[0:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thật là cái niềm hân hoan, xúc động rất là lớn khi hôm nay là ngày đầu năm mới, cái ngày Tết thiêng liêng mà quý Phật tử đã dành cái giờ phút thiêng liêng nhất này để đến viếng chùa, nghe Pháp. Thì phải hiểu rằng là cái lòng thành của mình rất là lớn lao và chắc hẳn rằng cái tâm thành đó được chư Phật chứng minh, gia hộ. Và vì vậy, thầy cũng đại diện cho chùa Phật Quang xin chúc cho quý Phật tử một năm mới được nhiều điều hạnh phúc, tinh tấn, thăng tiến trong cái sự gia hộ, hồng ân của Tam Bảo. Và hy vọng rằng là từ những cái phước lành này, cái gia đình của quý Phật tử được nhiều sự phát đạt,
[0:57]thịnh vượng, làm được nhiều cái công đức lành để đóng góp cho đời, cho đạo. Và cái việc tu tập của mình càng ngày càng tiến xa hơn. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:14]Như ta vừa nghe lời giới thiệu thì năm nay có một sự kiện trọng đại xảy ra trên đất nước chúng ta, đó là lễ hội 1000 năm Thăng Long. Bởi vì cách đây 1000 năm, là 1010, vua Lý Thái Tổ đã dời kinh đô từ Hoa Lư ở Ninh Bình theo đường sông mà đi về thành Đại La. Khi thuyền, khi cái đoàn thuyền rất là đông mà về đến thành Đại La, bây giờ ta gọi là Hà Nội đó, thì bỗng nhiên tất cả mọi người đều thấy một con rồng bay lên. Con rồng sáng rực bay lên, vẫy đuôi trên trời rồi biến mất. Thế là ai nấy đều mừng rỡ. Và nhân cái điềm lành đó, vua Lý Thái Tổ đã đặt tên cho cái thành Đại La bấy giờ biến gọi là thành Thăng Long.
[2:08]Và trong suốt 1000 năm qua cho đến ngày hôm nay, cái thủ đô Hà Nội của ta cùng với cả nước chúng ta đi qua nhiều biến thiên thăng trầm của lịch sử, rất là bi hùng, có những lúc rất là gian nan, vất vả, nhưng có những lúc rất là oanh liệt, phi thường. Và trong suốt 1000 năm đó, vận mệnh của dân tộc đã gắn liền với vận mệnh của Phật giáo như thế, cho nên cái ý nghĩa mà ta tổ chức lễ hội 1000 năm Thăng Long hôm nay, ngoài cái việc là nhắc lại lịch sử hào hùng của dân tộc trong 1000 năm qua để xây dựng cái tình yêu nước cho tất cả chúng ta, cho con cháu chúng ta, ta còn nhắc đến cái trách nhiệm, cái vai trò của đạo Phật đối với
[2:56]đất nước này trong quá khứ, trong hiện tại, cũng như trong tương lai. Cũng vì vậy mà hôm nay, ngày đầu năm này, thầy dành cái bài giảng mà mà nhiều cảm xúc đối với thầy nhất là đề tài là: "Nghìn Năm Thăng Long" để chúng ta hiểu về cái ý nghĩa to lớn trọng đại này đối với Phật giáo của chúng ta là vậy.
[3:24]Vua Lý Thái Tổ sinh năm 974, mất năm 1028. Khi lên ngôi vua là năm 1009, qua một năm sau là tức khắc dời đô về Thăng Long.
[3:40]Thì nguồn gốc vua Lý Thái Tổ là ta cũng nghe nhiều truyền thuyết. Nhưng mà để nói chính xác theo tính cách là khoa học lịch sử thì vua Lý Thái Tổ không có nguồn gốc rõ ràng, chỉ biết rằng ngài xuất thân từ ở Đình Bảng, cái vùng Bắc Ninh. Vâng! Thì cha là người không biết rõ, cho nên cái họ Lý mà ngài mang á là sự thật là cái họ của người cha nuôi là Lý Khánh Văn. Tương truyền rằng là đêm nhà sư Lý Khánh Văn ở trong chùa nằm mộng thấy Hộ Pháp đến, nói: "Ông dọn chùa sạch sẽ, mai có Thiên Tử đến." Thì lúc đó là kinh đô nằm trong Hoa Lư. Thì nhà sư Lý Khánh Văn cũng chẳng hiểu: "Ủa! Sao Thiên Tử ở Hoa Lư mà đi đâu ra đây vào ngày mai trong khi là không có
[4:29]nghe làng, xã chuẩn bị đón tiếp gì cả?" Nên nhà sư rất là ngạc nhiên. Nhưng qua ngày hôm sau thì có một người phụ nữ mang cái bụng bầu đến xin ở nhờ qua đêm. Hỏi ra thì hai vợ chồng đi băng qua khu rừng, rồi người chồng đi tìm nước uống đã rớt luôn xuống cái giếng chết. Khi người vợ ôm cái bụng bầu đi tìm chồng mình coi: "Nãy giờ đi lấy nước sao lâu quá không về?", thì đi lang thang thì chỉ thấy một cái cái hố giếng và mối đang đùng đùng đùng đùng lên thành một ngôi mộ, và không tìm được chồng mình nữa. Chung quanh cái giếng đó là có tám cái gò đất như một cánh hoa sen, như một cánh hoa sen. Thế là bà vừa khát nước mà vừa quá đau khổ nên cứ lang thang rồi nghe cái tiếng
[5:18]chuông chùa vọng xa xa, cái mới đi về cái hướng đó thì gặp một ngôi chùa. Thì đó là ngôi chùa của sư Lý Khánh Văn. Đến thì bà cũng nói cái hoàn cảnh thực sự của mình về xin tá túc, xin miếng cơm, miếng nước. Thì trong đêm đó bà cũng chuyển dạ, sinh luôn cái cái cậu bé ra luôn. Sinh xong thì giống như nhiều sản phụ vào cái thời mà cái y tế chưa có hoàn thiện, bà chết sau khi sinh. Rất nhiều người phụ nữ vào thời đó chết lúc sinh con. Bây giờ, ta tránh được cái đó rất nhiều là nhờ có kỹ thuật là sinh mổ, nhờ vậy người phụ nữ bớt bị cái cái sốc, bớt bị cái cái ách nạn trong cái cơn vượt cạn của mình.
[6:04]Nhưng mà vào thời đó, mẹ của Lý Công Uẩn đã không được cái may mắn đó. Và nhà sư Lý Khánh Văn cũng không đủ trình độ để thuốc thang để giúp bà vượt qua cái cơn ách nạn đó nên bà đã chết luôn ngay trong cái đêm mà vừa sinh đứa con mình. Thế là nhà sư phải ôm lấy đứa con mà mà nuôi, nuôi dưỡng. Không biết họ tên cha mẹ gì cả nên lấy cái họ Lý của mình đặt cho đứa bé luôn, đặt tên là Lý Công Uẩn. Nhưng mà nhớ tới cái giấc mơ mà Hộ Pháp tới báo trước là có Thiên Tử đến rồi chẳng ai đến, chỉ có bà mẹ tới đẻ đứa con này thì ông nghi ngờ. Nghi ngờ đứa bé này có cái chân mệnh Thiên Tử. Nhất là đứa bé mới sinh ra còn đỏ hỏn nhưng mà tai to,
[6:45]mặt lớn, tay dài, tức là mọi cái tướng phi thường đã hiện ra nên ông rất là kỳ vọng nơi cái đứa bé này. Và ông nuôi dưỡng với lòng yêu thương hết sức là đặc biệt. Thì hỏi trước khi mà chết thì chỉ hỏi được cái mẹ của cái đứa bé đó thì biết là bà ở đâu ở Đình, Đình Bảng, Bắc Ninh cũng quanh quẩn đâu đây mà hai vợ chồng đi đâu qua như vậy mà thôi. Thì ông nuôi dưỡng vậy. Nhưng mà chính vì cái việc mà một người đàn bà đến sinh và giao đứa con cho một nhà sư nên sau này nhiều nhà sử học kiêm thêm những người có đầu óc méo mó đã nói rằng: "Lý Công Uẩn là con rơi của Lý Khánh, Lý Khánh Văn." Thời nào cũng vậy, người ta cũng dễ méo mó, đặt điều lắm.
[7:26]Thì khi mà nuôi đứa bé lên được 7 tuổi thì nhà sư Lý Khánh Văn mới mới thấy đứa bé này tư chất phi phàm. Từ nhỏ mà đĩnh đạc, trầm hùng như một người lớn, có cái khí độ của một bậc đế vương thật sự. Mà biết rằng tuy mình giỏi nhưng mình không đủ sức dạy đứa bé này. Cho nên mới nói với người anh của mình là nhà sư Vạn Hạnh ở cái chùa Cổ Pháp gần đó, nói là: "Em có một đứa con nuôi như vậy. Nó phi phàm. Kể lại giấc mơ rồi chắc là em nhờ anh dạy giùm." Thì nhà sư Vạn Hạnh mới nhận dạy nuôi dạy cái đứa bé đó, Lý Công Uẩn đó. Thì ta phải hiểu thế này, thật ra lịch sử rất ít nói về nhà sư Vạn Hạnh, nói sơ sơ thôi.
[8:12]Mà trong thiền học á thì có nói về sư Vạn Hạnh như là một thiền sư đắc đạo, chỉ vậy thôi. Còn trong những sử khác thì không nói nhiều, chỉ nói rằng nhà sư Vạn Hạnh đã đọc thấy một cái sét đánh vào một cái cây gạo và tiên đoán rằng sau này nhà Lý sẽ lên thay nhà Lê, tức là nhà Lê của Lê Hoàn á, Lê Đại Hành thôi. Chỉ nói vậy thôi nhưng mà thực sự không phải đơn giản như vậy. Ta nhìn cái phi thường của những người hoàng tộc trong triều Lý để biết rằng tất cả những tài giỏi đó đều nằm nơi sư Vạn Hạnh hết. Tức là sư Vạn Hạnh là một nhà sư nhưng mà văn võ song toàn, nho y lý số đầy đủ, tất cả những phương thuật đều ông nắm trong tay hết.
