứ không gì hết. Nhưng hiện nay vậy, thầy chưa có cho đệ tử đi học xa là vì lý do gì? Vì lý do gì? Hử? Vì học chưa hết nghề thầy. Học hết nghề thầy rồi thầy phải gửi đi đi học thêm. Gửi đi đâu? Nghĩa là thầy sẽ đư- đưa đến một nơi nào đó cao hơn nữa, ví dụ trên hang Tổ rồi đó.
[37:45]Mà đôi khi mình gặp nhằm mấy vị bổn sư thiển cận á, nhiều khi mà mà muốn cho đệ tử mình học lại những gì mình đã học á thì như vậy đệ tử mình lạc hậu lần lần, đây là điều uổng. Nên đây là cái điều mà thầy dặn trước. Đó là nãy giờ thầy giới thiệu sơ sơ là một số điều mà chúng ta đến với chùa phải học trong buổi đầu. Nhưng mà trong nhiều điều phải học như vậy thì hôm nay chúng ta nói với nhau về một cái bài học đầu tiên mà cần thiết nhất, cấp bách nhất cho cái tình trạng đạo Phật hiện tại. Thì mình xem trong tình trạng đạo Phật hiện tại mình là cái gì đang thiếu nhất, cái gì đổ vỡ nhất, cái gì làm người ta than phiền nhất, cái gì yếu kém nhất.
[38:24]Giờ phải lấy cái đó học trước hết để làm cái nền ban đầu suốt đời. Giờ ai nghĩ đó là cái gì giơ tay lên nói. Thầy sẽ cho cái một cái chương trình đi du lịch bốn ngày. Là cái gì? Rồi, Bảo Nghiêm nói, "Chia rẽ." Ai nói gì nữa? Học cách sống đối xử rồi Thiện Hòa. Rồi ai nói gì nữa? Cái gì? Đạo đức? À rồi, có một cư sĩ nói, "Đạo đức." Rồi gì nữa? Luật nhân quả hả? Có người nhút nhát nhưng Tới thiền định, rồi có người nói, "Thiền định." Rồi, rồi ai gì nữa? Để coi coi thầy chọn cái người nào thầy cho đi du lịch nha. Dĩ nhiên là mỗi người nói đều có cái đúng, phải không? Đều có đúng, không ai nói sai đâu.
[39:04]Ví dụ nói đạo đức cũng đúng đó, nhưng đạo đức nó lớn quá, phải không? Nói thiền định cũng đúng đó, nhưng thiền định nó cao. Nói cái đối xử thì cũng là một mảng nhiều khi Tăng Ni mình chưa được học kỹ, vì thầy cũng vừa mới nghe Phật tử nói chuyện với thầy qua điện thoại. Nói rằng xin thầy có những bài dạy về cái cách mà quý thầy, quý cô đối xử với Phật tử. Tại vì con đi chùa con có gặp những trường hợp như này, và những trường hợp như kia, con có cái suy nghĩ và con muốn cái khao khát đó là được thầy trình bày, thầy giảng dạy kỹ lưỡng cho quý thầy, quý cô ở khắp nơi là có một cái quan điểm, có một cái phương pháp, có một cái đạo lý hẳn hoi về
[39:47]việc đối xử với Phật tử để cho Phật tử khi đến chùa đi về có cái cảm tình, có cái ấn tượng tốt về đạo. Nên vấn đề nói giao tiếp cũng quan trọng. Nhưng mà đúng quan trọng nhất là Bảo Nghiêm nói đó là tình trạng mà chia rẽ trầm trọng trong đạo Phật hiện nay. Vì vậy, cái kết quả mà được đi du lịch ba ngày dưới Chu Hải là thuộc về về Bảo Nghiêm.
