Transcript: Chư Thiên Vỗ Tay - Pháp Cú 65

[0:09]Xin mời toàn thể đạo tràng niệm Phật cầu gia bị. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:29]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:44]Nam mô Bổn

[0:49]Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cung thỉnh thượng tọa giảng sư an tọa. Xin mời toàn thể đạo tràng an tọa. Cảm ơn thầy. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nay ta lại nghe tiếp Pháp Cú nha. Ta nghe bài kệ nè: "Không phải vì nói nhiều mà xứng danh trì pháp. Những ai tuy nghe ít nhưng thực hành đúng pháp, không phóng túng, buông lung, mới xứng danh trì pháp." Phật nói cái bài kệ này trong cái trường hợp là thế này. Có một tôn giả chứng A-la-hán là tên là Ekudāna. Ngài sống một mình trong rừng. Và có một cái điều rất là lạ là ngài ít có ít nói về giáo lý, cũng ít có học.

[1:50]Ngài không có thường theo Phật để nghe kinh giảng nhiều mà ngài chỉ học được một ít của Phật thôi. Nhưng mà không biết sao ngài rất là nhanh chứng, chứng rồi ngài cũng ẩn tu trong rừng. Tuy nhiên cái tâm hồn thanh cao của ngài cảm ứng lên các tầng trời. Nên vì vậy là cứ mỗi ngày thì ngài hay tụng một bài kệ ngắn, vì thường người cái người tu dù có cao siêu gì, mỗi ngày người ta vẫn đều có một cái nghi thức tụng niệm. Thì ngài cũng tụng một bài kệ ngă ngắn mà ngài nhớ được từ nơi Phật dạy. Cái bài đó là: "Vị Sa-môn tư tưởng thanh cao tinh tấn tu tập trong im lặng. Sa-môn ấy tâm hằng thanh tịnh luôn chánh niệm không còn

[2:42]não phiền." Cái bài đơn giản nghe qua ai cũng hiểu, thấy không có gì đặc biệt. Nhưng mỗi lần mà ngài tụng xong thì trên trời vang tiếng vỗ tay của chư thiên. Thì cái việc mà cứ mỗi đêm như vậy khi ngài ngài ngồi ngài tụng một bài kệ mà ta không hiểu là ngài tụng hấp dẫn như thế nào không hiểu. Nhưng mà hễ ngài tụng bài kệ ngắn á thì cái tiếng chư thiên trên trời lại vỗ tay, tán thán. Thì cái tin đó mới đồn lan ra và người ta đồn rằng là cái khu rừng đó là linh, có chư thiên hay về. Người ta lại đổ thừa là do khu rừng. Thì lúc đó có một cái số vị giảng sư nhưng mà mấy vị này cũng chưa phải là chứng cao siêu, đồ chúng đông.

[3:38]Mới nghe tin là cái khu rừng nó có cái chư thiên hay trú ngụ và ai mà nói kinh Phật, tụng kinh Phật thì chư thiên vỗ tay, thì các vị cũng muốn chứng kiến cái điều đó. Muốn một lần trong đời mình nghe cái tiếng chư thiên vỗ tay tán thán coi ra làm sao. Thì các vị mới dắt đồ chúng về khu rừng đó và tổ chức thuyết pháp. Nhưng mà khi các ngài nói, thuyết pháp rất nhiều thì không nghe tiếng chư thiên vỗ tay. Thì các ngài mới lấy làm lạ là cái vị tỳ-kheo kia mỗi ngày chỉ tụng bài kệ lặp đi lặp lại, không có gì đặc biệt. Nhưng mà tại sao là cứ bài đó ai cũng biết, ai cũng nghe cũng hiểu, ai cũng tụng lại được,

[4:25]nhưng mà tại sao chỉ vị đó tụng thì chư thiên vỗ tay, còn người khác tụng thì chư thiên không vỗ tay? Rồi thậm chí về thuyết pháp như mây như mưa mà chư thiên cũng không vỗ tay? Thì cái như vậy họ trở về, họ mới bạch với Phật thì Phật mới nói bằng cái bài kệ đó. Là không phải vì nói nhiều mà xứng danh trì pháp để đáng được chư thiên tán thán, mà chính những người không phóng túng buông lung, thực hành đúng giáo pháp tuy ít nhưng mà mà xứng danh là một bậc trì pháp, giữ gìn được Chánh pháp. Phật nhắc nhở như vậy. Thì đây là một loạt các bài kệ ta sẽ thấy là giống giống nhau. Thì cái bài này là

[5:17]cái bài đầu tiên ta nghe cái trường hợp thế này, tức là không phải giỏi, không phải nhiều, chỉ cần ít mà có chất lượng. Thì ở đây nè, cái việc mà chư thiên vỗ tay để tán thán,

[5:32]trong kinh Phật thường hay nói rất nhiều về các tầng trời. Dĩ nhiên là bằng con mắt phàm ta ta không thấy được, nhưng mà theo đạo Phật là vũ trụ này có nhiều cái cái tầng, nhiều cõi giới của chúng sinh. Trên cõi người ta có các cõi trời, mà cõi trời cũng rất là nhiều lớp và chư thiên trên các cõi trời là đều là những người tu hành được nhiều công đức, tâm rất là thiện rồi mới sinh về trên đó. Ở trên đó các ngài sống rất là lâu nên nhiều khi ta gọi các ngài là thánh cũng được, nhưng mà sự thật thì Đức Phật chưa gọi chư thiên là thánh mà cũng chỉ gọi là một hạng chúng sinh, chúng sinh có phước mà thôi.

[6:17]Thì các vị đó ở trên đó đời sống sung sướng, tuổi thọ nhiều và không biết làm sao để tăng trưởng được công đức. Còn cứ nếu sống như vậy hoài thì lần lần hết phước lại rớt xuống cõi người mà không biết sống như thế nào. Có một lần vậy, thầy gặp cái một người ở ở Thụy Sĩ về mà nước Thụy Sĩ thì tương đối là nước khá bình yên, nước giàu, đời sống ổn định. Thì thầy cũng theo cái đúng cái nguyên tắc của đạo Phật, thấy họ phát tâm tu hành theo đạo Phật thì mình cũng khuyên: "Thôi, ráng làm phước, vì phước là cái căn bản." Cái anh đó nói: "Thưa thầy, con bên đó con không biết làm phước gì nữa. Thấy ai cũng đời sống ổn định, tại vì cái cái chế độ xã hội bảo bọc ổn định quá.

[7:03]Thì nên bây giờ tụi con có muốn đắp đường, đường nhà nước làm hết rồi, muốn giúp người nghèo, nghèo thì có chế độ an sinh xã hội, đâu hết. Giờ tụi con không biết làm phước sao." Cái lúc đó thầy sực nhớ tới cõi trời cũng vậy và do đó, chư thiên ở cõi trời họ đều hướng về cõi người là nơi còn rất nhiều cảnh khổ để mà làm một cái gì đó. Ngang đây, thầy xin ngắt ngang chút xíu để thông báo một cái tin vừa mới đến sáng nay. Là theo cái một cái cơ quan xếp hạng về chỉ số hạnh phúc của thế giới thì bỗng nhiên năm nay Việt Nam nhảy lên hàng thứ hai của thế giới về hạnh phúc.

[7:47]Thua một cái nước Nam Mỹ là Costa Rica là đứng hạng nhất, Việt Nam đứng hạng thứ hai. Thầy cũng không hiểu, thật ra thì đọc thì cũng không hiểu tại sao được xếp là Việt Nam là hạnh phúc thứ hai. Mà đây là một cơ quan truyền thông của thế giới có uy tín lắm. Mà dĩ nhiên là Việt Nam mình không có mua chuộc được cái này nha. Đá banh mấy hôm giờ còn mua, bán độ mua độ được chứ còn cái này không có mua bán độ được. Người ta xếp theo tuổi thọ, theo cái chỉ số về sự hài lòng của người dân và theo cái tác động của đời sống với môi trường. Thì tính qua tính lại sao nói rằng tuổi thọ người Việt Nam lại tăng cao,

[8:23]người Việt Nam lại có cái tâm lý là hài lòng với cuộc sống của mình. Và thứ ba là coi vậy chứ nước Việt Nam lại ít có tàn phá môi trường như là một các nước khác. Mình thì cứ nghĩ là nước mình còn nghèo phải không ạ? Nước mình còn nghèo, còn nhiều cái bất cập nhưng mà tại sao lại về chỉ số hạnh phúc lại tăng vượt lên? Thầy cũng hơi thắc mắc. Rồi thầy nghĩ là có tại có phải chăng là tại Phật tử mình hay đi nghe giảng Từ Tân rồi nhiều rồi sống hài lòng, an vui hay không? Rồi cái có một cái cơn mưa đầu mùa đổ xuống Hà Nội thì các báo đều đưa lên cái hình là cái con phố Hà Nội nước nó thành sông, chiếc xe hơi nó ngập và bài báo đăng với có vẻ

[9:08]như là than phiền, than phiền là hạ tầng của mình chưa tốt. Nhưng mà thầy dòm thấy phố mà thành sông sao thầy thấy nó vui, thấy dễ thương. Lâu lâu nó ngập vậy thấy dễ chịu. Giống như Trịnh Công Sơn hát đó: "Mỗi khi mưa xuống phố bỗng thành dòng sông uốn quanh" đó. Nó cũng vui chứ, khi ít có dịp đi đâu gặp sông đó, mỗi lần mưa xuống mình thấy sông chạy trước nhà nó cũng vui không sao cả. Nên chính cái tâm mình bình an vậy đó, hài lòng như vậy là mình hạnh phúc. Còn cái đòi hỏi á mới làm cho mình đau khổ. Mà cái người đòi hỏi á là cái người không bao giờ họ tìm thấy hạnh phúc. Tại vì cái mục tiêu, cái gì hay vẫn có cái hay hơn,

[9:49]cái sướng vẫn có cái sướng hơn, cái người giàu vẫn có người giàu hơn. Còn cái mà người hạnh phúc là người gì? Không đòi nữa, ngang đây được rồi. Ví dụ như là như hôm nay ta đi nghe pháp vậy thì trời nóng nực, rồi chùa ta không phải giàu để lắp máy lạnh cho Phật tử nghe, thôi quạt phe phẩy thì thôi được mát nhiêu đó mát mà ta hài lòng là vẫn là hạnh phúc phải không ạ? Rồi còn nếu mà ta đòi hỏi thì nhiều cái gì nói: "Cái ghế này ngồi không thoải mái." Nhưng mà sự thật các tầng ở trên ta là sao? Ngồi trệt dưới sàn nhưng mà sao? Vẫn vui vì nghe được Chánh pháp. Nên cái yếu tố mà cái đạo lý đó nó góp phần làm cho ta làm sao?

[10:31]Ta hài lòng với cuộc sống. Nhưng mà hài lòng không có nghĩa là tự mãn, trì trệ và trở thành lạc hậu. Tuy ta bằng lòng với cuộc sống nhưng lúc nào làm sao? Cố gắng cải thiện cuộc sống cho tốt hơn cho mọi người. Thì đó, cái tâm lý đó là cái tâm lý rất là chính đáng, là vừa bằng lòng với cái mình có trong hiện tại nhưng mà cũng làm sao? Cũng cố gắng cải thiện chứ không phải, chứ đây cái cái đó là Trung đạo, còn cái tâm lý mà gây đau khổ là thế này: nhất là đòi hỏi, không bằng lòng được với hiện tại, đó là cái đau khổ, hoặc cái nữa là gì? Cái nữa là Bằng lòng nhưng mà rồi trì trệ, ì ạch, không cải tiến, không có tiến bộ thì đó cũng là một cái tâm lý sai.

[11:21]Cho nên cái trung đạo là vừa bằng lòng nhưng mà cũng từ từ mà cải thiện cuộc sống, cho nên ta không bị cái bức xúc, không bị cái đau khổ. Ta trở lại con đường mà thành dòng sông khi trời mưa, thì thứ nhất: chẳng có gì buồn phiền, mưa không đi được ở nhà ngồi chơi, lấy kinh ra tụng ha, lấy pháp ra nghe, không sao cả. Nhưng mà sao, nhưng mà không có nghĩa là cứ để vậy cái đường ngập hoài. Từ từ rồi sao, cả nước mình chung tay sửa lại cống rãnh, đường xá. Việc đó cứ từ từ mà làm, thanh thản mà làm, vui vẻ mà làm thì không có gì đau khổ. Còn mà vừa làm mà vừa chửi nhau thì mới là đau khổ, phải không?

[12:00]Làm mấy than trách, than phiền, phê bình, chỉ trích tùm lum, cái đó thành ra xung đột, xáo trộn. Đó, và không còn hạnh phúc. Nên cái hạnh phúc là vậy. Nên trong cái ba cái chỉ tiêu mà cái tổ chức đánh giá chỉ số hạnh phúc thế giới họ nói rằng Việt Nam đạt được là tuổi thọ con người tăng cao. Ta nghe điều này ta cũng ngạc nhiên vì ta thấy làm sao? Bệnh viện mình thì... quá tải. Nhưng mà tại sao tuổi thọ Việt Nam mình tăng cao? Vì người Việt Nam mình cái phần đông vậy chớ ta không lệ thuộc vào bệnh viện. Mà sao? Mình chữa bệnh bằng gì? Thảo mộc, thảo dược, thuốc dân tộc, mình luyện tập, điều chỉnh cuộc sống và đặc biệt

[12:41]là cái người đệ tử Phật là biết sám hối để mà mà hết bệnh. Vì khi có bệnh lại đi lạy sám hối và chính cái sám hối đó làm cho cái việc điều trị nó đơn giản, dễ dàng, rút ngắn lại. Thầy nghĩ có lẽ đó cũng là một lý do mà cái tổ chức thế giới họ đánh giá rằng ta tuổi thọ tăng hơn. Rồi cái thứ hai là chỉ số về sự bằng lòng với cuộc sống thì đây có lẽ là cái tâm lý người Việt Nam ta đạt được đến cái ngưỡng đó, đạt được đến cái mức độ là ta biết kiểm soát được nội tâm của mình. Đó cũng là một điều rất là độc đáo mà thầy không hiểu điều này ở đâu ra. Thực sự thầy cũng ngạc nhiên. Sáng này đọc là thầy cũng ngạc nhiên, thầy không ngờ rằng là không

[13:19]lẽ là cái minh triết của Việt Nam, cái tâm lý người Việt Nam, cái trí tuệ người Việt Nam vượt lên nhanh như vậy hay sao? Để trở thành hạng nhì thế giới là không phải dễ đâu. Còn cái thứ ba là ít xâm hại môi trường, thầy nghĩ là có lẽ là do, thứ nhất là chính sách của nhà nước, rồi đồng thời cái ý thức của toàn dân. Hiện nay mặc dầu ta còn có những con kênh nước đen, những khu rừng ta vẫn bị tàn phá, vân vân, nhưng mà cái cái sự nỗ lực của nhà nước trong việc kêu gọi bảo vệ môi trường, xâm lấn biển, những khu rừng phải làm sao để bảo tồn, rồi chính cái người dân mình cũng ý thức điều đó thêm, hay sao đó mà được xếp hạng cao, thầy cũng hơi lạ.

