[0:09]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư tôn Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni. Nay cũng là một cái ngày vui, vì địa phương chúng ta đón nhận giáo chỉ tấn phong của một số vị Hòa thượng, Thượng tọa, Ni trưởng, Ni sư. Chúng tôi xin thay mặt cho chư Tăng Ni để nói về cái ý nghĩa của cái chữ uy đức ở trong đạo Phật một chút. Trong đạo Phật ta có cái từ nghe rất là hay gọi là uy đức. Uy là cái gì làm cho mọi người phải nể phục, phải ngưỡng mộ; còn đức là cái gì thầm thầm lặng lặng, sáng rỡ ở trong tâm. Mà cái ngôn từ trong đạo Phật ghép hai cái đó lại gọi là uy đức, tức là người mà bên trong
[1:09]có cái đức đáng kính thì sẽ tạo thành một cái uy lực tỏa ra bên ngoài khiến cho đại chúng phải kính nể, phải ngưỡng mộ. Nhưng mà làm thế nào để biết là một người đó có đức rồi có uy mà ta gọi là uy đức thì cái tiêu chuẩn để đánh giá không phải là đơn giản. Cho nên cái việc đánh giá uy đức của một người chỉ có tính tương đối ước lệ chứ không có hoàn toàn là chính xác. Ví dụ như Giáo hội của ta có quy định trong Hiến chương à vị nào mà đủ 25 tuổi đạo, 45 tuổi đời, và cái điều kiện nữa nè, tức là điều kiện thứ nhất là 25 tuổi đạo, điều kiện thứ hai là 45 tuổi đời, điều kiện thứ ba là có công đức với đạo pháp và dân tộc,
[2:10]điều kiện thứ ba, thì sẽ được tấn phong Thượng tọa, Thượng tọa hoặc Ni sư; vị nào mà đủ à 40 tuổi đạo, 60 tuổi đời, và cái điều kiện thứ ba nữa là có công đức với đạo pháp và dân tộc thì sẽ được tấn phong Hòa thượng và Ni trưởng. Thì xem như cái tiêu chuẩn mà quy định của Giáo hội thì có cái điều là ta thấy có dựa vào thứ nhất là tuổi đời, tuổi đạo và có cái chữ gọi là công đức đối với đạo pháp và dân tộc. Thì dựa vào ba tiêu chuẩn đó thì trong đạo Phật được xem như là một vị có uy đức, và để đặt tên cho cái chữ uy đức đó thì chúng ta đã tạm gọi là Thượng tọa, là Hòa thượng thì đó cũng chỉ là những cái danh từ tương đối.
[3:04]Và ta phải hiểu điều này là không phải những người mà được tấn phong mới gọi là những người có uy đức, mà sự thật có những người không có mặt trong cái buổi lễ tấn phong này, nhiều khi không được quyết định tấn phong, không có giáo chỉ tấn phong, nhưng mà có những vị ẩn danh như thế nhưng uy đức tràn đầy, trời người kính nể. Cho nên mà những người có mặt để nhận tấn phong cũng chỉ là cái sự tương đối mà thôi, là bề mặt của Giáo hội thôi, chứ ta không xem cái đó là sự đánh giá hoàn toàn tuyệt đối. Vì ta phải hiểu rằng cái uy đức trong đạo Phật nhiều khi không có ngôn từ, không có danh tướng. Nhiều khi ta nhìn thấy một vị đó chưa tới tuổi đủ tiêu chuẩn để được tấn phong,
[3:56]hoặc là vị đó không có hồ sơ tấn phong, hoặc cái vị đó ẩn trong thâm sơn cùng cốc, nhưng có khi uy đức của vị đó lại vượt trội hơn những người mà có mặt. Đây là điều không có thể mà đánh giá chính xác được. Cho nên tuy chúng ta vui theo cái buổi lễ này, nhưng ta phải hiểu cái uy đức thật sự của một con người lại không dựa vào cái ngôn từ và hình tướng. Cái điều quan trọng của chúng ta là lúc nào đối với những vị tôn túc, những vị tu hành, ta luôn luôn có cái sự kính trọng thì đỡ cho ta có những cái sai sót. Vì Bồ Tát thì đa hạnh, những bậc chân tu thì khiêm nhường, giản dị. Ta khó có thể mà nhìn vào bề ngoài để đánh giá một con người.
[4:48]Chính vì vậy, lúc nào lòng mình cũng khiêm cung, kính trọng thì ta ít có mắc phải cái lỗi. Còn nếu ta chỉ dựa vào cái hình tướng, cái ngôn từ để ta đặt lên cái sự kính trọng thì có khi ta đã bỏ sót những vị mà có uy đức thật sự rất là rất là lớn.
[5:11]Thế chúng ta nói lại cái chữ uy đức, vì đâu mà một người thật sự có uy đức? Cái uy đức của người đó có khi con người không nhìn thấy nhưng mà chư thiên trên trời lại nhìn thấy rất là rõ. Nên ở đây ông bà ta có nói câu này là "Đức trọng quỷ thần kinh", tức là cái đức lớn của một con người á, quỷ thần phải kính kính phục. Mà tại sao ông bà mình lại nói là quỷ thần kính phục mà không nói con người? À bởi vì sự thật ở chư vị mà trong thế giới siêu hình, những vị đó họ có cái năng lực có thể nhìn sâu vào tâm hồn con người hơn là cõi người chúng ta. Cõi người chúng ta khi đánh giá ai thì ta phải đánh giá qua cái hình tướng,
[5:59]chứ còn tâm người khó dò, nói là "Họa hổ họa bì nan họa cốt, tri nhân tri diện bất tri tâm", tức là vẽ con cọp, vẽ da, vẽ hình thì dễ nhưng mà còn biết con người, biết mặt chứ khó biết được lòng dạ. Vì cặp mắt của cõi người chúng ta, cặp mắt của phàm phu chúng ta không có nhìn thấu vào tâm can của người khác được, nhưng mà quỷ thần thì nhìn thấu vào tâm can được. Nên cái uy đức của một con người thì có khi con người không đánh giá được, nhưng mà cõi trời, cõi thần họ đánh giá được. Nên cái đánh giá thật sự lại nằm nơi cái cái cõi cõi thần, cõi thánh, lạ như vậy. Và ông bà mình biết điều đó nên nói câu là "Đức trọng quỷ thần kinh".
[6:47]Mà tại sao ông bà mình phải nói cái là quỷ thần phải kinh sợ? Thì đây là những cái câu chuyện, những cái kinh nghiệm mà hôm nay ta không có thời gian ta kể ra. Thế vì trong cái thực tế đời sống, nhiều vị vậy đã từng chứng kiến mà mà những cái sự kiện lạ lùng mà một lời nói của người có uy đức mà kinh động cả trời đất. Vì kêu mưa ngừng rơi, mưa ngừng rơi. Than trời nắng hạn, mưa đổ xuống liền. Thì những cái mà họ ngạc nhiên, tại sao là lời nói của một con người mà làm thay đổi cả hiện tượng thiên nhiên, nên ông bà mình cho rằng đó là việc mà quỷ thần còn phải kính phục, phải vâng lời một người có uy đức.
[7:28]Thì cái đánh giá đó ở trong cõi siêu hình chính xác hơn cái cõi người của chúng ta. Nhưng mà do đâu một con người có được cái uy đức như thế? Ở đây cái uy đức đó là nó thuộc vào cái đạo đức và cái công đức. Đạo đức là cái tốt ở trong tâm ta, còn cái công đức là cái mà ta làm được cho con người, cho cuộc đời này, mà trong Hiến chương thì ta tạm gọi là công đức đối với đạo pháp và đối với dân tộc. Nghĩa là cái tốt của một con người, cái đạo hạnh của một con người nó phải gây được ảnh hưởng, gây được cái sự tốt lành, đẹp đẽ vào cái cộng đồng chung quanh thì mới được gọi là có công đức, có công hạnh, có gây ảnh hưởng, có hiệu quả.
[8:16]Còn nếu nói một người tốt mà không gây được cái ảnh hưởng, không gây được cái điều tốt đẹp gì cho cộng đồng của mình thì vẫn chưa gọi là có uy đức. Tuy nhiên là ta phải đánh giá cái gọi là gây ảnh hưởng đó không có phải là một chiều, tại vì có những cái gây ảnh hưởng dễ thấy mà có những cái gây ảnh hưởng khó thấy. Gây ảnh hưởng dễ thấy là sao? Gây ảnh hưởng dễ thấy là ví dụ như à ta thấy một vị tôn túc đó ờ tu lâu năm, rồi có đạo hạnh, rồi vị đó đi thuyết pháp, vị đó làm việc từ thiện, vị đó đi đắp đường, ờ thế độ người, vân vân, những việc làm thấy trước mắt ta thì ta ca ngợi à vị này có đạo hạnh, à vị này gây được ảnh hưởng tốt vào trong
[9:07]cộng đồng, gọi là có công đức đối với đạo pháp, đối với dân tộc, cái đó dễ thấy. Nhưng có những trường hợp mà có những cái ảnh hưởng khó thấy. Ví dụ ta thấy ta đến cái vùng tu hành đó, ví dụ ví dụ ta đến cái vùng núi Dinh thì ta nghe nói có một ông sư ở trong cốc mà thấy ai cũng nể. Nhưng hỏi ổng làm gì? Nói không thấy ổng làm gì hết. Nói ổng có đi thuyết pháp không? Dạ hổng thấy. Nói ổng có thấy đi làm từ thiện không? Nói cũng hổng thấy. Nói ổng có độ được nhiều đệ tử không? Nói cũng hổng thấy. Nói ủa vậy mà có uy đức gì để mà mọi người nể? Nhưng mà hổng biết sao mà ai cũng nể, đó. Đây là một trường hợp thứ hai mà ta gọi rằng cái uy đức khó thấy.