[8:54]Là ông là người có khả năng bốc dịch, lý số, coi bói, bốc thuốc, đánh võ, đánh trận, chiến thuật cái gì ông cũng giỏi hết. Ông nhà sư này là phi thường. Tức là không hiểu tại sao ông đi tu thôi, chứ còn cái cái kỹ năng của một người để ra làm lãnh đạo quốc gia thì sư Vạn Hạnh có đầy đủ. Nhưng mà có lẽ ông biết cái số của mình không phải là số làm quan, làm tướng, làm vua mà chỉ là số đi tu mà đệ tử mình mới làm vua. Cho nên ông lặng lẽ tu hành thôi và tu hành rất nghiêm túc. Tu hành đắc đạo là một thiền sư đàng hoàng chứ không phải là cái không phải là tầm thường. Và cái nhân duyên ông chờ đó đã đến khi mà em mình đưa một đứa đứa con nuôi tới
[9:35]và ông dành hết tất cả cái tâm huyết của mình để dạy cái đứa bé phi thường này. Thì sự thật á ta nói rằng cứ nhờ cái học thuật mà nhà sư Vạn Hạnh dạy cho Lý Công Uẩn thì cũng không ngoa. Nhưng mà nói theo đạo Phật cũng là nhân quả. Tức là bản thân Lý Công Uẩn đã có cái nhân quả để làm vua. Cho nên cái đứa bé này học một biết mười. Là sư Vạn Hạnh dạy tất cả mọi cái tài nghệ, và Lý Công Uẩn tiếp thu một cách xuất sắc. Thì thay vì nếu mà như người thường á thì sư Vạn Hạnh sẽ độ cho Lý Công Uẩn xuất gia luôn. Nhưng mà không, sư Vạn Hạnh không cho xuất gia, bắt cứ làm cư sĩ ở chùa và miệt mài học tập.
[10:17]Nghĩa là đêm xuống dưới ánh trăng thì múa cung, múa kiếm; ngày thì luyện văn, học các phương thuật, học các chiến thuật trị nước đủ thứ hết. Đến khi lớn lên một chút, khoảng năm hai mươi mấy tuổi thì sư Vạn Hạnh mới cho đi vào tiến cử vào trong triều đình. Thì lúc đó là triều đại nhằm triều đại của Lê Đại Hành thì một người thanh niên trẻ tuổi hai mươi mấy tuổi vào thi, lúc ấy cũng chưa có cuộc thi rõ ràng, chỉ là trắc nghiệm thôi, đến là xin được tòng quân, xin được đầu quân, xin được phục vụ với triều đình. Thì ai muốn xin thì cứ vào xin thì có cái người quan họ kiểm tra. Thì mới kêu là: "Lý Công Uẩn thử biểu diễn tài nghệ mình coi thử."
[10:58]Mới đầu tiên là viết bài văn thì Lý Công Uẩn viết bài văn chữ rất là đẹp và văn chương rất là sắc sảo. Thì hài lòng rồi, nói: "Bây giờ biểu diễn võ thuật." Thì Lý Công Uẩn cầm gươm mà múa một đường gươm bay từ nơi này bay sang nơi kia, mấy đường gươm vèo vèo vèo. Thì không bao lâu là được Lê Đại Hành đưa lên làm chức là Lý Thân Vệ, tức là cai quản hết toàn bộ cung cấm cái quân Cấm Vệ của triều đình luôn. Và bảo vệ hết cả kinh thành Hoa Lư triều đó luôn. Nhưng mà chưa hết cái đó là cái tài năng á vào là thuyết phục được nhà vua liền. Mà chưa hết, việc chưa dừng lại ở đó là khi mà làm chỉ huy cái quân Cấm Vệ
[11:38]giữ gìn cả cái kinh đô như vậy thì phải tiếp xúc với tất cả các quan tướng thường xuyên ra vào hằng ngày. Nghĩa là các quan tướng mà muốn đi vào kinh thành đều phải đi qua Lý Thân Vệ hết. Là cái người mà kiểm tra an ninh cho triều đình mà, cái người này rất là quan trọng. Thì Lý Thân Vệ là Lý Công Uẩn á ngoài cái việc là bằng cái trí tuệ mình để để xét đoán là người nào cho vào kinh thành hay không cho vào kinh thành thì còn có cái dùng cái tài coi tướng của mình biết người nào phản hay không phản để mà bảo vệ vua của mình. Và còn là nhà đầu óc chiến lược, lúc nào cũng đoán những kẻ xấu sẽ xâm hại cái
[12:16]triều đình bằng bao nhiêu cái ngõ, mà phải đoán ra trước và chặn trước hết. Cho nên do cái tài khéo như vậy cho nên cái kinh thành Hoa Lư vào thời đó rất là yên ổn là vậy. Mà đặc biệt nữa là trong cái đối tiếp với mọi người tuy là mình cầm cái quân Cấm Vệ triều đình, tức là quyền sinh sát nằm ở trong tay, tài nghệ vượt bậc như vậy nhưng mà khí độ rất là là bao dung, lòng rất là từ ái, vừa nghiêm túc mà vừa khoan hòa nên tất cả các quan tướng dù lớn hơn mình rất nhiều tuổi ai cũng yêu quý Lý Công Uẩn. Đây là một điều mà phải nói cực kỳ hiếm hoi trong lịch sử của loài người, lịch sử của loài người chứ không riêng là lịch sử của Việt Nam.
[12:54]Tức là một người quan trẻ tuổi lúc đó mới hai mươi mấy ba mươi mấy tuổi thôi. Vậy mà những ông quan tướng triều đình là năm mươi mấy sáu mươi mấy tuổi, hễ nghe nói tới Lý Thân Vệ là cúi đầu khâm phục. Cái con người tài nghệ phi thường xuất chúng mà đức độ cũng là vời vợi trên cao. Sau này khi mà qua tới cái triều của Lê Lê Long Đĩnh mà ta hay gọi là Lê Ngọa Triều á, bởi vì ông bị bệnh rất là sớm, rồi không có cầm quyền triều chính được. Đến khi mà Lê Long Đĩnh mất thì triều đình không thể một ngày không có vua. Mà điều rất là lạ thế này, trong đầu mọi người lúc đó chỉ nghĩ một con người có thể làm vua được là Lý Công Uẩn mà thôi. Tất cả đồng lòng.
[13:37]Và thế là giữa lúc mà mọi người đang quỳ xuống trước cái quan tài của vua, cái xác của vua đó, để mà chịu tang, mà không có người nối dõi, nghĩa là rất lo sợ cái giặc Tống ở ngoài biên cương. Ta cần một người cầm giềng mối để giữ nước thì tất cả bao nhiêu quan tướng đang quỳ trước cái sân rồng để hướng về cái xác, cái quan tài đó thì trong lòng mọi người đều đồng ý rằng chỉ có một con người nhanh chóng mà cần phải nhanh chóng nắm giữ lấy ngai vàng đó là Lý Công Uẩn mà thôi. Thế lúc đó có một người đứng lên mới nói thế này, là: "Nước này không thể một ngày không có vua. Bên ngoài thì giặc ngoại xâm dòm ngó,
[14:19]bên trong thì lòng người chưa ổn, nghĩa là giặc giã bên trong nước cũng nổi lên. Ta không thể một ngày không có vua và vì vậy triều đình yêu cầu là tất cả triều thần phải suy tôn lên một vị vua liền. Và tôi đề nghị là Lý Thân Vệ." Khi vừa chỉ vào Lý Công Uẩn và nói: "Tôi tôi đề nghị suy tôn Lý Thân Vệ lên", thì tất cả triều đình đều giơ tay lên hoan hô đồng lòng và mọi người nghĩa là đưa Lý Công Uẩn lên làm vua liền. Và ta nhớ trong lịch sử Việt Nam, đây là lần thứ nhất một người lên làm vua bằng sự bầu cử dân chủ. Dĩ nhiên không phải là bầu cử toàn dân vì cái thời đó không thể bầu cử toàn dân, nhưng mà toàn triều đình,
[14:59]toàn quan tướng đã đồng bầu, suy tôn Lý Công Uẩn lên làm vị vua đầu tiên theo cái hình thức rất là dân chủ, rất là đặc biệt như vậy. Và mở ra một triều đại mới, một trang sử mới huy hoàng sáng lạng cho cho nước ta là như vậy. Thì dĩ nhiên là ta biết rằng là Lý Công Uẩn được sinh ra trong chùa, được nuôi lớn ở trong chùa, sinh trong chùa, nuôi lớn trong chùa nên tinh thần của ông là tinh thần của một vị Bồ Tát, Phật tử, lòng hết sức là mộ đạo. Và ông dùng cái đạo đức của đạo Phật để mà trị nước, song song với những cái khoa thuật mà ông học được từ cái người thầy vĩ đại của mình là sư Vạn Hạnh.
[15:40]Thì cái tài cái đức đó đã dựng nên đã đặt nền móng cho một cái hệ thống triều đại phong kiến của nước ta rất là bền vững suốt rất nhiều năm như vậy. Thì khi dời đô về Thăng Long thì lúc đó cái thành Đại La nó cũng hoang tàn rồi. Do nhiều cái lần mà đổi đi đổi lại do phương Bắc xâm chiếm rồi đổi đi đổi lại, cái thành Đại La cũng hoang tàn. Lý Công Uẩn về phải nhanh chóng xây dựng lại hết. Và ta biết việc xây dựng một cái cung cấm, cái triều đình tốn kém lắm chứ không phải là đơn giản. Nhưng mà cũng có cái duyên phước gì đó nên Lý Công Uẩn cũng khiến là được xây dựng nên được cái thành thành thành Thăng Long như vậy.