[14:02]Thầy cũng không biết là các nước khác ra sao, nhưng mà thôi, cái tin hôm nay là chính thức. Thầy vừa đọc trên mạng xong hồi sáng sớm thì sáng lại đọc cái tờ báo Thanh Niên cũng thấy xác nhận cái tin đó, nên tin này là tin khá xác đáng, mà để hiểu để như vậy thì thôi ta không có tự mãn, nhưng mà ta cũng mong ước rằng thế giới này ai cũng được được hạnh phúc như vậy. Ta trở lại cái chuyện chư Thiên một chút. Thì chư Thiên khi nhìn xuống dưới cái cõi người là các ngài nhìn bằng tâm. Nơi chỗ nơi chỗ nào mà có những chúng sinh tâm sáng lên thì các ngài chú ý liền. Còn nơi nào mà chúng sinh tâm tối thì các ngài bỏ đi qua, không bận tâm.

[14:49]Các ngài nhìn bằng cái cái thiên nhãn của mình thấy được tâm. Mà đặc biệt là thời Đức Phật, rất đông các vị chứng A-la-hán tâm sáng như ánh mặt trời thì chư Thiên thường là bí mật âm thầm theo độ trì. Mà không phải là từ thời Đức Phật đâu, thời bây giờ cũng vậy. Mặc dầu là mắt phàm ta không thấy nhưng mà sự thực, chư Thiên cũng chưa từng rời bỏ chúng sinh. Nếu mà chúng ta tu hành chân chính, ví dụ như hôm nay cái Pháp hội này, ta không thấy, mắt thường ta cũng không thấy chư Thiên đến đây để gia hộ cho Pháp hội này, nhưng sự thực nếu tất cả chúng ta đều lắng lòng thanh tịnh, hướng về Phật Pháp,

[15:35]mở là tâm mình mở ra tấm lòng yêu thương, tử tế thì ta cảm ứng được sự gia hộ của chư Thiên. Và các ngài cũng ở trên đây, không đi đâu xa. Chỉ có cái các ngài giấu mặt thôi. Lâu lâu ở một vài Pháp hội chúng ta cũng bắt gặp những dấu hiệu mà chư Thiên xuất hiện, ví dụ như những vầng mây lạ, những ánh sáng hào quang ngũ sắc chợt xuất hiện mà khó lý giải.

[16:04]Ví dụ như khi ta nhìn lên bầu trời, ta thấy có ánh sáng ngũ sắc giống như cầu vồng thì ta nói là sao? Do do mặt trời chiếu qua rồi đi qua một cái luồng hơi nước cái nó phân thành ra là ánh sáng bảy màu. Thì nó nó khúc xạ thành ánh sáng bảy màu, ta lý giải theo khoa học. Nhưng có một số trường hợp không thể lý giải được, không có phải là phản chiếu ánh sáng gì hết mà vẫn có những vầng mây ngũ sắc hiện ra thì ta biết rằng đã có cái sự xuất hiện của cái chư Thiên nào đó ở đâu đây, vân vân. Thì các ngài không phải là vắng mặt, vì các ngài tìm cái chỗ làm phước là tìm nơi nơi cõi người. Cũng giống như một số quốc gia mà họ giàu sang vậy,

[16:47]nơi nước họ, họ không biết làm gì thì họ hay đi tìm về những nước đang phát triển hay còn nghèo để mà tìm cách giúp dân để tạo thêm phước, thì cái ý nghĩa nó cũng giống như vậy. Nhưng cái việc mà ở đây là cái chư Thiên vỗ tay, nghe cái tiếng vỗ tay ran lên thì giống con người mình không ạ? Rất là giống, con người cũng vỗ tay. Mà tại sao chư Thiên lại làm tạo nên cái tiếng vỗ tay cho nó vang ra là vì ý các ngài là muốn cúng dường lên vị A-la-hán, nhớ như vậy. Cái ví dụ khi tấu nhạc cũng là để cúng dường, vỗ tay cũng là để cúng dường, hay là rải hoa trời cũng là để cúng dường. Đó, đó là nhiều hình thức mà tán thán

[17:31]cho cái vị Thánh đó nghe, vị Thánh đó thấy thì mới gọi là cúng dường. Mặc dù là tâm vị Thánh đó bất động nhưng mà người cúng dường vẫn được phước. Ví dụ thế này, ví dụ như là ta gặp một vị chân tu, hôm đó ngài có một buổi thuyết Pháp hay thì ta mới ta mới chắp tay ta tán thán, nói: "Dạ thưa thầy, hôm nay con nghe được bài Pháp rất là vi diệu, lòng con được sáng tỏ nhiều điều mà con nghĩ rằng chúng sinh cũng được lợi ích. Con xin hết lòng tán thán cái thầy và bài Pháp hôm nay." Cái câu nói đó thì ông thầy ổng mỉm cười, ổng mỉm cười giống như ổng chứng minh, nhưng mà lòng ổng thì bất động, ổng không có vui, không động tâm vì cái lời khen.

[18:17]Vì nếu ổng động tâm vì lời khen, mai mốt ai chê ổng buồn à. Cho nên chê ổng không buồn nên khen ổng không vui, nhưng mà ổng chứng minh cho cho cái lời tán thán đó và cái người tán thán lại được phước rất nhiều. Thì cũng vậy, khi chư Thiên hoặc là rải hoa cúng dường hoặc vỗ tay cúng dường hoặc là tấu nhạc cúng dường thì một bậc A-la-hán là trầm mặc bất động, không có vui hay tự hào vì điều được cúng dường đó, nhưng mà chư Thiên vẫn được phước rất nhiều. Cũng giống như là ta nghe câu chuyện về ngài Tu-bồ-đề vậy. Ngài là người hiểu cái nghĩa Không rất thấu đáo. Vì cái thời nay nhiều khi ta nghe nói đạo Phật là đạo của cái nghĩa

[18:59]Không rồi nhiều khi ta suy luận sai, thành ra tưởng Không là không có gì hết, đạo Phật là hư vô, là thụ động, không phải. Cái nghĩa Không nó vi diệu, mà để hiểu được tới mức độ sâu xa thì ngài Tu-bồ-đề được coi là số một. Thì khi mà ngài nhập định, ngài an trú trong cái nghĩa Không thì chư Thiên mới rải hoa cúng dường và vang cái tiếng nói bên tai, chắp tay nói lên, nói: "Chúng con đang nghe một bài thuyết Pháp về nghĩa Không của ngài." Cái ngài Tu-bồ-đề mới trả lời với chư Thiên: "Nhưng ta không hề nói về nghĩa Không", vì ngài ngồi thiền mà. Cái chư Thiên mới nói tiếp: "Ngài không nói về nghĩa Không, con cũng không nghe về nghĩa Không.

[19:44]Đó là nghĩa Không chân thật." Nói rồi, mưa hoa tiếp tục rải xuống, như vậy. Và thì ngài bất động nhưng mà chư Thiên rải hoa cúng dường ngài thì được phước. Cái hoa trời rải xuống là như thế nào? Hoa trời rải xuống thì nó không giống như hoa của chúng ta, rải xuống là chất đầy đất rồi nó héo, nó tàn. Hoa trời là những đốm ánh sáng thôi, đốm sáng đẹp, rơi xuống rơi lả tả lả tả xuống tới mặt đất rồi là tan biến, xuống tới mặt đất rồi là tan biến chứ không có rớt lại, chứ nếu rớt lại thì mình cũng lượm được vài cái mình cất, nhưng mà không có, thôi. Chỉ là sự cúng dường lúc đó thôi. Thì ở đây cũng vậy, là chư Thiên biết cái vị A-la-hán

[20:25]này sống đơn giản, không phải là một người có cái có cái sự giao tiếp hay đặc biệt nhiều, nhưng mà lòng của ngài cực kỳ là là sáng nên chư Thiên đến để bày tỏ cái sự ngưỡng mộ của mình.

[20:42]Mà ở đây có một cái đặc biệt nữa là cái vỗ tay. Và như vậy, mỗi khi mà ta vỗ tay để tán thán một điều chính đáng thì phải biết rằng ta đang giống ai? Giống chư thiên đó nha. Lúc đó mình làm trời một chút rồi đó. Cho nên, nếu mà có một điều hay chính đáng mà ta không vỗ tay thì ta là ai?

[21:05]Là phàm phu, người mình rất là bình thường, rất là tầm thường. Do đó, nhiều khi thầy hay nhắc cái điều vỗ tay chứ mà nó tạo nên nhiều điều kỳ diệu cho cuộc đời lắm. Thầy nhắc hoài không biết mọi người còn nhớ không? Nói ví dụ như một người nghệ sĩ người ta tập luyện rất là vất vả, khi đứng trên sân khấu trình diễn thì cái tiền cát-xê nó không quan trọng đâu, mà quan trọng là cái gì? Cái tiếng vỗ tay của người nghe. Nó làm ấm lòng và khuyến khích người ta tiếp tục sáng tạo, khuyến khích người ta tiếp tục đem đến cái hay, cái đẹp cho cuộc đời mình. Thôi thôi, đừng vỗ mà, khổ quá. Mình thì không hát được, mình thì cũng không có trình diễn gì đặc

[21:46]biệt được, nhưng mà cái tiếng vỗ tay của mình nó tạo ra được biết bao nhiêu là lời ca, tiếng nhạc đẹp cho cho cuộc đời này. Cho nên vì vậy, khi mà ta có dịp đi nghe nhạc, nghe trình diễn dịp nghệ thuật thì hãy chịu khó gì? Vỗ tay. Mà nhiều người vỗ một chút mỏi tay cái làm biếng, chứ đâu biết rằng cái người nghệ sĩ họ tập luyện cực lắm. Một bài hát ta nghe trên sân khấu ta nghe chừng 5 phút là hết một bài, nhưng để hát được 5 phút đó, cái người nghệ sĩ họ luyện tập mấy tháng á. Nỗi thuộc cái lời không là muốn chết rồi, rồi phải hát cho đúng nhịp, đúng điệu, rồi nhiều thứ lắm, cực khổ. Rồi cái người sáng tác, người hòa âm, người bè, người phối, ôi đủ thứ chuyện.

[22:29]Mà ta nghe qua 5 phút rồi ta thờ ơ, ta đâu biết rằng 5 phút đó là cái lao động của cả cả tháng trời của bao nhiêu người ở phía sau. Nhưng mà ta thì coi thường, hờ hững không vỗ tay. Vì vì vậy, mình chết không bao giờ mình lên cõi Trời được hết. À, còn cái người mà chịu khó vỗ tay đó mới hy vọng là chết mà lên cõi Trời, nha. Nhưng mà thôi đừng có vỗ tay thầy, nghe pháp thôi, mai mốt ai hát hãy nghe mà vỗ tay. Nhớ như vậy. Có một lần thầy kể câu chuyện không biết còn nhớ không? Thầy nói có cái ông đó ổng làm phước quá chừng, cái ổng chết, cái ổng xuống Diêm Vương. Cái cái ổng mới hỏi Diêm Vương nói:

[23:06]"Sao nhân quả không có công bằng?" Diêm Vương hỏi nói: "Ủa, ngươi nói làm sao nhân quả không công bằng?" Nói là: "Tại ở trên đời này trên sống trên thế gian này con làm phước quá chừng mà đáng lẽ con chết lên cõi Trời, chứ sao con chết con rớt xuống đây gặp Ngài?" Cái ông Diêm Vương ổng mới lật qua lật lại ổng coi cái sổ mà ghi công ghi tội của một người, ổng dòm thì thấy công không à, phước không à. Nhưng mà có một khoảng là đi nghe người ta hát không bao giờ vỗ tay. Ổng nói: "Đây, cái tội của ngươi là chỗ này đây." Thấy không? "Ngươi đâu có biết rằng cái tiếng vỗ tay nó tạo bao nhiêu điều tốt đẹp cho cuộc đời này, mà ngươi có tay để làm gì mà không biết

[23:44]vỗ?" Cho nên thôi không cho ngươi lên cõi Trời, như vậy. Có chuyện vậy, cho nên vì vậy là thôi ráng tập vỗ tay nha, tập cho vui đừng có sợ mỏi tay. Mình thấy mình vỗ tay đau tay hay mỏi tay chứ không có cực bằng cái người nghệ sĩ đâu, vậy. Trong cái bài Pháp Cú này, thì khi mà những vị luận sư, những vị lão thông tam tạng kinh điển đến cái khu rừng đó là nhẫn mong rằng khi mình thuyết pháp mà nghĩ rằng cái tài của mình uyên bác hơn cái vị Tỳ Kheo kia rất nhiều thì chắc là chư thiên trú ngụ ở đó sẽ vỗ tay, nhưng lại không nghe vỗ tay. Lý do là bởi vì đâu phải chư thiên trú ngụ nơi khu rừng đó đâu.

[24:26]Chư thiên ở trên trời cao, Ngài đến đâu cũng được hết, nên không phải trú ngụ nơi khu rừng đó, mà vì cảm mến cái đạo hạnh của vị A La Hán đó mà đến. Còn khi mà đông người quá, chư thiên lại lại giấu tung tích. Rồi khi mà các vị đó mới về hỏi Phật, cũng có ý như là nói sao chư thiên không công bằng, ha. Ổng tụng có bài kệ ngắn ngủn không có gì hết trơn, còn các vị là họ nói lão thông tam tạng kinh điển mà lại không được vỗ tay. Thì Đức Phật nói câu này là để khuyến khích thôi, chứ không phải là đạo Phật là như vậy. Nói dù ít nhưng mà có có chất lượng, có chiều sâu và được tụng lên bởi một con người tràn đầy đạo hạnh thì cái sự cảm ứng lên tới các tầng trời.

[25:08]Còn nếu ta nhiều mà không có chất lượng, không có cái chiều sâu của đạo hạnh từ nội tâm thì vẫn không cảm ứng được. Thì nghe câu này cái mình xúm nhau cái mình cái gì cũng ít ít hết thì sao? Lại trật. Không có đúng ý Phật. Vì sao? Vì Đức Phật luôn luôn khuyến khích là các đệ tử Ngài phải biết thuyết pháp độ sinh, nên làm sao cho mà cho đạo Phật, Phật pháp, cái chánh pháp được đến với nhiều người mà cứu độ tâm hồn của người ta. Biết bao nhiêu người khi ở trong cuộc sống này gặp những điều khúc mắc, đau khổ nhưng mà thoáng nghe được một câu kinh, một bài pháp mà đã đứng lại để để sống tiếp, để đi tiếp, có không ạ?