[40:14]Cái tình hình hiện nay đó, đạo Phật mình bị chia rẽ trầm trọng. Là chia rẽ vì những nguyên nhân làm lớn và những nguyên nhân nhỏ. Ví dụ nguyên nhân lớn là sao? Ví dụ vì tông phái, tông phái khác nhau cho nên không gắn bó với nhau. Ví dụ như cái người Bắc tông với người Nam tông ít có gắn bó. Vì sao mình nghĩ? Người Bắc tông nghĩ Nam tông là là Tiểu thừa, là cỗ xe nhỏ, là tu thụ động, lo cho mình giải thoát. Còn người Nam tông nghĩ về Bắc tông thì sao? Là là ngoại đạo. Bởi vì cái kinh điển của Bắc tông sử dụng không phải Phật thuyết. Như vậy, cho nên hai bên cứ ngăn cách nhau mãi. Nếu chừng nào mà mà ví dụ Nam tông mới biết rằng Bắc tông là một sự phát triển
[40:56]quan trọng của đạo Phật, những kinh điển Đại thừa nâng lý luận đạo Phật lên. Và cái người của Bắc tông cũng vậy, phải biết kinh điển của Nam tông là kinh điển gốc của đạo Phật, phải dựa vào cái gốc này để không đi lạc vào ngoại đạo. Khi nào mình hiểu được như vậy thì hai tông phái lớn này đoàn kết được. Ngoài ra, ví dụ những cái tông phái nhánh hơn, ví dụ như Khất sĩ cũng là một cái mảng lớn, nhiều khi cũng gây thành một cái không đoàn kết. Rồi ngay trong Bắc tông có nhiều cái tông phái lớn, à người này tu Thiền tông, người kia Tịnh độ tông, người nọ Mật tông, vân vân, thì cũng là những cái nguyên nhân người ta gây chia rẽ. Mà đó cũng là đường lối nữa.
[41:34]Rồi nguyên nhân nữa là chùa với chùa cũng chia rẽ nữa. Chùa này chia rẽ chùa kia không biết lý do gì. Mọi người nghĩ xem lý do gì mà chùa với chùa không ưa nhau? Bởi vì đều là đều là chùa, giống như ca sĩ không bao giờ thương nhau. Và những cái những nguyên nhân những nguyên nhân nữa là đường lối tu đó, đường lối tu khác nhau cũng làm người ta chia rẽ nhau nữa. À ví dụ như là cái chùa thì siêng về niệm Phật, cái chùa thích về thiền hơn, cái đường lối tu khác nhau, cũng nhìn nhau xa lạ. Đó là cái dở. Nhưng mà cái đó nó còn có vẻ hơi thanh cao là chia rẽ nhau vì những vấn đề hơi thanh cao. Còn có những vấn đề mà nó thấp hèn nữa nà mà vẫn chia rẽ với nhau nữa.
[42:16]Ví dụ như giành nhau, giành nhau Phật tử, nói thiệt là tệ. Là chùa thì thường sống nhờ Phật tử, Phật tử ủng hộ, Phật tử giúp đỡ, cúng dường. Thì chùa nào mà có đông Phật tử tới lui thì chùa đó làm sao? Thì có vẻ sung túc, phải không? Cho nên chùa nào cũng muốn là Phật tử họ tới chùa mình nhiều, đừng tới chùa kia nhiều. Mà muốn cho Phật tử đừng tới chùa kia thì phải làm sao? Phải? Phải nói xấu, phải không? Phải nói xấu, đó là cái bước ban đầu. Nói xấu mà người ta vẫn tới chùa đó thì phải làm sao? Thì phải? Phải rải đinh trên con đường đi đến chùa đó. Xe mà tới chùa đó là lủng vỏ xe, không tới nữa.
[42:58]Mà lủng, rải đinh mà người ta vẫn tới nữa thì phải làm sao? Thôi cái đó thầy nghĩ hết ra rồi. Là giành Phật tử là một cái cái tội lỗi lớn của của mỗi người tu xuất gia. Trong khi ở các đạo khác thì họ làm sao? Họ không nghĩ như vậy. Hễ người nào mà đã là tín đồ của họ rồi, thôi để yên họ lo cho, họ đi tìm những tín đồ mới, những người chưa vào đạo. Đạo Phật mình lại dở điều đó, cứ lo giành nhau những người đã là Phật tử, mà không biết độ, giáo hóa cho người chưa là Phật tử, để phát triển thêm tín đồ bằng cách giáo hóa những người chưa phải là Phật tử. Đây là điểm điểm yếu, quan điểm quan điểm sai,
[43:39]mà quan điểm sai này cứ tồn tại cả ngàn năm nay, không biết tại sao. Cho nên vì vậy, như Việt Nam mình là một đất nước Phật giáo mấy ngàn năm mà tín đồ không phát triển. Là vì các chùa không có một cái đường lối nghĩa là phát triển đạo Phật vào trong cái những người mà chưa phải là Phật tử. Nghĩa là quý thầy, quý cô chưa bận tâm khi thấy những người đó chưa theo đạo Phật, trong lòng mình không hề bận tâm là phải độ người đó trở thành đạo Phật. Quý thầy, quý cô không có cái bận tâm đó trong lòng mình. Cho nên từ đây về sau, quý thầy, quý cô phải có cái bận tâm đó, phải có cái suy nghĩ, phải có cái lời nguyện.