[16:19]Dĩ nhiên là thành Thăng Long tới ngày nay là dấu vết đã mất nhiều rồi, do nhiều lần ngoại xâm, nhiều lần đập đi xây lại, rồi suốt cái thời Pháp thuộc nữa ta gần như mất hết dấu vết. Hiện nay chỉ khai quật được một ít một ít như vậy thôi, chứ không còn rõ ràng. Ta muốn biết về cái giỏi của nhà Lý thì ta phải để ý thế này, những cái chiến công như thế này. Ví như vua Lý Thánh Tông, vào mùa đông lạnh lẽo ở miền Bắc, vua mới nói với triều thần: "Ta ở trong cung cấm mặc áo gấm mà còn thấy lạnh, thế thì những người nghèo mà quần áo thiếu thốn thì sao? Và những tù nhân vì chịu tội hình pháp mà phải giam trong
[17:02]ngục rất là thiếu thốn quần áo thì lạnh lẽo ra sao? Lòng ta yêu dân như yêu con. Ta nghĩ đến cái khổ của người dân mà không đành lòng chịu được. Các ngươi hãy tìm cách, coi dân mà khổ thì lấy quần áo phát cho người ta, lấy vải phát cho người ta, người giàu phải đùm bọc người nghèo. Còn những người giam ở trong ngục vì họ ngu dại mà làm điều lầm lỗi, phạm vào quốc pháp mà phải xử phạt giam giữ, nhưng mà ta vẫn yêu thương họ. Các ngươi hãy lấy vải vóc mà ra phát cho họ để họ đỡ phải lạnh lẽo trong cái mùa đông này." Và những điều mà vua Lý Thánh Tông nói được ghi vào trong sử luôn và như là một cái tấm gương đời đời
[17:44]cho những người lãnh đạo quốc gia phải yêu dân như yêu con. Hồi xưa cái quan niệm phong kiến là như vậy, yêu dân như yêu con. Bây giờ mà ông chủ tịch nước mà yêu dân như yêu con thì sao? Cự liền, vì sao? Bây giờ dân làm dân làm chủ mà cán bộ là cán bộ là đầy tớ. Bây giờ thì không có được, mình đầy tớ mà yêu dân như yêu con được. Cái quan niệm thời nay giờ nó lật ngược lại. Nhưng mà người xưa làm ông vua mà nói rằng yêu dân như yêu con là một tư tưởng rất là vĩ đại, cái tình thương rất là lớn, cái đức độ rất là lớn. Vào cái thì vua Lý Thái Tổ truyền ngôi cho Lý Thái Tông, Lý Thái Tông truyền cho Lý Thánh Tông, Lý Thánh Tông truyền cho Lý Nhân Tông.
[18:21]Lý Nhân Tông lại không có con, truyền qua Lý Thần Tông. Thì đến khi Lý Thần Tông á đáng lẽ truyền ngôi á thì truyền qua Lý Anh Tông, nhưng ngang lúc đó có một cái sự cố nhỏ là lúc đó là cha mình là cha nuôi mình là Lý Nhân Tông á có người con nuôi là Lý Dương Côn. Lý Dương Côn cực kỳ giỏi. Nhưng mà vì không phải trực hệ, cho nên chỉ là cháu thôi nên không được đưa lên làm vua mà phải đưa qua là Lý Anh Tông, lúc đó có cái sự xung đột. Và Lý Dương Côn sợ cái sự xung đột này nó nguy hiểm nên ông đã lên thuyền ông trốn đi. Ông trốn đi là năm 1150, và dung dủi số phận thế nào đi sang tuốt tới Hàn Quốc luôn.
[19:07]Tại sao không đi sang Trung Quốc mà sang Hàn Quốc? Bởi vì lúc đó là giữa Trung Quốc với Việt Nam có cái mối giao hảo nên mình qua đó là Trung Quốc họ không dám chứa, nên ông đi luôn qua tới Hàn Quốc. Và khi Lý Dương Côn sang tới Hàn Quốc thì lúc đó đất nước Hàn Quốc là đất nước Triều Tiên á, bị loạn lạc khắp nơi mà vua Triều Tiên không có xử lý nổi, thì Lý Dương Côn đến nơi mới xưng mình là một hoàng tử của của nước An Nam. Thế là vua của nước Hàn Quốc đồng ý cho ở lại, cấp điền trang nhưng với điều kiện là ông dẹp giùm loạn. Và Lý Dương Côn đã sau khi mà ổn định củng cố cho cái người thân của mình rồi là mình chỉ huy quân đội của Hàn Quốc đi đánh Đông dẹp
[19:48]Bắc, dẹp hết cái loạn cho Triều Tiên yên phăng phắc luôn. Cho nên là cái vua của Triều Tiên cực kỳ yêu quý dòng họ Lý này. Mà dòng họ Lý đó về sau tới mấy đời làm quan lớn và có cả cái đời làm tể tướng là Lý Nghĩa Mẫn luôn. Nghĩa là cái dòng họ Lý Việt Nam đó mà đi qua lên tới chức tể tướng Lý Nghĩa Mẫn. Hồi mà cái tổng thống hình như đầu tiên của Hàn Quốc là Lý Thừa Vãn á, ổng có sang Việt Nam, ổng nói rằng ông là gốc người Việt Nam, Lý Thừa Vãn. Thì ra cũng là gốc họ Lý này, gốc của họ Lý mà Lý Thái Tổ này. Mà chưa hết, còn một chuyện hấp dẫn nữa về cái tài nghệ của nhà Lý nữa, là lúc đó khi mà Trần Thủ Độ chiếm ngôi nhà Lý để giành ngôi cho nhà
[20:32]Trần, thì có một hoàng tử tên là Lý Long Tường cũng phải trốn đi luôn, và trốn năm 1226, dung dủi thế nào cũng sang Hàn Quốc luôn. Thật ra cũng chẳng phải là dung dủi đâu, mà cái thuyền mà đi đó, khi ghé ngang Đài Loan bị bão, thế là tắp vào đó một số người rồi mất tích luôn ở trên đảo Đài Loan. Mất tích luôn trên đảo Đài Loan và người ta nghi ngờ cái tổng thống Lý Đăng Huy của Đài Loan một thời chính là hậu duệ của dòng họ Lý này. Thì khi mà ghé vào bờ, vào khi mà vào bờ ở Nam Kinh đó thì mới hay rằng là Trung Quốc đã xuống chiếu phong cho nhà Trần làm An Nam quốc vương. Thì như vậy họ không thể trốn ở đất Trung Quốc được.
[21:12]Thì lúc đó có một người Triều Tiên cũng đang ở kinh đô, mới cái Lý Long Tường mới nói: "Thưa anh, đưa tôi sang nước anh giùm, chứ tôi không ở đây được nữa." Thì cái người Triều Tiên đó đồng ý, đã đưa Lý Long Tường rời khỏi đất nước Trung Quốc và đi thẳng về Hàn Quốc luôn. Mới về đó, thì trước cái ngày về đó đó, vua của Triều Tiên nằm mộng thấy một con chim đại bàng đáp xuống một cái vùng đất của mình. Vua cho đó là một có một nhân tài sẽ tìm đến quốc gia của mình. Thiệt là vài hôm sau là cái sứ giả người Triều Tiên đã đưa cái đoàn người của Lý Long Tường về đến, nên vua tin vào cái giấc mơ của mình, cho nên đã đối đãi ân cần với Lý Long Tường.
[21:48]Nhưng mà chẳng bao lâu sau thì là quân Nguyên nổi lên đánh khắp nơi và đánh luôn vào cái đất nước Hàn Quốc. Và chính Lý Long Tường này đã cầm quân đánh bại quân Mông Cổ luôn giùm cho Hàn Quốc. Và như vậy ta phải hiểu rằng, lúc mà đánh thắng Hàn đánh thắng quân Mông Cổ trên khắp thế giới này là chính người Việt Nam đã đánh thắng Mông Cổ trên hai mặt trận. Một mặt trận là tại chính đất nước mình, và một mặt trận là nơi Hàn Quốc. Cái võ công của người Việt Nam là như vậy, chứ không đơn giản. Cái ông cha ta thật là lẫy lừng. Như vậy, để đánh được quân Mông Cổ là vừa là nhà Trần đánh tại Việt Nam mà vừa là nhà Lý đánh tại Hàn Quốc luôn, ta đều thắng quân Mông Cổ.
[22:28]Trong khi là cả thế giới này hầu như là đều phải thảm bại dưới vó ngựa của Mông Cổ. Và tất cả những cái tài giỏi đó ở đâu mà ra? Thì ta phải quy ngược quy ngược lại cuối cùng là chính nơi sư Vạn Hạnh. Chính nhà sư Vạn Hạnh đã dạy một cái gì đó mà nhà Lý truyền đời truyền đời với nhau thành những cái tài nghệ phi thường mà đã làm nên những cái lịch sử lẫy lừng như thế như vậy. Thì đó là ta nói sơ về cái tài năng đặc biệt của triều Lý, cũng là ta vinh danh nhà sư Vạn Hạnh, nhưng một nhà sư tu ở trong chùa, là một thiền sư đắc đạo mà cái bản lĩnh tài nghệ đã truyền hết cho một triều đại. Và cái triều đại đó tài giỏi đến nỗi cái phần dư ra của cái triều đại
[23:12]đó là Lý Long Tường cũng đã làm nên được cái chiến công hiển hách ở tại nước người mà đến ngày nay, lịch sử Hàn Quốc, Triều Tiên vẫn còn ghi lại như là ghi nhớ cái công ơn của người Việt Nam đã giúp đỡ cho nhân dân đất nước Triều Tiên như vậy, ngày hôm nay như vậy. Đó là điều mà ta rất lấy làm tự hào về dân tộc của mình, dân tộc của mình. Mà ít ai để ý rằng tất cả tài nghệ, bản lĩnh đó xuất phát từ một nhà sư ở trong chùa. Nhà sư đó cao to đẹp trai chứ không có ốm xấu xí, ốm yếu như thế này.
[23:45]Thì nói mà nghiệm sơ về cái việc của nhà sư Vạn Hạnh thôi đã cho ta nhiều cái suy nghĩ, cho ta nhiều cái suy nghĩ là thế này. Ông sư, ổng dạy một đứa bé mồ côi. Đứa bé mồ côi lớn lên làm vua, mở ra một triều đại lẫy lừng, đặt cái nền móng cho cái độc lập, cho cái chế độ phong kiến của ta bền vững rất là nhiều thời đại. Ông sư, trở lại ông sư. Và điều này cho ta cái suy nghĩ gì? Điều này cho ta suy nghĩ gì ạ?