[25:52]Có nhiều người như vậy phải không? Thậm chí có người là suýt tự tử nữa. Có hồi đó thầy nhớ là lúc đó thầy giảng bộ Pháp Hoa, hồi đó là không có phương tiện chỉ có mấy cái đĩa cassette thôi, rồi một cô Phật tử, cổ đem xuống khi cổ làm việc mệt rồi cổ mới cổ mới mở cái bài kinh Pháp Hoa lên cổ nghe. Thì cái khu đó là cái khu nhà ổ chuột, ngăn vách nhau bằng những cái tấm ván thôi, ở bờ sông á. Thì cổ cứ nghe ngày này qua ngày kia. Một hôm, có cái ông ông bên hàng xóm qua ổng gõ cửa, ổng cảm ơn. Ổng nói rằng cuộc đời ổng quá đau khổ và ổng đã có ý nghĩ tự tử, để chờ không biết ngày nào. Nhưng mà không ngờ lại cái giường cổ nằm lại sát cái giường

[26:34]ổng nằm, cách nhau có cái vách mà không biết nhau. Cho nên cô này cổ cứ mở cái bài thuyết pháp là ông kia nghe sạch hết, nghe không sót chữ nào. Và nhờ nghe, ổng đứng vững lại được, ổng thoát ra khỏi nỗi đau khổ, rồi ổng sống tiếp, bước đi tới cuộc đời. Nên ta thấy như vậy, nên cái chánh pháp có lợi cho lợi ích cho chúng sinh là như vậy. Nên cái việc mà một cái người khi nói được một lời, hai lời để nâng đỡ tâm hồn người khác là cái công đức rất là lớn. Có khi ta cứu được cả cái cuộc đời của họ. Vừa rồi có một ông tiến sĩ Lozang người Ấn Độ, ổng mới đến Việt Nam thì đến một ngôi chùa ở Hà Nội, chùa Liên Trì á, ổng có nói chuyện.

[27:18]Thì ổng nói là theo thống kê của thế giới là mỗi năm Phật giáo mất 4% tín đồ vì các tôn giáo khác cạnh tranh và lôi kéo, mất 4%. Và ổng nói: "Nếu đúng theo cái con số với tốc độ như vậy thì đến năm 2050, đạo Phật mất sạch trên thế giới này, không còn. Chỉ còn trong những ngôi chùa hoang không ai đi tới và chỉ còn trong cái bảo tàng." Chúng ta nghe hết hồn không? Đau lòng. Vì cái tín đồ đạo Phật không đứng vững, không cạnh tranh được với các tôn giáo bạn và cái người mà thuyết pháp truyền đạo không nhiều. Mỗi người mình không nỗ lực để đem Phật pháp đến với người bên cạnh mình, cho nên Phật pháp sẽ bị lụi tàn như vậy.

[28:10]Thực sự một cái người mà hiểu đạo đúng mức rồi thì không ai làm lung lay được, không ai lôi kéo được. Nhưng còn rất nhiều người hiểu đạo Phật mơ hồ nên bị người ta lung lay, người ta nói bậy nói bạ cái tin theo và mình bỏ mất cái chánh pháp.

[28:30]Nhưng mà một điều ngược lại là ở Việt Nam mình thì cái điều đó lại ngược lại. Là nếu so với 10 năm trước thì cái số người xuất gia ở miền Bắc tăng lên gấp đôi, mà ở miền Nam số người xuất gia tăng lên gấp bốn lần. Số tín đồ cũng tăng lên rất là nhiều. Là ở Việt Nam lại ngược với các nước Phật giáo ở chung quanh ta. Phật giáo các nước chung quanh ta đang bị mất đi dần dần, vì các tôn giáo bạn họ đủ thủ thuật, họ có sách lược, có chính sách để xâm nhập và lôi kéo, phân hóa hết. Nhưng mà ở Việt Nam ta có cái duyên gì thì không hiểu thì Phật pháp lại có vẻ phát triển chứ không phải là không. Nhưng mà ta thì sao?

[29:12]Nếu mà chung quanh đạo Phật mất hết, còn mình Việt Nam mình thì Việt Nam mình sống được bao lâu? Cũng chịu không nổi, phải không? Cho nên vì vậy là ta cũng phải làm sao góp phần để cho Phật pháp được phục hồi lại ở các nước bạn, chứ không phải như vậy được. Mà chuyện đó là chuyện lớn, có khi là ngoài tầm tay của ta. Nhưng mà trong lòng mỗi người chúng ta phải có cái khát vọng đó, phải có cái lý tưởng, cái mục tiêu đó, thắp sáng, giữ gìn, bảo vệ cho chánh pháp được trường tồn. Vì nếu mà cái chân lý của Phật Đà mà tắt thì thế gian này thực sự là là chìm đắm. Đâm rất là lo. Cho nên vì vậy, tuy là cái bài kệ này Phật khen cái người

[29:57]nói ít, nhưng mà ở những nơi khác thì Phật luôn luôn khuyến khích là phải biết thuyết pháp, độ sinh. Mà cái quan trọng là cái động cơ bên trong á, tức là ta nói ít hay nói nhiều, cái động cơ nó không phải là sự khoe khoang, mà động cơ là cái tâm vị tha, muốn cho người khác được được lợi ích. Như vậy. Giờ ta nghe bài kệ khác. Không phải là trưởng lão, Dù tuổi cao tóc bạc, Mà không tịnh hạnh tu trì, Gọi suông có ích gì. Ai chân thật đúng pháp, Hiền lành tự điều phục, Trí tuệ không ô nhiễm, Mới xứng danh trưởng lão. Phật nói bài kệ này trong cái trường hợp thế này. Có một tôn giả tên là Lakuntaka Bhaddiya,

[30:40]còn rất là trẻ, thì ngài hầu Phật xong ngài đi ra ngoài. Lúc ngài vừa đi ra ngoài, thì có 30 Tỳ-kheo cũng hàng trưởng lão mới ở xa về để thăm Phật, đảnh lễ Phật. Thì lúc mà 30 vị đó đi ngang cái vị Tỳ-kheo trẻ tuổi thì các ngài không để ý, vì các ngài là niên cao lạp trưởng rồi, nên nghĩ mình là lớn, thấy ông Tỳ-kheo trẻ đi qua mặt không để ý, mà thoáng trong tâm nghĩ rằng chắc người này còn mới, không có gì đặc biệt. Thoáng. Phật đọc được cái tâm đó liền. Chưa bước vào cửa, còn đi ở ngoài hành lang ngoài, là Phật đã thấy được cái tâm mà khi đi ngang một ông Tỳ-kheo trẻ rồi cứ nghĩ là người không gì đặc biệt.

[31:24]Khi mà 30 vị Tỳ-kheo trưởng lão nó bước vào, chưa hỏi gì Phật, Phật đã hỏi, "Các ông có thấy một vị trưởng lão vừa

[31:35]đi ra không?" Thì 30 vị ngơ ngác nói, "Dạ không, con không thấy." Tại vì có một ông Tỳ-kheo trẻ măng à đi ra, nên các ngài không nghĩ đó là trưởng lão, không để ý, trong tâm coi thường. Tự nhiên vô cái Phật hỏi câu đó liền, "Các ông có thấy vị trưởng lão vừa đi ra?" Nói, "Dạ không thấy." Cái Đức Phật mới nói, "Cái người mà vừa đi ngang các ông hồi nãy đó chính là một một vị trưởng lão A-la-hán." 30 vị giật mình liền, mới biết là mình đã coi thường nhằm một bậc Thánh. Thì Phật sẵn đó nói cái bài kệ luôn là vậy đó. Tức là không gọi là trưởng lão dù tuổi cao tóc bạc. Đó, chỉ khi nào mà người đó là đúng pháp, là hiền lành,

[32:12]là tự điều phục, trí tuệ không ô nhiễm, đó mới là trưởng lão, tức là nói A-la-hán á. Nên sau này thì nhờ cái bài kệ này mà khuyến khích cái 30 vị đó mới hối hận rồi lại tinh tấn tu hành rồi cũng cũng đắc đạo. Ta phân tích bài này một chút. Trong đạo Phật á, có một cái nguyên tắc để phân cao thấp đó là bằng cái tuổi đạo.

[32:38]Bình thường là khi gặp nhau mình không biết ai là ai, không biết ai là chứng đạo, ai chưa chứng đạo, cho nên cứ thấy là thôi ai tu trước thì là người trên, ai tu sau là người em, cứ vậy. Cứ dựa vào cái tuổi đó cho nó đơn giản. Nhưng mà coi vậy chứ nó cũng không đơn giản. Vì sao vậy? Vì có cái người nhìn mặt thì lớn tuổi, nhưng mà lại tu sau. À có những người nhìn mặt thì trẻ tuổi, nhưng mà người ta tu trước. Ví dụ như ở cùng một cái chùa hay cùng một cái trú xứ, một cái vùng người ta biết nhau hết á thì người ta biết cái tuổi đạo của nhau. À biết thầy đó là vào trước, ông kia vào sau, nên khi có dịp ăn trai tăng hay có dịp mà hội họp thì

[33:21]họ tự phân ngôi thứ, cái người lớn thì ngồi trên, người nhỏ thì ngồi dưới, tại họ biết tuổi đạo nhau cả. Nhưng có những trường hợp mà những buổi hội họp nó đông nhiều cái khu vực đến, thực sự mình không biết ai tu trước tu sau. Cứ thấy già già tưởng tưởng tu trước, sự thật nhiều người lớn tuổi tu sau à, à lạ vậy. Thì có một lần vậy, cái những vị Bà-la-môn mới đến hỏi Phật là trong đạo Phật là cái việc phân ngôi thứ như thế nào? Đức Phật mới nói, "Đạo Phật không có giống như bên Bà-la-môn các ông, cứ mà nó lộn xộn. Vào một cái hội chúng của Bà-la-môn các ông, nó hỗn tạp quá. Cứ ngồi đó mà không có cao, không có thấp,

[34:07]không có nền nếp nên nó không có tạo thành cái kỷ cương. Còn trong đạo Phật coi vậy chứ có cái kỷ cương, mà cái nền nếp đầu tiên là dựa vào tuổi đạo trước, là ai cứ tu trước thì làm anh chị, ai tu sau làm em, đơn giản như vậy." Nhưng mà sự thật nó chỉ là một nguyên tắc thôi, chứ còn thật ra thì Đức Phật lại sao, đề cao cái đạo hạnh nhiều hơn. Bằng cớ là gì? Bằng cớ là khi mà Đức Phật vừa mới chứng đạo, ngài từ hoá độ ở Vườn Nai, rồi đi về lại Uruvela độ cả ngàn đệ tử, rồi sau trở về Vương Xá. Về Vương Xá rồi lúc đó mới có hai người bạn là Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên đến xuất gia. Hai người còn rất trẻ, mới hai mấy tuổi, mà còn 1000 người Tỳ-kheo mà trước

[34:53]đó Đức Phật độ là lớn tuổi, có những vị lớn tuổi hơn Phật, chứng A-la-hán. Nhưng mà khi Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên đến, còn rất trẻ, Đức Phật giao thống lãnh Tăng đoàn liền. Tất cả những vị A-la-hán đều không thắc mắc vì các ngài đắc đạo, nhưng mà những người chưa đắc đạo cứ thắc mắc hoài, không biết tại sao như vậy. Thì chỉ Phật mới biết thôi. Thì đây cũng là cái mà đạo Phật vượt qua nguyên tắc. Thì đây là cái chỗ mà nguyên tắc và không nguyên tắc. Ta sống trên đời, ta sẽ bị đánh đu giữa hai điều này: nguyên tắc và không nguyên tắc. Cái nguyên tắc là gì? Để cho nó có cái lề, cái thói, cái chuẩn mực

[35:35]mà ta nương theo, ta sống cho nó dễ, làm dễ có kỷ cương, dễ có nền nếp. Nhưng mà chính cái nguyên tắc đó cũng là sự ràng buộc. Nên có những lúc một bậc trí tuệ người ta bỏ nguyên tắc á. Và chính cái có những lúc cần phải bỏ nguyên tắc mới là trí tuệ. Mà Đức Phật nói rõ: cái chấp nguyên tắc đó là một ác pháp, một bất thiện pháp. Nên cái người mà cứ khăng khăng lấy nguyên tắc ra nói chuyện thì đó là một điều bất thiện. Ta tưởng là ta đúng, nhưng mà đó là một điều bất thiện, một điều bất thiện lớn á. Cái người mà chứng quả Thánh bắt đầu từ Tu-đà-hoàn thì chấm dứt được cái điều bất thiện này, tức là không còn chấp nguyên tắc nữa.

[36:19]Khi cần nắm nguyên tắc, khi cần buông nguyên tắc, rất là linh động, rất là tự tại. Đó, và đó là người trí tuệ. Còn ai mà cái gì cũng đưa nguyên tắc ra để mà bắt bẻ nhau, thì đó là người ác. Nhớ như vậy. Nhưng mà cũng không phải bỏ luôn nguyên tắc, vì trong bình thường, trong cuộc sống này nguyên tắc có cái giá trị giữ cho cuộc sống nó có nền nếp, có ổn định, như vậy. Mà thầy cũng thường hay kể về cái chuyện mà nắm và buông nguyên tắc này hoài. Đó ví dụ như một cái người cán bộ vậy. Nguyên tắc làm là gì? Tới tới 11:00 trưa phải nghỉ. Vừa đúng 11:00 chuông reo, đó là ai nấy xếp hồ sơ lại hết rồi đi nghỉ, nghỉ ngơi để chiều làm lại.

[37:02]Thì mọi người bỏ đi ra hết rồi, đóng cửa lại rồi. Thì có một cái ông ông này là Phó Chủ tịch thôi, chức Phó Chủ tịch phường đơn giản, ổng ra sân rồi cái ổng thấy có người chạy vô. Nhờ ký giùm chứng giùm cái đơn, làm sao cái đơn cho con đi học mà do cái giấy báo bưu điện gửi về trễ, ngày nay cũng vừa hết hạn. Nếu mà ký được trong sáng nay á thì chạy hết sức về tới trường á thì tới 4:30 chiều hết hạn để nộp cái đơn, chứ còn trễ qua ngày mai có thể là bị con mình bị mất cái dự cái học trong cái trường gì đó. Thì nếu mà đúng nguyên tắc thì ông này nói, "Thôi chiều bà tới, đầu giờ chiều tới, 2:00 tới." Mà nếu 2:00 chiều tới ký thì loay hoay thêm

[37:42]nửa tiếng nữa thì không kịp tới trường rồi cái trường trễ hạn luôn. Nên khi nghe bà trình bày vậy, ông này ổng mới gọi điện thoại, móc điện thoại di động ra ổng kêu cái người mà giữ cửa quay ngược trở lại, bỏ cơm quay ngược lại mở cửa ra cho ổng. Ổng vô ổng mở bàn mở ghế, ổng lục lấy con dấu lại ổng ký cho bà này đi. Thì ông làm một điều này không có nguyên tắc, sai nguyên tắc á, nhưng mà nó đúng với cái gì? Nó đúng với cái lý tưởng của một người cán bộ phục vụ nhân dân. Thì nó không nguyên tắc, nhưng mà nó đúng cái mục tiêu. Còn lúc đó mà chấp nguyên tắc là sai với cái tinh thần là vì nhân dân mà phục vụ.