[44:18]Nghĩa là nếu mà mình nhìn thấy người chưa biết lời Phật dạy, chưa kính tin Tam Bảo, chưa hiểu về nhân quả, thì phải quyết bám theo độ tới cùng. Độ tới chừng nào mà họ tin, hiểu Phật pháp thì mới nhả ra. Phải có cái lời nguyện, phải có cái bận tâm như vậy. Mà cái bận tâm này mình phải truyền luôn cho Phật tử luôn. Nghĩa là người nào đã là Phật tử rồi, mình kính tin Tam Bảo, mình hiểu giáo lý rồi, thì mình cũng phải có cái nỗi bận tâm đó như quý thầy, quý cô. Nghĩa là chung quanh hàng xóm của mình, láng giềng của mình, bà con thân thuộc mình, mà mình thấy ai chưa phải là Phật tử thì phải làm sao?
[44:51]Phải? Phải quyết tâm. Quyết tâm làm sao? Quyết tâm dụ cho bằng được. Đó, mình nói quý thầy thì lấy chữ "độ" cho nó đẹp, còn Phật tử mình phải dụ nhau. Đó là nỗi bận tâm mình. Chứ không có không giành Phật tử, phải phát triển. Mà thấy chùa nào đông Phật tử thì mình phải? Phải làm sao? Phải vui mừng, phải tán thán. Và nói: "Như vậy chùa này có cái gì hay". Và mong rằng vị thầy đó phát triển tiếp cho đông cái chùa đó thêm. Chấp nhận cái chùa mình điều hiu gió cuốn, lạnh lùng, sương khói, cô quạnh, tịch liêu, chấp nhận. Nhưng mà những cái chùa khác mà đông đảo, thỉnh vượng thì mình vui mừng. Người tăng ni phải có cái tâm đó thì mới không chia rẽ.
[45:40]Chớ có nhiều mình có cái tâm lý là muốn chùa mình sung, Phật tử tới đông, mà chùa khác sung không thích, đó là một cái tội lỗi, một tội lỗi gây chia rẽ trong Phật pháp. Cho nên bây giờ phải có tâm mình sửa cái tâm đó lại. Hễ là cái chùa bên kia mà đông thì ngày đó mình chấp nhận bỏ chùa mình qua mình phụ nấu cơm, phụ quét sân, để giúp cho cái chùa đó tiếp tục đông. Còn chùa mình không ai biết tới, chấp nhận. Phải có cái tâm cao thượng như vậy thì đạo Phật mới không bị chia rẽ nữa. Đó là cái tâm quý thầy, quý cô là phải như vậy. Cho nên cái rồi cái do những cái tranh giành, những cái hơn thua vậy, rồi hay công kích,
[46:17]rồi nói xấu lẫn nhau, làm cho đạo Phật tan nát hết. Cho nên ngày nay mình dễ bị, mình dễ bị một cái bài học đầu tiên khi vào chùa là phải nói xấu thầy, cô khác. Hồi đó như bản thân thầy cũng vậy, thầy nhờ là hồi còn cư sĩ mình gặp được những ấn tượng đẹp trong đạo, cho nên giữ vững được. Cho đến khi mà vào chùa để chuẩn bị xuất gia thì bài học đầu tiên là bài học nghe quý thầy phê bình, công kích, nói xấu lẫn nhau. Thậm chí tới những vị tôn túc cũng không chừa luôn. Nhưng mà hên, hên là trước đó thì thầy đã nghiên cứu giáo lý vững rồi, hồi còn cư sĩ, tạm ổn, tạm đủ để xuất gia, dĩ nhiên nhiều chưa nhiều nhưng tạm cứng.
