Transcript: Hiền Như Cỏ - Nhỏ Như Trái Sung, Anh Hùng Như Chiến Tướng

[0:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cứ vào khoảng cái thời gian này hả, cứ vào khoảng thời gian này thì Thích Minh Lộc, trụ trì chùa Phước Huệ là hay tổ chức một cái lễ hội tâm linh cho chùa. Mà thầy nghĩ ra đủ thứ lễ hết trơn hay thiệt á. Năm nay thì có thêm lễ rước Xá Lợi nữa. Không biết sang năm tới cái gì. Nhưng mà, kìa có cái lễ vậy, có cái lễ tâm linh để mọi người gặp nhau cho vui. Rồi có cái thời thuyết pháp, có cái thời chẩn tế. Mấy cái ngày cuối năm này á, nhiều nơi cũng bận, thầy cũng bận. Hôm nay thì thôi để cúng dường lên chư Phật, cũng có món quà cúng dường lên chư tôn đức, hay món quà cúng dường quý Phật tử,

[0:52]thì có cái bài pháp nho nhỏ có cái tựa nó ngồ ngộ là

[1:00]"Hiền hiền hiền như cỏ, nhỏ như trái sung,

[1:09]nhưng mà anh hùng như chiến tướng". Một cái tựa rất là kỳ lạ. Thật ra chúng ta hiểu người tu là hiền lành và khi ta viết về cuộc đời của một bậc cao tăng nào thì ta đều dựng cái hình ảnh từ bi, nhân ái, khoan dung, độ lượng. Vì đó là nền tảng của sự tu hành. Mà chúng ta tu hành là chúng ta cũng đi tìm cái phẩm chất đó. Trước đây có thể chúng ta là một người ngang bướng, hung dữ gì đó, lì lợm nhưng mà tu riết rồi từ từ phải trở thành cái người nhu thuận, hiền lành khoan dung, dễ nghe lời. Thường tới chỗ này, người ta chịu hết nổi rồi. Hễ mà lên tới cái tột đỉnh của danh vọng đó rồi thì không còn ai đủ bản lĩnh để thấy mình nhỏ nữa. Đúng không ạ?

[2:07]Không còn ai đủ bản lĩnh thấy mình nhỏ nữa. Nói vào bây giờ vào cái thời của cái thế giới người ta bước sang cái cái chế độ dân chủ, cho nên không còn cái cảnh mà người dân quỳ lạy ông vua. Còn vào đời xưa á, cái người dân gặp vua là phải làm sao? Quỳ lạy ạ. Đến nỗi mà ông quan, quan lớn trong triều đình là dưới tay mình là không biết bao nhiêu là lính là tráng là quyền lực, mà bước cái tâm lý bình thường của con người. Con người ta vì giành nhau quyền lực, giành nhau cái quyền được sai bảo người khác mà có khi phải máu đổ đầu rơi.

[2:51]Người ta hao tốn tiền của, vắt hết tâm trí, dùng hết bao nhiêu mưu mô thủ đoạn độc ác để làm sao mà giành được quyền lực, cái quyền mà sai bảo người khác.

[3:05]Nhưng đến khi ta biết đạo, ta biết tu hành, ta mới thấy cái lúc mà ta được được quyền sai bảo người khác, cái mà ta cảm giác như mình có quyền lực, mình hơn người thì mới thấy nó là một cái bản ngã nặng nề, phiền não và đầu mối của khổ đau. Còn đến khi mà ta tu tập mà cái bản ngã ta hạ xuống

[3:34]như tan vỡ, thấy mình như đất như bụi rồi được người khác sai mình ngoan ngoãn mình làm thì mới cảm nhận, ủa, hạnh phúc con người chính là chỗ này. Chính là chỗ là mình được sai bảo mà mình mình đi làm một cách vui vẻ. Ở đây ai đạt tới cái trình độ đó chưa? Tu tới cái mức độ mà bất cứ ai sai mình mình cũng làm vui vẻ và thấy rất hạnh phúc. Ta đã đạt tới trình độ đó chưa? Có chưa? Gì mà cứ lắc đầu tu hoài mà chưa tới cái mức độ đó. Tu phải tới cái đó, phải cảm nhận cái đó. Nha, ví dụ bây giờ ở nhà nhiều khi mình là một người cũng khá giả, giàu có, toàn là sai bảo không à. Tới chừng mình vô chùa thì mình do mình biết tu nên mình

[4:23]ăn mặc cũng không có sang trọng, cũng bình thường. Mình vừa mới đặt chân vô chùa chưa kịp kiếm thầy trụ trì để chào thì có một cái bà nào đó, bả kêu: "Ê ê chú chú, vô đây tôi biểu coi. Chú hốt cái này giùm tôi." Kêu hốt rác, tức là có một đống rác đâu đó không biết ai gom, bả hốt chưa hết được, bả thấy mặt mình vừa mới ló vô cái bả kêu: "Ê ê chú lại biểu, hốt cái này đi đem ra khiêng giùm tôi." Thì lúc đó là nó mới biết mình tu tới đâu. Lúc con sừng lên cái mình làm như vậy: "Tôi là nhà giàu, tôi là Phật tử cưng của thầy, thầy gặp tôi là thầy hết sức cưng, thầy đon đả mời, bà biểu tôi, bà bà kêu tôi đi hốt rác." Lúc cái đó, hoặc là bất ngờ bả sai một cái là:

[5:00]"Dạ dạ dạ", chạy đi hốt liền. Giây phút đó biết mình tu tới đâu á. Rồi bả chưa biết mình là ai mà bả sai cái mình hoan hỉ lòng mình vui mừng. Vì cái bà nào ở đâu không biết sai, bắt đi hốt rác liền. Chưa gặp thầy trụ trì chứ thầy gặp mình là thầy cưng à, tại vì thầy biết mình rõ, thầy mình cũng hay giúp chùa, có cúng dường. Nhưng mà có cái bà ở đâu lại nắm đầu bả sai mình cái, vậy mà lúc đó mình an vui, mình mừng, vui mừng thật sự thì mình đã bắt đầu không thuộc về cái thế giới này nữa. Người mà tu tới cái tâm đó là cái phúc của mình, cái tâm của mình nó thuộc về một cõi bắt đầu thuộc về cõi Thánh.

[5:40]Cõi những con người hiền lành như đất như bụi. Còn mình mới ló mặt vô chùa, bà nào lại bả sai đi hốt rác cái mình sừng lên một cái thì hộ khẩu mình vẫn còn ở đây, còn tái sinh lại ở đây, còn lận đận ở đây, còn hơn thua, còn buồn thương, còn giận ghét, đủ chuyện của cái cõi này. Còn khi mà người ta sai bảo gì mình hoan hỉ, vui mừng thì thực sự bắt đầu đăng hộ khẩu mình coi như có ai đăng ký giùm ở trên cõi Trời rồi. Cái chút tâm lý đó thôi. tu để đạt được những tâm lý như vậy thôi. Cho nên là hiền như hiền như gì? Hiền như cỏ. Như vậy đó, cỏ gió thổi chiều nào rạp qua đằng đó, giẫm thì nó nằm xuống, người ta đi qua rồi từ từ mọc lên lại.

[6:24]Chỉ có ai giẫm quá thì thôi nó chết luôn. Chứ còn nó hiền như như như cỏ, nhỏ như trái sung, trái sung cỡ bấy lớn bấy lớn vầy nè. Nhỏ nhỏ chút chút, tức là mình thấy mình nhỏ bé trước mọi người. Đến cái tâm lý của một người tu tập, cái cảm nhận của một người tu tập về chính mình là sao thấy mình lúc nào cũng nhỏ bé mà thôi. Không có thấy mình làm cái gì lớn lao, vĩ đại cả. Mà phải giữ được cái tâm này thì mới đi bền vững được. Mấy cái máy quay phim nó che che mặt hoài thấy ghét ghê á. Tại cái hạnh phúc của thầy là gì? Được nhìn mặt của Phật tử chứ không phải dòm mấy cái máy quay phim. Cái mà lúc nào cũng thấy mình nhỏ bé,

[7:20]đó là cả một cái trí tuệ phấn đấu hết kiếp này sang tới kiếp khác. Tại sao vậy? Tại vì kinh nghiệm ông bà mình nói là càng nhỏ thì càng càng lớn. Cái người mà cứ thấy mình nhỏ thì cái phước đưa mình đến cái chỗ lớn dần, lớn dần. Mà nếu cái người đó cứ tiếp tục thấy mình nhỏ thì lại cứ phình ra lớn dần, lớn dần. Mà đến khi mà chịu hết nổi nữa mình bắt đầu thấy mình lớn thì sao? Teo lại. Từ từ teo lại. Nhân quả nó vậy. Đó thì mà cái trí tuệ của chúng ta không đủ sức để mà thấy mình nhỏ hoài khi mình đã phình ra quá lớn. Ví dụ bây giờ à một người mới biết tu tập đến chùa thì lúc đó mình nhỏ bé thiệt.

[8:13]Nhưng một thời gian cái mình tụng kinh giỏi, ngồi thiền giỏi, làm phước giỏi, cái ông thầy ổng thấy mình à cái người này tinh tấn quá cái ổng đưa lên: "Ờ thôi cho con làm à chúng trưởng nha." Lên làm chúng trưởng là lúc đó mình đã lớn chưa? Lớn lên chút rồi, phải không? Nhưng mà vì biết tu cái mình thấy mình sao? Mình vẫn là nhỏ như nhỏ như trái sung. Vẫn thấy mình nhỏ thôi, không thấy mình lớn. Đó, thì làm chúng trưởng rồi mà vẫn thấy mình nhỏ bé thì cái nhân quả đi đâu? Phình ra thêm nữa, phình ra đến lúc nào đó không biết mình đi xuất gia luôn, bắt đầu làm ông thầy. Làm ông thầy rồi nhưng mà vẫn thấy mình lúc nào cũng nhỏ bé.

[8:56]Cái ừm do mình tu trễ cho nên mình chưa kịp làm gì lớn thế mình chết. Chết đầu thai qua kiếp sau, sinh vô trong gia đình quyền quý. Lớn lên chưa kịp đi tu là đã thành tựu được bao nhiêu điều, nhà thì giàu sang, quyền quý, rồi thành tựu chức vụ này chức vụ kia. Do không biết trước có tác ý gì không biết, làm thành chức lớn thì lúc đó lúc đó mình thấy mình nhỏ hay mình lớn? Nhỏ hay lớn? Thôi cho rằng mình vẫn tu giỏi, lúc đó vẫn thấy mình nhỏ, tức là đối với mọi người vẫn khiêm cung nha, đối với mọi người mình vẫn kính trên nhường dưới, không bao giờ có cảm giác mình hơn người. Thì cái người này như vậy quả báo đi về đâu?

[9:42]Lớn nữa, trong kiếp đó phình ra lớn nữa. Phình ra lớn, lớn ví dụ lỡ làm tới vua, ví dụ vậy lớn. Thì lúc đó là bắt đầu thấy mình nhỏ hay lớn? Thường tới chỗ này người ta chịu hết nổi rồi. Hễ mà lên tới cái tột đỉnh của danh vọng đó rồi thì không còn ai đủ bản lĩnh để thấy mình nhỏ nữa. Đúng không ạ? Không còn ai đủ bản lĩnh thấy mình nhỏ nữa. Nói vào bây giờ vào cái thời của cái thế giới người ta bước sang cái cái chế độ dân chủ, cho nên không còn cái cảnh mà người dân quỳ lạy ông vua. Còn vào đời xưa á, cái người dân gặp vua là phải làm sao? Quỳ lạy à. Đến nỗi mà ông quan, quan lớn trong triều đình là dưới tay mình là không biết

[10:34]bao nhiêu là lính, là tráng, là quyền lực, mà bước vô trong cung điện rồi, chầu vua rồi, vua ngồi trên ngai vàng là ở dưới cũng phải phải quỳ lạy. Quyền lực của vua là tuyệt đối cả trong tinh thần và trong cái trong cái luật lệ. Thì mới mở mắt đẻ ra làm hoàng tử, làm thái tử, mở mắt ra là đã thấy ai cũng lạy mình, ai cũng phải hầu hạ mình, thì còn đủ sức thấy mình nhỏ không? Còn không? Hết rồi, tới đó rớt rồi đó, tới đó rớt rồi, không còn đủ sức thấy mình nhỏ nữa. Là bắt đầu thấy mình thực sự mình là vua, mình là người trên muôn dân. Bắt đầu sao? Tuột xuống, phước bắt đầu giảm dần dần, giảm dần dần xuống, tuột trở lại, tuột trở lại.