[38:17]Nên cái người mà có trí tuệ là người sao? Là người luôn luôn nắm cái mục tiêu lý tưởng, chứ không nắm nguyên tắc. Khi nào cái nguyên tắc có lợi cho mục tiêu thì thì dùng nguyên tắc, khi nào nguyên tắc mà nó ngược với mục tiêu, bỏ nguyên tắc liền. Đó mới là trí tuệ, đó mới là mới là đạo đức.

[38:39]Giống như một cái anh, một anh công an giao thông cũng vậy. Mục tiêu của công an giao thông là gì? Là cái gì? Có hai cái mục tiêu để ta chọn lựa coi mục tiêu nào đúng nha. Một cái mục tiêu là canh phạt cho nhiều. Một cái mục tiêu khác là đừng để tai nạn giao thông xảy ra. Hai mục tiêu. Như vậy cái người công an giao thông chọn mục tiêu nào? Mục tiêu thứ hai là đừng để cho tai nạn xảy ra phải không? Cho nên họ mới ngăn gọi mấy cái người mà đi sai ngoắc lại nói: "Anh đi kiểu này là nguy hiểm. Đi kiểu này có thể gây tai nạn." Thì đó là cái người công an giao thông đúng nghĩa. Ví dụ như anh đi phạt, ngoắc lại một cái, nói cho biết:

[39:24]"Anh đi như vậy anh có thể gây tai nạn cho anh và cho người khác. Lần này tôi cảnh cáo, lần sau theo đúng luật tôi phạt anh với khung hình phạt thế này nha." Như vậy cái làm sao? Thì cái người này rất là sao? Cảm mến, rất là biết ơn. Tại vì thấy rõ ràng là cái ông này ổng không muốn mình bị tai nạn chứ không phải ổng canh ổng bắt ổng lấy tiền mình. Thì lòng rất là biết ơn, rất là cảm mến. Còn mà đụng đâu phạt mà phạt căng căng ra, cái tự nhiên lòng mình bị ức chế, mình nghĩ lúc đó mới thấy là không còn cái mục tiêu là làm giảm tai nạn giao thông mà chỉ có mục tiêu là canh lấy tiền, hai nó khác nhau xa lắm.

[39:59]Cho nên bởi vậy là cái người lãnh đạo trong ngành cũng vậy, phải giáo dục cái người nhân viên của mình dữ lắm để tạo hình ảnh đẹp trước mắt người dân. Là không phải lấy nguyên tắc đâu mà lấy cái mục tiêu là phục vụ nhân dân, làm giảm tai nạn giao thông thì đó mới là lấy được lòng tin yêu của nhân dân là vậy. Rồi trong chùa cũng vậy, trong chùa cũng một loạt các nguyên tắc. Một loạt các nguyên tắc: thì ăn cơm là phải đúng giờ, rồi giờ ăn không nói chuyện, vào chùa là phải ví dụ như thế này, có cái chùa nguyên tắc là: tiền bái Trụ trì, hậu bái Thích Ca. Một cái người vào chùa đầu tiên là phải đến chào Thầy Trụ

[40:41]trì trước rồi sau đó lên xá Tổ rồi mới vào đảnh lễ Phật. Đó là cái quy định mà Thầy cũng chẳng biết ai đưa ra cái này. Nhưng mà nó thành nguyên tắc, rồi có nhiều người làm sai cái bị la. Bị la sao: "Vào chùa không thấy Thầy Trụ trì đây không thấy sao vô lễ tui mà vô chạy lên lễ Phật không hả? Phải tiền bái Trụ trì, hậu bái Thích Ca." Mà sự thật là nhiều người không biết nguyên tắc đó. Cái vô thấy chùa là vô lạy Phật cái đã rồi từ từ mới xuống thăm Thầy sau và mình nghĩ trong lòng mình đâu phải là bất kính, phải không? Nhưng mà ông Thầy Trụ trì á ổng chấp cái nguyên tắc, ổng nói như vậy là bất kính ổng, coi thường ổng.

[41:16]Bởi vì cái luật đã đề ra là: tiền bái Trụ trì, hậu bái Thích Ca. Mà Thầy cũng không biết cái lệ này đâu ra, Thầy đọc kinh nát hết Thầy cũng không thấy cái lệ này nữa. Tức là do ở đâu đặt ra á và thành nguyên tắc và cái nguyên tắc này cố chấp cái làm làm khổ nhau. Hồi xưa hồi lúc Thầy còn nhỏ Thầy cũng bị một lần Thầy chạy té khói luôn á. Vô cái chùa đó dòm quanh quất không thấy ông Thầy cô nào cái tự động mình vô Chánh điện cái cũng tài lanh, te rẹt, gõ chuông boong boong boong, quỳ xuống lạy Phật. Thầy Trụ trì ổng ra: "Hớ, ai đó? Vô chùa mà không biết Trụ trì răng? Mà vô tự động lạy Phật!" Thì đâm đầu Thầy chạy quá

[41:51]chừng, dắt xe đạp chạy, chạy không kịp thở. Hồi đó mình nhỏ mình nhát. Rồi sau này Thầy ngồi tu rồi mà Thầy mới hiểu ra là sự thật là nó không phải vậy, lòng mình cũng không phải là bất kính. Mà ông Thầy thì ổng thấy cái người làm không đúng luật, ổng rầy. Ổng rầy cũng đúng thôi, vậy thôi. Nhưng mà mình lúc đó mình sợ quá cứ không dám tới cái chùa đó luôn. Mãi sau này Thầy đi tu lâu rồi thành Tỳ kheo lại vô lại thăm cái chùa đó, gặp lại ông Thầy đó. Ông Thầy chắc ổng không biết hồi xưa là ổng la cái Thầy chạy mất. Cho nên là trên cái nguyên tắc của đạo Phật á là cái người tuổi đạo nhiều thì làm anh làm chị,

[42:30]người tuổi đạo ít làm em, nó là nguyên tắc. Nhưng mà thực sự hễ chấp nguyên tắc là rơi vào cái pháp bất thiện, rơi vào ác pháp. Nên trong cái bài kệ này, Đức Phật cho thấy là cái tinh thần phá chấp, không chấp nguyên tắc là không có bị giới cấm thủ. Là nó không phải là cái người đó tuổi cao, tóc bạc mà gọi là trưởng lão đâu, mà chính vì cái giới hạnh chân thật ở bên trong mới gọi là một bậc trưởng lão. Đó. Thì ở đây Đức Phật định nghĩa một cái bậc trưởng lão là thế này: là chân thật. Chân thật này ta biết chưa ạ? Là không nói dối, phải không? Sống không khoe khoang, không dối trá, không lừa đảo, là không vì cái lợi riêng tư gì đó mà bày đặt.

[43:22]Đôi khi ta chấp nhận nói sự thật, dù khi sự thật đó nói ra làm cho người khác họ không ưa mình, nhưng mà đôi khi sự thật vẫn phải nói, ví dụ vậy. Thầy yêu quý Sư Phụ Từ Tân ở đây là cũng vì cái điểm đó á. Sư Phụ Từ Tân hay tự nói xấu mình lắm. Thầy cũng hơi ngạc nhiên, hồi lúc mà mới biết Thầy, Thầy cũng hơi ngạc nhiên là Sư Phụ Từ Tân cứ hay nói những cái lỗi của mình ra. Thầy cứ ngạc nhiên hoài. Thầy nói: "Con người này lạ thiệt!". Mà càng ngày thì mới thấy cái đó thật là dễ thương. Và chính cái điều mà nói thật mà hay nói lỗi mình là tưởng là khi nghe như vậy rồi người ta sẽ coi thường mình,

[43:59]không, càng ngày Thầy lại thấy càng yêu quý Sư Phụ Từ Tân này. Là chính cái người mà hay nói lỗi mình, đặc biệt như vậy. Đó là cái hạnh chân thật.

[44:12]Cái tính thứ hai mà Phật khen nữa là hiền lành. Hiền lành nghĩa là gì?

[44:19]Mình nghe hiền lành chứ hỏi bị hỏi bất ngờ: "Hỏi hiền lành cái gì?" mình lúng túng rồi nha! Hiền lành nghĩa là vô hại. Không có hại đến người khác, không xúc phạm đến người khác, không làm tổn thương của người khác trong cái cảm xúc và trong thể xác hay trong hoàn cảnh, trong đời sống, cái gọi là hiền lành, vô hại. Có một lần cách đây cũng không lâu, có người mẹ dắt người con gái đến gặp Thầy, mới nói là: "Con con giống như nó bắt đầu bị căng thẳng, trầm uất gì đó." Cái Thầy mới hỏi, bé nói: "Con vì sao mà con bị như vậy?" Nó: "Dạ con vì làm việc nhiều." Cái Thầy mới nói: "Cái tuổi của con mà làm việc nhiều,

[45:03]ngủ qua một đêm sáng dậy hết, không có gì phải trầm uất. Con bị trầm uất này là con bị áp lực về cảm xúc. Trong công việc của con, con bị áp lực về cảm xúc, chứ con làm việc đầu óc dù rất cực, ngủ qua đêm sáng hết ở cái tuổi của con. Con bị áp lực cảm xúc, con phải nói ra coi nó là cái gì? Cái áp lực cảm xúc đó làm cái gì làm cho con chán nản, con tuyệt vọng, con thất vọng, con buồn, con khổ, tức là áp lực lên cảm xúc nó mới đánh vào tâm hồn con, nó hư cái bộ não con mà thành bệnh trầm uất." Cái nhỏ nó mới nói thật. Nó: "Dạ con bị người ta nói oan." Đó, cái đó nó nằm chỗ đó. Tức là cái gì đánh vào cảm xúc thì mới hư con người.

[45:43]Thì nhớ, một cái người hiền lành tức là một người vô hại. Vô hại là không hại người khác đến thân thể, không làm người ta đau thể xác, không gây lên cái đau tâm hồn, không gây cái áp lực lên cảm xúc của người ta là không đau tâm hồn, rồi không làm tổn hại đến tài sản, uy tín, cái hoàn cảnh của của người khác. Đó gọi là hiền lành, đó gọi là vô hại. Đúng không? Còn ta đó, ví dụ có người nói: "Sao đời con con không có làm gì ác mà sao con khổ quá?" Có ai hay nói câu này không? Nhiều người nói lắm. Thì sự thật là nếu mà ta nghiệm kỹ một cái, đừng tưởng là mình không ác. Mình đã ác rất nhiều. Đã ác cái gì?

[46:28]Đã ác cái miệng lách chách của mình. Mình hay nói những điều làm tổn thương tâm hồn, tổn thương cảm xúc người khác. Nói: "Con đâu có cầm dao đâm ai?" Cầm dao đâm ai thì vô tù mất rồi, còn đâu nữa! Hay: "Con đâu có cướp giật của ai?" Cướp giật thì thế nào cũng bị công an bắt à! Nhưng mà lời nói chưa đủ để truy tố hình sự nhưng làm người khác đau đớn, đó vẫn là hại. Cho nên cái người hiền lành là vô hại, là không gây lên cái áp lực lên cái cảm xúc của người khác, không làm tổn thương đến tinh thần người đó người khác. Cho nên cái bậc Thánh, một bậc hiền lành là vô hại trên mọi phương diện. Vậy đó.

[47:11]Thứ ba là tự điều phục. Cái chỗ tự điều phục này hay lắm à! Tự điều phục mà ta hay gọi là tự kiềm chế. Tự kiềm chế nó có hai cái loại tự kiềm chế: một cái loại là ta chịu đựng kiềm chế trong cái đau đớn, một cái loại là ta tự kiềm chế trong cái dục lạc hưởng thụ. À, hai dạng này. Ví dụ có người hỏi Thầy, nói: "Thưa Thầy là con còn là tuổi mới lớn, cái sinh lý à cái sinh lý của tuổi mới lớn rất là mạnh. Nhưng mà con hiểu đạo rồi thì con biết cái điều đó không có chính đáng. Con cũng muốn giữ mình thanh tịnh để tu tập. Nhưng mà do cái tuổi con mới lớn nên cái sinh lý nó hay đòi hỏi bức bách, vậy con phải làm sao?" Thầy mới nói thế này:

[48:03]"Có nghe chuyện anh hùng Nguyễn Văn Thương mà bị giặc cưa chân sáu khúc không?" Nơi đây ta nghe chưa? Là cái anh hùng Nguyễn Văn Thương khi bị giặc bắt và để điều tra thì trong cái cách mà để tra tấn á thì lấy cái cưa cưa mà cưa gỗ cưa chân cưa rẹt rẹt. Cưa khúc thứ nhất thì ông này cũng không khai. Mấy bữa sau thấy vết thương hơi vừa khô khô cái ra hỏi ông cũng không khai, lấy cưa cưa rọt rẹt rọt rẹt lần nữa. Máu chảy đầm đìa, coi là xương kêu ót ét rộc rộc rộc rộc, gãy khúc thứ hai. Làm tất cả sáu lần lên tới háng luôn. Hai cái chân lên tới háng, mỗi chân là ba khúc, cưa làm ba lần. Ổng vẫn không khai thì giặc mới nói rằng:

[48:47]"Ông là một sinh vật bằng thép, chúng tôi chịu thua ông." Đặt mình trong trường hợp đó mình khai không? Có nhiều người khai hết.

[49:01]Như thầy, như thầy khỏi cần cưa. Như thầy là chỉ cần cái gì? Chỉ cần cho thầy nghe nhạc sến tới bài thứ tư là con hỏi nhiêu thầy khai sạch. Chịu không nổi.

