[0:09]Hôm trước Sư Hải có hỏi mấy câu mà hôm đó mình nói vội rồi không có giải thích, không có thu băng được. Hôm nay tôi nói sơ sơ lại những điều Sư Hải hỏi chút rồi mình nói tiếp ha cái giới cái giới vọng ngữ.
[0:26]Hôm trước Sư Hải hỏi rằng như giết Phật, giết A-la-hán phạm tội ngũ nghịch cái tác hại nó như thế nào?
[0:37]Thì tôi có có nói rằng điều này phải nói tới nhân quả. Khi mà mình giết một người nhưng mà tùy theo cái sự cái thiện, cái ác của người đó, cái lợi, cái hại của người đó đối với chúng sinh mà nó thành cái tội của mình. Ví dụ như mình nói như một cái người ở trong làng là một ông thầy giáo hiền lành, đạo đức, có lợi cho mọi người, mà khi một tên cướp giết một cái ông như vậy thì ngoài cái tội sát sanh nó còn có cái tội là lấy đi cái cái lợi ích của cả cái làng xóm đó vậy, cho nên cái tội đó nặng. Còn mình suy luận á, ví dụ một vị A-la-hán
[1:23](trời, ai kéo ra).
[1:30]Một vị A-la-hán là cái sự hiện diện của ngài nó tràn đầy lợi ích cho loài người, cho tất cả chúng sanh, mà nếu có ai đoạt cái mạng sống của một vị A-la-hán thì tội đó không còn có thể trả được nữa. Nói nói cho vui thôi, chẳng ai đụng được tới ngài A-la-hán đâu. Còn Phật thì thôi mình khỏi miễn bàn. Ai nói làm thân Phật ra máu, thôi miễn bàn. Chỉ có cái ý nghĩa là trong giáo pháp ngày nay thì ghi là một người mà khi mình phóng mạng để thọ giới, tuy không còn có Phật nhưng mà nếu mình phá hoại tượng Phật, phá chùa tháp thì cái tội đó tính giống như là cái tội làm thân Phật ra máu, là phạm tội ngũ nghịch. Nghĩa là sao?
[2:17]Tức là mình làm cái điều đó nó mất đi cái hình ảnh thiêng liêng, mất đi cái nơi nương hướng, làm cho chúng sanh không còn có cái chỗ để nương tựa để tu tập. Đó, cho nên luận cái tội mà sát hại một người thì phải nghĩ tới cái lợi ích mà cái người đó có ảnh hưởng được trong cuộc đời hay không. Còn nếu một người công an mà trong lúc mà chiến đấu họ phải bắn chết một tên cướp thì mình thấy có tội hay không?
[2:53]Có không?
[2:58]Có không?
[3:06]Sư Sư Hi Sư Hiếu có tội không? Nói vào mic.
[3:15]Ví dụ như một người công an họ trong lúc chiến đấu họ bắn chết một cái tên tướng cướp thì có tội hay không?
[3:31]Cầm đi cầm mic.
[3:41]Dạ bạch thầy, nếu như về nhân quả của cá thể đó thì có tội, còn nếu về lợi ích toàn thế giới thì được được phước này.
[4:11]Nói trên cái giết một mạng người thì như là có tội, nhưng mà nói trên cái lợi ích của nhiều người thì lại là có phước. Nhưng mà có khi là cho nên đây cân nhắc, thường thường trong luật pháp người ta hay cân nhắc một người đã đáng bị chết hay chưa. Nếu chưa đáng chết người ta chỉ giam tù thôi, để đừng cho người đó xâm phạm tới người khác. Chỉ có trong trường hợp tối đó một pháp mới quyết định là loại bỏ người đó ra khỏi cái đời sống của xã hội bằng cái án tử hình. Cho nên khi mà quyết định một cái án tử hình cho một cái tên rất là ác độc thường thường là không ai oán trách hết, mọi người đều vui vẻ chấp nhận.
[4:51]Cho nên trong cái lương tâm của nhiều người thấy nhiều khi xử chết cho một người tội quá nặng đôi khi việc đó không phải là cái tội. Cho nên cái sát sanh mình nói như vậy. Rồi hôm Sư Hải hỏi thêm một người mà suốt đời làm nghề đánh cá, sát sanh như vậy thì tội nhiều ít? Tôi có nói rằng trước hết nó là tội sát sinh, tức là cái tội. Tuy nhiên nó có cái phước là nó đem lại cái thực phẩm cho xã hội, bởi vì con người vẫn còn dùng cá để làm thực phẩm cho nên nó vẫn có cái phước phần đó. Tuy nhiên, những cái người nào mà ăn cá đó đó thì nó cũng phải chia sẻ bớt cái tội của cái người đánh cá, tội sát sanh đó.
[5:29]Còn cái người mà đánh cá đó nó được luận thêm nữa sau khi họ có tiền họ trở thành một người như thế nào nữa. Họ lấy cái đồng tiền mà họ do họ làm nghề đánh cá nếu họ làm những việc phước thiện, như đắp đường, bắc cầu, cúng dường vân vân, giúp đỡ mọi người, xây trường học, thì cái tội họ nó giảm rất nhẹ mà cái phước lại lớn. Còn họ lấy cái tiền do làm nghề đánh cá mà ăn chơi truỵ lạc, phá tán, làm những việc ác độc thì tội chồng thêm tội. Cho nên mình nói tội phước là vậy đó, mỗi cái đều có tội có phước của nó. Bây giờ mình nói qua cái giới của giới vọng ngữ, là giới nói bậy bạ. Thường thường ở đây thì mình dịch là giới nói dối,
[6:12]chứa nó tới bốn phần, trong Thập Thiện thì chia ra bốn phần. Trong giới sa-di thì chỉ nói là giới nói dối, vọng ngữ. Mà trong giới tỳ-kheo mà nói về cái giới của miệng thì lại chia rất nhiều giới nữa. Mỗi phần nó có một cái giới khác nhau. Ví dụ như nói là giới mà xưng mình chứng thánh, dối xưng mình là chứng thánh thì người này phạm tội cực ác theo giới tỳ-kheo. Còn cũng dùng cái lời nói thấy người ta không có phạm tội nặng, phạm giới nặng mà mình vu khống người ta phạm tội nặng thì trong giới tỳ-kheo quy định người này phạm cái tội thô tàn, tức là tội tội tội gần tới tội cực ác. Còn hoặc là cái phần mà nhẹ hơn là nói sai sự thật,
[6:52]những chuyện không đáng thì gọi là phạm tội đọa. Thì trong giới tỳ-kheo lại chia ra nhiều loại như vậy. Nhưng ở đây thì mình nói tổng quát là giới vọng ngữ chia làm bốn loại theo cái Thập Thiện, để mình dễ hiểu, người cư sĩ nghe cũng dễ hiểu.
[7:12]Trong cái Thập Thiện hoặc là trong cái cái khẩu nghiệp á, cái nghiệp về lưỡi, lời nói á thì chia ra làm mấy loại? Cư sĩ? Chia làm mấy loại?
[7:32]Giờ này mà quên cái này là còn không được nữa nha. Cái này là căn bản lắm á.
[7:38]Sư Trung, mấy loại?
[7:47]Theo Thập Thiện á, cái nghiệp về lời nói á chia làm mấy loại?
[8:00]Trời ơi! Ừ bốn loại. Vậy nè kể ra, thứ nhất là gì? Ừ, thứ hai? Rồi, thứ ba? Hử? Thứ tư? Ỷ
[8:22]ngữ, hoa hoa, thêu dệt, rồi cảm ơn sư.
[8:28]Giờ mình phân tích cái nói dối trước nè.
[8:33]Nói dối như nãy mình nói là có nhiều cái mức độ, nhưng mà trong cái giới rộng á, giới mà nặng nhất của cái nói dối là dối chân mình đã chứng thánh. Thì cái giới này là giới nặng nề nhất, gọi là phạm tội cực ác Ba-la-di đó. Người mà phạm tội như vậy thì không cho ở trong tân chúng nữa, nguy hiểm như vậy. Ở đây... vì... nó là cái vị trí của bậc thánh là vị trí vô cùng cao cả mà người ta đi tìm nó bằng cả cái cuộc đời của mình, bằng cả cái sự xả thân mạng qua nhiều kiếp mà từng chút từng chút kiểm soát cái tâm niệm, kiểm soát cái bản ngã mình. Bao nhiêu là dối lận, bao nhiêu là cần khổ mới thành.
[9:21]Vậy mà mình chưa có được cái công lao như vậy do mình mong cầu mong ước cái điều gì đó được người ta, muốn được người ta tôn kính, nên đã dối xin mình phải đắc đạo để được mọi người tôn kính, để lên làm giáo chủ nào đó. Đây là cái tội này rất là nặng trong đạo Phật. Và chúng ta thấy nhan nhản trên thế giới cũng rất nhiều vị giáo chủ đã phạm cái dối này. Họ là một người chưa có gì đặc biệt, nhưng mà đã vội vàng xưng mình phát đạo. Như trường hợp mà cái ông Shoko Asahara bên Nhật á. Ông là người mắt thì mờ, rồi ông làm nghề xoa bóp, không khá, làm nghề thuốc, cái bị chính quyền thấy không có bằng, không cho làm.
[10:11]Cái ông đi ông học yoga về, ông mở khóa yoga ông dạy, bên Nhật lúc có vẻ chuộng, có vẻ thành công. Thì từ ổng nghiên cứu vài triết lý, cái sau đó ổng tôn xưng, ổng tự xưng ổng là người đã chứng ngộ trọn vẹn, bậc đã giác ngộ hoàn toàn. Rồi nhiều người theo ổng, không biết ổng nói mạnh thế nào, với lại nhiều người tin theo. Lần lần cái ổng mở mang cái giáo phái ổng mà ai đi theo là cũng phải nộp hết tiền bạc. Đi tu theo ổng thì ổng đầy đọa khắc khổ ăn uống không có gì hết, tiền bạc thì phải giao hết cho ổng. Sau khi ổng tiền nhiều quá rồi thì ổng mới đầu tư vào những ngành bất động sản, mua nhà, mua đất,
[10:50]đầu tư vào những cái cái việc làm kinh tế để tiền càng lúc càng phát triển. Khi tiền nhiều quá rồi, bắt đầu ổng mới tổ chức thành chính quyền, mua một khu đất thành lập như một cái chính phủ, trong đó có bộ nội vụ, bộ kinh tế, bộ tài chính, đủ thứ hết. Mở mang cái tín đồ bên cái Liên Xô. Rồi sau đó ổng chuẩn bị sắm những vũ khí, nghiên cứu chế chất độc sarin, chuẩn bị mua sa tăng, chuẩn bị mua tên lửa và nghiên cứu vũ khí hạt nhân. Thì thấy rõ ràng rằng cái ông này ổng đang có model chiếm chính quyền, làm bá chủ về chính trị, chứ không phải là một người chông tư. Nhưng mà nhiều người đã xơ man, chênh ổng.
[11:28]Đương nhiên là cái nghiệp của người như vậy là quá nặng, với cái chất độc ổng giết hại bao nhiêu người. Ổng, những người mà vô đó rồi mà bất mãn ổng chống đối ổng khi thấy ổng là một người giả dối, thì ổng cho cái người mà trong bộ nội vụ á, bên an ninh đi bắt về thủ tiêu liền. Ổng có cái máy mà máy nghiền xi măng, nghiền đá, bỏ ra vô cái lết ra nó còn đống thịt vụn lên chôn. Thì cái tội ác này nó tày tày không thể tưởng được. Do cái gì? Do cái ác tâm, cái tham vọng. Mà chính cái ác tâm tham vọng đó nên mới mạnh miệng mà tự xưng mình đã chứng đạo. Chúng ta thấy, nhìn cái ông đó rồi mình mới thấy tại
[12:06]sao Phật chép cái giới này là giới cực ác mà vậy. Cái người mà nói dối những chuyện khác á, thì nó chưa gọi là cực ác. Nó có khi mà nó dối đùa vui hay là gì không biết. Nhưng mà nó dối xưng mình là đắc đạo thì cái cái tâm người này nó không còn chỗ để mà tiến lên được nữa. Đây rất là nguy hiểm. Mà chẳng những một mình ông này, ông này thì ổng có vẻ hơi la lai Đà Phật nên ổng sinh ổng là giác ngộ hoàn toàn. Còn một số những giáo chủ khác như là giáo phái thì ngôi đền mặt trời ở Thụy Sĩ, như giáo phái mà David Lam của David Koresh ở Texas cũng vậy đều xưng là những người mà được cái Thánh Linh, được ân sủng của Thánh Linh, là người mà nói chuyện, tiếp xúc được với Thượng Đế.
