[0:18]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. À, như là à Cao Minh Sơn là học à học ừ về âm nhạc ở đâu vậy con? Con học ở đâu?
[0:31]À, Đại học Văn hóa Quân đội. À. Trong lớp con mà thanh nhạc như vậy được bao nhiêu người?
[0:40]Không, lớp con á, lớp con là 10 người. Mà 10 người đó hát hay giống như con không?
[0:57]Ờ Cao Minh Sơn trả lời rất là khiêm tốn. Người ta nói là, dạ còn hay hơn con. Câu trả lời rất là dễ thương. Nó nó nó, tại sao sư phụ hỏi như vậy? Tại vì nó thế này. Tại lúc mà có nghe cái anh chàng đó ảnh đòi cưới cô đó, cái cô đó mới dắt về nhà bố mẹ, nói, "Dạ anh này ảnh đòi cưới con." Nhưng mà còn cái phần mà con cũng đòi lấy ảnh thì cổ giấu lại. À, chỉ nói vế trước thôi. Nói, "Anh này ảnh đòi cưới con." Thì ông bố ổng mới rít một hơi thuốc lào của Nghệ An rồi mới hỏi, "Anh cưới con tôi rồi anh làm gì anh nuôi con tôi?" Cái câu đó là mấy ông bố vợ hay hỏi lắm, đúng không ạ? Hình như ông bố vợ nào cũng hỏi câu đó á, phải không anh Vinh? Có không?
[1:47]Anh Long, đúng không? Phải không? Chính xác câu đó là ông bố vợ nào cũng hỏi, "Anh lấy con tôi rồi anh làm gì anh nuôi con tôi?" Cái câu đó vậy. Thì có nhiều câu trả lời, có nhiều câu trả lời. Thì có một cái ông có một cái ông ổng trả lời, "Dạ, con thưa bác là trời sinh voi sinh cỏ." À, ý nói là thế nào vậy, cái ông bố ổng nhíu mày ổng nói, "Anh tính cho con tôi ăn cỏ hả?" Đại khái vậy, đúng không? Thì cái câu trả lời đó thì nhiều lắm, đại khái. Nhưng mà ý là thế này, là con sẽ ráng cày, con ráng làm ăn, ráng mua bán, ráng đi làm việc đủ thứ, rồi cũng sẽ ờ nuôi vợ, nuôi con rồi được. Đại khái là mấy ông hứa hứa lên mây ghê lắm kìa, hứa lên mây lắm.
[2:33]Ông nào cũng hứa dễ sợ lắm và vẽ ra một viễn cảnh là hễ lấy anh đó rồi thì chỉ có sướng thôi, là anh sẽ làm giàu, làm ăn và làm giàu. Thế nào cũng vậy. Đúng không ạ? Đúng không? Nhớ lại coi đúng không? Nhưng mà sự thật thì sao ạ?
[2:52]Sau đó thì chuyện gì xảy ra ạ? Sau đó tháng nào cái cô con gái tức là cô vợ cũng lén về nhà bố mẹ bòn lấy gạo lấy đồ lên chứ ông chồng nuôi không nổi. Ổng hứa thì ngon lành hứa lấy xong về tới đó nuôi không nổi. Thực sự là như vậy. Có nhiều người vợ là phải bòn rút bên nhà mình đem lại đắp lại cho gia đình. Thủy gật đầu kìa, sao nghi quá vậy ta? Kìa. Phải không? Là vì sao vậy? Bởi vì thực tế là không phải ai làm ăn rồi cũng giàu. Phải không ạ? Thực tế là như vậy. Ai cũng có chí làm ăn, ai cũng muốn làm ăn. Trừ mấy người mà nó không chịu làm ăn thì thôi cái thứ nó tào lao bỏ đi. Nhưng mà đa số rồi ai cũng muốn làm ăn có tiền có của để
[3:43]nuôi gia đình, nuôi vợ, nuôi con mình cho đàng hoàng. Cũng là giá trị của một người đàn ông, của một người chồng, một người cha mà. Nhe. Ờ như như sư phụ gặp mấy cái người vậy, cái người mà cán đáng một cái gia đình nhiều khi vợ mình lúc đó không thể làm ra tiền, con thì còn bé, một mình đi gánh. Trời ơi, nhìn vào cái nội tâm của họ căng thẳng khủng khiếp lắm nè. Mà cái giá trị của người chồng người cha là cái chỗ làm ra tiền. Cái đứa con mà nó gặp mình nó ôm, nó hôn, "A bố về, bố về mừng quá." Thương bố không hả? "Thương lắm." Này nọ, tất cả chỉ bởi vì đang nuôi nó được, đang đủ tiền để nuôi nó.
[4:19]Chứ nếu mà bố không đủ tiền nuôi nó, cái tình yêu thương và sự tôn trọng của đứa con đối với bố giảm liền. Đó là thực tế cay đắng. Người chồng cũng vậy, nuôi nổi người vợ thì cái tình yêu thương và sự tôn trọng còn tồn tại, nhưng nếu người chồng không nuôi nổi vợ, cái tình yêu thương và sự kính trọng buộc phải giảm liền. Cuộc đời nó tàn nhẫn là như vậy, nó nó nó nó nó nó sòng phẳng là như vậy, cuộc đời là như vậy, ta không trách được. Ta không trách sao ừ trước là em hứa thương tôi bây giờ em không thương nổi nữa. Không lẽ cô vợ nói tại anh nuôi tôi không nổi? Cái câu như vậy. Cái thực tế là như vậy.
[4:57]Mà lý do tại sao tất cả chúng ta sống trên đời này đều muốn làm ăn nhưng không phải ai làm ăn cũng thành công và trở nên giàu có. Cái số người làm ăn và trở nên giàu có cái tỷ lệ rất là thấp. Bây giờ nói a rất là nhiều, một số có tỷ phú nổi tiếng trên thế giới, rất nhiều người rồi cả thế giới bao nhiêu tỷ người, mấy trăm triệu người cũng đi học, cũng khởi nghiệp nhưng rồi cái số người mà giàu có tiếng rất là ít. Cái tỷ lệ mà người khởi nghiệp thành công giàu có rất là ít chứ không có nhiều như là là là ta thấy. Và tại sao vậy? Không phải là ai cũng làm làm ăn rồi cũng giàu. Nó có nhiều cái nguyên nhân.
