[0:00]Trong tâm ta nó có một cái dòng xuôi, nó làm cho ta luân hồi, đau khổ, tạo nghiệp. Bây giờ, ta đi ngược lại cái dòng đó. Tu hành là gì? Là cái lý trí chống lại, cưỡng lại cái bản năng tự nhiên đó.
[0:43]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:49]Nay lại là ngày giỗ tổ Khai Sơn, chúng ta theo lịch sử ghi lại nói chùa có cái bề dày 279 năm. Vậy mà có vị sư nào đem Phật pháp về đây cũng rất là hay.
[1:16]Nơi nào mà có Phật pháp hưng thịnh,
[1:21]nơi đó nhân dân bá tính ta được nhiều phúc lành,
[1:27]cái ác nó giảm đi, cái thiện nó tăng lên, và chư thiên tụ hội về. Như vậy, người dân được nhiều ấm no, hạnh phúc, may mắn, mùa màng tự nhiên được thạnh mậu, con người sống yên vui, thân ái với nhau.
[1:48]Mà đến khi chết thì chúng ta về với cõi lành.
[1:55]Chúng ta biết rằng á chết không có hết, nha. Chết chứ còn cả cái cuộc sống phía sau cái chết rất là lớn.
[2:05]Nhưng mà vì chúng ta không có con mắt nhìn xuyên vào cái cõi bên kia, nên đa phần tất cả chúng ta đều sống cho hết cái cái cái đời này, cái kiếp này mà không quan tâm đến sau cái chết.
[2:27]Thường chúng ta quan tâm cái gì? Lớn tuổi rồi á chúng ta quan tâm thế này: Cái gia tài mà mình làm ra á, cái nhà cửa, tiền bạc giao lại cho ai?
[2:42]Con mình, cháu mình, tài sản chia làm sao, đúng không à? Thế còn chính mình, đi qua bên cõi kia, mình sống thế nào, mình lại không biết và không quan tâm. Còn những người mà không có gia đình, không có con cháu, thì muốn hưởng cho hết cái tiền của mình có, tại vì nói chết không đem theo được, sống ngày nào ráng hưởng cho hết ngày đó. Hồi đó có một lần cái thầy gặp một cái anh đó anh là lính, anh đó anh a anh đi lính anh trên trực thăng á, anh mới kể rằng là gặp cái trời mây mù,
[3:26]mà nếu mà mình cứ bay trên trời hoài hết xăng cũng rớt, thì phải đi xuống, mà xuống xuyên qua cái lớp mây mù thì không biết là mình có hết cái lớp mây mù không, hay là chạm đất là máy bay nổ tung luôn. Lúc đó mà thấy mây mù rồi là không có dám chắc là mình còn sống nữa. Hồi đó thiết bị nó cũng lạc hậu, mà máy bay cứ phải xuống dần xuống dần, chứ không lẽ bay trên trời hoài. Mà xuống mà đụng đất một cái nổ liền. Thì lúc đó cái cái tâm lý đầu tiên của ảnh là rờ vào túi tiền mình còn bao nhiêu tiền. Mà nếu mà phát hiện trong túi mình còn tiền, thì trong tâm khởi lên một cái tâm tiếc rẻ, phải chi xài cho hết, tại sợ nó xuống đụng đất
[4:11]nổ chết, chứ còn ít tiền không xài, uổng quá. Tâm lý của tất cả chúng ta là vậy, là có bao nhiêu tiền xài cho hết, vì chết không đem theo được, là ta muốn hưởng cho hết, vì ta không biết phía sau cái chết là cái gì, nên ta không lo nữa, chỉ lo cho hết trong đời này có cái gì hưởng cho hết. Chính cái mà có cái gì hưởng cho hết đó, khi ta chết qua kiếp sau, chết làm ma, ta là con ma đói. Đây là một sự thật. Hầu hết mọi người chết đều làm ma đói. Thầy nói câu này đừng giận. 95% tới 90% chúng sinh chết đều làm ma đói cả.
[5:05]Rồi có một người cũng Phật tử ở đây họ mới kể rằng: Nói: "Dạ, mấy khu resort đó ma nhiều lắm, nhiều khi ban đêm cái ghế tự động nó dời qua dời lại. Ma ở đây nổi tiếng mà ma đó lấy cái gì ăn, không có gì ăn hết, không ai cúng cho ăn cả." Hầu hết 90% chúng ta chết rồi thành ma đói hết. Tại sao vậy? Vì ta hết phước rồi. Lúc sống này ta tranh thủ hưởng cho hết phước của mình có, chết tất cả đều làm ma đói. Nhiều khi ta thấy thôi ổng chết rồi ổng yên. Không, chết rồi mới bắt đầu bước vào một cuộc sống đau khổ, nha. Giống như cái ông bố vậy, ổng có đứa con gái, cái đứa con gái về mới thỏ thẻ với bố:
[5:56]"Ba ơi, có cái anh đó ảnh thương con, ảnh muốn cưới con." Ổng nghe ổng mừng quá, nói: "Lấy chồng cho rồi đi con." À: "Lấy chồng cho rồi đi con", nghĩa là sao? Nghĩa là lấy chồng rồi thì mọi chuyện nó bắt đầu yên ổn, nó khỏe, còn chưa lấy chồng coi bộ nó long bông nó cực. Nhưng có phải vậy không? Có phải lấy chồng rồi khỏe không? Ở đây ai nói lấy chồng rồi khỏe đâu, giơ tay lên? Ở đây ai nói lấy chồng rồi khỏe? Không ai giơ tay hết. Vậy ai nói lấy chồng rồi mới bắt đầu cực giơ tay lên? Đó, hay chưa, đó, giỏi chưa? Đó đúng như vậy, rất cám ơn, hầu hết mọi người giơ tay lên.
[6:43]Nói như vậy bất công, phải không ạ? Bất công. Vì thực sự là sao? Bây giờ hỏi lại mấy ông chồng: Vợ là người như thế nào? Thôi mấy ông này không biết trả lời đâu, mấy ông này nè, mấy ông này nè. Đó. Nên ta cứ tưởng ta bước vào hôn nhân rồi mọi chuyện là nó xong. Không, lúc đó mới bắt đầu là đi vào sóng gió. Chết cũng vậy, ngồi thấy ổng bệnh quá thấy tội quá, ổng nằm lăn nằm lóc hoài, trong bụng cầu thôi ổng chết cho yên cho rồi. Thì tới cùng ổng chết, mọi người cũng thắp nhang cũng khóc lóc vài ba bữa rồi hết, rồi nghĩ rồi yên rồi. Yên không? Không. Mình mới yên. Mình mới yên, mình nuôi người bệnh cực quá,
[7:35]đến khi người bệnh họ mất rồi thì mình khỏe. Nhưng mà người bệnh chết mới bắt đầu một cuộc đời sóng gió, đói khổ. Ta nhớ như vậy nha. Trong cõi chết ta rất đói khổ, không sung sướng gì cả. Tất cả mọi người ngồi đây nhớ giùm cho thầy,
[7:57]tất cả chúng ta đều có nguy cơ chết rồi làm ma đói. Thầy không có trù đâu, đó là một sự thật. Cho nên ta cứ tưởng đi qua một chỗ nào khác rồi là ta yên rồi là xong rồi, không, cái chỗ ta đi đến mới là khổ á. Mà hôm nay thì ta nói về cõi chết, cái người chết rồi mới khổ. Tất cả chúng ta đều bị như vậy. Rồi nói: "Vậy thưa thầy, con a niệm Phật rồi con chết con vãng sanh cõi Phật chứ không có làm ma đói hả?" Chắc không? Có ai chết mà niệm Phật rồi về nói mình là chết vãng sanh rồi không? Chưa. Những người mà lúc sống siêng niệm Phật, tụng kinh, lễ Phật mà không làm phước nhiều, chết về chùa ở như mấy cái bài vị đó đó.
[8:58]Đây là cõi Tây Phương của họ đó, nha, lẩn quẩn trong chùa đây nè, quanh quanh cái sân đây nè, chiều xuống quý thầy cúng thí thực cho ăn. Bữa nào có quý thầy Tỳ kheo tâm thanh tịnh cúng á thì bữa đó ăn no. Bữa nào các chú điệu tâm loạn động cúng á, bữa đó ăn không được, đói. Nhưng còn được ở chùa, nghe kinh, nghe kệ, lễ Phật, lễ bái. Đó là cái người về cõi Tây Phương á. Chẳng có về được cõi Tây Phương nào đâu, về chùa thôi, quanh quẩn ở chùa thôi, bài vị thờ ở chùa, về đây nè, đó là hạnh phúc lắm rồi, không về nổi cõi trời, cõi Tây Phương nào cả. Nhớ như vậy. Vì thay đổi từ một cõi này lên một cõi cao hơn, ta cần cái phước cực kỳ lớn.
[9:52]Phước nho nhỏ ta không đi đâu cả. Phước nho nhỏ ta quanh đi quẩn lại ở cõi này mà thôi. Ví dụ bây giờ một người nghèo
[10:07]thấy người ta đi xe hơi, người ta xây nhà lầu, mình rất là thích, Nhưng mình làm sao để mua xe hơi, có nhà lầu, ăn sung mặc sướng? Dễ không? Dễ không? Không, cày cực lắm, làm cực lắm và phải có rất nhiều may mắn. May mắn sao? Tự nhiên đất lên giá, ví dụ đó. Khu phóng đường đất lên giá rồi bán lấy tiền mà xài, ít bữa rồi nghèo lại. Thì nghĩa là để thay đổi từ người nghèo lên người giàu trong cõi này thôi đã rất là khó, còn bỏ cõi này lên cõi Trời là siêu khó. Khó lắm, làm phước nhiều lắm, tu dưỡng nhiều lắm mới có thể bỏ cõi này lên cõi cao được. Còn đa phần ta lẩn quẩn ở cõi này, lên chút xíu xuống giàu chút
[11:01]xíu rồi nghèo lại, sung sướng chút xíu rồi đau khổ lại. Ta cứ lẩn quẩn ở cõi này, không đi đâu xa cả. Người nào tu lắm chết vô chùa ở lại cũng chưa hề đi đâu xa cả. Vậy thôi, rồi lẩn quẩn ít năm cái đầu thai lại lọt vào cái bụng của một người mẹ nào đó sinh ra làm con làm cái lại. Cứ quanh đi quẩn lại, khó mà thoát vượt lên trên cõi cao, rất khó.