[12:53]Và mới họ mới mạnh mẽ sao nhiều người tin theo họ. Và mới thành lập một tôn phái rồi giữa cái thời đại khoa học này, họ tồn tại không lâu. Nhưng bên Ấn Độ có một cái đạo gọi là đạo sắc. Đạo... sắc.
[13:13]Thì người ta tổng kết rằng, trong suốt thời gian mà hành đạo, cái đạo này giết khoảng 2 triệu người. Khủng khiếp. Có những cái tôn giáo lạ lùng như vậy. Mà trong thời đại này không hiểu sao, khi khoa học tiến bộ như vậy mà vẫn còn nhiều người họ mê muội, họ dễ tin. Nên nó mới có chỗ cho mấy cái người mà tin tầm bậy tầm bạ.
[13:39]Cái quả báo của cái người mà...
[13:43]dối sinh mình chứng thánh khi mà chưa chứng đạo thì nó có cái này. Trong hiện đời, khi mà quả báo nó chưa đến hẳn á, thì người này thứ nhất là không thể nào tiến đạo được nữa. Không thể nào tiến đạo được nữa. Nó là quả báo thứ nhất. Thứ hai là từ một người có uy đức sẽ trở thành một người hèn hạ thấp kém. Đó là những quả báo sơ sơ mà trước mắt á, đến gần trước. Không thể tiến đạo. Từ một người có uy đức sẽ trở thành một người hèn hạ thấp kém. Bắt đầu quả báo nặng hơn nữa là họ trở nên mất nhân cách trầm trọng, họ không còn kiểm soát lời nói, tư cách, hành động của họ nữa. Lúc đó do cái não nó suy sụp thành lần nên là quả báo nặng hơn.
[14:36]Và cuối cùng quả báo nặng hơn nữa là điên loạn, hoàn toàn điên loạn. Thì trong kinh nói người này chết là đọa địa ngục vô gián luôn.
[14:51]Cái nguyên nhân của một người mà nói dối như vậy là... là gì? Tại sao họ phải nói dối?
[15:12]Có trí trả lời.
[15:20]Nó cũng có cái là mơ ước quả thánh, nhưng mà không phải là mình để cứu độ chúng sinh mà để được người ta tôn kính. Do cái mục đích thật sự của nó là mong được người ta tôn kính, cho nên mình tu lâu quá mà không chứng đạo, thôi đành phải nói dối để cho người ta kính mình, kính nó lẹ hơn chút, mà tu không biết năm nào mới chứng. Vì cái mơ ước được người ta tôn kính thì quả báo nó trở lại là cuối cùng mình bị người ta khinh bỉ, khinh bỉ, coi không ra gì nữa.
[15:58]Mà tại sao khi tu rồi mà mình còn lại vướng cái lỗi đó? Hả? Tại sao khi tu rồi mình lại còn vướng cái lỗi là mơ ước được người ta tôn kính?
[16:15]Ai biết?
[16:31]Mời Sigo.
[16:42]Nhưng mà cái thâm sâu của cái đạo đức á là tại sao mà mình lại xảy ra tình trạng là có tham vọng mơ ước như vậy, trong khi mình là người đi tu.
[17:04]Ừm. Tại sao mình muốn?
[17:09]Tại sao muốn danh vọng?
[17:14]Chưa chưa thấy tới vấn đề, thôi cảm ơn Sư Phụ. Ở đây mình hiểu cái chỗ này là mình phải thấy khi mình tu mình nên đi con đường nào, phải hiểu ra chỗ này.
[17:30]Ai thông minh trí tuệ.
[17:35]Thư Vinh nè, lâu quá không thấy, hôm giờ tu chắc cũng tím vậy lắm luôn.
[17:45]Tại sao mình thì mình biết là cái mình nói dối như vậy là do ước mơ, do tham vọng muốn được người ta tôn kính. Tại sao mình tu cuối cùng còn để cái tham vọng cái mơ ước đó nó chi phối, là do tại sao? Ngộ, ngộ hả? Thì...
[18:10]do cái tâm người đó là khi xuất gia đã đặt không có đúng với cái tinh thần của chánh pháp, nên là họ tu với cái mục đích là để đạt lấy cái gì đó để mà công chính, để mà có cái danh lợi và địa vị quyền thế đối với cõi chúng sanh, chứ không phải tự mình tự độ và độ tha đúng với tinh thần của Phật dạy. Ừm. Cảm ơn sư, mời sư ngồi. Có ai có ý kiến gì nữa không?
[18:52]Rồi, cô Vũ Hạnh, chắc cô lên đây cô nói đi. Quăng.
[19:10]Thế nào mới gọi là chánh kiến?
[19:20]Thôi cảm ơn. Còn cô kia, cô Hạnh kia.
[19:27]Lên đây nè.
[19:32]Tôi tưởng mình tôi mặc áo ấm nhưng cũng có người mặc áo ấm nữa.
[19:52]Thầy đã người vô người đã tu không có.
[20:00]Thầy có câu hỏi không thầy? Tại sao mình tu mà còn bị những cái tham vọng nó chi phối để đến nỗi mình phải nói dối? Hồi nãy do người đó trước khi tu không có lý tưởng vững chắc, thành ra mới
[20:21]còn mấy cái tham vọng để được nhiều người tôn kính. Ờ, cảm ơn, Nhẫn nói gần trúng rồi. Chúng ta để ý cái điểm này một chút. Là, khi mình tu thì mình có cái mục tiêu, mình có cái mục đích để mình hướng tới. Cái mục đích cứu cánh mình hướng tới. Nhưng cái mục đích này trong đạo Phật cái mục đích giải thoát giác ngộ nó có tuy là một, nhưng mà có thể nói thành hai cách. Có thể nói thành hai cách. Một cách á là nói theo cái khía cạnh vô ngã, là cái khía cạnh không á. Còn một cách á mình nói theo khía cạnh có là cái cái cạnh thể tánh. Tức là mình nói trên cái hữu, cái này mình nói trên cái vô. Khi mình nói không á, thì mình nói tới tận cùng của cái không,
[21:09]là vô ngã, vô pháp, không chấp, không cầu, vân vân, vô dục. Là mình nói đến này, là cũng là cái mục đích đó nhưng mà đây là một khía cạnh. Nhưng mà có những trường hợp thì mình nghe giảng cái cứu cánh mình cũng là giải thoát giác ngộ, là mình nghe nói toàn những cái có không à, là sao? Tam minh, lục thông nè, thể tánh mười phương trùm khắp mười phương ba đời, đồng với chư Phật, trí tuệ biện tài vô biên nè, đốn ngộ thành Phật. Vừa rồi toàn cái nào nói khía cạnh có. Và đây là khía cạnh không. Đồng ý không? Mình nghe hai cái không? Cái mục đích có thể nói thành hai cách, mục đích của đạo Phật, mục đích giải thoát của đạo Phật có thể trình bày trên hai khía cạnh:
[21:51]một khía cạnh là vô, và một khía cạnh là hữu. Đúng không? Đồng ý không? Trong khía cạnh vô thì mình nói nhiều cái không ở trong này. Mà trong cái vô này quan trọng nhất là vô ngã, không còn thấy chấp ta nữa. Còn trong cái khía cạnh hữu á, thì quan trọng là diễn tả về thể tánh, về cái mình đạt được, về thần thông, trí tuệ, địa vị, cái sự to lớn, cái lượng, cái thể, vân vân, là trên cái khía cạnh hữu. Hai cái. Nên có khi mình nghe nói, nói tới đạo Phật sao cũng được, tự tại, không chấp, không cầu gì hết. Nhưng có khi mình nghe nói đạo Phật tu để được như là trí tuệ biện tài, thần thông quảng đại kia.
[22:37]Đó, mình nghe hai phía. Phải không? Có không? Ngồi nghe mà không thấy xuất hồn. Thì rõ ràng là mình phải nghe theo hai khía cạnh, phải không? Nghe chưa? Đó. Và cái người mà chú trọng ở khía cạnh hữu...
[23:05]Ờ, cái này nghe sao nó rẹt xẹt rẹt xẹt kỳ quá. Tắt cái máy này tạm thời nghỉ một chút. Tắt cái này luôn.
[23:26]Thử nghe tiếp ha, nghe được không? Được rồi. Rồi chưa, ha? Nghe rõ ha? Có micro đàng hoàng như hồi chiều nãy giờ xài.
[23:46]Ở đây nè, nãy chúng ta nói hai cái, hai khía cạnh của cái mục đích tu hành theo đạo Phật. Nhưng mà nếu một vị thầy mà dạy đệ tử á mà chỉ chú trọng cái khía cạnh hữu, hoặc là chúng ta học theo đạo Phật mà chúng ta chỉ chú trọng cái khía cạnh hữu này thì chúng ta sẽ sẽ bị cái
[24:10]sẽ bị phát sanh cái tham vọng thầm kín.
[24:15]Đây là cái nguy hiểm mà chúng ta phải thấy. Đây là một sự thật đó. Cho nên mà mình nói về cái mục tiêu cao cả của đạo Phật, mà mình cứ thuần nói về cái hữu, nói đây là nơi mà lưu xuất ra cái thần thông diệu dụng, từ nơi cái thể tánh này mà người mình có trí tuệ biện tài, có đủ thứ cái tính chất cao đẹp ở nơi cái hữu này, cứ đào sâu cái này mà nói miết á, thì lòng mình sẽ phát sinh cái tham vọng thầm kín và tự cao. Nguy hiểm. Cho nên cái nói thì nó hay đó, nói về cái hữu á để làm cho đạo Phật có vẻ như là không có tiêu cực, không có buồn tẻ. Nhưng mà khi nói về cái hữu nhiều quá thì nó phát sinh cái tham vọng.
[24:58]Điểm này chúng ta cẩn thận. Đó là lý do tại sao á Đức Phật khi nói nói về giải thoát ngài hay nói về khía cạnh vô, nhất là vô ngã, chấm dứt vô minh, củi hết lửa tắt, nói gì nghe không còn gì hết trơn. Nghe nó có vẻ có vẻ như là tiêu cực.
[25:20]Nhưng mà cái hay của nó là tránh được tham vọng. Tránh được cái tham vọng.
[25:30]Đây là chỗ này chúng ta để ý để sau này mình mình tu mình cẩn thận và mình dạy người khác mình cẩn thận. Lớn lên quý sư có thể là quý sư còn học nhiều pháp môn nữa. Nhưng mà nghe ông thầy mà ổng giảng đạo á mà ổng nói thiên về khía cạnh này á thì mình thấy bắt đầu nguy hiểm nó tới rồi đó. Mà coi chừng ông thầy đó cũng là người bị thiên lệch, và chính mình nghe ổng giảng riết mình cũng khởi cái tham vọng lên. Bữa nào buồn buồn mình cũng xưng mình chứng thánh luôn. Tại vì nó thúc đẩy mình cái tham vọng. Còn thời xưa Đức Phật á, ngài giấu cái cái cái cái hữu nhiều lắm, ngài không có nói nhiều. Ngài chỉ nói tam minh lục thông, còn đào sâu lý luận trên mây
[26:04]xanh ngài giấu không nói nhiều, mà ngài đào sâu cái vô. Là người tu phải làm sao chấm dứt được cái ngã chấp cái đã, lòng mình không còn thấy có cái ta nữa. Thì để tránh được cái tham vọng, cái kiểu cái tai hại kiểu kia, mặc dầu nghe có vẻ buồn tẻ, tiêu cực. Do đó người ta không hiểu được, người ta nghe Đức Phật nói khía cạnh vô người ta cứ tưởng cái chỗ đến cuối cùng của đạo Phật là cái gì? Tịch diệt, hư vô, buồn tẻ, nhưng sự thật nó rất là vĩ đại. Nhưng mà nói cái vĩ đại đó ra, nó lọt qua bên đây thì nó sẽ thúc đẩy người ta cái tham vọng. Nên là quý sư để ý sau này nghe mọi người giảng, mình phải phân biệt liền ông thầy này ổng giảng về
[26:39]đạo Phật ổng thiên về hữu hay thiên về vô? Nha, mình đánh giá được liền. Mà nếu ông thầy này ổng thiên về vô đó thì ổng này có căn bản nè. Và nếu trong cái vô này mà ông này ổng có một cái gì nó trí tuệ nữa thì biết ông này ổng quân bình. Còn nếu ông thầy ổng giảng đạo mình nghe mà ổng chỉ nói cái cái cái cái hữu không, nói những cái diệu dụng, những cái có, những cái hay không, thì biết ông thầy này ổng thiên về hữu, khía cạnh hữu của của giải thoát. Và điều này nguy hiểm cho ổng và cho mình. Và đây là cái cái cái tai hại của của một số giáo lý Đại thừa sau này là khiêng thiên về khía cạnh hữu nhiều quá.