[11:20]Nhưng quá trình tuột xuống cũng lâu lắm, chứ không phải không. Chỉ chỉ có những vị vua mà là thánh thánh quân á, ví dụ như vua Trần Thái Tông, là một vị vua mà là một thiền sư ngộ đạo thì có thể mới có trí tuệ để tiếp tục thấy mình gì? Tầm thường như cát bụi, thì vị đó sinh lên cõi trời rồi siêu thoát, chứng đạo luôn. Hoặc là vua Trần Nhân Tông cũng vậy, từ giã ngai vàng đi xuất gia, mới mới là lên làm Thái thượng hoàng rồi cũng bỏ luôn, đi xuất gia luôn, thì những vị như vậy mới đủ bản lĩnh, đủ trí tuệ để thấy mình không là gì, rồi siêu thoát, vượt lên luôn. Mà bây giờ ta thờ các vị đó như là Phật, là vì lý do đó.

[12:05]Còn nếu chúng ta đứng vào vị trí đó thì không ai chịu nổi hết, là ta buộc phải thấy mình lớn. Mà thấy mình lớn là bắt đầu phước tuột xuống lại. Bây giờ mới nói, "Thưa thầy, nó khó như vậy thì làm sao mà chúng con có thể giải thoát được?" Đúng như vậy! Nó khó, khó lắm! Khó lắm cho nên Phật mới dạy cả 600 quyển kinh Bát Nhã để giữ để nhắc mọi người giữ cái tâm mình khi mà phước mình càng lúc càng lớn. Giờ nói đừng nói đâu xa, bây giờ nói quý thầy thôi. Ví dụ như quý thầy mình được xuất gia là Phật tử gặp là cung kính. Quý thầy mình nếu không có trí tuệ, không bản lĩnh là bắt đầu thấy mình sao? Mình là một đẳng cấp cao hơn người cư sĩ, đúng không ạ?

[12:59]Mà chưa cần đâu, nói ngay trong người xuất gia thôi. Thì bên Tăng, bên Ni cũng vậy, vì có Bát kỉnh pháp, cái người Tăng thấy mình một đẳng cấp cao hơn cao hơn Ni, thì những tâm đó đều là những cái tâm tâm phải nói tâm phiền não cả.

[13:18]Rồi ví dụ như bây giờ mình có cái phước gì đó, mình lớn lên cái mình được trụ trì cái chùa Phước Huệ quá giàu, quá đẹp, giữa cái khu mà dân cư quá đắt tiền, ví dụ vậy. Thì sao? Người ta càng trọng vọng mình nữa, lúc đó thấy mình lớn hay nhỏ?

[13:36]Thiện Mỹ Lộc đưa ngón tay chút xíu vậy, nếu như vậy thì còn phước tiến lên. Nhưng ngày nào nữa cái bắt đầu mình lại nổi tiếng, nổi danh, ví dụ mình trở thành một giảng sư, mà giảng sư thì dễ được người ta trọng vọng, đúng không ạ? Mà giảng sư mà nếu là giảng sư hay nữa, chứ còn giảng sư bèo như thầy thì thôi không nói. Còn giảng sư mà hay á, người ta coi mình như là ngôi sao ca nhạc hot, hot hit gì đó thầy chẳng biết nữa, đại khái vậy, gặp đâu người ta cũng sum sê. Lúc đó còn thấy mình nhỏ không? Lúc đó phải rất có trí tuệ mới thấy mình chỉ là đất bụi. Còn không là bắt đầu thấy mình ngon rồi, thấy mình hơn người rồi, là sao?

[14:17]Là ngang đó là bắt đầu tan vỡ, tuột xuống lại dần dần dần dần. Mà tu thì phải làm sao? Tu thì phải tiến lên, đúng không ạ? Phải đóng góp được nhiều, phải cống hiến được nhiều, phải giáo hóa được chúng sinh, đó là bắt buộc. Phải cống hiến, phải giáo hóa, phải tiến lên. Tiến lên mà đừng thấy mình ở trên. Lấy dù ngồi trên ngôi cao ngất ngưởng, mà đừng bao giờ thấy mình ở trên ai hết, thì mới gì? Mới giữ được cái đạo đức mà đi tiếp, còn không là tuột xuống lại liền. Nên cái tâm lý mà phải làm sao để mình hiền như cỏ, nhỏ như trái sung là gì? Cả một cái sự phấn đấu hết sức là là vất vả. Nói thì nghe dễ, nhưng thường ngang tới khúc đó mọi người rớt sạch.

[15:08]Nên hôm nay thầy nói điều này mọi người chuẩn bị cho chính cuộc đời của mình, mỗi người ngồi đây. Vì sao vậy? Vì những người ngồi đây đều là những người biết đạo, đều là những người tin vào nhân quả cả, và những người đều là biết gì? Chắt mót làm phước từng chút từng chút, đúng không ạ? Ở đây dòm mặt này là dòm mặt cũng đều là người biết làm phước, biết bố thí, biết cúng dường, biết phóng sanh, biết đủ thứ chuyện rồi, phải không ạ? Tất cả mọi người ở đây đều biết như vậy cả. Và cái chắc chắn là gì? Tất cả những người ngồi đây sẽ phước càng ngày càng lớn dần. Đây là điều không trật được. Vừa rồi về cách đây hai ngày, thầy có một người đệ tử

[15:47]xuất gia, gia đình ở ngoài Huế cái báo là, "Thưa sư phụ, ngoại con u não sắp mất, cho con là đi từ Nghệ An con vào Huế cho kịp." Thầy thầy cho vào. Vào tới nơi thì ngoại mất, mất trước đó nửa tiếng đồng hồ rồi vào bắt đầu làm lễ, mà nói thế này, nói là, "Ngoại con chết mà báo trước hai ngày. Nói hai ngày nữa là ngoại đi. Đúng hai ngày là chết, dù có cái bệnh u não xuất hiện, nhưng mà báo trước ngày chết, tỉnh táo rồi đi luôn." Thì lúc đó thầy mới nhắn tin thầy nói lại, "Như vậy là ngoại con phải sống một đời rất là thiện lành mới được cái chết như như vậy." Thì nói, "Dạ, ngoại con là đệ tử của chùa đó ở ngoài Huế.

[16:36]Tới cái mùa mà các vị chư Tăng an cư thì ngoại con ăn chay trường, chứ cũng không ăn chay được suốt năm. Nhưng mà riêng những tháng an cư thì ăn chay trường và ngày nào cũng lạy Phật 300 lạy." Cũng không có gì cao siêu, nhưng mà sống rất hiền lành như vậy thôi, giữ bổn phận của một người Phật tử, cũng không phải là được làm phước nhiều vì gia đình cũng không phải là quá giàu. Nhưng mà rất là thuần thành, nhu thuận, hiền hòa, rồi mộ đạo và thường lễ Phật, vậy mà chết biết trước ngày chết hai ngày. Còn có những thiền sư người ta báo trước cả năm á. Ừ. Thì thì những cái người mà mình biết đạo, biết tu tập như vậy thì phước từ từ lớn lên.

[17:21]Thầy nói cái cụ bà đó vậy nếu không lên cõi trời mà tái sinh cõi người cũng chắc chắn vào cái nơi gì? Nơi nhà giàu sang, quyền quý. Mà Phật tử mình những người ngồi đây hầu hết cũng đều được như vậy. Thầy nói như vậy không biết có đúng hay không? Chắc là như vậy, phải không? Ai cũng biết đạo thì cái phước mình cứ tăng lên từ từ, tăng lên từ từ. Nhưng mà có người thì sẽ từ từ lên nữa, lên nữa, lên nữa, nhưng có người lên cái rớt xuống lại liền. Có người vừa lên cái rớt xuống liền. Có người vừa giàu kiếp đó qua kiếp sau nghèo lại, lên làm chức lớn cái kiếp sau rớt lại. Còn có người thì lên rồi cái lên nữa, lên nữa, vượt lên những cõi thánh cao nữa.

[18:01]Cái khác nhau giữa cái người mà tiến lên rồi lại tiến lên nữa và cái người vừa tiến lên cái rớt xuống lại là cái gì, khác nhau cái chỗ nào? Khác nhau chỗ nào?

[18:19]Khác nhau ở chỗ là có thấy mình nhỏ hay không, tiếp tục giữ chặt cái tâm niệm thấy mình chỉ là nhỏ bé, cát bụi mà thôi. Nên hôm nay thầy nói cái này là thầy nói cho quý vị giữ cái tâm mình mà nhớ kiếp sau tái sinh lại cũng nhớ cái bài hôm nay ngồi nói chuyện ở chùa. Ủa, ông thầy mập mập đâu mất rồi? Mới thấy ở đây đâu mất rồi? Biến lẹ thiệt, có phép à? Ha. Nhớ là nhớ kiếp sau nha, mở mắt đầu thai ra mà đầu thai vào nhà quyền quý sang trọng thì mọi chuyện sẽ quên hết. Nhưng làm ơn nhớ giùm có cái buổi nghe pháp ở cái chùa này giùm thầy. Có cái ông ốm ốm, xấu xấu mà ai dùng photoshop đưa cái hình ổng

[19:04]lên dòm mập mập, đẹp đẹp, chứ thật ra ổng rất là ốm xấu. Rồi ổng đã nói ráng giữ cái tâm mình nhỏ nha, nhớ kiếp sau giùm thầy. Thì sao? Tiến lên rồi, tiến lên nữa, tiến lên nữa, cho tới khi vô tận vô biên và đạt được cái thánh vị giải thoát cao siêu. Còn nếu không, lên rồi rớt xuống lại. Cứ lên, rớt, lên, rớt lại chừng bao lâu ta mới giải thoát? Bao lâu? Bao lâu? Never. Không bao giờ, nha. Cứ leo lên rồi rớt xuống, leo lên rớt xuống thì không bao giờ giải thoát cả. Chỉ có leo lên, leo mãi, leo mãi, leo mãi thì mới có ngày giải thoát. Mà để có thể leo lên mãi, tiến lên mãi, tiến lên mãi thì giữ giùm cái tâm này

[19:48]thấy mình lúc nào cũng nhỏ như đất bụi mà thôi, nhớ, đó là quan trọng. Nhưng thầy có cái vế thứ ba: hiền như cỏ, nhỏ như trái sung, nhưng anh hùng như chiến tướng. Còn cái vế thứ ba này nữa thì đây mới là một nội tâm viên mãn. Vì cái hiền dễ cho ta trở thành kẻ nhu nhược.

[20:15]Nên hiền mà không được nhu nhược. Hiền mà không được nhu... mà không nhu nhược nghĩa là gì? Không nhu nhược tức là không có nhịn. Trong khi ta tu tập hiền lành thì ta phải... phải nhịn. Nhưng mà không nhu nhược nghĩa là không có nhịn. Không nhịn nghĩa là sao? Tức là thấy điều sai trái, không được bỏ mặc. Nha. Phải làm gì đó, phải nói gì đó, phải tác động gì đó để cho trên cuộc đời này từ từ bớt đi những điều sai trái. Còn khi ta thấy những điều sai trái mà ta bỏ mặc, đó được gọi là tâm nhu nhược, chứ không phải hiền lành. Nhưng ta dễ bị cái hiền lành, khiêm tốn trở thành nhu nhược, do đó cái tâm của ta không viên mãn, không hoàn hảo và không làm thánh được.