[49:16]Cái gì hạ, mỗi lần mà em buông tiếng hát thì tôi... gì nắn nót cung đàn gì đó, mày cho thầy nghe chừng sáu lần mấy cái bài đó cái gì, cái gì nè, thầy cũng quên mất mấy bài đó, sợ quá. Cho nghe tới bài thứ tư là hỏi thầy khai, khỏi cần cưa chân thầy chi cực. Thì bây giờ ta tưởng tượng mình là anh hùng Nguyễn Văn Thương đó, ta tưởng tượng là khi mà cưa thì cái tâm ông lúc đó như thế nào? Chịu đựng, phải không ạ? Chịu đựng. Chỉ có cái là cái sức chịu đựng ổng phi thường quá, khiếp quá. Đau tới mức độ đó mà cái cái chịu đựng nó vẫn cao hơn. Đó, thì thầy mới nói với cái người thanh niên kia, thì đó là một dạng chịu đựng đau,

[49:58]còn con, con phải chịu đựng cái sự bức bách của sinh lý của tuổi trẻ. Mà con chịu đựng qua sáu lần giống như anh hùng Nguyễn Văn Thương hết liền. Cứ tin, cứ tin thầy. Nó hù mình tới sáu lần thôi, không có tới lần thứ bảy. À, mà nếu mình đủ sức bình tâm chịu đựng, chịu đựng cái bức bách của sinh lý là cái sự hưởng thụ dục lạc là không có lần thứ bảy, hết liền, thanh tịnh liền, nghe lời thầy đi. Thầy cũng chưa gặp lại, hổng biết tới lần thứ bảy chưa hay trốn thầy mất để lần thứ tám rồi, hổng hiểu. Bây giờ những cái khác cũng vậy. Ví dụ như khi ta một người ghiền đánh bài, ở đây có ai ghiền đánh bài không, cho thầy xin địa chỉ.

[50:40]Khi cái ghiền nó khởi lên, ta làm sao? Tự điều phục, tự kềm chế lại, chịu đựng cái ghiền đó, và cái ghiền đó nó sẽ lặp đi lặp lại mấy lần? Sáu lần, là không còn lần thứ bảy nữa, là ta chiến thắng luôn cái cái ghiền đánh bài. À, bây giờ hổng đánh bài mà đánh số đề nha, đánh số đề, ừ, đánh số đề. Rồi có ai mê cái gì nữa nói thầy nghe? Game, à game. Game, già rồi mà game cái gì nữa trời. Mấy tuổi trẻ nó ham game. À. Hồi khi mà cái game nó bắt đầu mới du nhập vào Việt Nam thì ngay từ đầu thầy đã thấy cái này có một cái gì đó nó sai lầm, cho nên thầy không bao giờ đụng tới, không bao giờ. Mà lúc đó nhiều người coi cái đó như là một trò

[51:30]chơi của trí tuệ, nhiều người thích lắm. Nhưng mà ngay từ đầu thầy đã đánh giá cái này có cái gì sai đây nè, nhưng mà thôi có một mình mình thấy thôi thầy im lặng không bao giờ nói. Cho đến khi game nó phát triển nhiều, thầy nói rằng cái tai họa tới rồi, tới với thế giới, nên trong một số bài giảng thầy đã nói tới, cảnh báo cái nguy hiểm của game. Thiệt đúng vài năm sau là thôi, nghĩa là những đứa nhỏ mà nó giết người, giết cả người thân mình để lấy tiền chơi game thì đúng rồi, thành một đại họa của thế giới rồi. Mà ban đầu ta cứ tưởng đó là trò chơi của trí tuệ. Nó vẫn tạo thành cái nghiện, vẫn tạo thành cái nghiện.

[52:05]Nên để mà vượt qua được điều này thì cái người đó phải tự mình điều phục, tự kềm chế, đó, chịu đựng cái cơn nghiện, cái cơn thôi thúc, cái cơn thèm muốn của dục lạc đó, chịu đựng. Cứ nghĩ như anh hùng Lê Văn Thương mà bị cưa chân sáu lần. Cưa chân sáu lần người ta chịu được thì mình làm sao? Cái nghiện game, nghiện bài, nghiện nhậu, nghiện người yêu, không là gì cả, phải không? Nothing, không gì cả, đơn giản vô cùng. Mỗi khi mà ta muốn gục ngã, à, mỗi khi ta muốn gục ngã vì một cái sự lôi cuốn của thế gian này thì hãy nghĩ tới cái anh hùng Lê Văn Thương mà chịu đựng cưa chân được sáu lần. Hãy nghĩ tới hình ảnh đó ta sẽ thấy là mình

[52:53]sẽ đủ sức mạnh để vượt qua tất cả nha. Đó gọi là tự điều phục đó, Phật dạy đó là tự điều phục, tự kềm chế đó. Một yếu tố nữa mà Phật đánh giá của một bậc thánh nữa là có trí tuệ. Cái có trí tuệ này thì nó trên nhiều phương diện, nhưng cái chữ có trí tuệ trong cái bài này thì Phật ám chỉ rằng đây là một người có khả năng giáo hóa người khác, giáo dục người khác. Là ta tu lợi ích cho mình rồi, vượt qua những lỗi lầm của mình rồi, tự điều phục mình được rồi, nhưng phải đủ cái lời nói để làm chi? Để mở tâm trí cho người khác, chứ không có tu một mình. Người có trí tuệ là mình chia sẻ được đạo lý với với người khác.

[53:41]Nhưng mà cái chia sẻ đạo lý này có nhiều hình thức. Ví dụ như ta xuất gia, cái tuổi đạo ta đủ, uy tín ta có thì ta có thể đăng đàn thuyết pháp, cái đó giống như thầy đây, gọi là đăng đàn thuyết pháp, cũng là một dạng chia sẻ đạo lý. Nhưng mà có khi ta chưa phải là người xuất gia, chưa có uy tín để đăng đàn thuyết pháp như một pháp sư thì sao? Trong cái sự tiếp xúc của hằng ngày của mình với mọi người mình vẫn chia sẻ đạo lý được và như vậy ta vẫn là một người có trí tuệ, vẫn là làm nên được những công đức ở trong đời. Nói: "Trong cuộc sống mình làm sao chia sẻ đạo lý?" Bằng cái đời sống mẫu mực của mình,

[54:22]bằng cái đời sống mẫu mực và bằng cái lời nói đạo lý khéo khéo, ít ít, nhớ như vậy. Nói đạo lý khi ta còn cư sĩ đừng nói nhiều. Vì sao vậy? Vì sao?

[54:41]Thầy không biết á, nhưng mà có một cái điều có tâm lý rất lạ: khi một người cư sĩ mà nói về đạo lý nhiều, người ta nghe người ta ghét. Có không? Có những người cư sĩ mà cứ gặp mình mà cứ nói đạo lý mình nghe mình cảm thấy bực. Lý do? Lý do: Phước chưa đủ, đức chưa đủ. Cái đạo lý của Phật giống như là ngọc, là vàng, mà cái người cầm ngọc, cầm vàng đó phải là người nào? Giàu sang, phải không? Còn ví dụ như bây giờ trong một số đông vậy, có cái người quần áo thì rách rưới mà đeo một sợi dây chuyền vàng mấy lượng vàng, mình nhìn thấy sao, mình tin không? Không tin. Dù là vàng thật của người đó mình cũng không tin. Mình nói:

[55:34]"Thằng này nó đeo vàng giả à!" Mà nó cứ lượn qua lượn lại, càng đi qua đi lại khoe cái sợi dây chuyền vàng lóng lánh chừng nào mình càng ghét chừng nấy, phải không ạ? Vì nói: "Mày xạo, đeo vàng giả đâu!" Nhưng mà nếu cái người đó họ mình biết họ giàu sang, mặt mày đẹp đẽ, tóc bóng lượn, quần áo vest mà đeo sợi dây chuyền vàng thì mình thấy sao? Bình thường, phải không, thấy bình thường. Thì cũng vậy, khi cái người mà đủ đức á, nói cái đạo lý của Phật, nói nhiều mình nghe mình không chán. Không biết thầy nói nãy giờ có ai chán chưa kìa.

[56:07]Nghe mình không chán, nhưng mà cái người mà chưa đủ đức, nói mà tới câu thứ ba bắt đầu mình thấy khó chịu. Nên do đó, cái việc mà chia sẻ đạo lý với người khác nó là một bổn phận thiêng liêng, ta phải làm chứ không thể không làm, nhưng mà làm sao? Làm sao cho người ta đừng ghét. Tức là nói vừa đủ, nói vừa đủ thôi. Và phải lấy cái cuộc sống mình để bảo đảm cho cái lời nói đó. À, nghĩa là khi mình nói đạo lý đó người ta nhìn người ta... ví dụ người ta nói: "Nay chị đi đâu vậy?" Nói: "Tôi đi chùa." Cái thì họ cũng chưa biết mình đi chùa làm cái gì, sau đó mình mới nói thêm là: "Để đi học đạo, sống một đời sống

[56:48]cao thượng, thoát khỏi những lầm lỗi thế gian." Mình nói tới câu đó là bắt đầu họ nghi mình rồi đó. Bắt đầu nói: "À, không biết bà này bả tu tới đâu mà bả nói nghe ghê quá." Bắt đầu bảo, họ mới nhớ lại từ lúc họ biết mình tới bây giờ mình có quậy không, phải không ạ? Đó, đó cái tâm lý là vậy. Hễ khi nghe mình nói đạo lý là bắt đầu họ lục lại lý lịch của mình liền. Họ lục lại coi trước giờ làm sao, có chửi mắng ai, có ăn cắp gì không, nọ đó, thì để coi có cái lời nói này có bảo đảm hay không.

[57:21]Ví dụ như bây giờ nói như thầy đi tu rồi thầy cái duyên số đưa cái trở thành giảng sư. Giảng sư rồi lần lần cái những bài giảng thầy nó về lại đúng những cái quê nhà của thầy, cái ngày hồi nhỏ thầy ở đó. Thì những cái người mà ngày xưa mà thầy từng biết kia nọ đó, hàng xóm láng giềng thì bây giờ họ biết hết, họ biết thầy bây giờ đi tu làm giảng sư. Nhưng mà nếu hồi nhỏ mà thầy quậy thì sao? Họ đem ra họ đàm tiếu à nha, ha, đem ra họ đàm tiếu liền. Đem ra đàm tiếu là sao? Đàm tiếu là: "Ôi, hồi đó thằng đó nó vầy, thằng kia nó vậy vậy" cái mất giá trị, nó không cái đời sống mình không bảo đảm được cái đạo lý của mình.

[57:57]Mà đừng có nói hàng xóm gì đâu, nói Phật tử thầy thôi. Tại sau này cái thầy gặp lại những người bạn học của thầy, những người bạn học đó hơn 30 năm xưa, rồi cái khi làm lễ trên núi họ cũng lên núi họ dự lễ, cái gặp mấy Phật tử. Mấy Phật tử thì mới khều mấy người bạn học đó ra hỏi: "Hồi xưa thầy có bồ không?" Lục lại lý lịch liền.

[58:22]Thì có hai cô bạn của thầy, cái một cô mới lật đật nói: "Không có đâu, thầy là nghiêm túc này nọ." Còn cái cô kia tức nói: "Tao tính chọc mấy bả, tao nói tao là bồ của thầy đây nè, mất công thầy đi đính chính tội nghiệp là thôi tao không nói." Mà cái tâm lý nó là vậy, khi nghe một người nói đạo lý cái ta luôn luôn đánh giá đời sống đạo hạnh người đó có xứng với cái lời nói này hay không. Cho nên cái việc mà có trí tuệ để chia sẻ đạo lý với người khác nó là một bổn phận, là công đức rất lớn, nhưng mà đòi hỏi đời sống mình sao? Phải bảo đảm á. Bảo đảm, do đó ta lượng sức của mình, ta lượng cái đức của mình

[59:00]mà nói nhiều hay ít với với mọi người chung quanh về về đạo lý nha. Điều này rất là quan trọng. Cái thứ năm cái thứ năm là Phật nói là không ô nhiễm, là có nghĩa là không hưởng thụ dục lạc, cái gì mình gọi là không ô nhiễm. Trong cuộc sống này thì ai cũng khát khao đi tìm hạnh phúc. Mà thực sự ngay cả đạo Phật cũng là đi tìm hạnh phúc, mà Phật nói theo một cái vế ngược lại là không còn đau khổ. Phải không? Tứ diệu đế mà, Khổ Tập Diệt Đạo, cái Diệt là cảnh giới hoàn toàn hết khổ. Như vậy rõ ràng không khổ tức là hạnh phúc. Như vậy mục tiêu của đạo Phật cũng là đi tìm hạnh phúc. Chỉ có một điều cái hạnh phúc của đạo Phật là một sự cao

[59:52]siêu thanh tịnh, ta không hình dung nổi trừ những bậc đắc đạo, còn người thế gian thì họ hình dung ra những hạnh phúc mà có sẵn trên đời này, ví dụ như cái gì?

[1:00:08]Ví dụ như cái gì?

[1:00:12]Ăn, ăn ngon, mặc đẹp, tiền nhiều, giàu sang, danh vọng, lời khen, chức tước và ái dục. Ái dục cũng là một cái người ta được cho là cái hạnh phúc lớn, đó. Cho nên mới lớn lớn lên bắt đầu là bày đặt yêu hết trơn rồi, đó hả? Sư cười toe toét không biết sư có yêu chưa không biết sư cười toe toét, sư mắc cười, ừ. Thì những cái đó á ta gọi là hạnh phúc, những đó ta gọi là hạnh phúc, nhưng mà sao? Đức Phật lại gọi đó là ô nhiễm, gọi là ô nhiễm. Chính vì cái mà người đời gọi là hạnh phúc mà Phật gọi là ô nhiễm nên có một thời gian có những người họ chống Phật, trong thời Đức Phật á. Họ nói rằng Đức Phật là một người rao giảng một loại đạo lý

[1:00:59]làm mất đi cái ý nghĩa cuộc sống này, giết chết ý nghĩa cuộc sống này. Là vì những điều mà người ta cho hạnh phúc thì Phật cứ nói là ô nhiễm. Nhưng cái người nào mà tin Phật, thực hành theo lời Phật dạy mà tâm đạt được cái thiền định thanh tịnh hay thánh quả, bất ngờ thấy một cái hạnh phúc khác, vĩ đại hơn nhiều thì mới thấy rằng Phật đã nói đúng, những cái dục lạc của thế gian mà nào giờ ta tưởng là hạnh phúc sự thật chỉ là là ô nhiễm, là tăm tối thôi. Đây là cái điều mà nó nó lật ngược lại giữa đạo và đời, mà rất là khó nói chuyện, rất là khó nói chuyện. Cho nên nhiều khi là ta vào trong chùa ta ít nghe nói những điều gọi là tế nhị.

[1:01:47]Ví dụ bây giờ ông thầy ổng tu, ổng tin theo Phật thì ổng biết rằng cái chuyện trần gian là ô nhiễm, ái dục là ô nhiễm, ổng biết rồi đó. Nhưng mà khi một người cư sĩ đến với chùa, đi lễ chùa, ổng cứ kêu người cư sĩ tới ổng nói nè: "Con, ái dục là ô nhiễm nha con." Đó là: "Ràng buộc là đau khổ lắm nha con." Thì sao? Người kia nghe rất là khó chịu, vì sao? Vì đối với người kia sao? Ái dục vẫn là vẫn là hạnh phúc. Người yêu đang còn chờ ngoài cổng, thấy không? Ví dụ vậy. Nghĩa là thì bây giờ mà nói ngược lại đó là lý do mà quý thầy rất là khó nói. Nhưng mà hôm nay ta giảng kinh Phật, ta buộc ta phải nói thẳng.