[27:14]Ngay cả như Thiền tông cũng vậy, tổ sư thiền cũng vậy, thường hay thiên về khía cạnh hữu. Nên chúng ta để ý mấy người mà tu theo tổ sư thiền á, họ nói trên mây xanh. Bởi vì thiên về khía cạnh hữu á, mình thấy họ nhiều khi họ hơi cứ đưa súng lên trời bắn đại rớt viên ở đâu rớt à. Cho nên khi chúng ta đi tu theo đạo Phật mà chín chắn á, nhớ phải lấy cái vô ngã, đi theo con đường vô ngã để đến mục đích, lấy vô ngã làm mục tiêu. Trong tâm mình, mình tu từng giờ từng phút, mình kiểm soát coi mình có chấp ta không? Có thấy cái ta này quan trọng không? Có mơ ước cái gì không? Có muốn hơn thua ai không?
[27:53]Ta nhận cái đó, để mình lấy cái vô ngã làm cái nền tảng, làm cái đức hạnh. Thì mình sẽ không bị cái tham vọng thúc đẩy đến nỗi một ngày nào đó chịu không nổi mà phải xưng chứng thánh á. Là nhờ mình đi theo con đường vô ngã nên mình tránh được cái tham vọng đó.
[28:10]Trong cái cái khẩu nghiệp mà nói về xưng mình chứng thánh này đó, nó có một cái tội nó nhẹ hơn. Nó có cái tội nó nhẹ hơn.
[28:24]Là cái người mà dối xưng mình chứng thánh á, thì tự biết rõ ràng mình chưa chứng gì hết nhưng mà dối nói mình đắc đạo, thì cái tội này tội cực nặng, không tha thứ được. Còn nhẹ hơn là thế này: là một người có tu cũng có sở đắc nào đó, ví dụ khi ngồi thiền bỗng nhiên một hôm tâm nhiếp được thanh tịnh ngồi luôn mấy tiếng đồng hồ, thấy tự nhiên tâm mình nó rỗng rang, nó nhẹ nhàng, khinh an hết, bước ra ngoài tuyên bố tôi là người đã giải thoát. Thì đó đó, đây là người mắc cái bệnh kêu là bệnh gì? Lỗi này là lỗi nghe chưa? Tăng thượng. Tăng thượng mạn. Tăng thượng mạn này thì cái tội này nó nhẹ hơn
[29:06]cái cái cái cái dối xưng mình chứng thánh. Nó cũng có quả báo của nó, nhưng mà nó không thành cái tội cực ác, mà do hiểu lầm. Cái tội tăng thượng mạn này là cái tội do hiểu lầm. Hiểu lầm là mình được một ít mà tưởng mình quá nhiều, thì nó có quả báo của nó.
[29:25]Mà quả báo là công phu mình đang tu sẽ bị thối lui sau đó không lâu. Và mình bị nhiều cái sốc, sốc trầm trọng để trả lời cho mình biết là cái mình tưởng lầm này đã sai hoàn toàn. Cái mình tưởng mình đã đắc đạo, giác ngộ này nọ là hoàn toàn không đúng nữa. Là do cái quả báo nó xảy ra, tự nhiên công phu mình bị lui, tâm bị loạn, hoặc là những chuyện này chuyện kia xảy đến rồi mình cảm thấy mình không có tự tại, mình sẽ bị bị xao động. Lúc đó mình mới biết: "À, hôm trước mình tưởng mình đắc đạo giải thoát ai ngờ đâu bữa nay khóc hu hu." Nó là để là câu trả lời cho mình thấy thì cái này tội này nó nhẹ hơn.
[30:04]Đó rồi. Đó là cái tội nặng. Bây giờ bắt đầu mình nói qua cái khác. Là nói dối những cái mà nó không phải là xưng mình chứng thánh, nó có những cái cái nói dối khác. Bây giờ mình coi nha, những cái nói dối có tội nè: nói dối mà để che giấu việc xấu của mình, nói dối để vu khống người khác mang tội. Nói dối mà để vu khống người á thì trong trong kinh gọi là phạm tội thăng tàn ở trong giới á, hoặc là nói dối mình để bịa ra một việc việc tốt mà mình không có làm. Ví dụ mình không có làm nhưng mình bịa ra mình nói rằng mình đã làm được cái việc tốt đó. Mình chẳng có giúp ai đồng nào cái mình nói: "Ôi, hôm qua tôi cho người đó là cả bao gạo.", vân vân. Đó là bịa.
[30:50]Che giấu việc xấu mình, bịa ra cái việc tốt cho mình, hay vu khống người khác, hoặc nói dối để cầu gờ cầu lợi cho mình, nói dối để lừa gạt người khác lấy tiền, hoặc nói dối để mưu hại người khác,
[31:07]Nói dối để mưu hại người khác. Người ta không có làm như vậy mà mình mình nói dối qua bên kích qua kia kích lại, cuối cùng người ta bị hại. Đó là những cái nguyên nhân xấu. Rồi cũng có cái nói dối để nhận lỗi về mình. Ví dụ như là mình không có làm cái chuyện xấu đó, mà khi mà ông thầy ổng hỏi: "Ai đập bể cái bình này?"
[31:41]Ví dụ như là ông thầy ổng hỏi ai làm bể cái bình này? Mình không có làm, nhưng mà mình nghĩ rằng một cái người nào mà làm mà bị biết được có khi là họ sẽ thế này, tai hại cái mình nhận mình làm để cho thầy rầy mình. Thì đó cũng là nói dối, nhưng mà do lòng tốt. Còn cái ở trên hồi nãy nói là nói dối mà do tâm tâm xấu thấy không? Nói dối mà để che giấu việc xấu của mình, để bịa ra việc tốt cho mình, hoặc là để mưu hại, để lừa gạt người khác, để vu khống người khác.
[32:11]Để vu khống người khác thì đó là nói dối bởi cái tâm xấu. Còn mình nói dối mà để nhận lỗi về mình, hoặc nói dối để cứu người khác, thì nói dối đó là do tâm tâm tốt. Thì nói dối này khoan xét tội, chưa chắc có tội mà có khi có phước. Vì chúng ta xét bốn cái tính chất của cái nói dối nữa. Nói, nói dối nói thật. Chúng ta để ý bốn tính chất này mà sau này mình ừm mình lựa mình thuyết pháp cho là bài pháp mình nó có giá trị. Thứ nhất á là nói điều thật mà nó làm nó làm tăng trưởng
[32:51]tăng trưởng cái thiện pháp của người nghe. Tăng trưởng thiện pháp có nghĩa là làm người ta phát tâm theo đạo, người ta phát tâm tu hành, đạo đức người ta được lợi ích là cái thứ nhất nè. Cái thứ hai là nói thật
[33:04]nhưng mà nó làm tổn giảm cái thiện pháp của người ta.
[33:13]Có những điều nói thật nhưng mà khi mình nói ra thì người ta mất đạo đức hết. Những điều đó là không nên nói. Cái thứ ba là mình nói dối nhưng mà lại làm tăng trưởng cái thiện pháp của người nghe.
[33:29]Và thứ tư là mình nói dối mà lại làm tổn giảm thiện pháp của người nghe.
[33:38]Đây là bốn cái điều. Ngày xưa có một lần có một cái vị đó hỏi vị tỳ kheo đó hỏi Phật, nói rằng là: "Con thấy công việc như thế nào, con nói lại như vậy thì đó là chánh ngữ?" Đức Phật nói: "Không có chánh ngữ điều đó." Đức Phật mới nói là: "Căn cứ vào cái thiện pháp người ta có phát triển được hay không." Chứ có những sự thật mà mình nói ra làm người ta thối tâm đúng không? Nên có những điều nhiều khi mình biết mà không được nói. Bởi vì tuy nó là sự thật á, nhưng mình nói ra người ta tổn giảm cái thiện pháp, người ta tạ- mất tín tâm, người ta không được lợi ích, không được hạnh phúc, ta bất an thì không được nói điều đó.
[34:17]Còn cái nói dối mà làm tăng trưởng thiện pháp là sao? Ví dụ cái câu chuyện không có thiệt, mình bịa ra mình kể để cho người ta nghe người ta mê rồi người ta tu. Nói hôm qua tôi đi vô rừng, tôi đi lên núi, cái tôi gặp một cái ông ông tiên. Lần đầu ổng khuyên là đời là sắp hết rồi, thôi ai mà ráng lo mà ăn chay niệm Phật việc này nọ. Cái chuyện mình bịa về cái mình kể ra cho người ta nghe: "Vậy hả? vậy hả? Thôi cũng ráng ăn chay niệm Phật." Thì gọi là nói dối mà tăng trưởng thiện pháp. Mà cái chuyện này bền không? Không có bền. Cho nên cái thứ ba này cũng hạn chế dùng. Và đây là cái một số nhà mà soạn kinh của Phật giáo cũng bị cái này nè.
[34:58]Nhiều nhà soạn kinh những kinh Đại thừa sau này đó là những người mà chuyên môn là nói, không phải Phật nói nha, nhưng mà cũng làm tăng trưởng thiện pháp người ta một thời gian dài, phải không? Qua mấy ngàn năm nhờ những bộ kinh Đại thừa mà rất nhiều người đi theo đạo Phật. Người ta phát tâm đại bi, phát nguyện lớn cứu độ chúng sinh, vân vân, là cũng nhờ cái thứ ba này nè. Những bộ kinh Đại thừa soạn sau Phật á, hoàn toàn Phật không thuyết loại kinh đó, kể cả những kinh như Địa Tạng đâu phải Phật thuyết, mà người ta người soạn cũng nói đại là Phật thuyết, tức là nói không đúng sự thật. Nhưng mà nhờ bộ kinh Địa Tạng đó từ xưa đến giờ biết
[35:32]bao nhiêu người mà sợ địa ngục mà không dám làm ác. Cho nên đó là nói dối mà tăng trưởng được thiện pháp. Nên cũng ích lợi cho cuộc đời này cũng mấy ngàn năm nay chứ không phải không. Nhưng mà tới bây giờ thì bắt đầu bắt đầu cái sự thật lịch sử nó phơi bày ra thì nhiều khi nó lại phản tác dụng. Cái mà nói dối để tổn giảm thiện pháp thì cái này là là bị tội hai ba lớp thấy không? Nói dối đã là một cái dở, mà làm người ta tổn giảm thiện pháp là một cái dở nữa. Nghĩa là sao? Ví dụ như là một người đó họ tu theo ông thầy đó, mà ông thầy đó rất là đàng hoàng. Cái cái cái một cái người khác muốn hại mới nói nói dối:
[36:10]"Ông thầy cô là một người xấu xa, bê bối thế này thế kia." Cái làm cái đó là lời nói dối mà làm cho người kia mất cái thiện pháp thì cái tội cái này là nặng nhất ha? Cái này là nặng nhì nè. Nói thật nhưng mà nó gây cái tổn hại tín tâm, lợi ích của người ta là không nên nói. Còn cái này tuy làm người ta tăng trưởng thiện pháp nhưng nó không bền. Nên trong bốn cái này thì mình chỉ chọn cái cái thứ nhất nè, là nói thật mà cái điều đó khi người nghe người ta tăng trưởng được thiện pháp. Đây là cái bền bỉ muôn đời nè, mà mình vừa có phước mà vừa bền nữa. Cho nên quý sư để ý kỹ á, trong những bài kinh mà tôi
[36:47]giảng á, tôi dẫn chứng những điều có thật, người thật việc thật, tôi biết chắc là thật tôi mới kể. Còn những câu chuyện mà thuộc loại truyện cổ Phật giáo mà tôi nghe tôi thấy không bảo đảm cái lý lịch của nó là tôi không bao giờ tôi dám kể. Tại vì những điều đó nó không có giá trị bền vững. Thật ra nhiều vị á thích lấy trong truyện cổ Phật giáo ra kể cho người ta nghe lắm. Hồi nhỏ tôi cũng thích lắm. Hồi lúc tôi mới đi tu cũng như tôi cũng vậy đó. Khi mà mỗi lần tối tụng kinh xong cái là mấy em Phật tử tập trung lại chùa cái là tôi thường hay đọc truyện cổ Phật giáo, tôi nhớ rồi tôi lại kể cho mấy đứa nghe.