[11:31]Thì hôm nay ta mới nói thế này,
[11:35]vậy làm sao để thoát cái quanh quẩn ở cõi này mà chúng ta vượt lên trên cõi cao đi luôn? Không trở lại nữa. Tại sao vậy? Vì quanh quẩn cõi này coi vậy chớ vẫn là đau khổ. Người nào mới trở lại cõi này? Chỉ những người có tâm Bồ Tát, chỉ những người nào phước rất lớn, đạo lực rất lớn thì chấp nhận trở lại cõi này để giáo hóa chúng sinh. Còn chúng ta chưa phải là Bồ Tát thì thôi cứ tạm thời lên cõi Trời núp một thời gian. Lên cõi Trời, lên cõi Phật vì trên đó Bồ Tát nhiều lắm. Ta lên đó được rồi thì ta hạnh phúc, yên ổn. Lên đó mới thật là hạnh phúc, yên ổn tạm thời đó, chớ còn quanh đi quẩn lại cõi này cũng khổ lắm.
[12:26]Ở chùa hoặc ở đầu đường xó ngõ làm ma đói hoặc rồi đầu thai lại làm con của ai đó. Còn nếu mình mở miệng nói bậy nói bạ, chửi bới lung tung thì chết chui vào luôn bụng chó, bụng bò, sinh ra làm súc sinh mà thôi. Chuyện đó nhiều lắm á, không có không có ít đâu. Hôm nay thì ta nói cái cách nào mà để ta thoát ra khỏi cái vòng lẩn quẩn của cái cõi đau khổ này mà ta bước lên một cái cõi cao hơn?
[13:00]Ta cần một cái sự tu hành rất là lớn ta mới thoát khỏi cái đau khổ của cái cõi này. Mà cái công đức tu hành rất là lớn đó là gồm những điều gì? Thì thầy nói một số điều trong nội tâm ta thôi. Ta thường hay nói tu là đi ngược dòng đời. Có nghe chưa? Tu là đi ngược dòng đời. Vậy cái dòng đời là dòng gì mà ta phải đi ngược? Tức là mọi người đi xuôi chiều thế này, ta đi, ta chen chen mọi người ta đi ngược lại, đúng không ạ? Gọi là đi ngược dòng đời. Mọi người thù hận thì ta không thù hận, mọi người ích kỷ thì ta vị tha, mọi người tham lam thì ta bố thí, đại khái là như vậy. Nhưng ở đây, thầy muốn nói thế này,
[13:56]nói tu là đi ngược dòng đời là đi ngược lại với chính mình, chứ không cần phải so sánh là đi ngược với những người khác. Ta đi ngược với chính mình. Trong tâm ta, nó có một cái dòng xuôi tự nhiên.
[14:18]Cái dòng xuôi tự nhiên đó nó làm cho ta luân hồi, đau khổ, tạo nghiệp, chết đọa làm ma đói chính trong tâm ta. Bây giờ ta đi ngược lại cái dòng đó nơi cũng chính trong tâm mình. Cái dòng tự nhiên trong tâm ta đó là tham, sân, si, ích kỷ,
[14:46]những cái tánh xấu, những cái hẹp hòi tự nhiên nó tuôn chảy trong tâm ta mà ta gọi là bản năng, bản năng tự nhiên, bản năng tự nhiên của con người.
[15:00]Còn cái tu hành là gì? Là cái lý trí chống lại, cưỡng lại cái bản năng tự nhiên đó.
[15:11]Cái tự nhiên thì nó dễ, còn cái chống lại thì nó khó. Nhớ như vậy nha. Cái gì tự nhiên thì nó dễ, cái chống lại thì nó khó. Cái tự nhiên nó dễ là thế nào?
[15:32]Ví dụ như thế này, à mình đi trên đường buổi sáng sớm, trên đường rất là vắng, tự nhiên mình thấy có một cái cục gì lù lù ở phía trước, cái mình lại mình nhìn cho kỹ thì không ngờ nó là một xấp tiền. Tờ 500 ngàn, một cọc dày dày cỡ này. Cọc dày dày... như thầy quơ cái tay cỡ này thì bao nhiêu tiền cà? Thầy cũng không rành lắm. Tiền 500 ngàn mà một cọc cỡ này thì nhiêu tiền ta? Năm trăm mấy triệu hả? Phải không? Cỡ này, cái tay thầy cỡ này nè. Năm trăm mấy triệu, đó năm trăm mấy triệu, ờ. Mình đi cái mình thấy có cọc tiền khoảng năm trăm mấy triệu thì cái bản năng tự nhiên của mình là cái gì? Mình nhìn trước nhìn sau không thấy ai, phải không ạ?
[16:22]Mọi điều hết sức là thuận lợi. Cái thuận lợi này nó y như là trúng số vậy đó, quá thuận lợi thì mình làm sao? Lượm lên, nha, và cho vào túi, coi như hôm nay là trời cho. Còn ai đau khổ kệ họ, ai mất tiền đau khổ kệ họ. Đó là bản năng tự nhiên, một điều ta thấy rất thoải mái. Tiền của ai rớt mình lượm được thì coi như là của mình, dễ chịu vô cùng, sung sướng vô cùng. Nhỏ lớn giờ mình có lượm tiền chưa cà? Có không? Chắc cũng có vài lần ha, được vài đồng chứ cũng không phải không. Cái điều mà ta lượm được cái tiền đó nó tự nhiên lắm mà ta rất là thích, cái đó gọi là bản năng tự nhiên. Nhưng bây giờ lượm tiền rồi, bắt đầu mới suy nghĩ:
[17:14]"À, cái người nào rớt tiền mà 500 triệu này chắc họ cũng rất là lo lắng, đau khổ. Cái số tiền này không biết họ để làm việc gì mà bây giờ họ rớt đây, giờ mình không biết đi đâu mà kiếm trả lại cho họ". Thì những cái suy nghĩ về đạo đức, thương người đó mình chống lại cái tham của mình. Cái suy nghĩ về đạo đức, nghĩ đến nỗi khổ người khác mà không nỡ lấy chín số tiền đó đi, lặng lẽ đi luôn, tại đâu ai thấy đâu, đường sáng sớm mà. Mà bây giờ cưỡng lại đi tìm cái người mất để trả lại cho họ, cái đó gọi là lý trí, đó gọi là đạo đức, cái đó gọi là đi ngược lại bản năng của mình. Cái đó dễ hay khó? Khó, cái đó khó.
[18:03]Cái đó chỉ có những người mà biết tu tập lâu rồi, quen rồi thì trở thành tự nhiên, nhặt được của rơi đem trả lại. Còn cái người không phải là người đã quen tu tập lâu năm thì thấy tiền thì ham, thì thích, thì nhận lấy, đó là điều tự nhiên. Nên một bên là bản năng tự nhiên là cái gì dễ làm, còn cái lý trí cưỡng lại bản năng thì rất là khó, nhớ như vậy. Mà cái dễ á thì đưa ta đi vào tối tăm, khổ đau, đọa lạc, chết làm ma đói.
[18:47]Còn cái khó đó thì mới đưa cho ta trở lại cái vinh quang, hạnh phúc hoặc là lên luôn cõi Trời. Thì cái khó là như vậy. Nên bây giờ khi ta còn sống, ta chọn cái con đường dễ đó, cứ ăn chơi, hưởng thụ, tham lam, sân si đủ thứ, cái con đường dễ đó thì chết ta làm ma đói. Còn lúc sống này, ta chọn con đường khó, cưỡng lại những điều xấu để tu tập, nhường nhịn, hy sinh, bố thí, truyền giáo pháp thì ta chết lên cõi Trời.
[19:33]Trong đời của mình, mình dắt được bao nhiêu người về chùa? Mỗi người đếm lại giùm thầy coi. Thật lòng coi. Hôm nay mình về chùa là mình được ai đó rủ mình về chùa hay là mình đi về chùa mình rủ thêm vài người cùng đi?
[19:57]Coi lại coi để biết rằng mình chết mình đi đâu. Nếu hôm nay mình đi về chùa là được ai đó rủ thì sau khi này mình chết, mình chẳng có gì đặc biệt cả.
[20:12]Không đến nỗi làm ma đói thì cũng lẩn quẩn đâu đó. Còn nếu hôm nay về chùa mà mình rủ được năm bảy anh bạn cùng đi, ép họ cùng đi, thuyết phục họ cùng đi thì có nhiều hy vọng mình chết rồi mình lên cõi Trời. Cái mới nói: "Trời, mấy thằng bạn nhậu con nó khó đi lắm thầy ơi! Trời ơi, rủ nó đi chợ... á rủ nó đi chùa rồi còn khó, còn hơn mà mà mà đi vượt biên nữa". Nói khó, chính cái khó đó mới làm thành phước, nhớ như vậy nha! Nói: "Nào giờ đi nhậu thì nó dễ". Đúng, cái dễ mới là cái sao? Chết làm ma đói. "Kêu đi chùa khó lắm thầy ơi!". Đúng, khó mới lên cõi Trời. Bây giờ ta coi lại,
[21:03]Ở trong xóm mình có bao nhiêu người chưa biết đạo nha. Có những người đó sao thấy quanh năm suốt tháng không thấy đi chùa, nói tới chùa tới sư cái lảng lảng à. Mấy người đó khó nói lắm thầy ơi, con không độ được đâu. Thì khó mới lên cõi trời. Còn nói có mấy người dễ dễ đó, rủ đi chùa họ đi liền, thì dễ thì sao, không có gì là phước cả.
[21:32]Nên hôm nay năm nay thầy về đây thầy giảng như thế này. Nếu sang năm thầy trở lại, hổng biết sang năm có rảnh để trở lại hay không. Nếu sang năm thầy trở lại, rồi mỗi người về đây lại nghe thầy lại nha. Nhưng mà nếu sang năm trở lại mà đi chùa cũng đi một mình thì sao? Chết làm ma đói nha.
[21:57]Sang năm thầy trở lại thầy hỏi lại đúng câu này thì mỗi người phải hứa với thầy dắt được mấy người, mấy nhà đi tới chùa tu tập, hứa coi.
[22:12]Nhắm coi mình độ được mấy gia đình, mấy người, mấy người bạn nhậu.