[24:21]Chính vì suy nghĩ từ cái công hạnh của nhà sư Vạn Hạnh đó mà chùa Phật Quang ta nhiều năm liền đã tổ chức những cái khóa học hè cho thiếu nhi. Cứ mỗi tháng hè ta hay mở hai tháng tập trung, và những đứa trẻ gia đình của các Phật tử ta ở các đạo tràng trong cả nước, khi từ Móng Cái, Sơn La, Cà Mau, Phú Quốc gì cũng về đây học. Một tỉnh ta nhận vài người vài người vậy, các em học trong hai tháng. Rồi hai tháng về nó ngoan lên, gia đình rất là vui mừng. Thì sự thật là những việc ta làm rất là ít, vì chỉ có hai tháng và mấy đứa nó chỉ ngoan lên một chút thôi. Nhưng mà sự thật, cái việc làm đó là ta bắt chước
[25:01]cái công hạnh của nhà sư Vạn nhà sư Vạn Hạnh. Tức là Phật giáo phải có trách nhiệm dạy dỗ thiếu nhi để mà tạo thành những công dân tốt cho đất nước mai sau. Đó là điều ta học được từ sư Vạn Hạnh. Sư Vạn Hạnh thì ổng phi thường, ổng dạy nên cả một ông vua. Còn ta thì không có cái tham vọng đó và ta cũng không đủ khả năng đó. Ta chỉ học cái ý nghĩa đó và làm trong cái phạm vi rất nhỏ bé của mình. Đó là gì? Đó là Phật giáo, các nhà chùa phải cố gắng góp phần dạy dỗ cho các em thiếu nhi để sau này các em lớn lên là một công dân tốt cho đất nước của mình, một con người tốt của thế giới này. Đó là cái ý nghĩa như vậy.
[25:50]Và trong cái ý nghĩa này, trong cái ý nghĩa tốt đẹp này, ta mong rằng các chùa đều ý thức rất là sâu, đều cố gắng rất là nhiều và đề ra được nhiều kế hoạch nào đó để dạy dỗ các em thiếu nhi, thu hút các em thiếu nhi đến chùa để các em thiếu nhi được tiếp nhận một cái sự giáo dục gì đó của ngôi chùa. Và cái giáo dục gì đó của ngôi chùa thì các nhà chùa phải có cái tư duy mới lên, tư duy lớn lên chứ không giống như là mấy trăm năm trước hay mấy chục năm trước nữa. Trước đây thì ta có một cái tổ chức gọi là Gia đình Phật tử, cũng lấy cái mô hình na ná của Hướng đạo sinh của Anh quốc. Nhưng bây giờ cái mô hình đó có nhiều điều nó không theo
[26:37]kịp thời đại nữa, do đó là cần phải có sự cải cách. Đó cũng là lý do mà chùa Phật Quang ta không có ứng dụng cái mô hình của Gia đình Phật tử, mà chùa Phật Quang ta ứng dụng mô hình là dạy trực tiếp cho thiếu nhi. Nghĩa là lúc nào mà tổ chức dạy được là ta cứ dạy cho các em. Các em học thứ nhất là học về giáo lý, học về đạo đức, rồi sau đó học một số kỹ năng sống ở trên đời này. Trong số kỹ năng sống đó rồi có những cái kỹ năng là giao tiếp với bạn bè, cảm hóa bạn xấu, hoặc là chút võ thuật, một chút mỹ thuật, rồi một chút y tế, một chút kỹ thuật, vân vân, tức là nhiều thứ như vậy, nhiều thứ như vậy,
[27:17]để cho các em giỏi lên lặt vặt, giỏi lặt vặt lặt vặt trong cuộc sống của mình. Rồi cộng cái cái các em học được ở nhà trường, học được ở đại học, vân vân, rồi các em sẽ vượt lên. Tuy nhiên, tuy nhiên là hôm trước ở Trung thu, thầy có nói cái bài là rèn luyện kỹ năng mà cứu hộ cứu nạn. Vì thế giới quá nhiều tai ương, mà cái tai ương lúc nào cũng sẵn sàng để chờ chực để mà ập lên đầu chúng ta. Hôm nay ta ngồi đây không biết ngày mai ra sao. Cái tai ương lúc nào nó cũng chực chờ như vừa rồi ở Haiti vậy, một cái cơn động đất mà giết hơn hai trăm ngàn người. Hai trăm ngàn người bị chết vùi và mấy trăm ngàn người khác bị thương và chờ chết tiếp.
[28:00]Haiti vậy, ví dụ như là moi được một người sống lên từ cái đống đổ nát thì cái cái cái chân người đó đã dập rồi thì phải cưa, nhưng mà không ai cưa, không có y tế, không thuốc thang thì phải nằm đó thôi. Nằm đó người đó cứ rên hừ hừ rên hừ hừ đến chuột tới nó cắn từ từ cái vết thương nó ăn. Ai cũng đói chỉ có chuột no thôi, ăn từ từ rồi người đó chết luôn. Cho nên, vùi trong đống đổ nát hai trăm mấy ngàn người chết, rồi sau cái cứu sống được hai trăm mấy ngàn người bị thương, nhưng trong số đó đang chết dần dần tiếp tục. Thế giới này là vậy, tai ương bệnh tật đầy hết. Và chính vì vậy, mỗi con người của ta sống trên trái đất này
[28:38]chúng ta đều phải rèn luyện khả năng cứu hộ cứu nạn. Ai cũng vậy hết. Nhưng mà từ lâu, cái kỹ năng này ta bị bỏ quên, ta bị bỏ quên. Ví dụ gặp một người tai nạn ta không biết cứu như thế nào. Ví dụ một người bị đụng xe ngoài đường, ta chỉ la làng kêu gọi chứ sự thật nếu ta biết sơ cứu lúc đó có thể ta giữ được cái mạng sống của họ. Ví dụ như người bị té xe chấn thương sọ não, ta không biết ta cầm cầm đi ta xốc xốc ta chạy họ, lắc lắc cái não một lát là chết luôn. Còn nếu ta biết ta để họ bất động cái não đừng nhúc nhích rồi sau đó mình cứu chữa cách khác, nhờ nhiều khi họ nằm yên được 15 phút không động đậy cái não mà cái não
[29:13]của họ nó phục hồi lại từ từ từ từ rồi khi đưa vào bệnh viện họ cứu sống kịp. Còn vừa mới động xe cái ầm vô cái não, cái não đang chấn động, mà ta lại quăng họ lên, bưng họ hoảng lại, lắc xốc qua xốc lại, đưa lên xe, xe chạy dằn dằn nửa đường chết mất tiêu, vì chấn thương. Nên những cái kiến thức nó cơ bản nó nho nhỏ mà ta không biết nhiều khi mình cũng tiếp tay mình giết người. Ông kia tông ổng cái ổng gần chết, mình lại mình vác ổng mình xách ổng chạy cái mình giết ổng thêm nữa, giết luôn, là do ta kém kỹ năng về cứu hộ cứu nạn. Cho nên là khi những đứa trẻ tương lai phải được học về cái kỹ năng cứu hộ cứu nạn.
[29:47]Và cái chuyện này là nhà chùa phải lo, nhà chùa phải lo tiếp tay với xã hội để đào tạo thành những đứa trẻ tốt, giỏi cho đất nước này, cho thế giới này. Đó là điều mà chúng ta học được từ nhà sư Vạn Hạnh, nhà sư Vạn Hạnh là như vậy. Ừm.
[30:06]Nhà Lý bắt đầu suy từ sau đời vua Lý Thần Tông, là bắt đầu tới vua Lý Anh Tông, Lý Cao Tông là suy. Tại sao nhà Lý suy nhanh như vậy? Một triều đại giỏi như thế, bản lĩnh như thế, mộ đạo như thế, có cái hướng đi chân chính như thế, nhưng mà tại sao lại bị suy nhanh chóng? Rồi cuối cùng là rớt vào tay nhà Trần luôn. Mà nếu nếu lúc đó mà Trần Thủ Độ không chiếm ngôi nhà Lý thì đất nước mình cũng tiêu luôn. Vì sao? Vì lúc ấy nhà Lý sợ không đủ sức mà chống đỡ với quân Nguyên đã bắt đầu tràn qua. Cho nên vì vậy là cái nhà Trần phải chiếm ngôi luôn. Nhưng mà tại sao bị suy? Nguyên nhân chỗ này, nguyên nhân chỗ này ta quan sát, ta để ý.
[30:48]Là vua Lý Cao Tông thay vì tiếp tục mà phát triển đạo Phật thì đã xoay sang thờ thần, xây nhiều cái miếu để thờ các vị thần chứ không thờ Phật, bớt thờ Phật, và từ đó đất nước suy cái ào luôn, mất luôn. Tại sao?
[31:12]Tại sao thờ thần đất nước suy luôn? Mà đời trước đó chỉ thờ Phật thì đất nước hưng thịnh? Chúng ta phải biết cái điều này để chúng ta học cái bài học của quá khứ mà ứng dụng cho hiện tại. Vì nếu không khéo, ta cũng làm đất nước ta suy luôn bởi cái vết chân của vua Lý Cao Tông. Tại sao? Thần là gì và Phật là gì? Thần á là có hai dạng thần, hai dạng thần linh. Ai hỏi ta: "Thần có mấy loại?" Ta nói: "Hai loại." Loại thứ nhất là những người có thật trong lịch sử nhưng vì có công với đất nước nên được người dân xây miếu thờ và họ biến thành ông thần. Thì ông thần này ở trong miếu đó được bao lâu? Ai biết? Ai biết?
[32:03]Mỗi ông thần ở trong miếu được bao lâu?
[32:13]Ông thần ổng ở trong miếu được bao lâu ta không biết, nhưng tới lúc nào đó ổng phải đi đầu thai. Khi ổng đầu thai rồi cái miếu đó ai ở?
[32:23]Cái vong linh nào, ma quỷ nào mạnh vô chiếm miếu đó, nó nhận sự cúng dường, nó tráo mình, nó trá mình trở thành cái vị thần đó. Thì những khi mà ta thờ cái miếu nó lâu ngày như vậy, cái ông thần kìa ổng chỉ là ông thần có công thôi chứ không phải là thần lực vô biên như Phật. Đến lúc ổng đầu thai, con quỷ nào ổng vô nó chiếm cái miếu đó rồi ta thờ vô tình ta thờ con quỷ. Thì những cái loại quỷ như vậy, những vị thần như vậy, họ không đủ bền lâu để độ trì đất nước này. Mà khắp nơi như vậy nên đất nước suy yếu liền. Đó là nguyên nhân. Đó là vị thần thứ nhất là thần có thật trong lịch sử. Còn một loại thần thứ hai nữa là những vị thần không có thật
[33:00]trong lịch sử mà do mấy ông thầy bói ổng tưởng tượng đặt ra bắt dân thờ, thì loại này hoàn toàn không linh ứng. Mà nếu ta lập một cái miếu ra thờ những ông thần mà không có thật trong lịch sử á thì hoàn toàn cái miếu đó chỉ là những quỷ thần bá vơ bá vẩn đâu vô ở. Và những loại quỷ thần bá vơ đó họ không đủ sức để mà độ trì cái đất nước này. Chính vì vậy đất nước suy liền, suy rất là nhanh. Cái lỗi này là lỗi của vua Lý Cao Tông. Cái dòng dõi mình là dòng dõi mộ Phật pháp vậy mà mình đi thờ thần.