[37:16]Mình cũng thích và mấy đứa nhỏ nhờ vậy nó cũng tăng được tín tâm, cũng có vài đứa xuất gia, sau này có vài đứa xuất gia, vân vân. Nhưng mà rồi khi mà lớn lên rồi, học kỹ càng lúc học về lịch sử tôi mới thấy những chuyện sao chuyện không có thật. Không biết ai đặt ra mà cũng hấp dẫn thiệt. Thì nó sẽ không có cái nó không thu hút được cái giới trí thức sau này nữa. Giới trí thức mà ngồi mà nói chuyện con rồng hiện lên rồi ông kia lại nói một tiếng ra đi những chuyện đó bây giờ nó hết tin. Cho nên chúng ta phải nên tìm những câu chuyện có thật, người thật việc thật mà nói. Trong cuộc đời tôi vậy, tôi đi đây đi kia nhiều khi nghe những câu
[37:50]chuyện lý thú lắm mà có thật, tôi thích những câu chuyện đó. Còn kinh điển để lại, những câu chuyện cổ để lại nhiều khi phải xét lại. Như hôm có một lần tôi về Long An, tôi đến cái nhà đó tôi ở nghỉ lại. Thì nhà đó mấy chị em tu hành ăn chay trường dữ lắm. Thì cái cô trong nhà mới kể lại tôi nghe về cái cha mẹ cổ. Thì ông bà là người ăn chay trường rất là đạo đức, dạy con cái từng chút từng chút một về cái đạo đức. Con cái bước ra khỏi nhà là bỏ một ít tiền lẻ đi theo để gặp ăn xin mà cho, tập cho con mình bố thí. Trong xóm trong làng trong vùng mà thấy ai nghèo là tập cho con mình mang gạo mang đồ đến bố thí.
[38:26]Một năm là bỏ ra cả thiên lúa để bố thí cho người nghèo. Mỗi năm mà đến mùa an cư là mời chư tăng về nhà để để cho chư tăng an cư kiết hạ tại nhà, nuôi hộ trì chư tăng suốt 3 tháng. Sống cuộc đời vô cùng thánh thiện. Thì đến ngày mất á, cái ông cái ông ông già cổ đó, đáng lẽ bữa nay ổng mất nè, cái ổng thấy con cháu chưa về đủ ổng nói: "Thôi để mai ba đi." Đợi ngày mai con cháu về đủ ổng lên giường ổng nằm hắt hơi ổng đi, y như một thiền sư. Còn bà mẹ cũng không có bệnh gì, hôm đó thì tới tuổi già quá rồi. Thì đêm đó thì cái cô mà kể, cô Mười mà kể tôi nghe đó, cô ngồi cô soạn bài vì cô là cô giáo.
[39:06]Nửa đêm cô thấy à nửa đêm thì mấy đứa cháu nó chạy ra nói: "Bà ngoại không cho con nằm chung nữa, bà ngoại đuổi ra ngoài." Nói: "Thôi con ra để cho ngoại nằm cho yên." Cô soạn bài nửa đêm cô thấy tự nhiên thấy giữa nhà sáng rực hình Phật Bà Quan Âm hiện ra. Cổ hơi sững người một lát, từ từ tắt dần tắt dần mất, hương thơm bốc lên cổ không biết. Tới sáng cổ mới kêu mấy đứa cháu vô kêu bà ngoại ra. Vô nói ngoại chết rồi, cổ không tin. Tại hôm qua khỏe mạnh. Tới chừng ba bốn lần kêu mà cô đi vô thì đúng bà già chết thật mà đầu còn ấm, người mềm mại. Đi một cách tự tại, kiểu là Phật rước á. Rồi con cháu nhờ cái đức để lại,
[39:38]con cháu làm ăn phát thịnh lên mà người tu nhiều lắm. Bây giờ gặp một thanh niên lớn lớn cỡ này mà gặp ai mà cúi đầu khoanh tay là điều hiếm. Thế tôi bước vô cái nhà đó tôi thấy một đứa, năm nay học lớp 12, lớn thiệt lớn, cao thiệt cao, thấy khách lạ là khoanh tay cúi đầu chào mọp xuống. Ai đi vô cũng chào đi ra cũng chào, rất là ngoan. Tôi nghĩ gia đình này thật là đặc biệt, có phước. Mà đúng là nhân quả là điều có thật thiệt. Một người một bậc cha mẹ như vậy, dạy dỗ con cháu như vậy, cho nên ai nấy thành danh mà thành đức hết á. Thiệt là có. Đó những câu chuyện như vậy đó, tôi nghe như vậy là có
[40:10]thật, mà tôi thích kể những câu chuyện thật như vậy. Có nhiều câu chuyện ly kỳ lắm, rất là hay. Mà nghe những cái băng khác thì tôi giảng, hôm nay thì không có giảng.
[40:28]Trong cuộc đời á có những cái người họ mắc tật nói dối thường xuyên, mà nói dối cách tự nhiên lắm. Họ không có thấy ngượng, không thấy lỗi lầm, không thấy tội lỗi gì hết á. Hễ mở miệng là nói dối từ đầu tới cuối luôn, rất ít khi nói thật. Như là gặp họ bước vô một cái cái rồi nói:
[40:45]"Tôi vì tôi lại trễ quá, ba tôi bên Mỹ mới điện thoại về, ổng sắp sửa gửi cho tôi 1000 đô nên tôi phải đi ra mà liên hệ đó, nên tôi hơi trễ để các anh chờ." Thì câu chuyện là câu chuyện bịa liền, mở miệng cũng bịa liền một cái. Thực ra chả có ông già, ổng nằm dưới quê cuốc đất thấy mồ luôn. Rồi hỏi: "Giờ tôi ở Sài Gòn từ nhỏ lớn, anh biết đường Hiền Vương không?" Nói: "Không." "Biết đường Võ Thị Sáu không?" "Võ Thị Sáu biết, Hiền Vương không biết." Nó có những cái như vậy đó. Mở miệng là nói dối, mở miệng nói dối. Thì những người như vậy họ thành cái bệnh, bệnh giống như là xưng chứng thánh vậy đó,
[41:14]tức là thích cho người ta nể mình do những cái mình có cái gì danh giá, giàu sang là vậy. Thì nó có cái quả báo là sau này mình phải bị bù lại, tức trở thành người thấp hèn trở lại. Nó mắc cái tật.
[41:27]Thì mình có ai mắc tật đó không? Chắc thôi hi vọng là không. Thì có tật đó chắc không đi tu được.
[41:41]Ví dụ như là ừm trong á trong cái luật á, khi mà mình thấy được những cái nguyên nhân và lỗi lầm như vậy, lỡ mình có một lần nói dối, thì mình nói dối trên ba mức độ phải không? Một là nói dối những chuyện vặt vãnh không đáng, nói dối cho vui. Hoặc là mình nói dối để che giấu việc xấu của mình, hoặc là để khoe khoang việc tốt của mình, hoặc là để nhiều khi mình vô tình mình vu khống người khác. Những cái tội đó thì mình phải làm sao? Mình làm sao? Phải sám hối trước đại chúng, phải thú nhận và phát nguyện. Mình biết mình có cái bệnh đó rồi đó thì mình sám hối trước đại chúng, đến trước bàn Phật mình phát nguyện là nói
[42:18]luôn luôn nói sự thật, luôn luôn nói sự thật. Không phải là người tu mình đã hết cái bệnh đó đâu. Tôi cũng thấy có những người tu cũng bị nói dối đó. Những cái chuyện nhiều khi không đáng. Bên đây mình thấy như vậy, bước qua bên đây chút xíu cái nói khác đi chút xíu liền, không chính xác. Cái điều đó nó làm mình mất cái công đức, mất cái uy đức nữa. Và sau này cái lời nói mình người ta không tin lắm, nó không có cái không có cái sức mạnh của nội tâm, nó không thuyết phục người khác. Ban đầu người ta còn nghe nghe, sau này cái lần lần người ta chán. Còn cái người mà luôn luôn cẩn thận cân nhắc cái lời nói của mình
[42:48]thì sau này cái lời nói mình nó phát ra nó có cái uy lực. Dù ngàn giờ người ta không biết mình nói dối hay thật, nhưng mà khi mình mở miệng người ta cảm thấy đáng tin do cái uy lực mà mình kết tụ từ nhiều năm tháng mình luôn luôn nói sự thật. Luôn luôn nói sự thật nhưng mà cái sự thật này đừng nói nghe.
[43:09]Với đừng có chỉ trích ai nói dối nhiều quá, thấy người ta nói dối chỉ khuyên thôi. Cũng giống như là những cái giới khác vậy, thấy ai làm lỗi thì mình thương khuyên chứ đừng có lên án, lên án nữa mình mắc như vậy nữa. Như mấy người vậy, tôi có anh bạn hồi xưa thấy cái ông kia nói lắp, nói cà lăm đó, cái ổng hay chọc. Đâu ba năm sau tới phiên ổng nói luôn à, nói lắp luôn.
[43:32]Cái thứ hai trong cái vọng ngữ là nói lời ác độc. Nói lời ác độc. Lời ác độc nghĩa là sao? Nghĩa là khi mình giận lên, người ta là con người mà mình mắng người ta là là trâu, là chó, là heo, là bò, là ma, là quỷ. Mình có mắng ai là đồ quỷ không? Đó là ác độc. Nhưng có điều mấy cô mà mắng ai mà đồ quỷ thì lại không phải là sân. Có mấy cô đó, mấy cô trẻ trẻ đó, có nhiều khi mắng ai nói: "Đồ quỷ nè." thì cái đó không phải do sân mà do cái gì đó thì không biết. Thường thì đó là mình mắng người ta, cái thứ hai là mình hăm người ta, ví dụ như là giận quá cái mình nói: "Tao đá mày chết à, tao giết mày." phải không?
[44:17]Thì những cái câu đó không có làm nhưng mà nói thôi, cũng gọi là ác ngữ, ác ngữ. Thì cái nguyên nhân của nó là gì? Là là sân. Cái sân này nó nó chưa thành một cái hành vi ác độc nhưng nó có ác một chút là nó muốn người khác bằng cái lời nói thôi nhưng mình muốn người khác là phải sao? Phải đau khổ, phải mất danh dự, phải nhục nhã. Phải không? Đó, nó chưa thành một cái hành động ác nhưng bởi cái lời nói của mình thôi mà làm cho người kia phải phải đau khổ, bất an, phải mất danh dự, nhục nhã.
[45:03]Thì cái ác ngữ này nó cũng có hai loại. Một loại là mình nói trước mặt người ta và một loại là mình nói sau lưng người ta. Cái người mà mình sân quá, mình dữ quá, ngay trước mặt người ta cái mình mắng chửi xối xả, đó cũng là ác ngữ. Còn cái loại thì mình hơi nhát hơn một chút, mình nói trước mặt người ta sợ người ta người ta đánh bại vỡ mồm, biết thì nói sau lưng thôi. Người ta đi vắng rồi mới lầm bầm chửi. Thì cái đó là là là nói sau lưng. Mà tại sao mình có những lời nói ác độc? Tại sao mình có cái lời nói ác độc? Cái lời nói mà mắng người ta là ma, là quỷ, chuyện nọ đó, nó nó là cái mức độ nặng nhưng mà nó giống những lời chê bai.