[22:20]Mấy người? Hứa coi, một năm một năm này sắp tới dắt được mấy người đi chùa?
[22:31]Hứa coi. Sao mà im lặng dữ vậy trời? Tìm con đường khó mà mà làm thì mới có phước. 10 người được không? Chắc không? Nha, ừ. Rồi nếu mà đủ 10 người thì sao? Thì được nhiều may mắn phúc lành nha, chết đi lên. Nên nhớ như vậy, ta tu là đi tìm con đường khó mà mà đi, đừng đi tìm con đường dễ, vì con đường dễ không có phước nhiều. Nhớ như vậy. Cái gì khó mà làm. Bây giờ ta nêu ra một số điều ở trong tâm mình, một bên là dễ, một bên là khó. Bên dễ thuộc là bản năng, bên khó thuộc về lý trí, đạo đức. Mỗi người chúng ta chọn nha. Cái dễ là cái vô ơn. Ai giúp mình là mình quên. Cái đó dễ nha. Tại nhớ ơn mệt lòng lắm, nặng đầu lắm.
[23:39]Ừ, người ta giúp rồi thôi quên luôn, hổng nhớ tới nữa. Lúc mình nghèo người ta tới người ta cho mình miếng ăn rồi người ta đi tìm việc làm cho mình, sau này mình khá giả rồi, thôi thì thôi, kệ, hổng cần nhớ nữa. Cái vô ơn đó dễ hay khó? Dễ. Còn cái đền ơn nhớ ơn mới là khó. Lúc nào cả cuộc đời còn lại không bao giờ quên ơn người đó. Ví dụ như ngày xưa họ giúp mình có 1 triệu mà cái số tiền mà mình quà cáp đền ơn 10 triệu là xong chưa? Chưa. Một lần đền ơn rồi, một lần chịu ơn rồi, suốt đời mang ơn, dù ta đã đền đáp ơn nghĩa đầy đủ rồi. Dù đền đáp ơn nghĩa đầy đủ rồi, nhưng mà cái nghĩa chưa bao giờ hết, tới chết vẫn chưa bao giờ hết, nhớ như vậy.
[24:37]Chứ không phải nói à trước ông cho tôi 1 triệu, giờ tôi cho ông 5 triệu lời thấy mồ rồi thôi, không. Đó là một lối suy nghĩ thực dụng, bạc bẽo, vẫn là vô ơn. Còn cái đạo đức của sự nhớ ơn kỹ lưỡng là một lần giúp mình, mình mang cái ơn đó suốt đời. Đó, vô ơn là bản năng tự nhiên của con người. Ai giúp mình rồi mình quên. Nhớ ơn đền ơn là lý trí, là đạo đức. Cái nhớ ơn đền ơn này rất là khó, làm cho ta cứ phải nặng lòng cả một đời. Nhưng mà cái nặng lòng cả một đời đó chính là cái phẩm giá, là giá trị, là công đức của ta. Cái người như vậy quỷ thần cũng phải kính yêu, nhớ như vậy. Ta nặng lòng nhưng mà cái đức của ta rất là lớn, quỷ thần cũng phải kiêng nể.
[25:37]Còn mà ai giúp mình rồi mình quên, điều đó rất là dễ, nhưng mà làm sao? Cái công đức của ta, đạo đức của ta, phẩm giá của ta, giá trị của ta nó nhạt nhòa như hư vô. Quỷ thần ở trong cái cõi kia họ nhìn mình, họ khinh bỉ. Con người có thể không biết ta nhưng quỷ thần biết ta rất rõ. Đó, một bên là dễ là vô ơn, bên khó là biết ơn. Ta chọn con đường nào? Mình tu thì chọn con đường khó mà đi. Nhớ phải biết ơn, phải nhớ ơn, phải đền ơn. Rồi bây giờ thế này.
[26:23]Người ta chụp cái hình trong cái cơn mưa, một con gà mẹ xòe cái cánh ra cho những con gà con núp ở trong cái đôi cánh của mình. Rồi con gà mẹ chịu mưa ướt rất là lạnh, tại mưa mà đứng lâu quá nó thấm vào trong cái lông vũ của nó, nó sát vô da, cánh xòe ra nữa nên nó rất là lạnh. Nhưng mà nó vẫn làm sao? Vẫn chịu đựng để cho che mưa cho con nó. Người ta chụp được cái hình đó và người ta bình luận rằng lòng người mẹ thương con là đúng là hy sinh vô hạn. Mà không phải riêng loài người, tất cả các loài giống đều giống nhau điều đó. Các loài thú cũng đều như vậy, mẹ nào cũng thương con. Cha thường khô khan hơn tại cha không có mang nặng đẻ đau.
[27:20]Còn người mẹ mang đứa con trong bụng mình rồi, nó tạo ra một cái bản năng tự nhiên thương con rất là sâu đậm. Vậy đó. Nên cái tự nhiên cái bản năng là cha mẹ thương con.
[27:41]Còn con có thương cha mẹ không? Nói thiệt lòng coi. Có không? Có mà ít. Đó, cái người chịu "có mà ít" là người nói thật lòng đó. Còn cái người mà thương cha mẹ sâu đậm á là người có biết tu tập. Ta mới cưỡng lại, ta mới cưỡng lại, chứ còn cái tự nhiên á là cha mẹ thương con, chứ con không thương cha mẹ. Giống như con gà nó rất thương con nó, nhưng mà hỏi cha mẹ nó ở đâu nó không biết, bỏ mất rồi quên rồi. Đó là điều tự nhiên. Chúng ta cũng vậy, mình đẻ con mình ra mình rất là thương, nhưng mà ba mẹ mình coi vậy chứ mình nhạt nhòa, nhạt nhòa. Cái nhạt nhòa đó là một cái gì nó tự nhiên lắm. Trừ những người có tu tập, biết suy nghĩ thì mới thương cha, thương mẹ sâu đậm.
[28:37]Còn thả tự nhiên, đừng ai tu tập, đừng ai nhắc gì, ta quên cha mẹ mình rất nhanh. Nên cái câu chuyện mà bị cái ông bố đó ổng thấy bà mẹ già nuôi cực quá ổng đóng cũi ổng đem lên núi ổng thả, nhưng mà đứa con ổng thì ổng rất là thương. Đó, cái câu chuyện nó rất là cay đắng mà nó nói thật cái bản chất của con người. Thương cha mẹ là một đạo đức rất khó, thương con là một bản năng rất dễ.
[29:07]Bình thường ta tự nhiên ta thương con mình, bình thường ta tự nhiên ta quên, nhạt nhòa cha mẹ mình. Mà ở Việt Nam mình cái may mắn là do cái đạo hiếu thường được nhắc đi nhắc lại hết năm này năm kia, nên người Việt Nam mình có hiếu hơn. Chứ còn thả ra ở các nơi người ta quên cha mẹ người ta nhanh lắm. Thì cũng vậy, nên khi ta biết tu tập thì nhớ thương con mình là một chuyện, nhưng mà vẫn phải làm sao? Thương thương cha mẹ mình. Cái đó là cái đi ngược lại bản năng. Rồi bây giờ một cái
[29:49]cái này nữa, so sánh. Gia đình mình với Tổ quốc mình, cái nào mình thương nhiều?
[29:59]Nói thiệt á. Gia đình với Tổ quốc, bên nào mình thương nhiều? Gia đình phải không ạ? Thương vợ, thương chồng, thương con mình nhiều, còn nói cái tình yêu nước không ai hình dung ra cả. Chuyện đó có Nhà nước lo. Đó, chuyện đất nước này có Nhà nước lo, có chính quyền lo, có lãnh đạo lo, ta không lo. Ta chỉ lo cho gia đình mình thôi.
[30:32]Nên bình thường là ta thương gia đình mình dễ dàng, nhưng nói tới thương Tổ quốc thì rất là khó. Nhưng bây giờ ta phải cưỡng lại, đi con đường khó, phải thương Tổ quốc mình. Nhớ thường nghĩ về đất nước, thường có trách nhiệm với đất nước. Đó là thương Tổ quốc mình và cái đó khó. Khó nghĩ tới, nhưng phải ráng mà nghĩ tới, để làm chi? Tâm mình lớn ra, đức của mình lớn ra. Còn chỉ quanh quẩn nghĩ cho gia đình mình, cái tâm mình nó bị hẹp và cái đức mình cũng rất là nhỏ. Cái người yêu nước được, cái đức của mình mới lớn. Thầy chưa nói tới nhân loại, Thầy nói tới Tổ quốc thôi. Nói vậy, yêu nước là làm cái gì?
[31:21]Làm cái gì có lợi cho cộng đồng thì làm, ví dụ như giữ cho đường phố mình sạch sẽ, không xả rác, không chiếm dụng lề đường, thấy ai xả rác mình lại nhắc người ta, mình cùng nhặt cho làm gương cho người ta, vân vân có nhiều chuyện, và đặc biệt là đừng trốn thuế. Nhớ như vậy, nhớ đóng thuế cho đầy đủ, có tiền nhà nước mới mở đường, xây dựng rồi mọi thứ nha vậy. Thì đó, ta yêu gia đình là điều tự nhiên, không cần phải nói, nhưng yêu nước thì phải nói. Ta tự nhắc trong lòng mình cái tình yêu nước và nói chuyện với nhau, nhắc nhau về tình yêu nước. Giờ ta coi coi khi bạn bè ta gặp nhau, ta thường nói chuyện gì?
[32:09]Đó, trước đây ta gặp bạn bè, ta nói chuyện tào lao, vô bổ, vô nghĩa, chuyện sấu chuyện bảy chuyện bạ, chuyện bông đùa. Bây giờ gặp nhau thì nói chuyện gì? Phật pháp, đạo lý, nói về tình yêu Tổ quốc, nhớ như vậy nha. Nhớ tập như vậy, đó là đi cưỡng lại cái sức mạnh của của bản năng. Rồi bây giờ có cái này nữa:
[32:43]Ta sống cho mình rất là dễ, mà ta sống vị tha, sống cho mọi người thì rất là khó.