[21:16]Nên ở đây là có những cái tâm lý nó ngược nhau nhưng nó làm thành cho nhau, bổ sung cho nhau, tạo thành sự hoàn hảo của một nội tâm của một bậc thánh. Chứ người ta hiền lành là ta cứ nhắm cái hiền lành đó tu tu riết, tu riết, tu riết tao thành nhu nhược hồi nào không hay. Đụng chuyện cái sự sai trái người khác ta cũng không dám nói luôn, nói sợ mích lòng, thì lúc đó làm sao? Ta đã gãy một cái phân nửa của tâm rồi. Gãy phân nửa của tâm.

[21:49]Như hôm rồi cười có cái chuyện có một vị hòa thượng già.

[21:55]Hồi xưa thầy cũng ở với hòa thượng, rồi cái hòa thượng một đời cũng có nhiều công đức. Nhưng mà cũng vì một cái lý do gì đó thì hòa thượng cũng cuối đời thì hòa thượng cũng hơi cô đơn, là mấy đệ tử xuất gia cho nó cái nó nó hoàn tục nó đi lấy vợ hết trơn. Rồi lâu lâu thì thầy mới gặp hòa thượng. Thì mỗi lần gặp hòa thượng là thầy biết hòa thượng khó tánh, cái cái cái cái cô độc của hòa thượng là do ổng khó tánh đó. Cái gì ổng cũng thích la, thích rầy dữ lắm. Thầy biết ổng la, ổng rầy kệ, mỗi lần gặp cái thầy cứ lại thầy ôm khỏi la, khỏi rầy. Mỗi lần thầy lại cái thầy gặp là thầy cứ ôm, ôm là hòa thượng khỏi la, khỏi rầy luôn. Đó.

[22:36]Cái đến lúc hòa thượng mới sực nhớ là cái ngày mình về với Phật không còn xa, mà... mà đệ tử thực sự mà xuất gia như con mình thì không còn. Hòa thượng mới lên núi mới nói với thầy là nếu hòa thượng đi thì thầy lo hậu sự cho hòa thượng. Thầy nghe thầy rất là xúc động. Tại lúc đó là hòa thượng phải thương thầy như con thì mới tới kêu thầy lo hậu sự, chứ còn người tu đâu chẳng cần. Nhưng mà thương thầy tại vì thấy cái thằng này ngày xưa nó cũng ở với mình thì nó cũng đã đi lâu lắm rồi, mỗi lần nó gặp thì nó cũng ôm mình cái, hun cái, cúng dường chút, chứ cũng đâu có gì đâu nhiều. Nhưng mà cái chút tình cảm đó dù qua bao lâu năm thì

[23:20]hòa thượng hiểu, hiểu là cái tình nghĩa của thầy sâu đậm, dù đã lâu nhưng mà thầy không bao giờ quên, nên hòa thượng có cái tin thầy mới lên kêu thầy, đích thân gọi thầy nếu hòa thượng đi là phải lo hậu sự. Nhưng mà về thì bàn bạc thì mới mời hết quý thầy nào giờ ở chung với nhau đó đến để bàn. Bàn thì có một thầy, có một thầy đó ổng ổng cự nự, ổng nói như con là thốt thiêu quăng tro xuống sông cho nó mát mẻ. Nói: "Thôi thầy, để ý hòa thượng, tức là hòa thượng thích như thế nào cứ làm như vậy, cớ thầy đừng có gán cái ý thầy cho hòa thượng. Thầy sao cũng được ha, nhưng mà để hòa thượng thoải mái rồi hòa thượng thích sao

[23:59]tụi con làm hết như vậy cho nó khỏe." Rồi cái ông thầy ổng vui miệng ổng kể luôn cái chuyện, nói như ngày xưa đại học Nalanda 10.000 ông tỳ kheo mà khi người ta xông vô người ta cầm dao người ta giết rồi ngồi yên cho người ta giết. Cái lúc đó thầy mới chịu hết nổi rồi. Thầy nói: "Bởi vậy từ cái sự biến đó mà đạo Phật Ấn Độ tiêu luôn. 10.000 vị tăng tài xuất sắc của Ấn Độ tập trung về đại học Nalanda, chỉ vì một cuộc nói là thảm sát máu chảy thành sông rồi đạo Phật Ấn Độ biến mất luôn. Cho nên nếu như con lúc đó là con đứng lên chứ đừng có nói, để bảo vệ mình cũng là bảo vệ Phật pháp."

[24:37]Sinh mạng của mình không còn là của mình nữa. Nếu sinh mạng này là của mình thì mình được quyền, ha, mình được quyền để cho nó sống, để cho nó chết tùy ý mình. Nhưng mà sinh mạng của người xuất gia rồi không còn của mình nữa mà của Phật. Đây là tài sản của Phật thì mình không được để phí cái tài sản của Phật. Như cái thân của thầy bây giờ là không phải của thầy, của thầy Đức Hoàng, không phải của thầy Đức Hoàng. Mà cư sĩ thì thầy không dám nói. Tại vì cư sĩ còn chưa xuất gia cho nên tùy tâm mình suy nghĩ thôi, chứ người xuất gia rồi trong đầu phải nghĩ thân này là của Phật, không phải của mình.

[25:12]Mà thân này không phải của mình rồi thì cái chùa phải của mình không? Không, không có gì của mình cả. Ví dụ như thầy, nếu mà tính ra nhà đất thầy đứng tên nhiều lắm á nha chứ không phải không, ha. Người ta cúng để mà sau này có xây gì được xây á, nhưng mà lòng thầy tỉnh queo à, không bao giờ thầy thấy nó là của thầy nên thầy không bận tâm, nói của Phật. Ví dụ thầy đi trong ngôi chùa rộng thầy thấy này chùa của Phật, hoặc là mình có công ty toàn của Phật không. Cả thân này cũng là của Phật. Cho nên thầy không bao giờ mà được để cho nó ho, ho phải uống thuốc. Của Phật á. Cho nên là việc mà một 10.000 ông tăng ở Nalanda ổng để cho người ta

[25:55]giết rồi ổng tỉnh queo rồi ổng để chết tự nhiên là lúc ổng quên mất một điều cái thân ổng là của Phật chứ không phải của mấy ổng. Của mấy ổng thì ổng muốn nhẫn nhục kệ mấy ổng, muốn chết, muốn đâm, muốn chém gì, muốn cùi, muốn lở gì kệ mấy ổng, nhưng mà của Phật phải giữ à. Giữ cho Phật để mà phát huy Phật pháp. Cho nên chỉ một chút sai lầm hiền lành trở thành nhu nhược mà ta mất luôn cái mảng Phật giáo Ấn Độ, tiếc vô cùng. Bây giờ kiểm tra lại, kiểm kê lại cái số lượng tín đồ của đạo Phật rất là thấp chỉ vì những cuộc thảm sát như vậy. Chứ còn nếu lúc đó các ngài cứng rắn lên một chút xíu thì ngày hôm nay

[26:30]thế giới không phải như vậy, có lẽ có những điều tốt đẹp hơn nữa. Nên ta tu làm sao hiền lành, khiêm nhu nhưng mà làm sao cũng phải kiên cường, bất khuất, không được nhu nhược thì cái tâm lý nó mới là cân bằng, đó mới đạt được sự hoàn hảo. Thì bây giờ nghe thầy nói như vậy rồi thấy hợp lý không ạ? Hợp lý rồi phải không? Rồi. Bữa ngày nào đó đẹp trời cái mình vô chùa mình tu. Cái bữa đó cái mình thấy có ai làm gì đó sai cái mình mới là mắng người ta, đá mấy cú Bàng Long cước đàng hoàng. Sau đó mọi người mới phiền, nói là: "Sao anh vô chùa mà anh anh bạo lực?" Nói: "Không, bữa thầy Chân Quang có giảng á

[27:19]là hiền như cỏ, nhỏ như trái sung nhưng phải anh hùng như chiến tướng, không được nhu nhược trước cái sai trái. Nên trước cái sự sai trái người này tôi phải thủ võ đúng là Phật Quang Quyền đàng hoàng để mà bảo vệ chánh pháp." Nói vậy được không ạ? Sao không? Mới nói là không được nhu nhược mà, sao không?

[27:42]Nhớ cẩn thận cái này.

[27:46]Tại vì cái mà bạo lực nó là một cái sai, cái sử dụng sức mạnh cho đúng, cái kiên cường nó là một cái đẹp. Nhưng mà trí tuệ ta không đủ cho nên hễ mình dính cái nào thì mình hiểu lầm cái đó. Ví dụ như nói: "Ủa sao cái bà đó bả nói vậy mà anh không nói tiếng nào?" Nói: "Thôi mà mình tu mình hiền với từ bi mà, ai làm sao cũng được." Thì như vậy đúng không? Cái hiền trở thành nhu nhược. Hoặc là nói: "À ông thầy ổng dạy tôi phải kiên cường bất khuất." thì người ta vừa mới làm lại tát tai mấy tát tai liền thì nó cũng trật luôn. Phải không ạ? Lại nói: "Ủa sao bữa thầy dạy con vậy sao bữa nay thầy không cho?" Tại mình trật.

[28:23]Trật là làm sao? Hai cái tâm giữa cái tâm hiền lành và cái tâm mà kiên cường bảo vệ điều đúng, hai cái tâm đó cũng chưa dính nhau. Nó giống như là một con chim mà hai cái cánh nằm hai bên mà nó không dính vô nhau. Hai cánh nó cùng nhịp á, phải không? Nó cùng đập thì con chim mới bay lên. Còn mỗi lần hễ mà đụng chuyện nó đập cánh này, còn mai mốt đụng chuyện khác nó đập có cánh khác, thì con chim nó làm sao? Nó cà lật đật lật đật nó không bay được. Mà hai cánh nó nhịp nhàng nó mới bay được. Ví dụ như thấy người ta sai thì mình rất cương quyết không cho người ta sai, nhưng mà trong cái cách mà mình bày tỏ phải làm sao?

[28:59]Phải nhẹ nhàng, khéo léo, ôn hòa nhưng cương quyết. Chứ không phải thấy người ta sai cái lại thụi mặt người ta cái nói, thì lúc con chim nó đập có một cánh à. Còn hoặc là thấy người ta sai mình bỏ mặc kệ nó thì con chim nó đập cánh bên đây à, con chim không bay lên được. Và như vậy tâm hồn của ta là gì? Là nghiêng lệch, không hoàn hảo, không viên mãn. Nên ở đây, hôm nay ta nói với nhau cái bài này nghĩa là có những cái tâm lý nó ngược nhau, nhưng mà nếu ráp lại cho đúng thì nó làm thành một tâm hồn viên mãn, hoàn hảo. Ý của bài giảng hôm nay là như vậy đó. Đồng ý chưa ạ?

[29:39]Và bây giờ ví dụ thế này: Vô tu đạo Phật thì ai cũng nghe nói đến cái chữ gì? Từ bi. Đúng không ạ? Từ bi là thương, thương sâu đậm, thương dữ dội, thương bao la, thương mênh mông, thương miết gì đó. Thương dễ sợ lắm, đó là từ bi. Và vì thương cho nên ta làm sao?

[30:04]Khi ta thương một người thì có nghĩa là ta đối xử người đó làm sao?

[30:11]Nhớ lại coi. Trong đời có thương ai chưa? Nhìn là chưa lắm à. Vẫn chưa có hả? Khi ta thương ai thì ta đối xử người đó làm sao?

