[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nay chúng ta nghe tiếp theo về mười hạnh Phổ Hiền. Bữa nay là thứ mấy nhỉ? Hạnh thứ năm ha? Hạnh gì? Ngũ giả tùy hỷ công đức. Thường á, ví dụ như là
[0:18]à ta biết luật nhân quả. Gieo nhân gì gặt quả nấy. Ai làm phước thì được niềm vui. Ai làm tội thì sau này chịu nhiều đau khổ, phải không ạ? Mình biết như vậy. Hiểu vậy rồi, á thì khi mà ta thấy một người làm điều ác thì ta nghĩ gì?
[0:43]Thường ta thấy người làm điều ác thì ta ghét, phải không ạ? Ta ghét. Đó là tâm lý của tất cả mọi phàm phu. Nên khi thấy người ta làm điều ác, người ta giết người, cướp của, chửi mắng, làm những điều đê tiện, bỉ ổi trên đời này ta đều ghét, thù ghét, ghét bỏ, khinh bỉ, thì ta là thuộc loại phàm phu.
[1:10]Còn những người nào mà khi thấy người ta làm điều ác mình nhìn thấy tới quả báo người ta luôn, biết luôn cái quả báo. Mình thấy ổng giết người tàn bạo, bây giờ bị tử hình, kiếp sau còn chịu nhiều đau khổ nữa. Chết không được làm người vì cái tâm xấu xa đến mức độ đó, giết người vì mình không yêu quý đời sống con người thì đâu có đầu thai làm người nữa. Đầu thai cái gì đó thôi. Thì nghĩa là khi thấy người ta làm mình thấy luôn cái quả báo người ta thì mình khởi tâm gì? Khởi tâm gì? Thương xót, phải không à? Nên mình đây là cái cách nhau giữa trời và đất, cách nhau giữa đỉnh núi và vực thẳm. Hai cái tâm trạng này ngược hẳn nhau luôn.
[1:55]Thấy người ta làm điều xấu, ghét. Thấy người ta làm điều xấu, tội nghiệp, nhìn thấy quả báo luôn. Hai cái khác nhau. Mà cái hai cái khác nhau nó cách xa lắm, cách như là đỉnh núi và vực thẳm vậy. Cho nên khi chúng ta bị nhìn thấy cái người làm điều xấu rồi chúng ta khởi tâm khinh ghét. Rồi khi thấy cái người làm điều xấu mà ta khởi tâm thương xót, chuyển từ cái tâm này qua cái tâm kia mất bao lâu? Tu mất bao lâu mới chuyển được? Tu mất bao lâu?
[2:30]Tu cho đàng hoàng phải ba năm. Tu có thông minh á, cái người rất thông minh thì mới chuyển cái tâm này qua cái tâm kia mất ba năm. Còn nếu không, đi hết một đời người cứ lình xình lình xình không đổi được. Còn người nào hôm nay mà nghe thầy nói này làm được liền thì người này đời trước đã tu nhiều rồi. Cho nên nghe gợi ý nhắc nhớ lại liền, vì ngày kiếp xưa mình đã từng tu cái cái này. Thấy người ta làm điều sai, nhìn luôn tới quả báo và thương xót. Nghe thầy nói hiểu được, làm được liền thì người này đã tu nhiều rồi, thì nên vui mừng. Còn mà nghe thầy nói rồi vẫn lơ ngơ lơ ngơ chưa làm được, bắt đầu bây giờ mới tu thì cố gắng thì phải ba năm mới đạt được cái tâm này.
[3:11]Nên giữa cái tâm mà thấy người ta làm điều xấu khinh ghét với thấy người ta làm điều xấu mà mà tội nghiệp, đổi từ tâm này qua tâm kia xa lắm á, chứ không phải là dễ đâu. Rồi bây giờ thầy hỏi tiếp nè. Thế thì cái số việc xấu ác mà chúng sinh làm trên đời này á, tính ra là nhiều hay ít? Nhiều hay ít? Nhiều là nhiêu?
[3:41]Nhiều là nhiêu? Vô số, vô biên, vô lượng không tính kể được, phải không ạ? Không tính kể được. Nếu ta hiểu như bây giờ ta ngồi đây trong cái bình an, trong một buổi sáng Chủ nhật đẹp trời, trong cái khung cảnh đầy đạo vị, huynh đệ chung quanh ta ai cũng là những người có đạo tâm, mình thấy cuộc sống rất là hạnh phúc, bình an. Nhưng nếu mình tưởng tượng, hình dung ra cái thế giới đang xảy ra những điều xấu ác gì, lúc đó ta hình dung ra được cái con số xấu ác mà con người đang làm không?
[4:19]Chỗ này đang giết nhau, chỗ kia họ đang phá hoại môi trường, chỗ nọ những người mưu mô, hiểm độc, bỉ ổi đủ thứ chuyện trên đời hết, phải không à? Trong cùng một giây phút chúng ta đang ngồi đây thì biết bao nhiêu chuyện xấu ác đang xảy ra, đang xảy ra. Và cứ một giờ trôi qua như vậy thì vô số, vô số những chuyện xấu ác đang xảy ra trên trên cuộc đời này.
[4:44]Mà nếu mà hiểu hết như vậy thì cái tâm mà ta xót thương chúng sinh á thì phải bao nhiêu mới đủ? Bao nhiêu mới đủ? Không không biết làm sao mà mà tính được. Cho nên cái xót thương đó nếu mà nó động nó thành cảm xúc thì trái tim mình không đủ để chứa vì nó nhiều quá. Cho nên đây chỉ là một ý niệm thôi. Chúng ta chỉ có một ý niệm nhẹ nhàng, rất là tội nghiệp cho những chúng sinh mà cứ đang gây nên những điều tội lỗi xấu ác, vì những điều tội lỗi xấu ác đó sẽ đẩy họ đi vào cái cảnh khổ, hiểu như vậy. Nhưng rồi ngược lại,
[5:32]ngược lại, khi ta thấy một người làm nên một điều thiện, lành, tốt đẹp
[5:41]thì ta nghĩ gì? Đó, cũng chia làm hai đó. Cũng chia làm hai. Chia làm hai, cái người thứ nhất khi thấy người ta làm một việc tốt thì nghĩ gì trong đầu?
[5:57]Không, vui mừng là hạng thứ hai rồi. Còn hạng phàm phu á thì làm gì? Đúng rồi, đố kỵ, ganh tị. À ví dụ bây giờ mình không có đi lượm rác được, thấy người ta tự nhiên cứ sáng sáng người ta đi người ta nhặt rác ngoài đường ờ cho đường phố sạch đẹp. Hoặc là mình không có bố thí được, thấy có người cứ chiều chiều mở cửa nhà ra cái xách giỏ bánh mì đứng đó coi coi mấy người nghèo đi qua lại lại phát. Thì người ta làm điều thiện mình làm không được. Thấy người ta làm được cái người ta thấy hỏi, "Ủa, ở bên cạnh nhà chị, ông đó ổng bán bán bánh mì hả?" Nói, "Úi, đồ đạo đức giả mà." Mình đố kỵ, mình không hoan hỷ, tức là thấy làm việc tốt, lòng mình không có ai tốt hơn mình.
[6:44]Tâm đó là tâm phàm phu. Thì mình biết trước cái người mà khởi tâm phàm phu đó rồi đi về đâu biết rồi đó ha? Đi về đâu? Còn cái người thứ hai mà khi thấy người khác làm việc tốt là khởi tâm gì? Khởi tâm gì? Mấy ngàn năm qua ta đọc kinh Phật thì có cái chữ là tùy hỷ, phải không ạ? Tùy là theo, hỷ là vui, vui mừng theo. Là khi thấy người khác làm được việc thiện, ta vui mừng theo gọi là tùy hỷ. Và hôm nay ai đến chùa cũng biết là à hôm nay chắc thầy giảng là ngũ giả tùy hỷ công đức, thấy ai làm việc tốt cái mình tùy hỷ theo. Vậy mình biết bài rồi chứ gì? Xin thưa chưa, không phải. Vì ngày xưa chưa có cái từ ngưỡng mộ nha, cho nên dùng đỡ cái từ tùy hỷ.
[7:44]Người nào hiểu là khi thấy cái việc làm tốt của người khác mà lòng mình ngưỡng mộ thì người này thầy mới cho 10 điểm, đó.
[7:59]Đa số ta dừng lại ở chỗ gì? Tùy hỷ, vui thôi. Nên cái tùy hỷ vui cũng là một cái phước nhưng chưa đủ mạnh. Chưa đủ mạnh là vì sao? Vì thế này. Ví dụ bây giờ ta thấy một cái người đó họ họ họ trồng rừng đi. Ví dụ ta nghe trên viện có cái ông đó ở Phi Châu, mấy chục năm trời ổng cứ lặng lẽ ổng đến chỗ mà cái đất hoang hóa rồi ổng đi trồng rừng. Rồi 40 năm sau, ngày hôm nay thành những khu rừng lớn, rừng già. Rồi báo chí tới đưa tin lên, ta đọc cái tin đó, thì ta xuất hiện cái tâm vui mừng tùy hỷ hay tâm ngưỡng mộ?
[8:47]Hả? Đó đó đó, chỗ này đó. Đa phần ta đều khởi tâm ngưỡng mộ, đúng không à? Đa phần. Khi đọc cái bài báo đó, đa phần ta đều khởi tâm ngưỡng mộ chứ không phải tùy hỷ. Vì tùy hỷ vẫn là đạo đức ở mức độ thấp, mà cái ngưỡng mộ cái việc làm tốt của người khác mới là đạo đức ở mức độ cao. Mà phải ngưỡng mộ thì nó mới đủ nhân quả để sau này ta làm được những điều đó giống như họ. Còn tùy hỷ không đủ. Cái nhân quả nằm ở chỗ này, nó tinh tế ở chỗ này. Ví dụ bây giờ ta nghe nói là có một bác sĩ cả một đời tận tụy vì bệnh nhân, vừa chữa bệnh, vừa lập cái cái cái bệnh án, vừa nghiên cứu, đúc kết kinh nghiệm rồi báo cáo lên ở các tạp chí, các hội thảo.
[9:42]Tức là vừa chữa bệnh, chăm sóc thực tế, vừa rút kinh nghiệm để truyền lại kinh nghiệm cho người sau mình còn hay hơn mình. Cả một đời ổng như vậy, ổng làm tận tụy mà không màng tới danh lợi. Cái mình tới ngày ổng già rồi mọi người mới yêu quý, mới ca ngợi công lao của ổng. Ta nghe câu chuyện đó ta khởi tâm gì? Ngưỡng mộ, đúng không à? Nên khi ta khởi tâm ngưỡng mộ,
[10:08]tức là ta đạt được đạo đức đúng mức. Còn ví dụ mình nghe câu chuyện mình thấy vui vui, "Ờ hay ha, hay ha", thì đạo đức ta vẫn còn còn kém lắm. Cái ngưỡng mộ cái điều tốt nó là một cái tình cảm mạnh hơn cái cái vui mừng theo.