[32:57]Nên có một số người có cái lý luận là đời có bao lâu, thôi thì cứ sống cho mình. Có những con người có lý luận như vậy và nó gây ảnh hưởng, khiến cho nhiều người có cái suy nghĩ: Ừ, thôi đời có bao lâu mà cứ lo lăng xăng, cứ sống tận hưởng cho mình. Cái quan điểm nó rất là nguy hiểm, làm cho người ta càng trở nên ích kỷ. Còn ở đây mình ngược lại, chính vì đời có bao lâu cho nên chúng ta bòn mót thời gian, công sức để mà sống cho mọi người. Ta nói ngược lại: Đời có bao lâu đâu mà cứ sống cho mình làm chi. Đời có bao lâu đâu nên phải cố gắng sống cho mọi người. Sống cho mọi người là làm sao? Là cứ nghĩ tới nỗi khổ, niềm vui của mọi người chung quanh mình mà lo cho họ.
[33:59]Mình biết ai đói đem cơm đem gạo, ai bệnh mình chăm sóc, đó, ai vất vả mình an ủi, ai chưa biết Phật pháp thì mình đem Phật pháp đến mà hoá độ cho người ta.
[34:15]Đó là nghĩ đến người, sống vì người. Như bây giờ nói cái đất trời ở Phan Thiết này cũng vậy. Mình đi một một quãng trên đường phố, mình nhìn nhà hai bên đường phố, mình nghĩ trong bụng mình: Vậy trên cái dãy phố này, bao nhiêu người biết tới Phật pháp rồi, bao nhiêu người vẫn vẫn chưa biết? Có nghĩ điều đó không? Đó. Phải nghĩ điều đó, phải nghĩ đến cái điều là còn bao nhiêu người chưa biết Phật pháp. Mà tự mình phải thấy có cái trách nhiệm. Hễ còn một người chưa biết Phật pháp thì mình vẫn sao?
[34:58]Vẫn phải lo, tìm cách hoá độ phụ với Thầy. Thầy đứng đây làm cái cột trụ, làm bóng mát, làm mái che, còn trách nhiệm của chúng ta là đưa mọi người về chùa cho Thầy để Thầy giáo hoá. Mình cũng vậy, có cái tài liệu nào hay, có sách nào hay, mình đem mình nói với mọi người, giúp cho người ta tin được nhân quả, giúp cho người ta biết yêu thương nhau, giúp cho người ta biết tôn kính Phật thì mình cũng rất là có phước. Mà cái đó dễ hay là khó? Khó, cực lắm, mất thời gian lắm, mất sức lắm, mất tâm trí lắm, nhưng phải làm. Vì đó là gì? Vì đó là một cuộc sống có ý nghĩa. Còn mà cứ sống cho mình, ví dụ như mình đi chùa một mình mình,
[35:50]có gì ăn ngon ăn một mình mình, có gì vui đi hưởng một mình mình, có tiền chút để dành đi du lịch, thì những cái đó dễ lắm. Nhưng cái dễ đó thì nó kết thúc ở đâu? Kết thúc làm ma đói á, bị phước hết rồi. Còn bây giờ cái khó, mình có tiền, có thời gian, có công sức, hãy đem tiền, đem thời gian, đem công sức đó mà giúp cho mọi người, đem Phật pháp đến mọi người, thăm hỏi mọi người, tìm đến giúp đỡ, bố thí, phóng sinh, làm các điều công đức cho cuộc đời này, thì cái đó kết thúc ở đâu? Kết thúc ở trên cõi trời á. Nên cái bản năng sống cho mình, chỉ biết cho mình là rất dễ, nhưng mà cái lý trí, cái đạo đức sống cho người khác thì rất là rất là khó.
[36:46]Mà đi trên con đường đời này, đi trên con đường đạo này, ta tìm con đường dễ hay con đường khó? Con đường khó. Còn con đường dễ, chết mà làm ma đói sạch sẽ hết. Nhớ như vậy nha. Bây giờ một cái
[37:08]một cái vấn đề khác: lười biếng và siêng năng.
[37:16]Lười biếng là không thích làm việc, không thích tập luyện, không thích đi chùa, không thích ngồi thiền, không thích tụng kinh, không thích lễ Phật. Tại vì khi làm thì phải làm sao? Mất công, cực. Còn siêng năng thì phải mất công, phải làm việc, mệt. Siêng năng là gì? Giúp việc nhà, giúp hàng xóm, đi lao động để làm ăn, kiếm tiền, dành thời gian rảnh chạy tới chùa tụng kinh, lễ Phật, công quả, quét tước, mọi thứ, đó là siêng năng. Thì đa phần chúng ta bị cái bản năng lười, lười biếng. Đa phần ai cũng bị cái bản năng lười biếng, thích ở không. Chỉ có những người có đạo đức thì mới cố gắng siêng năng, đứng lên đi làm việc.
[38:15]Cho nên bố mẹ giàu có thường hay có cái bệnh là giúp cho con mình trở nên lười biếng. Làm cái gì cũng kêu người khác làm: ờ đây có người làm rồi, con mình để yên nghỉ ngơi cho nó khoẻ. Khoẻ để làm gì? Khoẻ rồi nó hư người. Cái mà lúc nhỏ mà không siêng năng thì người này sẽ quen cái lười cho tới chết. Mà nhớ, lười cho tới chết thì chết xong trở thành ma đói. Cho nên bố mẹ mà tạo điều kiện cho con mình lười biếng là đẩy con mình sau này trở thành ma đói. Còn bố mẹ mà khôn á, thương con á, ép tập cho con mình siêng năng, làm lụng. Khi nó siêng năng làm lụng rồi, nó có cái niềm vui trong cái lao động, mà cuộc đời nó dễ tạo ra được nhiều phước.
[39:20]Còn cái người lười là người sẽ không có phước. Vì muốn làm phước phải siêng năng, phải chịu cực. Ví dụ như ta thấy đường hư, ta muốn đắp thì phải bỏ công ra, kêu gọi mọi người mà đi lấp đường đó lại. Thấy cái nhà trong xóm họ dột nát, cái mình bàn với mọi người lại sửa giùm cái nhà cho cho người hàng xóm của mình. Rồi đó, nghe nói bạn mình nó bệnh, mình dành ít thời gian chạy vô bệnh viện thăm nó. Chạy vô bệnh viện thăm nó mới phát hiện ra là mọi người cũng bỏ lơ bỏ lốc, thôi thì mình ở lại mình chăm sóc, tắm rửa giùm nó chút xíu rồi mới đi về. Những cái điều đó làm ta mất công, mất sức, mất thời gian, nhưng cái phước lành từ đó mà mà ra.
[40:12]Nên vì vậy là ta phải tập sống một cuộc sống siêng năng, giúp người, giúp đời để mà tích luỹ phước. Rồi nói: Bây giờ rảnh không biết làm gì? Nói: Giờ dạ rảnh đường thì cũng không có hư, nhà cũng chẳng ai dột, giờ con chả biết làm gì, thì ta còn một chuyện rất quan trọng, đó là tìm những cái gia đình nào mà chưa biết đạo để đi tới nơi mình thủ thỉ, nhẹ nhàng, khả ái, nói chuyện với người ta, dụ người ta, giảng cho người ta để người ta biết đạo lý. Cái đó mất công lắm á, mất công lắm nhưng mà phải làm. Đầu tiên nói về cái gì? Nói về luật nhân, luật nhân quả. Mọi người chưa biết đạo tức là chưa biết cái gì?
[41:03]Là chưa biết luật nhân quả. Cho nên trong lúc rảnh rỗi ta phải đọc nhiều cuốn sách về nhân quả, biết nhân này sinh ra quả kia. Trong đầu mình chứa một đống toàn là chuyện nhân quả không, để gặp người này gặp người kia mà mình nói chuyện. À ví dụ đang ngồi chuyện với nhau không biết chuyện gì để nói, cái mình khơi ra mình nói liền, mình khơi ra nói liền. Nói: Hồi đó bên xóm tui nha, có con nhỏ đó nó xấu dễ sợ luôn vậy đó, nhưng vậy mà nó đi chùa, nó lễ Phật riết, nó chăm sóc quét tước riết, bữa nay mặt mày nó bảnh bao dễ coi, cái nó lấy được chồng Đài Loan.
[41:47]Thì mình cũng kể thiệt chứ không phải không, à thì cái câu chuyện nó làm người ta chú ý. Vì sao vậy? Vì luật nhân quả nó có cái công năng mầu nhiệm là nó thay đổi số phận con người ta nha, vậy đó. Vậy, mình cứ kể những chuyện về nhân quả hoặc là ví dụ một câu chuyện. Nói chứ có cái bà bả đi khám bệnh cái lòi ra một cái cục bướu. Bác sĩ nói đây là cái ung thư đã tới giai đoạn ba, và bà chỉ sống được khoảng 6 tháng nữa. Hết đường rồi, bác sĩ thua rồi đó. Nói bây giờ có chữa xạ trị hóa trị cũng 6 tháng rồi 7 tháng rồi cũng chết. Thì bà về cái bà quyết tâm cứ sám hối thôi. Ngày nào cũng vô chùa lạy Phật sám hối rồi phóng sinh, rồi không rồi ăn chay.
[42:34]Cứ như vậy bà làm riết 6 tháng cũng không thấy chết. Bả không thèm chữa bệnh, không thèm uống thuốc nữa, cứ lạy Phật rồi cứ sám hối rồi phóng sinh. Rồi 6 tháng rồi cho nó chết, bởi vì bả nghĩ là 6 tháng chết mà, cho nên lạy Phật để chờ 6 tháng chết, mà lạy Phật 6 tháng nó vẫn đỡ hơn là 6 tháng không lạy Phật, chết chắc chắn là làm ma đói. Còn mình lạy Phật 6 tháng thì chết hi vọng là ông Phật ổng kéo kéo mình đâu đó nó cũng đỡ, nên bà cứ lạy Phật. Lạy Phật không thấy chết, 6 tháng rồi không thấy chết mà cứ tỉnh tỉnh queo à. Cái mới đi khám lại bác sĩ, bác sĩ chụp lại nói: "Ủa?" Ổng cứ đọc tới đọc lui, cái hồ sơ 6 tháng trước là chính ổng cho
[43:17]chụp X-quang là đây, nguyên cái cục thòi lòi ở trong phổi đây. Bây giờ 6 tháng chụp lại bên đây nó mất tiêu. Ổng ngồi ổng nói: "Vậy 6 tháng qua bà làm cái gì?" Nói: "Dạ không có làm gì hết." Ổng nói: "Không, bà nói thiệt tui đi, bà làm cái gì, bà uống thuốc gì?" Tại mấy ông bác sĩ ổng hay nghi, tại rất nhiều trường hợp là nhờ uống thuốc nam mà hết bệnh, nên mấy ông bác sĩ ổng cũng hay hỏi về cái thuốc nam để ổng có kinh nghiệm. Cái nói: "Dạ tui không có uống thuốc gì hết." Bác sĩ nói: "Bà phải nói thiệt tui chứ, tại sao khối u nó mất nè? Nó mất nè." Cái bà mới nói thiệt: "Dạ, nghe bác sĩ nói 6 tháng nữa chết cho nên tui vô chùa tui lạy Phật 6 tháng để
[43:50]chờ chết cho nó yên, rồi sao nó không chết?" Cái ông bác sĩ ổng ngồi ổng nói: "Thôi chắc là nhờ lạy Phật." Ổng ghi vô cái toa: "Lạy Phật." Về hết bệnh.