[1:02:25]Ta buộc phải nói theo đúng theo quan điểm của đạo Phật về sự thật những dục lạc của thế gian là ô nhiễm, vậy. Mà người nào có thể tin chắc điều này, hiểu chắc điều này thì đây là người có căn cơ tu tập rất là lớn. Còn người nào trong lòng vẫn phân vân, phân vân, thế gian đời đẹp quá, thì người này căn cơ tu tập thấy còn thấp lắm, thấy còn thấp. Thì nói như vậy không biết có đụng chạm ai không, thôi nếu có đụng cho thầy xin lỗi.

[1:02:59]Tới bài kệ thứ ba, cái bài này Phật rầy thầy đây nè: "Không phải nói lưu loát, không phải sắc mặt đẹp, mà gọi là lương thiện nếu lòng còn gian dối. Chỉ được gọi hiền thiện nếu là người nhổ sạch tâm dối gian, kiêu mạn, ganh tị với tham sân." Phật nói bài kệ này trong trường hợp thế này. Có một số vị trưởng lão tu lâu rồi nhưng mà thời Đức Phật bắt đầu người ta xuất gia đông quá. Mà xuất gia đông thì không phải ai cũng chứng A La Hán được hết. Có nhiều vị chưa chứng A La Hán, nhưng mà tuổi đạo vẫn cao dần, cao dần. Và các vị đó lợi khẩu đến nỗi cũng đi thuyết pháp được. Thì các vị đó thuyết pháp à cũng thay Phật đi để tiếp

[1:03:46]xúc người này, nhóm này nhóm kia để nói đạo được. Nhưng mà khi về lại tịnh xá đó thì lại không được cái sự chăm sóc ân cần của những người sa di trẻ. Tại trong cái luật của đạo Phật là những người sa di trẻ phải hầu hạ, chăm sóc những bậc Tỳ kheo trưởng thượng. Vì những bậc Tỳ kheo trưởng thượng là lần công đức người ta lớn và sức khỏe người ta kém, nên rất cần được sự hỗ trợ, chăm sóc. Đến nỗi mà trong cái luật của sa di ghi rõ mà, tức là đệ tử tối là phải xoa vỗ cho thầy mình. Tức là lạ như vậy, ghi rõ trong luật luôn, luật của sa di đó, ai mà đi tu sa di là biết có cái luật này, rất là lạ. Thì việc đó nó từ thời Đức Phật là vì các Tỳ kheo,

[1:04:28]thì một số vị trưởng lão mà gọi là giảng sư này thì lại không được cái chăm sóc, vì cái sự chăm sóc nó coi vậy nó vẫn là một sự tự nguyện, nghĩa là ai có duyên với ai thì chăm sóc, chứ còn không có bắt buộc lắm. Thầy kể lại chuyện này mà thầy cũng cảm thấy hối hận vì cái điều trong đời mình. Hồi đó khi thầy đi vô chùa tu thầy còn làm điệu nhỏ, thì trong chùa đó thì do thầy còn cái sức khỏe, còn trai tráng nên thầy phải lao động, ra làm ruộng, làm lúa đồ, mà việc nặng mình gánh vác. Trong đó có một Thượng tọa già, vị Thượng tọa đó sống rất là khắc khổ, mà rất là đạo hạnh, tinh nghiêm. Mà ổng sống ổng tự lập và cô độc lắm, nghĩa là ổng đến rồi ổng đi.

[1:05:14]Chùa thì là nơi trú xứ chính của ổng, nhưng mà ổng hay đi giáo hóa là vì ổng đạo hạnh tinh nghiêm cho nên các Phật tử khắp nơi rất là yêu kính. Mỗi đạo tràng khi mở tu Bát Quan Trai đều nhờ vị Thượng tọa đó tới truyền giới, giảng dạy, vì mỗi lời của vị đó nói ra người ta xem như vàng như ngọc. Vì sao? Vì người ta nhìn vào đời sống, đời sống ổng sống rất là khắc khổ. Mà ổng càng ngày càng lớn tuổi, thì lúc đó cái có mấy thầy lớn ở trong chúng, thì chúng nói mới kêu thầy đó, kêu thầy là hãy hầu hạ cái vị Thượng tọa đó. Thì do là thầy không thể bỏ cái lao động được, vì trong chùa thời đó không có mấy người mà đồng

[1:05:58]áng, công việc cũng nhiều, vừa phải chẻ củi, làm bếp, làm đồng này nọ, công việc nhiều nên thầy cứ phải ráng gánh vác chuyện ngoài. Rồi cái thời gian lại không còn nhiều để tụng kinh, ngồi thiền đồ, hay xem kinh, đọc sách đồ, thời gian không còn nhiều, mà vị Thượng tọa đó thì ổng cứ đi đi về về, nên mỗi khi ổng về thì thầy đến thầy hầu, nhưng mà ổng hay đem cái luật ra để ổng ổng nhắc thầy là phải làm thì phải cho đúng. Và thầy rất là khó xử, ví dụ khi thầy xin lấy bộ đồ ổng để đem giặt thì ổng nói rằng muốn giặt đồ ổng phải lấy khăn cái lược nước, chứ không được xách nước lên mà giặt liền. Phải đúng cái luật là phải đổ nước nó qua cái lọc

[1:06:36]rồi lấy cái nước lọc rồi mới được giặt đồ. Thầy lúc đó thầy lúng túng tại vì trong chùa không có cái cái đồ lọc, rồi thầy không biết làm sao loay hoay mà công việc bên ngoài rất nhiều, mà không biết cái lọc nó lấy ở đâu ra, cho nên làm cho thầy hầu hạ vị Thượng tọa đó nó không có trọn. Sau này vị Thượng tọa đó ổng tịch, ổng tịch bằng cách là khi ổng tới cái lúc mà ổng ổng già yếu, ổng thấy rằng ổng ổng bệnh như vậy sẽ làm phiền chúng, ổng nhịn ăn, nhịn uống chết luôn. Khiếp thiệt, cái ý chí con người dễ sợ thiệt. Và khi ổng mất ổng tịch rồi thầy cứ ân hận, thầy nghĩ có khi cũng là cái lỗi của thầy là do thầy hầu hạ không có chu đáo.

[1:07:13]Cứ nghĩ rằng mình lo việc trong chúng nhiều, thời gian không còn nhiều, ổng đi đi về về không ổn định thời giờ giấc, thầy khó phục vụ, mà những cái yêu cầu của ổng nó gay gắt quá, nó theo luật quá, thầy không đáp ứng được cho nên thầy cũng không có tận tâm. Mà có khi chính vì thầy không tận tâm, ổng cảm thấy ổng làm phiền mọi người, ổng đã tự tìm đến cái chết của mình. Nên thầy cứ day dứt hoài cả đời mình như vậy. Còn cái luật Phật ngày xưa á là cái người sa di trẻ phải hầu hạ hầu hạ các bậc Thượng tọa lớn, thì ở đây các vị trưởng lão giảng sư này lại không được cái duyên đó, đi thuyết pháp về

[1:07:51]nhưng mà lại không được hầu hạ, cái các vị mới bực, mới đến mét Phật. Mét Phật là: "Tại sao con cũng là một trưởng lão, con có thể thuyết pháp độ sinh, nhưng mà khi về tịnh xá lại không được những sa di hầu hạ như những vị trưởng lão kia?" Thì Đức Phật mới rầy bằng một cái bài kệ như vậy: "Là không phải nói lưu loát, cũng không phải mặt đẹp, mà được gọi là hiền thiện. Chỉ khi nào người nhổ sạch tâm dối gian, kiêu mạn, ganh tị với tham sân thì mới gọi là một bậc hiền thiện." Phật lại rầy, đó. Cho nên Phật cho rằng Phật trách là khi mà có cái tâm ganh tị đó thì đó là chưa có đúng. Cái câu chuyện cái nó nghĩa là như vậy,

[1:08:34]Thì cái việc này ở trong đạo Phật nó tự nhiên, chứ không có bắt buộc. Chính vì không bắt buộc cho nên có người được và người không. Ở đây là Phật để cho nó nó đi theo duyên tự nhiên chứ không có phân công. Thì ta cũng không biết như thế nào, nhưng mà sự tình này đã xảy ra và nó sinh ra một cái trường hợp này, là có những vị đó ganh tị vì không được chăm sóc. Và vị đó ỷ lại mình ở chỗ là mình có thể rao giảng được chánh pháp, thuyết pháp được thì lại cho mình là xứng đáng được hưởng cái này, xứng đáng được hưởng cái kia, Phật rầy ngay cái đó liền. Nên cái người mà càng thuyết pháp thì phải càng sao?

[1:09:16]Càng phải hiền thiện, phải nhường nhịn và phải biết tùy duyên, không đòi hỏi. Thì chính cái tâm mà hiền thiện, không dối gian, không ganh tị, không đòi hỏi đó nó lại bảo đảm cho cái lời thuyết pháp của mình. Còn mình cố gắng nói nhiều, nói hay mà cái tâm mình còn những cái đòi hỏi á thì sự thật là chưa có bảo đảm được cái lời lời giảng của mình. Còn đa phần người ta mãn nguyện khi thuyết pháp thành công. Là khi thuyết pháp, đăng đàn thuyết pháp mà được người khác thích thì cảm thấy rằng à sự nghiệp tu hành của mình như vậy là được rồi. Không ngờ đó là một cái sai lầm lớn. Và Đức Phật rầy cái chỗ đó liền:

[1:09:58]Đừng có nghĩ rằng mình nói lưu loát mà mình đã là đã là người chân chính, đã gọi là tu hành thành công đâu. Mà chính cái tâm á, chính cái nội tâm hiền thiện, diệt trừ hết những cái tham, sân, gian dối, đó mới là cái sự tiến bộ trong đạo. Chứ còn đa phần cái người tu mà đăng đàn thuyết pháp được vài bài, thấy người ta có vẻ thinh thích, người ta khen khen rồi mãn nguyện coi như đời tu đã đã thành danh thì là một cái sai lầm rất là lớn. Mà cộng thêm cái người nào mà có cái ngoại hình đẹp đẹp ví dụ như sư đây nữa đó mà nghĩ rằng mình ngon nữa thì lại là một sai lầm lớn. Cho nên không phải ngoại hình,

[1:10:35]cũng không phải ăn hay nói giỏi mà mà chính là nội tâm của mình. Mà chưa có hết đâu nha, đừng tưởng cái người thuyết pháp là cái người ngon lành đâu. Vì sao vậy? Vì nếu mình không nỗ lực tu, mình không hiểu hết lời Phật dạy, thế nào cũng giảng sai. Mà giảng sai một cái, gieo rắc một chút tà kiến vào lòng của nhiều người, tội đó rất nặng, tội nặng lắm á. Ta còn nhớ chuyện ông già chồn không ạ? Đó. Ông chỉ nói rằng là 500 kiếp xưa, ông chỉ trả lời với một người nào đó rằng là một bậc chứng đạo rồi không còn bị kẹt trong nhân quả, và cái lời nói đó nó lan truyền ra nhiều người. Nhiều người cứ tin như vậy, và ông phải đọa làm 500 kiếp làm con chồn.

[1:11:28]Cái câu nói đó sai. Mà lúc đó là ông là một bậc thượng tọa rất có uy tín. Người ta mới đến hỏi và người ta tin, và người ta lan truyền cái cái lời nói của ông đi, không ngờ đó một điều tà kiến. Mà đến mức độ ông vẫn hiểu sai cái chỗ đó, không phải là dễ. Và đó là trường hợp ông á, còn trường hợp của chúng ta cũng vậy, vì ta chủ quan, mình học đạo nhiều rồi nghĩ rằng mình đã hiểu đúng rồi, hiểu hết rồi. Rồi thế nào cũng nói bậy, vì chưa ai hiểu hết, chưa ai hiểu đúng cả, trừ Phật mà thôi.

[1:12:10]Bậc A-la-hán cũng chưa được.

[1:12:13]Bậc A-la-hán cũng chưa đủ để mở hết chánh pháp nói chuẩn xác hết cho chúng sinh, trừ Phật mà thôi. Cho nên lúc nào ta cũng dè dặt, khiêm tốn, dù có hiểu đạo đến mức độ nào rồi vẫn biết rằng vẫn còn chưa đủ, vẫn còn chưa đúng. Khiêm tốn như vậy mà đi mãi trên đời nghen. Ta nghe cái bài kệ cuối. Không phải là Sa-môn chỉ vì đầu cạo trọc, mà lòng còn dục tham, buông lung và dối trá. Chỉ những ai thanh tịnh, diệt trừ từng lỗi nhỏ, xóa bỏ mầm não phiền, mới gọi là Sa-môn. Phật à nói bài kệ này trong cái trường hợp thế này, có một ông tỳ kheo tên là Hatthaka thì ông hay đi khất thực rồi ông gặp những cái người ngoại đạo thế là tranh luận.

[1:13:09]Mà tranh luận là ông hay bị thua. À ông này không biết sao ổng ổng học cái gì đó không biết mà ổng cứ bị thua. Nhưng mà ổng nói ổng bị thua như vậy ổng quê là sa-môn, là đầu tròn áo vuông mà đi tranh luận với ngoại đạo mà thua thấy kỳ quá. Mà nhiều người, lúc đó nhiều người dân họ đứng nghe. Cho nên ông mới hẹn. Ông mới hẹn là: Bây giờ ông đang mệt không nói tiếp được nữa, ngày mai giờ mà mặt trời lên chỗ này, lại đây tranh luận tiếp. À mọi người đồng ý ra về. Hồi xưa là không có ký kết bằng văn bản, chỉ nói nhớ thôi, bằng cái uy tín lời nói thôi. Thì ngày mai, thì mặt trời chưa lên đúng bóng như là đã

[1:13:44]hẹn vậy đó, hơi còn sớm chút xíu ông lại đó trước. Ông lại đó cái ông nói với người dân: Thấy không? Tui tới đây rồi mà mấy cái người ngoại đạo đó chưa tới thì họ là sợ tui quá, họ chịu thua rồi, thôi tui đi về. Tức là ông dùng cái tiểu xảo, cái mẹo vặt để tuyên bố rằng mình thắng, và tuyên bố rằng vì mình là một sa-môn đầu trọc cho nên là không thua ai. Cái chuyện đó mới tới tai Phật. Tại mấy người ngoại đạo đó họ đúng mặt trời đứng bóng họ tới. Tới thì mấy người dân nói: Ông kia nói là mấy ông tới trễ, mấy ông thua rồi, họ ông đi về rồi. Cái tức, tức cái chuyện tới tai Phật, Phật mới rầy. Phật nói:

[1:14:18]Đừng nói là Sa-môn chỉ vì đầu mình cạo trọc, hay là đắp cái cà-sa, mà chỉ được gọi là Sa-môn khi nào mà mình thấy được từng lỗi nhỏ. Cái câu này rất là hay. Giờ ta nói sơ sơ một chút cái đầu cạo trọc một chút. Tại sao ừm đi tu theo đạo Phật phải cạo trọc đầu?