[30:26]Ví dụ như ai là cha mẹ thương con thì mình thương con mình đối xử con mình sao? Chiều, đúng rồi, thường chiều nó. Còn không phải thương con mà mình thương ai ai chưa có gia đình đó, mình chưa có con, mình không biết tình thương con thì mình có thương hàng xóm chưa kìa? Có thương ai không? Có hay không? Ờ thì mình thương người đó làm sao? Thì mình làm sao? Nha. Tức là khi thương ai á, mình hay chiều, chiều ý người khác làm cho người đó vui lòng. Mà nhiều khi dù cho cái ý người đó sai mà mình vẫn chiều. Đúng không ạ? Nhớ, cái tâm lý của tình yêu thương là như vậy. Đó là lý do tại sao có những đứa con hư.

[31:07]Tại vì cha mẹ thương rồi chiều. Biết con nó nó nó nó nó hư á, nhưng mà vẫn phải bảo vệ nó, vẫn phải binh vực nó, vẫn phải chiều nó, miễn nó vui thì thôi. Không ngờ cái chiều bậy đó mà giết chết con mình. Nhưng mà đó là bản chất của tình yêu thương. Và cái từ bi trong đạo Phật nó cũng rất gần với cái tình yêu thương chúng sinh kiểu đó, chứ nó không xa đâu. Không xa. Hễ đã yêu thương đều giống nhau, cho nên trong cái yêu thương, cái từ bi nó có chữ hỷ xả. Chữ xả nghĩa là tha thứ á. Khi thương rồi, người ta có làm tội mình cũng cũng tha thứ, cũng giống như một đứa con trong nhà vậy. Nó làm sao? Cái công an lại báo: "Con ông vừa bị bắt". Bắt tội gì?

[31:52]"Nó đi ba bốn đứa rủ nhau đi cưỡng hiếp nhỏ con gái người ta. Bây giờ chúng tôi bắt và cái tù này báo ông trước là ba năm." Trời, mình lúc từ lúc ấy người cha nghe vậy làm sao? Làm sao? Làm sao? Lo, đúng, chạy lo. Chạy án, tìm cách mọi cách để làm sao mà giảm án xuống. Mặc dù con mình là nói đúng là nó hư nó có tội, nhưng mà làm cha làm mẹ rồi là sao, lúc đó tha thứ, chả cần biết con mình tội làm sao, miễn làm sao nó đừng bị phạt. Đó là tâm lý của tình yêu thương của cha mẹ. Mà trong cái từ bi Phật định nghĩa cũng vậy, từ thì bi thì hỷ thì xả, hễ thương thì tha thứ. Mà cái tha thứ quá rồi thì làm sao?

[32:40]Thì cái xấu trên cuộc đời này nó sẽ tự do phát triển. Đó là như vậy. Cái xấu trên cuộc đời này nó tự do phát triển liền. Nên vì vậy, ta cần ta cần tình yêu thương để sống, ta cần tình yêu thương để rừng xanh phát triển, để những dòng suối êm trôi, để mây bay theo trời, để những cơn mưa mùa hạ thả xuống mát lòng người, ta cần tình yêu thương để sự sống nảy nở. Nhưng hãy nhớ một điều, tình yêu thương cũng là thuốc độc nếu ta dùng nó không đúng.

[33:17]Vì vậy, các vị Đức Phật và các vị thánh đều dạy ta phải nghiêm và từ, từ bi phải có gì? Có sự nghiêm khắc. Thương nhưng mà thương không phải chiều ý cho vui, mà thương là để dạy cho nên người. Nhớ hai cái mục tiêu của cái tình yêu thương nó khác nhau. Một loại thương để chiều ý, chiều chuộng cho cái người mình thương đẹp lòng, và một loại thương để làm sao cho cái người mình thương phải phải hoàn hảo lên, phải tốt lên. Thì ta chọn cái thương nào? Ta chọn cái thứ hai nha. Thương ai phải làm cho người đó tốt lên. Ví dụ như cha mẹ thương con thì trong lòng phải quyết tâm làm sao cho con mình tốt lên, hoặc là nói mình vợ thương chồng hay chồng thương vợ

[34:08]thì phải làm sao cho vợ chồng mình tốt lên, chứ không có chiều. Hoặc là bây giờ như cái lớp trẻ tụi con đôi lứa lớn lên chút xíu cái bắt đầu có cái tình cảm yêu thương trai gái, thì thôi chẳng ai cấm được, vì nó bản năng lắm mà, nhưng mà khi mình thương người nào thì phải làm sao? Phải Phải làm sao? Phải độ người đó biết tu, đưa người đó đi về chùa Phước Huệ mà tu tập. Mà nếu người đó ở luôn thì mình giao luôn cho ông thầy luôn, mình về một mình. Vậy thôi mà rất là càng tốt nữa, không sao hết. Nè, vậy đó. Tức là mong cho người đó tốt lên. Mà cái thương mà mong cho người đó tốt lên gọi là nghiêm khắc.

[34:51]Thương mà quan sát mà để ý, chứ không phải thương lại: "A, được rồi, được rồi." Giống như ta nghe mấy cái câu chuyện á, có cú điện thoại, ông này ổng ông một ông một ông đại gia ổng đang bận, bỗng nhiên nghe điện thoại cái thấy điện thoại con mắt ổng ổng sáng lên liền. Cái ổng nghe: "Alo! Em đang đứng ở trong shop đây. Em mua cái túi Louis Vuitton dạ 12.000 đô. Mua được không anh? Ờ, thôi mua đi em." Đó là chiều cho vui. Đó là chiều cho vui, đó là thương cái kiểu mà rất là phí phạm tiền bạc. Phí phạm tiền bạc, cho nên cái cái ông đó cũng hết phước mà cái cô đó cũng hết phước. Nhớ trên cuộc đời này nó là vậy.

[35:38]Thì ở đây vậy, cái người mình mà ví dụ cái đạo tâm mình mà kém á thì mình rơi vào cái trạng thái mình thương ai, mình muốn chiều người đó, thoả mãn cái cái ước muốn người đó, mà dù cái ước muốn nó bậy bạ, phí phạm, chỉ làm tổn phước mà mình cũng chiều. Nhưng mà khi mà mình biết tu rồi, cái đạo lực của mình lớn dần lớn dần rồi, bắt đầu cái trí tuệ nó nó sáng lên thì cái tính nghiêm khắc của mình nó cũng nảy nở theo. Bây giờ cũng ông đại gia đó nha, ổng vừa mới đi chùa Phước Huệ về, nói: "Thôi mà em để 12.000 đô đó để đi làm từ thiện đi em nha. Anh có tiền chứ không phải không, nhưng mà xách cái túi xách ra ngoài lỡ nó giựt cái mất 12.000 đô uổng.

[36:23]Hay để tiền đó thì đi cúng chùa nè, làm phước nè." Đó, ổng nói nói vậy đó, mọi người thấy không? Đó thì là mình khuyên liền, mặc dầu cái lời nói cũng rất là yêu thương, nhã nhặn, nhưng mà không có chiều với nó. Đó gọi là từ bi và mà nghiêm khắc. Cái mà mình cưỡng lại cái ý muốn của người mình thương á, đó là cái bản lĩnh lớn mà phải có đạo lực mới bắt đầu xuất hiện được cái đó. Nhớ như vậy. Cho nên thầy vừa dựng lên hai hình ảnh, cũng cái ông đại gia đó mà nghe xin cái là chiều đon đả, cũng cái ông đại gia đó khi biết đạo rồi nghe xin cái gì đó, cản, thuyết phục, khuyên bảo. Tức là nói: "Anh không tiếc tiền với em, nhưng mà mình dùng

[37:05]tiền mà phí thì mình hết phước", đại khái vậy. Thì đó, mà phải có tu thì cái nghiêm bắt đầu nó xuất hiện, không chiều theo cái ý muốn xấu, ý muốn sai của người khác. Cái bản lĩnh hay không là ở chỗ này. Bản Nên bây giờ ta xem lại tâm mình, hễ mình thương ai mà mình cứ chiều tới chiều tới là biết cái đạo lực của mình kém. Cái này thầy không trách đâu, không bắt được đâu. Bây giờ thầy bắt: "Tại sao anh chiều như vậy? Hả? Nó muốn sai lầm mà tại sao anh chiều như vậy?" Thực ra không trách được. Vì sao vậy? Vì không có đạo lực thì cái bản chất của tình yêu thương đó là gì? Là nó chiều chuộng. Lúc đó bây giờ mình không trách không đánh đòn được, không roi.

[37:52]Nói trời sao hả, nó đã muốn cái điều bậy bạ như vậy tại sao không cản? Thực sự thì nói không cản nổi. Vì sao không cản nổi? Vì trong tâm mình đạo lực chưa có. Đây không ép được đâu. Nhưng mà cũng chính cái con người đó, khi mà đạo lực có rồi, tự họ cứng rắn lại, kiểm soát lại đối với cái tình cảm của mình. Thương nhưng mà không có chuyện chiều. Thương, muốn cho người đó tốt, muốn cho người đó hoàn hảo, muốn cho người đó tăng trong chánh đạo, muốn cho người đó thêm thêm phúc. Đó là những điều muốn tốt đẹp không. Giờ thầy đố: Ví dụ khi một vị thánh nhìn chúng sinh muốn cái gì?

[38:41]Đừng nói vị thánh, nói chính mình. Bây giờ mình nhìn mọi người trong cuộc đời này, mình muốn điều gì?

[38:55]Cái mà mình muốn cho mọi người á là nó thể hiện cái mức độ đạo lực của mình. Nha. Thầy nói giống như thầy nói thầy cứ nhìn vào tâm thầy á, nó kỳ lắm. Nhiều người á cái đưa đứa nhỏ tới, nói: "Thưa thầy, con con sao nó yếu quá, thầy vuốt đầu cho nó khỏe mạnh". Thì lúc đó thầy để tay lên đầu, thầy chú nguyện cho đứa bé được cái gì? Được khỏe mạnh. Hoặc là có đứa đi học, nói: "Thưa thầy, thầy vuốt đầu cho nó học giỏi". Thầy để tay lên đầu, thầy chú nguyện cho nó học giỏi. Nhưng mà sau này khi mà thầy tu lâu rồi thì không có chuyện đó nữa. Thầy cũng để tay lên đầu nhưng mà trong đầu thầy thầy chú nguyện chuyện khác.

[39:39]Bí mật không nói được.

[39:47]Lúc mà khi mà thầy cái làm nhiều người đến để nhờ thầy vuốt tay lên đầu chú nguyện và họ cũng yêu cầu cái mục đích, à thầy chú nguyện giùm cho con chuyện này, chú nguyện giùm cho con chuyện kia. Thầy nghe nghe thầy cười cười à, nhưng mà thầy chú nguyện chuyện khác. À. Mà thầy nói ra làm chi? Để người ta không ai biết thầy nói cái gì, chú nguyện cái gì trong đó. Chỉ có một điều là thầy hối hận. Thầy hối hận là kể từ khi mà thầy chú nguyện cái tác ý mới này thì vô số người mà thầy đã chú nguyện từ trước kia họ không được cái điều sau này. Nhưng bây giờ đâu còn biết ai mà kêu là: "Ê! Hồi trước thầy chú nguyện sai, đưa đầu đây lại thầy chú

[40:27]nguyện lại", đâu còn nữa, nhiều khi không còn gặp lại. Nhưng mà những người sau này mà được thầy chú nguyện thì được cái tác ý mới nó khác hơn. Mà nhìn cái đó cái thầy mới biết rằng à thầy tu như vậy thầy cũng có hơi tiến hơn một chút, tức là cái tâm đạo của thầy có tiến hơn hồi xưa. Vì tâm đạo thầy có tiến hơn hồi xưa cho nên cái ước muốn của thầy đối với chúng sinh nó khác hồi xưa, khác hồi xưa.