[10:29]Mà để có được cái tình cảm mạnh hơn đó, cái đạo đức ta phải nhiều hơn, dày hơn. Mà khi ta ngưỡng mộ như vậy thì ta mới có cái nhân, không biết kiếp nào, sau này ta cũng sẽ làm nên được những công trình như thế, ta cũng sẽ trở thành những con người tận tụy, vị tha vì người như thế. Như ta ngưỡng mộ cái ông trồng rừng, kiếp nào đó ta cũng sẽ thành tựu được những cái công trình, những cánh rừng, những công việc về môi trường đẹp như thế. Ta ngưỡng mộ một ông bác sĩ tận tụy cả đời vì con người, thì sau này ta cũng sẽ sao? Ta cũng sẽ tự nhiên mình sống một cái cuộc đời mà có nhiều cái đóng góp, cống hiến như thế.
[11:13]Nhưng phải có tâm ngưỡng mộ, mà ngưỡng mộ đậm, dày thì mới thành tựu được cái nhân quả đó. Hoặc là bây giờ, như bây giờ quý Phật tử thấy thầy ngồi đây giảng Pháp,
[11:29]Có ngưỡng mộ tí xíu nào không à?
[11:39]Mà khi ta khởi tâm ngưỡng mộ vì cuộc đời đẹp đó, nó đẹp, ráng mà ngưỡng mộ nha, để sau này mình cũng đăng đàn thuyết pháp. Cái quan trọng là cái đó đó, nên khởi cái tâm ngưỡng mộ. Thì ví dụ trong đây mà có hai cái là hai người giống như như thầy nói đi, chia làm hai: thấy thầy ngồi thuyết pháp, cái hạng người thứ nhất là ganh tị. Có không kìa?
[12:08]Thì cái người mà muốn gièm thầy á thì lại sao? Lại không giảng được. Cái đố kỵ làm cho mình không thành tựu được cái công đức như người khác. Còn ví dụ ngồi ở dưới mà ngưỡng mộ thầy, vài ba kiếp nào leo lên đăng đàn thuyết pháp á. Nó là vậy thôi. Ví dụ bây giờ thầy ngồi đây cũng chỉ vì cái gì? Kiếp xưa thầy, thầy cũng ngưỡng mộ những bậc Thánh nào đó, nên bây giờ thầy cũng ngồi chình ình đây chứ không phải hay ho gì. Chỉ vì có tâm ngưỡng mộ, đúng không? Vậy thôi chứ không có gì. Nhưng chưa, nhưng mà ngồi chình ình đăng đàn thuyết pháp vậy mà quan trọng giảng có hay hay không nữa. Đúng không à?
[12:50]Ví dụ ngồi chình ình trước mặt người ta cũng thuyết mà dở thì sao? Cũng chết, tức là mình giết sạch mọi người. Cho nên giảng mà phải hay thì nó cần cái nhân gì nữa để mình giảng hay nữa?
[13:05]Ví dụ thấy người ta thuyết pháp mình ngưỡng mộ thì mai mốt mình cũng thuyết pháp. Nhưng mà quan trọng làm sao để giảng hay? Chứ lên thuyết pháp mà thuyết pháp dở thì cũng như không, mất thời giờ, mất công sức mà làm cho người ta mệt mỏi, chán nản, người ta bỏ đi chùa luôn nữa. Thì phải gieo nhân gì để được đăng đàn thuyết pháp rồi mà phải giảng hay? Gieo nhân gì? Bí mật. Bí mật, mọi người cứ mà nghiên cứu nha, rồi cứ nghiên cứu rồi tuần tới rồi mình nói sau. Chứ cái mà thuyết pháp hay là một bí mật rất là lớn, không có đơn giản chút nào nha. Đó, nãy giờ mình nói vòng vo Tam Quốc nói đi nói lại
[13:53]bắt đầu bây giờ mới trở lại Bồ tát Phổ Hiền. Bồ tát Phổ Hiền ngài có đưa ra 10 cái hạnh để mà dạy dỗ cho những vị Bồ tát, những người mà tu theo hạnh Bồ tát thì thực hiện 10 cái hạnh này thì sẽ thành tựu được cái công đức rất là lớn của Bồ tát. Thực ra Bồ tát thì không phải chỉ có 10 hạnh đâu, Bồ tát là vô lượng hạnh, nhưng mà ngài nêu ra 10 cái hạnh mà ngài coi là quan trọng nhất. Và có những cái hạnh mà rất là lạ, như là cái ngũ giả tùy hỷ công đức này rất là lạ nè. Là cái hạnh nó chỉ là một cái tâm niệm thôi mà ngài xem là một cái hạnh Bồ tát rất là lớn rồi đưa vào cái 10 hạnh này. Mà nó chỉ là một cái ý niệm thôi à.
[14:38]Ví dụ bây giờ nói cái hạnh mà quảng tu cúng dường nó mới khủng khiếp, đúng không à? Đem hết cuộc đời của mình, đem hết tài sản của mình, đem hết công sức, thậm chí đem máu mình ra để mà cúng dường. Thì cái việc đó là một cái hạnh rất là lớn, nó đáng đúng là cái hạnh của Bồ tát vĩ đại. Nhưng mà riêng tới cái ngũ giả tùy hỷ công đức này chỉ là một ý niệm nhỏ, nhưng mà ngài xem đó là một cái công hạnh rất lớn của Bồ tát. Cho nên chúng ta không được coi thường là vậy, chỉ là một ý niệm nhưng mà ý niệm này thay đổi cuộc đời mình, ý niệm này định hướng cái tương lai của mình. Chỉ là một ý niệm này thôi:
[15:16]ngưỡng mộ Phật. Ngũ giả tùy hỷ công đức tức là ngưỡng mộ Phật, chỉ vậy thôi. Mình nói: "Ngưỡng mộ ăn thua gì, con là tôn kính tuyệt đối luôn", phải không? Từ nào giờ là mình là học cái hạnh là tôn kính Phật tuyệt đối, thì đương nhiên trong cái tôn kính Phật tuyệt đối đó đã có bao gồm luôn tâm tâm ngưỡng mộ, đúng như vậy. Cho nên bây giờ chỉ nói cái ngưỡng mộ thì chẳng lẽ nhỏ hơn? Phải, ngay cái hạnh đầu tiên là gì? Nhất giả lễ kính chư Phật. Thì đã tôn kính Phật đến mức độ tuyệt đối rồi thì đương nhiên là ngưỡng mộ Phật. Nhưng ở đây ngài Phổ Hiền lại bày ra, tách ra, lấy ra trong cái tâm mà tôn kính Phật đó một cái tâm ngưỡng mộ Phật.
[16:09]Vì sao vậy? Bởi vì ngài muốn cho chúng ta thành tựu được vô số những công đức tốt đẹp như một viên kim cương mà tất cả mọi mặt đều đẹp, ý là như vậy. Nên khi ngưỡng mộ Phật á thì ngài mới dùng cái đạo nhãn của một bậc Bồ tát nhìn Phật trong vô lượng kiếp xưa. Chứ không phải là ngưỡng mộ Phật chỉ là cứ nhìn hình ảnh Phật trong hiện tại hào quang chiếu sáng rồi thuyết pháp vân vân mà gọi là ngưỡng mộ, không có, mà ngài ngưỡng mộ Phật là ngài bằng cái đạo nhãn nhìn Phật trong vô lượng kiếp trước. Từ lúc Đức Phật mới phát tâm hồi xa xưa, từ lúc mà hi sinh những điều nhỏ nhặt, từ lúc mà quỳ xuống đảnh lễ một bậc Thánh nào đó,
[17:04]là từ lúc hi sinh cả thân mạng mình để mà đôi lúc cứu đói cho một chúng sinh cũng tầm thường, vân vân. Đó là ngài nhìn thấu suốt hết, và
[17:15]trong cái cái nhìn thấu suốt trong vô lượng kiếp đó thấy được vô số công hạnh của Phật từ cái nhỏ nhỏ đó mà ngài ngưỡng mộ đầy đủ.
[17:28]Và cái tâm ngưỡng mộ này trở thành cái công đức cho ngài trong đầy ắp trong vô lượng kiếp sau.
[17:38]Mà một cái phẩm chất để một con người từ cái tầm thường trở nên vĩ đại, điều ta không ngờ được nó lại bắt đầu bằng cái tâm ngưỡng mộ.
[17:57]Đây là cánh cửa, đây là chìa khóa cho mọi điều.
[18:04]Ví dụ bây giờ ta nghe nói cái ông đó ổng được giải Nobel, à cái ta mới lý giải nguyên nhân, thì đa phần cái nguyên nhân mà ta lý giải cho rằng ổng đạt được cái giải Nobel đó là vì cái gì?
[18:24]Bởi vì ổng cần cù, đúng không à? Ổng chăm chăm, tận tụy, miệt mài, cho nên có ngày rồi ổng khám phá ra được một cái gì đó, à ổng khám phá được điều gì đó rồi cái cái ủy ban giải Nobel đi mò mò mò mò tìm thấy cái công trình này coi bộ hay cái cho ổng giải Nobel, mình kết luận là cái nguyên nhân là do ổng cần cù, miệt mài, tận tụy. Không ai thấy được rằng cái con đường, cái chìa khóa đầu đường, cái chìa khóa mà để ngày nay ổng được cái giải Nobel chính là cái tâm ngưỡng mộ của ổng ở một kiếp nào đó với một công trình, một vĩ nhân, một danh nhân nào đó. Cái tâm ngưỡng mộ là cánh cửa, là chìa khóa,
[19:13]là đầu đường để chuyển một con người tầm thường trở nên vĩ đại. Mà cái tâm đó có tốn tiền không à? Không tốn một đồng nào, cái đó mới là cái hay. Ví dụ như ta tu cái hạnh quảng tu cúng dường, có khi mình còn phải bố thí cả máu, phải không à? Ở đây có ai đi hiến máu không? Có, phải không? Đó. Mà máu là cái gì? Máu thịt mà, ghê lắm phải không à? Máu thịt là cái gì mình quý vô cùng, vậy mà vì cái lòng yêu thương cuộc sống, yêu thương con người mình dám hiến máu.
[19:49]Cái đó là một cái hi sinh, một cái cái sự đóng góp rất là lớn, rất đáng ca ngợi. Để làm được cái công đức ta phải tốn kém, nhưng trong cái tâm mà ngưỡng mộ này ta không tốn một đồng nhỏ,
[20:07]nhưng nó lại là cái chìa khóa để thay đổi cuộc đời ta đi về nơi cao thượng. Nên ai hiểu được điều này rồi nên quyết mà tu cái tâm ngưỡng mộ. Mà ta muốn cho ai tốt lên, ta cũng cố gắng xây dựng cho người đó có được cái tâm ngưỡng mộ. Cực kỳ rẻ mà cực kỳ hiệu quả, cái hay là nằm chỗ này. Mà để có được cái tâm ngưỡng mộ thì ta làm sao?
