[0:09]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chúng ta nghe tiếp cái loạt bài Pháp Cú. Bài Pháp Cú dài ghê. Hình như mình nói hơn 2 năm rồi ha. chưa nhúc nhích gì hết trơn. Pháp Cú dài không biết nghe tới chừng nào. Mọi người chán Pháp Cú chưa ạ? Chưa. Chưa thì nói nữa. Hôm nay ta sẽ nghe cái cũng hai bài kệ Pháp Cú, ta lấy cái tựa đề chính là hoa sen mọc lên từ lửa.
[0:41]Câu chuyện như thế này. Có hai người bạn sống trong thời Đức Phật. Một người quy y theo Phật tên là Sirigutta. Và một người thì lại theo cái nhóm Nigantaputta là nhóm Ni-kiền-tử, là Garahadina.
[1:02]Thì cái nhóm Nigantaputta, ta hay gọi là Ni-kiền-tử là cái số ngoại đạo mà đôi khi họ hay chủ trương là lõa thể, tức là họ có một cái lý thuyết gì đó không biết nhưng mà họ thường là không mặc quần áo. Họ sống khổ hạnh và nhiều người trong số họ có thần thông. Vì vậy vào cái thời đó, cái thế lực của Ni-kiền-tử cũng rất là mạnh, rất là nhiều tín đồ đi theo.
[1:33]Thì bây giờ mà ta nghe tại sao có những người tu mà lõa lồ, trần truồng ta sẽ không hiểu. Ta nghĩ rằng cái phái đó họ lạc hậu. Chứ con người nào mà lại đi cởi trần truồng? Vì sao vậy? Vì cái ý thức mà giữ kín đáo cơ thể là cái dấu hiệu của trí thông minh của loài người mà loài vật không có được. Loài người không có những cái bộ lông tốt để che ấm cơ thể nhưng mà loài người biết làm ra y phục để che cơ thể. Nhưng đặc biệt là loài người có cái tâm là tâm biết hổ thẹn nếu cơ thể mình bị lõa lồ. Còn cái người mà không biết hổ thẹn khi cơ thể mình bị lõa lồ thì người đó mất cái nhân cách của con người.
[2:25]Trong đầu hư một hai học. Hoặc là cái nhân cách bị mất. Hoặc là quan điểm quá sai về cuộc sống. Nên khi nói câu này chúng ta hãy nhìn lại người mình một chút, rờ coi áo một giây, hai giây rồi kiểm tra cẩn thận lại quần có hở rún hay không nha. Có thời trang kinh dị hay không. Tại vì cái quan điểm, cái phẩm chất của con người là sự kín đáo, che đậy cơ thể. Nhưng mà vào thời đó, một cái phái ngoại đạo, tức là một cái đạo khác với đạo Phật, ta hay gọi là Ni-kiền-tử, cái chữ Pali thì gọi là Nigantaputta. Thì cái, cái phái mà chủ trương á thì lạ cái này, cái người mà tu càng cao thì càng nghèo về y phục lần lần.
[3:11]Cái người mới vô quy y cư sĩ thì họ cho mặc đồ bình thường nhưng mà vô tu một thời gian tự tại rồi đó còn quấn có cái khố à. Còn tới cái người nào mà tu gọi là đắc đạo của họ là cái khố mất luôn, khố cuối cùng mất luôn. Đi tồng ngồng bình thường. Thì nếu mà ta không có đứng trong giai đoạn đó, ta không nghe họ thuyết pháp, ta sẽ không hiểu là tại sao có một cái phái tu quái dị mà có đông đệ tử. Trên việc gì đừng bao giờ ta đánh giá vội vã. Ta phải hiểu họ có một cái sức thuyết phục rất lớn với cái triết lý của họ mà làm cho người tín đồ thấy ông thầy của mình tồng ngồng vậy đó mà vẫn theo lại.
[3:50]Chứ không phải khi không, tại người ta đâu có ngu đâu. người đâu có ngu. Nó có cái gì đó chứ không phải không. Và cái gì đó là cái gì? là cái này, là cái này. Nó có một câu chuyện, trong đạo Phật cũng có vài câu chuyện liên quan bất ngờ. Có một vị sư ổng tàng tàng dở dở trong cái ngôi chùa ở bên Trung Hoa vào cái thời xưa. Thì ai cũng nói ông sư khùng. Mà có người thì lại nể sợ tại thấy ông này ông khùng mà ông nói ra câu nào ông chắc câu đó. thì một lần cái hoàng hậu bị bệnh, bệnh nặng. Trong giấc mơ thấy đến chùa đó mới có một vị cao tăng chữa được. Thì hoàng hậu mới đích thân là cho người đưa mình ráng
[4:34]quấn khăn ấm đưa kiệu đến cái ngôi chùa đó, đi tìm cái vị cao tăng thì không biết ai, tại cũng chẳng ai dám nhận mình là cao tăng trừ hòa thượng phương trượng. Nhưng mà gặp hòa thượng phương trượng thì hòa thượng nói hòa thượng không có thần thông để chữa bệnh. Lúc đó tự nhiên có cái vị sư đó đi ngang lại té vô hoàng hậu, mà chuyện đó là chuyện xúc phạm chém đầu. Té vô bả hết bệnh liền tức khắc. Bả mới biết đây là cái người mà vị cao tăng, vị Bồ Tát ẩn thân. Thì bả hết bệnh liền bả quỳ xuống bả lạy. Ông kia ổng ổng cứ hì ổng cười hả hả tại giống như là ổng không có chữa gì hết. Nhưng mà bà rất là nghiêm túc.
[5:13]Bà biết rồi, bà biết là đây là Bồ Tát giấu mặt. bà mới hỏi nhiều điều trong đó bà hỏi là kiếp sau con sẽ là người như thế nào? Ổng tuột quần xuống liền. Nghĩa là lính rút gươm ra tới tính chém liền tại đó là một sự xúc phạm khủng khiếp. Bả ngăn lại, bả nói ta hiểu ý ngài. Ngài nói kiếp sau ta chuyển thân làm nam. Bả lạy bả ra về liền. Thì bà hoàng hậu cực kỳ trí tuệ phải không? Bả nhìn đó bả hiểu là ông này không phải là phàm và cái vị kia là cái tâm tự tại cực độ luôn. là nói như khùng nhưng mà sự thật là nói một điều chuyển cho bà một thông tin bí mật mà bà hiểu được. Bà cũng rất trí tuệ. Còn cái người lính cận vệ thì tưởng rằng bả xúc phạm tới bậc
[5:56]quốc mẫu, tội đó là tội chém ba đời chưa hết, chưa hết tội. Nhưng bà hiểu liền. Thì đó có một trường hợp, một trường hợp mà tồng ngồng mà được lạy. Nhưng mà mình đừng bắt chước nha. Rồi có một trường hợp khác, có một vị thầy thuốc vẫn đang còn sống. thì ông này ông như có thần thông gì đó, cũng chữa bệnh rất là đặc biệt. Mà cái đôi khi ổng giống như người đãng trí mà không phải đãng trí. Khi ổng đi xuống bờ sông tắm cái ổng quên mặc đồ ổng đi lên về nhà. Thì ai dòm thấy ông thì kinh dị nhưng mà ông thì tỉnh queo à, về nhà rồi từ từ mới thôi lấy đồ khác mặc, quý vị. Cũng là một trường hợp trong đạo Phật.
[6:40]Người đó cũng trong đạo Phật nhưng mà hình thức cư sĩ. Nó có nhiều trường hợp. Rồi ví dụ như là có một lần nào đó ta mặc đồ vội vàng ta mặc đồ vội vàng thì ta mặc quần nó ngược quần trái, ta mặc quần trái. Khi mà thấy ta mặc quần trái thì cái người ví dụ người trong nhà mình đó, ê, chết rồi mặc quần trái đi ra đường. Thì nếu mà ta là người bình thường thì ta rất là là xấu hổ khi mà mình mặc quần bị lộn ngược ra lại. Có không? Sẽ bị. Nhưng mà nếu ta là một người có một chút tự tại người ta có bị phải phải hổ thẹn, phải xấu hổ quá đáng không? Nói không. Nói cũng còn mặc quần, chưa phải cởi truồng,
[7:20]cho nên không có gì phải phải la hét dữ vậy. Thôi từ từ đi vô thay. Không vậy. Nó có những thái độ chút xíu nó liên quan như vậy. Thì những người bên Ni-kiền-tử á họ có một cái triết lý. Họ cho rằng con người lúc mà sinh ra là không có gì. Và cái tâm người đó không mắc cỡ. Và những người thân nhìn thấy đứa bé trần truồng vậy cũng thương yêu. Thế tại sao lớn lên từ từ cái mày đặt lộn xộn mặc đồ che tùm lum? phải sống tự tại. Tâm như là một đứa trẻ mới sinh ra, không có gì trong đầu nữa hết. Và như vậy mới là đạo. Nghe có lý không? Nghe có lý không? Cũng có lý vô cùng. Họ cũng có một cái lý thuyết gì của họ đó.
[8:01]Tức là họ cũng có cái lý gì đó thuyết phục con người để người ta cảm thấy cái đó là cao siêu, cái đó là chân lý nên nhiều người mới kính trọng. Cho nên vì vậy là cái người nào tu đến mức độ mà lõa lồ mà không động tâm thì coi như đã đạt tới cái đạo y nguyên tâm hồn như trẻ thơ cực độ, đã hoàn toàn thanh tịnh. Họ nói như vậy. Thì bây giờ ai muốn bắt chước theo Ni-kiền-tử thì bắt chước, thầy không có xúi gì nha, không có biết. Và cái thời đó thế lực rất là mạnh nên cũng nhiều người rất là say mê theo cái đạo, họ có nhiều lý thuyết lắm chứ không phải là chỉ lý thuyết đó không. Nhiều cái giới điều, nhiều cái đạo đức cũng rất là hấp dẫn.
[8:36]Và thậm chí là có những vị nhập được định, có những vị có thần thông. Nên cái ngoại đạo Ni-kiền-tử lúc đó cạnh tranh rất mạnh với đạo Phật chứ không phải là không. Thì trong trường hợp này, hai người bạn thân với nhau mà lại theo hai cái đạo khác nhau. Cái bài kệ Pháp Cú này do là đạo Phật viết nên bài kệ này sẽ binh vực đạo Phật, đó là điều đương nhiên, người ta cứ theo dõi tiếp. Thì trong cái chuyện này nói rằng những cái người bên Ni-kiền-tử á mới nói với Garahadina nói chú có một cái người bạn thân cũng khá giả, sao không chịu kêu qua đây quy y mà theo Sa-môn Gô-ta-ma làm gì? Bên đó tầm thường, không có cao siêu bằng ở đây, bên đó đâu có dám ở truồng.
[9:17]Bên đây mới dám ở truồng. thì không biết ông nói bữa nào chú gặp chú phải kêu, nói theo đạo bên đây. Cái nói riết anh bạn này cứ về gặp Sirigutta thì hai bên cứ tranh cãi. Cái một lần cái Sirigutta bực quá cái giả vờ nói là thôi thôi được. Thôi để tôi tổ chức một bữa anh nói là bên anh cao siêu, có thần thông trí tuệ thôi tôi sẽ theo. Mà bây giờ để tôi tổ chức một bữa cúng, cúng trai tăng đại khái vậy, mời các vị đó đến ăn một bữa. Cái anh này nghe mừng quá chạy lại thông báo, nói rồi người ta thêm được một tín đồ giàu có, khá giả. Cái ở đây cái ảnh ảnh gài bẫy. Ảnh giả vờ làm những cái thau ở trên ảnh lót vải cứng rồi ảnh trét một
[9:57]ít thức ăn lên trên thôi à, chứ thật ra không có gì trong đó hết á. Rồi ảnh để mấy cái ghế ngồi á nó cưa bớt một chân. Đại khái như vậy, làm đủ trò bẫy hết trơn. Rồi sáng ra cái anh bạn kia tới coi mọi việc nó ổn chưa, thấy ghế ngồi sắp đâu đó hết. Rồi thức ăn là thau thau đầy hết nhưng mà sự thật nó trét một lớp lên trên mỏng mỏng dưới rỗng không thôi. Thì cái anh này đến mời các vị sư lõa thể tới thì cái người Sirigutta cũng ra cũng ra đảnh lễ mà nói trong đầu, trong đây không có gì hết. Nếu các ngài có thần thông thì các ngài lui ra. Bởi vì con không có chuẩn bị. Nhưng mà mấy ngày vẫn đi vô, mấy vị này không có thần thông.
[10:34]Đi vô ngồi lên cái ghế và khi ngồi lên ghế hết rồi thì bắt đầu ổng làm một cái cái cái bẫy cái nó té chổng gọng. Mà thức ăn bày ra thì không có gì hết. Mấy vị kia rất là hổ thẹn, mắc cỡ và giận dữ ra về. Thì cái anh Garahadina này anh anh rất là giận bạn mình vì đã xúc phạm tới những vị thầy của mình, tới cả nguyên cái giáo đoàn ở bên đây. Thì một thời gian sau cái anh này anh tức quá anh mới trả thù. Anh giả vờ làm hòa lại. Vài tháng sau thấy nguôi nguôi rồi anh nói thôi để tôi theo, bên đây không có gì hết, thôi tôi tôi theo anh tôi mời Phật tới nhà tôi cúng dường lại, Phật chư tăng. nói dạ được.