[44:03]Chuyện này có thiệt á, nói thiệt chứ không phải này thầy không có bịa đâu nha, chuyện này có thiệt á. Thì những cái câu chuyện đó mình cứ tích lũy, mình để một đống ở trong trong bụng mình. Là khi mà ngồi mình gặp mọi người, mà nhất là mấy người chưa biết đạo, mình cứ kể hết chuyện này chuyện kia, kể hết chuyện này chuyện kia, kể hết chuyện này chuyện kia, ra vậy đó. Cái ví dụ như mình kể câu chuyện ở ở xóm tui có cái ông đi biển, đi biển đánh cá. Lần đó là cái máy cái radio của ổng nó hư, ở trong bờ người ta mới phát sóng ra là bão sắp tới, yêu cầu tất cả các tàu thuyền phải trở vô cho lẹ. Cái máy ổng nó hư, ổng không có nghe, ổng cứ mê ổng đánh đánh cá
[44:46]cái đúng là cái lát sóng gió nổi lên ầm ầm, sắp lật thuyền. Ổng sợ quá, ổng mới khấn câu này, ổng mới khấn: "Thôi bây giờ nếu mà cho con sống ha, cho con sống về nhà bình yên gặp vợ gặp con, giờ con không dám đi đánh cá nữa, mà con vô chùa con công quả luôn. Hoặc là con bây giờ con đi làm công nhân gì ở ngoài đi kiếm tiền, chứ không dám đi đánh cá nữa, rồi con hứa hứa chắc một câu luôn á." Cái ổng ngồi ổng đứng khấn quá cái tự nhiên cái có cá Ông nổi lên đưa vô bờ thoát được, về đó ổng bỏ nghề ổng đi chùa ổng lạy Phật quá chừng. Chuyện này có không? Có, chuyện hồi xưa có rất nhiều.
[45:35]Đó là lý do mà dân ta hay thờ cá Ông. Cá Ông là một loại linh vật, đừng có nói là vô tình ổng nổi lên nha. Tại vô tình nổi lên thì không có kè cái thuyền mà đi vô bờ được, nên là cá Ông có chủ ý, có hiểu ý cái người khấn cầu xin. Mà lúc đó cá Ông cũng cảm nhận được cái người này còn có tâm thiện, cứu được người này sống ở đời có lợi, nên ổng nổi lên đưa vào trong bờ liền. Đó là chuyện có thật. Nên có một cái có một những nhà khoa học của Mỹ á họ mới tin rằng cá Ông là không phải nguồn gốc của địa cầu, mà ở đâu ở vũ trụ người ta gửi tới, nên cá Ông rất thông minh, hiểu được tâm của con người. Cá heo cũng vậy, cá heo, cá Ông hiểu được tâm
[46:24]của con người, đó là một loại linh vật. Nên cái việc mà dân của ta, người Việt Nam mình thờ cá Ông chứng tỏ rằng người Việt Nam mình rất tinh tế, khôn ngoan. Mình chưa chế được gì nhiều cho thế giới nhưng mình thờ cá voi, cá Ông, coi vậy chứ người Việt Nam mình có cái tâm linh, có cái tinh tế, có cái thông minh để dành đó sau này mà mình sẽ vượt lên trở thành một cường quốc vì cái tinh tế này, vì cái thờ cá Ông này. Có người mà không biết á, nói là người Việt Nam mà đi thờ cá Ông á là mình mê muội, con người mà đi thờ con vật. Không, người Việt Nam mình mới thông minh á, người Việt Nam mình mới thông minh, thờ được cá Ông.
[47:13]Vì cá Ông linh lắm, hiểu được tâm con người, nên ta biết nhiều cái câu chuyện về nhân quả, ta cứ đi kể người này nghe, người kia nghe làm cho họ tăng được cái cái thiện tâm, tăng được cái thiện tâm lên thì ta giúp họ tìm về với đạo Pháp.
[47:38]Mà cái này mất công không? Mất công, mất thời gian, nhưng mà phải ráng mà mà làm. Đó, đó là vì người thật sự. Chứ còn ví dụ rảnh, mình nghĩ tới chuyện đi chơi, đi hưởng thụ, đi du lịch, đánh bài, nhậu nhẹt, đó là cái sống cho mình. Sống cho mình thì rất là dễ, dễ rồi sao? Chết đọa làm ma đói cả. Còn sống vì người, mất thời gian, mất công sức, kể cả mất tiền bạc,
[48:15]và chết ta đi đi lên cõi trên. Mà muốn có thể vì người được thì ta phải siêng, phải siêng.
[48:28]Mà muốn siêng thì phải làm sao? Phải tập. Mà tập cái gì? Kiếm chuyện mà mà làm, đừng ở không, đừng có một cái gọi là ở không. Ta nhớ một điều thế này: cái người càng có đạo đức thì đó là người không bao giờ ở không. Nhớ điều đó. Như có một cái câu chuyện, trong cái chùa đó có một ông sư đệ ổng còn trẻ, nhưng mà thực sự ổng đắc đạo. Thấy ổng sống cũng hiền lành, thông minh, nhưng mà nhiều khi ổng hơi bẩn bẩn, có những lúc nước mũi chảy thè lè. Cái ông sư huynh mới nói câu này: "Trời ơi, em à, quẹt mũi lau mũi đi." Ổng trả lời câu này: "Em không có thời giờ, sư huynh à." Cái câu nghe rất lạ, quẹt mũi lau mũi cái mà "không có thời giờ" là làm sao?
[49:27]Mọi người cũng không hiểu, không hiểu mà thấy ổng nói rất là điềm đạm. Không ai dám chê, chê không dám chê mà không hiểu. Cho tới sau này khi mà ổng hiện thân ra là một vị Thánh thuyết pháp như mây như mưa thì người ta mới bắt đầu cái quái để ý cái câu đó: "Em không có thời giờ, sư huynh à." Không có thời giờ nghĩa là sao? Nghĩa là ổng muốn dạy cho mọi người một bài học: nếu một người mà hiểu đạo là một người không bao giờ ở không dù một giây, nhớ như vậy. Không có cái chuyện ở không một giây.
[50:08]Cái giờ đó mình ngủ vì lý do cái cơ thể phải ngủ để có sức khỏe mà mà tu, mà làm việc, mà cống hiến, chứ không phải ngủ là lúc đó ở không. Cả cái ngủ của một bậc Thánh cũng không phải là ở không. Rồi có một lúc nào đó mình thấy họ ngồi lên cái xích đu họ đong đưa, đừng nghĩ họ ở không. Đối với một bậc Thánh không có ở không, không có giờ nào ở không cả, không có giờ nào gọi là giải trí, thư giãn cả, nhớ như vậy.
[50:41]Thời giờ là tiền bạc, đúng không? Ông bà mình hay nói đó: "Thời giờ là tiền bạc." Cho nên ta ở không tức là ta phí tiền, phí bạc, nhưng mà cái này nó không phải là phí tiền, phí bạc bình thường mà nó là phí đạo đức. Nên cái người thật sự có đạo đức không bao giờ ở không. Nói: "Như vậy lúc đó họ ngồi không, không làm gì hết là cái vị đó đang làm gì?" Bây giờ ta thấy một người ta được gọi là Thánh, ổng ngồi ổng đong đưa trên cái xích đu, rõ ràng ổng ở không. Nhưng mà hỏi ổng, ổng nói: "Tôi không có ở không." Vậy nghĩa là lúc đó ổng làm cái gì?
[51:29]Lúc đó ổng làm cái gì?
[51:34]Ai mà hiểu được, người đó cũng bằng ổng luôn.
[51:39]Thực ra những lúc mà không làm gì,
[51:44]lúc đó các Ngài đang nhiếp tâm trong thanh tịnh, đang hàm dưỡng công phu thiền định nội tại của mình. Không bao giờ bỏ sót một giây ở không cả, nhớ như vậy. Còn khi mà có việc gì phải làm thì ứng xuất ra công hạnh mà xử lý mọi việc. Còn khi mà trong thời gian nó tạm gián đoạn, lập tức quay về nhiếp tâm hàm dưỡng công phu liền, không bao giờ bỏ sót một giây, nhớ như vậy. Vì thế, cái người mà đi trên con đường của một bậc Thánh đều có một cái tính chất giống nhau là rất siêng năng, không bỏ phí một thời gian nào. Chúng ta cũng vậy. Đặt chân trên con đường Phật pháp, tu hành thánh đạo, phải tập cho mình cái thói quen siêng năng, lúc nào cũng siêng làm.
[52:40]Đó, không làm cái này cũng làm cái kia để tạo ra những điều có ích lợi cho cuộc đời này. Nhớ như vậy. Cái đó khó, nhưng mà tu là tìm con đường khó mà đi, nha.
[52:55]Rồi bây giờ một cái tính chất khác
[53:03]là vô trách nhiệm và có trách nhiệm. Vô trách nhiệm là không lo cho ai cả, còn có trách nhiệm là lo cho mọi người, lo cho những người khác, lo cho những người trong tầm tay của mình. Nói mọi người mình lo không hết đâu, nhưng mà những người trong phạm vi tình cảm, thân thiết liên quan đến mình, mình đều lo. Cái chữ lo này tiếng Việt Nam có nhiều nghĩa. Lo này không phải lo lắng mà là take care, chăm sóc, vậy đó, quan tâm, tạo điều kiện giúp đỡ nuôi dưỡng, là gọi là lo. Ờ khi ta lo cho mọi người được gọi là ta có trách nhiệm, còn khi ta không lo cho ai gọi là vô trách nhiệm. Ví dụ như thế này, cái bà vợ bả đâm đơn ly dị ông chồng.