[20:43]Vì tuần sau thầy ra ngoài Hà Nội thầy giảng tiếp cái loạt bài về năm ấm. Lần này thầy cũng giảng về cái đề tài tình cảm. Thì ngưỡng mộ cũng là một loại tình cảm. Mà tình cảm là gì? Thì xin thưa, không bao giờ định nghĩa được. Ta chỉ hiểu những biểu hiện của nó thôi, chứ không bao giờ ta định nghĩa được. Ví dụ nói yêu là gì? Không bao giờ định nghĩa được. Ghét là gì? Không định nghĩa được. Nhưng biểu hiện nó hiện ra thì ta thấy và biết: À, đó người này đang ghét người kia, người kia đang yêu người nọ vì có những biểu hiện như vậy. Đó. Nói ơ biểu hiện sao? Đó, thấy người ta đi đâu quỳ quỳ lết theo, đó là yêu.
[21:23]Còn thấy người ta ở đâu thì cái ngoe ngoảy ngoe ngoảy bỏ đi, đó là ghét. Tức là mình nhìn biểu hiện để mình hiểu là tình cảm, chứ còn thế nào là cái tâm yêu, thế nào là tâm ghét không bao giờ định nghĩa được nha. Xuân Diệu đã định nghĩa rồi mà thất bại: "Làm sao định nghĩa được tình yêu?", phải không? "Có nghĩa gì đâu một buổi chiều, nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt, màng mây nhè nhẹ, gió hiu hiu." Đó, đại khái ổng còn thua mà, mình sao định nghĩa được. Cũng giống như hố đen, không bao giờ ta thấy, ta không bao giờ nhìn thấy được hố đen, nhưng mà khi ta thấy có những vật thể nó bị cuốn hút bởi cái hấp dẫn lạ thì người ta đoán ờ ở trong trung
[22:04]tâm đó có một cái hố đen, chứ hố đen không nhìn thấy được. Thì tình cảm ngưỡng mộ là gì ta cũng không định nghĩa được nha. Ta ngầm hiểu với nhau. Khi mà ví dụ thầy nói chữ ngưỡng mộ, mọi người mở miệng nói chữ ngưỡng mộ thì ta hiểu rồi. Coi như ta hiểu, chứ còn đừng bắt thầy định nghĩa vì không định nghĩa được. Mình tự hiểu, ngầm hiểu, coi như đã hiểu vậy thôi. Thì nhưng làm thế nào để có được cái tâm ngưỡng mộ?
[22:35]Làm thế nào để có được cái tâm ngưỡng mộ? Vậy chứ không dễ à nha. Bởi nãy thầy nói á khi ta thấy người làm việc thiện mà ta đố kỵ, ta thấy người làm việc thiện mà ta ngưỡng mộ, đổi từ cái tâm này qua cái tâm kia, người thông minh mất ba năm. Rồi bây giờ làm sao đổi? À! Bây giờ nghe thầy đây, nghe bí quyết đây. Có hai trường hợp. Ví dụ bây giờ thầy kể như thế này, thầy kể như thế này, mọi người nhìn vào tâm mình nha. À, thầy kể câu chuyện thế này. Thầy kể ở bên nước nọ,
[23:19]ừ có một cái cái ông bán phở,
[23:24]à ổng sống với đứa con gái. Người vợ đã mất, ổng ở vậy, ổng không đi bước nữa vì sợ cảnh mẹ kế con chồng. Cho nên muốn thôi giữ cho con mình êm ấm, rồi hai cha con đùm bọc với nhau. Gia đình không phải giàu có. Rồi ổng nuôi dạy đứa bé cho nó đàng hoàng, nó có đạo đức. Rồi khi mà đời sống tương đối ổn định, rồi chắt chiu, tiết kiệm thì ổng dư chút chút. Khi ổng dư chút chút đó ổng hay giúp người. Tức là ổng không tích lũy lắm, cũng hơi hơi tích lũy thôi, nhưng mà ổng tin vào cái nhân quả, tin vào điều thiện, nên ổng dạy con ổng làm phước từ bé và ổng tin rằng cái phước của nó mới dẫn dắt cuộc đời của nó,
[24:19]chứ không phải cái tài sản của ổng mà bảo đảm cho nó. Ổng hiểu, ổng suy nghĩ rất là đúng. Cho nên khi mà mỗi khi dư được chút tiền, chút tiền thì ổng hay giúp người, làm phước trong làng trong xóm chứ ổng không làm được gì lớn tại ổng không phải giàu lắm. Đôi khi thấy đứa bé đi học nó chạy ngang, ổng nhìn quần áo rách rách vậy ổng để ý, ổng mua một bộ đồ khi mà buổi chiều nó quay trở đi học về ổng kêu ổng cho cái áo, vậy thôi. Lâu lâu làm được việc chút, sống cả đời như vậy. À rồi ví dụ như nghe tin cái người kia, gia đình người nọ bữa nọ có người bệnh thì ổng cũng không có đủ tiền để mà cho hết, nhưng mà ổng cũng kêu đứa con gái:
[24:59]"Mày đem lại ít tiền lại phụ cái bà Hai đó con, coi bả có mua thuốc gì thì mua." Vậy thôi, tức là những điều ổng làm quanh cuộc đời ổng cũng nhỏ nhỏ, chút chút vậy thôi. Rồi cho đến khi mà về già, đứa con gái lớn lên nó học hành xong lấy chồng thì ổng già, ổng không làm gì được nữa rồi ổng vô chùa ổng tu. Ổng tu và rất là tiến bộ, đến khi chết ổng báo trước ngày chết rồi ổng ra đi. Mình nghe cuộc đời đó mình nghĩ gì?
[25:30]Nghe vậy tâm mình nghĩ gì? Mình thấy gì khởi lên trong tâm mình? Có ngưỡng mộ không? Có nhiều người cũng không gật đầu kìa. Có ngưỡng mộ không?
[25:45]Rồi, một một ví dụ coi như thành công. Bây giờ thầy kể một cái ví dụ thứ hai: Sát bên nhà mình, kề vách mình có một người hàng xóm sống một cuộc đời cũng bình dị và tốt đẹp, yêu thương mọi người ha, cũng hay đi vá đường, đôi khi đi hiến máu, coi có chút tiền thì đem đi giúp người, à và quanh bà con lối xóm ai cũng yêu mến.
[26:21]Cái bà đó bả kế bên nhà mình. Mình nghe câu chuyện này mình nghĩ gì? Thường mình khởi lên đố kỵ.
[26:32]Đúng không ạ? Hai câu chuyện hệt nhau, nhưng một con người ở đâu đó mình không biết, ở rất xa, một nước nào đó, một thời đại nào đó, thời kỳ nào đó thì ta nghe, ta khởi lên tâm ngưỡng mộ. Nhưng mà cái bà bên cạnh mình, mình thấy mặt mỗi ngày, câu chuyện y hệt như vậy, mình không ngưỡng mộ mà mình đố kỵ. Lý do tại sao? Ta thấy được. Có đúng không ạ? Thầy đưa hai ví dụ, mọi người nhìn thấy đúng cái tâm linh con người không? Đúng không? Đúng tim đen không? Đúng. Lý do tại sao? Đây là chỗ khác nhau giữa phàm phu với bậc Thánh một lần nữa nè.
[27:16]Chúng ta chỉ ngưỡng mộ những người, nhất là những người chết rồi.
[27:22]Bởi vì những họa sĩ nghèo mạt cùng đường, ổng chết rồi tranh ổng mới bán đắt. Còn ổng còn sống, ai cũng ghét cái tài của ổng hết. Vì ổng bị đố kỵ, bị dìm hàng, không ai muốn đưa tranh ổng vào bảo tàng, không ai muốn ca ngợi đó tác phẩm đẹp. Tại vì nếu ổng còn sống mà tranh được bán cao thì ổng giàu, ổng chết rồi tranh được bán giá cao thì cái người sở hữu tranh mới giàu chứ không phải ổng. Và cái tâm đó là tâm thiện hay tâm ác? Ác. Chúng ta cũng vậy. Khi mà thầy nói rằng mình nghe điều tốt người khác mình ngưỡng mộ, nghe thấy dễ. Nhưng mà thầy đưa hai cái ví dụ ra bắt đầu ta thấy bắt đầu mình khựng liền.
[28:03]Một cái người sống bên cạnh mình y hệt như mình, nhưng mà tại sao làm điều tốt và được nhiều người ngưỡng mộ? Sao mình không được? Đố kỵ liền. Mặc dầu câu chuyện về cái người hàng xóm đó với cái câu chuyện của cái ông ở nước nào y hệt nhau, phải không ạ? Nhưng mà một người chết đâu mất đất đi không biết thì tôi ngưỡng mộ, thì ngưỡng mộ rồi ổng cũng chết rồi. Còn cái người đang còn sống bên cạnh tôi mà được mọi người ca ngợi yêu quý, làm được những điều tốt mà tôi sao tôi không làm được, thì ta ganh tỵ liền. Đúng không ạ? Đây, cái tâm lý này, một cái chìa khóa cản trở rất là lớn của chúng ta. Bởi vậy, nơi chính mình, ta cố gắng vượt qua cái tâm lý rào
[28:47]cản này thì ta mới xây dựng được cái tình cảm ngưỡng mộ trong lòng của chúng ta đối với vô lượng, vô số chúng sinh. Vì như nãy ta nói: Điều ác là vô lượng, vô số, cũng vậy, điều thiện cũng là vô lượng, vô biên. Nếu chúng ta xót thương được chúng sinh trong cái vô lượng, vô số của những điều ác thì ta cũng phải tập khởi được cái tâm ngưỡng mộ đối với điều thiện của chúng sinh cũng vô lượng, vô biên như vậy. Nhưng cái rào cản của chúng ta là gì? Rào cản của chúng ta, cái bản năng của chúng ta, bản chất phàm phu của chúng sinh là gì? Không muốn ai hơn mình, nhất là những người đó đang bên cạnh mình.
[29:31]Khó khăn cái này không vượt qua được. Đó là lý do mà những người đồng đội với nhau, những người đồng chí với nhau, đồng đạo với nhau, mà càng đồng chừng nào thì càng ganh tị với nhau chừng nấy vì họ gần nhau quá. Mà họ ngang hàng với nhau mà tại sao người đó hơn tôi? Đó, đây là chỗ mà ta không vượt qua được. Còn ai không đồng nữa thì được. Chết đâu mất đất rồi thì tôi ngưỡng mộ, tôi ca ngợi, ông ở đâu ông xa thì được. Còn bên cạnh tôi mà đồng đồng đồng đồng thì chỉ có đồng hồ thì được thôi, đồng chí, đồng đạo đồ là không được. Đây là cái tâm lý này. Mà nếu chúng ta vượt qua được thì chúng ta mở được con đường
[30:13]đi về nơi cao thượng và mình sẽ trở thành con người vĩ đại. Vì Bồ Tát Phổ Hiền khi đưa cái hạnh Ngũ giả Tùy hỷ công đức này là mở cho chúng sinh một con đường để chuyển từ cái thân phận tầm thường trở thành vĩ đại. Ngài mở rồi đó, nhưng mà chúng ta làm được không? Không. Bởi vì ta bị cái rào cản, cái bản chất sâu xa của sự đố kỵ. Ví dụ bây giờ thầy nói á, ví dụ khi thầy nói điều này, nói là: "À, hôm nay thầy nói về cái tâm mà ngưỡng mộ thì cái người thông minh có thể ba năm thành tựu, phải không ạ? Cái người tệ thì phải ba chục năm, còn người thượng căn thì nghe xong hiểu liền." Vì đời trước có tu rồi thì nói nó cho vui.