[11:13]Anh bắt đầu anh làm mà cái bẫy ảnh còn kinh hồn hơn nữa. Cái bẫy không phải là chỉ cái gãy cái chân mà làm nguyên cái hầm lửa dưới. Che kín lên, đốt than hết. Rớt xuống là chết chứ không có nói gì hết trơn. Anh quyết tâm trả thù. Và cũng vậy, cũng làm đủ trò hết. thỉnh Đức Phật và chư tăng tới. Thì ảnh làm cái bẫy ở trên, bước lên là rớt xuống liền. Mà ảnh chỉ hy vọng là Đức Phật đi đầu rớt mình Đức Phật, mấy ông kia thấy sợ chạy thôi, chứ cũng không có ý là giết hết. Còn lần trước cho ngồi cùng loạt giật một cái ngã hết. Còn lần này ông gài cái bẫy để rớt mình Đức Phật. Thì khi Đức Phật tới ông cũng hồi hộp,
[11:49]cũng sợ, cũng nói trong đầu nếu ngài có thần thông ngài hãy bước ra. Nhưng mà thấy Đức Phật cứ sâm sâm đi vô luôn thì anh nghĩ chắc Đức Phật không có thần thông và anh chuẩn bị nghĩa là nước để cứu thôi. ông té xuống là tạt nước xuống liền. Nhưng mà Đức Phật bước lên một cái tấm mà ảnh che đậy cái hầm lửa phía dưới, Đức Phật đặt chân lên cái là nguyên cái cả cái màn che nó rớt xuống liền, lộ ra hết, lộ nguyên hầm lửa cháy phừng phừng. Và Đức Phật đặt chân tiếp tới nữa thì hoa sen dưới nó mọc lên đỡ chân Đức Phật. Đức Phật đi luôn vào trong nhà, ngồi lên cái ghế đó. À lúc đó thì chư tăng cứ lần lượt vào và lửa tự động tắt.
[12:22]Cái ông kia quỳ xuống sám hối mới nói là con không hề chuẩn bị thức ăn, đây chỉ là sự trả thù. Đức Phật nói không, thức ăn đã có đầy đủ. Kia là cơm kia là cháo, thức ăn Đức Phật chỉ tới đâu thức ăn hiện hiện hiện ra đầy trong thau trong mâm hết. Nên vì vậy anh này rất là hối hận. Là sau đó nghe Phật thuyết pháp. Đức Phật thuyết pháp cho mọi người nghe rồi Đức Phật mới đọc một bài kệ Pháp Cú: Như giữa đống rác dơ, bị quăng bỏ bên đường, chỗ ấy hoa sen nở, thơm ngát khiến người vui. Cũng vậy, giữa quần sinh, ô nhiễm và tầm thường, có nhiều đệ tử Phật tuệ giác như ánh dương. Đức Phật nói câu kệ xong là rất nhiều người chứng đạo.
[13:03]Riêng cái Garahadina là cũng chứng Tu-đà-hoàn liền, bởi vì quá xúc động và quá hối hận. Khi mà cái tình cảm cao thượng người ta dồn đến cực độ, người ta cũng dễ có sự giác ngộ nào đó. Thì Garahadina đạt được như vậy. Và cùng nhiều người khác đạt được. Vì cái cảnh tượng mà Đức Phật bước lên trên hầm lửa, hoa sen tự động mọc ra đỡ chân ngài đi qua, đi vô tới trong nhà ngồi lên trên cái tòa đàng hoàng. Rồi cái hình ảnh đó nó cực kỳ đẹp. Nên ta có cái hình tượng mà hoa sen mọc lên từ lửa là từ cái câu chuyện Pháp Cú này, là như vậy. Cái câu chuyện này nó tròn trịa và đầy kịch tính, cho nên đôi khi làm người ta nghi ngờ
[13:42]là không biết là có phải một cái người của đạo Phật đã chế tác cái câu chuyện này để binh vực đạo Phật và chê cái ngoại đạo hay không. Tuy nhiên, cái ý chính mà ta muốn nói ở đây là cái thần thông của Đức Phật và thần thông của ngoại đạo. Một bên thần thông của Đức Phật là điều chắc chắn, ổn định, còn thần thông của ngoại đạo có đôi khi có, đôi khi không. Đây là hai cái khác nhau. Và trong đạo Phật thì Đức Phật thường hay nhấn mạnh đến sáu loại thần thông để làm một tiêu chuẩn đánh giá cái người đã đắc đạo. Cho nên ví dụ có người có một chút thần thông này, có một chút thần thông kia, biết chút quá khứ,
[14:24]biết chút vị lai thì chưa bao giờ được gọi là một vị đắc đạo thật sự trong đạo Phật hết. Vì đắc đạo thật sự trong đạo Phật phải đầy đủ Tam Minh, Lục Thông. Ví dụ như có thể nhớ lại vô lượng kiếp của mình chứ không phải nhớ 50 kiếp, nhớ 100 kiếp chưa đủ, nhớ vô lượng kiếp tới cái đầu mút đầu tiên của luân hồi là gì. Hoặc là có thể biết tất cả chúng sinh ở khắp mọi nơi. Muốn biết người nào, người đó đã chết, còn sống, ở bất cứ nơi nào đều có thể biết. Biết nghiệp, biết duyên của người đó, biết vô lượng kiếp người đó luôn. Cái khả năng phi thường như vậy. Hoặc là cái Thần Túc Thông là có thể biến hóa cực kỳ tự tại.
[15:01]Ví dụ bây giờ ta thấy có một người nào đó họ chạy trên mặt nước được, cũng chỉ chạy mặt nước được chút xíu cho vui thôi. Hoặc là có người có thể bị chôn dưới đất bảy ngày để mà ngồi thiền thì cũng chỉ chôn dưới đất bảy ngày ngồi thiền thôi. Nhưng mà thần thông của Phật là vô lượng vô biên, biến thành cực lớn, hóa thành cực nhỏ, một thân phân ra vô lượng thân, vô lượng thân gom lại một thân. Biến mất ở phía đông, hiện ra phía tây, biến mất phía tây, hiện ra phía đông. Biến mất dưới đất, hiện ra giữa trời, biến mất trên trời, hiện ra dưới đất. Tức là thần thông của Phật là vô cùng tự tại. Chứ không phải là chỉ chút chút chút chút như
[15:37]là ta thường nghe của người này người kia. Nhiều khi ta thấy người này người kia có chút thần thông ta lật đật kêu là Phật sống, không phải. Tiêu chuẩn thần thông trong đạo Phật cực kỳ lớn, cực kỳ cao. Đó mới là một vị A-la-hán thật sự. Đó mới là một vị Phật thật sự. Nên việc mà tu đến mức độ chứng ngộ trong đạo Phật là không hề dễ dàng. hôm nay vậy, ta nghe cái bài này để ta thấy rằng là nếu mà không lấy giáo lý để so mà chỉ lấy thần thông để so thì không một đạo nào có thể so sánh với đạo Phật. Chỉ tiếc rằng thời đại nay chúng ta ít có cơ duyên gặp được vị thánh đắc đạo như vậy, nên ta chỉ tưởng niệm trong kinh điển.
[16:20]Có thể thời nay cũng có nhưng các vị đó ẩn mặt, ta không biết thôi. Chứ còn nếu đúng là vị đắc đạo thì thần thông phải phải phải ghê sợ lắm. Đôi khi ta gặp một số người ngoại đạo họ khoe khoang về năng lực phi phàm rồi họ đồn thổi để lôi kéo tín đồ và nhiều người dễ tin cũng đã đi theo. ta thấy có một số vị à xưng mình là Phật sống. Có khi là ngoại đạo, có khi ngay cả trong đạo Phật mà nhất là bên phía Mật Tông, nhiều khi hay nói về thần thông biết quá khứ vị lai, hay nói được những tiếng lạ, à vân vân. Thì những cái điều đó nếu mà nói với thật sự tiêu chuẩn của Phật pháp thì nó chỉ là một cái rẽo rất nhỏ, không đáng.
[17:04]Mà Phật thường cấm đệ tử mình sử dụng thần thông bừa bãi. Vì sao vậy? Bởi vì thần thông là cái chướng ngại thứ tư trên bước đường tu tập. Cái người có thần thông rồi mà phô trương thần thông thì sẽ không còn tiến được trên đường giải thoát nữa, sẽ bị lui lại, thậm chí có người thoái đọa nặng nề, thậm chí có người phát điên luôn. Rất là nguy hiểm khi mà ta sử dụng thần thông. Nên do đó là nếu ai có thần thông phải biết giữ gìn hết sức là kín đáo, mà thậm chí làm như mình không có gì thì mới có thể tiến tu được. Vì trên đường tu mà thần thông hiện ra thì đó là cái chướng ngại thứ tư hiện ra. Để ta nói về cái chướng ngại chút xíu.
[17:52]Có năm cái chướng ngại trên con đường tu tập mà nhất là tu tập thiền định. Cái chướng ngại thứ nhất là thân ta. Ta bắt chân lên ngồi kiết già, người thân chưa ổn, còn quá đau, quá tê, không thể ngồi cho thân mềm mại, bất động, đúng tư thế được. Mà ta ngồi chút ta khó chịu ta rây rứt, ta nhúc nhích. Đó là thân chưa yên, đó là chướng ngại thứ nhất về thân. Chướng ngại thứ hai là vọng tưởng. Bây giờ ta ngồi thân ta yên rồi, đúng tư thế rồi nhưng mà vọng tưởng chập chùng, chập chùng, khi nghĩ chuyện này, khi nghĩ chuyện kia, làm ta quên mất cái công phu mà ta đang nắm giữ, ta đang đi theo, ta đang thực hành.
[18:34]vì vậy cái vọng tưởng là cái chướng ngại thứ hai mà cái chướng ngại thứ hai này rất là lớn, rất khó vượt qua. Nên tu đến khi nào mà vọng tưởng nó yên, tâm hồn ta rỗng rang, thanh tịnh, sáng tỏ hết rồi. Đó là ta vượt qua được cái chướng ngại thứ hai về vọng tưởng. Thì lúc đó nó sẽ xuất hiện cái chướng ngại thứ ba. Chướng ngại thứ ba là những cái ảo giác, những linh ảnh nó hiện ra. Khi ta ngồi ta thấy hào quang sáng bừng, ta thấy Phật hiện ra, ta nghe mùi thơm ngát, hoặc ta nghe những tiếng nhã nhạc ở trên trời vang vang. Đó là những ảo giác hiện ra. Rồi có khi ta muốn cái gì cái nó hiện ra cái đó.
[19:10]Ví dụ ta đang ngồi ta chợt thắc mắc là không biết mấy giờ, trước mặt ta hiện cái đồng hồ ra liền. Báo giờ chính xác lúc đó là mấy giờ để ta quyết định ngồi nữa hay không ngồi nữa, vân vân. Đó đều là những linh ảnh, những ảo giác và là chướng ngại thứ ba, làm cho ta say đắm, làm cho ta quên kiểm soát tâm mình, ta quên cái thiền quán của ta mà ta chạy theo hình ảnh của đó, ta chạy theo những âm thanh đó và ta lạc tâm, lạc đường. Mà nếu ta đi khoe nữa, mất hết, lui luôn. Đó là chướng ngại thứ ba. Chướng ngại thứ tư là thần thông. Ta tu rồi, tiếp tục vượt qua ta không bám vào cái ảo giác đó, ta tu một thời gian bắt đầu ta có thần thông.
[19:48]Ta biết chuyện này, biết chuyện kia. Ta nhìn một người ta biết ngày hôm qua người đó làm gì, tháng trước người đó làm gì, nghiệp người đó ra sao, tương lai người đó sẽ như thế nào, biết hết. Rồi biết rồi cái ngứa miệng nói: Nói nè, về ăn gì ăn đi nha, một tuần nữa chết á. Ví dụ vậy. Thì cái đó là cũng là một bắt đầu chướng ngại thứ tư nó hiện ra. Như có cái vị sư vậy, ổng tu ở trên núi. Ổng tu thiền định cũng rất là an ổn, bắt đầu thần thông phát hiện. Ổng ngồi trên núi mà bữa đó có ai lên núi, trèo lên núi thăm ổng, ổng biết liền và ổng đi xuống ổng đón giữa đường, chính xác luôn. Nhưng mà rồi sau này vị sư đó điên, điên rồi chết sớm luôn.