[5:48]Như nãy sư phụ hỏi Cao Minh Sơn: "Ở trong lớp con có ai hát hay như con không?" Thì Minh Sơn nói một câu rất khiêm tốn: "Dạ hát hay hơn con." Thì thôi mình cũng không biết thì cứ nói vậy nghe vậy. Nhưng sự thật không phải ai học âm nhạc ra đều trở thành ca sĩ nổi tiếng, đúng không ạ? Cái số ca sĩ nổi tiếng đếm trên đầu ngón tay, nhưng mà cái số mà học từ trong thanh nhạc đi ra thì nhiều lắm, nhiều lắm rồi rồi đi dạy hoặc là
[6:17]làm gì đó làm, có người cũng bỏ nghề đi khởi nghiệp khác. Ờ đại khái vậy, nghĩa là không Rồi cũng vậy, biết bao nhiêu người ta cũng đến trường nhưng có người tới xong lớp 9 rồi là đuối, xin bố mẹ cho nghỉ đi làm công nhân, đi học nghề làm công nhân. Có người tới hết lớp 12 rồi đuối, xin bố mẹ đi qua học nghề một cái gì đó thôi. Có người thì lên được đại học, rồi có người lên tới tiến sĩ, có người tới giáo sư. Nên không phải ai đi học rồi cũng giỏi, nhớ điều đó. Mặc dù học giống nhau cùng trường, cùng lớp, cùng bè, cùng bạn, cùng giáo trình, đủ thứ hết như vậy, nhưng mà rồi sự thành công khác nhau hết.
[6:55]Tại sao vậy? Và cũng vậy, không phải ai tu rồi cũng đắc đạo.
[7:04]Nó có cái lý do của nó hết.
[7:08]Đó, không phải ai làm ăn rồi cũng giàu, không phải ai học rồi cũng giỏi, không phải ai tu rồi cũng cũng chứng. Thì cả ba cái điều mà ta vừa nói ra nó đều có công thức giống hệt nhau. Nếu ta tìm ra được cái công thức thì cái số người mà học sẽ giỏi sẽ tăng lên, người làm ăn sẽ giàu sẽ tăng lên và người tu rồi sẽ chứng sẽ tăng lên nếu ta tìm ra được cái công thức đó. Nó gồm hai điều, ít nhất hai điều để cho ta học thì sẽ giỏi, làm ăn rồi sẽ giàu và tu rồi sẽ chứng. Nó gồm hai điều chủ yếu, nhiều điều lắm nhưng mà hai điều chủ yếu, một là: phước, hai là: phương pháp. Hai cái điều đó. Ví dụ khi ta tu tập vậy, cái phước ta tới cỡ nào
[8:00]và cái phương pháp của ta có chuẩn xác chưa? Nếu ta có một phương pháp chuẩn xác cộng với có cái phước đầy đủ, chắc chắn ta tu phải có kết quả. Chắc chắn. Cũng vậy, ví dụ khi ta làm ăn cũng vậy, thứ nhất có phước chưa? Rồi thứ hai, cái cách ta làm ăn có đúng chưa? À. Nói, "Dạ có phước thì giàu rồi cần gì phải phước." Không Không, có còn phải cách nữa. "Có phước là được rồi chứ, là làm ăn giàu." Không, có cách, có phước rồi làm ăn sẽ giàu. Cái người có phước là người sẽ có duyên giữ được những số tiền lớn.
[8:44]Cái người có cái số tiền lớn được gọi là giàu nhưng coi chừng không phải.
[8:53]À. Nghĩa là làm sao vậy? Tự nhiên có một lúc giai đoạn nào đó họ huy động được rất nhiều tiền của người khác đổ về cho mình. Họ vay ngân hàng rất là dễ dàng tại có quen biết với ngân hàng hoặc họ họ đưa ra một cái cái cái dự án gì đó rất nhiều người hùn hạp bỏ vốn vào, tức là họ nói nhiều người nghe. Thành ra tự nhiên mình thu hút được rất nhiều tiền của người khác thì trong giai đoạn đó giống như là một người giàu có. Trong giai đoạn đó vậy. Còn thật sự cái người giàu thật sự, tiền đó là của mình. Nó khác với cái người có trong tay rất nhiều tiền mà tiền đó không phải của mình. À. Mặc dù nhìn bên ngoài thì đều giống nhau là có nhiều tiền.
[9:43]Sư đã gặp những người như vậy, họ điều phối, trong tay giữ rất nhiều tiền nhưng mà nhìn sâu thẳm vào họ không phải tiền của họ. Ôi, tiền không phải thật sự là tài sản của họ. Nhưng mà lúc đó họ mới có phước mới được như vậy, họ cũng có cái phước gì đó khiến giữ được, điều phối được, vận hành được cái số tiền rất là lớn và họ cũng cảm thấy mình là người rất giàu có. Nhưng nếu nhìn kỹ vào trong thâm sâu vào trong, không phải tiền của mình. Và cái giàu đó không không an toàn, không bền vững, không chắc chắn. Nên họ có phước đó chứ không phải không, nhưng cái cách họ làm ăn, cái cách họ đầu tư thực sự chưa đúng, chưa đúng.
[10:32]Nè rồi cuối cùng cái đồng tiền mà đổ về cho họ rồi lại ra đi. Mà có khi ra đi kèm theo tù tội. Vì họ sử dụng tiền của người khác không đúng, không hiệu quả là cái tù tội đe dọa phía sau đó liền. Rất là sợ chứ không phải là không. Mặc dù có một giai đoạn bỗng nhiên họ giống như đang sở hữu rất nhiều tiền, tiền đó không phải thật của họ. Nên có phước đó nhưng mà cái phương pháp làm ăn không đúng, không đúng.
[11:02]Rồi bây giờ học cũng vậy,
[11:07]Để có thể học giỏi, thứ nhất ta cũng phải có phước. Và thứ hai, cách dạy, cách giáo dục dạy và học cho đúng thì sẽ giỏi. Cái người không có phước, học không giỏi. Đó là nguyên tắc à. Phước học giỏi thôi, còn giờ học xong đi ra làm ăn thành công hay không lại là một cái phước khác. Nhưng mà đầu tiên á là có phước, học mới giỏi, học mới mau hiểu, nhớ lâu, nhớ nhiều, truy xuất nhanh.