[47:00]Cho nên khi mà nghe những quý thầy lớn, những quý thầy tu trước mình hàng 10 năm, 20 năm mà ngồi mà công kích nói xấu nhau, mình ngồi bình thản, buồn nhưng mà bình thản, coi như không nghe, không thèm tham gia, nhưng biết quý thầy đang sai, lặng lẽ sống, không chấp nhận. Mà đó là bài học đầu tiên đó, mà mình đã không học, may là thầy đã không chấp nhận bài học đó. Cho nên bây giờ mình phải sửa bài học đầu tiên đó lại là phải dạy về bài học đoàn kết lại. Rồi có một cái điều nữa là thường thường mình nghĩ đạo là những cái điều gì đạo đức, tốt lành, dạy con người ta ăn hiền ở lành, mình nghĩ đạo nào cũng vậy, mà khổ, không phải vậy.
[47:40]Có những đạo mà họ quyết tâm phát triển tín đồ cho đông để trở thành một cái thế lực lớn trong xã hội và thế lực liên quan tới chính trị, ảnh hưởng vào chính trị. Nên họ phải quyết tâm phát triển cái tín đồ cho đông. Thì với những cái đạo mà họ có cái quyết tâm đó, thì nó không còn là một cái đạo mà dạy người ta ăn hiền ở lành nữa, mà nó dần dần trở thành thế lực chính trị, như một thế lực chính trị, với nhiều cái phương tiện, nhiều cái thủ đoạn để lôi kéo tín đồ vào đạo. Chỉ có đạo Phật mình coi vậy chứ ngây thơ, được được rồi thôi cứ xuề xòa. Đạo Phật mình thì đúng là một cái đạo là dạy người ta ăn hiền ở lành đó.
[48:19]Chứ còn những cái tôn giáo mà mình gọi là tôn giáo bạn đó, chứ nhiều khi họ có những cái ý đồ, có những cái sách lược của họ khủng khiếp. Là họ quyết tâm phát triển tín đồ trong một đất nước cho đông để rồi họ sẽ khuynh loát hết cả cái nhà nước, cái chính quyền và cả đất nước đó luôn. Nên ở đây nó là một cái ý đồ chính trị thực sự. Mà khi mà có ý đồ chính trị thì bắt đầu họ sử dụng thủ đoạn. Mà trong cái việc mà họ sử dụng thủ đoạn thì có một cái thủ đoạn họ hay sử dụng là phá đạo Phật cái đã. Bởi vì đạo Phật ở trên đất nước mình đang có được ảnh hưởng tốt vì do truyền thống. Bây giờ họ muốn bắt đầu họ muốn cái đạo họ phát
[48:56]triển thì họ phải phá đạo Phật sút bớt. Mà nếu mà đạo Phật đoàn kết thì họ phá được không? Không, cho nên phải làm cho đạo Phật chia rẽ. Mà muốn làm cho đạo Phật chia rẽ, muốn làm cho đạo Phật yếu đi, thì họ có rất nhiều phương pháp. Họ ngồi họ suy nghĩ ra nhiều phương pháp lắm. Trong đó có phương pháp là họ sẽ tạo trong đạo Phật cho có hai, ba cái giáo hội chống lẫn nhau thì tự đạo Phật yếu đi. Rồi ví dụ như họ thấy trong đạo Phật có những nhân tài nào giỏi, là họ xúm lại mạt sát, công kích và tiêu diệt cái nhân tài đó đi để cho đạo Phật không có người tài. Đó cũng là một cái thủ đoạn chính trị của họ phá đạo Phật bớt. Nó nhiều.
[49:35]Rồi gây thành những nhóm, những phe chống kình, chống lẫn nhau. Như trong đạo Phật trong một giáo hội mà tạo ra được chừng hai chục cái phe chống nhau là xong, khỏe. Coi như đạo Phật tự động vô hiệu hóa, không có làm gì được trong xã hội, trong đất nước này nữa. Và họ sẽ ung dung, họ tự do, họ đi dụ được thêm tín đồ cho họ. Cho nên chúng ta thấy là trong thực tế khi mà chúng ta làm việc đạo, nó có nhiều cái vấn đề nghĩa là thủ đoạn đen tối, đê hèn của cái thế giới ma quỷ. Mặc dù nó là được mang cái nhãn hiệu của tôn giáo, nhưng kỳ thực nó cũng là cái thế giới của ma quỷ, vì người ta dùng đầy thủ đoạn để triệt hạ lẫn nhau.
