[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca
[0:09]Mâu Ni Phật.
[0:15]Nam Mô Bổn
[0:20]Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:30]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:45]Chúng con xin cung thỉnh Thượng tọa Pháp sư an tọa. Xin mời cung thỉnh chư tôn đức Tăng Ni đồng an tọa. Xin mời quý Phật tử chúng ta đồng an tọa. Chúng con xin được thành kính giới thiệu Thượng tọa Thích Phước Lợi sẽ có đôi lời hỏi thăm quý Phật tử trước khi vào buổi thuyết giảng. Chúng con xin đê đầu cung thỉnh Thượng tọa.
[1:10]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính...
[1:21]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thượng tọa
[1:28]Thích Chân Quang, Tiến sĩ Phật học, Trụ trì Thiền Tôn Phật Quang, Bà Rịa - Vũng Tàu quang lâm đạo tràng chúng ta. Và kính thưa toàn thể chư thiện nam, tín nữ Phật tử hiện diện trong đạo tràng hôm nay. Kính bạch Hòa thượng, hạnh phúc thay Chư Phật giáng sinh, hạnh phúc thay giáo pháp cao minh, hạnh phúc thay Tăng đoàn hòa hợp, hạnh phúc thay tứ chúng đồng tu. Hôm nay tại đạo tràng chùa Từ Quang chúng con rất là hoan hỷ, đầy đủ phước duyên được cung thỉnh Thượng tọa trở về đây từ bi hoan hỷ ban pháp âm cho toàn thể đạo tràng chúng con để chúng con y theo đó mà hành trì tu nhân học Phật. Giờ đây đạo tràng chúng con được trang nghiêm thanh tịnh.
[2:33]Chúng con xin đê đầu cung thỉnh Thượng tọa từ bi hoan hỷ. A Di Đà Phật.
[2:44]Đỡ thầy xuống, đỡ thầy đi xuống, đi xuống. Nay Ngài cũng khỏe chứ hôm trước cũng bệnh cũng nhờ cái công đức tu hành mà nay vượt lên lại.
[2:57]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Bạch trên Chư Tôn Thiền Đức Tăng Ni, kính thưa quý Phật tử. Cũng cũng cũng lâu rồi chúng ta mới lại có một cái một cái đạo tràng, một cái hội chúng thuyết giảng lại như thế này, không biết bao lâu rồi nhưng năm, sáu năm gì không chừng. Không nhớ. Tám năm hả? Ồ, ta xa nhau tám năm rồi? Ồ, vậy hả?
[3:34]Vậy là gặp lại giờ phải cảm động lắm đó nha. Mười năm không gặp tưởng tình đã hết. Nhưng mà gặp lại thấy Thầy khỏe hơn tám năm xưa.
[3:48]Tám năm xưa thấy Thầy yếu, bỗng nhiên tự nhiên lớn tuổi lại vượt qua cái cơn bạo bệnh mà khỏe mạnh lên lại rất là mừng. Nhưng mà Thầy cũng có cái than, than là cái sàn này bị ngập nước rồi trên này bị dột. Thôi, nói để Phật tử rồi ráng kiểm tra lại, coi xử lý cái nào lo cho Thầy để cho Thầy được an tâm mà lo tu hành, mà lo việc đạo nha. Phật tử mình gánh giùm cho Thầy cái đó một chút xíu vậy.
[4:25]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thì hôm nay cũng là một ngày vô tình trở thành một ngày vui. Chúng ta về đây gặp nhau trong buổi giảng này lại là cũng kỷ niệm cái ngày 30 tháng 04 ha. Ngày mai là 30 tháng 04. Thì
[4:47]có nhiều Phật tử ở các nơi khác cũng về đây, đây là cuối miền của Tổ quốc. Giống như non sông cũng liền một dải thì cũng hay. Rồi ngày mai nếu ai có rảnh thì đi cùng đoàn với các Thầy để về thăm cái cột mốc ở Đất Mũi đó, chụp hình cho vui. Cũng là một dịp rộn rịp vậy. Dịch COVID thì đang quay trở lại với cái chủng mới nên đang lây rất là nhanh. Ngày hôm qua là tới 3.000 mấy ca, hôm nay xuống còn 1.000 mấy. Thì Nhà nước người ta cũng khuyến cáo mình cố gắng phòng dịch để giữ sức khỏe. Tuy nhiên, trong cái cẩn thận Nhà nước khuyến cáo thì thật sự Nhà nước cũng có cái quan sát nên Nhà nước không có cái
[5:35]yêu cầu chúng ta phải phải giãn cách xã hội hay căng thẳng như ngày xưa. Bởi vì ở trên Chính phủ cũng có cái đánh giá tình hình là người dân ta cũng có được cái miễn dịch cộng đồng nhiều. Rất nhiều người đã lây mà không có triệu chứng gì rồi đi qua luôn. Và có một số người có triệu chứng bệnh chút xíu, một hai hôm rồi cũng khỏe, giống như cái đợt lây trở lại là một đợt tiêm vắc-xin cộng đồng, tiêm hết luôn. Cái con số mà ghi nhận được không có không phải là con số thực, số thực bên ngoài có thể gấp 10 lần, gấp 20 lần tại rất nhiều người nhiễm mà không báo. Nên vì vậy ở đây thì những người mà gương mẫu là những người đang
[6:13]đeo khẩu trang, còn những người mà không đeo khẩu trang là những người can đảm thì cũng không sao, ai cũng tốt hết.
[6:27]Hôm nay ta sẽ nói với nhau một cái đề tài đạo lý là "Chín Mức Độ Yêu Thương", chín mức độ yêu thương. Hôm trước có nói rồi chưa? Ta sẽ đánh giá cái tình yêu thương của ta trong tâm ta đạt được cái mức độ thứ mấy và biết mình đang tu tiến tới đâu. Cái tình yêu thương là một điều khó chứ không phải dễ. Thường thường á, trong tâm chúng ta nó bị dao động giữa hai cái tình cảm là thương và và ghét, vậy. Tức là khi chúng ta chưa biết tu á, ta hay hay ghét người này, hay ghét người kia, hay ghét nhau. Và vì cái ghét đó mà ta gây nghiệp nhiều lắm á. Chỉ cần khởi cái tâm ghét thôi, mở miệng chê bai một chút xíu,
[7:12]hay là đi đến cái tình trạng là mưu hại nhau thì thành nghiệp rất là nhiều. Còn mà ghét nhau đến nỗi mà phải giết hại nhau thì thôi đã quá đáng rồi, nó thành ra một cái nghiệp địa ngục rồi, không nói. Nhưng mà không đến ghét đến nỗi giết nhau mà hại nhau thôi cũng hoặc là nói bậy, nói xấu nhau cũng là đã là không tốt, thành tạo nghiệp hết rồi. Nên khi ta biết tu thì từ từ ta không còn ghét ai nữa. Nhưng cái ghét quá độ ta mất dần, mất dần, mất dần cho tới cái ngày mà mình kiểm lại trong tâm mình thấy chẳng còn ghét ai. Thì đây là một cái thành công rất là lớn.
[7:53]Thế nghĩa là cái bước đầu tiên á để ta tu tập mà thấy mình tiến bộ là không còn ghét ai, vậy đó. Nhiều khi trên cuộc đời này chứ cũng có nhiều người họ cũng sai trái, cũng có lỗi lầm, mình không không chấp nhận nổi.
[8:10]Mỗi người cũng có những cái khuyết điểm của họ. Ví dụ mình tu mình biết tu rồi càng ngày mình càng tiến bộ là
[8:18]sửa được lỗi lầm, lòng mình bao dung hơn, mình biết yêu thương, biết giúp đỡ, biết tử tế thì phần mình là vậy. Nhưng mà nhiều người trên đời chưa biết tu, họ phạm cái này, họ phạm cái kia, mình nhìn mình rất là bực bội. Và khi bực bội vậy mình cũng dễ ghét người ta, vậy. Nhưng mà mình ráng tu đến cái ngày không ghét ai nữa, từ từ không còn ghét, biết người ta sai mà vẫn không ghét. Đó là mình tu tới cái ngày đó là tương đối ta dừng tay tạo nghiệp lại, không còn không còn tạo nghiệp nữa. Là con đường ác đạo nó không đi tiếp nữa. Có thể là kiếp xưa ta còn ác nghiệp, từ từ thôi mình sám hối. Nhưng không tạo thêm ác nghiệp mới, bởi vì cái tâm ghét đã hết rồi.
[9:03]Tu cho đến cái bước đó cũng lâu ạ, có khi 5 năm, 10 năm, 20 năm chứ không phải là dễ. Từ cái còn ghét người này ghét người kia tới khi hết ghét, hết ghét, hết dần, hết dần. Cho tới khi mà ta nghe những con người mà thiệt nó vô cùng tồi tệ, mình không còn ghét nữa mà chỉ thấy thấy tội nghiệp. Thấy nó sống sai lầm như vậy là nó sẽ đọa chết, thấy cái hậu quả trước của nó, thấy quả báo nó sẽ tới. Mới đây nghe nói nó đi đâu rồi? Dạ, nó mới ăn cắp tiền của ba nó. Ba nó tiền tiết kiệm, nó lừa ba nó, đi mất tiêu. Ổng bây giờ ổng đi nhập viện không có tiền nằm, không có tiền trả viện phí, ổng không dám đi nằm viện mà nằm thoi thóp.
[9:39]Còn thằng con vì nó đi nhậu, vì nó đánh bài, nó lừa lấy tiền của ba nó rồi chạy đi chơi mất, bây giờ tìm không ra. Ta nghe ta phẫn nộ. Phẫn nộ sao có đứa con nào mà nó ích kỷ đến như vậy, nó bất hiếu đến như vậy. Ta ta ghét. Bình thường thì cái người đó ai mà không ghét? Người đó mình ghét là một điều rất bình thường. Nhưng mà ta tu đến cái mức độ ta cũng không thèm ghét nữa. Chỉ biết là cái quả báo của nó thê thảm thôi. Thằng này chết rồi chắc chắn đọa làm súc sinh. Mà súc sinh cũng không yên. Súc sinh sẽ rơi vào một cái loại súc sinh mà rất là khổ sở, chứ không phải là một cái loài súc sinh thường.
[10:15]Ta biết như vậy thôi không ghét nữa. Thì vấn đề còn lại, khi ta tu, ta tu tiếp tục cho bắt đầu ta phát triển cái tình thương. Đó, bắt đầu ta ta đang tiến đi giai đoạn đi lên về phía Thánh, bắt đầu phát triển cái tình thương. Còn cái mà ta không ghét nữa là ta đóng cái con đường đọa xuống địa ngục. Bây giờ, nhưng mà ta chưa có đường để đi lên trên cõi Thánh. Nhưng khi ta phát triển cái tình yêu thương trong lòng mình thì bắt đầu ta mới có con đường đi lên trên cõi Thánh. Mà cái tình thương yêu nó không có tự nhiên có. Còn cái tình thương mà ta tự nhiên có đó, nó là một loại bản năng. Loại bản năng nguy hiểm và tạo nghiệp.
[10:56]Còn cái tình thương trong đạo lý không phải dễ có. Ngay cả trong kinh Phật ta đọc là ta thấy những vị Bồ Tát các ngài nhập được định sâu rồi, ngài phải khởi tâm quán từ bi. Là dùng cái sức định đó, tức là dùng cái thần thông của sức định đó biến thành cái lòng từ bi mà yêu thương chúng sinh. Nên ta biết rằng cái tình thương là một loại phép lạ chứ không phải tự nhiên mà có, mà những vị mà họ có cái sức định rồi, họ mới tạo ra được cái tình yêu thương. Chứ khi không cái tâm thanh tịnh nó cũng chưa chắc là thương ai. Đó là lý do nhiều người thật sự kể cả các vị tôn túc tăng ni vậy, nhiều vị thấy hiền hiền tu cả đời cũng chả thương ai.
[11:40]Tại vì không tác ý, không rèn luyện cái tình yêu thương, nó không xuất hiện. Nó không phải dễ đâu. Như trong kinh Phật dạy rất là rõ, một vị đó, một vị hành giả, một vị Bồ Tát, nhập định tứ thiền rồi phải đi bốn phương tám hướng rải lòng từ của mình ra khắp muôn phương, bắt đầu mới xuất hiện được cái tình yêu thương. Nên cái tình yêu thương không phải tự nhiên mà có, phải là một sự rèn luyện, một sự tập luyện. Mà nếu không có tình yêu thương, ta không đi về cõi thánh được. Ta không giác ngộ, không giải thoát cao siêu được, không tạo ra được những công đức lớn lao trong cái dòng luân hồi của mình được.