[45:42]Mình chê người này, mình chê người kia thì nó chưa thành cái ác ngữ nhưng hai cái đó nó gần gần với nhau. Mà do đâu mình nói như vậy? Do đâu mình nói cái lời ác độc mà mình muốn cho người ta phải nhục nhã, mất danh dự, bất hạnh như vậy? Tại sao vậy? Tại vì thế này, con người ta mình có một cái cảm giác kỳ khôi lắm, là khi một người nào mà bị mất giá trị thì mình lại có cảm giác là mình tăng giá trị. Đây là cảm giác có thật lạ lắm. Khi thấy người khác bị bị thấp xuống thì mình lại tưởng mình cao lên, trong khi mình vẫn đứng nguyên à. Nghĩa là thế này,
[46:26]nghĩa là cái này giống như là
[46:30]khi mình ngồi trên xe lửa đó, xe mà đang chạy đó thì mình thấy cảnh vật nó nó lùi ra phía sau phải không? Phải không? Đồng ý không? Bây giờ cái kỹ xảo phim ảnh nè, ví dụ như là họ quay một cái hình diễn viên,
[46:49]họ đứng yên à, một người diễn viên đứng yên nhưng đằng sau á đằng sau họ cái họ cho quay cái cảnh mà cái cảnh mây trời nó nó nó nó đi xuống, phải không? Cảnh mây đi xuống thì lúc đó mình thấy cái người này sao? Giống như là đang bay lên, phải không? Nhưng mà sự thật người này vẫn đứng yên, mà chỉ có cảnh đằng sau nó đi xuống. Thì con người mình cũng bị lừa bởi cảm giác này, bởi cái kỹ xảo này. Tức là một cái người đứng yên à, nhưng mà đằng sau lưng thì thấy mây nó cứ tuột xuống, tuột xuống à, cái mình nhìn vô mình cứ tưởng người đó đang bay lên, chiếu đó khi mà làm tiên rồi đó, bay lên trời á. Phải không?
[47:23]Có ai coi cái phim này chưa? Mấy sư nè, coi quá chừng phim Hồng Kông nè.
[47:31]Thì đây là cái kỹ xảo, mà sự thật là cái người này đứng yên. Thì cũng vậy đó, mình cũng bị cái kỹ xảo đó lừa. Là khi mình thấy một người khác á tự nhiên bị mất danh dự, như bị cháy nhà, bị nghèo khổ, bị người khác ruồng bỏ, thì người ta xuống thôi chứ mình đâu có lên, nhưng mình lại có cảm giác mình đang đang lên, y như là cái cảm giác ở trong phim này, y như vậy nghe, y như vậy. Và do cái cảm giác nó thúc đẩy, mình luôn luôn thích thích nói xấu người khác, dèm người khác xuống, dìm người khác xuống, chê bai, công kích, nói nặng người khác để hạ người ta xuống để chi? Để mình xuất hiện cái cảm giác là mình đang lên.
[48:08]Sự thật chả có lên gì. Mà lúc đó mình đang xuống nữa.
[48:15]Và cái quả báo nó là gì? Quả báo nó là gì?
[48:22]Quả báo của nó là mình tặng người ta một cái gì thì mình sẽ được cái cái đó.
[48:30]Ví dụ như mình tặng người ta một câu mày là đồ heo thì mình sẽ được là heo.
[48:50]Do mình hay dùng cái lời nói ác độc để gièm pha, mắng chửi, hạ nhục người khác thì quả báo mình là luôn luôn bị trở thành người hạ liệt, thấp kém, xấu xí và và đọa. Cái chữ đọa này là nặng nề lắm. Có khi mình đọa súc sinh hẳn đó nha. Do chỉ do ác ngữ đủ để mình đọa súc sinh. Hồi đó hồi xưa tôi tôi ở cái cái cái cái cốc đó với cái ông già. Cái ông già này ổng không con, không cháu. Ổng thì ổng là đệ tử của của Đại đức Narada đó, ổng tu theo Nam tông nên ổng ăn mặn chứ ít khi ăn chay. Tôi về tôi ở với ổng thì ổng ổng thương tôi, ổng hay nấu đồ chay cho tôi ăn. Nhưng mà trên đời này chỉ có hai người mà ổng không
[49:35]nói xấu là Đức Phật và Đại đức Narada thôi. Còn tất cả mọi hòa thượng, thượng tọa, sư bà, ni sư, sư cô nào thì coi như ổng thấy người ta là tệ, xấu ổng nói không thể nào tưởng được. Mà ổng nói nhiều cái khôi hài lắm. Như ở gần cái thất đó ở thì có khoảng năm người thì cũng vừa thượng tọa vừa ni sư cũng lớn rồi. Mà năm người đó có lẽ ổng cũng ác cảm, ổng nói tôi mà có tiền á tôi xây cái nhà năm góc cho mời năm cái người đó ở chung với nhau. Và tôi chứng kiến một ngày chết người, một ngày chết người. Ổng nói khôi hài lắm. Mà đúng là quả báo khi ổng mất á khi ổng bệnh mà mất thì có một mình tôi săn sóc tôi tôi chăm sóc cho ổng, là do cái phước này.
[50:17]Phước mặc dù ổng không có thân nhân nha, nhưng mà lúc ổng còn trẻ đó, cứ ngày Tết á là ổng đi vào bệnh viện xem những người không có thân nhân á, ổng lo lắng chăm sóc cho người ta. Và bây giờ lúc ổng chết là đúng cái lúc gần Tết. Và lúc đó có tôi để tôi chăm sóc cho ổng, cái quả báo nó lặp lại trong hiện đời. Nhưng mà khi ổng chết, chôn ổng thiêu xong rồi rải rải xương ra biển theo như cái ý nguyện của ổng rồi thì tôi tôi lên núi tôi ở. Thì à do ở với ổng nên tôi bợ hết nguyên cái gia tài của ổng, ổng chết đâu có con cháu nào thừa kế, nên buộc lòng cả cái tủ, cái rương, cái gì của ổng tôi cũng đành phải xài và tôi xài cho việc Tam Bảo.
[50:54]Cho nên cái chuông mà ở trên chùa tôi cũng vậy là cái chuông của ổng á, có lẽ cũng nhờ đó ổng cũng có phước phần. Nhưng mà ổng cũng phải trả quả báo mà nói nặng người ta quá. Quả báo nó như thế này, tôi không có biết, nhưng mà là cái chuyện nó xảy ra thế này: Có một cây ghế bố, ghế bố mà tôi vẫn còn dùng ở trên chùa đó, ngày xưa là ổng hay nằm ở ghế bố đó. Thì nhiều khi tôi cũng hay qua tôi nằm cái ghế bố chung với ổng, còn ai khác nằm ổng gắt, ổng quấy, ổng trật à, ổng có tánh kỳ khôi. Hôm đó thì chùa tôi mới xin chó nuôi thì xin có một con chó con nhỏ nhỏ này nè, con chó chuyên môn nó nhảy lên cái ghế đó nó ngồi.
[51:28]Thì một đứa đệ tử luôn nhỏ đó, hễ thấy lên ngồi là nó nắm cổ nó bắt quăng xuống. Mấy ngày như vậy đêm nó nằm mơ nó thấy cái ông đó tới, nói: "Tao nằm ghế tao, mày cứ đuổi tao xuống hoài." Nó thấy nó thộn. Mà tôi ngẫm tôi nghĩ thì tôi thấy là có lẽ ông này ổng đọa thiệt tại vì cái cái khẩu nghiệp ổng nặng quá. Ổng không chừa ai, những bậc có uy đức ổng công kích không còn cái gì hết trơn. Đồng ý là trên đời này không ai mà thoát khỏi lỗi lầm phải không? Ít nhiều gì cũng đều có lỗi, nhưng khi mình xét một người thì mình phải xét cả cái tốt của họ, cái hay của họ để mình tôn trọng, chứ cứ chỉ nhìn cái khía
[52:01]cạnh xấu của họ mình công kích thì mình thiên lệch và đó là cái quả báo. Thì ông này ổng mắc cái bệnh là ai tốt ổng không biết nhưng mà nhúc nhích cái xấu lên cái rồi là ổng ghim suốt đời, ổng ổng nói hoài. Và đúng là ổng bị đọa. Bây giờ thì ổng đi đâu thì tôi cũng chưa biết nhưng mà con chó nó chết rồi, thời gian sau nó bệnh chết, có lẽ ổng cũng phải trả nghiệp một thời gian.
[52:25]Còn mà cái ác ngữ này đó nếu mình dùng với một người thường thì mình bị đọa như đã nói. Nhưng mà nếu mình phỉ báng bậc thánh thì... thì quả báo như thế này. Có câu chuyện ngày xưa trong kinh ghi trong là bài kinh Kolika. Có một vị tỳ kheo tên là Kolika mới đến với Đức Phật, mới nói rằng: "Bạch Thế Tôn, Xá Lợi Phất là một con người ác giới, con người ác độc, con người bất chánh." Công kích ngài Xá Lợi Phất. Thì Đức Phật mới thấy nguy, Đức Phật nói: "Thôi Kolika, hãy dừng lại! Hãy dừng lại! Xá Lợi Phất là một người chân chính, là một người đã thanh tịnh, tự tại, vân vân." Nhưng mà nói: "Dù Đức Thế Tôn có khen Xá Lợi Phất là một người chân chính,
[53:08]con vẫn nói Xá Lợi Phất là một người ác pháp, là một người không chân chính, vân vân." Nghĩa là nói ba lần Đức Phật khuyên, ba lần ông công kích ngài Xá Lợi Phất. Rồi sau đó ông từ giã Đức Phật ra đi. Và thế này, không bao lâu, trong kinh ghi rõ là trong không bao lâu, bắt đầu người nó nổi lên những cái hạt, những cái mụn nhỏ bằng cái hạt dưa, lớn lên bằng hạt đậu, lớn lên bằng quả cam, rồi lớn lên bằng quả dưa, đau đớn nhức nhối không thể tưởng được. Cuối cùng những hạt mụn nó vỡ ra, người nó hôi thối và nó chết. Sau khi mạng chung, nó đọa vào địa ngục Vô Gián. Thì đó là bài kinh nguyên thủy kể lại.
[53:48]Đó là phỉ báng bậc thánh đó. Thì như vậy, giữa một cái khi mình chỉ trích, phê bình, chỉ trích, phê bình đó thì nó có những mức độ. Là những người tốt là những bậc thánh thiện đó, những bậc thánh thiện, giữa là những người trung bình, bình thường, và là những người xấu xa.
[54:11]Đây là những người trung bình.
[54:16]Thì khi mình nói xấu, mình nói xấu, mình công kích, mình phỉ báng những người này, thì mình phỉ báng cái người xấu xa này cái nghiệp mình ít nhất, phải không? Phỉ báng người trung bình thì nghiệp mình nặng hơn, còn phỉ báng một cái bậc thánh thiện thì mình đọa tuốt vô địa ngục luôn. Tại sao mình nói mình công kích một người xấu xa là cũng có tội? Tại sao?
[54:39]Và sau này quả báo là mình sẽ y như họ thôi. Mình lên án ai điều nào mình sẽ mắc đúng cái lỗi của họ. Cho nên khi thấy một người mà họ không tốt đó, mình nếu không trực tiếp khuyên được thì mình thầm cầu nguyện trong lòng mình cho người ta đừng như vậy nữa. Ví dụ mình đi ngang đường đó, cái mình thấy mấy ông nhậu rượu say xỉn đánh lộn nhau đó, mình phải khởi lên cái lời nguyện thầm trong lòng mình: "Nguyện cho những người này từ bỏ cái ác pháp để được thanh tịnh." Chứ đừng khởi lên cái tâm: "Hứ, đồ hư đốn!" Là có ngày mình cũng say xỉn hay la sảng đó.
[55:19]Và trong cái cái vấn đề mà chỉ trích lời nói ác độc này thì Phật dạy mình là ẩn ác dương thiện. Ẩn ác dương thiện nghĩa là gì? Quên hết trơn. Không phải.
[55:39]Là giấu cái điều không tốt của người khác và chỉ ca ngợi cái điều tốt của người khác thôi. Gọi là ẩn ác dương thiện đó. Thấy cái người có lỗi đó thôi mình mình đừng có có rêu rao. Còn họ có tốt mình nên nên đem cái điều đó mình tán thán cho nhiều người biết để làm gương. Vì con người ta là thích có những cái tấm gương, cuộc đời này như vậy đó. Cuộc đời này đa số đó cái lý luận không có thuyết phục người ta bằng cái hành động. Ví dụ như một cái người bình thường bên ngoài thì một cái thanh niên đang nghĩa là chơi bời hoang đàng ở bên ngoài đời này đó. Mà nếu họ nghe ở bên cái xóm B kia có cái ông đó ổng rất
[56:16]là tốt, nghĩa là ai bệnh hoạn ổng lo giúp đỡ, cứu chữa, người nghèo thì ổng bố thí, thì một cái người đang ăn chơi hoang đàng như vậy mà nghe một cái người tốt như vậy, bỗng nhiên đọng lên một cái một khởi lên một cái thiện niệm, cũng có một cái ước ao muốn được như vậy. Cho nên một cái tấm gương tốt nó nó giúp đỡ con người. Còn ví dụ một cái người đang tốt, một cái phật tử đang đi chùa, cái nghe chuyện: "Trời ơi, thầy đó coi vậy chứ ổng có ổng có ba, bốn bà." Cái thôi bỏ chùa không đi nữa. Nó là như vậy đó. Cho nên người ta bao nhiêu lời lẽ chứ nó không thuyết phục bằng cái hành động. Vì lý do đó khi mình thương yêu chúng sinh thì mình cố gắng ẩn ác dương dương thiện.