[31:05]Chứ sự thực đi vào trong thực tế, ta vẫn bị những cái đồng đồng nó cản lại. Vì bản năng của ta, bản chất của ta, thẳm sâu trong tâm hồn ta vẫn còn sự đố, vẫn còn sự đố kỵ. Cho đến khi nào mà ta tu tập thiền định, chánh niệm, diệt trừ xong năm triền cái thì cái tâm đố kỵ này mới thực sự mà chấm dứt. Chứ không phải dễ. Còn khi mà ta chưa diệt trừ được năm triền cái trong thiền định thì ta chỉ kiềm chế bằng ý nghĩ mà thôi. Đó, người nào kiềm chế được cái ý nghĩ đố kỵ của mình thì người đó đã là tốt lắm rồi, tốt lắm rồi. Là con người này có nhiều công đức để tiến lên. Chứ còn mà nói sạch cái đố kỵ thì chưa sạch nổi.
[32:05]Phải là những người tu trong thiền định diệt trừ xong năm triền cái. Nên khi thầy kể hai câu chuyện là ta nhìn thấy tâm mình liền và ta mới lý giải được cái tâm lý của chúng sinh. Cái tâm lý vậy. Nên khi mà hôm nay ta học cái hạnh ngưỡng mộ này, gọi là tùy hỷ công đức này, thì ta phải biết cái rào cản này.
[32:33]Và bây giờ ta mới nguyện lòng, ta ngưỡng mộ Đức Phật nha, ta ngưỡng mộ những công hạnh của Phật từ vô lượng kiếp, ta ngưỡng mộ công hạnh của những bậc Bồ Tát, ta ngưỡng mộ công hạnh của những bậc A La Hán, ta ngưỡng mộ công hạnh của những vĩ nhân, những danh nhân, ta ngưỡng mộ công hạnh của những người thiện bình thường khắp nơi trong cuộc sống này, và quan trọng, ta ngưỡng mộ được cái sự tốt đẹp của những người ngang hàng ta, bên cạnh ta. Và ta ngưỡng mộ luôn nếu có cái sự thành tựu tốt đẹp, xuất sắc, lỗi lạc của những người mà thấp hơn ta, kém hơn ta luôn, sinh sau ta, nhỏ hơn ta, ta vẫn ngưỡng mộ được hết.
[33:35]Ta phải vượt qua mọi rào cản đó thì cái tâm ngưỡng mộ của ta mới mới tròn đầy, mới viên mãn, không còn bị lấn cấn bởi cái bản ngã nhỏ hẹp, nhỏ mọn của mình nó còn ẩn khuất đâu đó. Như vậy. Ví dụ bây giờ như thầy thì thầy cũng đi thuyết pháp thì cũng có một chút tiếng tăm. Ví dụ như ngày mai bỗng nhiên có một ông thầy ổng trẻ tuổi, ổng chừng hai mấy tuổi ổng giảng nổi lên liền mà ổng rất hay, lúc đó thầy mới đối diện với cái đạo đức của thầy: Thầy có ngưỡng mộ được cái đàn em của mình hay không? Hay là: "Thằng đó em tao, mày kìa làm sao bằng tao được?" Như vậy là coi như thầy tiêu, cái đời tu hành mấy chục năm của thầy vất đi.
[34:24]Vì chưa vượt qua được cái gì? Cái bản ngã, cái sự đố kỵ này. Nên cái đố kỵ này nó phải không còn biên giới. Từ những bậc Thánh vĩ đại đương nhiên hẳn nhiên, tới những con người dưới những bậc Thánh, những vĩ nhân, những danh nhân, những người thiện khắp nơi, tới những người mình gặp hằng ngày ngang hàng đồng cấp mình và tới những người sau mình luôn. Ta phải thành tựu được cái hạnh ngưỡng mộ nó viên mãn, tràn đầy như vậy thì cái chìa khóa mở ra, con đường mở ra, cánh cửa mở ra để ta mới đi từ cái thân phận tầm thường mà có thể trở thành con người vĩ đại. Cho nên cái hạnh Ngũ giả Tùy hỷ công đức này ta không tốn một đồng, phải không ạ?
[35:16]Chỉ là cái tâm ngưỡng mộ thôi, nhưng dễ làm không? Dễ không? Không dễ, nhớ như vậy. Cái khó của nó là cái gì? Chính là cái bản chất đố kỵ vốn có nơi tất cả chúng sinh, ai cũng bị như vậy hết.
[35:37]Nên khi ta nghe cái người này đố kỵ người kia, ta phải hiểu rằng đó là điều bình thường, vì bản chất của chúng sinh là đố kỵ. Người ta nghe cái người này ca ngợi người kia thì ta phải hiểu rằng người kia đã
[35:58]ngủm rồi mới được ca ngợi, chứ còn sống rất khó được ca ngợi. Vì sao? Vì cái người khen đó họ vẫn còn đố đố kỵ. Còn cái người mà khen ai mà khi người đó gần gũi mình, bên cạnh mình vẫn còn sống thì ta phải hiểu rằng cái đạo đức của người này ở mức độ rất là cao. Nhớ như vậy, không dễ đâu. Nên cứ nhìn cái người đó khen ai thì ta hiểu đạo đức của người đó tới đâu. Ví dụ người ta nói nè: "Hãy cho tôi biết anh chơi với ai, bạn anh là gì thì tôi cho anh biết anh là loại người như thế nào." Rồi có người khác mới bắt đầu mới chế thêm, chế thêm nhiều thế: "Hãy cho tôi biết vợ anh là ai, tôi sẽ biết anh là loại người như thế nào." Nghĩa là làm sao?
[36:49]Nếu vợ anh dữ thì anh là... anh ngồi anh tối ngày anh cứ sợ vợ, tôi biết anh là thứ sợ vợ. Ví dụ vậy kìa. Mới nói rồi: "Hãy cho tôi biết anh ăn món gì thì tôi biết anh là loại người ra sao." À, ví dụ như ăn mà kể một kể mười mấy món mà món nào cũng béo quá chừng, biết anh là thằng tham ăn, mập béo phì rồi sắp sửa chết vì tim mạch tới nơi. Ví dụ vậy. Và rồi nói: "Hãy cho tôi biết cái thùng rác của anh gồm có những gì, tôi biết cuộc đời anh, tính chất của anh ra sao." À, vì nếu mà rác anh vứt nhiều quá, tùm lum chuyện trong đó thứ gì cũng vứt, anh tạo ra rác nhiều quá, anh là người không có trí tuệ, không có đạo đức, phí phạm sau này anh không còn của cải.
[37:29]Vì cái nhân mà cái người nào tạo ra rác nhiều quá, người đó sẽ mất hết tài sản. Nên cái điều này được nói trong cái tập Tranh Nhân Quả số sáu. Cái số năm mới ra ha. Ta biết bốn tập rồi chứ gì, số năm vừa mới in, còn cái số sáu còn nhiều cái hấp dẫn nữa. Tạo ra rác nhiều quá thì sau này mất hết tài sản, cho nên ta sống làm sao mà ít tạo ra rác. Giống như vừa rồi trên mạng có cái bà đó bả hai năm mới đi đổ rác một lần. Hai năm mới đổ rác một lần, vì sao? Bà không tạo ra rác. Khi dùng cái việc gì cố gắng đừng để cho điều đó trở thành rác. Cái bà này coi vậy chớ coi chừng dám chết lên cõi trời lắm á.
[38:08]Bởi vì Đức Phật có nói đó, có những cái hạnh nhiều khi đơn giản, nhưng mà thuần thục vẫn làm người ta lên cõi trời. Thì cái việc mà ít tạo ra rác cũng là một cái công đức lớn cho đời, còn đụng chút quăng đụng chút quăng thùng rác, coi chừng ạ. Nên hãy cho tôi biết cái thùng rác anh có cái gì thì tôi cho biết anh thuộc loại người nào. Và bây giờ chúng ta hôm nay học cái bài này thì chúng ta cũng nói câu đó, chúng ta cũng nhại lại cái câu đó: "Hãy cho tôi biết anh khen ai và tôi cho anh biết mức độ đạo đức của anh tới đâu." Anh khen toàn mấy người chết ngủm đâu mất tiêu rồi thì anh thuộc loại vừa
[38:43]vừa thôi, cũng là phàm phu bình thường thôi, hùa theo mọi người thôi. Còn nếu mà anh khen được những người bên cạnh anh, thậm chí anh khen được những đàn em của anh thì anh bắt đầu đang trở thành vĩ đại. Bắt đầu như vậy. Đây cái mấu chốt rất là lớn trong cái bài học này. Chúng ta đã thông chưa? Đã hiểu hết chưa?
[39:11]Nó là một cái chìa khóa không tốn tiền, chỉ đòi hỏi ta thông minh và có tấm lòng. Mà mở được cái chìa khóa này rồi thì muôn kiếp sau chúng ta sẽ trở thành những người vĩ đại, cao thượng. Vậy thôi chứ không gì hết. Nên hôm nay hy vọng mấy ngàn người ngồi trong cái pháp hội này, ở cả ba tầng nha, kể cả người ngoài sân, kể cả người ngoài hẻm nghe lén, vân vân, mà nếu hiểu được cái yếu chỉ này thì ta sẽ có vài ngàn con người vĩ đại cho nhân loại mai sau.
[39:50]Rồi bây giờ hiểu được điều này. Ví dụ như bậc cha mẹ muốn cho con mình nó nên người, trở thành người tốt, thì phải dạy cho nó cái gì? Cái tâm ngưỡng mộ điều thiện, ngưỡng mộ người người tốt. Và thầy cũng hay nói rằng là cha mẹ trong những bữa cơm, trong những lúc ngồi nói chuyện với con cái thì phải làm gì? Kể, phải không, những câu chuyện về những danh nhân cho con mình nghe, để cho con mình nó khởi lên cái tâm ngưỡng mộ. Mà khi mình kể câu chuyện đó, trong tâm mình phải ngưỡng mộ thì từ tâm mới lây sang tâm. Nhớ giùm thầy điều đó nha. Chứ còn mình kể đều đều mà giọng mình kể mà với cái tâm khinh thường
[40:42]thì con mình nó nghe câu chuyện đó nó cũng khinh thường. Ta nhớ cha mẹ dạy con, loài người giao tiếp với nhau bằng cái tâm vô hình chứ không phải bằng ngôn ngữ. Ngôn ngữ chỉ là cái bề ngoài, chứ còn cái tâm vô hình mới là cái sự thật mà con người trao cho nhau. Nhớ điều đó. Ví dụ thế này, bây giờ ta gặp một người, ta nói câu, hai người bạn nhau thôi: "Tôi thương bạn nha. Tôi thương bạn." Nhưng mà gặp nó hả: "Tao thương mày."
[41:24]Thì có phải thương không? Sắp sửa giết người ta á. Vì cái tâm thì, mà người kia có hiểu không? Hiểu liền. Họ nhận ra liền trong cái vô hình, họ nhận ra cái tâm mình cạn sợt à. Còn ví dụ mình nhiều khi không nói, chỉ nhìn thôi, cái ánh mắt đó theo ta cả một cuộc đời. Có không? Trong đời mình đã có ai mà chỉ một ánh mắt họ nhìn mình và ánh mắt của người đó theo ta cả cuộc đời chưa? Có. Rồi làm thơ đi.