[12:17]Vì chỉ khi ta có yêu thương, ta mới có trách nhiệm, ta mới chăm lo, ta mới hành động. Còn nếu không yêu thương, ta không có sức mạnh, không có động lực, không làm gì cả. Cái tình yêu thương là động lực. Thì hôm nay vậy, trong kinh Phật hay nói về cái lòng yêu thương, lòng từ bi vô hạn mà các vị phải ngồi đó quán từ bi, rải cái tình thương mình ra theo cái không gian bốn phương tám hướng vậy. Mà hôm nay thì ta không có nói cái tình yêu thương trong cái bốn phương tám hướng, mà ta nói theo mức độ của chúng sinh, mức độ của đối tượng mà ta hướng cái tình yêu thương tới trên chín mức độ. Nay ta ta sẽ nói trao đổi với nhau về điều này.
[13:04]Cái mức độ mà trung bình, không dở cũng không hay là tình yêu thương đối với gia đình ta. Ta xuất hiện trên cuộc đời này, ta có cha mẹ, có anh chị em, có vợ chồng, có con cái. Thì đó là những người mà trực hệ với ta, có mối liên hệ huyết thống trực tiếp với ta. Cha mẹ ta, con ta, anh chị em ta và vợ chồng ta. Những người đó gọi là có mối liên hệ trực tiếp huyết thống với ta. Nói: "Dạ, vợ chồng không phải huyết thống." Không phải huyết thống sao đẻ ra một đống con vậy trời. Cũng phải phải như là huyết thống. Tuy là nói không huyết thống chứ cũng giống như huyết thống. Thì đó là cái mối liên hệ trực tiếp với ta.
[13:50]Thì nếu người nào mà không thương được gia đình mình, thì người đó cũng là gì? Cũng coi chừng thua súc sinh á. Tại vì súc sinh á nó biết thương con nó, nó biết thương cái phối ngẫu của nó. Có những cái giống loài, có những giống loài như những loài thiên nga vậy. Có những loài như thiên nga, nó có một cái cặp mà một con chết rồi con kia ở vậy nuôi heo luôn, không bao giờ kiếm một con khác. Lạ như vậy, có những loài thú như vậy. Rồi có những loài thú mà nó thương yêu, nó chăm sóc con nó cho tới ngày con nó trưởng thành rồi thì thôi. Đó là một cái bản năng như vậy. Nên con người ta cũng vậy. Con người ta mà nếu mình không biết thương gia đình mình
[14:31]thì mình thuộc loại coi chừng mình thua súc sinh. Do đó, nó vừa là văn hóa, vừa là bổn phận, vừa là đạo đức mà cũng là luật pháp. Bắt đầu bây giờ luật pháp can thiệp vào cái tình yêu thương gia đình rồi. Nếu mà người con mà không chăm lo cho bố mẹ là vi phạm luật pháp. Ví như ở trong luật dân sự vậy. Trong luật dân sự là khi người cha mẹ chết thì tài sản các con được thừa kế. Các con thừa kế theo hai cách: là một là có di chúc, hai là không có di chúc. Tuy nhiên trong đó có thòng một câu: nếu mà luật pháp họ phát hiện cái người con đó ngược đãi bố mẹ là luật pháp can thiệp vào cắt đứt cái thừa kế đó liền.
[15:16]Là ai về hưởng thừa kế thì hưởng, chứ cái người con mà nghịch tử đó là luật pháp xen vào cắt đứt không cho hưởng. Tức là luật pháp đã bắt đầu đi vào gia đình luôn, vào cái tình yêu thương gia đình. Và ta xem vậy. Nên nó là một cái điều tình yêu thương rất là rất là cơ bản. Vì nếu gia đình mà lỏng lẻo, không yêu thương nhau, không có trách nhiệm với nhau, ta sẽ thấy cái lỏng đó nó lan ra toàn xã hội luôn, toàn cả đất nước này luôn. Ta không yêu được gia đình ta thì đừng nói tới chuyện ta yêu tổ quốc ta. Yêu tổ quốc ta lát nữa ta sẽ xét coi nó là cấp bậc thứ mấy. Nhưng mà cái căn bản cái tình yêu thương gia đình không có thì
[15:52]cái người này chả yêu thương ai được trong cuộc đời này nữa. Và cả cái xã hội nó cứ lỏng lỏng lỏng lỏng vậy, không có một cái gì bền chặt cả. Tình bạn bè với nhau cũng không chặt, tình đồng nghiệp với nhau cũng không chắc. Rồi cái tình cộng đồng, bà con quyến thuộc, cậu, dì, cô, mợ, chú, bác rồi gì tất cả đều lỏng lẻo hết. Và ta sống trong một xã hội mà cái gì cũng lỏng lỏng hết thì thật là không an toàn, không ai thương ai, không ai thật lòng giúp đỡ ai, không ai thật lòng bảo vệ ai, lo cho ai thì cái xã hội này rất là nguy hiểm. Còn ta sống trên cuộc đời này, sở dĩ mà ta không nguy hiểm, ta an toàn vì cái xã hội này chặt chẽ.
[16:31]Chặt chẽ nghĩa là sao? Ví dụ như có tội phạm thì cái người công an á người ta có cái trách nhiệm chặt chẽ, người ta bảo vệ cái xã hội. Mà cái tinh thần trách nhiệm người ta cao nên làm xã hội nó chặt chẽ. Còn nếu cái người công an họ lỏng lỏng, họ buông để lỏng họ không cần, thôi ai đánh nhau đánh, giết nhau giết họ cứ cười cười bỏ qua thì cả cái xã hội này rơi vào nguy hiểm liền. Nhưng mà chính vì cái người mà thực thi luật pháp họ chặt chẽ, họ kiên quyết, cho nên ngăn chặn được cái tội phạm. Ta nhớ cái khái niệm mà có trách nhiệm chặt chẽ với nhau nó làm cho xã hội tốt đẹp, bền vững, an toàn.
[17:08]Mà tất cả điều đó là bước đầu nó nằm ở đâu? Trong gia đình trước. Ta thử cái tinh thần trách nhiệm chặt chẽ nó nằm ở đâu? Trong gia đình trước. Những người có huyết thống trực hệ với ta: cha mẹ, anh chị em, con cái, vợ chồng với nhau vậy. Nên đây là cái mức yêu thương đầu tiên mà bắt buộc ta phải có. Vì nếu ta không có cái này, coi chừng ta thua súc sinh. Mà nếu ta không có cái này, ta làm cho cả xã hội lỏng lẻo theo, con người ta sống không còn an toàn nữa. Nên đây là cái mà nó là gì? Nó là bản năng, nó là huyết thống, nó là máu mủ, nó là bắt buộc. Ta không thể không có tình yêu thương với gia đình mình, đó là bắt buộc.
[17:50]Vậy nên tại sao nói nó là trung bình không xấu không tốt là vì vậy. Nó không tốt bởi vì anh không bởi vì nó gia đình của anh mà anh không thương nữa thì thôi anh thương ai. Thì anh thương được gia đình anh thì anh mới là một người bình thường, một người đàng hoàng. Còn anh không thương gia đình anh là một người xuống dưới cấp rồi, thì cũng không nói anh cao siêu. Cho nên ta không dừng ngang ở cái tình gia đình. Vậy mà nhưng mà tình gia đình là cơ bản, là khởi đầu, không tốt không xấu, đó. Mà người không có tình gia đình là thứ vất đi. Cái câu nói hơi nặng, không biết có đụng chạm ai đây không?
[18:21]Hi vọng là không đụng chạm ai nha. Ai cũng biết yêu thương gia đình mình cái. Rồi bây giờ đó tình yêu thương gia đình là cái cấp trung tính, trung bình, không cao không thấp. Bây giờ nói thấp một cái là yêu cái gì thì là thấp?
[18:37]Yêu chính bản thân mình là một loại cực kỳ tệ hại. Thì bản thân dù chưa cần nói ra nhiều, tự mình đã thương mình rồi, không cần. Mới đẻ ra lọt lòng là mình thương mình cái đã. Nó là bản năng, bản năng của sự ích kỷ tự nhiên.
[18:59]Tất cả loài vật đều thương mình. Ừ. Còn con người là một giống loài cả một cuộc đời chống lại cái tình thương mình để thương được người khác. Trước nhất là thương được gia đình mình. Và còn nhiều cấp độ tình thương khác nữa. Đấy, con người là một giống loài có trí tuệ, có đạo đức nên suốt cả đời chúng ta cứ phải chống lại cái tình thương yêu chính mình. Còn cái loài giống những loài vật nó không có cái trí tuệ và đạo đức là tự nó thương mình, nó bảo vệ mình trước. Bảo vệ mình trước. Ừ. Giống như thế này: Có một lần các các thầy mình vậy, ở ngoài rẫy ngoài xa kia cái phát hiện có con nai mẹ và con nai con nó đi lạc.
[19:48]Rồi các thầy mới tìm cách đuổi cho nó đi. Đuổi đi thì con mẹ nó chạy bỏ con con. Mới các thầy mới đem con con nai con về để nuôi rồi chờ thả lại cho nó nó tái hợp với con mẹ. Thì các thầy gọi về hỏi thầy, thầy nói: "Con ráng trả lại cho mẹ nó. Chứ để nó lạc mẹ nó tội." Thì các thầy cứ canh cả ngày không tìm thấy mẹ nó đâu hết, tức là mẹ nó bỏ con luôn. Vì trong cái lúc mà giây phút mà thấy nguy hiểm thì cái bản năng mà mẹ con của loài nai đó nó biến mất. Nó chỉ còn cái gì? Lo cho nó trước, lo an toàn cho nó trước. Nó thấy có mấy con người đó nguy hiểm nó quá, nó bỏ con nó luôn, nó chạy mất luôn, nó vô rừng.
[20:29]Coi như nó mất đứa con. Việc rất nhẹ nhàng. Còn con người mình coi vậy chứ mà thế nào mình cũng quay lại tìm cách cướp lại đứa con. Nhưng con nai mà nó thấy nguy hiểm quá rồi thì cái bản năng mẹ con nó mất liền, nó lo cho bản thân nó trước. Đó là thú vật. Nên ở đây vậy, cái người mà yêu chính mình là người ích kỷ tột độ. Bản năng tự nhiên ta đã ích kỷ rồi, mà bây giờ ta không thương ai chỉ thương chính mình, thì người đó thật sự xuất hiện ở đâu chỉ gây đau khổ cho mọi người chung quanh. Ví dụ như bây giờ nói ông chồng trong gia đình ổng không biết vợ con, tối ngày ổng cứ nhậu nhẹt, bê tha, cờ bạc, bồ bịch cái gì đó thì cả gia đình đúng là cái gì? Địa ngục.