[11:37]Ta nhớ cái trí nhớ là một loại thần thông. Và cái mà truy xuất dữ liệu trong bộ nhớ trong đầu chúng ta không có phương pháp nha, không có phương pháp. Ví dụ như ta muốn nhớ cái năm đó có chuyện gì xảy ra thì trong trí nhớ nó hiện ra liền. Đó là một loại thần thông. Nhớ như vậy chứ không có phương pháp. Nên cái người mà trời ơi, có trí nhớ tốt quá, thực sự họ cũng có cách luyện một phần, nhưng thực sự họ cũng đang có phước nên khiến cái trí nhớ họ rất là mạnh mà trong nhà Phật gọi là năng lực cường ký. Cái năng lực cường ký này thì nhiều vị thánh có, nhiều vị A La Hán có, mà nổi bật nhất là ngài A Nan.
[12:19]Còn trong đạo Phật của ta cũng vậy, có nhiều vị cũng gần đây có những bậc mà họ có trí nhớ cũng siêu việt lắm. Khi giảng bài họ nhớ cái cái cái cái câu đó nằm ở bộ kinh nào, kinh đó nằm ở trang nào, trang đó nằm dòng thứ mấy. Họ nhớ đến mức độ, cái họ đọc qua một cuốn sách là họ nhớ, nhớ đến mức độ như tới trời sợ luôn. À. Thì cái đó gọi là năng lực cường ký. Rồi nhớ là một việc,
[12:45]suy luận, kết luận là một việc khác, và sáng tạo là một việc khác nữa. Trong cái việc học vậy, ta cần ghi nhớ dữ liệu, kết luận từ các dữ liệu đó, và thứ ba, sáng tạo ra những điều mới chưa ai biết. Cả ba cái đó mới được gọi là học giỏi. Ví dụ học thuộc bài rất là nhanh thì cũng chỉ là học thuộc bài thôi, là người đó thôi. Nhưng mà dựa vào những cái dữ liệu đó mà một cái tam giác có như điều kiện à góc này là góc tù, góc kia góc nhọn, góc kia góc bù gì đó, góc phụ nhau, góc vuông gì đó, thì có thể kết luận là hai tam giác đó đồng dạng hay chưa, gọi là kết luận. Thì khả năng kết luận cũng là một khả năng bắt đầu thông minh rồi đó, thông minh.
[13:31]Nhưng mà để có thể sáng tạo ra một cách giải này thêm một cách giải khác hoặc tạo ra một bài toán mới luôn thì lại là một đẳng cấp cao nữa. Nên thông minh nó có tới ba loại: nhớ, kết luận và sáng tạo. Nó phức tạp hơn. Mà để có thể như vậy thì cái nghệ thuật, cái bản lĩnh của người dạy, cái phước của người học, bản lĩnh của người học.
[13:59]Ví dụ cái người dạy vậy, cũng một ông thầy ổng dạy cùng một bài nhưng mà trong lớp thì tỉ như năm chục học sinh thì chừng năm em hiểu. Cũng một ông thầy khác vô, ổng giảng đúng cái bài đó thì mười em hiểu. Nhưng có ông thầy ổng giảng một cái là bốn mươi chín em hiểu luôn kìa, còn một em nó không hiểu. Đó là cái nghệ thuật, cái bản lĩnh, cái cách trình bày, cái câu nói dùng từ dùng chữ, ý nào trước ý nào sau, dắt vào tâm người ta từng bước từng bước làm cho người ta dễ hiểu. Cái đó cũng lệ thuộc vào người thầy. Và ở đây trong trường hợp này ta mang ơn thầy cô chính vì cái bản lĩnh này, chính vì cái tấm lòng, chính vì cái cái năng lực truyền đạt này.
[14:43]Chứ không phải ai cũng vậy. Không phải ai đi dạy cũng là thầy cô giáo về giỏi cả. Nếu ta may mắn mà ta học được với thầy cô giáo giỏi, ta cộng thêm cái bản lĩnh, cái phước của mình nữa, ta sẽ học giỏi. Nên cái yếu tố may mắn cũng là yếu tố phước nữa. Cái phước của ta khiến ta gặp được thầy cô giáo giỏi và ta giỏi lên. Còn có những trường hợp đặc biệt, nhiều người có phước đặc biệt mà ta gọi là có trí tuệ đặc biệt, họ học họ không không lệ thuộc thầy cô giáo. Cho họ cuốn sách thôi. Cho cuốn sách rồi họ tự học. Học xong hết, hiểu hết, không cần ai giải thích. Cho một cuốn bài tập thôi, giải sạch không cần ai hướng dẫn.
[15:24]Thì mấy người đó ta gọi họ thần đồng. Họ thông minh và không lệ thuộc nhiều vào người dạy. Nhưng cái số đó hiếm. Đa phần phải có người dạy, mà dạy trên lớp không đủ, phải về nhà dạy kèm thêm. Bây giờ đó ta nói sơ về giáo dục á là cũng lệ thuộc cái phước và phương pháp. Bây giờ qua làm ăn, làm ăn thì thôi nó mênh mông đủ lĩnh vực để cho ta phải làm ăn. Mà làm sao làm ăn khá lên, giàu lên thì nhiều nhiều cái ngành nghề. Hôm nay ta không phải là để học làm giàu nên ta không đào sâu được. Nhưng nó có vài nguyên tắc, vài nguyên tắc. Trước khi làm giàu, trước khi làm ăn, xin vui lòng làm làm phước. Nhớ giùm, điều kiện tiên quyết á.
[16:09]Ta cứ bị cái tật hăm hở làm ăn mà quên mất cái gốc phước ban đầu.
[16:15]Nên là những cái chúng thanh niên của của chùa ta vậy, sư phụ có bắt đi đắp đường giùm một cái, coi cho cái phước vậy chưa. Cái đắp đường coi nó đơn giản, ít phải tính toán, vậy mà đem đến cho đời mình nhiều cái may mắn, vượt qua nhiều cái hoạn nạn. Như hôm qua vậy, hôm qua cũng là ngày ngày sinh nhật của sư phụ, thì có một người nhắn tin, thì nhiều người nhắn tin chúc lắm, nhưng mà có một em này nhắn tin làm cho cho sư phụ chú ý, đó là: "Từ lúc có sư phụ, cuộc đời chúng con có đường đi, có đạo đức, có may mắn." À, cái câu "có may mắn" làm sư phụ mới thích nè. Tức là em đã biết làm phước, biết làm phước và thay đổi nghiệp
[17:02]của mình và thấy cuộc đời mình may mắn hơn trước kia. Cái cái câu này làm cho sư phụ rất hài lòng. Rất hài lòng là như vậy rõ ràng là em này có theo chúng thanh niên, theo đạo tràng, có làm nhiều việc phúc nên nó thay đổi được cái số phận của mình. Và đó là điều kiện đầu tiên. Còn ví dụ khi ta nghe ai nói về làm ăn mà không bao giờ họ nhắc ta cái làm phúc buổi đầu, ta đừng có tin. Tất cả mọi cái nền tảng của việc làm giàu, làm ăn đều phải đặt trên nền tảng phước đức cả. Không có phước, đừng hòng có cái gì. Còn nếu ví dụ may mắn ta thành công, đó là phước đời trước á. Nhưng mà cái phước đời trước nó còn được bao nhiêu? Thôi đâu biết.