[20:29]là vì không vượt qua được cái chướng ngại thứ tư của thần thông. Rồi nếu ai biết, biết khôn, được thầy mình kèm là có thần thông mà vượt qua, không bao giờ sử dụng, không bao giờ khoe khoang thì sẽ bắt đầu tu tiếp thì còn lại cái chướng ngại cuối cùng là bản ngã. Đó là cái chướng ngại thứ năm. Cái bản ngã nó tiềm ẩn vô hình ta không thấy được. Mà vượt qua được rồi, cuối cùng thì là chứng A-la-hán, đó là năm cái chướng ngại trên đường tu. Nên vì vậy Đức Phật không cho sử dụng thần thông vì vào thời của ngài đó, nhiều vị tỳ kheo nhập định được có thần thông lắm. Mà nếu không có Đức Phật kèm la phô diễn thần thông rồi là đọa hết, có thể là điên rất nhiều nữa.
[21:09]Nhưng mà vì có Đức Phật ngài nhắc nhở, ra cấm hẳn nên các vị kín đáo, giữ gìn, không thi triển thần thông, nhờ vậy mà tiến tu tiếp. Còn những vị A-la-hán hoặc là như Phật thì được quyền sử dụng thần thông một cách tự tại. Được quyền sử dụng thần thông một cách tự tại. Vì sao vậy? Bởi vì các ngài đã vô ngã rồi. Bản ngã mất rồi thì Đức Phật cho sử dụng thần thông. Lúc đó mình sử dụng thần thông rất là chính xác, sử dụng đúng trường hợp nào cần phải sử dụng. Chứ còn nếu không thì là si mê. đụng gì cũng đưa thần thông ra là si mê. Nhưng mà có một vị tỳ kheo vậy. trong một cái bữa đi trai tăng đi về trời nóng quá.
[21:54]Mấy cái vị kia nói hôm nay nóng quá. Mà trời Ấn Độ tới mùa hè nóng như lửa đốt. thì một vị trong đó mới dùng thần thông phất cái tay một cái, bỗng nhiên đám mây hiện ra nó che cả bầu trời và mưa lất phất từng hạt, từng hạt, cứ đi theo đoàn chư tăng vậy đó. Chư tăng đi từ cái chỗ thọ thực của nhà gia chủ ta mời đi về tịnh xá. Thì từ khi mà than nóng ông đó ông phất tay một cái, nguyên một đám mây mát hiện ra lập tức, mưa cứ lất phất từng hạt bay lất phất, lất phất, che chư tăng đi về tới tịnh xá. Lúc đó tiếng đồn vang lừng ra hết trơn. mà mấy cái người cư sĩ họ kéo lại họ đảnh lễ ngài quá chừng, họ biết ông này đắc đạo.
[22:28]Chứ trước đó chưa biết, đắc đạo. Và cái tâm của người cư sĩ họ hiếu kỳ, họ năn nỉ xin ngài hãy thi triển thần thông cho chúng con xem. một đời chúng con là nào giờ chỉ được nghe nói, chưa bao giờ thấy được một vị có thần thông thật sự. Hôm nay dù chết cũng hãy cho chúng con coi rồi chúng con chịu chết cũng cam tâm. Nói quá đi, nói dụ dỗ ngài siêu lòng. Ngài nói, thôi được, là hãy lấy cái tấm y của các vị trải ra ngoài sân, chất lên đó một bó rơm. Ngài vô phòng ngài đóng cửa lại. Rồi ở trong đó ngài phóng một tia lửa đi xuyên qua cái ổ khóa, đốt cháy hết đống rơm mà cái y dưới không xi xuyển. là ngài biểu diễn một chút xíu thần thông.
[23:12]sau đó là ngài đắp y, mang bát, từ giã tăng chúng bỏ đi mất luôn. Không ở lại nữa bởi vì đã lộ thần thông ra là Phật không không cho phép. ngài bỏ đi luôn không ở đó nữa, ngài đi tìm đến một chỗ khác, ngài tu tiếp như vậy. Cho nên cái yếu tố mà sử dụng thần thông trong đạo Phật cái kỹ lưỡng là như vậy. Còn bây giờ ta chưa vô ngã mà ta ham thích thần thông, ta phô trương thần thông thì ta sẽ bị kiêu mạn. Cho nên cẩn thận. Mình phải cẩn thận mà phải cẩn thận cho người khác. Còn trong cái câu chuyện này khi Đức Phật mà dẫm lên trên cái hoa sen, dẫm lên trên cái hầm lửa, hoa sen từ nơi lửa mọc ra đỡ chân Đức Phật.
[23:56]Nếu mà ta thật sự bằng con mắt của mình mà mình chứng kiến cái cảnh đó thì lòng mình ra sao? Giờ ta nghe nói lòng mình trơ trơ phải không? Ta nghe giống như nghe kể chuyện cổ tích, thần thoại, giống như vô số phim ta đã coi, giống như vô số chuyện cổ tích ta đã nghe kể, lòng mình chai sạn, lòng mình chai đá, không có gì nhúc nhích hết.
[24:21]No any move, không nhúc nhích. Nhưng mà nếu mắt mình mà nhìn thấy, mắt mình mà nhìn thấy Đức Phật bước lên trên cái hầm lửa, có hoa sen từ nơi hầm lửa mọc ra đỡ chân từng bước chân ngài thì lòng mình sao? Lòng mình sao? Mình có khi chết vì xúc động. Cái hình ảnh nó cực kỳ đẹp. Phải không? Quá đẹp, chịu không nổi đâu. Nếu thật sự mình chứng kiến cảnh đó mình không chịu nổi. Là lúc đó có tiền muôn bạc vạn bỏ hết đi tu theo Phật luôn. Thật sự là thế gian này đúng là vô nghĩa. mà cái sự giác ngộ vĩ đại của Đức Phật mới là đáng để cho ta bỏ hết cuộc đời để đi theo ngài. Nhưng bây giờ ta nghe kể lòng mình trơ trơ.
[25:02]Dòm ai nấy mặt mày trơ trơ trơ không có gì hết. Chứ còn nếu thật sự ta chứng kiến không ai chịu nổi, ta sẽ vô cùng xúc động. Đó là cảnh thực. Nhưng cái hoa sen mọc lên từ lửa cũng là một biểu tượng cực kỳ đẹp luôn. Biểu tượng cực kỳ đẹp. Bây giờ ta bỏ câu chuyện Pháp Cú này, không nói. Ta vẽ một cái hình hoa sen, ở dưới này là hầm lửa, từ đó những nhiều đóa sen mọc lên thay vì mọc lên từ cái hồ nước như là ta vẫn thấy, ta vẫn vẽ, bây giờ hãy vẽ dưới này là hầm lửa mọc lên từng đóa sen tươi. Ta hãy vẽ như vậy nếu ai biết vẽ. Thì đó là một cái ẩn dụ rất là lớn cho ta những đạo lý thật là vi diệu, thật là vĩ đại.
[25:48]Cái đạo lý gì? Đạo lý gì? Cái đạo lý là thế này. Lửa là cái gì nó thiêu đốt cái sự sống của thực vật, phải không? Cây, gỗ gì mà đụng lửa là cháy tiêu liền. Chỉ có đất, có nước, à có không khí, ánh sáng dịu dàng thì mới làm cho cây nó sinh trưởng, mới hoa sen mới mọc lên. Còn từ nơi lửa thì lửa có thể làm gì không biết, cũng có công dụng tốt lắm nhưng từ nơi lửa không bao giờ mà có một cái cây, một cái hoa, đóa sen nào mọc lên được. Vậy mà cái nơi mà dường như không thể mọc lên được mà hoa sen đã mọc lên được. Đạo lý gì? Đó là đạo lý gì?
[26:37]Nào giờ ta nghe nói đạo lý là hoa sen mọc lên từ bùn, phải không? Từ bùn tanh. Thì cái đó giải thích nghe được rồi. À, từ nơi nhiễm ô của trần thế mà những người đệ tử Phật đã vươn lên, đã tu hành, đã sống tốt. nhưng bây giờ lửa chứ không phải là sình nữa. Đó là đạo lý gì?
[27:01]Đó là đạo lý gì?
[27:05]Trong cái xấu có cái tốt. cảm ơn, cũng là một ý kiến. Rồi. Hả?
[27:15]Nói mà cái tay che miệng thầy không nghe. Đạo lý của tâm, không phải đâu, không phải. cũng là ý kiến, thầy cảm ơn. Ai nữa? Hả?
[27:29]Tình thương phát ra từ thù hận. cũng là một ý kiến tốt. Ai nữa? Đạo lý giác ngộ. Nói khơi khơi quá. Nó là như thế này. Từ một cái nơi mà sen không thể mọc, dứt khoát sen không thể mọc, chỉ có chết mà thôi, mà sen đã mọc thì cũng vậy. Ở những nơi mà dường như ta không thể nào tu được, nhưng ta phải tu cho được. Ở những nơi mà chung quanh đầy hận thù, nhưng mà ta vẫn thương yêu được.
[28:08]Ở nơi mà tất cả mọi người đều chống báng công kích đạo Phật, ta vẫn thắp sáng đạo Phật trong tim ta và thắp sáng đạo Phật trong tim mọi người được. Ở nơi mà những cảnh khổ đọa đày cực kỳ, chà đạp cái thân phận con người không còn gì để sống, mà nơi đó ta vẫn giữ cái nhân phẩm làm người, không bao giờ làm một điều lầm lỗi. Ở nơi mà chỉ có nước mắt và tiếng rên la, nhưng ở nơi đó ta vẫn có thể hé một nụ cười với đồng loại của mình. Nghĩa là người đệ tử Phật là làm được những điều ở nơi chỗ mà lẽ ra không làm được. Đạo lý đó là như vậy. Đồng ý không?
[28:54]Và như vậy nó đòi hỏi ta quyết tâm rất cao. Ví dụ từ một hoa sen mọc lên từ bùn nhơ là đã giỏi rồi. Từ một cái nơi ô nhiễm, tầm thường mà hoa sen mọc lên được là đã giỏi ghê lắm rồi. Nhưng mà ở nơi không phải như vậy, ở nơi chỉ có sự thiêu đốt, sự dập tắt, vậy mà đạo lý đã đã vươn lên. Nơi cái người ta mà càng ghét mình chừng nào thì mình càng càng thương yêu chừng nấy. Được không? là mình lọt vào một nơi mà không hiểu tại sao người ta thấy mặt mình là ta muốn đục. Nhưng mình vẫn thương yêu, không giận, không hờn, không nói lại, vẫn thương yêu. Đó là nơi lửa mà hoa sen đã mọc lên được. Hãy nhớ điều đó.
[29:42]Cho nên một hai người ghét mình có ăn thua gì không? Chưa. Chưa phải là lửa. Một hai người ghét mình chưa phải lửa. Mình chấp hết cho cả thế giới này ghét mình, mình vẫn sẽ thương yêu hết cả thế giới này luôn, cho biết. Đó là hoa sen mọc lên từ lửa.
[30:01]Cho nên trong đời ta mà gặp năm bảy người ghét thì đừng nhúc nhích gì nha. Đừng nhúc nhích gì hết. Chưa ăn thua gì, chưa phải là nồi lửa, chưa phải là lò lửa. Đời ta càng khổ, càng nghèo, càng không có cơm ăn càng ráng làm phước. Nói không có gì để làm phước. Không, chính nơi đó ta mới làm phước. là nhiều khi lát nữa ta không có gì để ăn, nhưng bây giờ còn nắm cơm vẫn dám, vẫn dám cho cái người đói hơn mình. Có một lần thầy nghe một cô Phật tử cô kể, cô nói hồi lúc cô còn nhỏ nhà nghèo, phải đi từ Sài Gòn về Bạc Liêu à để thăm ngoại. Thì khi đi như vậy là không có chỉ đủ tiền để mua vé xe đò thôi,
[30:43]rồi về đó xin tiền bà ngoại vé xe đò đi ngược về Sài Gòn lại. Thì mẹ mới nhồi cho một cái lon gigo cơm, hồi xưa còn lon gigo, giờ hết lon đó, giờ nó mục hết rồi. Hồi đó có lon gigo sắt, mấy người lớn lớn tuổi là biết cái lon đó ha. lon đựng sữa gigo, người ta nhồi cơm vô trỏng, nhồi cơm để ít thức ăn lên trên mang lên xe mà đi, tại hồi đó đi từ Sài Gòn về Bạc Liêu đi cả ngày tới tối mới tới, hồi đó đường xá khó lắm, đường chật. Thì đi trên xe vậy cô cũng gặp mấy người còn nghèo đói hơn mình nữa, cái cô mới lấy cơm đó nhồi cho mỗi người một nắm, nắm nắm. Tính để cho mình cũng một nắm, nhưng mà không ngờ cái nắm cuối cùng mình
[31:21]để dành cho mình, còn người đói hơn nữa, đưa luôn cái nắm đó luôn. Tới bến xe Bạc Liêu đói quá đi hết nổi, đi bộ hết nổi về nhà. Rồi mà trời đã tối, cái chui một chỗ núp để đợi mà sáng ra rồi rồi mới dám đi bộ về nhà. Những cảnh như vậy thì cái cảnh đó chúng ta nghe câu chuyện thật đó ta rất là xúc động. Tức là trong những lúc mà khó khăn nhất mà vẫn ráng làm ráng làm phước. Đó là hoa sen mọc lên từ lửa. Chứ còn ta muốn cho người, không, trước hết mình móc vài nắm cho mình nhai nuốt xong cái đã, chắc dằn bụng bắt đầu ta mới móc ta chia người một cục cục là cũng giỏi lắm rồi ha. Cái người như vậy là cũng vĩ đại lắm rồi.