[21:10]Ổng không nghĩ tới thương vợ, thương con, không có trách nhiệm, cứ nghĩ cái sở thích của mình thôi. Hễ mình thích là tìm cách thỏa mãn, đó là thương mình đó. Mà ổng thỏa mãn của ổng rồi thì vợ con nheo nhóc, đói khổ không cần biết. Đó vậy. Rồi à và nhiều hình thức, hoặc là đứa con nó chỉ biết bản thân nó, không biết cha, không biết mẹ, nó cứ chơi bời, lêu lổng, phóng túng, không học không hành hết, thì thiệt cha mẹ quá khổ luôn. Cứ nghĩ đẻ ra đứa con sau này mình già rồi có chỗ nương tựa, nó còn biết lo cho mình, mà nó đã hư mất rồi, nó chỉ lo cho nó thôi. Mình còn sống khỏe đây, chứ khi mà yếu rồi thì đừng
[21:44]hòng nhờ nó nữa, nó đi mất nó bay mất rồi. Không biết nó chết bờ chết bụi đâu hay là nó vô tù vô tội đâu không biết, mình là hết nhờ được rồi đó. Thì đó, cái mà cái người nào mà chỉ thương chính mình thì xuất hiện ở đâu chỉ gây tai họa, đau khổ, bất an, khổ sở cho nơi đó. Mà nếu người nào cũng chỉ biết thương mình, lo cho mình, đất nước cũng mất luôn. Giặc ngoại xâm mà tới nó đánh một cái rồi không ai không ai cầm súng ra ngoài chiến trường hết, tại vì họ sợ chết mà. Sợ luôn tìm cách trốn hết liền. Còn đất nước ta vì bao nhiêu ngàn năm vậy ta phải chiến đấu chống giặc ngoại xâm giành được độc lập,
[22:25]máu của biết bao nhiêu anh hùng đổ xuống cái núi sông này chỉ bởi vì những con người đó không yêu thương chính mình, họ yêu đất nước hơn, yêu đất nước hơn cả bản thân họ. Cho nên ngày hôm nay ta mới có một đất nước mà độc lập, hòa bình, thống nhất chứ. Chứ nếu mà ai cũng mà tổ tiên mình mà ai cũng yêu chính mình thì nay đất nước ta không có tên nước Việt Nam nữa. Cho nên, nếu cái tư tưởng yêu chính mình mà tràn tới đâu thì cái đất nước từ từ xóa sổ tới đó, mất tới đó, mất tới đó, bị thao túng, bị phá hủy hoại, bị phá hoại hết liền. Nên cái mà gọi là cái yêu chính mình là một loại gì? Một loại tình yêu rất là tệ hại, một loại đẩy con người ta xuống
[23:02]địa ngục, là một loại tình cảm mà phá hỏng hết mọi cái xã hội, mọi cái văn hóa, mọi cái tốt đẹp của cái thế giới này. Nên đó là cái thấp, có thể còn cái nhiều hơn nữa, thôi ta không nói. Giờ bắt đầu ta nhích lên trên, nhích lên trên. Cái thấp là cái yêu chính mình, cái trung bình là cái yêu yêu gia đình. Giờ cái cao hơn chút là gì?
[23:26]Cao hơn chút là yêu ai?
[23:33]Yêu những cái cộng đồng mà không phải ruột thịt của mình. Cộng đồng mà không phải ruột thịt của mình là gồm những ai? Cộng đồng liên quan tới mình nhưng mà không phải ruột thịt của mình. Cộng đồng mà không phải ruột thịt của mình nhưng mà liên quan tới mình là gồm có hai hai loại. Một là láng giềng của mình, hàng xóm á, họ gần mình họ có liên quan tới mình, cái việc an ninh, điện nước đồ, mọi thứ văn minh, văn hóa, lối sống rồi thì trong một cái xóm nó liên quan nhau hết, dù không có bà con gì với nhau. Nên đó là một cái cộng đồng, một loại láng giềng ta phải thương họ. Nên "bán bà con xa, mua láng giềng gần" chính là ý nghĩa này.
[24:18]Tuy họ không có cái máu mủ ta nhưng họ gần với ta thì nó có sự tương tác, có sự liên quan. Và cái cộng đồng, ví dụ như bây giờ ta có một cái đạo tràng bạn đạo, không có bà con gì với nhau, nhưng ta cùng đi chùa. Ta cùng đi chùa cùng tới lui với chùa, từ quan này cứ ngày rằm, sám hối mỗi ngày ta tới đây tụng kinh, nhìn thấy nhau, đỡ đần với nhau, cùng công quả, cùng làm phúc, cùng tu tập cũng là một loại cộng đồng không phải ruột thịt nhưng mà có liên quan tới ta, và ta phải thương được cái cộng đồng này. Rồi còn có nhiều cái hội đoàn khác nữa. Ta cũng có nhiều cái hội đoàn khác chứ không phải là
[24:57]bạn đạo không, ví dụ mỗi người trong cái ngành nghề của mình sẽ có những cái hội đoàn nào đó của mình. Nhưng mà ta gọi là cái cộng đồng là láng giềng, những người có liên quan tới ta dù không phải máu mủ, mà ông bà mình lại có đặt cái cái quan trọng về cái láng giềng dữ lắm. Tại vì về trên không gian ta tương tác với nhau nhiều quá. Nhiều khi mình đi đâu mình ới hàng xóm: "Nới coi nhà giùm tui nha, tui chạy lên bệnh viện cái coi ba tui làm sao". Thì người ta nói: "Ờ ờ rồi chị đi đi". Thì cái người đó cũng không phải máu mủ mình nhưng mà tình láng giềng khiến cho ta giúp đỡ nhau, thế là cái người kia họ bắt ghế họ ngồi ngoài đó luôn.
[25:33]Họ coi giùm mình, mình chạy đâu mất không biết cửa nhà cửa nẻo thế nào, sợ trong nhà có lửa, có đóm, có gì có cháy hay không, họ coi canh giùm mình, đó gọi là tình láng giềng với nhau. Nó có tương tác nó gần quá do cái không gian gần, rồi là có nhiều cái mối liên hệ, ví dụ đường điện đi chung cũng phải có trách nhiệm chung, cái đường ống nước đi chung hay có trách nhiệm chung, rồi rác mà nếu đổ dơ thì cả xóm nó bị dơ lây, rồi trong xóm mà ví dụ có người nghèo thì cả xóm phải có trách nhiệm, à còn cái người giàu thì cũng phải có cái cái cái tính chia sẻ, vân vân. Nên mỗi ví dụ nhà đó có một cái đám cưới
[26:09]thì thế nào cũng phải có tương tác, hoặc là có cái đám tang ta phải có cái tương tác. Sẵn cái đám cưới đám tang ta nhắc nhau điều này một chút: Đi về miền quê ta hay thấy mỗi lần có đám cưới cái giăng rạp ra ngoài lòng đường á, hoặc đám tang cũng che rạp ra ngoài lòng đường. Cực kỳ nguy hiểm, không biết tại sao địa phương không cấm chứ cái đó nguy hiểm vô cùng. Tại đám cưới mà chia chiếm hết nửa cái lòng đường để làm bàn ghế ngồi ăn tiệc, thì muốn đám cưới biến thành đám tang hay sao á nhở? Xe nó ủi vô một cái đi vài mạng liền á. Hoặc là đám tang cũng vậy, che ra nói là lý do có người chết nên che cái rạp ra nửa đường.
[26:46]Thì muốn một người chết hay là thêm hai ba người chết trời? Mấy cái đó phải cẩn thận, đáng lẽ địa phương mấy cái đó phải nghiêm khắc á, nguy hiểm vô cùng. Nhưng mà đại khái cũng cái ý là hàng xóm thì người ta thông cảm, nhưng mà về cái an toàn tính mạng điều đó không chấp nhận được. Mà ý nói như vậy là
[27:05]ta phải thương được láng giềng ta, thương được cộng đồng ta. Đó là cái mức thứ hai nó cao hơn cái tình thương gia đình. Mà ta để ý lại, kiểm tra lại tâm mình có hay không nha. Mình sống với hàng xóm mình bao nhiêu năm nay, lòng mình có thương ai không? Thì ở điều này nó điều rất là lạ thế này: Ở cái miền quê của ta cái tình hàng xóm này rất là đậm đà, mà lên thành phố ở sát vách nhau chứ nhiều khi không biết nhau, không biết tên nhau luôn đó. Biết con hàng xóm thôi chứ không biết ổng làm gì, tên gì, có chuyện gì không, không hề biết. Kỳ lạ là con người ta lại càng ở sát nhau thì lại càng không biết nhau.
[27:43]Không hiểu đó là quy luật gì, cũng rất là lạ. Rất là lạ, cho nên ta nếu mà người nào mà ở rơi vào tình trạng đó, cố gắng ta đập vỡ cái đó, nha. Ở gần nhau ở thành phố thường là không biết nhau, cố gắng làm quen để hàng xóm phải có cái sự tương tác, hỗ trợ nhau khi cần thiết, bởi vì đây là đạo lý, chứ không phải là đây là nói là về lợi ích nữa, mà đây là đạo lý. Đạo lý của cái tình yêu thương của người Phật tử ở cấp độ cao hơn gia đình, ta phải thương được làng làng xóm ta. Và còn rất nhiều cái cái cái cộng đồng khác có liên quan với ta buộc ta phải trải tình thương. Nói nãy giờ nghe mệt chưa? Nói thôi thương gia đình là muốn chết rồi, đây bây giờ thương thêm ai nữa mệt quá.
[28:24]Chưa mệt đâu, lát nghe từ từ còn mệt nữa nè, rồi mới thấy. Và chúng ta sống để mệt, nhớ như vậy. Bây
[28:34]giờ cao hơn cái láng giềng gần ta là ta thương ai? Họ hàng ta, tại họ hàng nhiều khi ở xa. Cái cấp độ đó cũng có máu mủ với mình đó, cô bác anh chị này đó, bà con chú bác gì đó. Gì nữa? Bạn bè ta, đồng nghiệp ta, đồng đội ta. Là những cái người mà họ có liên quan tới cuộc sống, cái công việc của ta rất là nhiều. Những cái cái cộng đồng kia nó không liên quan tới công việc kinh tế của ta lắm, nhưng mà họ hàng ta nè, bạn bè, đồng nghiệp, đồng đội ta là liên quan tới công việc làm ăn của ta, kinh tế của ta, thì ta phải thương. Bắt đầu có lợi ích ở trong đây rồi. Trong đây là vừa là cái tương tác cộng đồng nhưng có liên quan lợi ích.
[29:17]Và ta phải có trách nhiệm thương họ, vì chỗ này là chỗ sao? Đụng tới lợi ích rồi, con người ta khởi cái gì lên trong đầu? Tham sân si, lừa nhau, giành nhau. Có cái này, đây là cái tệ. Và nếu ta không thương được những người này: họ hàng, bạn bè, đồng nghiệp, đồng đội, coi chừng ta trở thành một kẻ gì? Một kẻ gian trá, lợi dụng. Tại vì ở cái mức cấp độ này là người ta đang tương tác về lợi ích kinh tế với nhau mà không thương nhau được, mà làm ăn với nhau, làm ăn với nhau mà không thương nhau thế nào cũng sao? Lừa nhau, lợi dụng nhau, nó không thật lòng, làm cho cái xã hội bấp bênh. Nên ở đây, ta là người đệ tử Phật,
[29:56]ta có cái trách nhiệm là khi mà đi đến với cái môi trường này, với cái cộng đồng này, ta phải thương nhau: bạn bè, họ hàng, đồng nghiệp, đồng đội, những người có tương tác. Mà trong đó nó có một cái tình gọi là tình đồng đội rất là hay, là những người cùng chiến đấu vì vì Tổ quốc, người ta gọi là đồng đội. Cái tình đồng đội dễ sợ lắm, nếu nói nhiều khi còn hơn cả tình ruột thịt á. Đồng đội, lát nữa ta gặp cái đồng đạo cũng vậy, tình đồng đạo cũng là một cái gì rất là thiêng liêng.
[30:30]Nên ở đây vậy, ta tăng cái cái tình yêu thương của ta lên một cấp độ cao hơn nữa là thương được gì? Họ hàng, bạn bè. Cái tình bạn bè rất là lạ, tại vì ta nói hôm nay ta nói phất phớt qua, nên mình không đào sâu, chứ bạn bè là một khái niệm tình cảm rất là thú vị. Ta sống trên đời thường thường có bạn bè. Bạn bè là những người là gì? Không phải ruột thịt, không cao hơn ta, không thấp hơn ta, nhưng lại thương nhau. À lạ, bạn bè là như vậy. Không có bà con gì với nhau, không cao hơn bởi vì kêu mày tao được mà. Không không cao hơn mình, không thấp hơn mình, nó không phải em mình, cũng không phải anh chị mình,
[31:11]nó ngang mình, không bà con với mình, nhưng mà thương nhau. Cho nên bạn bè là một khái niệm rất là lạ trong cái quan hệ xã hội. Mà có nhiều người cái tình bạn họ chí cốt dễ sợ lắm nha, vì bạn mà sẵn sàng gì? Hy sinh tất cả. Nói: "Anh làm gì mà anh lo nó quá vậy?". "Thôi thằng bạn mà hôm nay nó có kẹt, thôi kệ để giúp nó một chút". Tức là người nhiều người họ sống trên đời nghĩa khí, họ lại coi cái tình bạn bè rất là là sâu đậm, cũng là một cái lý thú, một cái hay trên cuộc đời này. Và không biết cái tình gì không biết, nhưng mà thương nhau được, giúp nhau được vẫn là điều đáng quý như vậy. Và bạn bè cũng là một mấy loại vậy, làm cho ta thích.