[17:41]Chắc ăn nhất là cứ từ bây giờ mà siêng năng lo làm phước trước cái đã. Mà khi ta làm phước nó đầy rồi á, cái cơ hội làm ăn tự nó tới với ta. Nhiều khi lúc này mình đang thất nghiệp không biết làm cái gì, cứ đi làm phước. Cứ vô chùa công quả, cứ đi đắp đường, đi nhặt rác, đi trồng cây, đi giúp người vậy đó. Rồi sống bám bố mẹ, bố mẹ nói: "Sao con không mần ăn gì trơn, không đi làm ăn?" Bố mẹ năn nỉ mình xuống nước: "Bố mẹ nuôi con thêm hai năm nữa đi. Bố mẹ đã nuôi con cả một đời từ nhỏ tới lớn, đi học xong hết rồi, thì thôi tiếc chi hai năm cho con thêm hai năm nữa, nuôi con thêm hai năm nữa." Thì thế nào bố mẹ cũng xiêu
[18:21]lòng, không đến nỗi mà không không nỡ lòng nào mà mình nói tới nước đó rồi lại lại bắt mình phải phải phải nhịn đói phải không? Thì thế nào cũng cho ăn cơm. Cứ hai năm nữa, trong hai năm nữa ráng ráng siêng năng làm phước. Rồi bố mẹ chống mắt mà coi. Chống mắt. Con sẽ ngày nào có phước rồi con nuôi lại bố mẹ cho coi. Khi phước con đủ rồi, con nuôi lại bố mẹ. À nhưng bây giờ thì xin vui lòng nuôi con thêm hai năm nữa, vậy đó. Hết hai năm rồi: "Sao rồi con?" Nói: "Nửa năm nữa đi." Nói: "Tại sao?" "Tại có lẽ phước con chưa đủ nên cái cơ hội làm ăn nó chưa tìm tới." À. Nhưng phước đủ rồi, bỗng nhiên cơ hội làm ăn nó tới với ta liền,
[19:03]cái nghề nó tới ta, cái việc làm nó tìm tới ta liền. Vậy, chứ còn mà ta cứ vất vả ta đi tìm, nó cứ trốn ta mãi. Cơ hội làm ăn, cơ hội làm việc, nó cứ trốn ta à. Ta đuổi theo nó thì nó chạy đường khác à. Đứng lại, đừng đuổi theo việc làm mà cứ lo làm phước, lo phụng sự. Vậy đó mà rồi việc làm nó đi tìm ta mà nó tới ba bốn cái việc nó tìm ta. Người này rủ việc này, người kia rủ việc kia, lúc đó ta chảnh, ta mới lựa. Cái nào ngon thì làm, cái nào không ngon thì thôi. Cái phước cũng là cái căn bản của mọi điều, nhất là việc làm ăn và việc làm giàu. Thấy không? Ngay trong việc đi học cũng vậy. Nhớ hồi đó đi học cái viết mà viết mực á,
[19:47]viết mực bơm á, viết mực bơm trong viết máy, mình bơm đủ trong một buổi học thôi, về nhà bơm thêm cái bữa khác nữa bữa khác đi học. Thằng bạn kia nó quên bơm, nó đang viết nửa chừng, nó quên bơm, cái nó: "Bạn, cho tôi xin một giọt, cho tôi mượn một giọt." Thế là mình nặn, mình tháo vặn cái nút ra mình mình bóp cái cái nó rớt một giọt ra, thằng kia nó đưa cái ngòi nó vào nó hút, phải không? Thì nó viết được thêm một bao nhiêu dòng đó, đại khái vậy. Có không? Tụi con có cái đó không? Hồi đó hồi đó có phải không? Đó, ừ thì cũng đại khái vậy. Cho nó mượn, rồi ngày mai nó trả. Thì mai là mai nó sẽ trả lại sòng phẳng.
[20:24]Nhưng mà sự thực cái cái câu chuyện đó nghe thì thấy nó trẻ em, ngây thơ, vô tư, nhưng đó là một câu chuyện buồn. Chuyện buồn là vì sao? Vì mực mà cũng cho vay. Lẽ ra làm sao? Cho luôn. Phải không ạ? Mình giúp cho bạn mình học, cho bạn mình vở, cho bạn mình viết, là bày vẽ cho bạn mình điều không biết thì mình sẽ được cái phước học giỏi. Còn ở đây nói: "Mày cho tao mượn vay một giọt, mai tao trả mày hai giọt." Hễ là cho vay. Tức là mực cũng cho vay thì làm sao mà học giỏi được, phải không ạ? Vậy. Cho nên vì vậy là trẻ em từ nhỏ, bố mẹ muốn cho con mình học giỏi á đừng nịnh thầy cô giáo, mà phải làm sao?
[21:08]Hướng dẫn con mình làm phước bằng cách giúp bạn nó học. Giúp bạn nó học thì sau này nó học giỏi. Nó học giỏi rồi ra làm ăn thành công hay không là một cái phước khác nữa. Và điều này bố mẹ phải biết để dạy con. Chứ thường bố mẹ đặt kỳ vọng nơi con dữ lắm. Bố mẹ đặt kỳ vọng nơi con là con mình phải thành đạt, phải giỏi giang, đủ thứ hết trơn. Vì sao vậy? Bởi vì cái thành công của con chính là niềm tự hào, là danh dự của của bố mẹ. Nên bố mẹ nào cũng muốn con mình rực rỡ, thành công, học giỏi. Và rồi nhìn thấy những gia đình có những đứa con nó học không giỏi, thứ hạng nó thấp, thi rớt lên rớt xuống rồi không leo
[21:48]lên được đại học, phải đi qua làm công nhân. Mình nhìn cái nét mặt của bố mẹ bị thất vọng, buồn nhưng không làm gì được nữa, tại vì năng lực con mình nhiêu đó thôi, đẻ nó ra để nó chỉ chừng ấy thôi, thì không không đòi hỏi hơn được nữa. Nhưng mà cũng không biết cách nào để nó thành công hơn vì không dùng chìa khóa nhân quả, không dùng chìa khóa nhân quả phúc đức, cứ ép học ép học, học không nổi. Vì không không biết được cái nhân quả phúc đức, cứ ép ép ép. Ép gì ép cũng không thể nào thành công, không thể nào giỏi được nếu không có phước, mà chính cái ép đó lại gây ra cái tâm lý tuyệt vọng, trầm cảm, nguy hiểm vô cùng.