[1:14:45]Vì vào thời xưa đó, nhìn cách bới đầu tóc biết đẳng cấp nào. Mà người Ấn Độ tóc họ dễ sợ lắm, tóc họ cả đống vậy đó. Người Việt Nam mình tóc ít chứ người Ấn Độ tóc một đống. Và họ phải có cách thắt, cách bới theo đúng đẳng cấp của họ. Cái người mà cùng đinh cắt xơm xởm ngang, bỏ tóc lòa xòa giống như ma vậy đó, đi là biết là cùng đinh. Cái người Bà-la-môn thì thắt những cái bím rất là đẹp, uốn đi uốn qua uốn lại cột lên cột xuống. Mà cái người giai cấp vua chúa thì thắt còn kiểu cách nhiều hơn nữa, đẹp hơn, mỹ thuật hơn. Một ngày họ bỏ biết mấy tiếng đồng hồ để mà thắt cái đầu tóc không. Vì nhìn đầu tóc là biết đẳng cấp.

[1:15:26]Cho nên tối ngày đi ra đường là cứ sao? Cứ nhìn cái đầu của nhau để mà đánh giá. Nên vô tới đạo Phật thì sao? Cạo sạch hết, hết, là ai cũng cũng như ai, cái đầu cạo trọc đều như vậy. Thì à với thêm một điều nữa là cái đời sống của một người tu sĩ lang thang khất thực khi ở nơi này khi ở nơi kia, không thể nào mà cứ vài ba ngày ta lại nhúng cái đầu vô cái thùng nước sôi bỏ những cái hương hoa, những cái hương liệu cái này cái kia để để gội tóc. Vì thời đó cái đầu tóc mà giữ gìn đẹp như vậy là phải gội phải tẩm kỹ lắm. Những nhà giàu họ mới có những cái thùng, lúc đó mới sai gia nhân hái những cái hương liệu như hoa

[1:16:09]lài, sả bỏ vào cho nó tỏa hương rồi mới nhúng cái đầu đó đi gội. Thì làm thầy tu làm gì có tiêu chuẩn năm sao như vậy. Cho nên cạo cho nó khỏi cháy khỏi rận vì nó gọn vô cùng, nhen. Ý là như vậy. Nên vừa là không còn giai cấp mà cũng vừa là vệ sinh trong cái điều kiện hết sức là là đơn giản. Rồi thời nay ví dụ nói thời nay: Nói thời nay đâu còn phân biệt đầu tóc giai cấp nữa đâu, và thời nay cũng đâu có cháy rận nhiều đâu, thôi thì cứ để tóc, được không ạ? Thôi thôi cạo luôn cho rồi. Phật lỡ kêu cạo rồi, mình cạo luôn. Nhưng mà sao? Cạo tóc thì chỉ là hình thức, mà cạo gì mới khó? Đúng rồi, cạo cái tâm mới khó.

[1:16:53]Mà cạo tâm là cạo cái gì ở trong tâm?

[1:16:58]Ở đây Phật nói nè, là lỗi lớn lỗi nhỏ đều cạo. Thế nào là lỗi lớn, thế nào là lỗi nhỏ?

[1:17:09]Lỗi lớn có khi đụng tới luật pháp liền, phải không ạ? Ví dụ như giết người, trộm cắp thì gọi là đụng tới luật pháp liền. Còn lỗi nhỏ là gì? Là những điều gì đó sai lầm mà có khi người ngoài không biết, thì là những cái lỗi nhỏ. Cho nên từ những cái lỗi ta vi phạm mà người ngoài không biết cho tới khi cái lỗi lớn mà đụng luôn tới luật pháp, thì đó là cái vực từ lớn tới nhỏ như vậy và chúng ta phạm trong khoảng đó. Từ cái lỗi nhỏ cho tới lỗi lớn thì cái người tu hành là lỗi nhỏ lỗi lớn đều phải cạo. Thường thì lỗi lớn ta ít có dám, dám phạm. Tại vì nó ghê quá, không ai mà đang tâm đi lừa đảo, trộm cắp hoặc là không ai đang tâm giết người.

[1:17:53]Cái người biết tu rồi cái thiện nó chiếm trong tâm nhiều nên không đến nỗi. Nhưng mà còn cái lỗi nhỏ thì sao? Rất nhiều. Lỗi nhỏ có khi người khác thấy mà có khi lỗi nhỏ đó người khác không thấy luôn, nó vẫn là lỗi. Thì cái bậc trí tuệ là gì? Ta sửa được những cái lỗi mà người ngoài không thấy luôn, mới gọi là bậc giỏi. Còn mình có lỗi, ví dụ mình hay khoe khoang, hay kiêu mạn, hay ích kỷ, người ngoài họ nhìn vô họ thấy hết mà mình vẫn chưa thấy để cạo, thì đó là mình kém trí tuệ. Còn cái người trí tuệ là mình có phạm khởi lên cái lỗi trong tâm, hoặc là mình nói một lời nào nó hớ, người ngoài họ không đánh giá,

[1:18:32]họ chưa thấy, mà chính mình đã biết, biết đó là lỗi rồi, thì đó mới gọi là có trí tuệ, đó mới gọi là bậc Sa-môn. Vừa rồi là có một cái câu chuyện là

[1:18:45]ở bên Trung Quốc hay bên Nhật gì đó, một thầy tu mà bị bị bắt vì tội giết người, ta có coi báo không? Rồi tuyên án tử hình luôn. À hình như bên Trung Hoa. Là vì thế này, cái người này hồi đó là nằm trong cái băng đảng đi giết người cướp của mà ông này là chủ mưu. Rồi sau khi giết người xong, ổng trốn vô chùa ổng tu, à ổng tu sau đó. Đồng bọn là bị bắt sạch. Nhưng mà ổng vô trong ngôi chùa nên không ai ngờ, không ai tìm. Rồi sau này không biết cái nhân, cái cơ duyên gì đó rồi phải đền tội, người ta tìm ra được, bắt luôn. Là người cuối cùng cũng là người đầu đảng, rồi tuyên án tử hình luôn. Vì cái lần giết người đó thảm sát ghê quá.

[1:19:27]Và ổng cũng vui vẻ chịu tội, có lẽ là 17 năm tu trong chùa thì ổng hiểu nhân quả và sẵn sàng đền tội nên khi bị bắt đi tử hình, ổng không có cái dấu hiệu của cái là muốn tránh né mà chỉ muốn đền tội cho xong. Thì đây là trường hợp là trước khi đi tu, vậy. Bây giờ nói lại chung là có những cái lỗi lớn, có những cái cái lỗi nhỏ, thì đó lỗi lớn có khi chạm đến pháp luật, còn lỗi nhỏ có khi người ngoài không thấy. Thì dù lớn hay nhỏ, ta phải tự biết để mà cạo. Còn cái tu sĩ là Sa-môn á là có cái mang hình thức tu sĩ này có cái điều lợi và có cái điều bất lợi. Có cái điều lợi là gì? Điều lợi là gì?

[1:20:16]Là tạo khoảng cách với thế gian. Thì mình ít duyên với thế gian mà mình dễ tu. Và nữa là mình xác định được cái vị trí mình trong xã hội, mình là một tu sĩ. Cái lợi là như vậy. Ví dụ bây giờ có ai thương mến thầy, không có chạy tới nắm tay ôm thầy được. Vì sao? Thầy là tu sĩ, phải có khoảng cách. Mà nhiều người nào tới gần gần quá là sao? Đệ tử thầy lại ngăn ra liền, không có cho. Đó. Thì đó là tạo được khoảng cách, không ai được quá thân mật. Đó. Mà khẳng định cái vị trí à thầy là tu sĩ cho nên thầy làm những việc của một thầy tu là chính đáng, đó vậy. Nhưng cái bất lợi của một tu sĩ là gì? Ai biết?

[1:21:01]Cái bất lợi của một tu sĩ là gì? Khi mang cái hình thức tu sĩ này tức là mình thay lời muốn nói rằng tôi là người rất đạo đức, đúng không ạ? Thay vì thầy đi đầu làng cuối xóm thầy la lên: "Tôi là người đạo đức, tôi là người đạo đức", không cần, mặc cái áo này vô là đã thay lời muốn nói. Phải không? Tự nhận mình là người đạo đức.

[1:21:28]Vì vậy, sơ suất một chút thì sao? Người ta biếm nhẹ rất là nặng, phải không ạ? Ví dụ cái người không mặc bộ áo cà sa này có phạm lỗi thì người ta coi đó là bình thường. Nhưng mà người mặc cái áo cà sa này mà phạm lỗi, người ta biếm nhẹ dữ lắm. Vì sao? Vì áo cà sa này là một lời tuyên bố về đạo đức. Cho nên, cái người Sa-môn tu sĩ mang đúng hình thức tu sĩ rồi phải giữ mình rất là cẩn thận, không được buông lung như người thường.

[1:22:02]Và nó có thêm một cái nữa thế này, cái sự tổn phước của tu sĩ.

[1:22:09]Khi một người tu sĩ mang cái hình thức này là tự mình đã tổn phước từ từ. Lạ không? Tổn phước ở chỗ nào?

[1:22:21]Tự khoe mình là đạo đức. Nhớ như vậy. Trên thế gian này, cái gì khoe đều tổn phước. Ví dụ cái người học giỏi mà khoe mình đi đâu cũng khoe mình học giỏi, phước sẽ hết rồi trở thành học dở. Một cái người giàu sang mà không biết kín đáo, đi đâu cũng khoe mình giàu sang bằng cái xe đắt tiền, đồ đắt tiền, xài hàng hiệu đồ để cho ai cũng biết mình là giàu, có ngày nghèo liền. Nó hết phước. Nhớ, cái gì khoe đều làm ta tổn phước. Thì cái đạo đức cũng vậy, đạo đức mà khoe sẽ mất đạo đức liền, từ từ hết, không giữ được đạo đức nữa. Cho nên cái người mà mặc cái áo này là đã tự khoe mình là đạo đức. Thì nếu không khéo, đạo đức mình xuống nhanh hơn người thường nữa.

[1:23:08]Đó là cái bất lợi rất lớn của một tu sĩ. Cho nên khi làm người tu sĩ thì sao? Cái đạo đức mình phải gấp mười lần cái áo của mình. Cái đạo đức phải gấp mười lần cái áo của mình thì mình mới bù lại được cái phước mà mình đã bị tổn trong sự khoe khoang dù không nói thành lời. Nghĩa là ví dụ người ta nghĩ rằng ông thầy đó ổng từ bi ha, ổng hiền, thì mình phải hiền gấp mười lần cái người ta đánh giá về mình, mình phải từ bi gấp mười lần người ta đánh giá về mình thì mình mới không bị tổn phước, thì mới còn phước để mà tu hết kiếp này đến kiếp kia. Còn cái đạo đức của mình vừa bằng với cái áo mình thôi

[1:23:49]và người ta đã nhìn thấy hết rồi thì phước mình từ từ giảm dần, giảm dần. Vì sao? Vì hễ mặc cái áo này là phạm lỗi khoe khoang. Nhưng mà nếu ai cũng sợ, không ai chịu mặc cái áo tu sĩ này hết thì sao? Không còn Tăng, không còn Tăng Bảo thì Phật Pháp làm sao? Cũng tiêu luôn. Nên vì vậy, ta rất cần những con người dũng cảm, kiên cường, mạnh mẽ, bản lĩnh, quyết tâm, đầy lý tưởng chấp nhận khoác cái áo cà sa này và tu dưỡng cái đạo đức gấp mười lần cái áo cà sa này nói ra, để giữ cái phước cho mình, giữ cái đức cho mình và làm chỗ nương tựa cho cho chúng sinh.

[1:24:39]Giờ cũng đã hết nên thầy xin chúc à kính chúc sư, người đến từ Siem Reap nha, được sức khỏe được dồi dào ha, à việc làm Phật sự được được viên mãn ha. Một lát nữa thỉnh sư lên trên phòng gặp Thượng tọa trụ trì nha, để dùng bữa cơm cơm đạm bạc, vâng. Cũng xin chúc cho tất cả quý Phật tử ai cũng dũng mãnh để khoác lên mình chiếc áo cà sa. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. À ai quy y cứ đến gặp quý cô ghi tên đi nha, chút làm lễ không có sao đâu. Ba của con cả đời làm nghề biển là nghề sát sinh rất nhiều, nay con biết Phật Pháp, cuộc sống con không khá giả nên về vật chất không có gì để báo hiếu.

[1:25:26]Con hằng ngày con định niệm Phật, tụng kinh để cảm hóa gia đình, như vậy có giảm tội sát sinh cho ba con không? Thôi thì cũng vậy là cũng tốt, muốn tụng kinh, niệm Phật sám hối là cũng cũng tốt nha. Sau này mình có điều kiện thì mình lại phóng sinh.

[1:25:46]À nhà con thì có làm con có tạo điều kiện cho người ta làm việc là bưng phục vụ cho khách, nhưng đến ngày nay thì người ta ăn chay chưa nhiều cho nên vẫn phải bán cơm mặn. Như vậy cái việc mà bưng cơm phục vụ người ta vậy có góp phần vào nghiệp sát sinh hay không? Nói chứ sống trên đời này không ai tránh khỏi tội đâu nha, cái mình cứ sợ quá rồi không làm gì được hết. Thôi mình bưng phục vụ là tại người ăn chứ không phải tại người bưng nha. Thôi vậy thôi cứ bưng, ai ăn ráng chịu. À nhiều thầy thường nói muốn người ta được điều gì thì mình sẽ được điều đó, vậy con hay xúi người ta xuất gia vậy con có thể được xuất gia không?

[1:26:22]Dạ được nha, chắc chắn cứ xúi đi rồi tới chừng người ta xúi lại lọt ra mà đi.

[1:26:30]À nói nghiệp chi phối hết mọi điều, như vậy những diễn viên đóng những cảnh tàn bạo, lời nói độc ác dù biết đó là giả thì nghiệp có chi phối hay không? Cái này là cái quan trọng là cái kịch bản của toàn bộ phim. Nếu toàn bộ cuốn phim đó cái kịch bản của nó có tính giáo dục, người ta xem xong một bộ phim đó người ta hướng thiện thì tất cả diễn viên đều có phước. Dù người đóng vai chánh diện hay đóng vai phản diện đều có phước vì bộ phim có tính giáo dục. Còn nếu bộ phim nó không có tính giáo dục mà chỉ là xúi làm điều bậy thì tất cả diễn viên dù đóng vai chánh diện hay phản diện đều mang tội hết nha, vậy.