[31:50]Mấy đứa nhỏ mà nó lớn lên chút xíu á, nó coi trọng bạn bè nó hơn ba mẹ nó. Một loại tình cảm rất kỳ lạ, nếu không điều chỉnh được là gia đình chết vì mấy đứa bạn á. Nó lớn lên chút xíu là nó nghe lời bạn bè nó hơn. Nó là một loại tình cảm chi phối tâm hồn con người ta rất là mạnh. Hồi nhỏ thì lệ thuộc ba mẹ, nói gì nó cũng nghe. Ba mẹ nuôi nó, dạy nó, nhà anh chị em lo cho nó. Nhưng khi đi học mà có vài đứa bạn mà nói chuyện hợp ý, không cao hơn không thấp hơn. Đây là một loại tình cảm rất lạ. Không thấp hơn không phải em nên nó không có trách nhiệm, không phải cao hơn nó nó không cần tôn trọng.
[32:28]Ngang nó thôi nhưng lại rất lý thú, dễ chơi. Và chính cái lý thú dễ chơi không cao hơn không thấp hơn, tự nhiên nó thân nên mới có khái niệm bạn thân, và rủ gì cũng nghe. Nên nó toàn xúi bậy, xúi bậy về nhà cãi mẹ cha, giấu giếm mẹ cha, lén lút mẹ cha làm chuyện hư mà cha mẹ không hay vì cái tình bạn này, nên tình bạn chi phối rất là mạnh. Ở đây vậy, quý vị không cần nói ta tự nhiên cũng thương bạn mình rất là nhiều. Tuy nhiên, nói ở trong khái niệm Đạo thì cái tình yêu thương đó phải được điều chỉnh, được kiểm soát bởi bởi đạo lý, bởi đạo đức, bởi trí tuệ, chứ ta không thương bạn theo kiểu mà cảm
[33:06]tính vui chơi, nó xúi gì cũng nghe lời hết, nó xúi gì cũng nghe lời hết rồi sao? Rồi nhiều khi ta làm điều sai trái. Cho nên trong cái lớp hè đạo dạy đạo đức mùa hè của ta của chùa ta mỗi năm thì đều có một cái bài gọi là cảm hóa bạn xấu, tức là bạn xấu phải cảm hóa chứ không có nghe lời nó, cũng không sợ, không trốn nó. Nó vậy. Cái tình bạn bè là rất là lạ, hôm nay ta không đào sâu vì ta ta nói tới nhiều cấp độ vậy. Còn đồng nghiệp, đồng đội có liên quan tới ta trong cái lợi ích của cuộc sống. Bây giờ có một cái rất là cao, cao hơn những cái tình đó là gì? Tình yêu nước, tình yêu đồng bào, tình yêu với dân tộc.
[33:49]À, đây là một loại tình rất là khó,
[33:55]rất khó. Cả trăm triệu người Việt Nam á, bây giờ tìm những người nào thực sự yêu nước á không dễ dàng.
[34:05]Ở đây ai thật lòng yêu nước giơ tay lên cho thầy coi. 1 người, 3 người, 5 người, 20 người.
[34:17]Tại ép quá mới giơ tay, thôi để tay xuống. Mà bởi vì là ta ở trong cái môi trường đạo Phật, có đạo đức, có trí tuệ, nên khi mà ta nói khơi gợi về lòng yêu nước cái mình mình xuất hiện cái tình đó liền. Nghĩa là trước khi vô đây ngồi mình không có cái tình đó, mà nghe thầy nói quá cũng kỳ kỳ thôi rồi cũng phát khởi: "À, thôi cũng yêu nước", chứ còn hổng nhắc là quên luôn, quên đất nước luôn. Mà đó là ta ở trong môi trường đạo đức nè, trong môi trường yêu thương, môi trường trách nhiệm ta yêu nước á, còn ở ngoài kia được bao nhiêu người yêu nước, được bao nhiêu người biết yêu nước?
[34:55]Thật là là ít. Nhưng mà tại sao có những giai đoạn có nhiều người yêu nước? À, đó là giai đoạn ta bị mất nước, ta bị giặc ngoại xâm. Mà khi họ cái giặc ngoại xâm tới đó, họ khinh thường dân tộc ta, của họ. Nhưng mà có những người họ bất mãn điều đó, mất nước là nỗi nhục. Thế là họ nói chuyện với nhau, kích thích với nhau, khuyến khích với nhau cái tình yêu nước bỗng nhiên nổi lên, nổi lên cho tới ngày đủ sức nắm tay nhau mà chiến đấu để giành lại độc lập. Thì cái tình yêu nước xuất hiện từ cái nỗi nhục mất nước. Mà đợi mất nước, đợi nhục nhã rồi mới yêu nước thì là sao? Muộn quá rồi. Quá muộn rồi, đất nước đã quá đau khổ rồi.
[35:46]Cho nên bây giờ ta khôn thì ta làm sao? Ta yêu nước trước khi trước khi đất nước lâm nguy. Yêu nước trước khi đất nước lâm nguy là khôn nhất á. Và điều này vậy, trong đạo Phật ta vậy, có cái phương châm là: Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội. Nghĩa là ta yêu Đạo ta phải yêu nước. Mà trong cái hệ thống từ bi yêu thương của đạo Phật thì đất nước nằm trong một giai đoạn trong đó. Trong cái trái tim ta trong tình yêu thương mà ta trải ra rộng hết muôn phương này có một mức độ, có một phạm trù, có một khái niệm là tình yêu nước trong tình yêu thương chúng sinh. Trong tình yêu thương chúng sinh vô tận đó có một phạm trù,
[36:29]có một lĩnh vực mà ta phải yêu thương, đó là đất nước mình, đồng bào mình, dân tộc mình buộc ta phải yêu thương. Nên cái người mà tu đúng trong đạo Phật thì hễ nói tới yêu nước là sẵn sàng giơ tay liền, chứ không phải hỏi xong rồi đợi năm phút sau mới từ từ từ từ từ từ từ từ vậy, không có nha. Nó có yêu nước không là hét, chứ không phải yêu nước không ngồi dòm có ai giơ tay lên mình mới từ từ từ từ thấy người ta giơ rồi mình không giơ, mình không giơ nó kỳ, cứ từ từ từ từ lên, không có được nha! Nghĩa là yêu nước rồi là lúc nào cũng cái tình yêu nước là cháy bỏng trong tim, phải như vậy. Mà nếu ai cũng ý thức điều đó, ai cũng yêu nước thì đất nước này nghìn thu bền vững.
[37:11]Chứ đợi mất nước rồi có nhục nhã rồi mới yêu nước thì ta quá muộn, đất nước đi qua giai đoạn quá đau thương. Nhớ như vậy. Mà nói nói thầy nói đi tu hành mà nói yêu nước là chính trị, không, yêu nước không phải là chính trị, mà có chính trị cũng tốt thôi. Yêu nước là một đạo đức buộc phải có, nằm trong cái tình yêu nhân loại, mà tình yêu nhân loại tình yêu thế giới cũng là nằm trong tình yêu chúng sinh. Và đạo Phật là như vậy, đạo Phật là yêu hết tất cả. Hôm nay ta chia ra từng cấp độ nhưng mà tất cả đều là nằm trong tình yêu chúng sinh. Bây giờ ta nói mình tu theo đạo Phật yêu tất cả chúng sinh, nói chung chung rồi thành ra nói dối,
[37:53]nói dốc, nói cho vui miệng, nói cho nổ, nói theo kiểu khẩu hiệu chứ thật lòng ta chưa yêu ai được. Nói là là tu theo đạo Phật có thương ai không? Dạ có, thương chúng sinh. Chúng sinh là ai? Nói chung chung, chưa hề thương ai cả. Nên hôm nay ta phân ra từng loại: nếu bạn nói bạn thương tất cả chúng sinh theo lời Phật dạy, yêu cầu bạn thương cụ thể từng đối tượng như thế này: Trước hết bạn thương được cha mẹ bạn chưa? Bạn thương thầy cô giáo bạn chưa? Thương bạn bè, đồng nghiệp, đồng đội, láng giềng chưa? Rồi mới cao hơn nữa bạn yêu được đất nước chưa? Nó phải cụ thể như vậy, trước khi ta nói rằng mình thương được tất cả chúng sinh.
[38:36]Còn mà mở miệng nói thương ai, nói thương chúng sinh thì xin lỗi, hết chín mươi chín phết chín chín phần trăm người đó nói nó dối và chưa hề tu hành cụ thể. Còn nói thật mà yêu, phải yêu từng đối tượng, yêu thương từng người. Ví dụ như hôm nay, bây giờ hỏi thầy: "Yêu ai?" thì nói thầy: "Yêu thầy Phước Lợi". Đó, nó phải cụ thể như vậy chứ, đâu có nói khơi khơi được, phải không?
[39:06]Cái tình yêu đất nước á
[39:10]nó có những cái đặc tính thế này. Bây giờ ta nói yêu thương tất cả chúng sinh. Trong cái khái niệm yêu thương chúng sinh đó có cái nhân loại, có cái thế giới này, ta phải yêu thương cả thế giới này. Trong cái thế giới này có đất nước ta, nên ta phải yêu thương đất nước ta. Thì bắt đầu nó sẽ có nhiều chuyện rắc rối phía sau. Bây giờ vậy, có yêu Campuchia không? Thì yêu chứ, mình đạo Phật mà, chúng sinh mà, phải yêu hết. Bây giờ Campuchia đánh Việt Nam rồi rồi mình có đánh lại không? Đây, bắt đầu vì vì thế giới này vẫn còn xung đột, vẫn còn mâu thuẫn, vẫn còn chiến tranh và buộc ta phải chọn phe.
[39:49]Có những lúc mà ta nói lòng ta yêu thương quảng đại hết, nhưng mà trong cái quảng đại chúng sinh đó chúng sinh nó đánh nhau. Khổ vậy. Vì hai con con sấu với con trăn nó đang đánh nhau, con nào thắng thì nó ăn con kia, thì mình thương con nào? Mình thương hết chúng sinh thì mình thương hết hai con. Thương hết hai con là làm sao lúc đó, lúc hai con đang cắn nhau? Thì mình làm sao? Mình thương hết tất cả chúng sinh mà chúng sinh thì ghét nhau, như chó với mèo vậy đó, thì mình thương chúng sinh nào? À, đây là vấn đề rất là tế nhị. Hôm nay thì chúng ta không đào sâu hết để phân tích bên này, nó là một bài khác,
[40:31]nhưng hôm nay ta đụng qua một chút xíu để thấy cái tình yêu nước của chúng ta sẽ có cái sự xung đột với tình yêu chúng sinh, tại vì có nhiều cái chúng sinh ngoài kia nó ghét nước mình lắm chứ không phải không. Và thì trước hết thế này,
[40:45]ta bảo vệ đất nước mình cái đã, tại vì lỡ mình đã đầu thai vào đất nước này, mình là người dân của đất nước này, đất nước này là máu thịt mình, thì mình yêu nước này, mình bảo vệ đất nước mình cái đã. Rồi ví dụ như là hai con sấu với con trăn nó nó nó cắn nhau để nó ăn thịt nhau, mình yêu con nào? Con nào mình cũng yêu hết á. Con nào mình cũng yêu hết, cho nên bằng cách là gì? Mình giảng hòa hai con, đó, bắt hai con đem mỗi xứ nhốt lại không cho nó ăn nhau. Đó, vậy đó, không cho đánh nhau. Còn xử lý sao nữa thì khác, tùy. Đó. Nhưng cái tình yêu thương đất nước là vậy. Nếu có người hỏi ta: "Anh yêu đất nước rồi có anh yêu chúng sinh, tình yêu thương chúng sinh,
[41:28]nhân loại nó xung đột với đất nước này thì anh bênh ai?" Nói: "Không, đất nước thì trước hết tôi phải bênh đất nước tôi thôi, buộc phải như vậy. Và tôi phải chiến đấu và phải chiến thắng. Chiến thắng giặc xong thì tôi mới sẽ yêu đất nước giặc bằng cách là gì? Là mình sẽ xây dựng cho họ tốt đẹp lên sau đó. Nhưng phải thắng họ cái đã." Đó là bắt buộc, bắt buộc như vậy, chứ không có nói mà nước đôi, thôi sao cũng được, rồi cuối cùng mình không làm cái điều gì. Đó không phải là tình yêu. Trong cái tình yêu đất nước này ta có một cái tế nhị, một cái sâu sắc đó là cái văn hóa của dân tộc ta. Mỗi đất nước trên thế giới họ đều có cái văn hóa,
[42:08]lối sống, tập quán của họ thì ta không phê bình, thì đất nước nào họ cũng tự hào, người ta không phê bình. Nhưng cái điều ta may mắn là cái văn hóa của Việt Nam ta rất nhiều điểm rất là tốt đẹp, có thể cho thế giới phải học hỏi, có cái như vậy. Trong đó nó có một cái, ví dụ như là hiếu kính cha mẹ, tôn trọng thầy cô giáo, những điều đó cả thế giới có thể về Việt Nam mà mà học, bắt buộc phải vậy. Ta có nhiều cái tốt đẹp và còn nhiều cái nữa, nhiều cái nữa về văn hóa Việt Nam mà đáng để cho thế giới học hỏi. Nên ta yêu đất nước ta, ta yêu quý và bảo vệ cái văn hóa của dân tộc ta. Dĩ nhiên có vài cái cái cái lối sống hay phong tục nó cũng kỳ kỳ,
[42:56]cái đó thì ta sẽ gạt ra, những người làm công tác văn hóa họ sẽ chắt lọc để gạt ra để cuối cùng cái văn hóa Việt Nam chỉ còn là những điều tinh túy nhất cho thế giới phải học hỏi, chứ đừng để để sót lại những cái văn hóa mà thế giới họ chê cười, không nên. Như vậy.