[33:33]Mà người dân á nhiều khi lại không hiểu nổi cái linh ứng cao siêu của Phật mà thấy ông thần ổng gần gũi, dễ hiểu. À nói vị đó ổng tên đó, họ đó, ổng hồi xưa ổng hiển hách, ổng linh ứng như vậy, cái lập thờ. Thờ lên rồi cúng bái quá chừng, nhưng sự thật ông ta không đủ thần lực để che chở cái đất nước này. Và đó là lý do mà đất nước suy luôn. Cái người tài không xuất hiện, giặc giã nổi lên, rồi mùa màng coi là thất bát, người dân đói kém liền. Đó là cái chuỗi cái nhân quả là như vậy. Còn trước đời vua Lý Cao Tông, những vị đời vua trước thì họ ổn định trong Phật pháp nên triều đại được vững vàng, nhân dân được no ấm.
[34:16]Còn bắt đầu khi mà thờ thần rồi thì đất nước suy tàn liền. Vì ta nhìn lại bây giờ cũng vậy, ta nhìn lại cũng có những nơi có những cái tín ngưỡng, có cái tín ngưỡng là thờ thần. Nhưng mà sự thật là ông thần đó không còn tồn tại vì ổng đã đầu thai rồi. Nói đơn giản như là ông Quan Công, ông Quan Công mà ta đi qua Trung Hoa là thấy đâu cũng thờ, tạc những bức hình rất là đẹp. Nhưng mà sự thật cho đến ngày hôm nay ông Quan Công cũng đầu thai đi đầu thai lại không biết là mấy trăm lần. Không còn nữa, không còn nguyên bản nữa, ổng không còn mà ở trên cái cõi cao siêu nào để mà ai thờ ổng tới ổng tiếp ứng nữa,
[34:50]không không còn, hoàn toàn không, nhưng mà người dân cứ tin và cứ thờ. Nên đó là lý do mà tại sao ta nói sống bằng cái niềm tin mà không có trí tuệ, ta dễ bị lầm lẫn hoài. Và không riêng gì Việt Nam ta, nhiều nước trên thế giới cũng bị như vậy. Họ thờ một vị thần tưởng tượng hay một vị thần nào đó có thật trong lịch sử, nhưng mà thờ quá lâu trong khi vị đó đã đầu thai đi đầu thai lại rất nhiều lần, không còn ở chỗ đó, cũng không còn linh ứng như thế nữa, cũng không còn công lao như thế nữa, nhưng mà ta vẫn tiếp tục thờ. Là chính điều đó là ta không hưởng được cái phúc từ nơi cái vị thần đó. Còn khác với việc mà ta thờ Bồ Tát hay Phật,
[35:29]Phật và Bồ Tát thì cái phước vô hạn, thần lực vô hạn, không còn có cái tái sinh luân hồi nữa. Các vị đó luôn luôn ở trong cõi Niết bàn, phủ trùm thần lực để hộ trì cho tất cả chúng sinh. Nên vì vậy khi mà ta thờ Phật á thì ta được chư thiên phù hộ cho ta. Nhiều khi Phật không trực tiếp phù hộ cho ta đâu. Ví dụ như khi ta vào ta lạy Phật trong chánh điện thì ta đừng nghĩ rằng ví dụ nói lạy Phật năm nay đầu năm Canh Dần mùng một Tết, con bỏ nhà mà con đi con lên chùa là con giỏi lắm, cho nên vì vậy Phật cưng con, cầu phù hộ cho con năm nay con buôn may bán đắt, mà bỏ vốn ra một mà lời được mười,
[36:09]hàng xóm con không còn ganh tị với con, hễ con chửi ở đâu là con thắng đó, vân vân. Ví dụ như là ta ngồi ta vái tùm lum vậy, nhưng mà sự thật Phật có độ ta cái đó không? Phật có độ cho ta cái lời cầu xin tào lao đó không? Cái lòng đầy hơn thua, ích kỷ, nhân ngã, thị phi đó không? Không, Phật không phù hộ đâu, Phật còn phì cười chúng sinh si mê. Vô tới điện Phật rồi còn tham lam hơn thua. Phật phì cười, nói là nghe bao nhiêu bài pháp của Chân Quang mà sao nó chưa có ngộ ra, giờ này nó còn đòi tha hơn thua, quý vị. Nhưng mà tuy nhiên, vì ta có lòng thành đến lễ Phật thì chư thiên nhìn thấy, nói cái đứa này coi vậy chứ nó cũng
[36:46]còn tưởng Phật thì cái cầu nguyện của nó thì đúng là tham lam, hơn thua, sân si thiệt, nhưng mà vì có kính Phật cho nên thôi ta sẽ phù hộ cho nó. Chư thiên thôi. Cho nên nhiều khi ta không thờ thần, ta không có bái chư thiên, ta chỉ kính Phật thôi, vậy mà được thiên thần ủng hộ ta. Đó là ta nắm lấy cái đức gốc của Phật rồi tự nhiên mọi cái đều quy về. Còn nếu ta buông Phật ra mà ta thờ những vị thần lặt vặt, tự nhiên ta mất phúc á, mất phúc. Mà cứ nhiều người trong cả nước đều như vậy thì bảo đảm đất nước đó suy tàn liền. Đây là cái ta nghiệm ra được một bài học rất là lớn trong cái tín ngưỡng của dân gian ta.
[37:24]Cho nên vì vậy quý Phật tử phải coi lại cái tín ngưỡng của mình nghe không. Ví dụ như ta có thể nhớ ơn một vị anh hùng của dân tộc, nhưng đừng bao giờ đặt cái vị đó thành một vị thần đời đời trường kiếp mà có đủ thần lực để phù hộ cho ta hoặc cho đất nước này, không đủ đâu. Tại vì bởi vì vị đó phải đầu thai, lúc nào đó phải đầu thai, chứ không tồn tại mãi. Còn ta đến ta dâng hương, đó là lòng yêu nước của ta mà ta dâng hương, lòng biết ơn tiền nhân anh hùng mà ta dâng hương. Thì cái dâng hương nơi cái đền thờ của một anh hùng dân tộc đó là lòng yêu nước, đó là đạo đức cao quý. Còn mới đến dâng hương mà để cầu xin,
[38:01]bắt đầu lạc qua cái tín ngưỡng là ta giúp cho đất nước suy tàn liền. Bởi vì những vị đó chưa chắc còn tồn tại. Vị đó nhiều khi đã đầu thai rồi. Cho nên nếu mà muốn cho đất nước ta hưng thịnh thì ta phải dốc lòng thờ Phật. Dốc lòng thờ Phật, kính Phật, mà cũng phải đi viếng các đền thờ của các anh hùng dân tộc để nhắc nhở lòng yêu nước cho con cháu chúng ta, cũng là củng cố cái đạo đức của chính mình. Không được quên các đền thờ anh hùng dân tộc, nhưng mà không được coi các đền thờ của anh hùng dân tộc như là một loại tín ngưỡng để cầu xin. Chỉ có Phật mới là nơi mà ta đem trọn lòng quy ngưỡng trong
[38:43]cái niềm tin kính về tín ngưỡng tâm linh của mình. Còn anh hùng dân tộc là nơi mà ta gợi mở cho ta, giữ gìn cho ta cái lòng yêu nước. Vậy thôi, đó, ta phải tách bạch ra làm hai như vậy. Nhưng mà thời đó thì vua Lý Cao Tông không nhìn được cái đó nên đã xây rất nhiều miếu thờ thần, khuyến khích dân thờ thần, thế là đất nước toàn dân mất phước, đất nước suy tàn luôn. Hôm nay là một bài học lớn mà ta phải phải chiêm nghiệm rất nhiều.
[39:15]Sau cái triều đại Lý kéo dài cho đến ngày hôm nay, đất nước ta cũng đi qua nhiều nhiều triều đại khác nhau, kế tiếp là nhà Trần. Nhà Trần rất giống nhà Lý. Nhà Trần rất giống nhà Lý ở gì? Thứ nhất là mộ mộ đạo Phật. Thứ hai là võ công cũng hiển hách phi thường, chẳng thua ai, tức là đánh bay luôn quân Mông Cổ ba lần tất cả luôn. Tức là nhà Trần cũng cực giỏi chứ không phải là không, cái đức cũng rất là lớn. Nhưng mà có một điều thế này, lần trước mà lúc mà thầy đi giảng ở Móng Cái, thầy đã nói đến yếu tố rất là lạ lùng này, là thông thường á khi một triều đại này mà cướp ngôi một triều đại khác á là dân bất mãn.
[39:55]Nhưng mà tại sao nhà Trần cướp ngôi nhà Lý mà dân không bất mãn, mà dân hết sức ủng hộ, ủng hộ đoàn kết với nhà Trần để mà đánh bay quân Mông Cổ luôn? Đố ai biết tại sao? Sau này nhà Hồ cũng cướp ngôi nhà Trần và lặp lại cái công thức là dân không ủng hộ nên nhà Hồ đã thua nhà Minh. Nhưng riêng nhà Trần cướp ngôi nhà Lý mà được dân ủng hộ, đoàn kết đánh bay quân Mông Cổ luôn, tại sao?
[40:27]Tại vì vì có Phật, vì có Phật.