[9:51]Trong đạo Phật có hai trường hợp uy đức như vậy: một cái uy đức dễ thấy và một cái uy đức khó thấy, mà trường hợp nào cũng là uy đức, đều đáng cho ta kính phục, đều làm cho quỷ thần phải kiêng sợ. Vậy cái uy đức khó thấy của một con người là gì? Mà ta đã định nghĩa: Để gọi là uy đức, để gọi là công đức, buộc nó phải ảnh hưởng vào người khác, nó phải gây sự tốt đẹp vào trong cộng đồng thì mới gọi là công đức đối với đạo pháp, đối với dân tộc. Còn nếu mà không gây được ảnh hưởng tốt vào trong cộng đồng, không làm lợi cho ai hết thì làm sao gọi là công đức? Mà không có công đức thì sao gọi là có uy đức?
[10:31]Nhưng mà vậy như cái trường hợp mà ta nói có một vị ẩn tu trong cốc, chẳng thấy đi thuyết pháp, chẳng thấy làm từ thiện, cũng chẳng thấy tiếp độ ai mà tại sao ai cũng kính nể, mà cũng gọi là có uy đức, có công đức là sao? Ở đây là trường hợp mà cái uy đức khó thấy, cái công đức khó thấy. Nó có hai trường hợp cho nên ta đừng đánh giá một chiều. Cái khó thấy đó là sao? Cái khó thấy đó là trường hợp cái vị đó không làm nhiều ở bề mặt nổi, không đi thuyết pháp, không từ thiện, không tiếp độ nhiều, nhưng mà trong thẳm sâu tâm hồn đó, vị đó tâm hồn thanh tịnh, giới hạnh nghiêm trang, từ cái lời ăn, tiếng nói, cử chỉ đều làm khuôn mẫu cho tứ chúng.
[11:21]Tức là vị đó không nói gì nhưng mà sự xuất hiện của vị đó, sự hiện hữu của vị đó, cái sự tồn tại của vị đó ở trong cái cái vùng đó bỗng nhiên làm cho tăng chúng nề nếp hơn. Không nói lời nào nhưng mà ai biết rằng à có cái vị đó ở trong cái cốc đó tự nhiên họ thấy họ phải sửa mình, họ phải noi theo. Cho nên tuy một người vô hành, không làm gì hết, nhưng vẫn gây được cái cái công đức, gây được ảnh hưởng vào trong cộng đồng thì ta vẫn gọi rằng một vị này có uy đức chứ không phải là không. Và đây là trường hợp cái uy đức khó thấy. Và như vậy, có khi vị đó không xuất hiện trong buổi lễ mà đón nhận giáo chỉ tấn phong, nhưng mà vị đó nhiều khi còn xứng
[12:09]đáng hơn, hơn là những vị có mặt đón nhận giáo chỉ. Nên đây là cái uy đức khó thấy. Mà tuy nhiên, dù là khó thấy hay dù là dễ thấy thì nói chung những vị mà đã có cái bề dày tu hành, có cái đạo hạnh, gây được ảnh hưởng tốt lành đều đáng cho ta kính nể, đều đáng cho ta kính nể. Mà hồi nãy cái vị giới thiệu trong buổi lễ đã nói rằng ngót một phần tư thế kỷ, nghe chữ thế kỷ nghe lớn mà có một phần tư à là cũng 25 năm, hoặc là 40 năm thì gần một nửa thế kỷ. Nhìn lại nhiều khi ta cũng giật mình, tức là từ cái ngày mình thọ Tỳ-kheo hôm kia, từ cái ngày mình xuất gia hôm kia mà thấm thoắt thời gian trôi qua nhanh chóng
[12:55]đã đi qua hơn một phần tư thế kỷ cũng giật mình. Thì được giáo hội quan tâm, nâng lên giáo phẩm nhưng mà không ai dám tự mãn bởi cái giáo phẩm của mình, vì sao vậy? Bởi vì cái con đường giác ngộ giải thoát là con đường mênh mông vô hạn, không có điểm dừng, không ai tự cho mình là đủ rồi cả.
[13:27]Vì cái quả vị của Phật của Thánh là không có bờ, không có mé, mà nếu lúc nào trong tâm ta nghĩ rằng là ta đã đến bờ đến mé, à ta đã đạt được điều này đạt được điều kia là ngay lập tức cái công đức của ta bắt đầu lung lay và có nguy cơ sụp đổ. Cho nên những vị mà nhận được giáo chỉ tấn phong thì phải cảm thấy hổ thẹn và phải nguyện lòng mình còn cố gắng nhiều hơn nữa. Vì nói một phần tư thế kỷ trôi qua, đạo hạnh tích lũy trong suốt thời gian đó chưa là cái gì so với chư vị Phật, chư đại Bồ Tát mà đi trong luân hồi, đi trong pháp giới vũ trụ đến vô lượng vô lượng kiếp làm lợi ích cho cho chúng sinh.
[14:15]Nên cái gọi là một phần tư thế kỷ đi qua, đạo hạnh để được giáo chỉ tấn phong chưa là cái cái gì cả. Hồi nãy ta nói cái uy đức của một vị mà gây được cái ảnh hưởng tốt vào cuộc đời, vào cộng đồng, làm cho quỷ thần phải kính sợ, thì cái uy đức đó từ đâu mà có? Thì ta nói là từ cái tâm. Mà từ cái tâm nào mà có? Là từ cái tâm hướng về vô ngã. Đây là chìa khóa của mọi cái sự tu hành, của mọi cái uy đức, của mọi cái công đức trong một con người. Nghĩa là ai có thể giữ gìn cái tâm hồn mình, lời nói mình, việc làm của mình mà hướng về cái hạnh vô ngã thì cái uy đức người đó bắt đầu sáng lên dần dần, sáng lên dần dần.
[15:10]Và cái điều này bất kể người đó là ai, có thể người đó là đệ tử Phật, có thể người đó không phải là đệ tử Phật, có thể người đó là người xuất gia, có thể người đó là người cư sĩ tại gia, nhưng nếu người đó biết kiểm soát, giữ gìn tâm hồn, lời nói, hành động của mình hướng về hạnh vô ngã thì tự nhiên cái uy đức sáng lên dần dần. Đây là chìa khóa của tất cả mọi vấn đề. Mà thế nào là hướng về cái vô ngã? Ví dụ, ví dụ như khi có ai khen ta rồi ta tự thấy mình không phải xứng đáng, lúc nào cũng dè dặt thì cái ý nghĩ mà tự thấy mình không xứng đáng đó trước cái lời khen đó thì gọi là cái hạnh hướng về vô ngã thì tự nhiên cái uy đức mình lúc đó sáng lên một chút.
[16:02]Còn ví dụ như có người khen ta, ta vui mừng, ta thấy thích và thấy mình cũng đúng như vậy thì cái hạnh đó không hướng về vô ngã, thế là cái uy đức của mình nó tối đi một chút. Hoặc có người nào đó chửi mắng ta rồi ta khiêm cung, à ta hiền lành, ta nhẫn nhục và ta cũng nghĩ rằng ta cũng có cái lỗi gì đó, dù có thể là ta bị oan nhưng mà người đó có mắng ta một câu thì chắc ta cũng có một phần nào trách nhiệm nên nhận cái lỗi về mình chứ không có chống, không có cãi mà không có làm dữ, không có phiền não, không sân hận thì cái hạnh đó, cái ý nghĩ đó gọi là hướng về vô ngã thì tự nhiên ngay đó uy đức của ta sáng lên một chút.