[43:18]Giờ một cái cấp cao hơn nữa cái tình thương cao hơn đất nước mình nữa là thương gì? Thương cái thế giới thương cả thế giới này. Tình yêu thương một cái ước mơ về một thế giới đại đồng. Ước mơ về một tinh cầu hạnh phúc, đạo đức, giác ngộ, quan tâm tới vấn đề sinh thái toàn cầu, những vấn đề của toàn cầu đều ta quan tâm, đều lo lắng, đều thấy có trách nhiệm của mình ở trong đó. Ví dụ như vấn đề rác thải, rác thải nhựa. Có một lần thầy ghé Bình Thuận biển rác tràn ngập hết bãi biển. Mới mới đầu lúc lúc đó thầy cũng ngây thơ, thầy nói: Ủa sao mà dân Phan Thiết Bình Thuận mình xả rác dữ vậy nè? Xả rác hết cả tràn ngập cả bãi biển này rồi
[44:10]khách họ không không về Mũi Né chơi nữa. Ta nói: Dạ không phải, ở đâu nó trôi tới á. Ở đâu nó trôi tới, sau thầy mới phát hiện ra là à những dòng hải lưu nó dẫn rác nhiều nơi mà tới lúc đó nó muốn tấp đâu thì nó tấp, thì hôm nay nó vui lòng nó thương Việt Nam nó tấp vô bãi biển Mũi Né, Bình Thuận quá chừng. Mà nhất là cái quần áo này. Tại cái quần áo này nó không có mục, nó có pha nilon ở trong á nên nó không có phân hủy. Và nó cứ cuộn cuộn từng đám, từng bầy vậy đó, tấp vô bãi biển đầy hết cả bãi biển. Nên ta thấy giờ một cái người ở kia xả rác nhưng mình ở đây là hứng rác á. Là cả tòa thế giới này liên quan với nhau và cũng không
[44:47]phải là ngoài Bắc, ngoài Trung đâu, nước nào á. Có thể là nước Nhật, nước Tàu, nước Hàn hay nước nào đó nó xả xả rác rồi có khi mình dính, và mình xả rác thì có nước khác hưởng á. Cũng vậy, ta đốt than đá hay ta xả hơi khói xe chạy, nó không phải là đất nước mình chịu đâu mà ở nước khác nào đó sẽ chịu ảnh hưởng chung hết toàn cầu về cái việc mà ô nhiễm không khí. Rồi nên bây giờ vậy, tới lúc ta phải hiểu về những vấn đề của toàn thế giới này, chứ không còn là cái cái riêng của mình nữa. Mà bây giờ cái do cái kỹ thuật cao người ta đi qua lại các nước quá dễ dàng quá, nước này qua nước kia, nước kia qua nước nọ rồi cái giao thương mua bán với
[45:29]nhau dễ dàng, cái giao lưu văn hóa, học hỏi, giáo dục nước này qua học nước kia quá dễ dàng thì không còn quốc gia nào đứng yên một chỗ nữa. Rồi thậm chí có người dân nước này đi qua nước khác làm công dân, nhập quốc tịch nước khác, và nước khác về đây làm làm công dân nước mình. Rồi điều đó bắt đầu trở thành bình thường, nên thế giới dần dần không còn biên giới. Ừ nhưng mà về luật pháp thì vẫn còn các quốc gia, vẫn còn các ranh giới, vẫn còn xung đột, vẫn còn chia rẽ, cạnh tranh đủ thứ hết. Nhưng mà những ranh giới đó đang bị các kỹ thuật nó xóa dần xóa dần. Chỉ có một điều là vì cái lợi ích gì ta không biết,
[46:09]ta không vượt qua được những cái ranh giới hành chính đó để có thể thống nhất cả thế giới này thành một quốc gia. Đây là điều mà những người ngoài hành tinh họ rất là buồn. Họ ghé thăm Trái Đất hoài, nhưng họ không biết nói chuyện với ai. Họ phát hiện mấy đất nước này có vẻ tiến bộ, Nga tiến bộ họ bay qua bay lại, thấy Mỹ có vẻ tiến bộ bay qua bay lại, thấy Châu Âu bay qua họ bay qua bay lại. Nhưng mà họ scan họ quét cái đất nước đó rồi họ biết hết tình trạng tâm lý, pháp lý, họ biết hết. Họ phát hiện ra là: Ồ, Trái Đất này đến ngày hôm nay rồi vẫn chưa phải là một quốc gia, mà chia ra rất nhiều quốc gia, nói rất nhiều ngôn ngữ, và lợi ích xung đột đùng.
[46:49]Bây giờ họ muốn giao lưu, họ muốn giới thiệu cái nền văn minh của vũ trụ. Cái nền văn minh vũ trụ đó gồm cái gì? Gồm kỹ thuật rất là cao, là họ có thể di chuyển vượt cả vận tốc ánh sáng. À và cái nền văn minh vũ trụ đó là gì? Là sự giác ngộ vô ngã của Đức Phật nơi cái xứ của họ đó, nơi xứ họ chứ cũng có Đức Phật. Và họ muốn giới thiệu về những điều tốt đẹp đó với thế giới này nhưng không biết nói với ai. Vừa đáp xuống là kề súng chĩa chĩa vô dĩa bay họ liền. Như có một cái đoạn phim vậy có đoạn phim của của của Mỹ vậy, có máy bay có chiếc dĩa bay họ đáp xuống để họ muốn tiếp xúc với người địa cầu.
[47:25]Họ đáp xuống thì toàn bộ quân đội Mỹ kéo xe tăng các đồ là chĩa súng vô cái dĩa bay hết. Rồi cái trên đó từ từ cửa mở ra, một người trong đó đi ra họ giơ cánh tay họ họ ra dấu hiệu hòa bình, họ không cầm súng, họ vô hại. Họ vô hại, họ đi từ từ xuống để họ tìm một người nói chuyện, nhưng tất cả người ta chĩa súng lăm lăm lăm hết cái lệnh họ, hễ nhúc nhích là bắn liền. Thì ta nói chuyện được không? Thấy cái người đó họ muốn nói chuyện với người địa cầu nữa không? Mình có thể nói chuyện với một người nào mà chĩa súng vô mặt mình mình nói chuyện được không? Nói chuyện tình cảm được không? Ví dụ bây giờ vậy à ví dụ thầy gặp thầy Phước Lợi,
[47:59]mới gặp thầy Phước Lợi là ổng cầm dao ổng dí cổ thầy rồi thầy có nói là: Anh yêu em, không? Không, không có nói anh yêu em, không có nói em yêu anh gì hết trơn, không nói tôi yêu thầy, huynh đệ ta yêu nhau, không có. Ổng cầm dao ổng dí đây rồi nói gì được nữa. Thì thôi đành nghẹn họng mà chào ra về thôi, là muốn gặp ổng là ổng dí dao. Nhưng mà may là thầy Phước Lợi rất là hiền lành nha, đón tiếp thầy từ ngoài cổng đi vô, cho nên nãy giờ thầy mới nói lời yêu thương với thầy Phước Lợi được. Đó thì cái người ngoài hành tinh cũng vậy. Mà xuống nói muốn nói chuyện với Trái Đất mình nó chĩa súng, chĩa đại bác, chĩa súng tăng vô trong cái dĩa bay
[48:33]người ta rồi làm sao nói chuyện yêu thương. Mà tại sao cái con người Trái Đất này kỳ lạ vậy? Chưa chi là đã muốn giết nhau liền. Cái văn hóa, cái suy nghĩ của người Trái Đất kỳ lạ vậy, hễ thấy lạ là cứ chăm chăm súng, rút dao, rút súng ra nói chuyện với nhau liền. Con người Trái Đất là ở đâu quái gở vậy? Cho nên họ thôi họ nghỉ chơi, họ bay đi mất luôn. Nghỉ chơi. Chứ phải chi mà họ biết họ ghé xuống Chùa Từ Quang hôm nay, họ gặp ông thầy trụ trì và gặp những Phật tử này họ sẽ ở lại đây liền, họ nói chuyện liền: I love you, I am from là chúng tôi từ một hành tinh nào đó đến đây, tôi muốn kết nối tình với với Trái Đất này.
[49:08]Và chúng tôi gặp ở đây đất Cà Mau này, Chùa Từ Quang này những con người rất là là thân thiện, là đại diện cho cái thế giới tiến bộ này để chúng ta kết nối giữa cái hành tinh này với cái hành tinh của chúng chúng tôi. Phải chi họ biết họ đáp xuống đây rồi đó, nhưng mà họ không biết cái họ bay vòng vòng ở trên, rất là tiếc, phải không? Biết có ông thầy này là ngon lành rồi, họ họ đáp đây liền. Bởi vậy cái thế giới chúng ta vẫn còn bị rạn nứt, bị chia rẽ, bị xung đột, khiến cho chúng ta gặp rất nhiều giới hạn về sự phát triển, sự tiến bộ. Người nước người ngoài hành tinh không tiếp xúc với ta, rồi những cái tiến bộ về khoa học lại đe dọa sự sống toàn cầu.
[49:50]Ta cứ chế thêm nhiều vũ khí, giết một lần là giết cho sạch. Ví dụ bắn đùng chết người, không, cái này bắn một cái chết phải mấy ngàn người mới thỏa mãn, mới hả dạ ta. Cái càng tiến bộ chừng nào thì cái đe sự đe dọa đối với sự sống còn hành tinh này lại lớn lao chừng nấy. Vậy loài người ta có tốt không? Không tốt. Nên hôm nay vậy, khi ta nói với nhau ở đây trong cái ngày mà kỷ niệm cái sự thống nhất đất nước, chiến tranh đi qua thì ta không để lại thù hận, đất nước của ta không thù ai. Mà ta chỉ cùng nhau ngồi nghĩ lại những vấn đề của thế giới, vì ta là người Việt Nam. Người Việt Nam thì sao? Yêu thương cả thế giới.
[50:35]Nhớ như vậy. Nhớ ta có ba cái khẩu hiệu, nhớ không? Thứ nhất: Sống nghĩa là gì? Là phụng sự mọi người. Tu nghĩa là gì? Diệt trừ bản ngã. Người Việt Nam thì sao? Yêu thương cả thế giới. Ta có ba khẩu hiệu đó. Giờ nhắc lại, nói cho lớn nha. Sống nghĩa là gì? Phụng sự mọi người. Phụng sự mọi người, hỏi lại. Nói xìu quá rồi làm sao mà nó vô trong tiềm thức được? Sống nghĩa là gì? Phụng sự mọi người. Làm lại lần nữa cho hoành tráng coi. Sống nghĩa là gì? Phụng sự mọi người. Giỏi. Tu nghĩa là gì? Diệt trừ bản ngã. Diệt trừ bản ngã, nói lại lần nữa. Tu nghĩa là gì? Diệt trừ bản ngã. Good. Người Việt Nam thì sao?