[50:17]Mà đạo Phật thường là nạn nhân, vì đạo Phật không có một sách lược lớn chung, không có cái sự đoàn kết chung. Cho nên người ta cứ nhắm đạo Phật người ta phá. Mà chỉ có cái may mắn là nhờ người dân Việt Nam mình có cái dòng máu duyên với đạo Phật từ xưa, cho nên cứ âm thầm âm thầm mà giữ đạo, chứ còn người yếu yếu là bị mấy đạo khác lôi đi. Cũng chính là vì cái lý do là vì mình không có đoàn kết. Cho nên ngày hôm nay vậy, cái vấn đề đoàn kết phải là cái bài học đầu tiên mà chúng ta phải học khi chúng ta vào chùa. Đoàn kết đạo Phật cũng phải là cái bài học đầu tiên khi sau này mà chúng ta dạy cho cái người đệ tử xuất gia của mình.
[50:58]Cho nên ngày hôm nay mà tuy nói đi nói lại vậy, thầy muốn nói là cái việc mà đoàn kết trong đạo Phật là một vấn đề quan trọng, một vấn đề lớn, là cái bài học đầu tiên, là cái ấn tượng đầu tiên mà chúng ta muốn đặt vào lòng mọi người, đó, để từ đây trong suốt cuộc đời tu hành làm việc đạo, mình phải có cái phương pháp, mình có những nguyên tắc để mình giữ được cái sự đoàn kết trong đạo Phật không cho người khác phá. Ví dụ đụng một điều gì đó mà có thể gây nên chia rẽ, mình biết liền vì mình đã học rồi, và mình biết mình phải làm cái gì để đoàn kết liền, mình biết rồi vì mình đã học rồi. Ví dụ như bây giờ mình nghe một ông thầy này nói xấu ông thầy kia:
[51:38]"Cái ông thầy đó chứ ổng tối ngày cứ đi săm săm đi lại nhà Phật tử, đi dụ Phật tử kiếm cúng dường không." Mình cũng chả biết ông thầy kia là ai. Nhưng mà nghe cái câu nói xấu như vậy thì đạo Phật như vậy là đang bị gì? Chia rẽ, phải không? Là có tăng mà ghét tăng tức là đạo Phật chia rẽ. Thì mình biết ngay: "À, đây là một trong những cái dấu hiệu của việc đạo Phật bị chia rẽ." Và bây giờ mình phải lấp liền. Bổn phận mình lấp liền chứ không để yên. Hồi trước mình để yên, nhưng bây giờ mình không làm thinh nữa, mình lấp liền. Lấp bằng cách nào? Bằng cách mình nói chữa lại một câu bênh vực để xóa cái ác cảm của ông thầy này với ông thầy kia đi.
[52:18]Mình sẽ nói cách nào? Cái này là do cái thông minh mà mình nghĩ ra trong lúc tức thời. Trong ngay tức khắc đó mình nghĩ ra một điều gì đó mình chữa giùm cho cái người bị nói xấu. Ví dụ như nói: "Ôi, tối ngày cứ hốt lang, lết hết nhà Phật tử này tới Phật tử kia kiếm cúng dường." Cái câu nói xấu rất là ác ý. Mình sẽ nói gì? Nói: "Coi vậy chứ nhờ mấy người chịu cực vậy á, mà đạo Phật mình có thêm Phật tử." Mình phải nhìn ra khía cạnh tốt á, không có chê. Còn mà việc cái ông thầy đó dở, chừng nào có duyên mình gặp mình góp ý sau, nhưng mình vẫn cố gắng tìm ra khía cạnh tốt. Bởi vì có rất nhiều trường hợp có một gia đình đó họ không
[52:54]biết đạo Phật, thì nhờ có người chết mời quý thầy lại tụng kinh rồi quen với thầy, cái từ đó từ từ mới biết tới chùa, rồi từ từ đi chùa, rồi dần dần hiểu giáo lý rồi quy y. Đó, nhiều khi như vậy. Nhiều khi có cái duyên gì đó để quý thầy, quý cô tới nhà rồi khiến người ta biết đạo, đó. Dĩ nhiên nó cũng có cái dở là nhiều khi tới nhà nhiều quá mất thời giờ tu hành, nhiều khi rồi Phật tử họ cũng bực. Nó cũng là nhược điểm chứ không phải không. Nhưng mà tuy nhiên chúng ta hiểu trong thực tế đã có cái việc mà người Phật tử theo đạo là nhờ cái sự thăm viếng của tăng ni. Cho nên khi mà thấy ông thầy này chê ông thầy kia vậy, mình trả lời liền, nói:
[53:32]"Thì vậy chứ cũng nhờ vậy mà đạo Phật có thêm Phật tử." Mình nói vậy cho hết chê nhau đi. Cứ mở miệng chê là mình cứ cản, mình cãi một câu giùm cho cái hết. Đó cũng là một cách để mình chặn lại bớt cái việc chia rẽ trong đạo Phật. Thì bởi đây là cái bài học đầu tiên, mình phải biết như vậy, phải học và phải thực hành trong suốt đời. Sau này đụng cái dấu hiệu gì chia rẽ là biết liền, vì mình đã học rồi, đã hiểu rồi. Và đây là điều chúng ta phải học và đây là điều chúng ta phải dạy. Đây là điều chúng ta phải học ở buổi ban đầu đến với đạo, mà điều chúng ta phải dạy cho những người buổi ban đầu đến với đạo.