[42:03]Nên chưa nói, bằng tâm tới tâm thôi đã nhận ra. Nên khi ta kể những câu chuyện về danh nhân, vĩ nhân cho con mình nghe, tâm ta phải thực sự có sự ngưỡng mộ thì con ta nó cũng ngưỡng mộ. Đó là bước đầu. Nhưng mà danh nhân, vĩ nhân thì chết sạch rồi. Đó là bước đầu ta giáo dục con mình. Bước thứ hai, ta cố gắng tìm những câu chuyện thật trong cuộc sống đang xảy ra với những con người gần gũi quanh ta mà con mình cũng biết. À bác B hàng xóm, cái anh Hai ở đầu làng, à cái cậu Tám, hoặc là cái bé Bi bên kia. Hôm qua, vừa xe đi vào ngõ, mưa nó đọng lại thành cái hố nước, bố không biết vì nước đường đang ngập.
[42:51]Thì bố đi gần tới bỗng nhiên cái bé Bi hình như nó cũng bạn con, nó li- quơ quơ cái tay nó chỉ ngay cái trước nhà nó, nó ám chỉ một cái gì đó mà nó nó nói ngọng bố không nghe. Nhưng bố chợt hiểu rằng nó chỉ dưới mặt nước này có một cái hố, cho nên bố nhờ vậy cái bố lách qua nó đi. Bố thật là nói thằng bé thiệt là dễ thương, nó biết vì người, thương người, ý nó. Thế là ta kể cho con ta nghe những câu chuyện về những điều tốt từ những chuyện xa xưa, những chuyện gần gũi, chuyện nhỏ bé chung quanh ta cho tới khi đồng cấp nó luôn. Và ta kể với cái tâm ngưỡng mộ để ta truyền cái sự ngưỡng mộ đó cho con mình.
[43:33]Và thấy con mình vậy nó học được cái sự ngưỡng mộ với tất cả mọi người. Thì cái chìa khóa để cho con mình nên người đã đã mở ra. Nhớ cái cách giáo dục là như vậy, bằng cái tâm ngưỡng mộ thôi. Ta chỉ điều chỉnh cái tâm ngưỡng mộ thôi, ta chỉ kích hoạt cái tâm ngưỡng mộ thôi, ta có thể thay đổi được số phận của của một con người, một cuộc đời, mà nhất là con mình, làm thử. Và chính mình phải làm được trước cái đã. Chính mình phải đạt được điều này. Giờ đối với cái thằng bé Bi đó nhỏ nhỏ đó thôi, mình phải sao? Phải ngưỡng mộ. Ví dụ bây giờ mình đi xe vào ngõ, cái thằng bé nó nó quơ quơ tay nó chỉ chút xíu thôi,
[44:23]ta phải hiểu được cái điều đó là gì.
[44:28]Ta cũng phải yêu mến điều đó như thế nào, và nói luôn ta ngưỡng mộ thằng bé đó như thế nào. Ta phải đạt được cái tình cảm nó sâu sắc như vậy trong những hành vi nhỏ nhỏ nhỏ, từ những điều tốt chút chút chút của mọi người, nhất là của những đứa lớp phía sau mình mà mình khởi được cái tâm ngưỡng mộ thì mình là người đạo đức rất là cao mà mình mới có thể truyền được cái đạo đức đó cho cho con mình được. Còn đa phần bố mẹ nhiều khi chưa đạt được cái mức độ đạo đức đó rồi con mình tự bơi. Có khi con mình may mắn gặp được chánh pháp thì nó có đạo đức, còn nếu không may mắn nó gặp được cái đám bạn hư hỏng thì nó trôi mất luôn.
[45:17]Vì chính cha mẹ cũng chưa bao giờ thành tựu được cái đạo đức đó. Còn nếu may mắn mình là cha là mẹ mà mình có Phật pháp, có đạo lý, có đạo đức thì chính mình phải trau dồi điều này. Đạo đức thì nói mênh mông, vô tận, nói mãi không hết. Nhưng hôm nay, chúng ta nghe một cái chìa khóa nhỏ nhỏ, be bé mà cực kỳ lợi hại. Lợi hại nhưng mà dễ làm, không tốn tiền, nhưng mà cũng nói dễ làm thì nói ngược: khó thực hiện.
[46:00]Dễ làm tại không tốn đồng nào mà khó thực hiện là vì sao? Vì phải đấu tranh với chính cái tâm đố kỵ của mình. Thưa quý vị. Để rồi bây giờ ta ngưỡng mộ rồi thì chuyện gì xảy ra? Ngưỡng mộ rồi thì nó có nhiều cái hệ quả xảy ra tiếp sau cái tâm ngưỡng mộ đó. Chứ không phải nói: "Dạ, rồi con ngưỡng mộ quá rồi con ngưỡng mộ quá rồi." rồi thôi thì cái ngưỡng mộ đó là nói dóc. Nói đừng buồn, nó là nói dóc. Tại vì nếu ngưỡng mộ thật sự, tự nó phát sinh ra một số cái kết quả phía sau đó, chứ không phải ngưỡng mộ rồi thôi. Ngưỡng mộ rồi thôi là ngưỡng mộ giả bộ,
[46:52]còn ngưỡng mộ thật phải có thêm một số kết quả tự nhiên nó xảy ra. Ừ.
[47:02]Ví dụ nói ông đó ổng thương người lắm, thương người lắm. Dạ thương là sao biết thương người? Phải có những hành động sau đó để chứng tỏ. Như tình thương hồi nãy nói không định nghĩa được, phải không? Ta chỉ biết được cái tình thương đó nơi những biểu hiện phát ra thôi. Nên bây giờ nói ổng thương người thì phải thấy rõ là cái gì? Ổng giúp người. Đó, thì mới gọi là thương người. Thì bây giờ cũng vậy, nói có ngưỡng mộ thì chuyện gì sẽ xảy ra sau cái tâm ngưỡng mộ đó? Ví dụ khi ta ngưỡng mộ một người thì ta thường hay làm gì? Đó, nhớ lại coi. Khen, phải không ạ? Khen người đó, gì nữa?
[47:47]Kể lại những chuyện người người đó làm một cách thực tế. Vì người đó phải làm được cái gì ta mới ngưỡng mộ chứ. Thì chính cái chuyện mà làm ta ngưỡng mộ đó, ta cũng đem câu chuyện đó ra mà kể lại. Kể lại, khen ngợi, gì nữa?
[48:07]Ủng hộ việc làm đó. Rồi, đúng. Gì nữa?
[48:15]Làm theo. Cuối cùng là làm theo. Dù không làm được nhiều nhưng có làm theo chút chút. Đúng không ạ? Ta để ý à. Ví dụ điều này
[48:32]Ví dụ như tôi quay lại, bây giờ, ví dụ như thầy, thầy giảng như vậy có ai ngưỡng mộ không cà? Cũng có chút chút nha. Khi ngưỡng mộ rồi làm cái gì? Khen cái đã. Gặp ai đó cũng kể: "Trời, có cái ông thầy đó ổng ốm ổng xấu dễ sợ mà ổng giảng hay ghê", phải không ạ? Đó, cũng là một cái lời khen, gọi là khen. Nói hay sao? Bắt đầu mình mới kể một đoạn nào đó mình nhớ được ha, mình kể mà có khi thầy giảng được năm phần mình thêm mắm dặm muối đồ vô, cái người kia nói: "Ồ, hay thiệt ha". Nên thực ra thầy không hay tới mức độ đó, nhưng khi mình kể lại cái mình đều cho gia vị, đó nghề của mình mà, cho gia vị cái làm như làm cho thầy
[49:15]sáng giá thêm, nó vậy, nên mình cũng được phước chứ không sao. Đó là khen nè, kể lại rồi làm ủng hộ. Ủng hộ là gì? Ủng hộ là ví dụ như mỗi lần mà nghe có bài giảng thì có buổi giảng thì sao? Rủ người ta đi nghe để ủng hộ cái buổi giảng này cho được đông đảo nè, cho nó long trọng, gọi là ủng hộ. Và cuối cùng là làm theo. Làm theo nghĩa là làm sao?
[49:43]Tự nhiên nó thành, tự nhiên nó thành là trong cuộc sống của mình, khi mình gặp bạn bè, người thân á, mình hay nói về đạo lý. Đó, đó là cách thuyết pháp chút chút, mặc dầu mình không cố ý đâu. Nhưng mà khi nói chuyện này chuyện kia thế nào mình cũng gài đạo lý vô mình nói, làm mọi người ngạc nhiên. Nhưng mà cái cách nói đạo lý của mình á, nó sẽ có hai loại: một loại mà nếu mình còn cái tâm kiêu mạn á, thì khi mình nói cái đạo lý ra mình hơi có vẻ thầy đời, nhiều khi làm người ta khó chịu. Nhưng mà nếu cái tâm kiêu mạn mình nó hết, thì mình cũng nói đạo lý, nhưng mà nghe nó nhẹ nhàng và người ta dễ chịu.
[50:23]Tuy nhiên, khi mà có cái tâm ngưỡng mộ thì thế nào mình cũng có cái làm theo, là cũng nói đạo lý ra. Nhưng mà còn cái đạo lý nói ra người ta nghe lọt tai hay không là còn kèm theo cái tâm là kiêu mạn hay không nữa. Nên là ta học cái tâm ngưỡng mộ này rồi, ta học cái tâm khiêm hạ thì chắc chắn ai cũng trở thành những người hoằng pháp được, dù cái... cái góc độ của ta, cái phạm vi của ta nó bé hơn, nhưng ta đang làm theo. Mà làm theo rồi thì đều có có phước cả.
[51:01]Vì hôm trước Trung thu thầy nói rồi, suy cho cùng trên đời này thì rất nhiều chuyện làm phước, nhiều chuyện làm tội. Nhưng mà hai cái phước tội cốt lõi nhất, quan trọng nhất là gì?
[51:19]Là làm cho người khác có đạo tâm hay phá mất đạo tâm của người khác, chỉ thế thôi. Còn chuyện làm phước trên đời thì nhiều lắm, bố thí, cúng dường, đủ thứ chuyện trên đời. Nhiều lắm, chuyện làm ác cũng nhiều lắm, nhưng mà rồi quan trọng nhất chỉ có hai điều: xây dựng đạo tâm cho người khác hay là phá vỡ mất đạo tâm của người khác, vậy thôi. Xây dựng được đạo tâm của người khác thì thường ta buộc phải có một nơi để đến, để sinh về đó là cõi cõi trời.