[51:23]Yêu thương cả thế giới. Yêu thương cả thế giới, nhớ giùm như vậy. Nên hôm nay trong cái đất trời của Cà Mau xinh đẹp, nơi ngôi Chùa Từ Quang ấm cúng, trước gương mặt hiền lành, từ dung của thầy trụ trì, ngày mà đất nước kỷ niệm đất nước giải phóng, ta nói về tình yêu đối với cái thế giới này. Và tại sao ta yêu cái thế giới này? Vì hai lý do. Một, ta là người Việt Nam. Hai, ta là con của của Phật. Vì ta là con của Phật nên ta yêu thương cả thế giới này, vì ta là người Việt Nam nên ta yêu thương cả thế giới này. Nhớ chưa? Nhớ rồi. Vỗ tay.
[52:07]Chính vì yêu thương cả thế giới này, ta phải ước mơ gì đó, ta phải làm một điều gì đó cho thế giới này. Ta ước mơ điều gì?
[52:19]Ta ước mơ thế giới đại đồng nha, không còn chiến tranh, giết chóc, không còn ranh giới, rồi tất cả phải sao? Sống vui, hòa vui với nhau, giúp đỡ nhau, chan hòa, chia sẻ cùng nâng nhau tiến bộ, để cùng để đạt đến sự tiến bộ của của vũ trụ. Ta ước mơ điều gì? Ta ước mơ xây dựng một tinh cầu giác ngộ. Tất cả mỗi một con người nào không biết xuất hiện ở cõi này, đầu thai ở cõi giới này đều phải là người tu hành hướng về giác ngộ. Ta ước mơ điều đó. Và ta phải làm điều gì đó cho thế giới này. Ta làm cái điều gì? Học tiếng Anh cái đã. Để ta còn gặp nhiều người nước ngoài. Vì lỡ một người nước ngoài nào họ về đất nước ta,
[53:18]ta có thể nói chuyện vài câu với họ, ta nói họ làm sao? Thank you for coming to my country. Cảm ơn bạn đã đến với nước tôi nha. Please send my love to your country. Hãy gửi tình yêu thương của tôi đến về trở lại với đất nước của bạn. Và bất cứ khi nào bạn ghé đây, whenever you come here, you are always welcome. Khi bất cứ khi nào tới đây, chúng tôi luôn luôn chào đón bạn, bởi vì sao? Bởi vì all of us is humans. Tất cả chúng ta là con người. Tất cả vậy nên chúng ta yêu thương nhau. Học tiếng Anh cái đã để spread, để tuyên truyền, để phát triển lan tràn cái ý niệm gì? Tình thương yêu đại đồng cho thế giới này.
[54:08]Đó là việc nhỏ nhất. Rồi, ta làm điều gì cho thế giới này? Vậy ta bảo vệ cái môi trường sống nha, bảo vệ môi trường sống. Giữ dòng sông sạch, giữ không khí sạch, giữ cái ý niệm trong sạch trong đầu của mọi người, trong tâm của mọi người. Ta giữ đất sạch, giữ nước sạch, giữ không khí sạch và giữ tâm hồn ta trong sạch cho cái thế giới này trong sạch. Nhớ như vậy. Mà giữ nước sạch, giữ đất sạch, giữ không khí sạch, giữ tâm hồn trong sạch là phải một mình ta trong sạch được không? Không. Ta phải giữ cái tâm hồn của ta và mọi người đều trong sạch, không có những cái ô nhiễm, những cái ác độc, những cái tham muốn, những dục vọng thấp hèn mà làm cho dơ bẩn cái thế giới này.
[54:56]Cái thế giới này dơ bẩn không phải vì đất bị ô nhiễm hóa chất, không phải vì nước bị ô nhiễm hóa chất, không khí vì hóa chất, mà bởi vì tâm con người cũng bị ô nhiễm, bị nhiễm bẩn, bị nhiễm độc bởi những dục vọng thấp hèn. Nên chúng ta phải tẩy sạch tâm hồn mình để đó và mọi người để bảo vệ cái thế giới này. Đó cũng là những vấn đề toàn cầu, ta phải làm một điều gì đó, phải do something nha. Phải làm điều gì đó để mà xây dựng, bảo vệ và phát triển cái thế giới này là như vậy nha.
[55:37]Cao hơn cái tình yêu thương của thế giới là tình yêu thương ai?
[55:49]Chúng sinh. Chúng sinh này, cái khái niệm chúng sinh này bao hàm hết toàn bộ. Nói chữ chúng sinh chớ cõi trời cũng là chúng sinh, nhưng mà các vị đó họ cao cấp hơn ta nên trong cái tình yêu thương đó ta có sự kính trọng ở trỏng. Bây giờ nói yêu, ngang tới chỗ này là bắt đầu cái yêu phải đi kèm với gì? Sự tôn trọng. Giống như bây giờ ta nói ta yêu thương hết mọi người thế giới này, nhưng thế giới này có những người họ cao cả vĩ đại hơn ta, và có những người cũng thấp hơn, kém hơn ta. Những người thấp kém hơn ta thì ta yêu thương là đã đành. Nhưng những người vĩ đại hơn ta thì trong cái cái cái tình yêu thương đó cũng có cái gì?
[56:32]Sự kính trọng ở trong. Đó là như vậy. Cho nên tuy nói là chín mức độ của cái tình yêu thương, nhưng mà những chúng sinh mà tệ quá, ta thương, ta cũng tội nghiệp, kèm thêm cái thương xót vì biết cái hậu quả của của cái tương lai của họ. Còn những chúng sinh cao hơn ta thì ta thương, nhưng kèm thêm cái gì? Sự kính trọng. Là như vậy. Bây giờ vậy, ta nói ta yêu thương tất cả chúng sinh mà chúng sinh thì gồm cả
[57:05]Cái gì nó kêu hoài vậy? Hả?
[57:27]Đức Phật nói là chúng sinh có ba cõi, sáu đường. Cõi trời, a tu la, loài người, địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh. Trong đó có những chúng sinh mà ở cái mức độ thấp kém như là súc sinh, địa ngục, ngạ quỷ, họ kém hơn ta, vậy nên trong cái ta thương nhưng nó kèm thêm cái tâm thương hại. Còn những người mà ở trên cao như a tu la, họ phi thiên, họ là những người có công đức lớn lúc họ còn sống, rồi chư thiên, họ là những người có phước rất nhiều thì ta thương nhưng kèm thêm cái cái kính trọng. Đó là điều đương nhiên. Còn loài người với nhau thì cũng vậy, ta có cái chọn lọc. Có những con người ta thương và chỉ thương.
[58:19]Nhưng có những người ta thương mà ta phải kính trọng. Bắt đầu cái cái cái tình thương yêu nó nó có cái phát triển thêm của nó như vậy như vậy, chớ không phải chỉ thương không. Giống như bây giờ nói mình thương bố mẹ mình, nhưng trong cái thương bố mẹ mình, mình có cái sự kính trọng ở trong. Mình nói mình thương thầy cô giáo, trong đó có kèm thêm cái cái kính trọng như vậy. Hoặc là mình nói mình thương em mình nhưng trong đó cái tình thương nó không có kính trọng nữa, tại nó cấp thấp hơn mà. Trong tâm mình nó tự nó như vậy. Và cái tình thương yêu đó nó có cái tâm bảo bọc, cái tâm chăm sóc thôi.
[58:55]Ví dụ mình thương con chó nhà mình nuôi, mình thương, rồi trong đó có cái tình thân, đồng thời cũng có cái sự thương hại. Mình gặp cái người ăn xin ngoài đường, mình thương, trong đó có kèm thêm cái cảm giác thương hại, những người thấp kém. Còn ví dụ mình nghe tới những vị lãnh tụ vĩ đại, những người cả một đời của họ, mỗi một lời nói, mỗi một cái hành động của họ là vì dân, vì nước, vì loài người, họ sống cao cả, thánh thiện, vĩ đại thì ta thương họ, kèm thêm cái gì? Cái cái kính trọng, ý là như vậy nha. Nên nó ở đây ở cái mức độ mà vượt lên khỏi cái tình thương thế giới, bắt đầu ta nói tới cái tình thương tràn ngập cả ba cõi sáu
[59:36]đường, những cái cõi giới mà ta không nhìn thấy luôn. Hiện nay rất là may mắn là nhờ sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật nên con người ta hay gắn nhiều cái camera đi theo dõi khắp nơi, trong gia đình mình, ngoài đường ngoài phố. Và nhờ những camera đó, cả thế giới bắt gặp rất nhiều những hiện tượng về hồn ma. Bây giờ nói mà ai lì nhất, bướng nhất mà ngu nhất, phải công nhận có ma. Tại vì sao? Vì chứng cứ đầy hết rồi. Tất cả các camera đều phát hiện điều đó hết. Phải công nhận có hồn ma. Cái người tới ngày hôm nay mà không công nhận hồn ma chỉ vì người đó vừa ngu vừa lì. Chỉ có hạng người đó thôi mới chê mới mới phủ nhận ma.
[1:00:22]Còn người không lì, không ngu thì phải công nhận có có ma. Ở đây ai phủ nhận ma giơ tay lên? Là người đó vừa ngu vừa lì.
[1:00:36]Ai mà không tin có ma, người đó vừa lì vừa ngu. Ai mà không hiểu biết gì về ma, người đó vừa ngu vừa lì. Còn người gặp ma mà không biết, người đó vừa lì vừa ngu.
[1:00:53]Mà Đức Phật đã dạy rồi, ba cõi sáu đường.
[1:00:58]Có lần thầy nói chuyện với cái ông người nước ngoài, ông hỏi, "Sau khi chết rồi chúng ta đi về đâu?" Nói thì nếu mà chúng ta sống cuộc đời rất thánh thiện thì lên cõi trời. Nếu chúng ta quá ác độc thì ta xuống địa ngục. Còn nếu mình không quá ác, không quá thiện thì mình lửng lững ở giữa. Lửng lững ở giữa là làm cái gì? Là ma, là đang sống luẩn quẩn ở đây mà không thể tiếp xúc được với mọi người nữa, nhưng không lên cõi trời, không xuống địa ngục mà vẫn quanh quẩn đâu đây. Đó là lý do mà các camera an ninh khắp nơi phát hiện rất nhiều hiện tượng về hồn ma. Cả thế giới đều phát hiện được hết. Quý vị đừng hòng chối cãi, đừng nói người ta quay ghép phim, đừng nói đừng nói.
[1:01:39]Mình có thấy người ta ghép phim không mà dám nói người ta ghép? Cứ hễ thấy khi người ta đưa ra một cái đoạn phim mà có dấu hiệu của ma, cái mình, "Ôi cái này ghép!" Anh có thấy người ta ghép không? Anh không thấy người ta ghép sao anh chụp mũ người ta ghép? Đây là người ta có thật, tui nói không có ghép. Mà hễ thấy cái gì lạ lạ cứ nói người ta ghép. Đó cũng là đúng là vừa lì vừa ngu á, vừa vu oan người ta nữa, nói bậy nữa. Hiện tượng ma là điều có thật. Và nhờ cái tiến bộ của khoa học kỹ thuật ngày hôm nay ta phải biết có ma. Và ngày hôm nay ta mới biết, nghĩa là sao? Nghĩa là đã muộn mất rồi.
[1:02:14]Phật đã nói điều này lâu rồi, ông bà cha mẹ tổ tiên ta đã nói về điều này lâu rồi. Quan trọng bây giờ ta phải biết để làm gì? Có cái đối xử cho đúng. Ma là gì? Ở bên cạnh ta. Đằng sau lưng chùa ta một làng ma. Do thầy ổng mời về một làng, đúng một lát nữa mời quý vị đi thăm một làng ma phía sau này. Và ta đang ngồi thuyết pháp ở đây coi chừng họ đứng bên cạnh ta. Dòm sau lưng coi có ai là lạ không, nha. Họ vẫn vậy, họ vẫn về đây nghe pháp mà. Và họ là ai? Họ là bạn ta, cha ta, mẹ ta, ông ta, bà ta, cô chú dì ta chứ không phải ai cả. Họ là những người thân yêu của ta khi họ còn sống. Nhưng họ chết rồi một cái ta xếp họ vào loại ma.