[54:07]Còn nếu mà người xuất gia mà chưa thương quý nhau thì Phật tử có đoàn kết không? Không, phải không? Người xuất gia, quý thầy quý cô mà chưa thương nhau thì đương nhiên Phật tử không đoàn kết với nhau. Tại vì họ có cái gì để dính với nhau đâu. Ví dụ như bây giờ ông thầy A có 100 Phật tử, ông thầy B có 100 Phật tử, mà hai ông thầy A, thầy B này không thương nhau, thì 100 người này với 100 người kia có thương nhau không? Không, phải không? Nếu mà ông thầy A thương thầy B, thì 100 người Phật tử này có thương 100 người Phật tử kia không? Chưa chắc, chưa không đủ 100 đâu. Tức là cũng được hai ba chục, phải không?
[54:48]Nhóm này cũng thương qua nhóm kia một chút, đó. Nó đỡ hơn là không ai thương ai, đỡ hơn. Nên vì vậy mà khi mà tăng ni mà đoàn kết được trước, thương quý nhau được trước, thì sẽ kéo được các Phật tử dần dần đoàn kết và đó là sức mạnh của đạo Phật. Nên bây giờ cái bài học đầu tiên cần thiết nhất, quan trọng nhất phải là cái bài học là đoàn kết trong đạo Phật. Bây giờ mình học cái bài học đó sao? Mỗi người suy nghĩ, suy nghĩ coi mình phải học cái bài học và phải dạy cái bài học đoàn kết đầu tiên như thế nào? Ở đây thầy có viết cái vài cái tâm nguyện, thầy đọc cho mọi người nghe cho vui ha. Nếu thấy được thì bắt chước, còn nếu cảm thấy chưa hay thì viết thêm cho nó dài ra.
[55:31]Đây là những điều mà thầy nghĩ là người bổn sư phải dạy cho đệ tử từ cái buổi đầu. Đức Phật là vị cha chung, là vị thầy chung của tất cả chúng con, nên tất cả những ai thờ kính Phật đều là anh em của con. Lời dạy của Phật là đường đi chung, là ánh sáng chung, là chân lý chung, nên tất cả những ai thờ kính lời Phật dạy, đi theo lời Phật dạy đều là anh em của con. Có lý không? Có lý ha. Nữa nha? Được rồi. Tất cả những người xuất gia từ bỏ gia đình để dâng hiến cuộc đời mình phụng sự đạo pháp là ruột thịt của con, là tình thương của con, là thân quyến của con. Được không? Có lý ha. Con ước mong cho tất cả những đệ tử Phật
[56:20]đều sống đời thánh thiện, không phạm lỗi lầm. Những ai phạm lỗi lầm đều can đảm vượt qua để tốt đẹp trở lại. Con sẽ thấy lỗi lầm của anh em con cũng như là lỗi lầm của chính con. Sự hối hận, nỗi ray rứt của anh em con cũng là nỗi đau của con. Có lý không? Có lý ha. Thật ra nói xấu nhau là vì thấy lỗi nhau mà nói xấu á, nên mình phải có cái câu này để khi mình thấy cái lỗi của người khác mình có cái ước mong như vậy, mong người ta vượt qua lỗi. Được ha, có lý ha. Nữa nha? Con ước mong tất cả những đệ tử Phật đều tạo được nhiều công đức lành, giáo hóa được nhiều chúng sinh, tiếng thơm tỏa lan muôn hướng để cho Phật pháp được hưng long, thịnh đạt.