[31:58]Nhưng mà như vậy chưa phải hoa sen mọc lên từ lửa. Hoặc là ta nghe trên báo có đăng cái chuyện có ông già lương hưu 5 đồng 3 cọc mà hai mươi mấy năm trời cứ đi đắp đường làm cầu. Có nghe không báo đăng á. ông nào ngoài. Đó là những người trong cái cảnh thiếu thốn cùng cực nhưng mà vẫn thương yêu cuộc đời, vẫn làm những điều tốt đẹp cho cuộc đời này. Những cái đó. Chứ còn khó thường thường thì chưa phải là lửa nha, phải khó cực độ mà ta vẫn làm được những điều tốt đẹp cho đời, đó mới là hoa sen mọc lên từ lửa. Hoặc là có người nói sao không nghe nghe băng nghe đĩa giáo lý gì hết trơn vậy, không đọc sách Phật pháp gì cho biết.
[32:37]Nói con ít thời gian quá thầy ơi, mắt làm, cả ngày đi làm, chiều tối về lo gia đình không còn thời gian lay hoay rồi không còn lễ Phật tu hành gì được hết. Thì người như vậy là bình thường, người đó là lửa đã đốt cháy và không có cái hoa sen nào mọc lên. Còn một người cũng như vậy, không còn thời gian từ mở mắt cho tới khi tới về tới nhà mà ngủ là không có nhúng nhích được nhưng mà lúc nào cũng ráng học giáo lý, ráng nghe giáo lý, tìm cách có phone hoặc là viết một vài chữ lên tường đi ra đi vô để nhắc mình câu đạo lý, rồi ráng niệm Phật trong lúc bận rộn nhất, vân vân. Rồi lúc nào mà ngã lưng lên ghế được thì theo dõi hơi thở, thấy thân này vô thường.
[33:16]Nghĩa là trong cảnh bận cùng cực không có một chút thời gian rảnh vẫn không quên tu hành thì đó mới đúng là hoa sen mọc lên từ lửa. Hoặc là một người lọt vào trong cái xóm, thì cái xóm đó là những cái tôn giáo khác mà đặc biệt là hồi giáo, chứ còn Kito coi vậy chứ cũng còn hiền. Đặc biệt là hồi giáo là khác đạo là chỉ muốn giết mình thôi. à mà kêu mình không theo đạo là muốn đốt nhà, muốn giết liền. Nhưng mà nếu ở Việt Nam thì chưa dám làm tại Việt Nam luật pháp mình còn mạnh, chính quyền còn tốt. Chứ còn như ở Thái Lan là nó đốt mất rồi. Lọt trong cái cộng đồng của Hồi giáo mà mình nó hỏi mình có theo
[33:51]đạo không, mình nói không, qua ngày mai nhà mình cháy mà mình không bước ra khỏi nhà được, bước ra nó bắn chết liền. Nếu mà ở một đất nước khác, ví dụ như Thái Lan hiện nay, Việt Nam ta thì chưa dám. Nhưng mà nếu ở trong cái cộng đồng như thế, ví dụ trong cái cái cộng đồng mà cực kỳ họ chống đối mình mà họ cực đoan như vậy, vậy mà ta vẫn đến gặp từng người thuyết phục họ hiểu được nhân quả, hiểu được lòng từ bi, từ bỏ cái cực đoan của mình thì vẫn độ được cho họ, hiểu được đạo Phật, tin được đạo Phật thì đó mới là hoa sen mọc lên từ lửa. Cho nên ai mà đủ sức thì hãy đến những nơi đó, hãy đến gặp những người Hồi giáo nói chuyện với họ.
[34:31]Nói cho họ biết nhân quả, không bao giờ mà có vụ mà giết người làm đẹp lòng thượng đế, không bao giờ có chuyện giết người được lên thiên đường hết, không bao giờ. Cái đó là một cái quỷ thế giới ác độc, quỷ sứ nào chứ không phải là của loài người. của loài người hãy nói chuyện với nhau đàng hoàng bằng lời lẽ, thuyết phục nhau bằng lời lẽ. Mà ai là người đúng, ta hãy theo chứ không cố chấp cái tôn giáo của mình. Tôi không chấp đạo Phật của tôi, anh cũng đừng chấp Hồi giáo của anh. Hãy nói chuyện nhau, đạo nào hợp lý nhất, nếu anh hợp lý tôi đi theo anh liền. Nhưng mà nếu tôi hợp lý, anh hãy theo tôi, dám không? Cá độ liền.
[35:06]Chấp ba trái gì luôn, làm luôn.
[35:13]Đó là những trường hợp mà cực kỳ khó khăn mà ta vẫn làm được điều tốt, ta vẫn tu được, ta vẫn hóa độ được. Đó gọi là hoa sen mọc lên từ lửa. Nên khi mà ta gặp những cái người họ trong hoàn cảnh cực kỳ khó khăn mà không bao giờ quên đạo Phật, vẫn làm những điều thiện, vẫn tu hành thì ta biết những người đó đúng là hoa sen mọc lên từ lửa. Còn ta, ta hơn họ nhiều. Điều kiện của ta thuận lợi hơn họ nhiều, nhưng mà ta không tu được tinh tấn, ta không làm được nhiều điều thiện, chỉ bởi vì ta ta thiếu tấm lòng, ta thiếu tấm lòng. Vì vậy cái ta cần để cho cái hầm lửa mọc lên hoa sen là gì? Chính là tấm lòng thôi.
[35:55]Nếu có tấm lòng thì nơi hầm lửa hoa sen sẽ mọc lên. Đúng không? Đúng không? Ở trong cái bài kệ Pháp Cú thì Đức Phật không có nói tới chuyện mà là như nơi cái hầm lửa mà có hoa sen mọc lên, mà Đức Phật chỉ nói rằng như giữa đống rác dơ bị quăng bỏ bên đường, chỗ ấy hoa sen nở thơm ngát khiến người vui. Là thường thường cái đống rác vậy đó, ai đi ngang ta cũng bịt mũi vì nó hôi. Nhưng mà không ngờ ở nơi đống rác đó hoa sen đã mọc lên làm cho ai đi ngang qua cũng thấy dễ chịu lại, không còn cảm thấy bẩn thỉu, hôi hám nữa. thì Đức Phật ví là đệ tử của Phật cũng như vậy đó. là giữa cái những người chúng sinh nhỏ nhen,
[36:43]đố kỵ, hơn thua, tham lam, thù hận nhưng mà không làm lay động được tâm hồn của người đệ tử Phật. Chúng ta sống bên cạnh cái người nhỏ nhen, ta không nhỏ nhen lại như họ. Ta sống bên cạnh người đố kỵ, ta không đố kỵ như họ. Mà sao? Lúc nào cái vẫn có nhiều đệ tử Phật tuệ giác như ánh dương. Tuệ giác như ánh dương. Giữa một thế gian si mê tầm thường nhưng người đệ tử Phật có trí tuệ như ánh dương để sống, để tu, để làm những điều có ích cho cuộc đời. Như vậy cái trí tuệ như ánh dương của người đệ tử Phật là cái gì? Nó khác với người thế gian tầm thường? Là khi người thế gian tầm thường ích kỷ, hơn thua, thù hận thì người đệ tử Phật biết rõ luân hồi sinh tử.
[37:33]cái sự trôi lăn là vô tận. Thế gian không phải là chỗ ta đắm luyến lâu, ta cần phải vượt lên trên cao hơn. Biết rõ nhân quả, ta làm điều sai, ta phải nhận lấy quả báo, không tránh được. à biết rõ cái gì là thiện, cái gì là ác. Cái người đời họ làm điều ác mà họ tưởng là thiện. Còn thấy những người làm điều thiện họ cho đó là ngu. người đời tầm thường như vậy. nhưng người đệ tử Phật biết thế nào là thiện, thế nào là ác. Mà biết rõ rồi thì không dám làm điều điều ác mà chỉ cố gắng làm điều thiện. Nói đi nói lại. Nhưng mà tuy nhiên, cái thiện, cái ác không phải là dễ hiểu. Có những khi ta thấy điều đó đúng rồi đó
[38:19]nhưng mà 30 năm sau ta mới thấy điều đó là sai. Năm đó ta 17 tuổi, ta yêu một người, ba mẹ ta nói con đừng có yêu cái thằng đó nó thằng ma cà bông nó không được, nữa nó làm khổ con. không, ta thấy không, ảnh là tất cả của đời con. Vắng con tàu, sân ga buồn thấy thiếu, vắng anh đời em thấy quạnh hiu. là anh là tất cả. Nên nói gì nói vẫn yêu và vẫn quyết tâm lấy. 30 năm sau rồi mới thấy là cha mẹ mình là chân lý. Cuộc đời nó có những lúc như vậy. Cho nên tuy nói là biết thế này là thiện, biết thế này là ác, thế này là đúng là sai nhưng chúng ta hãy giữ một chút khiêm tốn. Một chút khiêm tốn là gì?
[39:02]Là cái điều mà ta thấy là đúng ngày hôm nay coi chừng 30 năm sau ta mới thấy nó là sai. Cho nên vì vậy vẫn tạm thời biết đúng là thế thôi nhưng đừng chấp. Có khi sau này ta sẽ biết nhiều hơn. Và người đệ tử Phật dễ thương là cái đó đó. Dễ thương là hôm nay ta thấy điều này đúng nhưng mà ta không quá cố chấp. Thôi tạm thấy đúng thì cứ làm như thế. Nhưng mà không quá tôi đã thấy đúng rồi thì đừng ai nói ngược lại, thì đó là người bướng bỉnh, cứng đầu, cố chấp. Người đệ tử Phật không phải như vậy nha. Người đệ tử Phật biết đó là đúng nhưng vẫn chừa một cái khoảng để ta rút lui lại vì đến lúc nào đó có khi nó lại trở thành trở thành sai.
[39:41]nên vì vậy nói rằng cũng vậy giữa quần sinh ô nhiễm và tầm thường, có nhiều đệ tử Phật tuệ giác như ánh dương là như vậy. Cho nên hôm nay chúng ta ngồi đây vào một buổi sáng chủ nhật mùa cuối xuân vào đầu hè, trời oi bức, nóng nực, những cái quạt máy trong chùa không đủ để mọi người mát. Ta vừa nghe pháp mà vừa phải cầm quạt phụ quạt thêm sành sạch. cái không khí nó oi bức thế này. Thế mà ta vẫn cố gắng nghe pháp. Thay vì ta đi chạy đi chơi ở những khu vui chơi giải trí nó mát mẻ dễ chịu hơn hay ở nhà coi phim có máy lạnh dễ chịu hơn. Nhưng mà ta đã bỏ những cái tiện nghi đó, những cái thú vui đó để ta ngồi đây ta chịu nóng nực mà ta
[40:25]lắng nghe một bài pháp do cái ông thầy ốm ốm đen đen nào đó xấu xấu nói. Thì rõ ràng ta cũng có một chút tuệ giác như ánh dương chứ không phải là đồ bỏ đâu nha, không phải đâu nha. Bây
[40:42]giờ ta qua một bài thứ hai. Cái bài này là bài rất là nổi tiếng. học Pháp Cú là thường ai cũng biết bài này. Nó nằm trong cái phẩm gọi là phẩm ngu. Kẻ thức thấy đêm dài, người mệt thấy đường xa, còn ai thiếu Phật pháp, luân hồi khó ngày ra. Cái bài này rất là nổi tiếng. Phải không? Cái bài này mà ta thường hay nghe viết lại thành văn xuôi đó, Đêm là rất dài cho kẻ mất ngủ. Đường là rất xa đối với người lữ hành mệt mỏi. Cũng vậy, luân hồi là vô tận đối với người không thông đạt chánh pháp. diễn thành văn xuôi nghe cũng rất là hay. Còn ở đây ta nói theo văn vần như vậy: Kẻ thức thấy đêm dài, người mệt thấy đường xa,
[41:28]còn ai thiếu Phật pháp, luân hồi khó ngày ra. Cái câu chuyện nó như thế này. là một lần đó vua Ba-tư-nặc Pasenadi mới tổ chức diễu hành để cho có dịp cho dân chúng ngắm cái sự giàu sang của hoàng gia. đời xưa như vậy, nhiều khi một năm một lần hay một năm vài lần hay là vài năm một lần thì vua sẽ ngồi trên lưng voi, có kiệu, có lính hầu, có kèn, có trống, có những tua vải, có những cung nữ đi đầy đường dạo qua những đường phố chính để cho người dân họ rải hoa, họ tung hô, họ được nhìn thấy hoàng gia. Chứ còn mà nếu cứ ở trong cung hoài thì người dân với vua giống như nó có một khoảng cách. Nhưng mà nếu mà vua đi dạo lững thững một mình thì
[42:09]không an toàn, vân vân, không đúng kiểu cách. Cho nên vì vậy là vua sẽ xuất hiện cho công chúng được nhìn ngắm mình, mình cũng nhìn thấy toàn dân của mình. Nhưng mà cái mỗi lần mà cái dịp để nhìn ngắm nhau như vậy thì tổ chức những cái lễ thật là hoành tráng, linh đình. Nó cũng để biểu dương cái uy lực của hoàng gia cho người dân thần phục. Thì cái chuyện là như vậy. Nhưng mà nó có cái khổ là bất ngờ đó khi vua đi ngang một cái ngôi nhà
[42:40]thì vua bị ngồi trên lưng voi cao, khi đi ngang ngôi nhà vua cũng nhìn qua nhìn lại thì bất ngờ nhìn xuyên qua cái cửa sổ, vua thấy thoáng một người thiếu phụ. là vua mất hồn, rụng rời, xích tí nữa té từ trên lưng voi té xuống, may vịn kịp cái yên ngồi. thẫn thờ luôn, hết còn biết gì nữa. Từ đó cho tới khi trở về cung vua, vua tê tái cả người. Mặc dù là vua rất nhiều thê thiếp, hoàng hậu chính là bà Malika ta hay gọi là Mạt-lợi phu nhân á, hoàng hậu. Và rất nhiều thê thiếp cung nữ ai cũng đẹp rùng rợn. Nhưng mà không biết sao, không biết cái người thiếu phụ đó là cái gì. thì bà cũng đứng bên cửa sổ bà nhìn cái đoàn người đi qua thôi.