[52:00]Còn phá đạo tâm của người khác cũng vậy, ta cũng thường chỉ có một nơi để sinh về là địa ngục, vậy thôi. Cho nên khi ví dụ như ta ngưỡng mộ một giảng sư thì ta cũng có bốn điều như nãy nói: một là khen, hai là kể lại, ba là ủng hộ, bốn là làm theo. Thì tới cái làm theo này là công đức bắt đầu thành tựu nè, ta đang làm phước nè, nhớ như vậy. Ba cái trước cũng làm cho ta có phước, nhưng nó lót cái nền để cho tới cái cuối cùng là làm theo. Nhắc lại vậy nha, nhớ cái này phải thuộc á. Khi tâm ngưỡng mộ thì nó phát sinh ra bốn cái kết quả kế theo: một là ta phải khen cái người ta ngưỡng mộ, hai là ta thường kể lại cái công hạnh mà làm cho ta ngưỡng mộ,
[52:53]thứ ba là ta ủng hộ cái việc làm đó mà ta đã ngưỡng mộ, và thứ tư là ta làm theo. Nhớ bốn cái hệ quả nó bắt buộc phải phải đi theo.
[53:06]Thì trong bốn cái đó đó, cái cuối cùng là làm cho ta phát sinh công đức thực sự. Mà ví dụ như khi ta ngưỡng mộ một bậc giảng sư thì không bao lâu trước sau ta cũng đều có thể thuyết pháp. Nhưng mà ta chỉ thuyết pháp bắt đầu bằng trong phạm vi nhỏ mà thôi. Nhiều khi ta chỉ nói được một người, hai người, nhưng nếu ta xây được cái đạo tâm cho họ, chỉ một người, hai người, năm người, mười người trong cuộc đời của mình thì phước của ta đã rất là nhiều. Thầy nói lại: rất là nhiều. Vì sao vậy? Bởi vì cái phước quan trọng nhất trên cuộc đời này vẫn là xây dựng đạo tâm cho người khác. Hơn cả bố thí nha.
[53:53]Nếu có bố thí cũng chỉ là lót nền. Quan trọng nhất vẫn là làm cho người khác có đạo tâm. Khi ta bố thí nhiều chưa chắc ta lên cõi trời á, nhưng ta xây dựng đạo tâm cho người khác thì chắc chắn ta lên cõi trời, nhớ như vậy. Cho nên hễ mà ta ngưỡng mộ một bậc giảng sư thì cuối cùng ta thế nào cũng làm theo ít ít ít ít. Giống như thầy vậy, thầy nhớ hồi còn nhỏ, thầy ngưỡng mộ thầy của thầy lắm. Lúc nào thầy cũng ca ngợi, cũng kể chuyện rồi rủ người ta đi nghe pháp cái bắt đầu thầy bật miệng ra thầy giảng được, lạ lạ vậy. Khi mình còn cư sĩ thôi, khi mình còn cư sĩ là bắt đầu là nói chuyện về đạo lý được cho mọi người.
[54:37]Rồi thậm chí có một lần có cái quen cái anh đó, anh mới nhắn tới, anh nói: "Em tới đây. Ở đây có cái ông này ổng bướng quá đi, ổng ngồi ổng nói chuyện đạo lý mà ổng nói bậy nói bạ, ổng ngang anh không cãi nổi, mà biết ổng sai mà không biết ổng sai chỗ nào. Hôm nay thế nào ổng cũng tới đây ổng chữa bệnh với anh, em tới đây em ngồi chờ em gặp ổng để em cãi giùm anh". Thế là tới ngồi cãi thiệt, đúng lát ông kia ổng tới đi cà nhắc cà nhắc tới, ổng đang bị cái chân sơ sơ cho nên ổng ngồi. Ngồi thế là cái ông ông chủ nhà bắt đầu ổng giới thiệu: "À, đây là thằng em tui nè, nó cũng có tu hành này kia nọ".
[55:09]Bắt đầu ổng nghe nói tới tu là ổng nổ liền. Ổng bắt đầu ổng nói đạo lý, thế là thầy ngồi thầy bẻ ổng, thầy bẻ gãy từng cái, gãy từng cái, gãy từng cái, gãy tới khi ổng im không bao giờ nói được nữa luôn. Thầy mới bắt đầu là ổng phải tin nhân quả, những điều anh nói đều rời xa nhân quả, mà những điều anh nói thì làm cho anh kiêu mạn, anh không còn kính trọng những bậc thánh, anh chết anh đọa chết. Nói một đắt ổng im luôn, cái lát sau ổng mới đi cà nhắc cà nhắc ổng đi về, thì cái anh chủ nhà nói: "Thiệt, hôm nay có em mới bẻ được ổng". Coi như là mình cũng đã thuyết pháp rồi đó, chỉ có một ổng thôi, thì có được một ổng,
[55:45]hổng biết sau này ổng ra sao không gặp lại. Nhưng bây giờ nếu nói trên nhân quả cũng chỉ bởi vì thầy ngưỡng mộ thầy của mình, cho nên làm được cái thứ tư là làm theo, thì trong phạm vi rất là bé, phạm vi rất là bé thôi nhưng mà đã bắt đầu làm theo được. Nên hôm nay cũng vậy, hay là nhiều nơi cũng vậy, sau này biết đâu mình xuất hiện đâu mấy ngàn giảng sư đi khắp nơi mà giảng không ai chịu nổi luôn đó nha. Do đó, ngược lại với cái sự ngưỡng mộ thì
[56:20]là cái gì? Là đố, đố kỵ. Mà khi đố kỵ rồi nó cũng có cái gì? Những hệ quả xuất hiện kế theo đó. Hệ quả gì?
[56:34]Chê bai, phải không? Phản bác, phá hoại, mà tới cái phá hoại này là bắt đầu tạo thành tội. Đó, tới cái phá hoại là bắt đầu tạo thành tội. Đó là cái cái đố kỵ. Nên cái tâm đố kỵ dễ làm cho ta chết đọa súc sanh, địa ngục là vậy đó, vì ta thế nào ta cũng phá hoại điều thiện của người người khác. Phá hoại điều thiện của người khác thì ta không làm việc thiện được nữa.
[57:06]Có những người nói: "Thưa thầy, sao khi con muốn làm một việc tốt là tự nhiên có chuyện này chuyện kia nó cản? Mặc dầu cũng nghe pháp, cũng quy y rồi, cũng biết đạo rồi, nhưng mà hễ mà con tính làm cái chuyện gì tốt thế nào cũng có chuyện cản trở không làm được", thì chính là vì điều này đây. Chính vì ở kiếp xưa ta đã đố kỵ với một người thiện, một điều thiện nào đó, ta có cản trở, ta có gièm pha, chưa tới mức phá hoại, tại phá hoại là mình đã tiêu rồi. Nhưng mà có gièm pha, có ngăn cản, nên bây giờ ta muốn làm điều thiện không không làm được. Đó là vậy thôi. Còn mà tới cái mức mà phá hoại quyết liệt thì chết đọa địa ngục rồi.
[57:51]Vừa rồi thầy có ra lệnh cho các Phật tử ở các đạo tràng phải tổ chức một cuộc thi đua kể chuyện về cuộc đời của Đức Phật,
[58:05]dựa vào cái tập truyện tranh Đỉnh Núi Tuyết. Mà tập tranh Đỉnh Núi Tuyết thì mới in ra được tập thứ mấy rồi? Hai bảy ha? Hai bảy, à hai bảy. Nhiều khi viết thầy cũng không nhớ luôn. Mới có tập hai bảy thôi chứ chưa có hết, người ta dự kiến là được một trăm tập, cực lắm, viết cực, vẽ cực, được một trăm tập. Thì mới tập hai bảy mà thầy đã ra lệnh các đạo tràng phải thi đua kể chuyện cuộc đời Đức Phật thì biết nhiêu kể nhiêu, đại khái vậy. Mà kể cho hấp dẫn thì được giải thưởng. Mà tại sao thầy phải ra cái lệnh như vậy? Đố ai biết? Tại vì việc mà ta không hiểu rõ cuộc đời Đức Phật thì là một cái thiệt thòi cho cho tâm chúng ta.
[58:59]Mình là đệ tử Phật mà mình không hiểu rõ cuộc đời Đức Phật là một cái dở, mà không hiểu rõ cuộc đời Đức Phật tức là mình cũng không hiểu rõ mấy về cái giáo lý Phật dạy, cũng là một cái dở. Nhưng mà khi tổ chức cái cuộc thi đó thì cái ý ngầm ngầm của thầy là thế này: Khi kể, muốn kể cho hay thì phải làm sao?
[59:25]Có công thức, thêm chút mắm, dặm chút muối, à gì đó, làm cho câu chuyện nó sinh động lên, hấp dẫn lên, thì người nghe mới thấy thích thú, thì người đó mới được chấm giải. Nhưng đó có phải là mục đích thật của thầy không? Không. Mục đích của thầy là gì? Đúng như vậy. Khi ta ráng kể chuyện Đức Phật cho hay, tức là ta làm cho mọi người khởi tâm ngưỡng mộ Phật mà chính ta được phước rất lớn. Mọi người nghe, họ mở ra được một cái chìa khóa vì họ khởi lên được tâm ngưỡng mộ. Bí quyết nằm chỗ đó, cho nên cuối cùng thế giới này sẽ được thay đổi bởi những người giỏi kể chuyện, thế thôi.
[1:00:28]Có khó không? Không khó. Bởi vì sao? Bởi vì câu chuyện là một điều có rồi, ta không phải đặt ra. Đặt ra câu chuyện mới khó. Viết một kịch bản cho cuốn phim mới khó, còn coi phim xong về kể lại rất dễ. Cuộc đời Đức Phật có rồi, ta chỉ kể lại thôi, mà kể làm sao cho hấp dẫn, thì đó mới là công đức của ta. Nên trước khi ta có thể thuyết pháp như mây như mưa, nói về vô số đạo lý trên cuộc đời, thì xin làm ơn ta khởi đầu cái sự nghiệp thuyết pháp đó bằng cách
[1:01:14]bằng cách kể chuyện về các vị thánh, các vị bồ tát. Đi đúng công thức đó cho thầy, thì ta sẽ thành công hết. Nhớ giùm thầy. Hãy khởi đầu cái sự nghiệp của mình, trong cuộc đời của mình, trên mọi lĩnh vực, bất cứ gì, bất cứ làm nghề gì chỉ bằng cái cách kể chuyện. Ta sẽ thấy cuộc đời ta rất là hanh thông, may mắn. Thầy nói rồi làm thử coi có đúng hay không.
[1:01:49]Chính thầy cũng vậy. Thầy mới nhớ lại cuộc đời của thầy, thầy khởi đầu cái sự nghiệp thuyết pháp của thầy bằng cách kể chuyện. Khi thầy mới đi tu, thầy còn làm điệu mà hồi xưa thì chùa nhà quê không có điện nha, làng không có điện, ban đêm tất cả chỉ là đèn dầu lù mù lù mù thôi. Nên không bao giờ có chuyện mà có phim để xem, không có karaoke để hát, không có video, không có gì hết. Nhớ nha cái thời đó như vậy đó. Cái thời đó đất nước mình rất là nghèo. Và vì không có cái gì để vui chơi cho nên cái người dân họ vui chơi bằng cái gì? Chỉ tới chùa tụng kinh là vui nhất thôi, không còn chuyện gì nữa. Tại vì sao?