[53:59]Ông chồng ổng cũng hiền lành, ổng cũng năn nỉ hoài, nhưng bà vợ bả cương quyết bả ly dị. Tới chừng ra tòa, hòa giải mấy lần không được rồi phải đem ra tòa xử. Tòa mới nói, "Bây giờ ờ hèm nguyên đơn, tức là bà vợ đó, nêu cái lý do tại sao mà cứ quyết tâm ly dị? Bộ không còn thương chồng, có lý do gì không?" Bà vợ mới nói, "Dạ, thương ảnh thì em cũng thương. Tại hồi xưa lúc thương ảnh mới yêu nhau em có hứa, có hứa là dù biển cạn non mòn, trăng rơi sao rụng thì vẫn thương nhau, không bao giờ hết thương. Nên vì lỡ hứa rồi cho nên không bao giờ hết thương." Nói, "Không hết thương là sao đòi ly dị?" "Nhưng em không có hứa
[54:45]là không ly dị." Lúc thề, lúc lúc mà thề với trời biển, với trăng sao, nhìn dòng sông để thề thì em đúng là em có thề là thương ảnh mãi mãi, nhưng em không hề thề là em sẽ không bao giờ ly dị anh. Cho nên bây giờ có ly dị là không phạm lời thề, không sao hết." Ông tòa ổng nghĩ cũng lạ, ổng nói, "Nhưng mà phải có lý do, tại sao ly dị? Còn thương mà sao ly dị?" "Dạ, tại ảnh vô trách nhiệm." Nói, "Vô trách nhiệm là sao?" "Dạ, chứng minh." Phải chứng minh chứ, nói người ta là phải chứng minh. Nói, "Dạ, bây giờ tòa hỏi giùm ảnh có hai đứa con, đây, hai đứa nó đang ngồi đây, ảnh biết đứa nào học lớp mấy
[55:28]không?" Cái tòa hỏi nè, "Hai đứa con nó tên gì?" Ổng nói tên. "Đứa nào học lớp mấy?" Ổng quên liền, ổng lớ ngớ liền, không biết, không biết đứa con mình học lớp mấy. Có không? Có thật. Vì chuyện này chuyện đăng báo, thầy không có nói chuyện bịa nha. Nãy giờ thầy kể chuyện thiệt không á. Không biết, à. Cho nên nói khi mà cổ nói ông tòa, ông tòa hỏi đúng là ổng ông chồng ổng lớ ngớ thiệt, ổng không nhớ con mình học lớp mấy. Bắt đầu ổng chồng ổng tin rồi, á bắt đầu ông tòa ổng tin rồi. Ông tòa ổng tin là cái này hơi bị nghiêm trọng rồi đó. Con mình có hai đứa học lớp mấy mà không biết thì vấn đề này hơi bị nghiêm trọng.
[56:07]Đúng là bà vợ bả đâm đơn ly dị là có lý do thì đây chỉ là một dấu hiệu thôi. Dấu hiệu là ổng quên mất con mình học lớp mấy, coi bộ trong nhà còn nhiều chuyện nữa. Thì ông cha tòa ổng mới nói đỡ, ổng nói, "Thì đây chỉ là chuyện nhỏ. Nhiều khi lo làm việc quá thì chuyện nhỏ, chứ đâu có gì đâu mà mà mà nguyên cáo phải nguyên đơn mà phải đòi ly dị đến trầm trọng như vậy?" Bà vợ mới nói, "Dạ, một góc nhỏ thôi để chứng minh được rất nhiều chuyện trong gia đình, rất nhiều chuyện trong gia đình. Là đối với hai đứa con mà ổng đẻ ra đó, ổng còn không nhớ nó học lớp mấy, may là ổng còn nhớ cái tên. Tại hồi xưa là cãi lộn nhau mà đặt tên mà.
[56:49]Nghe, em đòi đặt tên là Lam Trường, anh đòi đặt tên là là là Thanh Lam, cãi nhau quá chừng rồi nên nhờ vậy mà ổng nhớ, chứ nếu mà không cãi là như ổng đòi đặt Ronaldo, ổng đòi đọc là Messi, gì đó, quá chừng cãi nhau cho nên là nhờ vậy mà nhớ tên, còn không là không nhớ." "Thì bây giờ học lớp mấy ổng quên thì rất nhiều chuyện trong gia đình nó vượt quá cái giới hạn và em hết chịu nổi. Cho nên thôi thà một mình em nuôi hai đứa con đỡ hơn là phải vừa nuôi hai đứa con mà vừa giận ổng, nó nặng tâm lắm. Lo nuôi hai con thôi, còn nuôi thêm hai đứa con mà còn phải lo thêm cái tâm giận ổng nữa, quá bực." Cái ông tòa mới quay sang hỏi bị cáo
[57:34]là ông chồng, "Bị cáo nghĩ thế nào?" Ông kia ổng đứng lên lớ ngớ, "Dạ, bị cáo đâu có nghĩ gì đâu." Ông tòa đó ổng thở dài thiệt, ổng nói, "Nói đúng là cái ông này ổng vô tâm tới mức độ." Rồi ổng mới nói hỏi là, "Vậy tại ngày sau tại sao cái cô lại thương ổng mà đòi lấy lấy ổng?" Nói, "Tại xưa thấy ổng hiền lành, ổng không nói gì, nên nghĩ ổng về lấy ổng về chắc ổng hiền lành, ổng không nhậu nhẹt, đánh vợ đánh con, mà đâu ngờ ổng hiền tới mức độ siêu hiền là vô trách nhiệm luôn và hết phước luôn." Nhớ như vậy. Hết phước đầu tiên của ổng là gì? Là vợ bỏ, nhớ. Ở đây có ai bị vợ bỏ không kìa? Ở đây có ai bị vợ bỏ không?
[58:15]Đó, đến mức độ đó. Mà ta nhớ thế này: vợ bỏ mới là là một dấu hiệu đầu tiên. Từ từ mọi người bỏ hết, quỷ thần bỏ luôn, thần thánh bỏ luôn. Và con người đó bơ vơ chết rồi đi đâu? Làm ma đói, trở lại cái đó nữa. Cho nên là cái người vô trách nhiệm, không lo cho ai, kết thúc của mình là chết làm ma đói ở đầu đường, ở xó, góc ngõ. Ma đói rất khổ. Lý do tại sao? Vì lúc sống vô trách nhiệm. Nên cái người mà sống có trách nhiệm, chăm lo người này, săn sóc người kia thì cái người đó có phước. Mà đầu tiên là có trách nhiệm trong gia đình mình cái đã. Chăm lo gia đình mình đàng hoàng rồi bắt đầu chăm lo tới gì?
[59:07]Tới cộng đồng lớn hơn: họ hàng, láng giềng, bạn bè, mà quan trọng nhất là chăm lo cho cho Phật pháp, cho Tam Bảo. Vì sao ta phải chăm lo cho Phật pháp, cho Tam Bảo? Vì Phật pháp, Tam Bảo là cái suối nguồn làm tràn lan đạo đức, đạo lý vào trong cuộc đời này. Nên cái chùa này đứng yên đây á, thấy vậy đó, mà biết bao nhiêu chúng sinh được lợi ích. Nên ta chăm lo việc cho gia đình mình, chăm lo cộng đồng, chăm lo tổ dân phố của mình, chăm lo công ty, cơ quan của mình rồi phải nhớ chăm lo cho chùa. Để cho quý thầy yên tâm tu hành mà quý thầy đem đạo lý mà giảng dạy cho cho quần sinh. Quý thầy yên tâm tu hành mà giảng dạy đạo lý cho quần sinh nghĩa là sao?
[59:59]Nghĩa là quý thầy phải tu à, phải yên tâm tu hành đó, quý thầy phải tu rất là vất vả rồi mới có thể mà giảng dạy đạo lý cho người khác được. Vì sao vậy? Vì nếu quý thầy không tu, quý thầy kém đạo đức, quý thầy thuyết pháp người ta không nghe, nghe không được. Tại sao vậy? Vì cái lời nói ra nó không có cái sức mạnh nội tại. Đúng không ạ? Không tu mình nói người ta khó nghe lắm. Khó nghe.
[1:00:37]Nên cái người thầy tu mà thuyết pháp phải giữ gìn cái đạo đức trong tâm mình rất là kỹ lưỡng, giữ kỹ lắm á. Xét từng cái lỗi nhỏ, từng cái lỗi nhỏ chút chút chút chút như vậy, thấy thì không có gì, nhưng mà không ngờ những điều đó nó làm thành cái sức mạnh nội tại mà khi thầy ngồi trên bục giảng thầy nói, mọi người mới đỡ ngủ. Mình ngủ mà ngủ ít thôi, nói vậy. Chứ còn nếu mà thầy không có đạo đức, thầy không xét lỗi mình kỹ lưỡng thì khi thầy ngồi lên bục giảng thầy giảng thì rất có lợi cho chúng sinh, rất có lợi cho chúng sinh: hết được cái bệnh mất ngủ, đúng không quý vị? Ngủ ngon luôn. Đó. Ví dụ bây giờ thầy nói câu này, cũng hai người nói một câu giống hệt nhau nha.