[40:33]Vì có bao lời kinh nhiệm mầu từ đó con người yêu thương nhau, vì có Phật. Tại sao chữ vì có Phật này mà dân đã ủng hộ nhà Trần? Là vì khi mà Trần Thủ Độ đưa cháu mình là Trần Cảnh lên ngôi, là Trần Thái Tông á, thì Trần Cảnh quá đau khổ. Quá đau khổ vì cái thủ đoạn của ông chú mình, ổng chặn đầu này, ổng ép đầu kia, ổng siết đầu nọ, ổng quay cuồng cả cái triều đình theo tay ổng luôn và ổng bắt phải lên làm vua, ổng bắt người này ổng gả qua người kia, người kia ổng gả qua người nọ, ổng làm loạn tùng phèo lên hết trơn. Thì Trần Cảnh tuy là được lên ngôi vua nhưng mà quá đau khổ. Và giải quyết cái đau khổ đó bằng cách nào ạ?
[41:12]Giải quyết cái đau khổ đó bằng cách nào ạ? Trần Thái Tông á, Trần Thái Tông. Ai biết? Ai nhớ? Vua Trần Thái Tông đã giải quyết cái nỗi đau khổ của mình bằng cái mẩu chuyện Lan và Điệp.
[41:26]Ngài bèn cắt tóc đi tu.
[41:32]Ngài trốn lên núi Phù Vân, ngài tu. Thì cái Trần Thủ Độ mới kéo triều đình lên, niệm thỉnh bệ hạ về lại triều đình. Nếu bệ hạ mà ở đây tu thì hạ thần sẽ lập cả triều đình tại đây luôn, tại vua ở đâu là triều đình phải ở đó. Thế là quốc sư Phù Vân sợ quá nói thôi ngài làm ơn ngài về giùm. Phật ở trong tâm chứ Phật không ở trong núi. Ngài cứ về, ngài ở đó ngài trị dân trị nước mà tốt, đó chính là tu. Có nghĩa là quốc sư khuyên như vậy, thế nên là ngài phải đành theo ông chú mà đi về mà mà mà lên ngôi vua. Cái chuyện nó đồn cái vèo, đồn cái lan hết ra cả cả đất nước ta. Đất nước ta mới nghe câu chuyện rằng Trần Thủ Độ đã cướp ngôi của nhà Lý
[42:13]là giao lại cho cháu mình là Trần Cảnh lên ngôi lấy hiệu là Trần Thái Tôn. Nhưng Trần Thái Tôn đã không chấp nhận chuyện bất nghĩa đó nên đã trốn chú mình, trốn cả triều đình để đi tu. Câu chuyện nó đồn hết cả dân ra, rồi dân nghĩ gì về cái ông vua này? Dân nghĩ gì về ông vua này? Quá thương ông vua này, quá cảm động ông vua này, quá, quá thần tượng ông vua này. Là mỗi người dân lúc đó là một fan cuồng nhiệt của vua Trần Thái Tông. Trời ơi, sao có cái ông vua nào mà ổng dễ thương đến mức độ như vậy? Dễ thương hơn Bizen bây giờ nhiều lắm, nha. Là thế là bỗng nhiên từ một cái, một cái triều đại phi nghĩa là cướp ngôi của
[42:53]người ta, bỗng nhiên biến thành chính nghĩa liền, chỉ vì ông vua ổng đi tu. Chỉ vì ông vua đi tu. Nên đoàn kết được toàn dân, và khi quân Mông Cổ bước sang, toàn dân đoàn kết đánh bay quân Mông Cổ liền. Nhà Hồ đã không lặp lại được điều này. Khi nhà Hồ Hồ Quý Ly cướp ngôi của nhà Trần, Hồ Quý Ly cướp ngôi của nhà Trần, đã không có cái dấu ấn của Phật giáo trong triều đại của mình. Mà Hồ Quý Ly chỉ bằng cái cải cách, bằng cái thông minh của mình thôi, cải cách về kinh tế, về chính trị, về tổ chức, về chính sách thôi, mà không có một cái dấu ấn Phật giáo để thu phục được lòng dân. Chính vì vậy, dân họ nghi ngại nhà Hồ và không đoàn kết.
[43:31]Nên khi quân Minh kéo quân sang, dân chỉ điểm chính dân mình đã phản bội, dân đã chỉ điểm ờ cái nhà quân lính nhà Hồ đóng đâu, đóng đâu, quân Minh tới đó đánh bay hết trơn, chiếm luôn, đuổi vua lên tới núi Thiên Cầm bắt vua luôn. Cho nên đó là nỗi rất nhục nhã, nghĩa là ta bị mất nước bởi toàn dân. Bây giờ mà viết lại lịch sử đoạn đó, ai đã phản quốc? Toàn dân phản quốc. Rất là đau. Mà tại sao toàn dân phản quốc? Tại vì nhà Hồ đã không đưa ra được một dấu ấn Phật giáo như là vua Trần Thái Tông. Nên Trần Thái Tông đã làm một cú đẹp mắt là có một dấu ấn Phật giáo. Cho nên bây giờ mà nhắc tới hai triều đại Lý Trần
[44:12]là đất nước ta cứ tự hào vì vào hai thời đó là hai thời mộ Phật nhất mà đất nước ta cũng hùng mạnh nhất. Ta rất là tự hào vì như vậy. Nên cái dấu ấn Phật giáo đã đi với dân tộc ta suốt cả một chiều dài bao nhiêu nghìn năm như vậy. Và khi hiểu điều này, nó không phải là một cái tự hào suông mà ta phải thấy trách nhiệm nhiều hơn của mình, của những người đệ tử Phật đối với đất nước của chúng ta. Đất nước của chúng ta là là như vậy. Thì cái chuyện mà kể lịch sử ta kể tới sang năm chưa hết đâu, nên thầy chỉ nói vắn tắt. Rồi khi mà nhà Minh chiếm nước ta xong thì Lê Lợi nổi lên kháng chiến chống quân, chống quân Minh và thành lập cái triều đại mới
[44:52]là nhà Lê và nhà Lê ở ngôi vua rất là lâu, mặc dù đi qua nhiều biến động như đã có lần là bị nhà Mạc phản, chiếm mất ngôi, nhưng sau đó Nguyễn Kim phò nhà Lê lấy lại được ngôi vua. Nhưng mà khi mà lấy lại được ngôi vua lại rồi thì quyền hành lại rớt qua người con rể mình là Trịnh Kiểm. Rồi cái Nguyễn Hoàng chạy vô Nam, lập ra hai cái triều đại chúa, một cái chúa Nguyễn bên trong Nam và một cái chúa Trịnh ở bên ngoài. Rồi sau đó kéo dài cho tới khi Tây Sơn nổi lên, xuất hiện một cái anh hùng dân tộc phi thường là Quan Trung Nguyễn Huệ. Thì Quan Trung Nguyễn Huệ là một vị tướng mà trên thế giới chưa có người thứ hai.
[45:33]Là trong suốt cuộc đời của mình chưa bao giờ thua một trận đánh nào. Trên thế giới chưa có nha. Trên thế giới mấy ông tướng cũng đánh khi thắng khi thua, khi thắng khi thua. Hễ mà thắng nhiều hơn thì coi như anh hùng, thua nhiều hơn thì coi như tướng dở. Riêng Quang Trung chưa bao giờ thua một trận nào. Chưa từng có người tướng thứ hai trên thế giới này. Mà nhiều cái bí mật của triều của Quang Trung đến bây giờ nhà nước mình không giải mã ra. Ví dụ trong cái viện nghiên cứu về quân sự, học viện quân sự, người ta lập ra một cái ban nghiên cứu về Nguyễn Huệ Quang Trung mà đến ngày hôm nay vẫn không giải mã ra được nhiều thứ.
[46:10]Ví dụ thế này, là đời của vua Quang Trung có một cái đội tàu chiến rất là hùng mạnh, đánh bay luôn cả giặc phương Tây luôn. Tàu Hà Lan mà qua đánh bay luôn, đánh rất là mạnh, đánh luôn cả quân ơ nhà Thanh luôn. Nhưng bây giờ cái chỗ đóng tàu ở đâu tìm không ra. Muốn đóng tàu ta phải có chỗ xẻ gỗ, xẻ ván, có ụ tàu, có đủ thứ hết á, có nhiều cái chốt, cái đinh đồ phải còn dấu vết chứ. Ngày hôm nay tuyệt không bao giờ tìm thấy cái chỗ đóng tàu ở đâu, không thấy. Đó là một bí mật. Cái bí mật thứ hai nữa là lịch sử ghi lại là khi mà tấn công quân giặc á thì quân Tây Sơn có cái vũ khí là hỏa hổ, giống như một loại nhựa đó, ném vào quân giặc cái nó cháy hết
[46:47]quần áo, là quân giặc họ hỗn loạn là mình xông vào đánh, giết. Hỏa hổ đó làm bằng chất liệu gì, chế ở đâu, công thức như ra sao, đến giờ không tìm ra, không tìm ra. Đó là bí mật thứ hai. Bí mật thứ ba là khi mà chuyển quân từ Phú Xuân đi ra ngoài Bắc á, thì chuyển quân cấp tốc. Ta nghe kể rằng hai người lính gánh một cái người nằm trên võng, thấy không? Cái người nằm võng ngủ, khi nào khỏe trỗi dậy là mình đổi cho người kia. Có không ạ? Có nghe không ạ? Có nghe không? Nên di chuyển rất là nhanh. Bây giờ, nghĩa là bên quân đội mới cho lặp lại cách di chuyển đó để coi coi là có đi đúng là trong 5 ngày tiến
[47:26]quân cái vèo ra tới Bắc đánh bay người ta không? Không, xin thưa không, 2 ngày chết hết. 2 ngày cả 3 ông đều lăn đùng ra xỉu hết, không ai đi nổi nữa. Nhưng mà tại sao hồi xưa lại nói rằng 2 người gánh 1 người nằm trên võng và đi vèo vèo vèo vèo ngày đêm không nghỉ. Ai nghĩa là khỏe rồi nhảy xuống võng gánh cho người kia. Nhưng bây giờ thì lặp lại cái điều đó là không được, đi 2 ngày 3 ông chết hết, xỉu hết luôn. Vẫn là một bí mật, không biết tại sao. Mà cứ một người lính Tây Sơn thì có thể đánh được 5 người, đánh được 10 người, thậm chí đánh được 20 người. Đều cầm gươm giống như nhau, một người đánh được 20 người.