[56:57]Tức là chỉ nên nói cái điều tốt ra cho mọi người nghe để cho người ta có những tấm gương tốt, chứ đừng đưa ra những tấm gương xấu mà làm người ta thối tâm. Dù là cái đó là một điều sự thật. Như nãy mình nói đó, một sự thật mà làm tổn giảm cái thiện pháp. Nó là như vậy. Và để trị cái bệnh mà ác ngữ này thì mình phải làm sao? Nếu lỡ mình hay có cái tật mà mắng nhiếc người ta? Ở đây ai là người hay mắng nhiếc nước giơ tay lên coi. Ai hay mắng nhiếc? Thôi tôi dòm mặt là có khi tôi dám biết lắm á.
[57:37]Quý sư cũng có bị thế nhỉ? Cái xóm bên kia là nhiều đó. Giờ muốn trị cái bệnh ác ngữ thì mình phải làm sao?
[57:52]Ví dụ mình hay có cái tật mà mắng nhiếc, nạt nộ, rầy la một cách gay gắt thì mình làm sao? Sao sư Huệ Quang?
[58:03]Thì làm sao?
[58:15]Nhưng mà nó nó nó nóng nó quen miệng đó, lần lần nó thành cái ác ngữ, cái đó. Giờ tôi hỏi sư là làm sao mà cho nó hết thôi, chứ không phải là là là là sư biện minh.
[58:33]Mình tập, mình tập lễ độ, mình tập dành cho mọi người sự tôn trọng trong sự đối xử. Dù người đó nhỏ hơn mình. Ví dụ người đó họ tu sau mình, họ đến chùa sau mình, nhưng đầu tiên mình phải tập cái hạnh, mình phải suy nghĩ về điều này: "Dù người này đến sau tôi nhưng mà tôi nguyện dành cho người này một sự tôn trọng." Họ đến sau mình chứ biết đâu họ căn tu họ lớn hơn mình, phải không? Ví dụ một người tỳ kheo tu 10 năm chứ, nhưng mà một đứa bé nó mới 10 tuổi coi chừng ở đây là một vị hòa hòa thượng tái lai thì sao, phải không? Cho nên không có nhìn trên tuổi tác, mà chỉ nhìn trên đạo hạnh, và bổn phận của mình là với bất cứ
[59:08]ai mình cũng đều dành cho họ sự sự tôn trọng, lễ độ, nói ai cũng đàng hoàng hết. Chịu không sư Huệ Quang? Ờ,
[59:23]chịu hả?
[59:28]Thứ ba là nói lời chia rẽ, ha? Mình gọi là nói hai chiều á, ở đây có nghĩa là nói chia rẽ. Mà tại sao nói cái lời chia rẽ là có tội?
[59:44]Bởi vì cái đoàn kết, hòa hợp là hạnh phúc của loài người. Nên nhớ điều đó. Con người ta sống trên đời này cần cái thương yêu, cần cái đoàn kết, cần cái hòa hợp, nên ai đi ngược lại điều đó thì người đó là người có tội.
[1:00:03]Chúng ta có đồng ý là mình sống mà chia rẽ, người này hiềm khích người kia thì cái đó là đau khổ không? Đồng ý không? Trong cái chùa cũng vậy, phải không? Trong cái chùa mà cứ cứ người này cứ lườm người kia, người kia lườm người nọ, cứ mắng nhiếc nhau, cứ coi thường nhau, cái chùa chia rẽ như vậy thì cái chùa đó không ra cái chùa. Hoặc là trong một cái xóm làng cũng vậy. Nếu mọi người thương nhau, giúp đỡ nhau thì đó là một cái xóm làng hạnh phúc. Còn trong cái xóm mà ai đụng ai cũng chửi, cũng mắng, cũng sẵn sàng xắn tay áo đánh nhau hết thì thì ở đó thôi mình trốn đi chỗ khác cho rồi. Và như vậy chúng ta thấy cái thương yêu, đoàn kết, hòa hợp đó là một cái hạnh phúc.
[1:00:39]Và nếu ai đi ngược lại điều đó, tức là người có tội.
[1:00:52]ở đây đó...
[1:00:59]Mà tại sao mình chia rẽ?
[1:01:03]Mình đi tìm nguyên nhân coi tại sao mình mình lại nói để cho người này chia rẽ với người kia? Ừ
[1:01:28]cái lời nói cô thì nó đúng ở bên cái khía cạnh cái lời nói kia kìa, cái ác ngữ. Còn ở đây mình nói chia rẽ, mình tìm coi cái tâm mình tại sao mà mình mình lại muốn người khác chia rẽ, không thương yêu nhau nữa?
[1:01:43]Không phải.
[1:02:00]Tại sao?
[1:02:26]Giờ quý sư suy nghĩ coi, tại sao mình lại nói lên cái lời làm chia rẽ mọi người với nhau? Làm cho người ta không thương nhau nữa, làm cho người ta ghét nhau? Tại sao?
[1:02:51]Thiếu lòng từ bi. Dạ, cảm ơn sư. Còn có ai nữa không? Có ý kiến gì nữa không? Thiếu gì nữa? Quên chánh niệm.
[1:03:06]Có ai có ý kiến gì nữa
[1:03:26]không? Dạ? À. Đúng.
[1:03:41]Đó, mạnh dạn thú nhận đó.
[1:03:50]Đó,
[1:04:02]mình có thành thật mình nhìn cho ra coi cái trong cái tâm mình đó là cái gì mà nó thúc đẩy mình cái điều đó?
[1:04:13]Nó có nhiều nguyên nhân phải không? Trong đó mình đố kỵ, là mình thấy người khác thân nhau bỗng nhiên mình có cái ghen tức. Là thấy sao không ai thương mình cứ lo thương nhau không? Đây là cái đố kỵ mà mình có thể nói ích kỷ đó, thấy không? Hoặc là mình có một cái cái mưu tính nào đó. Mưu tính nào có lợi cho mình. Nghĩa là mình chia rẽ người khác để mình mình giành cái thế lực lại cho cho mình. Đó là cái mưu tính. Và cái thứ ba là cái
[1:04:43]đúng ra là gọi là vô tình đó nhưng mà thôi tôi gọi là buôi miệng. Tức là buôi miệng á mình đem lỗi người này mình nói cho người kia nghe, để làm cho người này và người kia không không ưa nhau. Mình cũng chả có không phải là mình đố kỵ cũng chẳng phải mình mưu tính gì cho mình hết, nhưng mà buôi miệng nhiều chuyện lê đôi mách.
[1:05:06]Thế là mình ngồi khi gặp nhau không có chuyện gì để nói cái đem chuyện xấu thiên hạ ra nói nói, thế là...
[1:05:20]Thế mình, nghĩa là khi gặp nhau không có chuyện gì để nói đó, rồi cái buôn miệng cái đầu kể chuyện xấu thiên hạ, thế làm cho người này ghét người kia, cái đó cũng là cái tội chia rẽ. Nó vừa là ác ngữ mà vừa là vừa là ly gián á, chia.
[1:05:41]Trong cái ngũ nghịch của mình đó có cái tội gì, nhớ không? Ở trong cái ngũ nghịch đó, có cái tội gì đó?
[1:06:00]Phá hòa hợp tăng. Phá hòa hợp tăng. Tức là chư Tăng á cùng là đệ tử Phật thì hơn tất cả mọi người đời mình rất cần sự đoàn kết, nhất trí, thương yêu. Nhưng mà rồi cuối cùng chúng ta đã phạm điều đó rất nhiều. Chúng ta đã làm cho chư Tăng chia rẽ nhau. Chúng ta làm cho chư Tăng chia rẽ là chia rẽ làm sao?
[1:06:27]Một là chúng ta chia rẽ từng người, tức là trong chùa mình nói xấu lẫn nhau. Phải không? Ở trong chùa đó mà người này công kích người kia, công kích qua công kích lại khiến ở trong chùa mà không đoàn kết được với nhau, cái thứ nhất cũng là phá hòa hợp tăng. Cái thứ hai là chia rẽ giữa chùa này với chùa kia. Nhiều khi có những chùa này chùa kia rồi tu thì cũng đàng hoàng hết á, nhưng mà có người xen vô nói xấu qua xấu lại rồi mình chia rẽ với nhau. Như ngày xưa ngài
[1:07:01]Cảo Am với ngài Viên Ngộ là hai thiền sư nổi tiếng, nhưng do đệ tử không à. Bên đây nói rằng ngài Cảo Am nói ngài thầy giảng dở, pháp của thầy như vậy là không chuẩn. Cái bên nói lại ngài Viên Ngộ nói pháp của thầy dạy như vậy là không hay, trong khi hai vị đều là thiền sư ngộ đạo. Cuối cùng, hai cái môn đồ chia rẽ nhau hẳn luôn trong cái thiền tông của Phật giáo Trung Hoa ngày xưa vào đời đời đời Đường, đời Tống. Như ngài Cảo Am là đời Tống, như ngài Cảo Am, ngài Viên Ngộ. Mà sau này ngài Diệu Hỷ, tức là ngài Đại Huệ đó, đem chuyện đó ra phê bình dữ lắm. Là hai bậc thức giả rồi mà còn bị, đó là giữa chùa và chùa.
[1:07:40]Thứ ba là gì? Mình chia rẽ cái tông phái. Ví dụ cũng là đạo Phật hết, nhưng mình cảm thấy cái tông mình là ngon hơn cái tông người khác. Cũng làm cho giữa tông phái chia rẽ lẫn lẫn nhau, cũng là phá hòa hợp tăng. Mà một cái điều mà nó gây cái cái chia rẽ nhất là cái này, tôi sợ nhất là cái này:
[1:08:10]Độc tôn pháp môn. Là một vị đó, một vị đại sư đó, ngài có một cái pháp môn nào đó mà ngài cho là ưu việt, ngài dạy cho người ta tu. Nhưng mà rồi ngài quá lời, ngài quá lời ngài mới nói rằng chỉ có pháp môn này mới đưa tới giải thoát, còn pháp môn nào, tất cả pháp môn nào khác đều không bằng, đều thua, đều kém hơn, đều liệt hơn, chỉ có pháp môn này là ưu thôi. Cái nào cũng ngài giảng á, do cái sự độc tôn gay gắt quá đáng đó thì những người đệ tử theo ngài trở thành tự cao, tự cao và công kích các pháp môn khác, làm cho đạo Phật bị bị phân hóa, bị phân hóa. Tôi đọc nhiều cái sách thiền của các tác giả, nhất là những tác giả cận đại á.
[1:08:53]Cận đại tôi thấy họ bị cái lỗi này nhiều lắm á, độc tôn pháp môn. Như vừa rồi tôi đọc cái cuốn thiền sư nào cũng người Hoa mà ở bên Thái Lan, ông cũng được xưng là đại sư, giữ nhiều chức lắm. Thấy cái tiểu sử ông cũng quá chừng chức, trụ trì chùa này, giảng sư chùa kia quá chừng. Nhưng đọc sách ổng từ đầu tới cuối xong cứ thấy ổng ổng chê người ta mà. Ổng hễ kể chuyện nào đó ổng không lý giải nổi thì ổng chê một cái đã, làm căn bản rồi từ từ tính sau. Kể chuyện ai cũng chê một cái rồi từ từ tính sau. Rồi có nhiều vị cận đại trong thế kỷ này thôi, nhưng mà cận gần đây nè, cách mình chừng 20-30 năm,
[1:09:26]cũng có cái bệnh giảng pháp môn mình cứ công kích pháp môn khác, cứ nói pháp môn mình là ưu việt. Các ngài làm như vậy đó cứ nghĩ rằng sẽ làm cho đệ tử họ quyết tâm theo mình. Khi họ nghe giảng á, họ thấy a pháp môn nào cũng dở, chỉ có pháp môn của ông thầy mình là hay, cái quyết tâm theo mình. Nhưng mà không ngờ như vậy nó gây ra một cái tâm lý tự cao. Mà chính cái tâm lý tự cao này nó làm cho người đệ tử mình không thể tiến được nữa, không thể tiến được. Nên thay vì làm lợi cho đệ tử, cuối cùng đã làm hại đệ tử do cái bệnh độc tôn pháp môn. Cho nên trong những cái mà gây chia rẽ giữa chư Tăng trong chùa,
[1:09:58]gây chia rẽ giữa các chùa, gây chia rẽ giữa các tông phái trong đạo Phật, thì tôi sợ nhất là cái độc tôn pháp môn này. Nó phá vỡ dễ sợ, phá vỡ Phật pháp không gì bằng. Cho nên sau này mà chúng ta giảng đạo hay chúng ta nghe ai giảng, chúng ta phải để ý cái điều này: Cái người đó giảng có một cách ôn hòa, trung dung hay không? Họ giảng có cái khách quan, ôn hòa, trung dung, đoàn kết hay không? Hay là ổng giảng một lát cái ổng đi từ từ từ từ vô pháp môn của ổng, đề cao pháp môn ổng. Ai ổng cũng chê chê chê hết thì biết ông này mắc cái bệnh độc tôn pháp môn và người như vậy là người đang phá hòa hợp tăng á, gây phân hóa trong đạo Phật.