[1:01:34]Một người nói với mình thế này: "Nè, có tiền không? Đem đi bố thí đi." Rồi một người kia cũng nói câu y hệt không mất một chữ nào: "Nè, có tiền không, đem đi bố thí đi." Hai người nói y hệt một câu giống hệt nhau, nhưng một người nói á, mình mắc cười trong bụng, nói: "Ông này lãng nhách, tự nhiên khi mình có tiền kêu đem đi bố thí." Nhưng một cái người thứ hai nói đúng câu đó, mình cảm động liền và muốn thật sự muốn đem tiền đi bố thí liền. Tại sao vậy? Tại vì cái người đầu tiên nói á, ổng không có đạo đức, ổng không có tu. Ổng nói theo công thức thôi. À, Phật kêu bố thí là ổng nhắc lại y hệt:
[1:02:13]"À nè, có tiền không đem bố thí làm phước đi nha." Ổng nói mà ổng không có một cuộc đời hy sinh, bố thí, giúp đỡ ai cả. Thì mình nghe mình trơ trơ mà thấy mắc cười nữa, thấy thằng này tự nhiên tiền ta đi kêu đem bố thí đem cho, vô duyên. Nhưng một ông ổng cũng nói câu y hệt: "Nè, có tiền không đem bố thí đi." Mình nghe lay động liền, xúc động liền và muốn móc tiền ra đem đi bố thí thật. Chỉ bởi vì cái ông đó cả một đời ổng sống hy sinh, đạo đức, bố thí rộng lượng, khác nhau liền. Cho nên ông thầy tu cũng vậy. Như quý thầy ở đây cũng vậy, cái người xuất gia như thế này mà hàm dưỡng tu hành, hằng ngày lễ Phật,
[1:02:52]tụng kinh, ngồi thiền, xét lỗi, sửa lỗi cho đến trong sạch như cái vỏ ốc. Đức Phật trong kinh dạy đó: lòng trắng trong như cái vỏ ốc, vỏ ốc mà ốc ngoài biển nó rất là trắng á, loại đó. Thì cái người như vậy mở miệng nói một câu không phải chỉ loài người nghe, mà ai nghe? Quỷ thần cũng đang nghe. Vì người đó nói bằng tất cả cái đạo hạnh trong sạch của mình.
[1:03:20]Nên vì thế là khi cái người mà ta sống có trách nhiệm, ta chăm lo cho mọi người, ta có cái sức mạnh tinh thần nội tại. Cái sức mạnh tinh thần nội tại đó
[1:03:39]khi chết ta muốn đi cõi nào, ta được tự do đi về cõi đó. Còn cái người mà không có phước, chết làm ma đói á, vất va vất vưởng không ai cho đi, muốn đi đâu không được. Còn cái người mà họ sống một đời có trách nhiệm thì họ muốn đi cõi nào họ đi, tới đâu cũng có người đón cả. Vì họ sống rất có trách nhiệm, mà cái rất có trách nhiệm đó, nó từ cái cộng đồng nhỏ cho tới cộng đồng lớn. Cộng đồng nhỏ là gì? Gia đình mình. Cộng đồng lớn là gì? Cả cái nhân loại này, cả Phật pháp này. Chớ đừng nói tới láng giềng hàng xóm. Láng giềng hàng xóm, thân quyến mình lo được cho ai, mình đều ráng lo. Nhưng mà trong lòng sao?
[1:04:22]Yêu thương cả đất nước này, yêu thương cả thế giới này. Đó gọi là người sống có trách nhiệm, mà cái trách nhiệm mở tung ra tới cả thế giới là cái tâm, cái đức của người này rất là lớn lao. Thì cái người đó chết rồi, muốn đi đâu cũng được hết, đi tới cõi nào cũng có người đón cả. Giờ hỏi nói: "Như thầy nói chăm sóc có trách nhiệm gia đình, hiểu rồi. Nhưng bây giờ nói có trách nhiệm với thế giới là cái gì? Nói con là một thân phận nhỏ bé, thế giới mênh mông rộng lớn, thì con có trách nhiệm với thế giới là có trách nhiệm cái gì?" Nó nhiều cái cái những điều nho nhỏ nho nhỏ, nhưng mà ta vẫn vẫn làm được.
[1:05:05]Ví dụ như là ta biết trồng một cái cây xanh lên, cũng là góp một phần cho cái thế giới này. Hoặc là ta dành dụm tiền, ta khẩn một khu đất chỉ để trồng rừng thôi. Hoặc là gì? Ta kêu gọi mọi người dọn cái rác nhựa ở nơi dưới sông, dưới nước, dưới biển, đừng để cho rác chảy vào đại dương. Rất nhiều con cá, con rùa nó mắc vào cái lưới nhựa rồi nó chết, rất là oan uổng. Rác nhựa trôi trôi nổi khắp nơi làm bẩn thỉu cả cái hành tinh này. Thì ta hạn chế dùng đồ nhựa, đó. Cái túi xách mình đi đâu mua đồ là phải cầm cái túi ở nhà đi theo. Còn tới nơi người ta bán hàng, người ta bỏ trong cái túi nhựa người ta giao cho mình, gỡ cái túi nhựa trả lại người ta.
[1:05:55]Mình tự có cái túi mình cầm đồ về, thì đó cũng là một cái ý thức mà bảo vệ thế giới này. Những điều nho nhỏ, nhưng mà cái tâm của chúng ta, cái trách nhiệm của chúng ta rất là lớn. Còn những người họ có quyền, có chức thì họ lo cả thế giới, họ lo thực sự, đó là những người có quyền lãnh đạo. Còn ta nhỏ thì ta lo những điều nhỏ, nhưng trong tâm mình vẫn ôm ấp được cả cái thế giới này, vẫn có trách nhiệm với cả cái thế giới này. Thầy có ra lệnh cho ở chùa quý thầy, quý cô mình vậy: đi chợ phải mang cái túi đi theo, tới nơi người ta bán hàng người ta giao cái túi nhựa, từ chối trả lại, không nhận.
[1:06:36]Nếu mình không có mang đồ theo, mình bưng tay mình bưng về, dứt khoát không nhận cái túi nhựa của người ta. Vì cứ nhận cái túi nhựa làm tăng thêm cái rác nhựa cho cái thế giới này, làm ô nhiễm thế giới này. Nên hôm nay thầy cũng long trọng thầy ra lệnh cấm các Phật tử ngồi đây. Ai là người xem thầy là thầy, nghe lời thầy, từ nay thầy cũng cấm luôn nha. Đi mua đồ phải tự mang túi xách đi mà đựng đồ về, còn cửa hàng người ta gói cái túi nhựa đưa cho mình thì làm sao? Trả lại.
[1:07:15]Thầy cấm à, có nghe lời không?
[1:07:20]Giỏi, ha. Cái cấm khác với cái lời thầy khuyên nha. Thầy khuyên á thì làm không làm thì thôi, nhưng mà thầy đã cấm rồi mà không làm thì thầy làm sao? Phạt à. Nhớ nha, thầy phạt. Cái người ở Phan Thiết thì thầy không có mặt phạt thì thầy giao lại cho mấy thầy đây phạt. Nha. Đi mua đồ mà thấy có cầm cái túi xách đi ngang chùa là thầy phải lôi vô chùa thấy không, bắt quỳ nhang phạt. Nhớ như vậy. Chắc vậy. Những điều nho nhỏ đó nó thể hiện cái trách nhiệm của ta đối với thế giới này. Đó là đạo đức đó. Phản bội và trung thành.
[1:08:02]Ví dụ bây giờ mình
[1:08:07]mình theo cái
[1:08:11]theo đạo mình, theo ông thầy mình. Cái chợt một hôm nào đó cái có người tới mới nói mình thế này: "Tôi thấy chị được thầy thân tín thương, nhưng mà theo thầy lâu nay chị được cái gì lợi?" Thì mình nói: "Thì tu hành thì được phước thôi." Nói: "Cái phước là cái mơ hồ, mà cái thực tế là tiền. Bây giờ chị theo tôi, tôi cho chị mỗi tháng 20 triệu."
[1:08:40]Nghe 20 triệu cũng mừng mừng rồi nha. Mà nói: "Làm cái gì?" "Chị không cần làm gì cả, cứ tiếp tục theo thầy." Tự nhiên tôi thì tôi theo thầy tôi nào giờ mà mắc gì? "Nhưng mà chị cứ ở bên cạnh thầy rồi tôi kêu chị làm cái gì, chị làm cái đó. Chị đồng ý không?" Nói: "Đồng ý." Đồng ý ký tên vô. Thò tay ký tên vô. Đưa liền 20 triệu, quay phim xong rồi để nó làm bằng chứng. Thế là cứ mỗi chiều có người tới hỏi mình: "Hôm nay ông thầy làm gì? Ổng ăn cái gì? Ổng tiếp xúc với ai?" Cứ vậy thôi, cả một năm chỉ vậy thôi. Thì mình thấy là cứ có chuyện trong chùa có gì báo lại thì mình được tháng 20 triệu thấy khỏe nha.
[1:09:23]Rồi qua tới năm thứ hai bắt đầu nói: "Hôm đó nghe như vậy theo chương trình ông thầy ổng sắp làm chuyện này, thì bây giờ chị làm cái này để chị phá, ngăn đừng cho ông thầy làm cái này." Bắt đầu tác động. Đó, ngăn cản chuyện chùa, không cho chuyện Phật sự được được tiến triển, bắt đầu tác động. Đó, cái mình hơi sợ sợ thì nói: "Nếu mà chị làm được chuyện này tăng lương tháng 30 triệu." Thì như vậy ta bị dính rồi mà cãi không được vì lỡ ký tên và mỗi tháng nhận tiền, mỗi tháng nhận tiền đều có chụp hình quay phim cả. Ta trót phóng lao phải theo lao. Vì nó nói thế này, nó nói là cũng có mấy người vì nó nhận
[1:10:02]tiền xong rồi không làm á thì em chỉ xin cánh tay à. Tự nhiên đi bị đụng xe cái gãy cánh tay vô bác sĩ ổng ổng cưa ngay lập tức, chưa cần chẩn đoán ổng cưa liền. Nghe sợ liền, hù. Và ta biết rằng như vậy sau lưng đây là một tổ chức. Một tổ chức nó dùng tiền và dùng những cái biện pháp rất là kinh khủng để khống chế mình, để cho mình bám theo thầy mình mà mình phản bội thầy mình. Vì tiền. Bắt đầu mình là một người Phật tử ngoan, nhưng từ khi mình theo một người khác điều khiển, mình đã trở thành quỷ. Mà như vậy tức là ta đang phản, phản bội. Không còn trung thành. Mà cái cuộc sống của một con người mình chọn được lý tưởng
[1:10:51]để đi theo, chọn được một ông thầy để mình tôn thờ, chọn được một Phật pháp để mình tu tập là điều rất hạnh phúc. Nhưng vì một lý do một ít đồng tiền mà mình phản bội, phản bội ngầm, mà không ra mặt, lén lén ở bên cạnh thầy nhưng hại thầy mình không theo một cái tổ chức ngầm nào đó. Thì cuộc đời mình không còn hạnh phúc nữa, trong đầu phải nghĩ tùm lum chuyện ở trong đầu. Đủ thứ vọng tưởng nó quay cuồng ở trỏng á, vì cái gì? Vì sự phản bội. Mà cái phản bội thì nó dễ vì thường cái phản bội ta được một cái phần thưởng gì đó. Nhớ như vậy. Không phải ai tự nhiên phản bội đâu, đều có một cái phần thưởng nào ta mới phản bội.