[48:00]Đào tạo cách gì mà quân lính mình giỏi đến như vậy, bí mật cũng không tìm ra. Chỉ có thực tế là đánh đâu thắng đó. Đánh đâu thắng đó. Vậy triều đại rất là hào hùng và chiến công để lại ở nơi Hà Nội Thăng Long đánh tiêu là trăm vạn quân Thanh, có hai chục vạn quân Thanh, nó rất là, rất là hiểm hóc. Rồi cái Nguyễn Ánh, lúc mà Nguyễn Huệ mất thì Nguyễn Ánh thắng được Tây Sơn, rồi lên ngôi vua, rồi sau đó rồi Pháp xâm lược ta. Đến năm 1945 thì Việt Minh làm cuộc cách mạng giành được độc lập và ta có nhà nước mà cách mạng đầu tiên do Bác Hồ lãnh đạo cho tới ngày hôm nay. Nhưng mà sau năm 45, ta lại cũng phải đi qua một trận kháng
[48:45]chiến suốt 9 năm, tới năm 54 mới thực sự là sự độc lập. Thì 1000 năm đi qua là 1000 năm bi tráng của dân tộc, quá nhiều thăng trầm, quá nhiều thăng trầm mà nếu mà ta phân tích ra thì không bao giờ hết được. Thì ta chỉ nhắc nhau một vài điều. Thứ nhất, cái triều đại đầu tiên để mở đầu cho nghìn năm Thăng Long là một triều đại mộ Phật, mộ đạo Phật. Và ngày hôm nay, khi kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, thì đạo Phật ta đang được phát triển rất là mạnh mẽ trên cả nước. Đó, đóng 1000 năm lại, ta có hai điều giống nhau, là cái triều đại đầu tiên rất mộ đạo Phật, và cái thời đại ngày hôm nay, đạo Phật đang rất là phát triển.
[49:31]Mình nói rất là phát triển chứ đừng chủ quan, mốt lảng quạng đạo khác lấy hết bây giờ. Nhưng mà trên, trên bề mặt ta nhìn thì đạo Phật đang phát triển. Tín đồ đông dần lên, số người hiểu đạo nhiều hơn, những người nghiên cứu về đạo Phật sâu sắc hơn lần lần. Nên vì vậy là ta thấy đóng lại 1000 năm, qua 1000 năm nữa, sau này con cháu ta sẽ kỷ niệm 2000 năm Thăng Long thì ta sẽ không biết cái sự tình như thế nào, nhưng mà đóng lại 1000 năm Thăng Long rất là đẹp. 1000 năm Thăng Long rất là đẹp. Đẹp ở cái gì? Đẹp ở cái thứ nhất, đất nước ta hòa bình, thống nhất, độc lập. Đẹp cái gì? Đẹp là trong cái hòa bình, thống nhất, độc lập đó, ta bắt đầu hội nhập với
[50:12]thế giới và đóng góp được nhiều điều cho thế giới này trong cái hòa bình, trong cái tình hữu nghị. Qua rất nhiều tổ chức mà ta, ta đã tham gia. Đẹp cái gì nữa? Đẹp cái gì nữa? Đẹp cái là ta đang thật sự xây dựng đất nước văn minh, hùng mạnh lên dần dần. Dĩ nhiên là ta có những khó khăn, nhưng thật sự là ta đang xây dựng và thế hệ trẻ của ta cũng nhanh chóng tiếp nhận được những công nghệ, kỹ thuật của thế giới cũng không kém gì cả. Rất nhiều người Việt Nam của ta ở trên các nước trên thế giới đã có những vai trò quan trọng, đã có những vị trí xứng đáng, đạt được những giải thưởng tầm cỡ. Nghĩa là rõ ràng là đất nước ta từng bước vẻ vang
[50:55]trước bộ mặt của thế giới, đó là cái đẹp. Và cái đẹp nữa là gì? Cái đẹp nữa là ngày hôm nay đạo Phật trong đất nước ta được phát triển rất là tốt. Giáo hội từng bước được củng cố. Nhiều người trước đây chưa biết Phật pháp đã bắt đầu tìm đến đạo Phật và tìm thấy trong đó một triết lý sống rất là thánh thiện, cao cả để bổ sung cho cái đời sống vật chất căng thẳng từng ngày như thế này. Đóng lại 1000 năm Thăng Long, ta nói hết sức là hết sức là đẹp. Và đêm hôm qua Giao thừa, rất là nhiều nơi bắn pháo hoa. Quý Phật tử có đi coi không ạ? Thì khi mà điểm qua 1000 năm Thăng Long như vậy thì ta nhắc lại một số điều là cái vai trò của đạo Phật đối với đất nước.
[51:44]Mà nếu nói vai trò của đạo Phật đối với đất nước thì tức là vai trò của từng người đệ tử Phật đối với đất nước, dù người đó là xuất gia hay là người đó là tại gia. Để ai cũng phải hiểu rằng 1000 năm qua, đạo Phật đã đồng hành với dân tộc, đã đóng góp rất nhiều cho dân tộc, thì ta phải làm cái gì đó để 1000 năm nữa, khi mà ta kỷ niệm 2000 năm Thăng Long thì con cháu ta được quyền nói như thế này: "Trong suốt 1000 năm vừa rồi, đạo Phật đã cống hiến hết sức mình để làm nên một đất nước Việt Nam vẻ vang, hùng cường trên thế giới này, trên toàn thế giới này chứ không còn chỉ riêng trong đất nước Việt
[52:25]Nam ta nữa." Và đây là trách nhiệm của những người đệ tử Phật ta. Ta phải làm sao đó để đóng góp rất nhiều cho đất nước này trên tinh thần của của Phật giáo, của cái từ bi, của vô ngã, của thiền định tâm linh. Như vậy thì chắc chắn rằng trong năm nay ta sẽ nghe rất nhiều cái hội thảo về nghìn năm Thăng Long ở nơi này và nơi kia. Tại thủ đô Hà Nội là sẽ tổ chức rất là là là long trọng. Nhưng một số tỉnh cũng đăng ký tham gia tổ chức, ví dụ như Vũng Tàu cũng tổ chức nè, Đà Nẵng tổ chức, thành phố Hồ Chí Minh tổ chức, Cần Thơ cũng sẽ tổ chức để hướng về cái nghìn năm Thăng Long. Và sẽ có nhiều cuộc hội thảo mở ra để bàn sâu về quá trình 1000 năm qua
[53:11]là Thăng Long Hà Nội đã hiện hữu như thế nào đối với vận mệnh của Tổ quốc ta. Và chắc chắn rằng trong Phật giáo cũng sẽ có mở ra nhiều cái hội thảo nói về 1000 năm Thăng Long này. Và trong cái Phật giáo mà mở ra hội thảo nghìn năm Thăng Long này thì các vị có trách nhiệm họ sẽ làm, nhưng mà riêng tất cả những Phật tử của ta cũng vậy. Phật tử của ta, ta sẽ họp với nhau, bàn với nhau theo từng chùa, từng nhóm, từng đạo tràng cũng hưởng ứng cái lễ hội 1000 năm Thăng Long này. Năm nay là đầu năm thầy dặn trước nha, là trong từ đây cho tới cái ngày mà tháng 10 mà lễ hội nghìn năm Thăng Long thì Phật tử mình cũng phải làm cái gì đó để đón mừng
[53:53]cái lễ hội nghìn năm Thăng Long này, hưởng ứng cái lễ hội long trọng này. Tức là mỗi người sẽ soạn ra những cái hình ảnh biểu tượng, những trang trí trong nhà mình, trước nhà mình và những cái câu khẩu hiệu để nhắc nhở hàng xóm, bạn bè, con cháu mình về cái lễ hội nghìn năm Thăng Long này trên hai điều: một là lòng yêu nước và hai là cái tinh thần của Phật giáo đối với dân tộc. Mỗi người tự đặt ra một cái câu nào đó nghe cho nó hay mà cho mọi người ấn tượng. Nghĩa là: "1000 năm Phật giáo đồng hành với dân tộc." Ví dụ như vậy. Hoặc là: "Càng yêu nước thì ta càng yêu đạo và càng yêu đạo thì ta càng yêu càng yêu nước." Như vậy.
[54:34]Tức là mỗi người sẽ trang trí nhà mình trước sân mình nhiều cái khẩu hiệu, nhiều cái hình ảnh gì đó để cho khách đi ngang đường nhìn vào cái nhà mình, nhìn vào hiên nhà mình và thấy biểu tượng của 1000 năm Thăng Long đang đến dần dần, đang đến dần dần. Và khi nói chuyện với nhau, ta cũng trao đổi với nhau về cái ý nghĩa của 1000 năm Thăng Long và trách nhiệm của từng người chúng ta, từng người công dân Việt, từng người đệ tử Phật của ta đối với lễ hội này, đối với đất nước này như thế nào. Nên gặp nhau đừng bàn chuyện tào lao nữa, đừng nói chuyện tình yêu phim Hàn Quốc nữa, mà gặp nhau hãy nói về, tất cả hãy hướng về 1000 năm Thăng Long, được không ạ?
[55:18]Tại sao nói là đạo Phật là giải thoát, nhưng mà tại sao là đạo Phật lại nói nhiều về cái yêu nước, về xây dựng xã hội quá vậy? Có phải là chìm lại trong thế tục hay không? Thì ta trả lời sao ạ? Ta trả lời sao?
[55:40]Thầy nhắc lại, nếu có người hỏi ta: "Đạo Phật là tu để giác ngộ giải thoát, tại sao bây giờ cứ bày đặt là nói chuyện yêu nước nhiều quá?" Thì ta trả lời sao?
[55:53]Thầy sẽ không trả lời câu này ngay ở đây. Và thầy cũng sẽ không trả lời câu này suốt năm nay. Vậy ai sẽ trả lời câu này? Ai sẽ trả lời câu này?