[1:10:34]Cho nên chính chúng ta cũng vậy. Sau này quý sư, quý cô mà có cái duyên mà đi thuyết pháp cũng phải cẩn thận điều này. Không khéo là vô tình, do mình nhiệt tình với cái pháp môn của mình mà mình đã phạm cái lỗi phá hòa hợp tăng. Và cái lỗi này thì phải nói là đọa địa ngục vô gián vững vững nha.
[1:10:56]Còn ở ngoài đời thì cái sự chia rẽ nó gây ra là cái gì? Do cái gì? Do những kỳ thị. Chúng ta nghe những kỳ thị nào, kể ra coi.
[1:11:10]Kỳ thị gì? Kỳ thị chủng tộc, phải không? Tức là người dòng dõi này khinh chê dòng dõi kia, ví dụ người da trắng coi thường người da đen hoặc là người ở châu Âu coi thường người châu Á, vân vân, đó là cái kỳ thị chủng tộc. Hoặc là cái người Kinh thì coi thường người người Thượng, người dân tộc. Đó, cái kỳ thị chủng tộc cũng gây làm cho loài người nó bị bị chia rẽ, phân hóa. Hoặc là tinh thần quốc gia cực đoan. Tinh thần quốc gia cực đoan. Chỉ cho rằng mình phải làm gì có lợi cho quốc gia mình, còn những quốc gia khác thì dù có bị hại cũng không sao hết. Mình làm sao giành quyền lợi quốc gia mình nhất,
[1:11:46]làm sao cho danh dự quốc gia mình phải nổi nhất, làm sao mà cái hay cái tốt dồn về quốc gia mình hết. Thì tinh thần quốc gia cực đoan nó cũng cũng làm cho thế giới này chia rẽ. Và nhiều khi nó gây ra những cuộc chiến tranh thảm khốc. Những cuộc chiến tranh thảm khốc đều xuất phát từ tinh thần quốc gia cực đoan xưa giờ, như thời Đức, Nhật này vậy đó. Họ cứ nghĩ quốc gia của họ là là là thượng đẳng và họ phải có bổn phận là khai hóa, xâm chiếm, cai trị các quốc gia khác. Chớ các quốc gia khác không thể nào mà mà mà mà mà được như vậy, cái thế là họ đem quân họ đánh tùm lum hết trơn. Đó là do cái tinh thần quốc gia cực đoan nó gây nguy hiểm.
[1:12:24]Một cái nó gây chia rẽ loài người với nhau nữa là gì? Là phân biệt giai cấp. Nói rằng như xã hội Ấn Độ đó mà chia làm giai cấp nè, Bà-la-môn, Sát-đế-lợi, cái gì?
[1:12:40]Về Đà-thủ-đà-la và giai cấp cực kỳ hà tiện không kể trong đó nữa. Đó, nó có những cái và như vậy cũng làm cho loài người chia rẽ nhau. Nên có cái câu chuyện mà "Hãy để ngày ấy lụi tàn", cuốn tiểu thuyết không biết quý sư, cô có đọc chưa. "Hãy để ngày ấy lụi tàn".
[1:13:01]Trong cái câu chuyện đó thì hai vợ chồng đó cũng là cái người da bị trộn giữa da da trắng và da đen ở cái vùng Nam Phi á. Mà Nam Phi là một quốc gia mà chúng ta biết là cái sự phân biệt chủng tộc là nó khủng khiếp trong bao nhiêu năm qua thấy không. Thì vừa rồi mới bắt đầu mới hơi có giải tỏa, nhưng mà cái kỳ thị chủng tộc tại Nam Phi nó ghê gớm lắm. Thì trong quốc gia Nam Phi đó, hai vợ chồng đó cũng là nhiều đời nó lẫn lộn với hai màu da rồi. Khi sinh ra hai đứa con, đứa đen đứa trắng. Thì cái đứa da trắng á, nó mới đi học trong cái trường da trắng và nó che giấu cái nguồn gốc cha mẹ mình là có máu da đen.
[1:13:37]Rồi để lớn lên nó bước vào trong được cái cái giới thượng lưu của cái quốc gia Nam Phi đó. Còn cái đứa em nó là da đen, thì nó bắt đầu nó đi vào con đường đấu tranh để chống phân biệt chủng tộc. Mà người anh thì bảo vệ cái màu da, cái quyền lợi của mình nơi cái sắc da đó, còn người em thì đấu tranh chống phân biệt chủng tộc, nên hai anh em cuối cùng trở thành kẻ thù. Câu chuyện đó viết cũng cảm động. Sau này người anh lúc mà đau khổ nhất là bị người ta biết cái sắc da trắng ấy kỳ thực bắt nguồn từ nguồn gốc da đen thì anh anh mới tự tử và anh nói rằng: "Hãy để cái ngày mà tôi sinh ra trên đời này cho nó
[1:14:11]lụi tàn đi, đừng bao giờ có cái ngày đó nữa". Đau đớn lắm, nó làm cho con người chia rẽ. Cái thứ tư nữa là phân biệt giới tính, tức là nam nữ đó.
[1:14:24]Như thường á thì các xã hội cổ đó thì có cái tật là trọng nam khinh nữ. "Nhất nam viết hữu mà thập nữ viết vô", đẻ một đứa con trai cũng gọi là có, mà đẻ mười đứa con gái thì cũng coi như chưa có gì, là như vậy. Và một người đàn ông thì được quyền năm thê bảy thiếp, vân vân. Tức là cái quyền lợi cứ giành về phía người đàn ông và coi thường người nữ. Sau này mới bắt đầu mới có những cái cái lúc mà đấu tranh gay gắt lại với nhau để mà giành quyền bình đẳng với phụ nữ. Trong cái xã hội tiến bộ thì điều này cũng bị phê phán. Tuy nhiên ở trong đạo Phật có cái Bát Kỉnh Pháp mà người ta nhìn vô người ta thấy cũng giống như
[1:15:03]là một sự sự bất bình đẳng về giới tính. Như là một vị Tỳ-kheo-ni dù thọ giới một trăm năm mà gặp một vị Tỳ-kheo mới thọ giới một ngày vẫn phải cung kính, tôn trọng, lễ bái, vân vân.
[1:15:21]Cái điều này sao như vậy đạo Phật mình có sai
[1:15:33]không? Cái người thành thật khai báo vậy là tốt lắm.
[1:15:41]Không biết tại sao mà Đức Phật nhìn thấy rằng người nữ nặng nghiệp hơn người nam, và người nữ dễ khởi tâm ngã mạn hơn, dễ khởi tâm ngã mạn hơn cho nên Đức Phật buộc là người nữ phải hạ mình thấp xuống, thì người đó mới có thể tu được. Chứ người nữ mà đứng ở vị trí cao hơn người nam, Ni mà đứng vị trí cao hơn chư Tăng thì nó sẽ loạn là do tâm người nữ dễ là một người hẹp hòi, ích kỷ và ngã mạn. Cái này Phật nói chứ tôi không nói nghe, quý cô đừng có nói tôi... tội nghiệp.
[1:16:12]Có một cái điều là người ta phân tích là tại sao người nữ là trở thành một người dễ trở thành một người hẹp hòi, ích kỷ, ngã mạn, hơn thua này kia nọ. Cái này có lẽ là do người xưa họ quan sát nhiều người hay sao, mình không biết có phải vậy không.
[1:16:30]Với cái người nữ là hay có cái khởi cái tâm ví dụ như nhất là như mấy cô lớn lớn á, gặp mấy mấy mấy thầy còn trẻ: "Trời ơi, tôi đẻ được một chục ông này".
[1:16:42]Có cái tâm lý đó nữa, không biết mấy cô già có bị không? Chắc cũng dễ bị. Với do cái quan sát nhiều đời như bên Trung Hoa đó, cái chữ mà chữ "gian" á, quý sư có học chữ Nho không vậy hả? Phải không? Cái chữ này là chữ gì?
[1:17:00]Ba chữ này hợp lại đọc là chữ "gian". Không biết sao mà đì người nữ thê thảm không biết nữa. Câu Phật chế ba người nữ thành cái chợ, ha? Còn ở đây là ba người nữ thành cái chữ "gian".
[1:17:22]Thôi bây giờ Phật chế Bát Kỉnh Pháp thì thôi bây giờ mình mình cứ vâng lời trước cái đã, tính sau ha. Có gì
[1:17:54]Không có gì đâu, chứ được làm người nữ thấy ha. Có
[1:18:02]một lần á, tôi gặp mấy sư cô này, tôi dòm cái sư cô này tôi thấy cô này là người nam 100% vậy đó, thô tháo, hung dữ, nóng nảy, dễ sợ lắm, nhưng mà mang cái thân nữ. Thì cái tâm này là tâm mà ngày xưa làm Tăng mà khinh thường người Ni nè. Đi bị liền, không nói gì hết. Nên họ cũng bực bội cái thân của họ lắm, nhưng mà họ vừa mặc cảm với cái thân nữ mà vừa phải chấp nhận nó do cái quả báo mang thân người nữ. Do cái do tôi biết cái điều đó nên tôi lúc nào cũng tôn trọng người nữ.
[1:18:53]Đó là phân biệt giới tính ha, thôi vậy ha, có gì hỏi nữa không?
[1:19:16]Hôm trước thì tôi giảng một phần cái giới tham dục rồi phải không? Có nghe chắc không nghe cái gì? Giờ này mới hỏi lại. Biết, tôi biết thầy nào rồi. Thôi không sao. Nhưng có cái điều là hôm trước tôi giảng cái này trong cái phần giới tham dục rồi, cho nên hôm nay không nhắc lại, về nghe lại cái băng đó đi. Một cái thứ năm nữa là phân biệt tôn giáo. Cái tôn giáo là cái trầm trọng lắm trong thế giới này đó. Người đạo này không ưa người đạo kia đó, mà không cố tìm ra một cái điểm chung, không cố tìm ra một cái điểm chung để đoàn kết với nhau, điều đó cũng là một cái lỗi của mình nữa. Như ngày xưa đó, bên Trung Hoa có ba có ba đạo thịnh hành nhất là:
[1:19:53]Đạo Phật nè, Đạo Lão và Đạo Đạo Khổng.
[1:20:00]Với một cái người mà không có cái ý đố kỵ, độc tôn á, họ đi tìm trong ba lời dạy của ba vị này thấy có nhiều điểm tương đồng rất là hay. Rất là hay. Cho nên có một thời gian mà các vị chủ trương là tam giáo đồng nguyên á, chủ trương vậy. Nhưng với một cái người mà có cái tâm đố kỵ độc tôn á, thì nói Đạo Phật không được lộn Đạo Lão, Đạo Khổng vô. Những cái này không thể bằng Đạo Phật được. Hoặc người Đạo Lão họ cảm thấy Đạo Phật, Đạo Khổng có cái gì không bằng họ, cái sâu sắc trong cái công phu bằng họ. Hoặc Đạo Khổng nói cái này yếm thế, còn đây là một cái đạo xây dựng cuộc đời thực tế. Cứ mỗi người như vậy, nhưng mà với một cái người mà có một cái trái tâm bao...