[1:27:11]Có người hỏi về lý lịch, lịch sử Đức Phật, tìm sách mà đọc nha, thầy không có trả lời vì mất công. Mỗi sáng dậy ngồi thiền hay bị lạnh hai vai, hết thiền thì không lạnh, vậy là có cái vong dựa rồi. Ráng cầu siêu cho người ta.

[1:27:27]Con muốn kiếp sau con làm nam thì con phải làm gì vì con không thích thân nữ ưa nhiều chuyện, bà tám?

[1:27:41]Thì ráng cầu nguyện nha. Mình ráng tu tập và chú nguyện á được chuyển thân nam thì kiếp sau mình sẽ thân nam và hơi còn ẹo ẹo một chút, không sao nha.

[1:27:55]Con có người bạn đạo sống rất là tốt, nhưng mỗi khi nói pháp thì nghe lặp cặp rất khó nghe. Vậy là bạn con còn thiếu công đức gì? Để có thể mở được cái miệng mà nói pháp một cách lưu loát, phước lớn lắm chứ không phải nhỏ. Ví dụ ta được một số đức hạnh rồi mà phước vẫn chưa đủ, mà phải dùng cái phước tay chân á, ta phải thường lao động phục vụ người khác thì cái não mình nó mới mở ra mà thành ra cái hùng biện, mới có cái biện tài mà có thể thuyết pháp được chứ không phải dễ đâu. Phước chưa đủ não nó chưa mở ra được. Con phật tử đang chay trường, nhưng đi làm gặp đối tác, uống vài ly bia có được không?

[1:28:38]Vài ly hơi nhiều nha. Lần sau nhớ như vậy, mình phải tập, khi mà biết mình sắp đi gặp đối tác á, thì phải chuẩn bị vài ly trà đá, người ta mời bia cái mình tráo thành ly trà đá, rồi mình cứ dô dô thoải mái nha, không sao.

[1:28:56]Thầy có thể giúp con làm thế nào để tìm thấy bình yên trong lòng mình không? Con phải đi tu ít nhất 10 năm trở lên nha con. Bình yên trong lòng là cái hạnh phúc lớn nhất trên đời, mà phải công đức rất là dày mới đạt được. À: Con 57 tuổi, con trai con 29 tuổi. Con trai con đã hoá độ con bằng cách đưa cái giáo lý bài giảng của sư phụ cho con nghe. Con như người mê được bừng tỉnh, thấy được con đường sáng, rồi con quy y đến chùa tụng kinh. Nhưng bây giờ cái thằng con con thì nó lại hư. Bây giờ con phải làm gì? Không, nhiều khi mình tự hào á, ví dụ mới đầu biết đạo, cái mình làm ra vẻ như mình biết đạo, ba phước nó hết liền là hư liền.

[1:29:40]Như nãy cái thầy nói cái khoe đó, cái khoe là mình hết phước á. Cho nên khi mình đưa băng đưa đĩa cho người khác, mà mình phải bắt chước như sư phụ Từ Tân là hay nói lỗi mình á, thì mình lại giữ được cái phước lâu bền nha.

[1:29:55]Cái trường hợp một người cứ vì cái điều kiện không có xuất gia được với bổn sư của mình mà phải xuất gia với vị sư phụ ở ngôi chùa khác, nhưng vẫn ráng giữ cái đường lối tu tập thì có lỗi gì không? Nói nếu là đường lối tu tập đúng thì đâu có lỗi đâu nha, nhiều cái hoàn cảnh như vậy. Rất nhiều người nhiều khi nghe băng của thầy giảng xong đi xuất gia mà đâu có xuất gia với thầy, xuất gia ở chùa khác. Khi thầy đi thầy giảng á mới gặp, nói: "Dạ, con đi xuất gia là con nhờ nghe bài giảng của thầy, nhưng xuất gia với người khác." Đâu có sao đâu, phải không? Khoảng 3 tháng nay con tình cờ ghé vào một căn nhà nằm

[1:30:28]bên mặt tiền đường để mua những món đồ Phật pháp. Trong lúc vô tình không để ý thì con ngồi xuống ghế thì con chó lông xù nằm trên lòng hai bàn chân con. Nhưng con đứng dậy thì nó ôm chân kéo con lại, lôi vô không cho con về. Nhưng con ra về thì nó la hét, gầm gừ và dữ quá. Và con thấy hai con mắt nó đỏ, ươn ướt. Con chó này không biết nó có thân thuộc gì với con không? Như vậy là con chó này nó nhớ kiếp trước á. Những người này đây là cái người mới đoạ làm thân chó mà vẫn còn nhớ kiếp trước, đây là rất là đau khổ. Nếu con chó nó không nhớ kiếp trước nó đỡ đau khổ, mà nó nhớ kiếp trước nó đau khổ lắm, mà nói không được.

[1:31:03]Mà cái thân phận mình bị hạ thấp xuống á, cho ăn đồ dưới đất, biết mình là người đó, biết mình đã từng là người mà bây giờ bị đối xử như chó, rất là đau khổ. Gặp những người thân nhớ hết mà không thể nói thành lời được. Nhưng mà bây giờ gặp được cái người này là biết lôi kéo lại là cũng còn bày tỏ được một chút, nhưng mà đúng là một người rất là thân thuộc mà sơ sẩy cái đoạ thành chó liền thấy ghê chưa. Bởi ta đừng có tưởng là... là mình muốn dễ vui sao cũng được, làm bậy đoạ liền á. Có những người đang sống vậy chớ mà sơ sẩy tay làm bậy cái là kiếp sau đoạ làm chó liền, phải cẩn thận lắm. Nói đạo Phật là không sát sanh thì khi ăn chay thực vật cũng có sự sống

[1:31:45]thì mình ngắt cái, bứt cái thực vật đó mình ăn cũng là sát sanh thì sao? Thực ra á thì khi ta sống trên đời này thì ta đều mượn sự sống của một loài khác, ta lấy sự sống của một loài khác biến thành cái sự sống của mình. Đó là quy luật của luân hồi sinh tử. Và sống trong sinh tử này ta đều bị cái đau đớn đó. Tuy nhiên, vì phải lấy sự sống của một cái loài khác để tạo thành sự sống cho mình thì có hai điều ta để ý: Thứ nhất, cái loài mà ta lấy sự sống đi đó, nó ít biết đau khổ, phải không? Là cái thực vật nó ít biết đau khổ hơn, hơn là lấy sự sống của động vật, là cái thứ nhất. Cái thứ hai, là khi ta đã lấy cái sự sống của loài khác cho mình thì

[1:32:37]ta phải ráng sống làm sao tạo thành cái điều thiện cho thế gian này, chớ đừng tạo thành cái điều ác mà tội chồng thêm tội, như vậy.

[1:32:50]Con mong rằng nếu thầy giảng hết kinh Pháp Cú này thầy giảng tiếp những bộ kinh Phật khác cho chúng con nghe. Thầy cũng định như vậy, thầy cũng định nếu mà thầy giảng hết Pháp Cú thầy sẽ giảng những bộ kinh Phật khác, thì còn nhiều cái bộ kinh trong đạo Phật lớn lắm.

[1:33:08]Cứ niệm Quán Âm Bồ Tát là được rồi, đừng thêm chữ Phật nha.

[1:33:16]Có người hỏi về vấn đề biết toàn thân, thì nhớ vào khóa thiền hỏi đi, rồi thầy sẽ có thời gian thầy trả lời nhiều hơn vì nó về kỹ thuật thiền á. Bây giờ mà thầy nói ra đây dài dòng lắm, không còn thời gian. Cái phòng nhỏ con ở, con có định là mỗi khi mà tụng kinh thì lấy hình Phật ra, còn khi không có thì úp hình ảnh vào tường? Thật ra đó cũng là một cách đó. Nhiều khi cái phòng của mình không nghiêm trang mà mình không có thờ chỗ nào được hết thì mình cất cái tượng Phật luôn ở trong tủ trên cao á, cất luôn. Khi nào mình... mình lễ Phật thì mình lại lấy ra, mình lễ. Lễ xong đem cất vô, cái đó cũng được chứ không phải không.

[1:33:52]Còn khi nào mình có một nơi độc lập, riêng biệt thì mình thờ Phật cố định thì đó là tốt.

[1:33:59]Con muốn hỏi là khi con đang dùng bữa mặn, con có thói quen nghe băng giảng, không biết điều này có tổn phước hay vô tình có tội không ạ? Thôi cũng còn đỡ hơn là ăn mặn mà không nghe nha. Con xin hỏi: Vứt rác không đúng chỗ có bị tổn phước không? Có. Con đề nghị chùa Từ Tân có thêm nhiều sọt rác để không phải vứt rác bừa bãi nữa. À, đừng đề nghị, đừng đề nghị mà tự mình mua sọt rác tới đây nha.

[1:34:35]Con và một nhóm bạn muốn thành lập một quỹ từ thiện, nhưng chúng con không biết lấy tên gì cho quỹ? Thôi đừng rườm rà. Thầy có nguyên cái Hội Từ Thiện Phật Quang rồi, cứ vào đây mà tham gia nha, không có gì rắc rối. Xin thầy cho con biết: Một người phụ nữ không có duyên lập gia đình có phải lúc trước mắc nghiệp nặng lắm phải không thầy? Đây người đời gọi là "ế", mà thầy gọi là... là... là mừng lắm á nha. Thật ra có hai trường hợp mà người phụ nữ hay người thanh niên không lập gia đình được, hai trường hợp. Một trường hợp là người này đời xưa có phát nguyện, thích sống độc thân để tu tập mà không đủ phước xuất

[1:35:17]gia, nhưng mà lại không muốn lập gia đình, thì đó là trường hợp vì lời phát nguyện của mình. Một trường hợp thứ hai là do nghiệp do tội, là đời xưa mình chia loan rẽ thúy người khác, hoặc đời xưa thậm chí mình có cái quan hệ bất chính khiến đời này cái bị không có gia đình được. Không có gia đình mặc dù rất muốn có gia đình, nó thành cái ray rứt rất là khó chịu, vậy. Nhưng mà bây giờ ta chuyển cái khó chịu thành cái dễ chịu là bằng cách là ta đi chùa ta tu, đó. Tức là biến đau thương thành sức mạnh, tức là thẳng cái độc thân đó thôi tu luôn cho khỏe.

[1:35:58]À, nói trên phương tiện có nói là có cái loài hoa Ưu Đàm 3.000 năm mới nở một lần đang mọc ở đâu rải rác nơi này nơi kia, thầy có xem hình. Thật ra không phải đó là hoa Ưu Đàm, đó đúng là một loại nấm thì đúng hơn. Một loại nấm thôi nhỏ nhỏ chứ không có không phải hoa Ưu Đàm. Hoa Ưu Đàm thời Đức Phật mà mọc ra đó, nó là nguyên một cái cây, cây rất là to. Hoa nó rất là to và nó mọc từ gốc rễ lên cho tới ngọn luôn. Nghĩa là chưa bao giờ có một cái cây mà nó nở từ dưới gốc sát dưới đất mà nở lên hết tới cái ngọn luôn, tràn ngập toàn là hoa không là hoa. Mà hoa rơi xuống đất nó rụng đầy đất mà hoa đó cũng rất

[1:36:34]là lâu héo, để chờ bước chân của Phật giẫm lên. Mà bao nhiêu chục ngàn năm, bao nhiêu trăm ngàn năm mới có một cái cây nó đột biến nó xuất hiện như vậy để chờ Đức Phật đến, chờ hoàng hậu đến sinh con và Đức Phật tương lai đó sẽ giẫm lên cái thảm hoa đã rụng sẵn, bởi vì hoa nó mọc liên tiếp và nó rụng rụng rụng đầy đất hết. Để hoa trên cây thì che chở Đức Phật tương lai, còn hoa rụng đầy đất tạo thành một cái thảm để cho Đức Phật đi lên không có phải giẫm lên đất. Thì đó, hoa to lắm chứ không phải như cái... cái hình ảnh mà ta thấy hiện nay đâu đâu. Có một

[1:37:13]lần khi thắp nhang rồi con quay lại con không thấy hình Phật Quán Âm mà lại thấy hình như Phật Thích Ca ngồi, đó là điềm gì? Thì đó là nên thờ Phật nha, đó là cũng ý nói là nên thờ Phật Bổn Sư.

[1:37:27]Trong chùa con hay đi có một vị thầy con không cung kính, con biết đó là tội nhưng con không biết làm sao để vượt qua? Thực ra cái này thì không ép được. Nhiều khi do duyên đời xưa, hay là do đời này cái hạnh của vị đó chưa đủ thuyết phục mình, thì thôi mình cũng đừng ghét, vậy thôi nha. Cũng cầu mong cho vị đó tốt lên thôi, vậy thôi.

[1:37:49]Có người nói ngồi thiền lòng bàn chân ấm lên, đầu thì nhẹ thì đó là đã đúng rồi đó nha, vậy. À cúng trai tăng... Cúng trai tăng là vào đời xưa đó, thực sự để mà chư tăng không có tài sản, không sở hữu gì hết, mấy bữa ăn là quan trọng. Cho nên mình tổ chức mời chư tăng đến nhà đãi một bữa ăn đó là cái công đức lớn. Nhưng mà thời nay điều đó hết rồi. Thời nay là mình muốn cúng mình cứ tới chùa mình cúng, chư tăng khỏi cần đến nhà cũng được. Và chư tăng còn nhiều Phật sự quan trọng hơn và tốn tiền hơn nhiều. Ví dụ ăn coi bây giờ đồ ăn nó rẻ, không quan trọng, mà những Phật sự khác mới quan trọng.

[1:38:28]Ví dụ như cất chùa, in kinh, rất rất nhiều việc thì mới là mới... mấy cái đó mới cần.

[1:38:37]Bây giờ thì khó bán nhà lắm nha, vì cái thị trường nhà đất nó đang suy giảm. May mắn lắm mới bán được nhà.

[1:38:47]Vào chùa hay bất cứ nơi đâu con thấy có thờ Long, Lân, Quy, Phụng, sư tử, hổ và các động vật khác, con đều cúi đầu quỳ lạy và đảnh lễ. Việc làm này đúng hay sai? Sai. Cái đó gọi là mê tín nha.

[1:39:07]Có một cái chuyện gì đó cá độ bóng đá mắc nợ gì đó thầy cũng không rành lắm nha. Thôi thì ráng giải quyết giùm thầy chứ bây giờ thầy làm sao bây giờ, nha. Ai biểu mê bóng đá chi, mở tivi coi bóng đá làm chi? Thôi thầy chúc lành quý Phật tử nha, hẹn gặp lại lần sau. Chúng ta cùng hồi hướng. Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả,

[1:39:41]đệ tử và chúng sinh đều trọn thành Phật đạo.