[1:03:01]Ta không hiểu gì về họ và ta không thương họ, nên cái ta không thương họ làm cho ta mất một cái mảng đạo đức rất là lớn. Ta phải thương ma. Từ đây nhớ phải thương ma. Chịu không kìa?
[1:03:20]Giờ mới nghe nói thương ma rất là kỳ lạ hả? Nói thương gì được tự nhiên thương ma. Thương vợ được, thương chồng được, thương con cái được, tự nhiên thương ma. Nhưng hãy tin điều đó đi, hãy tin thế giới đang tiến tới giai đoạn thương ma. Nhớ như vậy. Tại vì sao? Ma là ai? Là thân quyến của ta cả chứ không phải người ngoài. Hôm nay khi thầy nói những điều này cái làng ma đằng sau lưng đây rất là ấm lòng. Họ mới nói đó, nói, "Trời ơi, bữa nay mới có cái ông thầy chùa này nói nghe được, nghe lọt lỗ tai, chứ bao nhiêu người toàn là hắt hủi tụi tui, bữa nay mới có một người biết thương tui, thương tụi tui." Cái làng ngoài kia đang nói như vậy á.
[1:04:04]Cho nên là thầy đi đâu cũng được ma thương lại.
[1:04:11]Tại vì thầy biết thương ma. Nhớ mình thương người ta người ta thương lại chứ có gì đâu. Cho nên thầy ví dụ thầy đi tới một chỗ lạ thì có ví dụ có cái vong họ muốn vô thì vong khác nắm tay kéo ra, "Đừng mày, ổng có thương ma đó, ổng thương mình đó, đừng có nhát ổng tội nghiệp." Thế là thầy ngủ ngon là nhờ mình thương ma. Vậy nha, đó là bí quyết để không bị ma nhát. Còn người nào mà cứ ngủ đêm bị ma khều, giở mền ra coi, kéo mền, rờ lung lay cái tay cái chân mình là tại mấy người đó không biết thương ma, vậy thôi. Vậy thôi.
[1:04:52]Nên ta phải mở cái tâm mình ra, nhìn thấy những cõi mà mắt mình không thấy để mình yêu thương được. Từ trên cõi trời cho xuống tới cái địa ngục, tới những cõi ngạ quỷ, còn súc sinh thì ta thấy rồi. Nhưng mà cái súc sinh lại là một vấn đề rất là lớn khác. Súc sinh nhiều loại quá, từ con sâu, con bướm, con chim, con chó, con mèo, con cọp, con trăn, rắn, cá sấu, cá, loài khắp nơi hết. Mỗi loài có tập tính riêng, có cái tính năng riêng, có trách nhiệm riêng, có vai trò riêng trong cái thế giới này. Nhưng mà làm sao ta vẫn thương được hết? Đây nó đòi hỏi cái đạo đức của ta tới mức độ cực kỳ tinh vi.
[1:05:28]Khó lắm, nói cái chữ yêu chúng sinh mà yêu cái súc sinh lại là một đạo đức cực kỳ cao, là một cái trí tuệ cực kỳ lớn mới có thể yêu được súc sinh. Tại súc sinh nhiều dạng nhiều loại quá, không phải đơn giản đâu. Ví dụ bây giờ nói mình mình thương con beo, con beo nó cắn con nai vì nó cần ăn, nó đói nó cần ăn. Ta thương con nai, con nai nó bị nó nó nó tuyệt vọng vì nó nó yếu thế, bị cắn cổ giật lôi đi mất, rồi mình thương con nào? Những điều đó cực kỳ phức tạp trong cái thế giới đầy xung đột này mà lòng mình vẫn phải thương được cho hết. Nhưng cái đó cực kỳ tế nhị, đòi hỏi cái trí tuệ ta, cái minh triết của ta rất là sắc bén,
[1:06:09]rất là cao mới xử lý được cái gọi là tình thương yêu súc sinh như vậy.
[1:06:17]Cái tình thương yêu cao tột nhất là thương gì? Tình thương cao tột nhất trên đời là thương gì?
[1:06:40]Thì người nào cao nhất thì mình thương. Người nào cao nhất của vũ trụ này mà mình thương được người đó thì đó là cái tình thương ở cấp độ cao cao nhất chứ có gì đâu. Thì ai là người cao nhất của vũ trụ này? Đừng nói thầy Phước Lợi nha, chưa.
[1:07:04]Người nào là người cao nhất trong vũ trụ này?
[1:07:09]Đó là người đã trở thành vũ trụ. Đó là người đã trở thành chân lý của vũ trụ. Đó là người mà cả vũ trụ này không ràng buộc được. Đó là người mà yêu thương được cả vũ trụ này. Đó là người cao nhất của vũ trụ này.
[1:07:30]Và ta phải hiểu về người đó để ta yêu thương người đó, đó là tình thương ở mức độ cao nhất. Mà như ta đã nói vậy, đến cái mức độ mà cao tột đó thì cái thương yêu nó kèm thêm một loại tình cảm đi nữa là loại gì? Sự sự tôn kính. Cho nên đối với Đấng Giác Ngộ, cái Đấng mà đã trở thành pháp giới bao la, cái Đấng mà đã là chân lý của vũ trụ bao la, là Đấng Giác Ngộ, là Đức Phật, thì ta yêu thương Người vô hạn và ta cũng tôn kính Người tuyệt đối. Cái đó chắc như vậy.
[1:08:13]Đến cái mức độ này thì gọi là cái tình cảm đạo đức trong trái tim ta đạt đến sự hoàn hảo. Ta có chưa? Ta đạt đến mức độ này chưa? Ta chưa, vì ta chưa hiểu hết về về Phật. Nhưng ta phải gieo điều đó trong tâm mình. Mỗi ngày vậy, dù chưa hiểu hết về Đức Phật, ta cứ đến trước lễ Phật đài quỳ xuống ta lễ kính Người, nha. Mỗi khi lễ kính Người vậy, nguyện lòng yêu thương Người vô hạn, tôn kính Người tuyệt đối. Dù ta chưa đạt được cái mức độ yêu thương vô hạn, tôn kính tuyệt đối với Đức Phật, nhưng cứ nói như vậy, cứ nói mãi như vậy thì cái tình cảm đó từ từ nó thành
[1:09:06]nó thành tựu dần, thành tựu dần.
[1:09:27]Mà nếu ta thành tựu được cái tâm tôn kính Phật
[1:09:33]tuyệt đối thì chuyện gì xảy ra?
[1:09:43]Chuyện gì xảy ra?
[1:09:57]Nếu ta yêu thương được Đức Phật vô hạn, tôn kính được Đức Phật tuyệt đối thì từ từ bỗng nhiên đạo đức ta phát triển, trí tuệ ta phát triển. Những tội lỗi từ nhiều kiếp của ta tự nhiên được xóa dần, xóa dần. Những cái lỗi lầm của ta mất dần, mất dần. Những thói quen xấu của ta hết dần, hết dần. Và những cái tâm tốt, những ý niệm thiện của ta từ từ nảy nở dần, nảy nở dần. Không có một ngày một bữa đâu, nhưng cứ từ từ, từ từ vậy. Cho đến một ngày, cho đến một ngày mà có một người quen cũ của ta họ gặp lại ta, họ nhìn ta họ ngỡ ngàng. Họ ngỡ ngàng, hồi trước họ gặp mình họ ôm bá cổ mình, họ bắt vai mình, nắm tay:
[1:10:48]"Đi chơi, đi uống nước với tôi nha.", kéo lôi lôi mình, ngày nay họ lại gần mình họ khựng lại liền. Tại vì họ họ ngại liền, vì cái cảm nhận vô hình trong tâm họ mình là một con người khác, vượt hơn ngày xưa. Từng cái ánh mắt, từng cái nụ cười, từng lời nói của mình khác hẳn, không phải là con người mà ngày xưa họ câu vai bá cổ họ lôi đi muốn làm gì làm, không có nữa, hết rồi, con người đó đã chết rồi. Bây giờ trước mặt họ là một con người khác, con người đạo đức, con người hoàn hảo, con người thánh thiện, làm họ phải kính trọng. Họ chưa biết mà mới bất ngờ gặp lại mà trong vô hình họ nhận ra liền.
[1:11:28]Chỉ bởi vì 10 năm qua chúng ta cứ un đúc, huân tập trong tâm mình niềm thương kính Phật vô hạn. Ta thay đổi chính con người mình, mình không hay. Nhiều khi không phải là mình mình cố ý, con người mình từ từ cao thượng, tốt đẹp lên, chính mình cũng không hiểu tại sao. Là nhờ cái công đức của lòng yêu kính Phật tuyệt đối. Nên nói gì nói vậy, tu gì tu, học gì học, có cao siêu gì không cần biết, vui lòng huân tập, giữ gìn, gieo cái cái mầm, gieo cái tâm yêu kính Phật tuyệt đối trong tâm ta từng ngày từng giờ.
[1:12:11]Mọi điều tốt đẹp sẽ từ đây mà mà bắt đầu mà nảy nở như vậy.
[1:12:18]Mỗi một cấp độ tình thương yêu của ta nó có cái nhân quả của nó. Ví dụ như nếu ta thương yêu được gia đình mình thì chuyện gì xảy ra? Ta thương yêu được gia đình mình, ta có trách nhiệm với gia đình mình thì cái điều xảy ra là thường ta sẽ được làm một con người ổn định, tốt đẹp rồi cứ tái sinh làm người thôi, cứ làm con người ổn định, tốt đẹp, không tốt không xấu nhưng mà là cứ là con người. Vì cái tình cảm thương gia đình là một tình cảm trung bình, bắt buộc phải có. Mà nếu không có mình xuống làm thú vật liền à. Còn nếu còn thương được, chăm lo gia đình mình, mình còn được làm người. Đó là một cái nhân quả.
[1:13:00]Còn nếu ta chỉ thương chính mình thì quả báo là gì? Ta đọa liền, địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ liền, ta không còn đáng làm người nữa, như vậy. Còn những người mà thương được cái cộng đồng, láng giềng, cộng đồng rồi họ hàng, bạn bè, đồng nghiệp, đồng đội của ta thì quả báo là gì? Quả báo là gì? Quả báo thường những kiếp sau ta cũng có thể trở lại làm người nhưng là người ở cái đẳng cấp cao: giàu có, khá giả, sung sướng, có nhiều cái uy tín là ta ở tầng cấp cao là như vậy. Còn nếu ta thương được cái đất nước của mình, sẵn sàng hy sinh bảo vệ Tổ quốc, làm điều gì cũng nghĩ tới cả dân tộc, nghĩ tới lợi ích cho nhân dân, cho đồng bào thì cái nhân quả là gì?
[1:13:46]Thì nó có hai loại nhân quả: một là kiếp sau ta lên cõi trời, hai là kiếp sau ta trở thành lãnh tụ. Nhân quả là như vậy. Còn cái người mà yêu thương được cả chúng sinh, đối với cõi trời ta kính trọng, đối với súc sinh, địa ngục, ngạ quỷ thì người ta đều có cái thương xót và phải làm cái gì đó cho cái cái cái thế giới này đúng không, cho thế giới này, cho chúng sinh này hết, từng ngày từng giờ ta sống trong từng hơi thở là vì chúng sinh mà sống, vì thế giới mà sống
[1:14:20]thì người này thường chết lên cõi trời, lên cõi trời và ở rất là lâu. Trên đó ta sẽ gặp được những bậc thánh, ta học tiếp tục được những đạo lý cao siêu để cho tới cái ngày mà cái sự giác ngộ của ta đạt được sự tuyệt đối giống như các vị A-la-hán luôn. Ý là nhân quả là như vậy. Còn nếu mà ta yêu kính Phật thì nhân quả là gì?