[22:27]Nên hiểu điều này vậy, bố mẹ cứ thanh thản, thấy con mình có vẻ yếu cứ tìm cách cho con mình làm phước. Vậy chứ mà nó giỏi lên. Thì cũng vậy, giờ trở lại cái câu chuyện: "Anh lấy con gái tôi rồi anh làm gì nuôi nó?"
[22:44]À nếu cái thằng nào nó trả lời câu này thì gả liền: "Dạ, con làm phước trước." thì gả liền! Nhớ đừng tiếc nữa. Trời ơi, thằng này được nè, thằng này được! À! Còn cái thằng nào mà nó nói: "Trời sinh voi sinh cỏ." thì thôi đừng đừng gả, cho thằng đó nó bắt con mình ăn ăn cỏ. À đừng bao giờ gả nha! Thằng nào mà trả lời câu làm phước là ngon lành, thằng đó có đi chùa Viên Quang, ha là nó gả liền, không sao hết trơn.
[23:19]Rồi bây giờ trở lại cái tu cũng vậy. Từ thời Đức Phật cho đến mấy nghìn năm sau này, người biết đạo cũng không ít, à nhưng mà rồi người tu thành công rất ít. Và chính vì cái người tu thành công rất ít khiến cho Phật pháp bị suy tàn.
[23:42]Người ta nản, cái niềm tin người ta vơi dần vơi dần, vì ta cố sức mà không có kết quả thì dù có nói mình yêu đạo tới cách mấy rồi nhưng mà bí mật ở phía trong nội tâm người ta cái niềm tin đó nó giảm dần giảm dần. Và đến khi đó có ai dụ người ta một cách khác, bằng một cái tín ngưỡng khác, coi chừng người ta ngả lòng. Chỉ bởi vì người ta không có kết quả. Mà không phải ai tu cũng chứng, chỉ bởi vì thiếu hai điều: một là phước, hai là phương pháp, hai cái này. Phương pháp là đường đi. Đường đi trong đạo Phật thì mênh mông tới Bát Chánh Đạo lận. À lý tưởng là cái cái Diệt Đế, đường đi là Đạo Đế, còn nhận thức là Khổ Đế và Tập Đế.
[24:33]Thấy không? Tứ Diệu Đế phải hiểu cho kỹ vậy. Thì quan trọng đầu tiên vẫn là cái phước, tức là gì? Chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, phước cho dày.
[24:45]Phước cho dày rồi cái việc tu hành của chúng ta có những dấu hiệu của tiến bộ. Vậy cái tiến bộ đầu tiên trong đạo là gì?
[25:12]Cái tiến bộ đầu tiên ở trong đạo là gì?
[25:18]Cái kết quả nhỏ nhất đầu tiên khi ta tu tập là gì?
[25:31]Bớt gặp chuyện rủi. À! Đầu tiên. Giấc ngủ bắt đầu ngon. Bệnh bắt đầu giảm. Đó là những dấu hiệu đầu tiên đó. Nó nó rất thực tế. Rồi cái gì nữa? Nếu mình tu đúng thì chuyện gì xảy ra nữa? Bắt đầu may mắn nó đến từ từ.
[25:58]Chuyện làm ăn bỗng nhiên suôn sẻ hơn. À. Sức khỏe mình bền bỉ hơn. Rồi
[26:12]mình cảm nhận là tự nhiên mình hiểu mọi việc trên đời nó nhạy hơn hồi trước, tức là trí tuệ, cái thông minh nó xuất hiện từ từ trong mọi việc. Và khi mình tiếp xúc với mọi người, bỗng nhiên mình cảm thấy mọi người họ quý mến mình hơn. Đó là những dấu hiệu đầu tiên. Dấu hiệu, đây là những dấu hiệu bên ngoài thôi, những dấu hiệu bình thường, nhưng đó là dấu hiệu đầu tiên của việc tu tập đúng á. Khi ta đúng thì những điều đó nó hiện ra trước á. Là ví dụ trước đây à mình gặp người ta, người ta không thèm ngó tới mặt nữa, nhưng sau này một năm quay lại mình gặp người ta, người ta nhìn mình hơi chăm chú một chút rồi có hỏi thăm một vài câu,
[26:55]đó là một sự tiến bộ trong quan hệ giữa người với người, giữa mình với mọi người. Đấy. Mà còn đến mức độ người ta gặp mình đâu người ta quỳ người ta lạy đó thì đó là khác rồi, đó là một bước tiến rất xa. Nhưng bình thường là bỗng nhiên mọi người gặp mình họ quý mến mình hơn trước kia là dấu hiệu tu đúng á. Tu đúng từ từ nó là điều tự nhiên, không ai ép ai. Nhưng nó là dấu hiệu của cái phước đang đang nảy nở dần dần, nảy nở dần dần. Và cái gì nữa? Có một cái dấu hiệu này ai cũng sẽ rất là thích: Gương mặt nó đẹp ra từ từ, à
[27:36]đẹp ra từ từ.
[27:43]Vì vậy muốn đo cái công đức tu hành của mình thì ta hãy sắm một cái gương giấu trong phòng mình á.
[27:55]Giấu giữ một cái đó, đừng có đổi gương này qua gương kia, tại vì bây giờ nó có những loại gương mà làm cho ta đẹp ảo hơn lúc trước. Như vậy thì bởi vì ta giữ một tấm gương thôi, chứ đừng đổi gương, đổi gương bị lừa. Cũng cái gương đó, năm nay ta gương mặt thế này mà qua sang năm qua sang năm nữa, cũng cái gương đó mà mặt đẹp hơn từ từ là đúng ta tu hành có công đức á. Còn mà mình tu làm sao không biết mà bước vô nhìn cái gương mà chính mình đâm đầu sợ thì là mình tu sai. Đấy, nó có những cái dấu hiệu về cái cái công đức á. Còn cái thẳm sâu của cái kết quả tu hành thì nằm ở đâu? Nằm trong nội tâm thanh tịnh của thiền định.