[57:02]Con sẽ thấy niềm vui trong sự thành công của anh em con cũng chính là niềm vui của con. Khi trông thấy một người sống theo lời Phật dạy, dù đó là người xuất gia hay là người tại gia, con cũng nghĩ rằng đây là ruột thịt của con vì chung với con dòng máu đạo lý, vì chỉ có đạo lý mới là dòng máu tốt đẹp hơn mọi dòng máu nào khác. Vì nghĩ rằng đây là ruột thịt của con nên con sẽ khởi tâm thương yêu và đối xử tử tế với những người đó. Khi nghe thấy thầy cô nào, chùa viện nào làm được một công đức lành, dù nhỏ như hạt bụi, con cũng hoan hỷ tán thán, huống là nếu thầy cô đó, chùa viện đó làm được nhiều công đức lành, giáo hóa được đông đảo chúng sinh.
[57:50]Dù ở sau lưng, con cũng nguyện luôn ca ngợi, tán thán những hạnh lành của tăng ni để cho điều tốt đẹp được nhiều người biết đến, để chúng sinh có thêm nhiều tấm gương sáng noi theo. Đó là tập là khen lẫn nhau ở sau lưng. Ví dụ mình nghe một ông thầy nào ở đâu không biết, khi người ta hỏi tới ông thầy đó mình khen cái đã. Con nguyện trợ giúp cho việc làm tốt của tăng ni, nhường công đức lành cũng như vinh quang cho huynh đệ. Con nguyện không bao giờ tranh công, giành việc, lấn chỗ của anh em. Con không bao giờ thèm khát danh lợi đến nỗi phải chia rẽ với anh em. Xin chư Phật gia hộ cho con đủ trí tuệ để nhìn sâu vào nội tâm mình để
[58:34]phát hiện những tham vọng vi tế mà sẽ đưa đến hơn thua với anh em. Xin gia hộ cho con phát hiện những cái tâm đố kỵ vi tế mà sẽ đưa đến tỵ hiềm với anh em. Xin gia hộ cho con tận trong sâu thẳm tâm hồn mình luôn ước muốn sẽ hy sinh, sẽ nhường nhịn, sẽ thương yêu tất cả tăng ni, đệ tử Phật và tất cả chúng sinh.
[59:00]Có lý không ta? Không ai vỗ tay hết trơn vậy nè. Thì đó là cái vài điều mà thầy viết gợi ý, dạ, chứ thầy cũng không nghĩ là nó đầy đủ lắm. Đại khái là những cái bài những cái câu như vậy nó nó đối trị lại những cái nguyên nhân mà đã gây ra sự chia rẽ trong đạo Phật, gây ra cái việc công kích lẫn nhau trong đạo Phật. Cho nên khi một người mà đến với đạo ngày đầu tiên mà được đọc những cái lời này thì suốt cuộc đời còn lại của họ, họ không là một cái nguyên nhân gây ra chia rẽ, mà họ sẽ là những cái bàn tay để chung xây đắp lại tòa nhà Phật pháp trong cái sự thương yêu, đoàn kết, hòa hợp. Đó nên hôm nay, thầy nói cái điều này đấy là trong cái ngày đầu của
[59:43]khóa tu, mà cũng là nỗi ray rứt trăn trở của rất nhiều những tăng ni mà thao thức về vận mệnh của Phật pháp khi thấy rằng Phật pháp đang trong cái tình trạng bị chia rẽ, không có hòa hợp đoàn kết. Mà chính đây là điều mà cấp bách nhất. Do đó, đây là bài học đầu tiên quan trọng nhất mà khi cái người Phật tử đến chùa phải được học, khi cái người xuất gia ban đầu đến chùa phải được học. Đó, là cái ý thức về việc mà bảo vệ giữ gìn cái tình đoàn kết trong trong đạo Phật như vậy. Có ai hỏi gì thêm không? Nãy giờ nghe thầy giảng thấy có dễ ngủ không? Này chúc cho mọi người huynh chúc thầy trụ trì trụ trì luôn hả?