[16:46]Còn nếu có một người nào đó chửi mắng ta rồi ta phẫn nộ, ta phiền não, ta buồn bã, ta nói tại sao người đó nói oan ta, ta không có làm như vậy mà người đó nói oan, thì cái ý nghĩ đó gọi là không hướng về vô ngã, tự nhiên cái uy đức ta tối lại một chút, đó. Và cái đó là những cái điều trong tâm hồn ta không ai kiểm soát ta được mà chính cái không ai kiểm soát ta được đó nó làm thành cái uy đức ta sáng lên hay làm uy đức ta nó tối lại. Nó như vậy, mà chính cái trong tâm hồn ta đó con người không thấy nhưng quỷ thần nhìn thấy. Cho nên cái cái gọi là cái uy đức
[17:31]bắt đầu, bắt nguồn từ cái hạnh hướng về cái mục tiêu vô ngã mà ta phải kiểm soát từng giờ từng phút trong suốt cuộc đời tu hành của mình. Ta nói, ta có thể
[17:49]nghe được giáo lý của Phật, ta có thể hiểu được giáo lý của Phật nhưng ta rất khó ứng dụng giáo lý của Phật vào trong cái tâm hồn mình từng giờ từng phút. Chúng ta thường hay nghe nói là nhân thân nan đắc, Phật pháp nan văn. Nhân thân nan đắc là khó được thân người. Thí dụ bây giờ như một cái con thú nó đọa làm chim, làm gà, không biết đời nào nó trở lên làm người, rất là khó. Phật pháp nan văn là khó ai mà gặp, có duyên gặp được Phật pháp để nghe, để hiểu. Ví dụ bây giờ thế giới gần 7 tỷ người, nhưng mà tính ra cái số người mà có thể nghe được Phật pháp chưa tới 1 tỷ. Mà trong số 1 tỷ người mà nghe được Phật pháp đó,
[18:43]có mấy người nghe hiểu hết, cũng rất là khó. Ờ và trong bao nhiêu người hiểu hết Phật pháp đó, có mấy người có thể ứng dụng được trong đời sống của mình từng giờ từng phút còn khó hơn nữa. Cho nên nói cả 7 tỷ người này nhưng mà chắt lọc lại để được bao nhiêu con người mà hướng tâm mình về cái hạnh vô ngã, nhiều khi đếm ra còn được vài trăm người. Hiếm đến như vậy, khó đến như vậy. Nên bây giờ ta nói vậy, ta nói là từ cái người mà không biết Phật pháp cho đến cái người mà biết Phật pháp là cả một bước tiến rất xa. Nói trên thế giới 7 người được 1 người. Rồi bây giờ cái người mà gặp được Phật pháp,
[19:25]nghe được Phật pháp rồi, có đi chùa rồi mà bây giờ nghe Phật pháp tới đâu hiểu tới đó, tương đối hiểu được 8 90% thì mình nói 10 người khi còn được chừng một người. Ừ, rồi bây giờ nói cái người nghe Phật pháp là uyên thâm, tinh thông, hiểu hỏi tới đâu mình là nghe cái người đó nói trả lời tới đó là ta gặp rất nhiều người như vậy. Nhưng bây giờ nghe rồi bắt đầu người đó giữ lại trong tâm hồn mình kiểm soát coi mỗi cái ý nghĩ của mình có đúng với lời Phật dạy hay không, thì như vậy 100 người còn có một người. Ta thấy nó nó xuống dần xuống dần như vậy. Mà phải tới khi nào mà ta ứng dụng được lời Phật dạy trong từng giây từng
[20:07]phút của đời sống của mình thì lúc đó cái uy đức mới xuất hiện. Thì như vậy ta thấy cái gọi là uy đức trong đạo Phật để có được rất hiếm người đạt được và rất khó đạt được, không phải dễ. Cho nên có một vị nào đó tu trong đạo Phật mà thành tựu được cái uy đức thật sự, ta phải nói đó là những viên ngọc quý, sáng, hiếm hoi giữa cái cuộc đời tối tăm, bụi bặm, đau khổ này, không phải dễ. Nãy ta nói vậy, ta nói là cái hiểu được lời Phật dạy là một chuyện rồi, mà bây giờ ứng dụng được lời Phật dạy vào trong tâm hồn mình từng giờ từng phút, từng giờ từng phút khó hơn rất nhiều nữa, khó hơn rất nhiều.
[20:54]Khó, khó vì sao? Bởi vì lúc đó không ai kiểm soát mình. Không ai ép buộc, không ai la rầy mình hết mà chỉ tự mình biết, chỉ tự mình thấy cái sai của mình để sửa. Hoặc ví dụ thế này, ví dụ bây giờ
[21:10]ta gặp một người, rồi cái người đó ngang tàng, hung dữ, ăn nói thì bậy bạ.
[21:20]Cái trong lòng ta ta khởi lên, ta nói: "Cái thứ mất dạy, con nhà ai mà ngang tàng, không có đạo đức, đồ vô đạo đức!" Chúng ta ghét, ta chửi trong tâm ta một câu, ta chưa dám chửi ra ngoài miệng, ta chửi trong tâm một câu và ta khởi thêm một cái tình cảm là ghét. Thì cái việc mà gặp một cái tay nó ngang tàng, nó hung dữ, ờ nó không ra gì mà ta chửi nó một cái thì cũng chẳng oan uổng gì, vì cái thằng đó nó đáng chửi thiệt chứ không phải không. Nó ngang tàng, nó bậy bạ nó đáng chửi thiệt chứ không phải không. Thì ta chửi nó một câu ở trong bụng mình thì câu chửi cũng chẳng oan, cũng đáng, cái thằng đó nó cũng cà chớn quá, chửi nó một câu cũng được.
[22:04]Rồi ta ghét nó thì cái thằng khó thương vậy mà làm sao thương được, thì thôi ghét cũng là đúng. Nhưng, nhưng cái việc mà gặp một cái người xấu rồi ta chửi thầm một câu, ta ghét nó, nó là cái thói thường của thế gian, chớ nó không phải chuyện của Phật pháp. Chuyện Phật pháp nó khác hơn chút. Mà cái khác hơn này đó mới tạo thành cái gì? Tạo thành cái uy đức của Phật pháp. Cái khác đó là cái gì? Dù mình thấy cái người ngang tàng, chửi đổng, nói ăn nói bậy bạ, coi ai không ra gì, không có đạo đức, vô hạnh,
[22:42]Thì ta phải nghĩ thế này, nếu mà nghĩ theo Phật pháp thì ta phải nghĩ, đây là người đáng thương. Tại vì con đường mà của cái kẻ này đang đi á là đi về phía súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục. Cái cảnh khổ chờ nó ở phía sau, rất đáng thương. Mà hồi nãy, nãy có khi đi ngang qua nó đạp cái chân mình cái đi luôn không thèm xin lỗi nữa. Nhưng mà phải thấy thương, thấy tội nghiệp. Tại vì thấy con đường nó mở ra là địa ngục. Cái thứ mà sống vô hạnh rồi ngang tàng không có ai ra gì như vậy nè, chết không khó làm người. Giờ làm thân người chứ ít bữa đi ra xe tông chết bây giờ. Mà chết xong nhiều khi rớt vô bụng chó luôn cũng có nữa.
[23:21]Mà cái đó là cái khổ, chứ không phải là cái sung sướng. Mà mình nhìn thấy được cái nhân quả đó, thấy tội nghiệp. Mà bây giờ nói thì chưa chắc nó nghe. Bây giờ mình nắm áo mình kêu lại nói: "Em em, tôi nói cho em nghe. Em mà ngang tàng như vậy đó, em bậy bạ như vậy em chết em đọa làm chó chết á." Mình nói vậy nó có nghe không? Hay quay lại nó dọng mặt mình một cái? Thành thử có những người mình thấy thấy tội nghiệp, biết con đường nó đọa đó nói nó không nghe. Thành thử mình phải làm thinh đành chịu, mà cái mình làm thinh chịu á là cái càng thương xót vì con đường nó đi tuột luôn xuống dốc á, đi luôn xuống địa ngục.
[23:55]Nên cái đầu tiên mình nghĩ trong đầu mình là cái người vô hạnh như vậy, không ai khuyên được như vậy là cái khổ cảnh chờn vờn chờ đợi ở trước mặt ở tương lai, đây là điều đáng thương. Cái thứ hai nữa, mình phải suy nghĩ thêm nữa theo Phật pháp nữa, cái người này mà sở dĩ nó xấu như vậy
[24:18]là có khi không phải tại nó, có khi không phải tại nó, mà có khi tại vì nó không được ai dạy. Như bây giờ mình muốn dạy nó mình dạy cũng không được. Không đủ, mình không đủ sức nắm áo lại dạy mà. Cho nên vì nó ngang tàng tới mức độ này không ai dạy được nữa. Nhưng mà hồi lúc mà nó còn dạy được á thì không ai chịu khó dạy nó. Cho nên cái lỗi là cái lỗi của những người mà ở gần nó trước đây mà không chịu dạy nó. Nên mình thấy, mình nghĩ tới cái bước thứ hai này mình thấy mình bắt đầu mình bớt ghét nó rồi, bớt ghét rồi. Lỗi là không ai dạy nó. Rồi trước đây không biết cha mẹ lo làm ăn mà không dạy nó, hay cha mẹ nó ly dị rồi bỏ nó,
[24:59]hay là lúc đó cha mẹ nó nuông chiều nó quá giàu có rồi nuông chiều nó muốn gì được nấy không biết dạy nó. Cho nên giờ bắt đầu nó ngang tàng không có ai ra gì. Mình nghĩ tới là bắt đầu cái lỗi là lỗi của những người chung quanh. Và mình ngồi nghĩ tới cái luôn cái coi chừng cũng tại mình nữa. Mình nói: "Ủa tại mình sao? Mình đâu có quen biết gì nó." Không, không chắc là không quen biết đâu. Có khi mười kiếp trước mình cũng là bạn của nó, mà lúc đó mình thì biết chùa mình biết đi tu, còn nó thì nhậu nhẹt, mình lo tu không mình bỏ nó luôn, mình không lôi kéo nó, cho nên mười kiếp này gặp lại đi ngang
[25:29]nó đạp chân mình một cái bỏ đi luôn, mà mình nói coi chừng quay lại nó oánh. Kiếp xưa cũng từng làm bạn nhau mà không chịu khó khuyên nhau một câu. Cho nên ta thấy cái lỗi của một người cũng là cái lỗi của nhiều người. Mình suy nghĩ theo Phật pháp một chút xíu thì mình tự nhiên mình thấy mình không chửi nó trong lòng, mà mình cũng không ghét nó nữa. Mà chỉ suy nghĩ một điều, thứ nhất là mình tội nghiệp vì nó đi vào cái nơi có quả báo xấu, và thứ hai là mình chỉ biết thôi cầu nguyện cho những chúng sinh mà bất thiện như thế, thôi mong cho họ có một ngày họ được hồi đầu hướng thiện để có thể tốt hơn.