[28:44]Khi ta ngồi thiền tâm ta yên thì đó là là kết quả rõ ràng nhất, đúng nhất. Nhưng mà cái yên đó có phải là cái gì cao siêu chưa? Chưa.
[29:00]Chưa, tại vì ta chưa chứng Thánh mà. Phải diệt trừ được kiết sử thẳm sâu thì mới là chứng Thánh. Còn mới yên thì vẫn chưa là gì. Tuy nhiên có yên hơn trước nghĩa là đường tu mình có có kết quả, có kết quả, là đánh đánh dấu là mình đã đi đúng đường. Và đặc biệt là khi ta yên thì ta có niềm tin trong con đường tu tập của mình. Vì khi cái yên này á nó tạo ra rất nhiều hiệu ứng, nó ra nhiều cái lợi ích trong cuộc sống này khi tâm ta yên được. Nó tạo ra rất nhiều lợi ích trong cuộc sống. Ví dụ ta hiểu về người khác nhiều hơn, ta sắc bén hơn trong mọi vấn đề trong cuộc sống này, xử lý mọi việc khéo léo hơn, sâu sắc hơn,
[29:52]Và giống như từ từ mình bước lên một cái tầng mới của một loài người mới vậy, khi tâm ta yên tĩnh. Mà cũng chưa là gì, cái lỗi của chúng ta là chỗ này. Ví dụ như đây là cái tâm của phàm phu, đây là tâm bậc thánh. Ta đi qua một đoạn từ bên đây đến bên đây mới là từ phàm mà tới tới thánh. Tới thánh này thì thánh là cao cao đó, chứ chúng ta chưa dám nói A La Hán, nhưng mà đại khái thánh cao cao. Đây là phàm, phàm phu với tâm còn động loạn, còn nhiều cái cái cái tâm bất thiện, nhiều cái xấu xa. Còn tới bậc thánh đây là tâm rất thanh tịnh, hiền lành, từ bi, đại khái vậy. Và từ khoảng phàm cho tới thánh này cái khoảng cách cũng khá khá xa.
[30:38]Thì ở cái khoảng này đó, tâm chúng ta nó loạn, và cái khoảng này tâm chúng ta nó yên. Nhưng mà tiếc là, ví dụ chúng ta tu một thời gian cái chỗ loạn, tâm ở góc này nè, nó nhích lên chút xíu chỗ này, rõ ràng là ta yên hơn trước kia, đúng không ạ? Yên hơn trước kia so với chính mình chứ không thể so sánh với ở giai đoạn của một bậc thánh thực sự. Cái bậc thánh, cái yên của họ rất là sâu, nhưng mà còn cái ta đó, ta từ cái loạn này ta nhích lên chút xíu đây, rời khỏi vị trí phàm phu một chút, nhưng mà nó đã là làm sao? Cũng là dấu hiệu của sự tiến bộ, của sự của sự yên ắng của nội tâm. Cái lỗi của chúng ta nằm ngay chỗ này:
[31:25]ngang cái chỗ này chúng ta không được thầy lành bạn tốt dạy dỗ kỹ lưỡng, thì cứ ngang cái chỗ mà tâm yên yên này một chút nè, chúng ta tự khen mình rất là nhiều, chúng ta bị các giáo lý, bị các tà sư, bị các bậc không phải minh sư khen mình quá đáng, làm cho ta gãy gục ngang cái chỗ này, mà cái chỗ này chưa phải là gì đáng kể cả. Mà cái sợ nhất là vì thấy mình yên rồi, tự khen mình là là chết rồi, thêm bao nhiêu người mà đến mình trình với thầy mình: "Thưa thầy, hôm qua con, sáng nay, khuya nay vậy con ngồi thiền, con cảm giác tâm con là như thế rộng rang, thanh tịnh, nhìn không còn thấy thân ở đâu, cảm giác như cả vũ trụ này sáng loà." Ông thầy gật gù:
[32:15]"Ờ vậy, đúng rồi, tốt lắm con, con đã ngộ đạo." Cả thầy và trò xuống địa ngục luôn. Vì ông thầy nói bậy, chỗ đó chưa hề ngộ đạo. Rồi người đệ tử được thầy khen cái, tự nghĩ mình ngộ đạo rồi, xuống địa ngục kế theo. Rất tội nghiệp và Phật pháp suy tàn vì cái chỗ này, vì chỗ ta mới tiến một chút xíu mà đã tự khen, được khen quá quá sức. Một cái sai lầm lớn, làm hư luôn cả một đạo Phật chứ không phải chỉ hư một ông thầy, một ông trò đó đâu.
[32:56]Nên có một người mới nhận xét thế này: "Tu theo Sư phụ nghĩa là chỉ suốt ngày suốt đời tự chê trách mình."
[33:10]Nghe thì rất là thê thảm, nhưng đây chính là chánh pháp. Có một người nhận xét được như vậy, đây chính là chánh pháp.
[33:25]Khi có vọng tưởng thì biết vọng tưởng đó là gì? Tội lỗi quá khứ. Khi tâm được yên một chút thì biết cái gì? Thẳm sâu bên trong vẫn còn là vô minh, chấp ngã, kiêu mạn, tham lam, thù hận, ích kỷ, tội lỗi, còn một đống ở trong á. Chỉ chê trách mà thôi, mình chỉ chê trách mình mà thôi. Và cái hiệu ứng thì ra bên ngoài nó ngược lại, kỳ lạ như vậy. Mà cái ngược lại mới đáng sợ, ý là thế này: ví dụ khi mình tâm mình tu có một chút yên ắng, thì sực nhớ Sư phụ đã dặn rồi, cái yên này chỉ là gì? Còn rất là cạn. Thẳm sâu bên trong vẫn là gì? Vô minh, chấp ngã, kiêu mạn, tham, sân, ích kỷ, tội lỗi đủ thứ trơn.
[34:17]Thử cứ tự mình mà chê trách mình. Khi tâm vọng tưởng thì biết: "Ồ, tâm mình đây là động loạn, là tội lỗi", cứ chê trách mình. Thì một cái người mà cứ tự chê trách mình, mình gặp cái người đó, cái cái cái cảm giác mình ra sao? Mình gặp một người mà cứ chê, tự chê, thì mình cảm giác sao? Mình gặp một người mà cứ tự chê như vậy thì cảm giác của mình như thế nào? Cảm giác rất dễ chịu. À...