[1:20:36]trái tim bao dung thật sự đó, tìm coi ra cái chân lý là gì thôi chứ đừng có quan trọng cái bản ngã mình hay là cái tôn giáo mình á, thì sẽ thấy lời dạy của ba vị này nó có những điểm ừ rất giống nhau và lợi ích cho con người. Nhất chúng chúng ta nhớ một điều nữa, Đức Phật nói thế này: "Những điều ta biết như là lá trong rừng, và những điều ta nói như là nắm lá trong bàn tay". Thì rõ ràng là cái mà chân lý, sự thật của vũ trụ á, thì nó là vô lượng vô biên. Nhưng mà Đức Phật nói, thuyết pháp trong 45 năm đó làm sao hết được, có hết không? Không thể hết. Nên còn rất nhiều chân lý mà Phật chưa nói tới,
[1:21:13]và có thể sau này có những người khác họ nói lên đúng chân lý đó. Cho nên ở đây chúng ta cái quan niệm mà quy y chánh pháp á, là chúng ta đừng có nghĩ là cái lời dạy nào mà mang nhãn hiệu là của Đức Phật mình mới học, mà không phải của Đức Phật mình nói tà giáo là sai nha. Bất cứ một cái lời dạy nào mà mình xem xét mặc dầu không mang danh hiệu Đạo Phật, không mang danh nghĩa Đạo Phật, nhưng mình thấy nó hợp lý là mình phải chấp nhận hết. Nó đúng với chân lý. Chân lý nó là cái gì nó cao siêu, mênh mông, nó tế nhị lắm, mà mình phải có phước mình mới nhận được. Giống như tôi nói một cái điều thế này: Trong Đạo Phật có lý âm dương không?
[1:21:50]Có không? Có không? Trong Đạo Phật có lý âm dương không? Có bao giờ không? Có bao giờ quý sư, cô nghe trong Đạo Phật giảng về lý âm dương chưa? Chưa, không! Rõ ràng như vậy, đâu có kinh nào Phật nói lý âm dương, phải không? Ừ, nhưng mà ở chùa tôi, tôi giảng về lý âm dương cho các đệ tử tôi nghe. Hồi xưa qua tôi không có công nhận cái điều đó, tôi không công nhận cái lý của ổng. Tôi tìm cái lý âm dương nó rất là hay trong đạo đức của con người, trong cái sự tu hành, trong sự ứng xử giữa cuộc đời với nhau, nên tôi có giảng nguyên một bài pháp về triết lý về âm dương. Mặc dù điều đó không có trong Đạo Phật,
[1:22:29]nhưng mà nó là một cái gì nó lẽ phải thì mình phải tôn trọng, phải chấp nhận hết. Nên để chúng ta phải có cái tinh thần học hỏi pháp như vậy đó, để tránh kỳ thị tôn giáo. Luôn luôn trong mỗi tôn giáo nói ra, mình cố gắng tìm cái điểm tương đồng để mà mình tôn trọng họ, hơn là mình cứ khai thác những điểm khác biệt để mà công kích lẫn nhau làm cho loài người chia rẽ, mình cũng mắc cái tội. Còn nếu mình khéo hòa hợp, mình sẽ được cái phước là gì? Luôn luôn gây sự hòa hợp, đoàn kết với mọi người, thì cái phước này cũng rất là lớn, phải không? Một cái điều nữa là chúng ta nên giấu cái lời chỉ trích của người này đối với người kia.
[1:23:05]Ví dụ mình biết hai người A, người B này không ưa nhau. Mình đến cái người A đó, mình nghe người A nói xấu người B, cái mình qua người B á, thì nghe người B nói xấu người A. Nhưng đừng bao giờ học đi học lại, phải không? Chẳng những không học đi học lại mà còn nói ngược lại nữa. Ví dụ mình qua mình nghe cái ông ông ông A ổng đang công kích ông B, cái mình nói: "Bữa tôi nghe ông B ổng nói thấy ông A coi vậy chớ mà ổng tốt nha". Ờ, thấy mới nghe cái thì cái ông A ổng sẽ đổi tâm liền. Tại vì ổng đang chuẩn bị công kích ông B, cái ổng nghe ông B khen ổng cái ổng ổng thay đổi thái độ một chút. Mình qua ông B mình cũng nói láo lại một chút vậy.
[1:23:35]Nói dối tăng trưởng thiện pháp đó.
[1:23:42]Dầu sao
[1:23:48]Bà đó kìa. Đứng... Nói là mình mình cố gắng để mình tạo sự đoàn kết. Hoặc là còn có phương pháp là giả tặng quà nữa. Cứ hai người đó không có đoàn kết với nhau lắm, cái đem quà lại tặng nói của người này tặng cho anh đó, đem quà lại người kia nói người kia tặng cho anh đó. Cứ lần lần họ đoàn kết, họ thương nhau nữa. Có lần tôi ở cái vùng đó kinh tế mới, đây là câu chuyện có thiệt á, hai vợ chồng đó mà bả bả dữ lắm, bả ăn hiếp chồng bả. Mà bả ăn hiếp quá đi một lần đó bả chửi chồng bả, chồng bả tới lúc là chịu đựng hết nổi rồi bắt đầu chửi lại. Hai vợ chồng đang chửi nhau vậy, bỗng nhiên có ông đi vô
[1:24:23]ổng kêu hai vợ chồng ra ổng chửi tan nát hết trơn. Cái hai vợ chồng mới đoàn kết lại chửi ổng. Cái ổng bỏ ổng đi ra, ổng mới đi ra xong hai ông bà hết chửi nhau luôn. Không, cái chuyện mà thiệt á cũng hay thiệt. Cũng lạ. Nhưng mà nghe thôi, nữa đừng bắt chước á. Một cái điều thứ tư trong cái cái giới vọng ngữ là nói khoe khoang. Nói khoe khoang này tức là nói quá sự thật á. Thường á, mình để mình giữ được cái đức của mình á thì cái điều tốt của mình, mình chỉ nói một phần thôi. Ví dụ mình mình tu được nhiều, mình chỉ giấu lại ít. Mình làm phước được nhiều thì mình chỉ nói một ít thôi, chứ mình không có nói hết, thì mình giữ được cái đức để sau
[1:25:04]này mình còn tu được, mình còn tiếp tục làm phước được. Còn nếu mà mình cứ khoe khoang, nói hết những cái điều mình làm được hoặc là nói quá thì mình không còn cơ hội để làm điều tốt thêm nữa. Đó là nhân quả đó. Cho nên Phật mới chế cái giới là là là là là không được ỷ ngữ, không được nói khoe khoang bộc lộ ra quá. Nhưng mình ngồi thiền được ba tiếng, ai hỏi nói: "Tôi ngồi được nửa tiếng" thì mình còn tiếp tục ngồi nữa. Chứ mình ngồi ba tiếng người ta hỏi mình, mình nói ngồi ba tiếng là sau đó mình không còn ngồi được ba tiếng nữa. Còn ai hỏi mình ba tiếng mà nói: "Tôi ngồi năm tiếng" thì ngày mai mình ngồi được năm phút thôi. Nhân quả.
[1:25:38]Hoặc là ai hỏi, mình nói: "Tôi làm phước nghĩa là tháng nào tôi cũng bỏ ra một triệu tôi cúng chùa." Đúng như vậy thì qua tháng sau mình không còn tiền để cúng nữa. Tại mình nói hết rồi. Cho nên hễ mà nói: "Anh có bố thí, cúng dường được không?" thì tuy mình mỗi tháng cúng được một triệu thì mình nói: "Cũng chút chút." Cứ có đồng nào cũng cúng chút đỉnh đồng đó để là bòn mót phước, nói ít ít thôi thì tháng sau còn tiền để làm nữa. Cho nên những cái việc tốt của mình dù là việc tốt vẫn không nên không nên khoe khoang hết, thì mình giữ được cái đức mà còn làm việc lâu dài.
[1:26:11]Có ai hỏi gì
[1:26:40]không?
[1:27:02]Thôi bây
[1:27:11]giờ
[1:27:23]không có trả lời. Cô làm bài, cô viết ra đi, cô tự cô suy nghĩ đi. Cái điều đó đơn giản này có gì đâu.
[1:27:42]Thôi bây giờ cái giới này thì không làm bài ha, tại vì tôi tôi sẽ nghỉ, tôi sẽ nghỉ qua Tết tôi mới giảng lại. Lúc này sức khỏe tôi cũng kém, cho nên tôi tôi nghỉ một thời gian. Cái này thì thôi nghe học thôi. Còn bài rồi có ai làm thì nộp. Có ai hỏi gì không? Còn một vài phút nữa.
[1:28:21]Mô Phật. Thưa Thầy, nếu như lời nói dối ra mà có thể lợi được cho nhiều người mà bản thân mình bị thiệt hại thì nó có tốt không Thầy?
[1:28:33]Dĩ nhiên là cái gì mình hy sinh nó đều đem đến quả báo tốt. Dĩ nhiên là như vậy. Nhưng cái gì sự thật thì nó sẽ bền hơn, cái tốt nó sẽ bền hơn, vậy thôi. Thấy không? Mình nói dối thì nó cũng có cái lợi lúc đó, nhưng mà nó không bền. Vậy thôi. Thì mình cứ hy sinh. À cô, cô hỏi. Lên đây hỏi nè, lên đây hỏi, cầm micro hỏi
[1:29:14]nè. Nhìn mặt cô này thấy quen quen, có gặp ở đâu.
[1:29:28]Dạ kính bạch Thầy, con nói về nói dối đó bạch Thầy. Thí dụ như bây giờ con thấy phương tiện rất nhiều mà thí dụ một vị người lớn mà người ta làm việc Phật sự đó bạch Thầy, nhiều lúc cũng có phương dùng phương tiện mà để nói dối với Phật tử đây là về làm việc Phật sự. Vậy rồi cái vị Thầy đó hay người lớn đó có tội không Thầy?
[1:29:49]Phước chỗ này mà tội chỗ kia. Phước là ví dụ làm được cái Phật sự gì đó gọi là phước, và tội là mình không nói thật, sau này mình sẽ tổn giảm uy đức và giá trị nó không bền, làm cho Phật pháp bị giảm giá trị khi người ta biết được. Nhưng mà còn cái gọi là Phật sự nữa, phải xét lại nữa. Cái mình gọi là Phật sự có lẫn cái quyền lợi mình trong đó hay không nữa. Cho nên mình mượn danh Phật sự mà cuối cùng nó lẫn những quyền lợi ích kỷ của mình ở trong đó thì tôi nói cái này là tội rất nặng á. Ngoài cái tội nói dối còn cái tội mưu cầu lợi ích cá nhân mình mà mượn danh Phật sự nữa. Cho nên chúng ta xét cái điều này cho kỹ ha.
[1:30:26]Kính bạch Thầy, nhưng mình Phật sự vì mình vì mình nuôi chúng hay là mình vì cái chuyện mình muốn thành công một cái gì cho Phật pháp đó bạch Thầy, thì con nghĩ chắc cái đó là mình tự tâm nói với Phật thì mình cũng không có tội. Nó còn cái này nữa. Mặc dầu là mình vì nuôi chúng, vì lo cho người khác mà hoàn toàn không có cá nhân mình thì nó được cái phước phần đó. Nhưng mà cái gọi là nói dối đó nó vẫn là một cái tội. Nó làm cho cái việc, cái giá trị của việc làm mình nó không bền bỉ. Cái giá trị việc làm mình không bền bỉ nghĩa là cái uy đức của mình không bền bỉ và làm cho Phật pháp bị giảm giá trị.
[1:31:01]Cho nên đôi khi đó đôi khi cái sự thật nó vẫn có giá trị hơn hơn là cái sự no đủ. Đôi khi mình chấp nhận thiếu thốn một chút nhưng mà cái gì cứ nói thật vậy mà về sau nó thành công hơn. Còn mình cứ phương tiện phương tiện cho nó dư dư một chút, đủ đủ một chút, mình sợ sự thiếu thốn mà thật sự cái sự sợ hãi từ sự thích sợ cái thiếu thốn mà mình phải gọi là phương tiện nhưng mà có nghĩa là nói dối đó thì tuy nó có lợi trước mắt á nhưng mà cả cái đạo nghiệp của mình, cả cái tâm hồn của mình và cả cái dòng phái, cái tông môn, cái chùa của mình sau này nó tổn phước hết. Bởi vì cái cái sức mạnh của sự thật nó vẫn hơn.
[1:31:36]Sự thật nó có cái sức mạnh hơn, nó thuyết phục hơn tất cả. Nên đôi khi mình cứ cứ can đảm lên. Thà đói chứ đừng có phương tiện. Vậy mà nó không đói đâu. Phật không Phật không Phật không có bỏ Phật không có bỏ người tu chân chính đâu. Can đảm một chút điều đó.