[26:07]Thì cái mà suy nghĩ á, cái suy nghĩ thứ nhất là mình thấy cái người xấu mình chửi, mình ghét. Cái suy nghĩ thứ hai là mình thấy cái người xấu, mình tội nghiệp, mình thấy như mình cũng có trách nhiệm rồi mình không ghét và mong người ta tốt. Hai cái suy nghĩ đó, ai ở trong đầu mình để để để chỉnh cho mình? Một cái là ghét chửi người ta, còn một cái là tội nghiệp người ta mà mong người ta tốt, hai cái suy nghĩ đó khác nhau, cùng ở trong đầu mình. Nhưng mà nếu mình suy nghĩ theo cái thứ nhất á, cái uy đức mình nó mất, tự nhiên tâm mình nó tối lại. Còn nếu mình suy nghĩ theo cái thứ hai á, uy đức mình nó sáng lên.
[26:40]Quỷ thần nhìn thấy, loài người không nhìn thấy. Người ta cũng thấy mình bị đạp cái chân rồi mình nhăn nhăn mặt chút, chứ cũng không ai thấy mình ngay khi bị đạp cái chân đó mình bao nhiêu cái suy nghĩ tốt trong đầu đã hiện ra. Quỷ thần nhìn thấy và kính phục cái con người biết suy nghĩ đúng với Phật pháp. Loài người không thấy, nhưng ngay lúc đó cái uy đức của ta vừa sáng lên một chút. Mà nếu có một người nào đó suốt cả cái cuộc đời của mình, từng ngày, từng tháng, từng năm đụng bất cứ chuyện gì, gặp bất cứ điều gì cũng điều chỉnh được cái suy nghĩ của mình phù hợp với Phật pháp, hướng về cái hạnh vô ngã như vậy
[27:17]thì ta phải hiểu rằng cứ mỗi ngày cái người đó sống trên cuộc đời này, mỗi một khoảnh khắc cái đồng hồ gõ nhịp đi qua, uy đức của người đó sáng lên dần dần, sáng lên dần dần, rúng động cả cõi trời. Vì người đó từng giờ, từng phút luôn luôn ép chính mình, buộc chính mình, điều chỉnh chính mình đi theo cái giáo lý của đạo Phật, đúng với giáo lý của Phật dạy. Còn cũng vậy, có những con người vào đạo cũng đi qua từng năm, từng tháng hoặc cái người đó ở ngoài đời cũng lớn lên làm cha, làm mẹ, làm ông, làm bà. Nhưng mỗi cái suy nghĩ là cứ đi theo cái thói thường của thế gian, cũng tham, cũng sân, cũng si
[28:01]thì ta phải hiểu rằng thời gian chất chồng chừng nào thì tâm hồn người đó tối đen chừng nấy, uy đức người đó tắt lịm chừng nấy. Và khi người đó từ giã cõi đời, cái cửa mở trước ra là đi vào trong cái đống lửa, đống lửa. Cho nên cái thời gian có thể là vàng là ngọc, là vô cùng quý giá, là cái công lao, là bề dày nếu trong từng thời gian đi qua đó ta tích lũy bằng cái công đức, bằng uy đức, bằng cái buộc chính mình phải hướng về hạnh vô ngã và luôn luôn suy nghĩ, nói năng theo đúng lời Phật dạy. Thì ngược lại cũng vậy, thời gian sẽ là thảm họa, sẽ là sự chồng chất của đau khổ, sẽ là thêm những cái thành tích bất hảo ghi vào
[28:56]trong cái sổ đen của Diêm Vương nếu trong từng thời gian, từng ngày tháng, từng khoảnh khắc mà ta buông lung cho cái tâm của mình theo tham lam, sân hận, si mê, thói thường của cuộc đời, đụng đâu cũng ganh, cũng ghét, cũng hơn thua, cũng chê bai, cũng đố kỵ thì uy đức ta tắt lịm và tính thời gian đó chỉ là tội lỗi mà thôi.
[29:22]Thì lúc đó nói: "Dạ thưa ngài là tôi sống ở trên đời này là tôi đã sống 70 năm, tôi thọ 70 năm." Thì một người 70 tuổi là một người đáng kính trọng. Nhưng mà cái ông Diêm Vương ổng nói: "Không, 70 năm của mày á là 70 năm tội lỗi, hưởng thụ, sa đọa. Mà càng 70 năm chừng nào thì cái chỗ đến của đọa của mày là 70 kiếp súc sinh." Tại vì nó là thời gian càng nhiều thì cái đọa càng chồng chất. Còn ngược lại, ví dụ ta gặp một vị chân tu thạc đức nói rằng: "À, vị đó đã 70 năm tuổi, đã qua 50 năm tuổi đạo", thì lúc đó trời, người quỳ xuống cung kính, bởi vì cái 70 năm cuộc đời của người này, 50 năm tuổi đạo của người này là 50 năm
[30:10]của một cái nội tâm thanh tịnh, chân chính, ngập tràn uy đức chiếu sáng cả cõi người, cõi trời, cho nên nó khác nhau. Cho nên ta nói là giáo chỉ tấn phong là dựa vào cái tuổi đời, dựa vào cái tuổi đạo, nhưng mà phải thêm cái yếu tố thứ ba mà như hiến chương quy định là có công đức đối với đạo pháp và đối với dân tộc. Nó phải có yếu tố thứ ba này thì cái thời gian đó, cái tuổi đời, tuổi đạo đó mới có ý nghĩa. Còn nếu chỉ tính cái tuổi thôi mà không có cái yếu tố gọi là ta làm được cái công đức cho đạo pháp và dân tộc thì thời gian đó vô nghĩa, thời gian đó vô nghĩa. Nên hôm nay nhân cái ngày mà quý vị được đón nhận cái cái giáo chỉ tấn
[30:58]phong và nhận kỷ niệm chương của Hòa thượng, thì chúng ta nói với nhau về ý nghĩa của cái hai chữ "uy đức" trong trong Đạo Phật. Uy đức thứ nhất nó có nghĩa là cái uy lực mà làm cho tứ chúng hoặc là cả trời, người phải kính sợ. Mà cái uy lực đó nó xuất phát từ cái đức, từ cái đạo đức của nội tâm, từ cái công đức trong cái cuộc sống gây được ảnh hưởng tốt lành vào tâm hồn, vào trong cái cộng đồng của mọi người chung quanh thì mới thành cái cái uy đức. Và để cho ta có thể có cái uy đức đó được thì ta phải nhớ cái chìa khóa là luôn luôn trong đời sống của mình mọi cái ý nghĩ, lời nói, việc làm phải hướng về cái hạnh vô ngã. Đó.
[31:46]Còn nếu mà chúng ta không hướng về hạnh vô ngã thì cái uy đức không xuất hiện. Đó. Và cái uy đức đó, cái mà sự hướng tâm về hạnh vô ngã đó tạo thành cái uy đức và cái uy đức đó được tính theo thời gian thì cái bề dày, cái giá trị càng lúc càng càng lớn. Và cái quan trọng là ta phải hiểu một điều nữa là cái uy đức hoặc cái công đức không bao giờ có cái bờ mé cuối cùng để ta dừng lại, để ta tự mãn, mà ta phải luôn luôn học theo cái hạnh của chư Phật, chư Đại Bồ Tát là phước và huệ vô biên. Cho nên đối với trước các ngài ta thấy mình chỉ như là hạt bụi nhỏ bé mà cứ phải cố gắng hoài. Đối với tất cả chúng sinh, ta luôn luôn thương yêu,
[32:35]tôn trọng để mà nơi mảnh đất của chúng sinh vô biên chung quanh mình đó, mình gieo lên bao nhiêu cái hạt giống tốt lành và mong rằng là những điều tốt lành trong cuộc sống này, bao nhiêu điều thiện lợi của cuộc sống này, bao nhiêu cái quý giá của Phật pháp này sẽ nảy nở, sẽ lan tràn khắp cái hành tinh, khắp thế giới để cho con người thương yêu nhau, giúp đỡ nhau, sống hòa bình bên nhau và cùng đi trên con đường giác ngộ, giải thoát. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[33:15]Có người hỏi câu hỏi rất là cao siêu khó hiểu là đời này ta tạo nghiệp, đời khác ta trả cái quả báo. Vậy cái con đường đi của cái nghiệp báo đi theo con đường nào, có phải đi theo con đường năm uẩn hay không? Thầy nói á, cái con đường mà của nghiệp báo đi á, nó là cái sự bí mật tuyệt đối luôn. Không bao giờ có cái máy móc nào tìm ra nó hết. Bởi vì nó thuộc về bản thể, nó thuộc về bản chất của vũ trụ luôn. Nó là cái rất là sâu kín, cho nên ai mà muốn xác định, quy định, đi tìm ra cái con đường của nghiệp báo đi sẽ vĩnh viễn thất bại, đấy là theo thầy báo trước, dù cho khoa học tiến bộ tới đâu. Mặc dù khi viết cái cuốn sách Nhân Quả Nghiệp
[34:05]Báo, thầy có nói một câu an ủi rằng: ngày nào đó khoa học sẽ chứng minh được cái luật nhân quả là có thật, rồi để từ đó con người buộc phải tin nhân quả và phải sống đạo đức. Nhưng mà thầy nói trước ở đây, đây là nói riêng bí mật thôi, vĩnh viễn không bao giờ tìm ra con đường của nhân quả. Chỉ có những người đắc đạo mới thấy mà thôi, bởi vì con đường đó nó nằm trong bản thể, nằm trong bản chất của vũ trụ, cho nên không có máy móc nào đo được hết. Nghĩa là sau này khoa học cũng sẽ tiếp cận dần dần đến, tiếp cận dần dần, dần dần đến, dần dần đến thôi, chứ không bao giờ tới, nắm được bản chất của nhân quả
[34:43]hết, bởi vì luật nhân quả nằm ở bản thể tuyệt đối. Cho nên là chỉ có những bậc Thánh mới biết, và ta là những người có đạo đức nên ta tin rằng phải có sự công bằng của nhân quả, và như thế ta sống đạo đức mà thôi. Bởi ta có đạo đức nên ta tin được có nhân quả, còn người nào không có đạo đức sẽ luôn luôn tìm cách từ chối luật nhân quả. Xem cái người đó tin nhân quả hay từ chối nhân quả mà ta biết người đó có đạo đức hay không, còn để biết được bản chất tận cùng của nhân quả thì chỉ có đắc đạo mà thôi, không có khoa học nào nắm được hết.