[1:00:28]Trụ trì chùa Phước Huệ ở Trà Trà Ôn hả? Trà Ôn, Vĩnh Long nè ha, cùng quý Phật tử ở Cầu Kè ha, Trà Vinh, cùng quý Phật tử ở Vĩnh Long dạ cùng đi chung, với Phật tử ở Long Khánh, Phật tử ở ở trên chùa, thôi chúc hết luôn. Dạ. Ha. Một năm mới nhiều quy riêng với thầy trụ trì thì pháp thể an khang, chúng sinh dị độ, ừm đạo vận được được hanh đạt ha. Còn đối Phật tử thì gia quyến được được hạnh phúc, việc làm ăn được tấn tới và được nhiều phước lành cũng như là làm được nhiều công đức trong năm mới như vậy ha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hồi hướng. Nguyện đem công đức này
[1:01:23]hướng về khắp tất cả,
[1:01:31]đệ tử và chúng sinh
[1:01:38]đều trọn thành Phật đạo.
[1:02:09]Nam Mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Nam Mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Chắp tay quỳ kính lạy Người, thiết tha con khấn nguyện cầu: Quê hương là dòng sông, mát trong trăng vàng soi sáng.
[1:02:44]Nam Mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Nam Mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Đóa hoa tươi sắc vô thường, sớm trưa rơi rớt muôn lường, nương thuyền từ vượt qua, bến mê đến nơi bờ giác.
[1:03:19]Mẹ hiền Quán
[1:03:25]Thế Âm, giọt nước cành dương xoa dịu lầm than. Mẹ hiền Quán Thế Âm, đem đến an vui dứt sạch ưu phiền.
[1:03:44]Mẹ hiền Quán Thế Âm, ngàn mắt ngàn tay vô lượng vô biên.
[1:03:56]Mẹ hiền Quán Thế Âm, chiếu sáng yêu thương khắp nơi bình yên.
[1:04:09]Nam Mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Nam Mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Chiến tranh đau đớn cuộc đời, bão giông mây nước ngập trời, con xin Mẹ từ bi, xót thương cứu độ trần gian.
[1:04:46]Mẹ hiền Quán Thế
[1:05:11]Âm, giọt nước cành dương xoa dịu lầm than.
[1:05:32]Mẹ hiền Quán Thế Âm, đem đến an vui dứt sạch ưu phiền.
[1:05:44]Mẹ hiền Quán Thế Âm, ngàn mắt ngàn tay vô lượng vô biên.
[1:05:56]Mẹ hiền Quán Thế Âm, chiếu sáng yêu thương khắp nơi bình yên.
[1:06:09]Nam Mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Nam Mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Chiến tranh đau đớn cuộc đời, bão giông mây nước ngập trời, con xin Mẹ từ bi, xót thương cứu độ trần gian.
[1:06:45]Chiến tranh đau đớn cuộc đời, bão giông mây nước ngập trời, con xin Mẹ từ bi, xót thương cứu độ trần gian.
[1:07:04]Chiến tranh đau đớn cuộc đời, bão giông mây nước ngập trời, con xin Mẹ từ bi, xót thương cứu độ trần
[1:07:28]gian.
[1:07:40]Như mây, như gió thênh thang, tâm từ bay hiu hiu thổi hoài.
[1:08:07]Tình thương dâng khắp muôn nơi, bao la ngàn chốn xa xôi vạn trùng.
[1:08:22]Như là một trái tim chung, như chung dòng máu, như cùng nỗi đau.
[1:08:33]Thương người nghèo khó lo âu,
[1:08:43]thương ai chẳng biết tìm sâu cội nguồn. Thương loài cầm thú hoang vu, kiếm bầy ẩn trốn...
[1:10:09]Một lòng quỳ dưới Phật đài, nguyện người người biết chung xây tâm từ.
[1:10:24]Từ đây cho tận ngàn sau, mượn con tim nhỏ để yêu quý người.
[1:14:09]Một lòng quỳ dưới Phật đài, nguyện người người biết chung xây tâm từ.
[1:14:24]Từ đây cho tận ngàn sau, mượn con tim nhỏ để yêu quý người.
[1:14:39]Đôi môi xin tặng cho đời ngàn lời trìu mến, vạn lời thân thương.