[43:21]Mà vua nhìn bà trong mấy giây một cái là vua biết sao mình không biết dùng từ gì, thất kinh. Tức là vua ổng mất hồn, cái hồn của ổng để đâu không còn nữa. Mà bây giờ không lẽ đang ở trên cái đoàn vậy ông nhảy tuột xuống lưng voi chạy vô, vô ông thăm, ông thăm rồi ông dắt đi, không được. Cái tư cách của vua không được vậy nhưng mà ổng lúc đó ổng hết biết cái gì. Cái ông mới cho người ổng hỏi là bây giờ lúc nãy ta đi ngang cái nhà đó đó, cái gia đình đó là ai, tên gì, địa chỉ như thế nào, đi điều tra cho ta. Thì cái người lính mới biết ý vua mà, biết rồi, ông vua mình muốn dính rồi. thì phải lấy lòng cái chạy điều tra, đi dò dò dò qua cái xóm đó.
[44:00]cũng để ý cái người cận vệ họ thấy, họ thấy kể từ đi ngang cái chỗ đó cái ông vua mình ổng thành người khác à. Ổng giống người đâu bệnh viện tâm thần ở Biên Hòa ở Việt Nam mới trở lại Ấn Độ sao. Cái nhớ lại cái đoạn ờ từ lúc cái đoạn đó ông vua bữa nghĩa là ông đang ngồi trên lưng kiệu ông ngồi ông cười tươi ông vẫy tay ông chào toàn dân, đi ngang qua khúc đó rồi cái ông xùi lơ ông vậy, hết gì cũng còn gì nữa hết trơn, mất tiêu. Cái họ đoán ra, họ đoán ra, cái họ đi dò lại khúc đường đó, đi dò thì quả nhiên là nơi đó có một căn nhà cũng khá giả, có một đôi vợ chồng sống hạnh phúc và người vợ cực kỳ đẹp, cực kỳ đẹp.
[44:36]Biết rồi, chạy về báo, nói dạ đúng, ngôi nhà đó, chồng nó tên đó, họ đó vậy đó, có người vợ thế đẹp vô cùng, đẹp hơn những gì mà đại vương tưởng tượng được trên cuộc đời này. Ổng ngồi ổng mới xót xa nói tại sao mà có người đẹp như vậy mà tới giờ này ổng mới biết chứ, để ông biết sớm sớm chứ ông bưng mất rồi. vua vậy. Thì ông ngồi ông trằn trọc, trằn trọc suốt đêm không ngủ được. Đó mới là thấy đêm dài chỗ này. là mê gái mà thức suốt đêm không ngủ được mà mới là là kẻ thức mà thấy đêm dài là ông vua là đêm đó đó. Đêm đó ông trằn trọc, trằn trọc lăn qua trở lại. không ngủ được vì chỉ mấy giây thấy mới bóng người con gái đó mà
[45:15]cuộc đời ổng là tê tái, te tua, tơi tả, tan tác hết không còn. Thì bắt đầu ông mới nghĩ ra cái kế, tại ông vua ông cũng giàu kế hoạch, ông giỏi, vua Ba-tư-nặc thuộc loại là một vị vua xuất sắc, rất là giỏi lãnh đạo. Ổng mới ngồi nghĩ ra cái kế là ổng nói ban cái lệnh là tất cả những người đàn ông trên cái dãy phố đó phải đi đắp đê. Đi đắp đê. Để ổng tách cái người đàn ông ra khỏi vợ, rồi ổng âm mưu là giết người chồng rồi ổng bưng luôn người vợ luôn. Ý cũng rất là ác. Thì cái ông chồng á, ông là người khá giả sau khi mà cái người ta tới gõ cửa từ nhà cóc cóc cóc, nè vua điều anh đi đắp đê. Ông nói bây giờ tôi không đi được,
[45:55]gia đình đơn chiếc, tôi có thể tôi đóng tiền thay thế. Nói không có lệnh của vua ghi rõ nè: không được đóng tiền thay thế. Ghi rõ thôi anh chỉ có đi không đi giết chết liền, chống lệnh chém chết liền. Ông chồng đành phải đi. Mà ông nào giờ ông ở phố ông buôn bán không quen lao động, ông rất là mệt. Và ổng đi lê bước trên con đường đi đắp đê đó bưng từng cục đất đi đắp đê thì ổng thấy đường nó làm sao? Đường quá xa. Mới nói là đường rất xa đối với người lữ hành mệt mỏi là vậy đó. Đi hoài mà bưng cục đất nó không tới. Đi lê bước đi từ chỗ này chỗ kia đắp đê. Rồi sau đó là kế hoạch thứ nhất là xong rồi.
[46:29]Bây giờ bắt đầu là vua chuẩn bị một cái bẫy để xô hết cái số người dân công đó rớt xuống nước chết hết luôn. Chuẩn bị. ông vua lúc đó mê gái quá rồi, khởi tâm ác độc. Nhưng mà nhờ ông cũng còn thiện căn, đêm đó ông nằm mộng thấy ác, ác mộng. Ông thấy những cảnh địa ngục la hét, quỷ xứ rùng rợn, rên la cả đêm. Ông sợ toát mồ hôi, đêm đó cũng không ngủ được luôn, cũng thấy đêm rất là dài. Sáng dậy ông sợ quá, ông mới kêu các ông quan chiêm tinh lại ông hỏi, đêm hôm ta nằm mơ thấy cảnh địa ngục hiện ra người la hét, gào thét trong bóng đêm tối tăm, không ai thấy gì hết, nghĩa là sao? Cái một cái ông quan tư tế, ông cũng là theo ông
[47:05]đạo khác, ông nói như vậy là cung này bị ma ám. Xin đại vương hãy chuẩn bị một đại tế lễ gồm 100 con dê, 100 con gà, 100 con bò, 100 con trâu, 100 trinh nữ, 100 thiếu nhi, vân vân, giết hết để tế thần thì mới hết. Lúc đó bắt đầu vua ra lệnh đi kiếm liền, quơ vào. Cái hoàng hậu mới thấy cái chuyện sao nghe tiếng la, tiếng đồi quá, tiếng dê kêu, tiếng bò hét, tiếng con nít khóc tùm lum. Hoàng hậu mới chạy lại đại vương làm gì vậy? Ông kia mới nói chuyện này. Hoàng hậu bả mới la, bả la một trận. Bả nói tại sao mà thấy ác nghiệp rồi lại làm điều ác cho nó ác thêm. Hãy đến hỏi Thế Tôn. Cái ông vua lúc đó ông bừng tỉnh, đúng là mê gái quá quên Phật luôn.
[47:49]Bữa nay hoàng hậu nhớ mới sực nhớ là mình còn ông Phật. Sực nhớ cái lật đật chạy tới. Tới đảnh lễ Phật xong, bạch Thế Tôn, đêm qua con nằm mộng thấy ác mộng rồi nghe ông quan nói là bị ma ám nên con tính là cúng một đại tế lễ. Xin Thế Tôn hãy vì con mà giảng giải. Đức Phật mới nói, hãy kêu lính chạy lên tới cái chỗ bờ đê đó kêu đúng cái người tên đó về đây thì ta nói cho nghe, bây giờ ngồi chơi. Đức Phật. Thế là đại vương ổng còn teo biết rồi. Thế là bao nhiêu bị Phật biết hết. quê quá thôi cho lính đi kêu thằng đó về cho rồi. Ông kia ổng về, mệt quá chừng vô lạy Phật xong thì Đức Phật mới nói, Đức Phật mới khuyên bảo cái ái dục,
[48:32]cái tà dâm, những cái ham muốn bất thường như vậy nó làm cho người ta trở thành một kẻ ác độc, tội lỗi. Và một cái thoáng xúc động mà vua khi đi trên lưng voi mà nhìn thấy như vậy, nó chỉ là cái nghiệp thôi. Tâm mình động là cái nghiệp. Chứ nó không phải là phúc đầu gặp em tinh tú quay cuồng, lòng đang giá băng bỗng ngập tràn muôn tia nắng, không phải vậy đâu. Mà hãy nhớ là nó là nghiệp nên nó mới làm tâm mình động. Hễ thấy tâm mình động là lo sám hối, lo tu, chứ không phải tâm mình động rồi mình chạy theo cái động đó để mà gây tạo tội lỗi. Nên Đức Phật đã nói rất nhiều, đã nói rất nhiều và mọi người bừng tỉnh.
[49:17]Khi tỉnh rồi ông vua mới nói, bạch Thế Tôn, đêm thật là dài khi mà con trằn trọc cả đêm. Cái ông chồng nói, bạch Thế Tôn, đường rất là xa khi con lê từng bước chân mệt mỏi. Đức Phật mới nói, cũng vậy, luân hồi là vô tận nếu các ông không thông đạt được chánh pháp. Và sẵn như vậy, Đức Phật đúc kết thành một câu Pháp Cú nổi tiếng cho tới ngày hôm nay là kẻ thức thấy đêm dài, người mệt thấy đường xa, còn ai thiếu Phật pháp, luân hồi khó ngày ra. Bài kệ thật là hay ta thấy hay viết cái này cái kia là là như vậy.
[50:00]Thì ta ta phân tích câu chuyện này một chút là vua Basenadi, là vua Ba-tư-nặc có phước lớn, vương quốc rất là cường thịnh. Còn một cái vương quốc cũng lớn như mình ở phía Nam do vua A-xà-thế cai trị lại chính là cháu ruột của mình.
[50:18]Ông A-xà-thế giết mất ông cha rồi, giết Bimbisara cướp ngôi. thì ông là cháu ruột. Mẹ của A-xà-thế, bà Vi-đề-hi là em của Ba-tư-nặc. Thành thử là hai vương quốc tuy là hai vương quốc lớn nhưng mà gần như là một. Mọi người đi qua đi lại không có cần visa, hộ chiếu gì hết vào cái thời đó, không có cái lệnh cấm vượt biên giới rất là dễ dàng. Và hai vương quốc lớn như một như vậy, còn rất nhiều cái tiểu quốc lệ thuộc vào. Cho nên thời đó là vua Ba-tư-nặc và nói giống như bá chủ luôn á. Cháu mình nó cai trị phía Nam, mình cai trị phía Bắc là coi như xong rồi. Phước rất là lớn vua Ba-tư-nặc rất là phước.
[50:55]Mà trong cái đời đó lại được là có Phật nữa, vào cái đời có Phật. ông thật là viên mãn. Thê thiếp
[51:10]thì nhiều, ai cũng đẹp, nhưng mà bất ngờ bị một phụ nữ hớp hồn trong một vài giây trông thấy. Đó là một cái hiện tượng tâm lý gọi là tiếng sét ái tình hay coup de foudre. Đó là vẫn là một lý do khó giải thích, một trường hợp khó giải thích. Ta có thể nói là một cái nhân duyên, một tiền kiếp hay đó là một ác kiếp khởi lên không biết chừng. Ví dụ ta gặp một cái người nào đó bất ngờ làm cho ta thương yêu tha thiết, thì đó hoặc là vì ta với người đó thật sự có cái duyên nợ vợ chồng. Hoặc là đó là cái ác nghiệp dụ ta chuẩn bị bước vào con đường tăm tối sai lầm. Không chắc cái nào hết, cho nên đừng có tin vào những cái cảm xúc đó.