[35:20]Chúng con là Phật tử tại gia không có bàn thờ Phật muốn tụng kinh thì tụng tại bàn thờ gia tiên có được không?
[35:28]Tại vì khi tụng kinh Phật á là ta phải lễ Phật, nó có những cái nghi thức mà cái nghi thức đó biểu lộ lòng tôn kính lên đối với Đức Phật. Mà khi ta biểu lộ lòng tôn kính với Đức Phật thì gia tiên ta không được quyền hưởng cái sự tôn kính này. Mà gia tiên ta mà hưởng cái sự tôn kính này gia tiên ta bị tổn phước, cho nên là không được. Chỉ có cái là ví dụ như khi ta mà đứng trước gia tiên á thì mình chỉ có làm được những điều như thế này thôi: đối với bàn thờ gia tiên á, mình chỉ đứng đó là mình gửi cái tình thương yêu kính trọng mình đối với gia tiên, mình cúng các thức ăn lên cho gia tiên, rồi mình mong khuyên cho gia tiên tổ tiên của mình theo Phật, hết.
[36:09]Chứ mình không thể đứng trước bàn thờ gia tiên mà gửi cái tình cảm đó như là Đức Phật được, là gia tiên mình bị tổn phước. Bởi vì vậy thầy cứ nói là không bao giờ được thờ thí dụ cùng một bàn thờ là Phật với gia tiên chung. Lúc đó quý thầy vào quý thầy không xá bàn thờ đó được, tại lễ cái quý thầy tác ý là lễ Phật nhưng mà gia tiên hưởng, gia tiên mình tiêu hết luôn, hết phước luôn. Nên luôn luôn phải thờ bàn thờ gia tiên riêng ra với bàn thờ Phật. Đó, hai cái niềm tôn kính nó khác nhau, không có lẫn lộn được. Nhân quả nó khác nhau hẳn nha. Còn khi bàn thờ Phật ta có bàn thờ Phật, ta tụng kinh mỗi ngày thì tùy theo cái tông phái mà ta tu.
[36:45]Còn ai đi con đường Phật Quang thì ta có cái quyển kinh của chùa Phật Quang, theo những nghi thức bằng Việt hóa hết và rất rõ ràng, rất dễ hiểu ha. Con mới ngồi thiền gần hai tháng nay thì cứ thấy đau nhức trong xương khớp đùi và xương chậu, kính bạch Thượng tọa từ bi giải thích giùm. Khi mà ta ngồi thiền mà bị đau trong xương khớp đùi và xương chậu á, nó có hai nguyên nhân. Ta coi thử nguyên nhân nào. Nguyên nhân thứ nhất á là hoặc là cái phương pháp ta bị sai. Còn nếu phương pháp ta không sai nó đúng thì ta có cái bệnh tiềm ẩn, và cái bệnh tiềm ẩn đó nó bộc lộ ra khi ta ngồi thiền. Và khi ta ngồi thiền nó đang chữa cái bệnh đó nên nó bộc lộ cái đau đó ra, nha.
[37:25]Cho nên nếu ta rà soát lại, hỏi lại quý thầy thật kỹ, mà khi quý thầy quý cô đã xem ta mà thấy hoàn toàn không sai nữa thì biết chắc rằng ta đang có cái bệnh khớp tiềm ẩn và khi ta ngồi thiền nó đang chữa cái bệnh đó nên nó hiện cái đó ra, cái đau ra, thì yên tâm cứ ngồi tiếp tục nữa. Lúc nào đó nó sẽ hết bệnh, nha.
[37:45]Đệ tử suýt chết rất nhiều lần khi còn nhỏ, lúc thời Pháp thuộc, khi kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước tới hòa bình thống nhất đất nước, kể cả gần đây cũng vậy, kể cả cạm bẫy, bệnh tật đều vượt qua chưa bị chết, mong thầy giải thích.
[38:01]Cái người mà như vậy á có hai cái nhân quả: Một á là có cái nhân quả là cứ hay gặp nạn, và một cái nhân quả là không chết, có một cái gì đó cứ bảo vệ mình. Tức là mình có cái tai nạn rồi có sự bảo vệ, mình có cái tai nạn có sự bảo vệ. Thì bởi vì đời xưa mình cũng có hai cái nhân quả: Một cái nhân quả thứ nhất á là thường là mình có cái chiến đấu với kẻ xấu, mình có chiến đấu, mình cũng có thẳng tay, cũng có tiêu diệt, cũng có tấn công, cũng có mưu trí, cũng có đối phó, cho nên đời này cái nạn tai nó hay hiện ra. Đó là một cái nhân quả. Cái nhân quả thứ hai á là trong cái chiến đấu mình đời xưa như vậy
[38:46]đó, mình là cái người chính nghĩa, đi theo con đường chính nghĩa. Trong cái con đường chính nghĩa đó mình có bảo vệ người dân lành, mình có bảo vệ cái người vô tội, mình có bênh vực cho cái lẽ phải, cho nên cái phước đó hiện ra che chở mình trở lại. Cho nên đem đi cân thì ngày xưa mình chiến đấu cũng rất là hăng máu, cho nên là kẻ thù cũng điêu đứng, đôi khi cũng vô tình lỡ tay cũng gây ảnh hưởng nhiều sinh linh khác. Ví dụ mình tấn công một cái đội quân giặc, nhưng mà trong đội quân giặc đó sự thật trong đó nó bảy tên ác thì nó ba tên cũng hiền khô à, giết hết. Rồi khi mình phóng hỏa đốt một cái trận đánh như vậy,
[39:26]chết cũng không biết bao nhiêu con thú rừng ở trong đó, vân vân. Cho nên vì chiến đấu với kẻ giặc ta cũng có những cái vô tình mà ta gây ảnh hưởng tới những cái chúng sinh vô tội. Nên bây giờ ta cứ hay bị cái nạn này nạn kia. Nhưng cái cuộc chiến đấu của ta là chính nghĩa, cho nên khi ta có bảo vệ dân lành, bảo vệ người vô tội, bảo vệ quê hương đất nước mình nên bây giờ cái phước này hiện ra là nạn tai cứ đến mà cứ được vượt qua vượt qua. Nhân quả công bằng là như thế. Nhưng mà ngày xưa chiến đấu cũng hăng máu lắm chứ không phải không. Thôi bây giờ biết Phật pháp rồi thì ta cứ làm phúc nha, cứ kiếm những đường làng mà hư ta đi đắp từng
[40:01]cái hố gà, đắp từng cái hố gà như vậy rồi phước tích lũy lại là cái phước ta dày lên, phước dày lên thì đời này và những đời sau bắt đầu những may mắn đến với cuộc đời ta nhiều dần dần, nhiều dần dần nha. Nhất là ráng siêng tu thiền. Tu thiền rất là khó. Tu thiền rất là khó, thầy xin nói lại lần nữa. Tại sao cái người tu thiền luôn luôn ít hơn người tu niệm Phật? Vì cái người tu niệm Phật là cái người bước đầu bắt đầu tu dễ tu, cứ nói một câu "Nam mô A Di Đà Phật" rồi tới đâu thì tới và thấy như là mình có tu, có nhiếp tâm. Còn cái người tu thiền á là phải có trí tuệ, ngồi mà phải thẳng đúng tư thế, chịu đau chịu mỏi,
[40:39]bất động không nhúc nhích, kiểm soát thân mình, kiểm soát hơi thở, kiểm soát tâm mình, cái tự làm bên trong âm thầm á thì nó thuộc về trí tuệ nên ít người tu được. Nhưng mà đến lúc nào đó Phật bắt ta cũng phải tu thiền. Ví dụ cái người nào đó tu niệm Phật mà chân chính, một thời gian sau tự nhiên Phật sẽ chuyển trong tâm của mình khiến mình cũng phải bước qua tu thiền để nâng cấp lên. Còn chỉ có những người tu Tịnh độ mà tu không đúng, cố chấp cực đoan, cố chấp thì thôi bỏ luôn, cứ ngồi đó mà niệm Phật hoài thôi. Chứ còn người mà tu chân chính niệm Phật rồi một thời gian tự nhiên Phật cũng sẽ nâng người đó lên phải tu thiền.