[1:11:38]Nên cái phản bội để được cái phần thưởng trước mắt là điều dễ. Còn trung thành theo thầy mình một cách cực khổ, cái đó mới là khó. Giống như vậy, trong đất nước này cũng vậy, đất nước mênh mông rộng lớn này bao nhiêu cái thế lực nó vô nó móc nối mình, nó trả tiền cho mình để mình phản quốc rất là dễ, chẳng ai biết cả, khó ai kiểm soát được. Mà trung thành, yêu nước, không làm một điều gì sai phạm tổn hại cho đất nước, cái đó mới là khó. Vì trong một đất nước mênh mông thế này mình phản bội cũng chẳng ai biết, mình trung thành cũng không ai hay. Nhưng mà có phải là không ai biết không? Không, trời đất biết, quỷ thần biết.
[1:12:24]Thần thánh biết. Những vị lãnh đạo mà họ có công lớn với đất nước họ chết xong họ thành thần, họ biết cả, họ vẫn theo dõi đất nước này ngày đêm cả. Nên khi ta một lòng son sắt trung thành cái đức của ta rất là lớn, động đến cả trời đất. Mà muốn trung thành ta phải khước từ những cái sự hứa hẹn, những cái quyền lợi mà kẻ xấu, kẻ giặc đưa đến cho ta. Mà cái tấm gương mà trung thành vĩ đại nhất của đất nước mình là ai? Trần Bình, Trần Bình Trọng. Ta thà làm quỷ nước Nam còn hơn làm vương đất Bắc. Câu nói lẫm liệt muôn đời. Ngài lúc đó mới hai mấy tuổi mà tấm gương trung thành lẫm liệt như vậy.
[1:13:17]Ví dụ như bây giờ mình đến một chỗ đông người thế này, mình nhìn thấy mặt nhiều người thế này thì thường mình sẽ quan tâm đến ai nhiều nhất?
[1:13:29]Ví dụ khi mình bước vào một cái một cái chỗ đông người thế này, mình nhìn qua một loạt vậy thì thường mình sẽ quan tâm với ai nhiều nhất?
[1:13:40]Người ta quan tâm người già tại mình là người có tu, mình có đạo đức cái mình quan tâm tới người già vì mình có người có đạo đức. Còn cái người mà không biết tu, không phải trong môi trường chùa này, ví dụ mình ra chỗ khu dịch vụ du lịch vui chơi á, đông đông người á thì mình quan tâm tới ai trước? Người đẹp. Đúng không ạ? Người đẹp. Đó là bản năng. Thấy vỗ tay liền không? Công nhận liền đó, công nhận. Đó là lý do mà ta phải tổ chức rất nhiều cuộc thi người, người đẹp. Như vừa rồi một cái á, cái cô gái ở Bến Tre mình mới đậu cái gì đó, Hoa hậu Trái đất á, Miss Earth đó, hoa hậu Trái đất à là người gọi, được gọi là người đẹp trong cái cuộc, đẹp nhất trong cuộc thi.
[1:14:32]Và vì sao cứ phải tổ chức cuộc thi người đẹp vì hoài vậy? Vì cái thế giới này người ta mê người, mê người đẹp chứ không ai mê người xấu, á.
[1:14:45]Đó là bản năng, là điều tự nhiên, cơ chế sinh lý tự nhiên của con người. Nhìn một loạt vậy là ai là đẹp mình để ý trước. Cho nên như thầy ngồi nãy giờ thầy nói quá chừng, không ai quan tâm cả. Bởi vì, bởi vì sao? Bởi vì xấu, thấy không? Đó vậy. Còn cái người đạo đức thì quan tâm ai? Ta quan tâm đến người có đạo đức. Ta nhìn qua một loạt con người này hết, ta nhìn qua hết, ta nhìn qua ta thấy cảm nhận ai là người phúc hậu, phải không ạ? Hiền lành, tự nhiên mình để ý liền. Đây là những con người có đạo đức, tự nhiên mình mến. Nên mình nhìn qua một loạt mình nhìn ai phúc hậu, hiền lành mình mến vì mình là người có lý trí, có đạo đức.
[1:15:34]Còn mình nhìn loạt qua mặt cái, thấy trai đẹp mình mới mê, thấy gái đẹp mình mới thích thì đó là bản năng tự nhiên của chúng sinh. Chúng sinh ai cũng vậy cả. Đó là lý do ta cứ phải tổ chức cuộc thi người đẹp hoài như vậy. Còn nãy giờ thầy nhìn ai? Thầy quan tâm ai?
[1:15:59]Đó là một cái điều nhỏ cái đó mà quan tâm người đẹp, dễ; quan tâm người có đạo đức, khó thì ta tu làm sao để được cái khó này nha. Đi tìm những người đạo đức mà kết giao với nhau, vậy đó. Rồi một cái chuyện khác nữa nè, thường khi ta có lỗi, ta làm một điều sai rồi ai hỏi đến ta thì ta thường thế nào? Chối, phải không ạ? Chối lỗi. Nên cái việc mà ta có lỗi, ai hỏi thì ta chối lỗi, đó là bản năng tự nhiên. Còn nếu ta có lỗi, ai hỏi ta nhận lỗi, đó là đạo đức, phải không? Ta tu làm sao để được cái này. Ta tu làm sao nếu có lỗi, ai hỏi thì ta nhận lỗi, đó là mình đã tiến tu. Tu tập có tiến bộ, còn mình tu mãi mãi mà hễ mình có lỗi ai hỏi thì chối,
[1:16:59]đổ thừa, đổ thừa không là là mình tu còn rất là kém, như vậy. Rồi cái điều cuối cùng, hết giờ rồi. Sống hưởng thụ, ăn ngon mặc đẹp xài sang là bản năng. Sống giản dị là khó. Có dù có tiền, để tiền đó làm những điều phúc lành có ý nghĩa chứ không lấy cái tiền đó để hưởng thụ, đó là khó. Đó, và những bậc thánh nhân xưa nay đều là những người sống giản dị. Dù các ngài có khi có điều kiện nhưng cũng không hưởng thụ. Thích cái gì đơn giản, nhẹ nhàng vậy. Chúng ta cũng vậy, hưởng thụ làm cho ta hết phước.
[1:17:52]Sống giản dị làm cho ta còn phước để dành.
[1:17:58]Bữa nào mình lập ra những cái khu, đây là khu cực khổ.
[1:18:06]Khu này là khu vất vả. Nói vì sao vậy? Thì vô đó mình phải làm cái gì đó nó có lợi cho cuộc đời chứ không phải vô đó để hưởng. Bữa nào mình phải làm ngược lại như vậy. Ta đầu tư ta, ta đầu tư những cái khu vậy đó, khu nghỉ dưỡng cực khổ, hiểu không? Đó, thì đó biết đâu lại có nhiều khách nha, nhiều khách vậy. Nãy giờ hôm nay vậy ta nói với nhau về cái đề tài những vấn đề của bản năng và những vấn đề của lý trí, ta nêu ra một số điều như vậy. Và vì trong cái việc tu tập này á thì thuận theo bản năng rất là dễ. Cưỡng lại bản năng để đi theo đạo đức rất là khó. Nhưng mà nếu thuận theo bản năng từ từ ta kết thúc cuộc đời mình ở đâu?
[1:18:51]Nơi cõi ngạ quỷ cả, chết làm ma đói cả. Còn ta cưỡng lại bản năng, đi theo con đường đạo đức nó rất là khó nhưng ta kết thúc cuộc đời mình ở đâu? Ở những cõi, cõi thánh, cõi trời. Nơi đó ta lại tiếp tục gặp những vị Bồ tát mà mà tu tập, nhớ như vậy. Hôm nay, nhân cái ngày giỗ tổ Khai sơn chùa Liên Trì rất là xưa thì một cái ngôi chùa có xưa như vậy mà đến ngày hôm nay nếu ta thấy rằng người dân Phan Thiết của mình chưa phải mọi người đều biết Phật pháp thì cái lỗi này của ai? Trong khi ta đã có Phật pháp rất là sớm như vậy mà dân ở đây không phải mọi người đã biết Phật pháp hết, lỗi này của ai?
[1:19:42]Thầy trụ trì đâu mất rồi cà? Ổng ở đây ổng phải trả lời câu này. Đó, trách nhiệm là của ông thầy trụ trì. Trách nhiệm kế tiếp là của ai? Mấy ông này, mấy ông thầy này. Trách nhiệm kế tiếp của ai? Của Phật tử Phan Thiết mình nha. Nếu vẫn còn người ở Phan Thiết này chưa biết Phật pháp là cái tội lỗi đó đổ lên đầu ông thầy trụ trì và những đệ tử của thầy gồm cả những cư sĩ Phật tử mình. Nên từ đây về sau ở trong lòng mình phải chịu cực, chịu khó, phải tâm nguyện rằng hễ đất trời Phan Thiết này còn một người chưa biết Phật pháp thì con nguyện làm sao?
[1:20:36]Con nguyện làm sao?
[1:20:40]Cho trời đánh con. Chết, chịu không? Thề độc chịu không?
[1:20:49]Dám thề độc không? Thì mình nói lên là nếu mà còn một người dân Phan Thiết mà chưa biết Phật pháp nha thì con thề
[1:21:05]sẽ tiếp tục đầu thai lại ở đây để mà cùng với quý thầy độ cho hết mọi người ở đây cùng biết Phật pháp. Như vậy nha.
[1:21:20]Lúc đó thì mình mới nói, thề như kiểu thầy nói chắc không bao giờ mà con ra khỏi Phan Thiết được. Nói tại sao? Vì con vừa mới chết cái bà kia bả đẻ liền ba đứa, chưa kịp độ nó là con đã chết rồi, thế phải quay lại để độ tiếp hả? Không, cuộc đời là là như vậy, nha không? Thôi chúng ta cố gắng nha, vừa tu tập vừa giáo hóa làm sao để xứng với một ngôi chùa cổ lâu năm như thế này để Phật pháp ở đây phải được hưng thịnh nha.