[1:02:37]Vì trong kinh nó giống như coi phim vậy đó, nhất là kinh Pháp Hoa, kể chuyện là Đức Phật thuyết pháp thế này, bồ tát ở đâu bay tới, hiện thần thông ra y như là cái phim video vậy đó. Cho nên vui hơn là ngồi ở nhà, không có chuyện gì cả, trong ngọn đèn lù mù rồi tắt đèn đi ngủ sớm, sáng mai đi cuốc đất là vậy, nên mọi người cứ đến chùa. Nhưng đến chùa tụng kinh xong đi về mà về cũng kéo nhau đi trong đêm tối rất là tội. Đèn pin hồi đó cũng không dễ mua. Cho nên lúc đó thầy mới xin thầy chúng trưởng, nói: "Thưa thầy, con thấy mọi người tới chùa tụng kinh rồi tối đi về uổng thời gian. Thầy cho con tụng kinh xong cho con con kể chuyện
[1:03:20]cuộc đời Đức Phật rồi cái nọ cho Phật tử nghe." Mày, ông thầy chúng trưởng nói: "Ờ, ờ, thôi làm đi." Thế là thầy cũng vậy, buổi ban ngày thầy mới đi lao động, đi làm ruộng, cuốc đất. Rồi khi khi về tới buổi chiều, ăn cơm xong rồi mới đi tụng kinh thì thầy nhảy xuống thầy tắm thiệt lẹ. Tắm thiệt lẹ xong cái đi ăn cơm. Ăn cơm xong chuẩn bị mà còn mấy phút nữa mà lên trên chánh điện để tụng kinh, thầy mới chụp lấy cuốn kinh. Thường ở đó là có cuốn kinh Hiền Ngu kể nhiều chuyện lắm. Thầy mới lật đại ra coi cái trang nào, đọc đọc cái rẹt rẹt rẹt rẹt xong gấp lại là thầy nhớ hết rồi đó. Cũng may mắn là trời cho thầy có cái trí nhớ,
[1:03:57]thầy đọc qua một rẹt một lần thầy nhớ hết chi tiết. Rồi xong cái lên tụng kinh, tụng kinh xong cái thầy mới kêu, mời Phật tử ngồi lại. Lúc đó thầy cũng còn làm điệu à. Ngồi, thầy ngồi thầy kể chuyện, thầy bắt đầu thêm mắm, dặm muối, làm cho câu chuyện nó sống lên. À thế là mọi người có thêm cái niềm vui để đến chùa, thay vì cứ tụng cái bài kinh đều đều đều đều giống nhau, hôm nay bắt đầu nghe câu chuyện Phật. Không ngờ, không ngờ thầy bắt đầu cái sự nghiệp thuyết pháp của mình chính bằng những câu chuyện kể như vậy. Và bây giờ thầy làm giảng sư. Cho nên thầy mới rút kinh nghiệm là ta hay kể chuyện về các bậc cao quý
[1:04:39]trên cuộc đời này gồm những bậc thánh và những người hiền, những danh nhân thì tự nhiên cuộc đời ta có nhiều cơ hội để thành công. Chìa khóa nằm ở chỗ này. Và thầy nói cái sự thành công này nó không phải chỉ gói trong cái việc thuyết pháp mà nó sẽ mở ra trên rất nhiều lĩnh vực khác. Và như vậy bây giờ mỗi mỗi người làm ơn sắm một cuốn sổ nha.
[1:05:08]Bắt gặp được bất cứ chuyện gì hay đều ghi đại ý lại, bỏ trong đây, đó mới là cái gia tài của mình thực sự. Đó là cái chìa khóa để mở ra sự thành công. Câu chuyện đó có thể trong kinh điển, câu chuyện đó có thể trên mạng, trên báo chí, hay nghe người hàng xóm kể. Đâu đâu mà tương đối nó thật thật chút chứ đừng nghe người ta nổ quá kể bậy á, cái đó không có giá trị. Như vậy cứ ghi lại đại ý bỏ cuốn sổ, lâu lâu rảnh rảnh mở ra đọc. Rồi khi có cơ hội thì kể lại cho mọi người nghe. Và ta sẽ thấy không ngờ những cái câu chuyện kể về những cái tấm gương cao đẹp trên cuộc đời này ta đi gieo cái sự ngưỡng mộ về điều thiện cho cuộc đời này,
[1:05:56]vậy mà chính là chìa khóa cho sự thành công của cuộc đời ta về sau. Ta làm trong lĩnh vực nào cũng sẽ gặp nhiều may mắn, kể cả kinh doanh buôn bán. Vì cái nguyên tắc khi một người ca ngợi những bậc cao quý, nhất là những bậc thánh thì họ phải nhận được cái quả báo là sự may mắn, thành công. Không biết trong lĩnh vực nào nhưng cái may mắn, thành công thì giống nhau hết. Ví dụ như ta đi làm bác sĩ, ta đi dạy học, ta đi làm kỹ sư, ta đi làm mua bán, kinh doanh thì đều là may mắn, thành công giống nhau. Nhưng để có được cái sự may mắn, thành công đó có nhiều cái nhân, trong đó có một cái nhân là cứ kể chuyện
[1:06:45]tốt về các bậc thánh cho nó quen cái miệng đi và nó diệt trừ mất cái tâm đố kỵ tiềm tàng trong vô lượng kiếp của ta đi. Cứ càng kể chuyện tốt đẹp, cao quý của những bậc thánh thì ta diệt dần diệt dần cái tâm đố kỵ của mình. Ai cũng có sẵn cái tâm đố kỵ, ganh tị nằm tiềm tàng đâu đó trong tâm mình mà chưa được diệt sạch, đúng không ạ? Có ai dám giơ tay lên nói mình đã diệt xong tâm đố kỵ chưa? Chưa, nên phải diệt. Mà diệt bằng cách gì? Kể chuyện nha, chìa khóa nằm ở chỗ đó đó. Diệt được tâm đố kỵ mà ta thêm được cái phước, cuộc đời mình dễ thành công về sau. Không tin cứ làm thử nha, không tin là cứ kể chuyện về những bậc thánh đi, nha.
[1:07:41]Rồi năm, 10 năm sau ta sẽ thấy cuộc đời mình có cái hậu có may mắn, có thành công. Nhớ như vậy. Rồi hồi nãy trong cái ngưỡng mộ, ta có nói bốn cái hệ quả nó phát sinh theo. Nhắc lại coi, một là gì? Khen. Hai là? Kể chuyện về người đó. Ba là? Ủng hộ, đúng. Bốn là Ngang cái ba, ủng hộ này, ủng hộ nghĩa là gì? Ủng hộ nghĩa là giúp cho cái người kia hoàn thành cái công việc tốt đẹp của họ. Mà thầy đã đưa ra cái ví dụ rất nhỏ, là ví dụ như bây giờ ủng hộ thầy thì bằng cách gì?
[1:08:26]Khi đi nghe pháp thì rủ người đi theo để cho cái đạo tràng, cái hội chúng nó được đông đảo, long trọng, đó gọi là ủng hộ, việc đó rất là nhỏ. Mà khi ủng hộ như vậy nghĩa là mình là người như thế nào?
[1:08:45]Nên ủng hộ, nhớ, không phải là lên đây phụ giảng với thầy, nha. Nói: "Hôm nay con ủng hộ thầy, thầy để đó, để lên con lên con phụ giảng với thầy". Vậy có phải ủng hộ thầy không? Hay là giành giựt với thầy? Không, mà ủng hộ là ta lặng lẽ ngồi ở dưới, ha, chăm chú lắng nghe, rủ thêm người nghe. Thầy có một cái bí quyết ủng hộ những người giảng sư, mà thầy không ngờ rằng cái bí quyết đó cũng làm cho thầy thành công về sau. Cái bí quyết đó là thế này: khi thầy nghe giảng, hoặc là hồi nhỏ thầy đi học vậy, thầy hết sức chăm chú lắng nghe, theo dõi, nuốt từng lời của thầy cô giáo. Và sau này khi đi nghe giảng cũng vậy,
[1:09:37]thầy luôn luôn cố gắng chăm chú theo dõi, nuốt từng lời của giảng sư. Mà với cái thái độ của người nghe như vậy, cái người giảng họ làm sao? Rất là hào hứng. Mà nhờ họ hào hứng, họ sẽ giảng rất là hay. Đó là sự ủng hộ của thầy. Nên sau này thầy mới thấy, thầy mới thấy là thầy mới hay nói với các đệ tử của thầy, thầy nói: "Có một cái điều thầy không hiểu ở đâu ra, khi thầy leo lên thầy giảng thì thì tâm thầy và tâm hội chúng rất là gắn với nhau, hai tâm dính với nhau chứ không bị tách rời ra. Thầy cũng không biết nó ở đâu ra". Thầy về suy tư mấy năm thầy mới phát hiện ra: "À, thì ra là hồi nhỏ khi thầy đi nghe giảng, thầy rất là chăm chú lắng nghe.
[1:10:19]Không ngờ đó là cái ủng hộ giảng sư". Thì bây giờ cũng vậy, cái chữ ủng hộ thầy đang nói cái lĩnh vực giảng sư thôi. Mọi người đi nghe thầy giảng, rủ người đi nghe, ngồi ở dưới chăm chú lắng nghe, nhắc nhở mọi người đừng có điện thoại, đừng có xao lãng đều là gì? Ủng hộ giảng sư. Đó là việc thuyết pháp. Trong mọi lĩnh vực khác của cuộc đời cũng giống như vậy. Khi ta ngưỡng mộ ai, ta ủng hộ người đó, mà ủng hộ không phải là giành, mà là đứng đằng sau để giúp đỡ người đó thành tựu.
[1:10:59]Và như vậy, ta mới phát hiện thêm một điều của một hạnh Bồ Tát nữa là gì? Thích làm người đứng đằng sau để ủng hộ cho người đằng trước làm được việc. Đây, chúng ta... Bí quyết nằm ở chỗ này một lần nữa. Bí quyết nằm ở chỗ này một lần nữa.