[41:16]Nên tu thiền là khó nhưng mà đó là con đường bắt buộc ta ta phải đi thôi, phải siêng tu thiền.
[41:25]Mỗi khi đi tu tập trong đạo tràng, chúng con có cúng chúng sinh được không ạ? Ta cúng theo cái tổ chức chung của đạo tràng ta nha, chứ đừng có tự làm một mình. Tức là cúng tại đạo tràng hả? Cúng thì được thôi, nhưng mà có tổ chức chứ đừng tự ý làm.
[41:45]Sau khi chết, linh hồn đi đầu thai, vậy việc cúng tổ tiên có phải chỉ do truyền thống dân tộc? Câu này đúng một nửa. Có những người chết rồi chưa đi đầu thai. Có những người chết xong là đi đầu thai rất là sớm, là những người rất là có phước. Có những người vài ba năm mới đi đầu thai, có người ba chục năm, có người trăm năm, có người hai trăm năm chưa đi đầu thai, không phải dễ đầu thai. Cái người lâu đầu thai cũng có hai trường hợp: Trường hợp thứ nhất là người đó không ai tiếp nhận, người đó quá vô phước. Không ai thương mình để mình đầu thai làm con người ta được, mà mình cố gắng vô làm con người ta,
[42:22]người ta đẻ xong người ta vứt vô thùng rác, không ai thương mình hết. Chỉ có nơi nào thương mình người ta mới tiếp nhận cho mình đầu thai vô để khi mình sinh ra người ta ôm ấp, nâng niu, vỗ về, che chở, không đơn giản, không đơn giản để có một chỗ mà ta đầu thai vào đâu. Không phải ai cũng thương mình tha thiết với cái tình cha mẹ thương con biển hồ lai láng như thế đâu. Cho nên ta phải có duyên phước lắm mới có nhiều người chịu nhận ta đầu thai vào. Cho nên cái người mà suốt cuộc đời chẳng thương ai, sống vô trách nhiệm với tất cả mọi người thì hai ba trăm năm vẫn chưa có chỗ đi đầu thai, vất va vất vưởng.
[42:58]Mà nếu thèm đầu thai quá thì sẽ chui bậy vô cái bụng con chó hay con bò, đẻ ra làm súc sinh thôi, không có đủ phước làm người. Chỉ những người nào sống rất tình, rất nghĩa, sống rất có trách nhiệm với cuộc đời này thì mới có chỗ để chúng ta đi đầu thai sau này. Đó là trường hợp thứ nhất.
[43:18]Đó là trường hợp mà lâu đi đầu thai. Trường hợp thứ hai, cái người lâu đi đầu thai nữa là cái người quá có công với đất nước, với xã hội thì người đó chết người ta thờ, hết chỗ đền này thờ đền kia thờ đâu có đi đầu thai được. Bởi vì người ta thờ mình, người ta cúng rồi người ta có cầu xin ở trong đó, thế mình không đành để đi đầu thai. Thấy người ta cứ cầu mình hoài thì mình cứ ở trên đó bí mật mà ngầm ngầm cứ gia hộ cho người này, đáp ứng cho người kia rồi không nỡ đi đầu thai được, rồi cứ tồn tại hoài, khi cả vài trăm năm vẫn còn ở trong cái đền đó. Nên hai trường hợp đó là rất lâu đi đầu thai.
[43:51]Còn bình thường thì khoảng chừng mười mấy năm, hai mươi mấy năm, ba mươi mấy năm đi đầu thai hết. Thì ta cúng mười mấy hai mươi năm là vẫn còn vẫn còn giá trị. Có những trường hợp mà tổ tiên ta đầu thai rồi ta cúng thì đúng là không có kết quả nữa, mà chỉ là cái lòng hiếu, lòng hiếu kính mà thôi, như vậy ha.
[44:12]Việc không sát sinh có phải Phật dạy chỉ dùng cho thú rừng tự nhiên, còn việc giết lợn, gà, vịt thì vấn đề chăn nuôi là sự phát triển của loài người, xin thầy giải thích? Người nào mà còn khoái ăn thịt quá vậy ta?
[44:30]Cái này đó thầy có giải thích trong cái bài giảng là "Tu hành có nhiều nghĩa", lúc đó thầy đi về cái đầm Thị Nại ở Quy Nhơn á, thầy đến cái chùa Hương Mai thầy giảng mà cái làng, nguyên cái làng đó là làng đánh cá. Thì cái làng đánh cá họ rất là mộ đạo Phật, họ theo Phật hết, nhưng mà cứ nhiều đời tổ tiên cho đến bây giờ vẫn phải đi làm đánh cá nên họ cứ day dứt giữa cái giáo lý đạo Phật là không sát sinh với cái nghề phải nuôi sống cái dân làng từ bao nhiêu đời nay là nghề đánh cá nên họ thắc mắc và họ hỏi thầy và thầy trả lời rất là dài. Chứ không thể trả lời trong một hai câu được. Cho nên vì vậy, cho nên xin vui lòng thỉnh cái
[45:09]đĩa là "Tu hành có nhiều nghĩa" nha, nha. Cái tựa đề là "Tu hành có nhiều nghĩa" thì sẽ nghe thầy trả lời cái đó rất là kỹ vậy nha. Cái này rất là phức tạp, rất là dài.
[45:24]"Gia đình chúng con thờ Phật tại gia, bàn thờ Phật cùng hướng với bàn thờ gia tiên và cùng hướng đông nam được không ạ?" Nếu mà hai cái bàn thờ xa nhau thì cùng hướng được. Còn nếu mà không gian không có nhiều thì ta nên để bàn thờ gia tiên xoay một góc 90 độ quay về phía bàn thờ Phật. Còn hướng đông nam hay không thì tùy theo cái ngôi nhà ta thôi, quay về cái hướng nào trang nghiêm là được nha, chứ không cần phải đông nam. "Bố mẹ của con lấy nhau mấy chục năm nhưng rồi họ rất hay cãi nhau làm cho chúng con rất khổ tâm. Phải chăng họ đã có nghiệp gì, làm sao giải nghiệp đó? Con rất mong cho gia đình con an vui hòa hợp."
[46:04]Có những cặp vợ chồng á rất là lạ, cái ngày đầu mà họ thương nhau, họ yêu nhau, rồi họ mới cưới nhau. Chứ không yêu nhau, thương nhau, tin tưởng nhau làm sao cưới nhau được? Nhưng mà khi mà cưới nhau được một vài năm, bỗng nhiên họ nhìn mặt nhau rất đáng ghét. Rất đáng ghét. Người này làm cái gì người kia cũng thấy ghét, người này nói cái gì người kia cũng thấy ghét và cứ hay gây gắt cãi nhau, nói những lời không tôn trọng, không êm ái, không cảm tình, không có bày tỏ tình cảm được với nhau mà vẫn cứ sinh đẻ đều đều thì không hiểu nổi luôn, thiệt không hiểu nổi. Cho nên vì vậy mà thầy đi tu là vậy và thầy cũng
[46:42]hay kêu mọi người hãy đi tu, hãy đi tu vậy. Nên cái tình yêu, tình cảm của gia đình coi vậy nó không phải thật. Nó không phải là một loại tình cảm thật. Nó là một loại nghiệp gì đó từ xưa khiến ta gặp nhau, gắn bó cuộc đời với nhau, trả nợ cho nhau, chứ không phải là một cái tình cảm gì nó lý tưởng, lãng mạn. Lắm như: "Anh hứa đưa em về nơi chân trời tím" rồi đó, hoặc là nói là cái gì, hẹn nhau, hẹn cái gì, hẹn nhau kiếp sau này kia nọ đó. Nó không, không, nó không phải là cái gì chân lý đâu. Nên ta đừng quá tin vào cái tình yêu nam nữ. Nó chỉ là cái bẫy giăng ra để cho ta lập gia đình rồi tiếp nối cái nòi giống vậy thôi.
[47:21]Nó không phải là, tình yêu không phải là một cái chân lý. Cho nên chỉ có cái đạo lý từ bi của Phật dạy ta thương yêu muôn loài không điều kiện, không ràng buộc, cái tình yêu đó mới là cái đạo lý, là chân lý. Cho nên cái việc mà gia đình, vợ chồng thương nhau rồi cãi nhau đó là chuyện thường ngày ở huyện và ta đừng xem nó quan trọng. Chỉ có cái là bây giờ hai vợ chồng đó biết đạo lý, tự họ kềm lấy cái nóng giận, cái gay gắt, cái ghét trong lòng họ, bí ẩn trong lòng họ, tự họ giải nghiệp thì họ sống với nhau lịch sự hơn, đàng hoàng hơn, bớt gay gắt với nhau thì gia đình đỡ, đỡ bị tổn thương thôi.