[40:54]Đó là lý do mà thầy nói vậy. Những vị thánh cao hơn thầy thì họ có những cái ước muốn đối với chúng sinh khác hơn nữa, vĩ đại hơn nữa. Và giờ mỗi người mình cũng vậy, mỗi người mình ngồi đây, mình bước ra mình nhìn cuộc đời mà nếu mình nhìn cuộc đời mình không ước muốn gì hết có nghĩa là gì? Nghĩa là gì? Chả thương ai cả. Đúng không ạ? Đúng không? Mà đúng y chang mấy mọi người đang có ở đây. Đi ra ngoài đời, đi ra ngoài đường xe chạy xuôi ngược, chẳng tác ý gì cả, chẳng mong muốn điều gì cả, nghĩa là mình chưa từng thương ai. Đúng không? Trúng tim đen chưa? Đó nha. Còn khi mà mình bắt đầu có ước muốn là lòng mình bắt đầu có có từ bi.

[41:43]Ví dụ như bây giờ mình đi xuôi ngược trên đường, mình thấy mọi người tất tả chạy xuôi chạy ngược, cái mình thấy là chúng sinh quả thật là khổ như là Phật nói. Coi ai bên ngoài đi ra ngoài đường thì cũng mặc đồ đẹp, sang trọng, nhưng mà giấu trong mỗi thân phận của con người đó là biết bao nhiêu những cái đoạn đời cay đắng. Bên trong cái bộ đồ đẹp đó, bên trong chiếc xe đẹp đó, sự thật là gì? Trước hết, chắc chắn thân đó có một ít bệnh, đúng không ạ? Một vài cái sự tan vỡ của tình yêu thương, một vài cái sự rắc rối của cái công ăn việc làm, rồi có những điều bất hòa nào đó nơi này nơi kia, có những cái lo lắng vì thấy tương lai có cái gì nó bấp bênh sắp tới.

[42:28]Cuộc đời nhiều chuyện lắm. Qua khỏi cái lớp áo đẹp mà người ta mặc đi ngoài đường, qua khỏi chiếc xe đẹp người ta đi trên đường, sự thực là giấu phía sau đó là những phận đời cay đắng. Mình hiểu điều đó và trong lòng mình làm sao? Đều mong cho người ta được an vui, được hạnh phúc. Nếu mà mình hiểu điều đó và có cái mong mọt mong mỏi đó có nghĩa là lòng từ bi mình đã xuất hiện, đạo tâm mình đã đã bắt đầu đầy, nên mình mới thường có những ước nguyện đó đối với cuộc đời, đối với chúng sinh. Còn nếu mình nhìn cuộc đời mà cứ dửng dưng dửng dưng, ai cũng vậy ai cũng vậy hết thì nghĩa là nào giờ mình tu chưa

[43:11]có chút tiến bộ, nào giờ mình tu chưa có chút từ bi nào cả. Nhớ nha. Nhìn cái ước muốn của mình đối với chúng sinh mà mình hiểu là mình đã tu tới đâu. Nhìn cái ước muốn của mình đối với những người mình thương thì hiểu rằng mình đã tu tới đâu. Nhớ cái này, nhìn cái ước muốn đó thôi. Mà khi mà cái ước muốn đúng rồi thì cái từ bi đó lúc nào nó cũng gì? Nó cũng dẫn theo cái sự nghiêm khắc, chứ không có chiều chuộng. Bởi vì sao? Bởi vì cái ước muốn của mình đối với người mình thương là gì? Là sự cao thượng, hoàn hảo, tốt lành, phát triển, tiến bộ, chứ không có thương để chiều để cho người ta hết phước đi, để người đó làm bậy đi, không có.

[43:57]Cho nên cái ước muốn đúng là dấu hiệu của tình yêu thương, của từ bi đúng, mà cái ước muốn đúng luôn luôn nó đi chung với cái sự nghiêm khắc. Rồi bây giờ thầy nói qua một cái tâm lý trái ngược nữa là cái người mà tu á đúng theo đạo Phật, đi tìm cái sự giải thoát, cởi bỏ mọi cái ràng buộc đối với trần gian thì tâm từ từ đạt đến cái trạng thái là thanh thản, tự tại. Đúng không ạ? Ta hay nghe nói tới đạo Phật là cái gì thanh thản, tự tại, hư vô, bình yên, trầm mặc. Đó là phong cách của một người tu đúng theo đạo Phật. Nên ta thường hay nghe thơ thiền, à nghe những cái thiền ngữ, những cái thi sĩ làm thơ về thiền, những cái bức tranh nói về

[44:55]thiền thì ta đều nghe diễn tả cái cảnh giới của người tu là đạt đến cái chỗ mà thanh thản, tự tại, vô hành, bất động.

[45:09]Mà ta nhìn cái đó giống như là gì? Một cái mẫu hình của cái sự tu hành

[45:17]đắc đạo, đạt lý ở trong đạo Phật mình. Đúng không ạ? Ta thường nghe như vậy. Nhưng cái trạng thái mà tự tại, thanh thản mà ta đi tìm á rất giống với cái trạng thái gì? Của một người lười biếng trên cuộc đời này. Đúng không ạ? Cái người lười họ cũng y xì vậy, họ cũng tự tại, thanh thản. Đó, "Ê anh anh anh, vô quét cái nhà giùm em", cái ngồi ngơ ngơ không nghe, ngồi rướn chân đưa võng đưa qua đưa lại đó như tự tại, thanh thản, nghe hổng nghe. Nói: "Anh ơi, con khóc kìa, vô vô ru giùm em", cũng tự tại, thanh thản, ngồi vuốt râu nhìn trời bay hiu quạnh vậy thôi cũng không để ý gì. Cho nên cái cái gọi là đi tìm cái tâm tự tại,

[46:04]thanh thản rất giống với mấy thằng cha lười biếng, y xì. Nên vì vậy là

[46:15]cái đúng của một người đạt lý trong đạo Phật là gì? Tự tại, thanh thản nhưng rất siêng năng. Nhớ giùm thầy cái đó. Tự tại, thanh thản với cái gì? Với những điều trái ngang, với những nghịch cảnh. Nhưng mà hễ có cơ hội để có thể phụng sự, cống hiến thì không tiếc công, không tiếc mồ hôi, nước mắt gì hết.

[46:41]Nên ta nhìn thấy cái gương mặt người đó bình an nhưng mà ta nhìn vô cái tay chân người đó thấy người đó đang co ra co vào đang làm cái gì đó thì đó mới là đúng: thanh thản nhưng mà rất siêng năng. Vì sao vậy? Vì hai cái đó nó ngược nhau nhưng mà đúng rồi thì nó tạo thành một tâm hồn viên mãn. Còn ví dụ cái người siêng năng, nhiệt tình nhưng nóng nảy cũng là một cái sự khuyết lở, hoặc là một người chứng tỏ rằng mình thanh thản, tự tại rồi lười biếng cũng là một sự khuyết lở của tâm hồn. Cho nên ta tu đúng mức rồi thì thanh thản mà siêng năng. Kiểm tra mình lại coi mình đạt được như vậy chưa. Thường á trong đạo Phật mình có nhiều tông phái,

[47:33]nhưng mà có hai cái tông phái thịnh nhất là Tịnh Độ tông và Thiền tông.

[47:42]Tịnh Độ tông á thì sao? Có vẻ siêng năng, siêng tụng niệm, siêng làm phước, đi phóng sanh rồi bắc cầu này nọ, lễ Phật, sám hối rồi siêng. Còn Thiền tông thì sao? Nhìn có vẻ làm sao? Tự tại hơn. Tự tại tức là vô hành, vô ngôn, trầm mặc, không nói. Ai hỏi: "Thưa thầy, xin thầy dạy cho con đại ý Phật pháp", cúi đầu im lặng bước vào am, không nói tiếng nào. Thì không biết là ổng có biết nói hay không hay ổng lười hay ổng dốt không biết nói không biết, nhưng mà thấy ổng im lặng ghê quá, chẳng hiểu là cái đó là cái câu trả lời siêu việt hay là ổng không biết trả lời. Rất khó phân biệt được cái điều này ha. Đó.

[48:27]Nhưng mà cũng rất giống lười biếng. Đó là nói mắc cười lắm nha, mắc cười lắm. Có cái ông đó ông thầy ổng tu thiền, cái ổng nằm trên cái võng của cái cốc của ổng. Cốc của ổng có cái võng ổng giăng, ổng nằm ổng đong đưa đong đưa đong đưa. Thì gần cốc ổng có con đường làng, cái người dân họ tất bật họ đi qua đi lại, họ phải đi vô trong rẫy họ làm rẫy, chiều về thì họ kéo nhau về làng. Sáng thì họ họ đi vào rẫy để họ cuốc đất họ trồng tỉa nha, chiều đi về. Đi về thì đi ngang gần cái cái cốc của ổng, thì ổng cứ nằm võng đong đưa đong đưa. Ổng ngồi ổng mới nói là, nghĩa là: "Các ngươi phàm phu, tất bật lo toan cho cuộc sống nha,

[49:13]không bằng ta, nha, ngồi đong đưa một chiếc võng thiền." Mà không biết có bữa nào đó ổng nói ổng hứng chí quá ổng nói hơi lớn. Ổng nói lớn mới lọt tai cái ông nông dân, cái ông nông dân ổng tức quá ổng quay lại ổng chửi. Ổng nói: "Không có mấy cái thằng mà tất bật như tụi tui thì không có ông nằm trên võng thiền đó." Tại vì dân phải cúng cho ổng ăn á. Trong làng dân đem gạo cúng cho ổng ăn chứ ai đâu. Nên cái mà cái quan điểm ta sai một chút xíu, mà ta sai ta có điểm hở để cái người dân họ tấn công mình liền. Quan điểm mình sai, rõ ràng là mình sai. Mình cảm giác như mình hay hơn, mình cao siêu hơn, nhưng mà sự thật mình đang lười biếng hơn người ta.

[49:55]Còn người ta mặc dầu là nói là người ta thế tục, người ta nhiều bổn phận nhiều trách nhiệm phải lo, nhưng mà người ta lo được cái trách nhiệm của người ta cũng là người ta là người tốt nha. Người ta không đi ăn cướp à. Người ta vất vả để nuôi gia đình người ta, nuôi vợ nuôi con người ta. Cái người mà hoàn thành được trách nhiệm của mình vẫn là người tốt trên cuộc đời này. Thì cái người nông dân là chưa biết tu trơn, nhưng mà họ họ làm tròn trách nhiệm của một người cha trong gia đình, vẫn là tốt. Còn cái ông mà ổng nằm ổng đong đưa võng thiền, không biết ổng đã làm tròn trách nhiệm của người tu chưa.

[50:25]Tại vì trách nhiệm của người tu là gì? Là gì? Giáo hóa chúng sinh. Mà không biết là trong mấy năm qua, có một người nào ổng đem về quy y được chưa nha. Không biết bao nhiêu năm qua ổng có giảng một bài pháp nào mà lay động tâm hồn người ta chưa à nha, không biết à. Nhưng mà cái ông nông dân kia tuy là phàm phu tục tử, còn tham sân si, nhưng có điều ổng tất bật cực khổ để ổng lo nuôi vợ nuôi con, làm tròn trách nhiệm của ổng. Xét về hai phương diện, về khía cạnh trách nhiệm, cái ông nông dân nó hơn thầy chùa. Ở mặt khác thì mình không dám nói, nhưng về mặt đó coi chừng á. Cho nên cái người tu ta vậy, mà đúng rồi thì lòng thanh thản

[51:04]tự tại trước cái mọi sự ràng buộc của thế gian này. Đúng như vậy, rất thanh thản tự tại, nhưng lại rất là siêng năng. Siêng năng từ những việc hết sức nhỏ bé. Chứ không phải nói là, rồi thầy cũng siêng lắm con à. Nói: "Thầy siêng chuyện gì con không thấy?" "Thầy siêng là ngày nào thầy cũng cầu nguyện cho chúng sinh." Thầy siêng cái gì? "Thầy siêng là thầy giáo hóa à." Không thấy, thật sự không thấy. Những điều đó không thấy rõ. Nhưng mà những cái việc làm cụ thể không thấy thầy làm. Còn cái cao siêu thầy nói mình cũng không thấy luôn. Cho nên cái một người tu đúng á là tự tại, thanh thản nhưng mà siêng năng.