[1:14:47]Chắc chắn là ta sẽ đạt được sự giác ngộ. Cho nên cái sự giác ngộ coi vậy chứ lại bắt đầu bằng một cái tình cảm yêu kính Phật. Nên trong kinh Đức Phật hay nói câu này, nhiều khi có cái vị tu hành vất vả, hoàn cảnh cũng khó khăn, nhưng mà khi Đức Phật nhập định, Đức Phật thấy điều kiện để thành A-la-hán cháy đỏ trong tim của nó. À, có cái câu đó trong kinh, trong Nikaya, Phật mới nói: "Điều kiện để thành A-la-hán cháy đỏ trong tim của nó." Cho nên Đức Phật cố gắng độ, mặc dù cuộc đời của vị đó rất là vất vả, khổ sở, thăng trầm, nhưng rồi cuối cùng vị đó sẽ làm sao? Rồi sẽ chứng A-la-hán. Thế nào thế tại sao lại có một cái gọi là điều kiện
[1:15:37]để thành A-la-hán cháy đỏ trong tim của nó? Bởi vì từ kiếp nào đó, vị này đã gặp được một bậc giác ngộ và cũng đã khởi tâm yêu kính tột cùng. Khởi tâm yêu kính tột cùng nhưng trong đó thường kèm thêm cái sự cúng dường, cái thừa sự, sự hỗ trợ, sự phụng sự gì đó, nó kèm thêm với cái tâm yêu kính chứ không phải là ta yêu kính rồi mình nói: "Tôi yêu quá, yêu quá rồi thôi không làm gì.", không được. Ví dụ mình thương gia đình mình thì mình phải có bổn phận chăm sóc chứ, mình thương thế giới thì mình phải có làm gì để lợi ích cho thế giới thì cũng vậy, khi ta yêu kính một bậc giác ngộ thì ta phải lễ lạy,
[1:16:14]cúng dường, ta thừa sự, ta gì gì đó, cái hành động nó kèm theo. Thì vừa là cái tình cảm yêu kính mà vừa là cái hành động, cái hành vi cúng dường thì nó tạo thành một cái mà Đức Phật gọi là điều kiện để thành A-la-hán cháy đỏ trong tim của nó. Rồi đi từ kiếp này qua kiếp kia, cuộc đời có thể thăng trầm, đôi khi cũng phạm lỗi lầm, nhưng mà điều kiện nó cứ nằm đó hoài như một cái ngọn đèn để trong chiếc ghè. Trong kinh nó gọi: "Như ngọn đèn để trong chiếc ghè", chiếc ghè là cái lu á. Nhìn bên ngoài thì chỉ là cái lu, nhưng trong cái lu đó có cái ngọn đèn đang thắp. Như ngọn đèn để trong cái ghè, điều kiện để thành A-la-hán cháy đỏ trong tim của nó.
[1:16:58]Và Đức Phật độ đúng là một ngày sau là đắc đạo. Chúng ta cũng vậy. Ta có chín tầng bậc để yêu thương. Nhưng mà khi ta yêu được ở tầng bậc thứ chín, ta yêu kính được Đức Phật, các vị A-la-hán, các vị Bồ Tát với tình yêu thương vô hạn, bỗng nhiên trong tim ta xuất hiện một một đốm lửa, một ngọn đèn như là một chiếc đèn trong trong chiếc ghè. Cái ngọn đèn đó sẽ đi với ta qua nhiều kiếp luân hồi, chứ không phải là nhanh đâu, đi qua nhiều kiếp luân hồi. Có khi ta cũng vấp ngã, có khi ta cũng khó khăn, vất vả nhiều thứ, nhưng cái ngọn đèn ở trong tim ta cứ cứ cứ cháy âm ỉ âm ỉ, cháy mãi cháy mãi cho đến cái ngày đủ
[1:17:42]điều kiện bùng lên thành một ánh sáng giác ngộ chiếu trùm cả trời đất. Đó là như vậy. Nên cái tình yêu kính đối với Đức Phật, đối với các vị A-la-hán là điều rất quan trọng. Nhiều khi ta đến ta lạy Phật, ta cầu nguyện thôi à chứ ta không có lòng yêu kính. Đây là điều mà ta bị thiếu mất cái mất mức độ tình yêu thương thứ thứ chín á. Nhớ như vậy. Nhiều khi mình tới mình cúng Phật, cúng thầy, bỏ tiền vô cái thùng công đức, rồi lạy Phật toàn cầu chuyện gì cho cá nhân, cầu tào lao không à. Chứ lẽ ra lúc đó ta quỳ lạy Phật với lòng yêu kính vô hạn thì ngọn đèn trong chiếc ghè bắt đầu sáng lên trong tim ta và sẽ đi theo ta từ kiếp này sang kiếp khác. Nhưng mà rất uổng.
[1:18:31]Lạy Phật thì có thấy có lạy Phật á, thấy hai ba ngày tới vô chùa lạy Phật một lần á, nhưng mà không khởi được cái tâm yêu kính Phật mà chỉ cầu nguyện chuyện cá nhân, rất là uổng. Rồi đi Phật càng đi chùa càng lâu thì cái cá nhân ích kỷ nó càng càng nhiều. Rồi tự nhiên về nhà nói: "Cái bà đó bả đi chùa mà ác thấy mồ, bả đi chùa bả ích kỷ thấy mồ, bả đi chùa bả nói bậy nói bạ không." Cái người ta cười cái chùa, người ta cười cái chùa, mà cười vô tình cười chùa trong khi chùa có ông thầy trụ trì thì tội nghiệp oan cho thầy của ta. Thầy ta đâu có đâu có kêu cái sự ích kỷ cá nhân, nhưng mà vì ta. Nên vì vậy, khi ta đi chùa nhớ khởi được cái tình yêu thương ở cấp độ cao:
[1:19:15]yêu thương thế giới này, yêu thương đất nước này, yêu thương chúng sinh này, yêu thương các muôn loài và đặc biệt là yêu kính Phật vô hạn để cho ngọn đèn trong chiếc ghè của chúng ta bắt đầu bốc lửa âm ỉ âm ỉ nha, như vậy.
[1:19:37]Từ cái tình
[1:19:41]thương gia đình cho tới cái tình yêu thương thế giới, chúng sinh vậy.
[1:19:48]Để có được cái tình thương đó như vậy thì ta phải làm sao? Ta phải diệt trừ cái tâm ích kỷ của mình. Vì nếu ta còn thương mình, chỉ lo cho mình, ta không thương ai được. Để có thể tiến bộ từ cái thương gia đình lên tới thương cái cộng đồng, lên tới đất nước, thế giới, chúng sinh, vân vân, thì buộc phải diệt trừ cái tâm vị kỷ. Mà để diệt trừ cái tâm vị kỷ đó là một cuộc đấu tranh sống chết, chứ không có đấu tranh mà lấp lửng, lơ mơ, sơ sài, hời hợt. Đó là một cuộc chiến đấu cực kỳ vất vả và quyết liệt. Chiến đấu với cái bản ngã của mình, chiến đấu với sự ích kỷ của mình, đó là cuộc chiến đấu vô cùng khó khăn.
[1:20:35]Mà phải chiến đấu cho bằng được, phải chiến đấu cho chiến thắng. Chứ không có buông xuôi, không hời hợt, không sơ sài. Chiến đấu cho bằng được. Những ai thường là chiến thắng trong một cuộc chiến? Ta thường nghĩ mấy người dữ.
[1:20:54]Cãi không ai cãi lại, đánh không ai đánh lại là cái người dữ. Nhưng mà ngược lại trong cuộc chiến đấu với sự ích kỷ này để đạt được những cái mức độ tình yêu thương này, thì cái người dữ coi chừng lại thất bại, mà những người hiền, những người hiền lành lại sẽ là những người chiến thắng. Ta phải diệt trừ cái bản ngã của mình. Mà để diệt trừ bản ngã của mình thì phải làm cái gì? Vô số công hạnh tu theo Bát Chánh Đạo, từ những suy nghĩ đúng, việc làm đúng và phải ngồi thiền cho đúng cách để cho lắng tâm mình trong thanh tịnh. Đó là lý do Đức Phật đắc đạo nhờ thiền định, cả một đời Đức Phật dạy về thiền định,
[1:21:36]và ngày hôm nay chúng ta nối truyền Đức Phật, giữ gìn mạng mạch của Phật pháp cũng phải quyết tâm tu tập thiền định để lắng tâm cho thanh tịnh. Trong cái tâm thanh tịnh đó ta kiểm soát được cái bản ngã, sự vị kỷ của mình, diệt trừ nó đi.
[1:21:54]Vừa là đạo đức, vừa là trí tuệ, vừa là phúc, vừa là công đức, đủ thứ hết. Và cái lõi là thiền định, ta mới có thể diệt trừ được cái tâm vị kỷ. Và nhờ diệt trừ cái tâm vị kỷ này, tình thương yêu của chúng ta càng ngày càng rộng mở, càng sâu sắc. Cho đến khi nào mà ta có thể yêu kính được Phật vô hạn, vô biên thì ngày đó ngọn đèn trong chiếc ghè của chúng ta bốc cháy, nha.
[1:22:25]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:22:33]Đỡ đỡ thầy.
[1:22:43]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thượng tọa Thích Chân Quang, trải qua một tiếng rưỡi đồng hồ, đạo tràng chùa Từ Quang chúng con toàn thể chư thiện nam tín nữ Phật tử nói chung và Phật tử Cà Mau nói riêng, chúng con rất là đầy đủ phúc duyên được lãnh hội những lời pháp âm vi diệu của Thượng tọa đã truyền trao cho chúng con. Chúng con lấy đó làm tư lương trên bước đường tu nhân học Phật. Và chúng con thành thật tri ân tấm lòng cao quý của Thượng tọa đã quang lâm về đạo tràng chùa Từ Quang đường xá xa xôi, Phật sự đa đoan, nhưng cũng thương tưởng cho Phật tử chúng con vùng sâu, vùng xa cuối miền đất Việt.
[1:23:56]Và chúng con thay mặt cho chư thiện nam tín nữ Phật tử cũng như chư tôn đức tăng ni tại bổn tự, xin kính chúc Thượng tọa pháp thể khinh an, chúng sanh dị độ. Và chúng con mong rằng ngày nào đó đầy đủ duyên lành, Thượng tọa quang lâm trở về chùa Từ Quang chúng con một lần nữa. A Di Đà Phật.
[1:24:33]Nguyện đem công đức này, hướng về khắp tất cả,
[1:24:49]đệ tử và chúng sanh,
[1:24:58]đều trọn thành Phật đạo.
[1:25:18]Quý Phật tử chúng ta chắp tay trang nghiêm để cung thỉnh Thượng tọa hồi quy khách đường nghỉ ngơi.
[1:25:41]Xin thông báo, quý Phật tử nào có muốn vấn an Thượng tọa Pháp sư, xin được nán lại một ít phút để theo sự hướng dẫn của các bạn thanh niên. Xin thông báo lại, quý Phật tử muốn vấn an Thượng tọa Pháp sư, xin quý Phật tử chúng ta cùng nán lại theo sự sắp xếp của các bạn thanh niên để chúng ta được vấn an Thượng tọa.
[1:26:18]Việt Nam nước non hùng vĩ. Hồn thiêng lướt qua bụi mờ. Cờ thiêng
[1:26:34]đã bay rực trời, nghìn sau cháu con một lòng.
[1:26:46]Tổ quốc ơi, ghi sâu nơi đáy tim, cùng
[1:26:57]nắm tay thương nhau trọn kiếp này. Niềm ước mong chung xây đời sống đẹp tươi, thề quyết tâm hy sinh giữ yên biển trời.
[1:27:14]Dù sóng gió ghé vai vào gánh gồng. Người Việt Nam ước mong ngày thái bình. Lòng sắt son dâng hiến cho tổ quốc. Tiếng quê hương vang reo gọi ta.
[1:27:36]Ánh dương hồng rạng ngời mai sau. Cờ Việt Nam soi sáng
[1:27:48]tim ta. Việt Nam nước non hùng vĩ.
[1:28:06]Hồn
[1:28:17]thiêng lướt qua bụi mờ. Cờ thiêng đã bay rực trời, nghìn sau cháu con một lòng.
[1:28:33]Tổ quốc ơi, ghi sâu nơi đáy tim, cùng nắm tay thương nhau trọn kiếp này.
[1:28:44]Niềm ước mong chung xây đời sống đẹp tươi, thề quyết tâm hy sinh giữ yên biển trời.
[1:28:55]Dù sóng gió ghé vai vào gánh gồng. Người Việt Nam ước mong ngày thái bình.
[1:29:09]Lòng sắt son dâng hiến cho tổ quốc.
[1:29:20]Tiếng quê hương vang reo gọi ta. Ánh
[1:29:34]dương hồng rạng ngời mai sau. Cờ Việt Nam soi sáng
[1:29:51]tim ta.