[47:55]Giờ kêu làm sao cho hai người đó cùng nghe giáo lý, cùng lên chùa tu, cùng tham gia đạo tràng vậy thôi thì tự nhiên sẽ bớt thôi, chứ không bắt hai người đó yêu nhau tha thiết như cái thuở ban đầu lưu luyến ấy được nữa đâu, hết rồi. Chuyện nó xưa rồi, ừ.
[48:11]Thầy có trả lời là bàn thờ Phật với gia tiên không được đặt chung với nhau dù là Phật ở trên, gia tiên ở dưới vẫn không được nha.
[48:20]"Làm thế nào để khi thân xác hữu hạn mà linh hồn vẫn vô hạn? Có phải khi ta chết dù táng bằng hình thức nào thì vong hồn vẫn tồn tại?" Phật đã nói, dù là linh hồn vẫn là vô thường. Vì sao vậy? Vì linh hồn vẫn có hình dáng, mặc dầu cái hình dáng đó đối với con mắt này ta không thấy được, nhưng mà vẫn là một hình thức, vẫn là một cái form, vẫn là một cái hình thức mà ở trong cõi kia người ta nhìn thấy nhau được, mà cái gì có hình thức đều là tạm bợ, là vô thường. Tuy nhiên, cái linh hồn thì nó tồn tại dài hơn là cái thể xác. Ví dụ khi ta chết rồi thì thể xác tan hoại nhưng nó vẫn tồn tại một cái hình thức sống, cái hình thức sống đó ta gọi là linh hồn.
[49:03]Nhưng mà linh hồn đó không phải vĩnh viễn, nó sẽ biến mất, sẽ tan biến khi ta đầu thai vào một cái khi ta đầu thai vào một bào thai mới vào một kiếp sống khác, tự nhiên linh hồn nó tan biến rồi ta có một linh hồn khác hình dáng khác hẳn, trí nhớ khác hẳn, ký ức khác hẳn, bản chất khác hẳn nhưng nó là sự nối tiếp của linh hồn trước. Nên Phật gọi là vô ngã là vậy đó, vô ngã là vậy bởi vì cái linh hồn nó không tồn tại mãi, hình dáng nó biến mất. Thí dụ bây giờ một Phật tử với cái gương mặt như thế thì khi chết rồi cái linh hồn nó vẫn mang cái gương mặt đó đó nhưng đến khi đầu thai qua kiếp khác cái linh hồn nó biến mất rồi mang một
[49:39]thân xác khác, hình thành một linh hồn khác với hình dáng khác luôn. Vì vậy linh hồn không tồn tại mãi, vẫn là vô thường. Mặc dù so sánh trong tương đối thì linh hồn tồn tại lâu hơn thể xác một chút.
[49:56]"Tụi con nghe nói kinh kỳ kinh ký cầu hỗ trợ cho người chết thì khi mẹ con quá cố con nên bỏ vào túi áo ngực cho người hay hóa đi?" Kinh kỳ cầu hả? Không, cái lời mà cầu nguyện cho người mất á
[50:17]có được thành tựu là do cái công đức của người tụng kinh. Nên vì vậy mà ta hay nhờ quý thầy quý cô tụng kinh là vậy vì ta tin rằng quý thầy quý cô tu hành chân chính, đức độ nên khi quý thầy quý cô quỳ trước Phật xin giùm cho cha mẹ ta thì ở trong cái cõi kia tự nhiên sẽ có những thần thánh đến để dìu dắt, che chở cái vong hồn của cha mẹ ta vừa mới mất bước sang cái thế giới bên kia rất là bơ vơ thì có người đến để đỡ đần, hướng dẫn, dìu dắt. Là mà được như vậy là nhờ có quý thầy quý cô là những người tu hành đức độ cầu nguyện giùm. Trường hợp mà ví dụ như ta không có mời được quý thầy quý cô,
[50:56]tự ta với cái đức độ tu hành của người Phật tử tại gia ta tha thiết cầu Phật thì cũng được một phần, cũng có người che chở cha mẹ ta. Ý nghĩa là vậy thế còn cái kinh bỏ theo ngực đốt hay không đốt không quan trọng nữa nha. Quan trọng là cái người cầu nguyện có đạo đức hay không. Chính ta phải có đạo đức, quý thầy quý cô mà tụng kinh giùm cho cha mẹ ta cũng phải rất là rất là đạo đức, cái ý nghĩa là vậy, ừ. "Nơi con ở có người bạn đã ra trình đồng nhưng giờ không muốn hầu đồng nữa để muốn được quy y Tam Bảo thì nên làm thế nào ạ?" Thì phải à mình phải báo nơi mà mình đã hầu đồng á, mình mình xin nghỉ và mình đến với Phật mình cũng xin là về
[51:35]với Phật và gia hộ cho mình là từ bỏ cái nghiệp hầu đồng để mình được làm chủ lấy thân xác của mình. Vì đi theo đạo Phật thì là một người phải làm chủ lấy cái tâm hồn của mình, hành động của mình chứ không thể cái thân xác của mình như vậy mà có một người khác làm chủ được. Tu theo đạo Phật là không để ai làm chủ tâm hồn và thân xác mình cả cho nên phải từ bỏ mà mình từ bỏ một cách rất là lịch sự, đàng hoàng chứ mình không chê bai, không công kích, không chỉ trích. Mình cũng báo chỗ cũ là mình không làm cái đó nữa và đến Phật xin Phật che chở, gia hộ để mình làm chủ được tâm hồn mình. Từ nay không có phải hầu đồng nữa.
[52:11]"Nếu một người đã quy y Tam Bảo mà không giữ giới thì sẽ thế nào ạ?" Thì dĩ nhiên ta phải trả cái quả báo của mình. Mang cái tội ta trả quả báo và tùy cái mức độ phạm giới mức như thế nào thì ta sẽ trả nhiều hay mà hay ít ha. Rồi nhưng mà thường thường á hầu hết là không ai giữ được giới trọn vẹn, hay phạm này chút phạm kia một chút. Đó. Vì vậy thầy mới bắt phải thọ thêm bảy điều nguyện. Bảy điều nguyện tức là bảy cái việc thiện. Cho nên khi ta quy y Tam Bảo, ngoài cái năm giới cấm ta phải giữ ta phải hành trì bảy điều nguyện. Thì bảy điều nguyện đó là những cái công đức giúp bù cho ta. Ví dụ lỡ ta có phạm cái tội này nhưng mà cái phúc kia sẽ có để bù lại
[52:52]nên cuộc đời ta nhờ như vậy mà cũng bớt có có cái khổ là như vậy. Nên thầy đã tính rất là kỹ. Thầy đã tính toán rất là kỹ khi mà cho quý Phật tử quy y nha, thọ năm giới rồi cho thọ thêm bảy điều nguyện để lỡ có chuyện gì ta còn bù qua sớt lại.
[53:09]Chúng con ở Văn Giang thành lập tổ đạo tràng tụng kinh niệm Phật hằng tháng nhưng chính quyền địa phương và xã yêu cầu phá đạo tràng, à xin giải đáp cho chúng con được tu tập. Không có gì là nghiêm trọng đâu nha. Chính quyền có thể họ chưa hiểu, họ chưa biết chúng ta tụ tập để làm gì, cho nên thứ nhất là ta sẽ trình bày cho họ biết cái quan điểm ta rất là rõ ràng, rồi đồng thời là ta nhờ các huynh đệ ta ở Hà Nội về mà có cái mối liên lạc với chính quyền để giải thích cho họ biết. Chứ nhiều khi họ không biết cái chữ đạo tràng là gì, đạo Phật là gì, họ tưởng có cái đạo nào tên là đạo tràng chứ không phải đạo Phật.
[53:40]Cái chữ đạo tràng chỉ là có nghĩa là một cái nhóm người tu tập vậy thôi. Chứ nghe chính quyền không biết nghe cái đạo có chữ đạo đầu tiên rồi sao nữa? Đất nước Việt Nam chỉ có đạo Phật chứ làm sao có cái đạo tràng, họ hiểu nhầm như vậy. Ta giải thích cho họ biết, không có gì đâu. À có một số lãnh đạo địa phương họ không cho Phật tử quy y gia nhập vào các tổ chức quần chúng truyền thống như Hội Cựu chiến binh hoặc các tổ chức khác như vậy đúng hay sai? Như vậy là sai nha, như vậy lãnh đạo địa phương họ không biết, họ không biết rằng đạo Phật và dân tộc là một, nên họ mới cấm cản thôi. À giải thích cho họ biết, những cái người mà thấy ai quy y đạo Phật rồi
[54:13]mà cấm cản chuyện này chuyện kia là những người đó rất là lạc hậu. Miễn cán bộ như vậy rất là lạc hậu, thời đại này không có như vậy nữa nha. Đạo Phật phát triển ở Nepal nhưng đất nước này lại được xếp vào loại đất nước nghèo nhất thế giới. Đạo Phật làm gì phát triển ở Nepal? Đạo Phật đâu có phát triển ở Nepal? Cái xứ của Phật là xứ Ấn Độ và Nepal ngày xưa đã không còn đạo Phật nhiều nữa. Bởi vì sao? Bởi vì có một thời kỳ Hồi giáo qua tàn phá hết, giết hết sư tăng, đập hết chùa chiền, cho nên nghĩa là Phật giáo phải tản qua các nước khác. Thì nước nào mà có Phật giáo thì hầu như đều khá tốt, chỉ trừ trường hợp là có một thời gian mà bị bị phá vậy thôi.