[51:54]Có một người, bà này cũng nổi tiếng, bà chết rồi thôi ta không muốn nói tên. Bà mới dạy mấy con bà là hãy tin vào cái tiếng nói của trái tim. Cái lời dạy rất là bậy bạ. Tại vì trái tim hoàn toàn là theo nghiệp chứ nó không phải là sự sáng suốt. không phải là như vậy. Cho nên là trước những cái cảm xúc như vậy ta phải cẩn thận. có một cái cô gái vậy thì cũng qua vài mối tình nhưng một lần đó cô đi vào cái bưu điện, cô đang đứng như vậy chợt trong tâm cô khởi lên cái câu nói là I love you, Richard. I love you, Richard. Em yêu anh Richard. Cô không biết tại sao. Một lát sau có một anh thanh niên ảnh vào ảnh cũng làm gì
[52:33]trong bưu điện á, rồi khi khai tên ảnh tên là Richard. Cô kia ngạc nhiên nhìn ảnh, nhìn ảnh xong đắm đuối liền, hai người thương nhau liền trong tức khắc và thành vợ thành chồng cũng rất là ổn định. Thì đó là một trường hợp rất là lạ, người ta cũng thống kê một vài trường hợp, những cái tình thương yêu vợ chồng nó có những trường hợp lạ như vậy. Hoặc là có một người Phật tử vậy kể với thầy nói thưa thầy, hồi khi mà con chưa gặp ảnh này, con đã nằm mơ con thấy ảnh chở con đi, mà lúc chưa gặp ảnh, đi về cái làng quê. Sau này khi lấy ảnh rồi thì ảnh cũng chở con trên chiếc xe đi về làng quê đúng cái con đường đúng cảnh đó trở lại luôn thì mới biết
[53:08]là cái định mệnh của mình là thuộc về cái người đàn ông này. Thì nó cũng có một vài trường hợp là duyên nợ như vậy. Nhưng mà không phải luôn luôn. Vì sao? Vì trường hợp như vua Ba-tư-nặc, bởi vì cái rung động đó mà xích tí nữa gây thành một cái ác nghiệp địa ngục luôn. Cảnh địa ngục hiện ra cảnh báo liền. Do đó mỗi khi ta gặp ai mà ta rung động yêu mến thì có thể là ta có duyên với người đó, nhưng có thể là ác nghiệp mở đường dụ ta bước vào. Ha thầy ha, thầy đẹp trai quá coi chừng.
[53:42]Ở đây nó có cái này là ta sẽ tự hỏi tại sao vua muốn chiếm hữu người đẹp đó?
[53:52]Mà chiếm hữu thay vì ra lệnh tới bắt cô đó đem về thì thấy kỳ quá, sợ mang tiếng với dân nên tìm cách lừa để cho ông chồng đi lao động chết rồi mới đưa vợ về sau. Nó gây thêm một cái ác nghiệp khác nữa. Cướp không cướp ngang á thì cũng là tội rồi nhưng mà đẩy cho ông chồng tới chết để cướp thì tội rất là nặng. Mà tại sao như vậy? Tại sao lại có ý muốn chiếm đoạt người ta mãnh liệt như vậy? Nó không nguôi ngoai? Bởi vì lý do thế này. Bởi vì đời xưa trong chế độ quân chủ, người ta có quan niệm rằng tất cả đất đai, lãnh thổ, nhân dân đều là của của vua. Đó là một ảo tưởng sai lầm. Mà khi nghĩ rằng tất cả là của mình, muốn làm gì cũng được, kiêu mạn khởi lên.
[54:38]Mà khi kiêu mạn khởi lên thì tham lam, sân hận xuất hiện theo liền. Chúng ta nhớ kiêu mạn là nguyên nhân để tạo ra vô số điều tội lỗi ô nhiễm. Cho nên vua Ba-tư-nặc bị rơi đúng vào cái công thức đó. Đi trên lưng voi nhìn thấy thần dân, thấy thành quách và trong lòng nghĩ là tất cả là của ta. Cả vương quốc này của ta, cả vương quốc mênh mông vô tận mắt ta không nhìn thấy, vó ngựa mà đi ra biên cương mà trở về cả năm trời mới tới. Nghĩ như vậy cái lòng kiêu mạn chất ngất. Rồi trong cái kiêu mạn chất ngất đó nghiệp nó hiện ra liền, nó cho nhìn thấy một phụ nữ lòng hớp hồn liền. nên kiêu mạn xảy ra là nhiễm ô nối bước là như vậy. Mà chính là cái chế
[55:23]độ quân chủ nó tạo điều kiện để cho người ta khởi được cái tâm kiêu mạn như thế. Nên trong nhà Nho bên đạo Khổng á, Mạnh Tử mới nói cái câu mà kìm chế lại cái ý niệm của ông vua. Vì bên Trung Hoa cũng vậy, những ông vua cũng nghĩ rằng tất cả lãnh thổ thần dân của ta nên sẽ bị rất là kiêu mạn. Nên Mạnh Tử nói một câu răng nhắc vua chúa kìm lại là dân vi quý, xã tắc thứ chi và quân vi khinh. Dân vi quý tức là cái dân mới là quý. Hạnh phúc của dân mới là điều đáng quý nhất. Kế đến đó xã tắc thứ chi là cái sự bình an của đất nước này mới là cái mục tiêu thứ hai, quý giá thứ hai. Còn quân vi khinh, còn cái sự nghiệp của ông vua,
[56:06]cá nhân vua coi vậy chỉ là điều nhẹ xem nhẹ đáng bình thường thôi, không quan trọng lắm, không quan trọng lắm. Vào cái thời chế độ quân chủ phong kiến, cái gì cũng là của vua hết mà Mạnh Tử dám phán một câu xanh dờn cực kỳ có ý niệm về dân chủ. Nên ta cứ tưởng đạo Nho là phong kiến là một sai lầm nha. Đạo Nho rất là tiến bộ vào thời đó. cái câu nói của Mạnh Tử. Dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh. Niềm hạnh phúc của dân mới là điều quan trọng nhất, sự bình an của đất nước là điều quan trọng thứ hai, còn cá nhân của vua không quan trọng. Vào cái thời quân chủ mà người ta đã nói được như vậy để kìm bớt cái kiêu mạn của ông vua.
[56:47]Còn đây vua Ba-tư-nặc bị rơi đúng vào cái hội chứng kiêu mạn nên bị nghiệp khởi lên liền nhưng may là trước đó ông đã từng quy y Phật, trước đó ông đã từng cúng dường chư tăng, nên cái phước nó còn nên khi ác tâm ông khởi lên thì lập tức ác mộng nó khởi lên theo để cảnh báo ông liền, cho ông dừng tay tạo nghiệp. Chứ nếu mà ông tạo nghiệp ác thì rất là rất là tổn thương, mà tổn thương cho ông sẽ tổn thương luôn cả tăng đoàn, ảnh hưởng tới uy tín Đức Phật luôn đó. Tại ổng là theo Đức Phật mà ổng làm bậy thì Đức Phật cũng mang tiếng. Nên ác mộng đã khởi lên cho ông dừng tay kịp thời và ta nghe Đức Phật nói một bài kệ Pháp Cú tuyệt vời như vậy.
[57:24]Nên vua chúa vì cái ảo tưởng sai lầm, cái gì cũng của ta nên đã gây ra vô số tội lỗi trong lịch sử. Có nhiều ông bạo chúa quá ác độc mà chỉ bởi vì kiêu mạn, tưởng rằng tất cả là của ta nên kiêu mạn, kiêu mạn rồi ác độc và ác độc cho nên sau này dân nổi loạn lên lật đổ chế độ quân chủ phong kiến để thành lập chế độ dân chủ là như vậy. Nên ta nhớ như vậy. Cái quan niệm đầu tiên là quan niệm sai lầm: tất cả là của vua. Xuất hiện cái sai lầm kế tiếp là làm cho vua kiêu mạn. Cái sai, cái kiêu mạn rồi xuất hiện cái thứ ba là vua ác độc. Đó là cái hệ quả tâm lý làm nhiều người đau khổ và làm lật đổ mất cái chế độ quân chủ luôn.
[58:11]Cho nên vì vậy trong những trường hợp này ta mới thấy lời Phật dạy thật là thấm thía. Đức Phật dạy rằng chẳng có ta, chẳng có sở hữu của ta. Thân này không phải là ta, không phải của ta. Tâm này không phải là ta, không phải của ta. Tất cả là vô ngã. Cái lời dạy đó thật là một chân lý muôn đời. Cho nên nếu một người nào đó mà bây giờ làm một đại gia giàu có, tiền muôn bạc vạn, mà thời này cũng đang có rất nhiều đại gia. Cái tiềm năng về tài chánh của Việt Nam đang rất là lớn, đang xuất hiện rất là nhiều đại gia. Thì hôm nay hãy nghe bài kinh này để hiểu một điều tuy là tài sản ta rất nhiều nhưng hãy hiểu
[58:53]rằng không có gì là là ta, không có gì là của ta, hãy nhớ như vậy mà sống, mà sử dụng đồng tiền cho hợp lý, cho có đạo nghĩa. Chứ đừng vì ỷ ta có tiền rồi, đây là tiền của ta, ta là người giàu trong 10 người top ten của Việt Nam, vân vân. Nghĩ như vậy rồi kiêu mạn, mà kiêu mạn rồi ta sẽ ác độc, ta sẽ làm bậy. Phật nói là hay nhất, không gì là ta, không gì là của ta. Cho nên vì vậy nếu mà ta có duyên, ta có tiền, ta có quyền lực, ta có nhân viên, ta có đất đai, ta có vương quốc, ta có uy tín, ta có tài năng thì hãy sử dụng những điều đó thật là hợp lý để phục vụ cho cuộc đời, cho con người, chứ đừng có chấp rằng những
[59:35]cái đó là ta là của ta rồi làm bậy, rồi làm bậy. Ví dụ ngay cả quý thầy mình cũng vậy, nhiều khi quý thầy tu tập có uy tín, thuyết pháp hay, được nhiều người mến mộ gọi là nổi tiếng, rồi cứ nghĩ rằng à tôi có danh tiếng, tưởng danh tiếng đó là của tôi là làm sao? Sai liền. Sai liền, đọa liền. Cho nên ngài Động Sơn, ngài ngài Động Sơn là một thiền sư lúc đó đắc đạo nổi tiếng, nổi tiếng ghê lắm. Lúc mà ngài sắp tịch, ngài mới nói với đệ tử, ta có tiếng tăm ở đời, người nào vì ta mà hãy trừ bỏ cái tiếng tăm đó giùm ta. Có một vị tăng mới bước lên, đưa cái tay ra, xin hòa thượng hãy cho con cái pháp hiệu.
[1:00:24]Cái ngài Động Sơn cười, ồ, tiếng tăm ta đã hết. Rồi ngài tịch liền. Tức là có một người hiểu được đạo lý này. Ngài tịch liền. Đạo lý gì? Cái đạo lý là ngài nói ta có tiếng tăm ở đời thì vì tất cả đệ tử theo ngài đều biết rằng ngài có tiếng tăm và mọi người thấy cái tiếng tăm đó là thật. Nhưng mà có một ông, ổng đưa tay ổng xòe ra ổng xin hiệu, xin thầy cho con pháp hiệu. Cái pháp hiệu đó nó là cái vật gì cầm nắm được không? Như vậy nó chỉ là một cảm giác hay nó là một cái có thật? Một cái cảm giác thôi, đâu có thật. Biết nó không có thật thì có cần quan trọng cái tiếng tăm nữa không? Cho nên ông này hiểu được cái tiếng tăm mà hòa thượng nói là
[1:01:11]ta có tiếng tăm á, nó chỉ là một cái ảo giác không có thật. Ông này ngộ đạo. Cho nên ngài vui vẻ ngài nói tiếng tăm ta đã hết. Tiếng tăm có hết không? Đâu có hết nhưng mà ý nghĩa rằng có một người đã ngộ được đạo lý này. Ta có một đệ tử xuất sắc đã ngộ được đạo lý này. Trong cái tiếng tăm mà thấy nó không có thật, thấy nó vẫn chỉ là một cái ảo tưởng, không phải ta, không phải của ta. Người này đúng là kế nối nghiệp của ta được, nên ngài vui vẻ tịch ra đi là vậy. Mọi thứ trên đời mà ta có được, ta có chiếc xe, ta có gương mặt đẹp, ta có nhà cửa to lớn, uy tín, quyền lực, tiền bạc hãy nhớ đều không phải ta, không phải của ta.
[1:01:51]Hiểu như vậy để ta không bị kiêu mạn, không có lầm lỗi. Thì khi mà hai người than, một người than đêm dài, một người than đường xa, này Đức Phật, ngài nâng lên một cái ý lớn hơn là luân hồi là vô tận đối với những người nào không thông đạt chánh pháp.