[51:51]Mà siêng năng là siêng cái gì? Siêng từng những việc nhỏ. Chứ đừng có nói miệng, đừng có nói miệng là là là là thầy làm những điều cao siêu, điều nhỏ thầy không thèm làm. Cái người mà đã siêng năng, phụng sự cống hiến thì không từ một việc nhỏ nào. Việc nào nhỏ? Nhặt một cọng rác nhỏ rơi xuống. Chỉ trừ khi là muốn dạy thì mới đứng đó kêu đệ tử mình tới: "Con à, tại sao có miếng rác rớt ở đây? Ai đã đã để miếng rác này ở đây? Hay ai để cái ăn cái chén nửa chừng rồi bỏ đây? Con đi tìm cho thầy." Mình không dọn mà bắt người đệ tử đi tìm là vì có ý muốn dạy dỗ. Còn nếu mà không thể tìm được, sự thật chính mình làm luôn, chính làm luôn.

[52:32]Chứ không phải à: "Ôi việc đó để đệ tử làm, tôi thầy rồi tôi không làm." Không phải vậy. Thầy nói giống như thầy, như thầy bây giờ, trên chùa thầy á cái đệ tử thầy cũng xuất gia cũng nhiều, cũng hơn cả trăm người. Rồi đệ tử thầy thì tôi gọi là lớp còn son trẻ, khỏe mạnh. Thầy thì bây giờ đã quá già yếu rồi, đó. Nhưng mà sao? Hễ mà thầy xuống ở những lúc mà rỗi việc mà thầy xuống nhà ăn, nhà bếp, trước cái giờ dọn cơm, thầy đều đi bưng cơm hết. Thầy ra nhà bếp thầy lấy mâm thầy cũng bưng từng mâm canh rồi đem xuống, bày lên trên bàn cho đệ tử mình ăn. Mà hễ thầy bưng thì thầy bưng vô, bưng cái chỗ mà cái bàn cuối nhất,

[53:12]cái bàn mà người đệ tử thấp nhất á, thầy bưng từ đó bưng lên từ từ từ từ từ từ. Nhưng mà những khi có khách có đồ thì thôi, vậy thôi. Thì mình có tiếp khách thì để đệ tử làm. Nhưng lúc nào rảnh làm được là thầy làm. Mà vì sao vậy? Bởi vì thầy cũng rèn luyện chính mình. Chứ còn nếu thầy không làm những việc đó thì từ từ thầy có ý nghĩ à mình là thầy rồi còn mấy việc nhỏ nhỏ để đệ tử mình làm. Trên cuộc đời này không có việc nào nhỏ, không có việc nào lớn hết á. Tất cả mọi việc đều đáng quý như nhau. Tất cả mọi việc. Nghĩa là, ví dụ như lúc đó thầy ngồi thuyết pháp và lúc mà thầy bưng một cái mâm cơm, bưng dọn lên cái bàn, hai việc đó bằng nhau.

[53:51]Miễn là phụng sự thì đều đáng quý. Chỉ có cái gì không quý? Là không phụng sự, đó là cái tệ. Còn dù việc đi vào nhà vệ sinh mình quét dọn, nhặt một mẩu rác bên đường, bưng một tô cơm cho hành đường hoặc là thăng tòa thuyết pháp, những việc đó bình đẳng như nhau. Không có việc gì lớn nhỏ trơn á, thấy không? Không nói thấp, chẳng nói cao, miễn là phụng sự, việc nào cũng hay. Mà phải tập cho được cái tâm siêng năng đó thì mình mới sao, mới cân bằng lại cái tâm lý của một người tu trong đạo Phật mà vốn đi tìm cái gì? Cái sự tự tại, thanh thản. Còn nếu ta cứ nhắm vào cái tự tại, thanh thản mà quên đi một cái đạo đức bên cạnh rất là quan trọng là phụng

[54:43]sự, là cống hiến, là dấn thân, là siêng năng á, tâm hồn ta bị khuyết lở liền. Mà hai cái đó nó ngược nhau. Ta siêng quá ta dễ nổi cáu. Cái người mà siêng năng, nhiệt tình rất dễ nổi nóng. Mà cái người mà thanh thản, tự tại rất dễ lười biếng. Nên hai cái đó phải bổ sung lại với nhau. Mà bổ sung được như vậy thì đó là gì? Đó là một cái tâm lý hoàn hảo, viên mãn. Mà người có được cái tâm lý hoàn hảo, viên mãn thì cái con đường tu tập của mình nó cứ đi đúng đường nó cứ tiến dần, tiến dần lên. Nó là như vậy, nha. Hoặc là cái người tu trong đạo Phật là ít nói hay nói nhiều?

[55:29]Ít nói hay nói nhiều?

[55:34]Thường là ít nói. Mình bước vô chùa mà mình nghe góc này... đằng kia... là mình biết cái chùa đó sao? Tu dở. Ông thầy đã dạy không nghiêm. Cho nên ta nói nhiều quá mà ít làm. Còn mình vô cái chùa mà mình thấy mỗi người ít nói, nhưng mà hễ tới giờ tu là tu hết, tới giờ làm lễ là làm lễ hết, mà tới giờ làm là làm hết, rất ít nói, mình biết cái chùa đó tu tốt. Nên cứ đánh giá cái người mà hay cái chùa nói nhiều hay nói ít, mình biết là nội tâm người ta đã yên lắng hay chưa. Vì cái cấu trúc của não ta

[56:18]là như thế này: Hễ não ta loạn động thì luôn luôn nó kích thích ta nói. Nhớ như vậy. Cái người động tâm thì nói nhiều. Đó là nguyên tắc. Mà động tâm càng nhiều thì nói càng càng nhiều. Mà người nói nhiều quá, ta phải hiểu người này đã mắc bệnh tâm thần. Dấu hiệu của bệnh tâm thần, thầy nói thật, thầy nói nghiêm túc á. Nên có những người mà họ gặp mình họ cứ nắm mình xuống họ nói nói nói nói hoài mà mình trả lời không kịp, thì biết rằng người này mình đừng trách, người này đang bị bệnh, đây là một người bệnh, chứ không phải họ muốn đâu. Lúc mà họ hết bệnh rồi họ không muốn nói nữa. Còn họ gặp mình họ cứ nói hoài nói hoài,

[57:00]thì phải thương cho họ, đừng trách, vì đó là một dạng bệnh tâm thần. Hồi xưa cũng vậy, thầy gặp một cái ông cụ đó, trời, ổng nói phát mệt luôn. Lúc đó thầy không biết thầy cứ rầy, thầy trách, thầy nói: "Bác bớt nói lại, bác nói như vậy là làm động tâm người ta rồi bác sẽ mắc quả báo." Thực ra ổng đã mắc quả báo xong rồi, ổng đang bị bệnh tâm thần, mình cứ ngồi mình cản ổng, cản không được. Thực ra lúc đó phải trị liệu chứ không phải là cản. Nên cái người nói nhiều là đã vượt cái biên giới, vượt cái ranh giới giới hạn của một đầu óc bình thường và đã bị tâm thần. Còn cái người mà chưa nói nhiều tới mức độ tâm thần mà bắt đầu

[57:36]có gọi là hơi thích nói thôi thì ta đang rời khỏi cái tâm thanh tịnh, tâm yên lắng, mà tâm đang loạn dần, loạn dần. Mà loạn quá sức rồi thì thành tâm thần, tức là bệnh tâm thần kinh. Nên ở đây ta cứ nhìn cái cái số từ mà mình nói trong ngày để tự biết mình đã mắc bệnh tâm thần hay chưa. Thì như vậy thầy là người sao? Thầy thì đây là thuộc loại dạng bệnh tâm thần số một của cuộc đời này, nói nhiều quá. Nãy giờ nói nhiều quá. Đúng không ạ? Không. Thầy... thầy thuộc loại là mắc bệnh tâm thần rồi nha, nói quá chừng. Thế à... đây là cái nguyên lý vậy đó, là người tâm động thì thích nói. Đó là nguyên tắc. Thế à... ừm...

[58:33]mà làm giảng sư leo lên bổng im lặng không thích nói nữa thì biết chừng. Nhưng mà bình thường trong cuộc sống, cái người động tâm thì người thích nói, ta nhớ như vậy. Cho nên khi mà ta tu đúng rồi, tâm ta bớt động rồi thì cái hệ quả là gì? Hệ quả là gì? Ít nói, ít nói dần, ít nói dần. Không muốn nói. Ví dụ trong một buổi nói chuyện vậy, trong một buổi nói chuyện nhiều người này nói người kia nói, mình chỉ thích ngồi nghe thì người này tu đúng rồi. Còn thấy người ta nói mình cũng gân cổ cãi: "Không, tôi có ý kiến. Anh ngừng lại đi nghe, tôi nói cho anh nghe." thì mình với người kia giống nhau, hai tâm đều đang còn động cả.

[59:13]Đó là ít nói mới là đúng. Tuy nhiên trong đạo Phật, ít nói nhưng phải hùng biện. Phải giỏi hùng biện. Nghĩa là sao? Cái lý luận rất giỏi, lý lẽ rất vững chắc,

[59:31]luận cứ rất sắc bén. Mọi cái đạo lý ở trong Phật pháp, kiến thức của thế gian ráp lại ăn khớp với nhau thành những cái luận cứ chặt chẽ không ai có thể bắt bẻ được, một khi mình đã cất tiếng nói. Đó là cái cái tính cách của một người tu đúng trong đạo Phật, rất ít nói nhưng rất hùng biện khi cần. Hùng biện tức là lý lẽ sắc bén, sắc bén đó. Thì ta thấy người này ví dụ khi cần nói thì họ nói từng lời vững chãi, sắc bén. Nhưng khi không cần phải nói, không nói, ai nói thì người đó nói, ngồi nghe. Và nghe không phải nghe với tính cách coi thường à, nghe vẫn chăm chú, vẫn tôn trọng người nói. Mà nhiều khi người nói cũng nhiều khi cũng tào lao.

[1:00:22]Nhưng mà mình không dám lộ cái thái độ coi thường ra. Vì sao vậy? Vì cái đạo đức của một người đệ tử Phật không cho phép mình coi thường bất cứ ai. Có khi cái người đó nói hay, mình hết sức là trân trọng lắng nghe, xem như đây là một bài học trong cuộc đời của mình. Bất ngờ mình gặp được một người mà có một điều để mình học hỏi. Có khi mình gặp một người họ nói cũng vô bổ, họ nói dông dài, kể cả nói những điều mình đã biết rồi, nhưng mà không bao giờ mình lộ cái thái độ ra là mình coi thường. Không bao giờ, vẫn lắng nghe, vẫn tôn trọng dù điều đó mình biết rồi. Vì sao vậy? Vì cái đạo đức căn bản của đạo Phật là gì?