[54:56]Hiện nay là à đạo Phật cũng suy yếu một số nước và phát triển ở một số nước, thì chúng ta là những người đệ tử Phật thì chúng ta cố gắng mình phát triển tại địa phương của mình trước, rồi sau này mình giúp cho nước nào thì mình tính sau. Còn ở những đất nước như Nepal, Ấn Độ thì còn rất là nghèo, vì nơi đó chỉ có đạo Hồi và đạo Hindu, đạo Phật rất là yếu, không còn là mấy. Con ngồi thiền khoảng 30 phút tới 35 phút thì thường bị nấc hoặc ho, con đã cố gắng niệm Phật nhưng vẫn thường bị. Tức là có một cái nghiệp bí mật cản không cho ta ngồi lâu, mà ai ngồi thiền cũng bị như vậy. Tức là ta có thể ngồi được nữa nhưng sẽ có cái gì đó hiện lên cản không
[55:35]cho ta ngồi lâu vì cái phúc của ta ở trên Phật quy định nhiêu đó thôi. Chúng ta nhớ ngồi thiền được lâu cũng là một cái phúc nào đó bí mật chứ không phải là không đâu. Nên ta không thể ngồi lâu được nữa là có một cái nghiệp bí mật nó che ngang, nên ta phải sám hối rất là nhiều và phải làm phúc, phải thương người, phải giúp người, phải lễ kính Phật rất là nhiều, thì cái nghiệp nó mới giãn đi rồi ta mới ngồi lâu được. Khi cầu siêu cho ông bà, cha mẹ làm cỗ chay thì được những công đức gì, làm cỗ thịt thì mất gì ạ?
[56:06]Có nhiều à ông bà ta khi chết rồi đó, không biết tu, vẫn chưa biết đạo Phật, à thì khi ta vẫn thích ăn mặn nên ta cúng gà, cúng vịt thì nhiều khi ông bà ta vẫn còn thích. Nhưng ở trong cõi đó người ta thấy nhân quả rõ hơn mình chút, mỗi khi cúng cỗ mặn như vậy thì ông bà bị hành hạ, bị nặng nề, bị bệnh hoạn. Cho nên sau này khi thấy con cháu mà cúng chay thì ông bà tự nhiên lại người được nhẹ nhàng, nên sau này người chết rồi lần lần lại thích con cháu mình cúng chay để cho ông bà được nhẹ nhàng. Tại vì khi ta giết thịt cúng thịt cho cái ông bà mình mang cái nghiệp mà ngay cõi đó là bị trả liền, nặng nề thấy rõ liền.
[56:43]Còn ta sống ta chưa thấy, ta không biết ta cứ cúng mặn mà ta lấy cớ cúng ông bà ta để ta ăn á, ăn sau khi cúng.
[56:54]Cúng tiền vàng, quần áo thì người nhà ở đường âm có nhận được hay không? Nó cũng chỉ tượng trưng thôi, chứ sự thật ra là muốn cho ông bà mình á mà được à ở cái cõi bên kia được mọi điều thuận tiện, dễ dàng á, ta nên làm phúc hồi hướng. Ví dụ ta đắp một đoạn đường, à ta đi bố thí cho người nghèo, rồi ta đứng ta phát nguyện ta nói: Con xin đem công đức này hướng cho ông bà, cha mẹ con tên đó, họ đó như vậy hưởng phúc này, thì ngay lập tức ở cõi kia cái cha mẹ, ông bà mình được đầy đủ liền. Vậy đó, làm công đức, chứ còn đốt vàng đốt áo lại lại lại không hiệu quả lắm nha.
[57:33]Người Phật tử muốn biến thức thành trí thì phải... phải làm như thế nào? Phải ngồi thiền mà thôi. Phải ngồi thiền, tâm thanh tịnh thì tự nhiên cái biết của ta nó sáng lên và nó trực tiếp, chứ còn ta dùng bao nhiêu lý luận đều không thành công. Dù ta có học tới tiến sĩ cực giỏi, ta vẫn không bao giờ biến thức thành trí được nếu ta không ngồi thiền được. Nghĩa là ta cứ ngồi thiền biết rõ toàn thân, à biết thân vô thường, thấy rõ hơi thở vào ra mà không phải điều khiển, biết rõ rồi tâm ta th- dần dần an tĩnh, dần dần an tĩnh sâu dần sâu dần, đi qua rất nhiều giai đoạn, rất nhiều giai đoạn như vậy, lúc đó bắt đầu ta mới có cái trí tuệ.
[58:12]Và cái tr- trí tuệ đó cũng có thể nói ra bằng lời được chứ không phải không, nhưng mà nó rất nhạy, rất nhanh, cực nhanh, ta nhìn vấn đề nào cũng sắc bén hết, và không cần lý luận nhiều. Phải ngồi thiền thôi, ngồi thiền tâm thanh tịnh mà thôi nha. Phật khác A-la-hán như thế nào ạ? Đức Phật là công đức trọn vẹn, là người khai sinh một tôn giáo, còn A-la-hán là người phải được Phật dạy mới đắc đạo được. Trên quả vị giải thoát thì bằng nhau, nhưng mà thần thông của Phật viên mãn hơn, trí tuệ của Phật nhiều hơn, công đức của Phật lớn hơn, dung mạo, tướng mạo của Phật đẹp đẽ hơn, là Phật tự tại hơn.
[58:52]Còn vị A-la-hán á thì quả vị giải thoát bằng với Phật, nhưng mà sáu mức thần thông cũng không thể bằng Phật, rồi dung mạo không hoàn cảnh không, phúc đức cũng không, vân vân, nhiều cái khác. Kinh Hiền Ngu là gì? Kinh Hiền Ngu là nói đủ thứ chuyện trên đời, nói đủ thứ nhân duyên tiền kiếp, hiền và ngu là hai cái trạng thái ngược nhau, tức là đủ thứ chuyện. Chữ Hiền Ngu có nghĩa là đủ thứ chuyện trên đời.
[59:21]Bát hương Thần linh nhà con, con mơ thấy bốc lửa và có tiếng nói nhưng không nghe rõ tiếng, như vậy là tổ tiên muốn nói điều gì, nhắn nhủ ta một điều gì đó mà ta chưa hiểu, ta có một cái gì cần phải làm cho gia tiên đó. Nhà con thờ Phật Bà ở giữa, ngự cao, hai bên là gia tiên. Thờ như vậy sai nha, thờ như vậy sai, sửa lại đi.
[59:48]Nạo thai có phải là sát sinh không? Dạ, phải. Nếu có tội thì do cha mẹ bào thai hay do thầy thuốc nạo thai? Do người nào quyết định, còn cái người làm thì có một phần nhỏ. Việt Nam đã có tiếp dẫn đường để giúp người hấp hối chưa? Nếu có thì hiện tọa lạc ở đâu? Thường thường ở các bệnh viện hay các chùa đều có cái cái nơi để quàng, chứ còn cái người hấp hối thì để bác sĩ lo, bác sĩ quyết định là cứu sống hay là cho chết luôn thì bác sĩ tính thôi, chứ còn mình chưa có cái nhà, cái nghi thức nào về tâm linh hay tôn giáo mà giúp cái người hấp hối cả, chưa được phép.
[1:00:29]Tại sao rất nhiều lần con mơ về ngồi thiền đất nước gặp nạn mà ngồi thiền lại hóa giải được, và quỷ dữ trên chọc ghẹo con mà con vẫn hóa giải được, nhưng khi thực hành thì con không ngồi được? Tại sao là trong thực tế thì ngồi không được mà trong mơ thì lại ngồi được? Có nghĩa là ở trên cho ta biết rằng cái công dụng ngồi thiền rất là quý, nhưng mà nghiệp thực tế vẫn ngăn che không cho ta ngồi thiền, là buộc ta vẫn phải cố gắng rất là nhiều. Hứa hẹn đó, nghĩa là trong giấc mơ là ơn trên hứa hẹn cho ta về cái công đức của việc ngồi thiền, nhưng mà vẫn cho ta biết rằng ta chưa có nỗ lực nhiều lắm nên phải hết sức là cố gắng.
[1:01:10]Thầy cho con hỏi: Giả sử một người nào không tốt với thầy, nói xấu thầy, dựng chuyện đổ oan cho thầy, thì thầy có buồn không, có ghét họ không? Thầy buồn không, thầy ghét không, thầy giấu trong lòng chứ sao thầy nói ra?
[1:01:26]Mà nhìn thấy thầy có buồn không? Hả? Nhìn thầy cái hề có buồn không?
[1:01:34]Nếu mà thầy nói rằng là thầy không có buồn, thì giống như là thầy khoe thầy tu tốt phải không? Thầy tu cao siêu. Còn nếu thầy nói này: "Tôi, thầy có buồn, ai ghét thầy, ai đổ oan thì thầy buồn." Thì như vậy thì Phật tử sẽ nghĩ rằng: "Ông thầy này ổng tu còn dở quá làm sao ổng dạy mình được, phải không?" Bây giờ thầy phải trả lời sao? Phải trả lời sao? Thôi để Phật tử tự nhận xét thôi, phải không? Đó. Muốn biết thầy có buồn không, lát ra chửi thầy một lát là có gì đâu.