[1:02:11]Thường thường á, ở trong cái bài kệ này thì Đức Phật nhấn mạnh cái mục tiêu mọi người là phải thoát ra khỏi luân hồi sinh tử. Nên Đức Phật đặt cái câu là người than đêm dài, người than đường xa, Đức Phật nói luân hồi là vô tận, cái đó mới đáng sợ. Cái mà Phật nói đáng sợ là cái luân hồi sinh tử, trầm luân hoài, đầu thai kiếp này kiếp kia hoài á, Đức Phật nói ta không hiểu. Nội ở đây đố mà ai biết sợ luân hồi khen hay. Không ai sợ đâu. Chưa biết sợ. Vì ta cứ thấy ta cứ sống lát nữa về ta có cơm ta ăn, chiều tối ta tắm ta mặc bộ đồ đẹp, ta có chiếc xe ta đi chơi và ngày mai ta sẽ đi làm, và cuộc đời cứ thế trôi qua, không có gì phải sợ luân hồi hết.
[1:02:56]Nhưng mà Phật bắt ta phải sợ luân hồi. Bởi vì sao? Bởi vì Đức Phật là người biết được vô lượng kiếp luân hồi. Ngài mới thấy lúc ta sinh ra ta đã khổ như thế nào, ta phấn đấu trong cuộc sống ta khổ như thế nào, lúc già, lúc bệnh, lúc chết, ta khổ như thế nào, vất vơ, vất vưởng, khổ như thế nào. Cho nên là ngài biết rằng luân hồi là đau khổ. Bữa nay thấy sướng sướng vậy chứ, bữa sau bệnh nằm xuống một chỗ lên la mới thấy cuộc đời là đau khổ. Nay tiền bạc như vậy, chứng khoán nó rớt một cái trong tay không còn đồng nào mới lúc đó mới ngồi mà khóc. Ở đây có ai chơi chứng khoán không? Vân vân, nó có nhiều thứ như vậy.
[1:03:31]Thấy giống như bình an nhưng không, nó có cái bất an nó chờ phía sau á, thấy giống như sung sướng nhưng không, có một đau khổ nó đang rình rập ta ở đâu đó chờ nó ập lấy cuộc đời ta. Nó cứ như vậy. Nhưng mà ta si mê ta không thấy, cứ tưởng cuộc đời cứ sẽ mãi êm trôi như thế này, đâu biết rằng cuộc đời luôn luôn là là bấp bênh. Cõi nước luôn luôn là giòn bở. Hôm nay như vậy ngày mai cơn sóng thần quét vô mất hết. Như hôm nay ta ngồi bình yên vậy. Ngoài Quảng Nam, ngoài Trung đêm qua một cơn lốc xoáy lên mấy ngàn căn nhà tiêu hết, mới hôm qua. Nên cuộc đời không có gì bình an. Mà luân hồi là cứ như vậy, trái đất này càng lúc càng
[1:04:08]càng bấp bênh, càng hư hỏng, ngày càng lúc càng nóng. Chưa có năm nào mà ta thuyết pháp vào mùa hè mà ta nóng như thế này, phải không? Băng càng lúc càng tan, nước càng lúc càng thiếu, vân vân. Cuộc đời thì không có gì là ổn định hết. Ta sẽ đầu thai lại cái trái đất này nữa mà lúc ta đầu thai lại nước nó khô cạn hơn, bão tố nhiều hơn, chiến tranh đe dọa khắp nơi nhiều hơn nữa. Cứ như vậy, cứ như vậy, không có gì là tốt lành trong cái luân hồi sinh tử này cả, trừ khi ta biết tu, ta biết tạo phước tạm thời thôi. Cho nên vì vậy Đức Phật cảnh báo phải lấy cái mục tiêu thoát khỏi luân hồi để làm cái tâm niệm mà ta giữ gìn.
[1:04:46]Nhưng mà thường thì ta không thấy, ta không thấy, ta chỉ thấy cái khổ vui trước mắt mình tùy theo cái hoàn cảnh thôi. Ví dụ cái hỏi một cái người đang đói có sợ luân hồi không? Nó không. Tôi chỉ sợ lát nữa không có cơm ăn, ăn miếng cơm là hạnh phúc, không cần biết luân hồi hay không luân hồi. Rồi một người bệnh có sợ luân hồi không? Nói không, mong lành bệnh là hết à. là ta chỉ thấy khổ vui trước mắt. Cái người thi cử thì mong cái gì? Mong đỗ đạt chứ không mong thoát luân hồi. Cái cô gái được yêu thì có mong thoát khỏi luân hồi không? Mong được cái gì? Mong người yêu cưới mình lẹ lẹ cho rồi, chứ để lâu quá ổng yêu người khác.
[1:05:24]là không mong thoát khỏi luân hồi. Rồi mình gặp một ông cán bộ, có mong thoát khỏi luân hồi không? Nói không, mong lên chức à. Không mong thoát khỏi luân hồi, phải không? Rồi mình gặp một cô ca sĩ mình hỏi, cô mong thoát khỏi luân hồi không? Nói không, mong được người ta ái mộ à, chứ không có mong thoát khỏi luân hồi, phải không? Rồi mình gặp một người làm từ thiện làm phước, mình hỏi dạ bà có mong thoát khỏi luân hồi không? Nói không, tôi làm phước tôi mong kiếp sau giàu sang. Phải không? Nên ta thấy như vậy là hầu hết con người ta không ai mong thoát khỏi luân hồi, chúng ta chỉ mong những cái gì gần gần gần gần trước mắt mà thôi.
[1:06:01]Như bây giờ hỏi quý Phật tử có mong thoát khỏi luân hồi không? Nói không, mong thầy giảng lẹ lẹ nghỉ cho rồi, ngồi hoài mệt quá. Thấy không? Thực sự vậy chứ. Nhưng mà thế gian này là vô thường, không có cái vinh quang nào tồn tại lâu. Vì Đức Phật đã có những kiếp Ngài làm bá chủ thế giới, vinh quang cùng cực mà rồi qua rồi cũng hết, phước hết rồi cũng hết. Nên ngài thấm thía vô cùng. Ngài thấm thía cái gọi là vô thường, cái gọi là luân hồi sinh tử thay đổi, không có gì là bền vững. Ngài thấm nên ngài cứ kêu ta phải mong thoát khỏi luân hồi. Chứ đừng có mong những cái nhỏ nhỏ, cái ông đó ông giảng lát ngưng bây giờ, còn mấy phút nữa ông dừng bây giờ.
[1:06:39]Đừng có mong thoát khỏi luân hồi nha. Mà trong cái luân hồi này cái nguy hiểm là nó có hai điều nguy hiểm cho ta. Nghiệp ràng buộc cột ta lại. Ta không thoát ra được. Thứ hai là những cám dỗ mời gọi và nó sinh ra cái thứ ba là cái lòng ích kỷ xúi giục ta làm bậy. Cho nên ta mệt mỏi và đau khổ mà chỉ cần ta sơ sẩy chút xíu, làm gây tội cái là đọa liền, vào ác đạo liền. Rất là nguy hiểm, rất là bấp bênh, rất là bấp bênh. Thấy sống bình thường vậy đó mà lát lỡ tay ra đánh ta một cái là có chuyện gây nghiệp liền. Hay lỡ lát tông hay chết cái là gây nghiệp liền. Cho nên là trong cái luân hồi này ta bị nghiệp cũ ràng
[1:07:26]buộc, ta bị cám dỗ mời gọi, ta bị lòng ích kỷ xúi giục, mà chỉ cần ta mất cảnh giác, ta sơ sẩy chút xíu, ta tạo tội rồi là phải trả giá rất là đắc. Nên đi trong luân hồi là đi trong nguy hiểm chứ không có sung sướng gì đâu. Giống như có người ham lái xe, thích có chiếc xe đẹp, lái vòng vòng ở đường phố chơi. Nhưng mà đường phố không phải là chỗ chơi. Vì sao vậy? Đường phố là nơi nguy hiểm. Cái chết luôn luôn trực chờ ta trên đường á. Lái chặt tay lái một cái có người tông mình chết hay mình tông người ta chết liền. Nên tai nạn ở trong giao thông nhiều hơn tai nạn trong chiến tranh, nhiều hơn cái chết trong chiến tranh.
[1:08:06]Mà ta cứ tưởng là đường để ta dạo chơi, ta mặc bộ đồ xịn vô, lái chiếc xe nhiều phân khối, rú ga, bóp còi inh ỏi đi lượn qua lượn lại chơi, không có. Luân hồi này không phải là chỗ đi chơi. Sẩy tay cái tạo nghiệp là trả giá đắc liền. Đường không phải là chỗ dạo chơi, sẩy tay một chút là tai nạn xảy ra cho mình và cho người khác liền. Mà ta không biết, ta cứ thích xách xe dạo chơi đi vòng vòng trên đường. Ta cứ thích đi trong luân hồi vô tận để chi? Để thi được đậu, để làm quan được lên chức, để yêu thì được cưới vân vân, những cái rất tầm thường, rất tầm thường. Vì vậy cái cuối cùng vẫn là cái giác ngộ giải thoát tự tại hạnh phúc.
[1:08:48]Nên vì vậy mà cái người có trí tuệ theo Phật là phải đặt cái mục tiêu rõ ràng là thoát khỏi luân hồi sinh tử. Nhưng mà muốn thoát khỏi luân hồi thì không phải dễ mà Đức Phật mới nói làm sao? Luân hồi sẽ là vô tận đối với người không thông đạt chánh pháp. Vậy ta phải thông đạt chánh pháp, ta mới có cái ngày nào đó để ra khỏi luân hồi. Nhưng mà thế nào là thông đạt chánh pháp? Bây giờ ví dụ ta gọi bất cứ một người nào ngồi đây ta hỏi về chánh pháp thì mọi người đều yêu thích. Vì có yêu thích nên ta mới ngồi đây ta nghe pháp, phải không? Nhưng mà ta đi ra bất kỳ ngoài đường nào ta hỏi về chánh pháp làm sao?
[1:09:31]Người ta không biết. Cho nên con người thứ nhất là thờ ơ. Hỏi tới Phật pháp không để ý, không biết, thờ ơ. Hoặc là có khi ta hỏi Phật pháp, người đó chê bai liền. Ôi tu theo mấy ông thầy làm chi, sống chi thụ động, sống ở đời phải vui vẻ rồi đó, tức là thậm chí chê bai. Cái người thờ ơ còn đỡ, gặp luôn cái người chê bai nữa. Rồi ta sẽ đi ta hỏi về chánh pháp một cái người mà ta thấy có đi chùa thì ta nghe họ nói một lát á đâm bang đi trật luôn. là có những người cũng đến với chánh pháp nhưng mà sự thật đã hiểu sai, hiểu sai mà vẫn tưởng mình đúng rồi làm bậy tu không tiến nên cũng không gọi là thông đạt chánh pháp để có thể mà thoát ra khỏi luân hồi.
[1:10:12]Cái người thờ ơ với chánh pháp thì sẽ không thông đạt chánh pháp. Cái người chê bai chánh pháp thì cũng sẽ không thông đạt chánh pháp. Mà cái người đến với Phật pháp có quy y rồi cũng chưa chắc thông đạt chánh pháp, nếu mà ta không được vị minh sư hướng dẫn ta, ta cũng không thông đạt chánh pháp được. Và như vậy, cái điều kiện để ra khỏi luân hồi sinh tử là phải thông đạt chánh pháp. nhưng mà ta thấy điều gọi là thông đạt chánh pháp cũng không phải là là dễ dàng. Nó cũng tùy thuộc vào cái duyên may của ta và cái lòng thành của ta nữa. Ví dụ bây giờ ta không biết ông thầy nào hay để mà ta theo, không biết ông thầy nào tốt để theo để cho đi đúng chánh pháp.
[1:10:54]Vì nếu ta biết ông thầy nào đúng ông thầy nào sai thì ta giỏi bằng ổng hay hơn ổng rồi, cần học ổng làm chi nữa. Phải không? Ta đâu đánh giá được. Đệ tử thì cứ binh thầy mình thôi. Nói dạ thầy tôi là đúng nhất thì đó chỉ là cảm tình, cảm tính thôi, chứ chưa chắc ông thầy đúng. Mình binh thầy mình chỉ là cảm tình thôi. Chứ sự thật mình không đánh giá được ông thầy mình đúng sai được. Cả ông thầy mình chưa chắc ổng tự đánh giá ông đúng sai được. Vì sao vậy? Vì cái điều mà ổng thấy ổng đúng hôm nay, 30 năm sau ổng thấy ổng đã sai chứ đừng có nói, đừng nói là mình nữa. Ổng giỏi hơn mình mà ổng chưa chắc ổng thấy được.
[1:11:28]Cho nên vì vậy ta chỉ cần có lòng thành, ta quỳ lạy Phật cầu nguyện thôi. Nói bạch Đức từ phụ Thế Tôn, con kính tin Phật và mong muốn được thông đạt chánh pháp để có một ngày thoát khỏi luân hồi sinh tử và tùy nguyện độ sinh. Nhưng giữa thế gian nhiễu nhương, nhiều vô minh, đúng sai lẫn lộn này, con không biết nơi nào là bến bờ của chánh pháp, ai là chân sư thiện hữu. Xin chư Phật hãy từ bi gia hộ cho con, dìu dắt con, đưa con gặp được chân sư thiện hữu để cho con nương theo tu học. Mà ông thầy, vị chân sư thiện hữu đó phải đẹp trai và mập mạp. nói rõ ràng như vậy Phật sẽ độ.