[56:09]Ai? Mỗi người phải tự tìm ra câu trả lời để mà trả lời cho cho bạn bè của mình. Chịu không ạ? Nha, trả lời. Khi người ta hỏi: "Tại sao đạo Phật lại nói là tu để giác ngộ giải thoát mà bây giờ cứ nói chuyện yêu nước, nói chuyện ngàn năm Thăng Long, đóng góp vào xây dựng xã hội, xây dựng thế giới, tại sao?" Thì ta phải có câu trả lời nha. Và câu trả lời đó tự mình nghĩ ra, thầy không nghĩ, thầy không nói. Có lẽ thầy sẽ nói vào Tết năm sau khi mà đã kết thúc nghìn năm Thăng Long. Thì khi mà thầy trả lời rồi mọi người so sánh cái câu của mình trả lời với thầy coi ai hay hơn. Nếu mình hay hơn thì mình đưa tay lên nói:
[56:48]"Không, thầy trả lời câu này dở, tôi có câu này ngon hơn." Vậy là sẽ nói lên cho mọi người cùng nghe nha, rồi hãy nói. Và dĩ nhiên là để hưởng ứng 1000 năm Thăng Long, ta sẽ tổ chức thành từng cái nhóm bạn, từng đạo tràng để nói nhiều về phẩm chất của một người trong đạo Phật trong cái việc mà xây dựng xã hội, xây dựng đất nước và xây dựng thế giới. Nhớ nha, bây giờ đất nước ta không còn tách rời khỏi thế giới được nữa, cho nên khi mà ta nói tới tình yêu nước thì ta luôn nói đến tình yêu thương nhân loại. Khi ta nói đến xây dựng đất nước thì ta cũng nói luôn việc xây dựng thế giới này, không còn tách ra được nữa.
[57:25]Và cái tâm của người Phật tử là luôn luôn rộng mở như thế. Và ta phải bàn với nhau việc yêu nước thế nào, tuân thủ luật pháp thế nào. Bây giờ trẻ em phải chăm học, phải giúp bạn cùng tiến, phải tránh cái nghiện game, đó. Còn người lớn phải sống thiền định để cuộc sống mình có chiều sâu trí tuệ tâm linh mà không sống trên cái tầm thường vật chất giả tạm này nữa, là là như thế nào, là ta phải giỏi như thế nào để giúp đời và ta phải giỏi như thế nào để mà thăng tiến tâm linh. Hoàn cảnh bây giờ cũng có khác, rất là nhiều tôn giáo du nhập vào đất nước của ta, kinh tế thì liên kết đa quốc gia, còn văn hóa thì nó xâm nhập vào các mạng lưới vi tính và tràn ngập hết khắp nơi.
[58:09]Nhưng mà giữa cái đa dạng phong phú mà cũng là hỗn tạp đó, ta phải định hình được cái văn hóa của mình. Cái văn hóa của mình nó không phải là một cái bản ngã gì ghê gớm, nhưng mà ta phải tìm cái gì nó đúng nhất, chứ không có mà chạy theo thị hiếu. Hễ người ta mê Hàn Quốc mình cũng mê Hàn Quốc, người ta chải tóc Hàn Quốc mình chải tóc Hàn Quốc, người ta nhuộm kiểu Đài Loan mình nhuộm kiểu Đài Loan, người ta xăm kiểu Phi Châu mình cũng xăm kiểu Phi Châu. Không, không có chạy theo những cái hào nhoáng đó. Ta phải định hình một cái văn hóa của mình, cái văn hóa cái gì đó nó nền nã, nó sâu sắc, nó thâm trầm, nó độ lượng, nó bao dung và nó đẹp đẽ.
[58:45]Ta phải định hình cái văn hóa của dân tộc ta trên cái nền của Phật giáo. Và cái định hình cái đó, ta phải có cái bản lĩnh, có trí tuệ của mình, được không ạ? Hẳn thử bây giờ ta gặp một người mà bỗng nhiên tóc nửa bên mái bên đây là màu đỏ, nửa mái bên đây là màu xanh thì ta sẽ hỏi người đó đây là cái văn hóa định hình thế nào trong ngàn năm Thăng Long? Thì có khi là người đó cũng có định nghĩa gì đó, còn riêng ta thì ta không chạy theo những cái hào nhoáng như thế, mà ta phải có cái bản lĩnh để giữ gìn cái bản sắc văn hóa của của dân tộc mình. Mà cái bản sắc văn hóa dân tộc ta biết đâu lại là điểm son đối với thế giới.
[59:24]Như có một nhà có một nhạc sĩ khi ổng nghe những bài nhạc của Việt Nam, ổng có nói câu này. Ổng nói: "Một số nhạc phẩm của các bạn gần đây nó lai nhạc nước ngoài nhiều quá, nên nghe không đặc sắc, nghe không thích. Tôi chỉ thích nghe những bài nhạc của các bạn mà mang âm hưởng dân tộc của các bạn. Nghe nó rất đã tai, rất thích, rất hay. Nhưng mà các bạn không biết tại sao lại khi soạn nhạc cứ pha tạp cái nét của âm nhạc nước ngoài. Mà cái đó nghe nhàm, chúng tôi biết hết rồi, tôi cần nghe âm nhạc của Việt Nam." Âm nhạc Việt Nam không phải là cái nhạc cổ đâu, không phải là nhạc mà dân ca đâu, cũng là nhạc hiện đại nhưng nó phảng phất phảng
[1:00:06]phất cái tâm tình, cái nét văn hóa của Việt Nam. Và cái điều đó nó thuyết phục được thế giới. Cũng vậy, ta không cần phải nhuộm mái tóc đỏ giống như thế giới, ta không cần phải ăn mặc hở hang, hở rốn như thế giới, không cần. Ta cứ sống như một người Việt Nam nền nã, yêu thương, độ lượng, kín đáo, đoan trang, chân chính, vậy mà ta thuyết phục được cả thế giới này sẽ yêu quý mình.
[1:00:36]Ta lúc nào cũng nguyện lòng ta đoàn kết với các quốc gia, đoàn kết với các tôn giáo bạn để tạo thành một tình đoàn kết chung của thế giới này. Và ta cũng mong rằng là bạn hiểu ta để có cái tình đoàn kết thực sự. Thế giới này cần đoàn kết, bớt đi cái sự hận thù, tranh đua và tranh đấu. Nên hướng tới một nghìn năm Thăng Long, ta thấy cái trách nhiệm của ta rất là nhiều, là đạo Phật đã để lại dấu ấn rất lớn trên lịch sử của dân tộc, và ta sẽ tiếp tục ghi cái dấu ấn Phật giáo cho tương lai của dân tộc khi ta là một người đệ tử Phật chân chính. Và chính vì cái tinh thần đạo Phật đó vừa sâu sắc vừa độ lượng đó,
[1:01:24]ta hi vọng rằng ta sẽ xây dựng cái lịch sử của Việt Nam ở một cái sang trang mới là đóng góp được rất nhiều điều cho thế giới này, để một nghìn năm sau nữa, khi mà con cháu ta kỷ niệm hai nghìn năm Thăng Long, ta được quyền ngẩng mặt lên nói với thế giới rằng: Người Việt Nam đã đóng góp rất nhiều cho thế giới. Nghìn năm nữa. Bây giờ thì có cái bài thơ để chúc Tết một chút xíu, nghe cho vui nha: Đất nước nghìn năm rồng bay lên, Chuông chùa vang mãi vọng tầng trên. Hoa xuân khoe sắc cùng tia nắng, Độc lập hòa bình đã làm nên. Chúc cho Phật pháp rạng nghìn năm, Người người hạnh nguyện rất xa xăm.
[1:02:09]Đường về nẻo giác không chùng bước, Đạo đức hương bay trong cõi tâm. Chúc nhau hạnh phúc sẽ dài lâu, Đạo nghĩa vuông tròn đến nghìn sau. Việc đời, việc đạo đều thăng tiến, Bay cùng đất nước nghĩa tình sâu. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:02:52]Thuyền về trên sông dậy sóng, Người về xây đắp cơ đồ,
[1:03:20]Trùng trùng quân theo nhịp trống, Hào hùng linh khí kinh đô.
[1:03:30]Nghìn năm hiên ngang, rồng bay thênh thang, Muôn đời dựng xây ôi hỡi non nước huy hoàng. Đường gươm tung bay, lời thơ mê say, Muôn lòng nở hoa ới a thắm tươi tình người.
[1:03:53]Câu hát điệu hò, Sóng xanh nhấp nhô mặt hồ, Hoa lá đẹp xinh, Bóng ai bước qua cổng đình. Ngựa phi qua mau, Mắt ai dõi theo dạt dào, Trăng rọi bên hiên, Chuông chùa ngân tiếng
[1:04:21]ru huyền. Những lúc sóng gió, quê hương điêu linh, Anh hùng xông pha ới a dốc sức cứu đời.
[1:04:32]Bão tố đã hết, non sông yên vui, Cung đàn lời ca ới a vang rền chân mây.
[1:04:44]Tình yêu non nước đong đầy, Hồn thiêng sông núi còn đây, Gửi lòng ra bốn phương trời, Xây tình nhân ái đẹp tươi. Nghìn sau xin nắm tay nhau, Để cho hạnh phúc bền lâu, Thủ đô yêu dấu muôn đời, Rồng bay trên khắp
[1:05:37]đất trời. Thuyền về trên sông dậy sóng, Người về xây đắp cơ đồ,
[1:06:08]Trùng trùng quân theo nhịp trống, Hào hùng linh khí kinh đô.
[1:06:18]Nghìn năm hiên ngang, rồng bay thênh thang, Muôn đời dựng xây ôi hỡi non nước huy hoàng. Đường gươm tung bay, lời thơ mê say, Muôn lòng nở hoa ới a thắm tươi tình người.
[1:06:38]Sông nước đẹp ngời, Tiếng ca xuyến xao cả đời, E ấp dịu dàng, Thướt tha bóng ai đầu làng. Người từ phương nao, Đến đây khẽ trao lời chào,
[1:07:00]Đêm hội xôn xao, Chuông chùa vang đến nơi nào.
[1:07:08]Những lúc sóng gió, quê hương điêu linh, Anh hùng xông pha ới a dốc sức cứu đời.
[1:07:19]Bão tố đã hết, non sông yên vui, Cung đàn lời ca ới a vang rền chân mây.
[1:07:31]Tình yêu non nước đong đầy, Hồn thiêng sông núi còn đây,
[1:07:47]Gửi lòng ra bốn phương trời, Xây tình nhân ái đẹp
[1:08:02]tươi.
[1:08:11]Nghìn sau xin nắm tay nhau, Để cho hạnh phúc bền lâu, Thủ đô yêu dấu muôn đời, Rồng bay trên khắp đất trời.