[1:01:03]Là tôn trọng tất cả mọi người. Nên không bao giờ có một kẽ hở, có một giây phút một đối tượng mà làm mình khởi lên cái tâm coi thường cả. Nhớ như vậy. Không bao giờ có một giây phút nào đó mà mình coi thường ai cả. Nghĩa là trong đạo Phật, đạo đức trong đạo Phật là vậy. Ví dụ bây giờ mình đang ngồi trên chiếc xe hơi sang trọng, mình đến một khúc đường chật, mình gặp một cái người đó họ đi hốt rác, họ đẩy cái xe thùng rác to to ra, họ đẩy trong nhà ra, họ chặn chiếc xe mình, thế mình phải thắng lại cái kít, xém tí nữa là đụng người ta. Và cái người đó là người hốt rác, thùng rác rất hôi, mình không dám hạ kiếng xuống để nói, hạ kiếng xuống để kêu:

[1:01:52]"Anh anh xích vô giùm." thì cái mùi rác bốc vô xe mình liền. Cho nên mình đành im lặng, vẫn đậu xe lại, chờ họ đẩy đi thôi chứ không dám lái.

[1:02:02]Nhưng họ cản trở lưu thông đó, nhưng trong lòng không được coi thường, không được bực tức. Vì sao? Vì đạo đức của đạo Phật là như vậy, không một giây phút, một kẽ hở, một thoáng bất ngờ nào mà coi thường ai. Cũng vậy, trong những cuộc mà hàn huyên, tâm sự, trò chuyện, đàm đạo giữa quý thầy và giữa quý thầy với các Phật tử với nhau vậy. Nhiều người cũng nói điều này điều kia nhiều lắm. Mà khổ nhất của thầy là người ta xin chụp hình, vậy đó. Người ta chụp hình thì người ta đẹp hơn mình không à, toàn là người ta đẹp hơn mình chứ mình có đẹp đâu. Nói: "Thầy thầy cho con chụp hình với thầy." Khổ vô cùng,

[1:02:36]hễ về họ trưng lên thì mình xấu họ đẹp thì nó rất là không công bằng. Nhưng mà sao? Mà nhiều khi thầy đang bận, nhiều khi đang bận không có thời giờ nhưng mà cứ đòi chụp hình. Lúc đó nhiều khi cũng phải cản, nói: "Thôi thôi thôi được rồi, được rồi." Nhưng mà trong cái cản đó không bao giờ được có ý là xua đuổi, hay hất hủi, hay coi thường, coi mình: "Tôi là ngôi sao, tôi là người mẫu, ai cũng thích tôi chụp hình." Không có, không được cái tâm đó, không được như vậy. Vẫn phải tôn trọng, mặc dù lúc đó bận quá thì từ chối. Nhưng cái cách từ chối của mình cũng đầy sự tôn trọng. Chứ cái cách từ chối không phải là hất hủi:

[1:03:08]"Ê đi chỗ khác đi, để người ta...", không có được như vậy. Thì cũng vậy, trong những câu chuyện vãn nhiều người nói những điều mình đã biết rồi, mà biết còn nhiều hơn họ nữa, biết còn đúng hơn họ, biết còn kỹ hơn họ. Nhưng mà sao? Vẫn lắng nghe, không cãi, vẫn tôn trọng. Và vì sao? Vì đó là cái đức tính ít nói của một người tu trong đạo Phật. Chỉ khi nào bắt đầu họ quay ra họ hỏi, hỏi là: "Thưa thầy, cái chuyện đó thầy thấy thế nào?" Mà lúc đó mình khi thấy rằng mình cần nêu cái quan điểm mình ra để chia sẻ một điều lợi ích thì nói. Và lúc đó nói thì sao? Rất hùng biện, rất sắc bén, rất chặt chẽ, rất lợi ích, rất thuyết phục.

[1:03:52]Rồi thôi, xong rồi thôi, rồi quên. Đấy. Chứ không có ham nói. Nên ta đánh giá là cái cái tâm mình động hay loạn để ý chỗ mình nói nhiều hay hay nói ít. Mà đánh giá chỗ mình có trí tuệ hay không là xem mình đã đủ sức hùng biện hay chưa. Nhớ như vậy. Nha, để ý. Nếu mình chưa hùng biện được, tức là cái trí tuệ mình còn kém thì thôi cứ kiên nhẫn tu thêm. Mà nhưng mà mặc dầu cái mình chưa hùng biện được, nhưng mà trong đời sống mình ít nói thôi mình cũng được một tính chất, cũng là tâm bớt động. Nhưng đến ngày nào mà mình được viên mãn cả hai, ít nói nhưng mà hùng biện thì là mình đã tâm mình đã viên mãn.

[1:04:42]Lúc này làm thầy được rồi đó, lúc này làm thầy. Không, thầy nói thật. Cái người mà trong đời sống bình thường ít nói nhưng khi cần nói là một nhà hùng biện thì người này bắt đầu làm thầy chúng sinh được từ từ rồi. Để ý nghen.

[1:04:59]Mệt chưa?

[1:05:04]Ta nói thêm một tính tính chất nữa. Cái người tu trong đạo Phật có một cái đạo đức là chân thật. Đúng không ạ? Không nói dối, không lừa gạt, không nói những điều mà không đúng sự thật. Vì sao vậy? Bởi vì tâm mình không có gì phải che đậy, à không có gì phải lươn lẹo, phải luồn lách, không có gì phải khoe khoang, không có gì phải nổ. Cho nên không cần phải nói dối.

[1:05:37]Nên cái người tu mình là được một cái ưu điểm là là chân thật. Mà chân thật nó cũng làm cho tâm mình sao? An ổn. Vì nói dối á để lập ra một điều nói dối thì ta phải tính toán khoảng chừng một trăm cái nghĩa là ta phải động, ta phải tính toán sắp xếp mọi việc một trăm lần thì ta mới đưa ra được một điều nói dối. Nhớ như vậy. Người ta ví dụ ta gặp một cái người mà tội phạm công an kêu cái tội phạm lên, nói: "Hôm qua giờ đó anh làm gì?" Tại vì ảnh nghi là đúng giờ đó anh này gây án mà. Anh vô đột nhập nhà người ta, anh ăn cắp đồ, anh ăn cắp rồi gặp ai anh oánh người ta một cái người ta thiếu điều muốn chết luôn.

[1:06:20]Thì bây giờ mọi nghi vấn dồn vào anh này thì thường thường công an họ sẽ hỏi câu là: "Hôm qua lúc 7:30 anh đang ở đâu, anh làm gì?" Cái câu đó thường xuyên là như vậy. Ở đây có ai bị hỏi câu đó chưa? Có ai? Giờ đó làm gì? Thì nếu mà người này họ có tội ha thì làm sao? Họ sẽ phải nói dối. Mà để có được một điều nói dối: "À hôm qua là lúc 7:30 tối tôi đi câu cá ngoài bờ sông." Thì công an hỏi: "Có ai thấy anh đi câu cá không?" Nói: "Không, tôi câu có một mình tôi à." Thường là tội phạm đều nói câu đó, không ai thấy. Còn nếu mà có người thấy thì họ là được chứng minh là ngoại phạm. Nhưng mà thường là không ai thấy tại không có

[1:07:00]đi câu cá thật đâu, vô nhà người ta không à. Nói: "Anh mà..." Nói là: "Tôi ngồi câu có mình không ai thấy." "Nhưng mà lúc anh xách cần câu ra khỏi nhà có ai thấy không?" "Dạ lúc đó trời cũng chiều rồi, thấy mọi người trong nhà cũng không ai thấy." Đó, nhớ không? Là để nói được một cái câu là cái giờ đó mình ngồi ngoài bờ sông là phải tính toán cả trăm điều bảo vệ cái điều đó. Mà để tính toán cái điều không có thật, dựng lên một điều không có thật là động hay là tịnh? Rất là động trong tâm. Thế nên vậy là hễ nói dối thì tâm ta phải phải động. Còn cái sự chân thật làm cho tâm ta yên tĩnh. Không cần phải tính toán, không cần phải sắp xếp gì nữa, không cần sắp xếp.

[1:07:43]Đó là gì? Đó là trường hợp có một cái vụ án cũng xảy ra. Đêm đó có một cái vụ án giết người thì ông công an sau khi ổng ngồi ổng sàng lọc, đúng cái giờ đó, trong cái ấp đó thì có năm người đàn ông vắng mặt vào cái giờ mà xảy ra án mạng. Kêu hết năm người đàn ông lên hết, đấu tranh hỏi từng người: "Giờ đó làm cái gì?" Thì trong đó có một cái ông ổng run, mặt không còn chút máu nữa. Thì công an nghĩ rằng đó là ai? Đó là ai? Ừ. Thường mình nghĩ người đó là tội phạm, nhưng sự thực cái thằng tội phạm nó đã chuẩn bị rồi. Tội phạm nó đã chuẩn bị, nó sắp xếp trong đầu cái cách trả lời rồi. Còn cái ông mà kêu lên hỏi giờ đó là ai,

[1:08:27]ổng run lẩy bẩy, mặt không còn chút máu, sự thực là ổng không phải là kẻ giết người, mà lúc ổng lén vợ đi qua bà vợ bé. Thì công an hỏi không thể nói dối, mà nói thiệt thì thôi coi như là cái chuyện tình đẹp như mơ mấy năm nay bắt đầu bể. Cho nên mặt không còn chút máu, đó là trường hợp. Còn mà đúng cái tay tội phạm nó cứ lì lì lì lì nó nói, nó nói: "Tôi ngồi trên nóc nhà tôi hút thuốc một mình tôi." Đó, nó có đặt câu trả lời hết. Như vậy. Cho nên khi ta hỏi một người nào mà mặt họ họ tự nhiên run lẩy bẩy mà không còn chút máu thì đừng nghĩ là họ là một người thủ ác nha, mà thực ra họ làm một chuyện khác nó đau đớn hơn, nó khủng khiếp hơn.

[1:09:06]Đó mà lúc đó là giờ phút là là sự thật đã được tiết lộ. Nên cái người tu mình á là chân thật, vì cái chân thật nó phù hợp với cái tâm thanh tịnh, nhớ như vậy. Hễ tâm thanh tịnh thì thích chân thật, còn cái tâm giả dối thì nó đi theo cái sự loạn động, như vậy. Mà mà chân thật như kiểu này đây mới chết người đây này. Chân thật như kiểu này mới chết người.

[1:09:37]Trong một bộ phim của Hàn Quốc trong bộ phim của Hàn Quốc thì cái có cái hai vợ chồng đó, cái bà vợ bả ngoại tình thì có cái bà hàng xóm bả hết sức là te rẹt, nhiều chuyện. Bả canh canh rình hoài cái bả bả bả nghi, mà đúng một bữa bả phát hiện ra là cái ông chồng đi vắng cái bà vợ có cho tình nhân mở cửa đi vô. Thì cái điều bả bả sung sướng hết sức trong cuộc đời bả là gì? Chạy lại bốc điện thoại bả gọi cái ông chồng. Trời ơi! Sau đó thì chuyện gì xảy ra? Sau đó chuyện gì xảy ra? 20 năm sau, một cậu thanh niên đi tìm lại hỏi chuyện cái bà cụ, hỏi lại là cái chuyện đêm đó sự thực là gì. Thì bả vừa kể vừa khóc, bả nói:

[1:10:29]"Tôi ước gì tôi đừng có làm cái chuyện tào lao của 20 năm trước là của tôi thấy mẹ cậu mở cửa cho ba cậu bước vào thì tôi đã mừng quá tôi gọi điện báo cho cái ba ba lớn, ba thật. Ông kia xách súng về bắn chết ông nọ liền. Rồi hai vợ chồng bà vợ thì trốn được rồi đẻ ra đứa con thầy có đứa con rơi." Thì cuộc đời tan nát hết rồi bà sau khi đẻ ra cậu xong thì mẹ cậu cũng ra ngoài đường ray khúc đó nhảy vô xe lửa chết luôn và cậu mồ côi, rồi cậu bơ vơ. "Nhưng mà sao lại cậu lại không hư mà ngày hôm nay cậu còn về đây tìm lại để đi tìm sự thật. Nhưng mà tôi hối hận vô cùng, giá là tôi đừng nhìn thấy điều đó."