[1:12:23]Rồi một điều nữa, ví dụ như là ta hiểu đúng chánh pháp rồi, bây giờ ta gặp ông thầy đẹp trai mập mạp, minh sư rồi, dạy đúng chính xác hết rồi. Như vậy là ta nghe đâu ta hiểu đó rồi, vậy là phải thông đạt chánh pháp chưa? Chưa. Phải sao nữa? Phải hành, đúng chính xác như vậy. Bởi vì cái hiểu và cái hành nó đi đôi nó mới củng cố được. Ví dụ bây giờ ta nghe ông thầy ta dạy nói thế này, con phải thương yêu người, con phải giúp đỡ người. Nghe hiểu không? Hiểu liền sao không hiểu? Nhưng mà chưa thấm. Khi nào ta thấy người ta thương, ta móc túi ra ta giúp, ta dìu dắt ta khuyên lơn, ta sắp xếp mọi việc để cho người
[1:13:03]đó có công ăn việc làm, để người đó được tu tập. Ta có tốn công cực như thế, có thương yêu như thế, ta mới thấm cái gọi là thầy ta dạy ta phải thương yêu và giúp đỡ nhau. Chứ còn nghe ai cũng hiểu hết nhưng mà để thấm kỹ ta phải hành. Do đó mới hiểu cũng chưa gọi là thông đạt chánh pháp mà phải phải thực hành. Rồi thầy ta nói về thiền định, tỉnh giác, chánh niệm là thế, sơ thiền, nhị thiền là thế, mình nghe hiểu hết liền. Vậy đã thông đạt chánh pháp chưa? Chưa. Phải làm sao? Bắt chân ngồi kiết già, bắt kéo chân lên ngồi rất là đau, ngồi lát nó tê nó đau, nhưng mà phải kiên trì ngồi chịu đựng cơn đau,
[1:13:45]thấy thân này là vô thường và nơi cái thân vô thường này có hơi thở vào, có hơi thở ra, chiến đấu với vọng tưởng mình từng chút từng chút như vậy. Cho đến cái ngày nào mà thật sự vọng tưởng nó nó lắng xuống, tâm ta tỉnh sáng lên, ta bước dần bước dần vào cái cõi nhiệm màu của thiền định thì lúc đó mới gọi là một phần thông đạt chánh pháp. Chứ còn chỉ nghe mà không hành, chẳng bao giờ là thông đạt chánh pháp. Cho nên vì vậy ngoài Phật tử, tăng ni sinh cũng vậy, đừng bao giờ cứ thấy đi học đi học đi học là thông đạt chánh pháp. Người đó chưa thông đạt. Người đó phải thực hành rất nhiều, phải cải sửa đạo đức của mình,
[1:14:20]phải đối xử tốt với mọi người, phải thương yêu mọi người, phải truyền bá chánh pháp, đêm xuống phải biết lạy Phật, ngồi thiền. Nghĩa là phải thực hành mà cái thời gian thực hành nó phải gấp 10 lần thời gian học thì mới tạm gọi là thông đạt chánh pháp. Thì người đó mới hy vọng có một ngày mà ra khỏi luân hồi sinh tử. Như vậy nha. Nên vừa hiểu đúng, vừa thực hành chuyên cần, đến khi nào mà ta thành tựu được cái lòng tin bất động tuyệt đối với Đức Phật. Ta thành tựu được lòng tin bất động tuyệt đối với Đức Phật, ta thành tựu được lòng tin bất động tuyệt đối với chư hiền thánh tăng, ta thành tựu lòng tin tuyệt đối bất
[1:14:57]động đối với Bát Chánh Đạo, đối với giáo lý vô ngã thì lúc đó cái nhân để ta giải thoát đã hình thành một cách vững chắc không còn sợ bị thoái đọa. Mà nhớ cái niềm tin phải bất động tuyệt đối. Còn tin hơi hơi thì ta có thể bị lung lay. Đó là gọi là thông đạt. Bây giờ ta trở lại cái nói chuyện vui chút xíu về cái gọi là đêm dài và đường xa. Đây là cái tính tương đối của thời gian theo tâm lý, tính tương đối của không gian theo tâm lý. Cái người thức trằn trọc mà
[1:15:36]nhớ cái người thiếu phụ của vua Ba-tư-nặc thấy đêm rất là rất là dài. Thật ra đêm nào nó cũng vậy thôi, nhưng mà vì tâm lý ta lúc đó nó bất ổn nên ta thấy đêm dài. và càng thấy đêm dài thì lại càng thấy mệt mỏi, cứ lại trông cho trời trời mau sáng để mà ra một cái lệnh bắt đi đắp đê hết. Đó vậy nên cứ chờ thức thì đêm càng dài và cảm giác đêm càng dài mình lại càng nôn nóng và càng mệt mỏi. Hoặc là người chờ đợi. Ví dụ như là ta có hẹn làm ăn với ai, gặp nói chuyện, ta tới rồi họ chưa tới, ta cứ ngồi chờ và lúc đó ngồi chờ ta thấy thời gian nó đi làm sao? Sao chậm quá, sao chậm. Rồi hoặc là ví dụ như là ta thích vô bếp nấu
[1:16:22]ăn mà thầy bắt ta đi ra ngoài sân quét sân. Thì ta quét sân ta ta thấy là sao thời gian nó làm sao? Cũng rất là dài. Tức là công việc ta làm không hứng thú, ta cũng sẽ thấy thời gian làm rất là rất là dài nên thời gian nó theo tâm lý. Rồi hoặc là ví dụ như là có một người thám tử tư, bà vợ nhờ một người thám tử theo dõi ông chồng. Thì ông chồng vô trong nhà đó ông cứ ngồi hoài không thấy ổng ra. Mà ông này cứ ngồi hút thuốc lá và uống cà phê hoài không thấy ổng ra thì thời gian cũng rất là rất là lâu, rất là dài, nó vậy. Còn ví dụ như là
[1:16:58]có nhiều cuộc vui làm ta thấy thời gian nó ngắn lại. Ví dụ ta gặp một người bạn quen thân á nói chuyện vui quên mất thời gian. Hay đánh cờ tướng gì đó, ngồi vui hoặc là ta đánh tennis gì, có một cuộc vui nào đó ta thấy thời gian rất là rất là ngắn. Hoặc là ta nghe một bài thuyết pháp hay ta thấy thời gian cũng rất là rất là ngắn. Chứ còn bài thuyết pháp dở mình ngồi cái mình quẹo qua quẹo lại, cứ mong ổng nghỉ nói cho rồi. Nhưng sự thật thì thời gian nó quy định cho nên thôi quý Phật tử ráng chịu một chút nha. vậy. Hoặc là khi ta làm một bài thi đi vào phòng thi, quy định là một tiếng rưỡi phải nộp, lúc đó ta thấy thời gian nó ngắn hay dài?
[1:17:32]Ngắn chút xíu à, cứ sợ nó hết giờ. Cứ ráng nó sao nó dài dài chút nữa để làm bài thi. cái tâm trạng như vậy. Đó là cái tính tương đối của thời gian theo tâm lý là thấy thời gian nó dài hay ngắn. Bây giờ con đường cũng vậy, cái không gian cũng vậy, cũng theo tâm lý ta mà sẽ thấy nó dài hay ngắn. Là cái người mà đã mệt rồi đi bộ mệt, trời trưa nắng nữa thì thấy đường rất là rất là xa, đúng như vậy. Hoặc là ta về ta thăm cái người hấp hối, cái người thân mình hấp hối. Mình hối bác tài, sao chạy lâu vậy? Chạy nhanh chút nữa, thấy đường nó cứ dài hoài nó không chịu hết đường để ta về ta thăm ba mẹ mình kịp mà khi nghe con đường nghe người hấp hối như vậy.
[1:18:09]Hoặc là xe mà đi trên cái đoạn đường xấu thì ta thấy con đường rất là rất là dài, cứ mong cho nó hết cho rồi. Còn mà khi nào thì con đường nó ngắn? Lúc ta ví dụ như ta với một người đó cùng đi bộ bên nhau, nghe cái là nghĩ bậy à. Ta với một người đó mà người đó là một vị thầy nào đó đang thuyết pháp đi bên cạnh ta, nói những điều đạo lý hấp dẫn thì ta sợ hết, về tới nhà cái phải chia, ông thầy đi đường khác ta đi đường khác. Ta thấy con đường nó sao mà nó nó ngắn. Đáng lẽ nó dài thêm chút nữa để ta nghe thêm được nhiều câu đạo lý nữa sẽ thú vị hơn, phải không? nghe nói đi bên cạnh người ta cái nghĩ bậy, đầu óc.
[1:18:49]Đó là yếu tố tính tương đối của thời gian theo tâm lý. Nhưng mà ông Einstein, nhà bác học Einstein ông lại chứng minh được cái tính tương đối của thời gian của không gian theo vật lý luôn. Ổng trở thành nhà bác học vĩ đại là vậy. Là không cần tâm lý nhưng mà cái không gian nó sẽ dài hay sẽ ngắn ra, thời gian sẽ dài sẽ ngắn ra, cái khối lượng nó sẽ ít sẽ nhiều đi, sẽ nặng sẽ nhẹ đi tùy theo cái biến đổi của vật chất, của khung cảnh, của nhiều điều kiện vật lý. Cái mà tính tương đối của không gian, thời gian, sự vật, sự việc hoàn toàn theo vật lý, không theo tâm lý, đó là một phát minh vĩ đại của nhà bác học Einstein.
[1:19:27]Còn hồi nãy ta nói dài ngắn là theo tâm lý, con đường nó cứ như thế, thời gian cứ như thế, nhưng vì tâm lý ta thấy dài thấy ngắn. Còn ông Einstein ông nói không lệ thuộc tâm lý, nhưng mà lệ thuộc vào những điều kiện vật lý mà thời gian, không gian, khối lượng vân vân sẽ dài sẽ ngắn khác nhau. Ổng trở thành nhà bác học vĩ đại nhất của của thế kỷ này là như vậy. Thì ở đây đạo lý là gì?
[1:19:53]Đạo lý là cái gì? Đạo lý ở đây là thế này, là trong nghịch cảnh ta hay giữ tâm bình thản để đi qua. Chứ còn trong nghịch cảnh mà tâm ta bất an thì làm sao? Thì đường nó sẽ sẽ xa, đêm sẽ dài và ta càng mệt mỏi. Mà trong cuộc sống của ta như vậy sẽ có những lúc thuận, có những lúc nghịch, có những lúc vui, có những lúc buồn. Và nếu ta không bình thản được, tâm ta không bình yên để đi qua những cái vui buồn của cuộc đời đó, ta sẽ thấy khi thì đường dài, khi thì đường xa, khi thì đường ngắn, khi thì đêm dài, khi thì đêm qua mau và ta dao động theo những điều đó càng làm ta mệt mỏi, bất an hơn. Cho nên cái đạo lý chính là hãy giữ tâm bình thản
[1:20:42]trong mọi mọi điều kiện của cuộc sống để ta đi qua mọi vui buồn của cuộc đời một cách thanh thản, mà không phải trằn trọc đêm dài, không phải vất vả vì đường xa. Mà để cho ta có thể bình an được trong cuộc sống này thì mọi người hãy cố gắng tu tập thiền định nha. Thiền định cho ta sự bình an trong đời sống, giúp ta thăng tiến trong trong tâm linh, mà thiền định là phần thưởng cuối cùng dành cho cái người sống tốt. Có một lần vậy, thì gặp một cái người cư sĩ thì thấy cái người này sống rất là tốt, thì mới nói rằng hãy cố gắng tu tập thiền định vì thiền định là phần thưởng cuối cùng cho cái người có một đời sống tốt đẹp.
[1:21:28]Còn nếu ta sống rất tốt đẹp giữa đời mà ta không tu thiền thì ta sẽ hưởng cái phước báo cõi người, cõi trời mà thôi, cứ luân hồi hưởng cho hết. Nhưng còn nếu ta có thiền định thì bao nhiêu cái phước báo của ta nó dồn vào trong tâm ta tạo thành thiền định và ta sẽ đi vào cái đúng cái con đường giác ngộ giải thoát. Cho nên người thức thấy, thấy đêm dài, kẻ mệt thấy đường xa, còn ai thiếu thiền định, luân hồi khó ngày ra. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Xin chúc cho mọi người tu hành tiến bộ để đường không còn xa, đêm không còn dài và hãy thương yêu nhau khi ta đang còn đi trong luân hồi mà cùng đi trên con đường tu tập nha.
[1:22:16]Hẹn gặp lại lần sau.
[1:22:25]Nguyện đem công đức này, hướng về khắp tất cả,
[1:22:40]đệ tử và chúng sinh đều tròn thành Phật đạo.