[1:11:20]Khi thấy ai làm được việc tốt, ta cứ đẩy người đó lên. Ta ở đằng sau mà ta ủng hộ. Ví dụ bây giờ ta thấy có một người lên làm vua, tự nhiên họ là một người lãnh đạo cao nhất của một đất nước, thì ta đừng nghĩ rằng tại vì người đó tài giỏi quá rồi cái lên lãnh đạo, lên làm vua, không phải. Chỉ vì người đó đã rất nhiều kiếp làm người đứng đằng sau ủng hộ cho những người khác làm việc, nên bây giờ buộc mình phải đứng đằng trước. Giống như Chúa Giê-su có nói một câu vậy đó: "Ai chen lên trước phải ra đứng đằng sau, còn ai lui lại đứng đằng sau thì thế nào cũng bị đẩy ra đứng đằng trước". Nhân quả. Nên khi mà ta ngưỡng mộ, ta ủng hộ,
[1:12:12]thì ta cứ đứng đằng sau để mà hỗ trợ cái người đó, ta hỗ trợ người đó. Thì luật nhân quả đến lúc nào đó làm sao? Đẩy ta ra đằng trước. Đó là nhân quả. Nên khi ta thấy một người họ đứng ở vai trò chủ chốt, đứng vai trò top leader, đứng đầu làm vua hay làm chủ tịch gì đó, thì phải hiểu là nhân quả đẩy họ ra đằng trước bởi vì họ đã rất nhiều đời đứng đằng sau. Đứng đằng sau không phải là đâm sau lưng chiến sĩ nha, mà là ủng hộ người ta. Thì mình cũng vậy, Bồ Tát dạy mình cũng vậy. Khi ta ngưỡng mộ Phật, ta ủng hộ Phật. Ta ủng hộ Bồ Bồ Tát. Ta đứng đằng sau, ta ca ngợi, ta làm mọi việc lặt vặt. Từng chút, từng chút như vậy thì đến ngày nào đó luật nhân quả
[1:13:10]đẩy ta ra thì buộc lòng ta phải làm làm làm làm Phật thôi. Cái ngày đó phải đến thôi, vì ta ngưỡng mộ Phật, ta tôn kính Phật, ta ca ngợi Phật, ta ủng hộ Phật, ta đứng đằng sau lưng Phật, ta đứng dưới chân Phật, ta làm hạt bụi Phật dưới chân Phật nha, thì một kiếp nào đó buộc ta phải làm Phật. Là nhân quả. Chỉ kiếp đó hơi lâu thôi. Lâu thôi chứ không phải là mau. Lâu là là sao? Thì mình cứ đếm hết cát của trên con sông Hằng á, thì người ta xong hết cát thì mình sẽ thành Phật, vậy thôi. Mà ngày đó phải đến nha, thế nào cũng phải phải làm Phật thôi. Không vậy. Ví dụ bây giờ như
[1:13:56]thầy ngồi đây giảng, rồi mấy thầy đi làm âm thanh, nha, là hỗ trợ. Người dưới nghe chăm chú, người rủ bạn đi nghe, người khiêng ghế, người quét dọn đều là những cái gì? Đứng đằng sau. Nhưng mà có một người đứng đằng sau vĩ đại hơn mọi người đứng đằng sau, đó là biết ai không?
[1:14:21]Ngộ nha, sao có những người thông minh khiếp vậy cà? Chính đúng Sư phụ Từ Tân.
[1:14:29]Đó là con người đứng đằng sau vĩ đại nhất, nha, đứng đằng sau cho tất cả mọi cuộc thuyết pháp của thầy từ cái buổi đầu tiên, từ mấy chục năm trước. Thầy là một cái ông thầy tu nhỏ tuổi, xơ xác, nghèo khổ, quần áo rách rưới, nha, mà Sư phụ Từ Tân đã mời thầy về đây, bắt đầu thuyết pháp cho tới ngày hôm nay. Đó là một con người hỗ trợ vĩ đại, con người đứng đằng sau vĩ đại.
[1:15:05]Và có một điều này, thầy mới để ý.
[1:15:10]Mọi người cứ bắt đầu mới báo cáo lại với thầy, nói: "Trời, lúc này Sư Bác Từ Tân giảng hay quá". Mọi người bắt đầu báo cáo nhiều lần. Cái câu khen về Sư Bác Từ Tân giảng hay nó hay dần, nhiều dần, nhiều dần lên so với ngày xưa. Càng hay, vì sao vậy? Vì? Vì mình đứng đằng sau. Một người đứng đằng sau vĩ đại. Đó là thầy nói trong lĩnh vực đạo. Trong lĩnh vực cuộc sống này cũng vậy, cái người khôn ngoan đừng giành chen lên đứng trước, vì khi giành chen lên đứng trước mình phải đem phước mình ra mà đấu. Thì nếu mình thắng thì mình được đó, mình sẽ giành được cái chức tước đó, nhưng mà phước tổn hết một mớ rất nhiều,
[1:15:57]còn lại một ít thôi, và cũng thắng người ta đó. Còn nếu thua thì không giành được cái chức đó mà phước cũng mất hết rồi. Còn khôn thì ta cứ đứng đằng đằng sau để hỗ trợ, vậy mà luật nhân quả sẽ đẩy mình lên. Mà muốn đứng đằng sau hỗ trợ thì ta phải có cái tâm gì?
[1:16:20]Ngưỡng mộ, yêu quý thật lòng, chứ đừng có đứng đằng sau mà đâm sau lưng chiến sĩ, nhớ như vậy. Đó. Nên hôm nay học cái bài này để làm gì? Học cái hạnh ngưỡng mộ này để làm gì? Khi ta học cái mà hạnh ngũ giả tùy hỷ công đức này thì ta mới phát hiện ra cái hạnh này là một chìa khóa mở ra một con đường lớn lao mà lại không tốn đồng nào. Ngược lại với cái tam giả quảng tu cúng dường tốn kém cực kỳ ha, tốn rất nhiều. Nhưng cái ngũ giả tùy hỷ công đức này không tốn một đồng nào mà lại mở ra một cái chân trời tươi sáng. Đây là một bí quyết rất là lớn. Chúng ta học phân tích từng chút từng chút từng chút, cuối cùng ta rút lại một cái
[1:17:15]là gì?
[1:17:18]Xin làm người đứng đằng sau cho tất cả mọi người làm nên những công đức lành. Nhớ như vậy. Ta cứ làm đứng đằng sau, cứ như vậy, lòng thanh thản, nhẹ nhàng, mà giống như là một bác lãnh đạo đã nói vậy đó: "Đừng bao giờ ham quyền lực." Câu nói đó rất giống với cái bài hôm nay, là ta không ham chen lên trước mà nguyện mình đứng đằng sau để hỗ trợ, rồi sẽ thấy luật nhân quả vận hành, ha. Nên hôm nay vậy, ta học cái "ngũ giả tùy hỷ công đức", nhưng tiếc rằng ta không có cái đạo nhãn như Bồ Tát. Vì khi ngài Phổ Hiền mà nói rằng ngài ngưỡng mộ Đức Phật, bởi vì ngài nhìn được vô lượng kiếp của Đức Phật, thấy từng cái công hạnh cực kỳ cảm động của
[1:18:15]Phật từ chút chút chút trong vô lượng kiếp. Ta không được cái đạo nhãn đó, cho nên hôm nay nãy giờ mình nói toàn là mình nói cái chuyện gì bay bổng trên lý thuyết, chứ lòng mình chưa khởi lên cái sự ngưỡng mộ đối với Đức Phật, vì mình chưa tận mắt chứng kiến một cái công đức Đức Phật làm vào cái thời xa xưa.
[1:18:39]Có một câu chuyện trong tiền kiếp như thế này: Lúc đó, Đức Phật là một hoàng tử trong cung,
[1:18:48]mà vua thì có nhiều hoàng tử, mà những hoàng tử kia cũng đều giỏi cả. Mà lòng ngài, lúc đó là Đức Phật là một hoàng tử bé thôi, nên ngài cũng cảm thấy ngài cũng không quan trọng lắm. Mà ta nhớ một điều thế này: tất cả các hoàng tử đều sao? Ghìm nhau, canh nhau, coi ai là người lên ngôi vua. Vì vua có thể bỏ con trưởng mà lấy con con thứ, cho nên anh em với nhau mà khi càng lớn, càng ý thức về quyền lực chừng nào thì trong lòng làm sao? Lúc nào cũng canh nhau, ghìm nhau, hở là giết nhau liền, vì cái tham vọng quyền lực là khủng khiếp. Ngài cũng là một hoàng tử trong số các hoàng tử đó, nhưng là một hoàng tử biết tu tập,
[1:19:34]biết yêu thương, ngài không có cái tâm đó với các anh của mình. Thì một lần mà đi ra rừng chơi, đi săn, đi cưỡi ngựa, tại vì các hoàng tử phải được rèn luyện về võ thuật rất là nhiều, thì khi đi vào rừng rồi cái ngài mới nhìn thấy nơi một cái vực, cái dưới một cái vực đó có một cái hang, trong cái hang đó có con cọp mẹ và một bầy cọp con. Mà ngài nhìn cái dáng điệu nó thì cọp mẹ hình như nhiều ngày không săn được mồi, không còn sức để mà mà đi săn mồi nữa, gầy, mà các con thì sao?
[1:20:13]Vẫn giành bú, rúc, rỉa, rúc được những giọt sữa cuối cùng. Ngài nhìn ngài xót, ngài khởi lên một ý nghĩ, ngài nói sự thật trong hoàng cung này ngài không cần lắm, vai trò ngài không quan trọng, mà lúc đó cái lòng thương của cái con cọp vậy, ngài mới dụ các anh ngài đi hết, ngài nhảy xuống luôn cho nó ăn. Câu chuyện đó được ghi lại trong kinh Bổn Sanh. Nếu lúc đó ta đứng đó, ta nhìn một vị hoàng tử trẻ, tương lai phơi phới, tấm lòng nhân hậu, mà thấy hoàng tử đó đứng trên vực nhìn xuống bầy cọp đói, lòng xót thương, biết rằng không có cái gì cho nó ăn ngày nữa, mọi người đã rút về, thôi xuống, mình chết để cho nó miếng thịt,
[1:21:05]mà cũng để giảm bớt cái sự căng thẳng trong hoàng tộc, thì lúc đó lòng mình ra sao?
[1:21:12]Cảm động không? Đó, ta thấy từng cái câu chuyện vậy lòng mình mới mới ngưỡng mộ các công hạnh của Đức Phật trong trong vô lượng kiếp, mà Bồ Tát Phổ Hiền là ngài thấy những điều đó. Vô số vô số những cái công hạnh như vậy, nên Bồ Tát Phổ Hiền nói một câu này: "Ta dùng đạo nhãn, ta xem khắp trong tam thiên đại thiên thế giới này, không thấy chỗ nào mà không phải là chỗ mà Đức Phật bỏ thân mạng vì chúng sinh." Cái tình yêu thương, sự hy sinh của Đức Phật là vô hạn như vậy, lớn như vậy. Cho nên cái "ngũ giả tùy hỷ công đức" là cái ngưỡng mộ đối với Đức Phật của Bồ Tát Phổ Hiền là vô tận, vĩ đại, lớn lao, ta không bao giờ tưởng tượng nổi.
[1:21:58]Suốt một tiếng rưỡi vừa rồi đi trôi qua, ta nói những cái tâm ngưỡng mộ căn bản của đạo đức, chứ ta chưa bao giờ có cảm xúc, vì ta chưa bao giờ tận mắt chứng kiến thấy cái công hạnh mà Đức Phật đã thực hiện, thực thi đối với chúng sinh trong pháp giới này. Nhưng mà thôi, vì ta hiểu như vậy, ta tin như vậy, nên lòng ta gửi lên Đức Phật sự tôn kính tuyệt đối. Và nguyện học theo cái hạnh của ngài Phổ Hiền là ngưỡng mộ tất cả các bậc thánh, và cũng vậy, ta ngưỡng mộ tất cả những vĩ nhân, danh nhân trên cuộc đời này. Ta ngưỡng mộ tất cả những người làm được điều thiện trong cuộc đời này. Ta ngưỡng mộ tất cả những người hơn ta
[1:22:42]trong cuộc đời này, dù cho người đó là đàn em, con cháu của ta. Nguyện như vậy, để ta khen ngợi, kể lại, hỗ trợ, ủng hộ và làm theo, ha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.