[34:52]Nên khi mà ta gặp huynh đệ với nhau, những điều bí mật bên trong nhau không ai biết, nhưng mà ta gần một người nào mà ta có cảm giác dễ chịu thì yên tâm một điều thế này: người đó thường tự chê mình. Mà người đó mới đúng là đệ tử Phật quá. Còn ta gặp người nào mà ta khó chịu, ta ngồi gần người đó ta cứ bị nhúc nhích nhúc nhích, khó chịu sao xuyến trong lòng mình. Họ nhìn mình mình khó chịu, họ cười một cái mình cũng khó chịu, họ nói năng câu chuyện thì càng khó chịu, thì biết là cái gì? Người đó thường tự khen mình. Cái kiêu mạn nó khởi lên, bản ngã phình ra và nó cấn với mọi người chung quanh.
[35:36]Cái ánh mắt họ nhìn mình cũng cũng cũng làm mình khó chịu vì nó không dịu dàng, không nhẹ nhàng, nó đầy cái bản ngã, cái hơn thua, cứ nhìn ai cũng là dở. Họ cười cái nụ cười, họ thay vì là nụ cười thân thiện, thì họ nụ cười họ là gì? Ngạo nghễ, làm mình cũng khó chịu. Và họ nói thế nào cũng cũng xung đột, cũng cũng có cái kiêu ngạo khởi lên làm mình càng khó chịu. Nên khi ta gặp một người mà ta cảm giác bỗng nhiên mình có cảm giác nhờn nhợn, khó chịu, thì biết người này bị cái kiêu mạn xâm lấn. Mà cái kiêu mạn là do họ được một cái gì đó, nhưng họ tự khen họ nhiều quá. Và nó hiện cái là nó tạo ra một cái hào quang vô hình chung
[36:23]quanh họ, hào quang nó gai góc, nó cấn, nó đánh vào tâm của mình, đánh vào cái thọ ấm của mình làm mình khó chịu. Còn khi mình gặp một người mà họ thường tự chê, khi ngồi thiền họ biết thân này là vô thường, chính mình là một khối tội lỗi, tâm động thì biết là tội lỗi quá khứ, tâm có yên cũng đầy vô minh chấp ngã trong đó. Một người cứ tự chê mình như vậy mãi, lúc nào cũng thấy mình là cát bụi, là cỏ rác, ta gần người đó bỗng nhiên ta thấy như một một dòng suối mát vậy, chung quanh người đó có một cái hào quang vô hình, cái hào quang vô hình đó nó dịu dàng, nó nhẹ nhàng, nó thanh mát, nhiều khi họ chưa nói gì chỉ ngồi gần mình đã cảm thấy thấy thoải mái rồi.
[37:09]Chỉ là vô hình thôi mà đã thấy thoải mái rồi. Vậy đó, ví dụ ta bước vào một cái chùa, một cái hội chúng đông, ta đi vào trong hội chúng đó ta thấy khó chịu, vướng víu và mình không muốn đến cái chùa đó nữa, thì biết rằng cái chùa đó tu sai, tại vì trong đó gai góc nhiều quá, người nào cũng gai góc quá, con người ta trong đó tự khen mình nhiều quá, nên họ cấn nhau, cấn qua cấn lại, nên là đi thì thân thì không đụng nhau, nhưng cái cái cái cái cái hào quang vô hình nó cấn nhau dữ quá, ta ở trong đó một lát thấy ngợp ngợp, nặng nặng thôi mình bỏ về mất tiêu. Còn ta đi vào một cái chùa, vào một hội chúng,
[37:51]mình thấy rất dễ chịu, rất yên lành, cảm thấy rất hạnh phúc, cứ thích nấn ná ở lại hoài, thì biết cái chùa đó tu đúng, vì những người trong chùa đó thường tự chê mình. Cái chê mình là cái vậy đó mà là đúng với chánh pháp, mà chê cho chính xác á. Sẽ có người hỏi câu này: "Theo tâm lý học Tây phương,
[38:16]nếu thường tự chê mình thì sẽ rơi vào một loại tâm lý là tự ti, mặc cảm, mất sức chiến đấu, mất năng lực hành động." À...
[38:31]Đó là một loại tâm lý học Tây phương á, cho nên nhiều khi là ông bố theo tâm lý học Tây phương phải khen con. Thằng con á nó về nói: "Bố ơi, hôm nay con làm toán cô cho con có hai điểm à." "Không sao đâu con! Coi vậy chứ không sao. Coi tốt, con không sao." Rồi bữa sau làm được cũng cứ khen, đó là giết thằng con mình đó. Bởi vì sao? Bởi vì ổng theo cái nguyên tắc của tâm lý học Tây phương là đừng chê bai, đừng làm nó mặc cảm, cứ khen động viên để cho nó nó có tinh thần mà nó tiến lên. Cái câu đó một sai lầm của Tây phương. Còn ta tu theo Phật, ta cứ tự chê, giống như trong Tứ niệm xứ đó, các ngài các vị tổ mới chế thêm.
[39:12]Đức Phật thì dạy chỉ là thế này: quán thân trên thân, quán thọ trên thọ, quán tâm trên tâm, quán pháp trên pháp, không có chê. Nhưng mà các vị tổ ổng gán vô bốn cái đó là bốn cái chê liền: thân là bất tịnh chứ, quán thân là bất tịnh, quán thọ là đau khổ, quán tâm là vô thường, quán pháp là vô ngã. Các các ông tổ gán thêm bốn cái vô cũng là bốn cái chê mà. Vậy đó mà làm cho đệ tử mình tiến đạo. Hoặc là ví dụ như bây giờ đó, Đức Phật mới dạy thế này: "Nếu khi này các Tỳ-kheo, nếu khi các các ông mà có quán tịnh tướng thì phải sám hối. Thầy phải quán bất tịnh tướng." Cái câu này nguyên văn nằm trong cái chữ Pāli với chữ Hán đọc chả hiểu.