[1:11:11]Cái câu chuyện của một bộ phim như vậy làm người ta suy nghĩ có phải trên đời này hễ mình biết cái gì là mình nói điều đó không? Đừng. Cho nên cái người tu vậy, dù chân thật nhưng mà lại làm sao? Lại kín đáo.

[1:11:28]Có những điều đừng nói. Nói ví dụ, thầy nói ví dụ thôi, ví dụ hôm đó mình đi chơi trên một cái vùng biển cái mình nhìn cái núi đẹp quá, cái mình rủ nhau hai ba người bạn mình leo lên cái mỏm núi mình chơi. Leo rất vất vả mới leo lên được, nhưng bởi vì mình thích thể thao, leo lên cái mỏm núi. Sau khi leo lên mỏm núi, mình ngồi mỏm núi mình khều khều chân phát hiện dưới có một cái miếng sắt ló ra. Mình moi moi ra thấy có một cái một cái thiết bị điện tử ló lên thì mình hiểu đó là cái gì?

[1:12:02]Hiểu đó là thiết bị quốc phòng nằm ở trên những rặng núi cao mà một bất cứ một quốc gia nào họ cũng che giấu cả. Trong những rặng núi cao, trong những cái bờ biển sâu đều có những thiết bị quốc phòng bí mật. Thì họ phải làm thế nào để để mà canh giữ vùng trời, vùng biển của quê hương. Mình thấy rồi đó thì cái người bạn bên cạnh mình chưa thấy thì nếu mình là một người Phật tử chân chính thì mình lấy chân mình lấp lại. Không bao giờ nói, kể cả người bạn thân leo núi vất vả mình cũng không nói luôn, giấu lại luôn. Hiểu ngay đây là thiết bị điện tử của quốc phòng, nó bị ló ra. Nhưng mà ló ra một chút xíu với ít đất như vậy để chĩa lên

[1:12:41]rà hết cái vùng biển và bảo vệ biển trời quê hương. Đừng khờ dại: "Ê mày, tao thấy nè, moi moi ra chơi!" Rồi đi về: "Úi trời, trên cái núi đó có thiết bị quốc phòng tao phát hiện ra!" Thì dù nhà nước chưa bắn mình thì luật nhân quả cũng đã bắn mình rồi. Mở miệng cái này biết cái gì nói cái đó, biết cái gì nói cái đó là làm sao? Là cái người không xài được, nhiều khi vỡ việc lớn của quốc gia luôn. Nên một cái bản lĩnh nữa của một người đệ tử Phật nữa là gì? Là không phải tất cả những điều mình biết đều nói ra, mà chỉ nói ra những điều gì có lợi cho sự tu tập của chúng sinh. Cho nên trong Tăng Chi Bộ Kinh, Đức Phật có nói cái điều đó rất rõ ràng:

[1:13:22]không phải là mọi sự nói thật đều là tốt, mà một người vị một vị chân tu chỉ nói những điều mà làm cho người khác sao? Tăng trưởng đạo tâm tu hành. Ngoài những việc đó, không cần phải nói gì. Nhớ như vậy. Ngoài những việc đó, không cần phải nói gì. Có khi người ta nói mình biết cái cái người này có lỗi này, biết người kia có lỗi kia, có cần phải nói không? Không, không cần nói việc đó, không làm tăng trưởng đạo tâm tu hành của những người khác. Nói ví dụ, bây giờ ở trong chùa quý thầy mình đã hoàn hảo chưa ạ? Có không? Chưa, quý thầy làm sao hoàn hảo, tại vẫn còn đang đang tu. Mà quý thầy với nhau có biết nhau chuyện đó không ạ?

[1:14:06]Nhiều khi biết, nhưng quý thầy có đem ra kể bô bô không? Không, vì việc đó không có lợi cho sự tu hành của Phật tử. Không nói. Nhưng mà chỉ kể khi nào? Khi nào phát hiện được một vị thầy nào tốt, có cái đức hạnh tốt, nói liền. Nói ra để gây cho mọi người một cái gì? Một cái cảm xúc, một cái niềm tin đối với đạo để cho họ có cái tấm gương mà họ bắt chước để họ đi tới. Chỉ nói những điều đó thôi, chứ không phải chân thật là nói tùm lum, chuyện gì cũng nói le be lét bét ra và nói nhằm những cái chuyện gây tổn hại tâm hồn của người khác, không cần. Cho nên trong đạo Phật vậy, chân thật nhưng mà kín đáo nha, chỉ nói những điều có lợi cho sự tu hành của mọi người mà thôi.

[1:15:01]Thầy tính nói một điều nữa, nhưng mà sợ mọi người mệt rồi thôi. Thôi nói 5 phút nữa ha. Là bị có hai cái ông này dễ ghét quá, ngồi gật gật.

[1:15:22]Cái người tu á là người kỹ lưỡng, kỹ lưỡng từng chút vậy á,

[1:15:29]nhưng mà không cố chấp. Đa phần cái người đời á mình kỹ tới đâu thì mình chấp tới đó. Ví dụ bây giờ sạch sẽ là đúng không ạ? Là đúng. Người tu cũng phải sạch sẽ, người không tu cũng cần sạch sẽ, bậc thánh lại càng sạch sẽ. Thì ví dụ cái sạch sẽ đó là cái sự kỹ lưỡng, cũng là một cái dấu hiệu chứng tỏ cái tâm hồn của người đó đàng hoàng. Khi ta bước vô căn nhà, ta thấy tươm tất từ trong nhà bếp ra tới ngoài phòng khách tới ngoài sân thì ta biết là cái người này mẫu mực, đàng hoàng cái đã, rồi tính sau. Nhưng mà sau đó đó, để coi người này có đúng đạo Phật hay không á thì phải tùy. Ví dụ bây giờ là có một cái người người làm,

[1:16:22]họ họ đi đi chợ về, họ vấp ngã một cái, họ đổ cái cái cái cái món hàng gì đi chợ về, ví dụ họ mua mắm ruốc, à ví dụ vậy đi.

[1:16:36]Lúc họ đi vô vấp hấp la hấp rấp ngã đổ luôn nguyên cái bịch mắm ruốc đổ xoa xuống ngay nhà phòng khách. Thì lúc đó đó, ban đầu cái sạch giống nhau, giữa thánh và phàm đều giống nhau, nhưng mà khi đổ cái đống mắm ruốc đó rồi thì lúc đó mới lộ ra ai là thánh, ai là phàm. Phàm thì sao? Thì nổi sân, cố chấp, nhà phải sạch, tuyệt đối sạch, lúc nào sạch phải thơm. Còn thánh thì sao? Thôi, lỡ rồi thôi lau, cũng là cái xui, không phiền não. Cho nên Một vị Thánh thì kỹ lưỡng từng chút trong mọi công việc, nhưng mà không cố chấp. Ví dụ bây giờ, ai cũng phải giữ cái luật nghi giống nhau. Giữ cái luật nghi giống nhau là gì?

[1:17:22]Là hễ anh bước tới công đường hay bước vào chánh điện thì phải ăn mặc đàng hoàng, hoặc anh vào trong cái trụ sở của cơ quan thì anh phải ăn mặc tươm tất. Chứ bây giờ anh đi làm việc, anh làm chứng giấy tờ ở Ủy ban nhân dân mà anh mặc cái quần đùi, mặc cái áo thun, anh vô: "Nè nè, ký giùm tôi cái giấy này" thì cái chuyện này không chấp nhận được, anh anh coi thường cái cái cái hệ thống quốc gia quá. Thế là anh vào trong cái chỗ mà anh ký giấy, anh phải mặc tươm tất. Vì sao? Vì cái người cán bộ họ tôn trọng dân, họ cũng đang ăn mặc đàng hoàng thì anh là dân, anh đến nơi công đường cũng phải ăn mặc đàng hoàng.

[1:17:58]Đó là nguyên tắc. Hoặc là anh vào chùa cũng vậy, vào chùa lễ Phật thì anh ăn mặc phải đàng hoàng nha, chứ không có mặc mà quần ngắn áo ngắn mà vô mà thắp nhang lạy Phật xì xụp, hổng được. Tại vì sao? Vì đó là nơi tôn nghiêm, anh phơi bày cơ thể, đó là sự xúc phạm, cho nên cái đó là nguyên tắc và ai cũng phải giữ cái này kỹ lưỡng. Nhưng mà bất chợt, bất chợt là đang ở công đường làm việc, có một cái bà nhà quê, tóc tai thì rũ rượi, quần áo thì rách rưới, chạy vô: "Cô cô, ký giùm tôi tờ này." Quần áo xốc xếch, không đàng hoàng. Nhưng mà nếu là một cái người mà cố chấp thì trách liền: "Bà về nhà bà mặc đồ lại, bà tới công đường bà mặc như vậy tôi hổng làm việc,

[1:18:44]bà coi thường hệ thống quốc gia." Thì cái đó là bắt đầu là cố chấp á. Tại vì sao? Tại bả bả không biết, bả nhà quê. Cho nên bả lại càng không biết là cái hình thức, chỉ có cái giới mà văn minh thì mới biết gì? Giữ gìn cái tươm tất, quần áo y phục đàng hoàng. Nhưng mà cái bà đó bả không biết gì hết, nào giờ sống trong cái vùng quê mùa sông nước, trong hẻm hóc. Bữa đó cần phải đi ký giấy thì bả cũng không biết là đi ký giấy thì phải mặc đồ đàng hoàng bước vào công đường. Bả cứ ăn mặc đồ sềnh xoàng giống như bả bả mặc cái áo cánh áo lá giống như mà mà mà ở nhà thổi cơm à, chạy vô đưa ký giấy. Nhưng mà cái người cán bộ hiểu, hiểu là vì sao?

[1:19:25]Bả sinh trong thời đại đất nước mình loạn ly, chiến tranh, rồi chắc cha ông bả cũng lo đi chiến đấu rồi bả cũng cù bơ cù bất, cù lăn cù lóc, bây giờ sống được tới giờ này cũng là cái may thì thôi thương bả, quý trọng cũng là người già, cũng cười rồi cũng mời bả, cũng nói ngọt, lễ phép với bả rồi tôn trọng bả rồi ký giấy cho bả. Thì đó là người gì? Kỹ lưỡng mà không cố chấp. Chứ còn lúc cố chấp là cự liền, nói: "Bà vô đây bà mặc đồ vậy ai làm việc?", đó là cố chấp. Nên ở đây vậy, người đệ tử Phật là người có trí tuệ thì luôn luôn kỹ lưỡng trong từng công việc nhỏ, nhưng mà không cố chấp, cho nên lòng lúc nào cũng an vui.

[1:20:06]Nên ta thấy là có những tâm lý nó ngược nhau nhưng mà làm thành cho nhau, nó tạo thành một nội tâm viên mãn, hoàn hảo giống như con chim mà có đôi cánh mới bay được lên trên bầu trời. Tuy nhiên, những cái tâm lý trái ngược đó không phải dễ ráp lại cho nó ăn khớp nếu chúng ta không có sự tu hành chuẩn mực. Còn không thế là hễ ta dính tâm này thì ta lệch bên này, ta dính tâm kia thì ta lệch tâm kia. Hễ mà nói thanh thản, tự tại thì ta rơi luôn vào lười biếng, mà hễ nói siêng năng thì ta trở thành cáu bẳn. Nó vậy. Còn chỉ có những người mà tu đúng thì sao? Tâm thanh thản, tự tại nhưng mà lại rất siêng năng.

[1:20:49]Hôm nay đã đủ để cho ta một bài pháp vui cuối năm chưa? Món quà cuối năm chưa ạ? Vậy được rồi ha. Cầu mong cho thầy thầy trụ trì Minh Lộc nha, cứ từ từ thì có mở mang được chùa viện mà mở thành đạo tràng cho các Phật tử tu tập nha, một đời có ích như vậy. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.