[40:07]Nhưng mà cái nghĩa nó như thế này, nghĩa như thế này:
[40:14]Nơi con người của ta có tịnh tướng và bất tịnh tướng. Thì Đức Phật dạy, nhìn con người tịnh tướng thì tự nó hiện ra rồi, nhưng mà cái bất tịnh tướng mới là cái khó thấy và phải nhìn cho thấy tới bất tịnh tướng. Tịnh tướng là gì và bất tịnh tướng là gì? Tịnh tướng là vẻ đẹp tự nhiên của con người, cái mà ta phô bày ra. Ví dụ như ca Minh Sơn hôm nay mới đi làm tóc phải không con? Có chải tóc gì đại khái keo rồi vậy đó. Đó là tịnh tướng. À. Rồi nhìn thấy ai cũng đẹp. Mái tóc dài bay trong buổi chiều lộng gió, nghe không? Ai cũng đẹp cả. Rồi răng ta vừa mới bọc sứ, mấy chỗ răng bị rớt thì ta im lăng.
[41:05]Đại khái là giống như Vinh có cái nụ cười rất là đẹp, đó cũng là tịnh tướng của anh đó, đại khái là vậy. Rồi ta phải mặc đồ đẹp cũng là cái tịnh tướng, rồi cái làn da mình phải giữ sao gì đó, trắng mà trắng hồng đại khái, chứ trắng bạc nó cũng không phải là đẹp. Thấy đi ngoài người ta quảng cáo là dặn cái đó đó, phải trắng hồng mới đẹp, xoa kem này mới được da trắng hồng. Đại khái tất cả những cái đó, cái đẹp của con người mà ta nhìn thấy là tịnh tướng và người ta hấp dẫn nhau bằng tịnh tướng. Nên ta nhìn thấy ai mà thấy cái vẻ đẹp của người đó thì ta đang quán tịnh tướng mà Đức Phật cảnh báo liền. Đức Phật nói:
[41:46]"Khi nhìn con người đừng nhìn tịnh tướng mà phải nhìn bất tịnh tướng, phải nhìn sâu vô bên trong." Sâu bên trong là nhìn cái gì? Thì trong cái phim CSI của Mỹ á, khi mà điều tra hiện trường vụ án á thì khi một có một cái nạn nhân bị giết chết thì họ đem vào trong cái phòng để pháp y mổ ra, coi coi bị đánh bằng cái nào, bị có thuốc độc hay không, bị bắn chết hay là nhát dao đâm thế nào. Mà nhát dao đâm vô thì hung khí đó là loại nào, sâu bao nhiêu, dày bao nhiêu. Tức là từ nơi khám nghiệm tử thi mà họ dựng lại gần như hết 70% vụ án luôn. Cái giỏi của CSI là vậy đó, điều tra hiện trường vụ án á,
[42:25]bác sĩ pháp y đó là họ họ dựng lên gần như 70% vụ án, 30% còn lại là theo đó điều tra suy ngược ra lại bên ngoài. Còn cái CSI vậy, thì cái ông bác sĩ pháp y đó sau nhiều năm làm việc thì ổng ngồi lúc đó là bên các người trinh sát tới nói chuyện với ổng là xin cho cái kết quả pháp y, tức người này đã chết trong trường hợp nào, chết trong bao lâu, vì lý do gì chết, có những va đập dấu hiệu gì xâm phạm. Thì ổng ngồi ổng kể cho nghe hết rồi, rồi ổng cũng lóc da lóc thịt rồi cho coi rồi, ổng nói câu này:
[42:59]"Bên ngoài thì khác nhau, nhưng ở bên trong ai cũng vậy." Mở ra đều là gì? Mỡ, xương, máu, từng bộ phận ai cũng giống nhau cả. Mà nếu đi càng xuống dưới thì càng bất tịnh tướng. Và chúng ta đều phải ăn, đều phải bài tiết, cơ thể phải tự chiến đấu để thanh lọc, có phần dơ và có phần sạch thì phức tạp vô cùng, phức tạp vô cùng. Nên tính ra nếu mà chúng ta cứ bình tĩnh nhìn lại cơ thể mình, bình tĩnh nhìn lại mọi hoạt động chuyển hoá của cơ thể mình thì ta mới phát hiện thực sự cái mà ta gọi là đẹp chỉ chừng 5%. 95% còn lại là những điều không nên phô bày ra, không nên phô bày, cái điều không hay gì cả.
[43:53]Và khi hiểu được vậy là đó là bản chất của cơ thể, bản chất của cuộc sống thì ta bình tâm mình lại liền, ta bình tâm mình lại, bớt bị mê đắm bởi bởi đời, bởi thế gian. Và Phật cần ta điều đó, Phật cần ta điều đó. Phật cần ta điều đó là khi nhìn nhìn toàn diện, nhìn điều gì cũng nhìn toàn diện. Và ví dụ như bây giờ ta thấy một người giàu sang, cái giàu của họ, cái sang của họ là tịnh tướng. Họ có xe đẹp, có Lexus 7 chỗ ví dụ vậy, có nhà lầu,
[44:31]đại khái vậy, những cái đó là tịnh tướng của họ. Nhưng cái bất tịnh tướng, cái đau khổ nằm đằng sau của cái giàu đó cũng rất là nhiều chứ không phải là ít. Những xung đột phải hơn thua, tranh giành, tính toán, dự phòng, đủ thứ nhiều chuyện phải phải giao dịch, phải quan hệ, phải ngoại giao, phải lấy lòng, phải đủ thứ việc trên cuộc đời và những cái đó gọi là cái bất tịnh tướng của thế gian này, khổ vô cùng. Bản chất cuộc đời là đau khổ chính là vì đó. Nên ai càng nhiều tiền thì sẽ thấy cái nỗi lo mình càng càng nhiều, đúng không anh Vinh? Đúng không anh Long? Phải không? Tiền nhiều, hoạt động nhiều thì nỗi lo càng nhiều.
[45:11]Và đó là lý do mà có nhiều bậc ẩn sĩ họ làm sao? Không thèm có tiền nữa, không thèm giàu nữa. Tôi đi về rẫy, về rừng tôi ở ha, cất một cái chòi ở vậy đó thì ta có một cái chòi lá, ta ở trồng cây và sống rất ít tài sản. Để làm chi? Vì cái cái giàu, cái sang nó ít đi thì cái khổ đau, cái lo toan cũng giảm theo. Nên có những người đã chọn một đời sống giản dị, ẩn dật vì lý do đó, không chịu nổi cái áp lực của sự giàu sang. Nên ta nhìn cuộc đời như vậy, con người ta thích đẹp, thích giàu, nhưng thực sự cái giá ở phía sau của cái đẹp, cái giàu đó cũng khốc liệt lắm, chả có gì là hay ho. Mà Đức Phật muốn chúng ta nhìn phải nhìn cả hai mặt nó, nhìn cả hai mặt.
[46:04]Khi nhìn cái giàu phải thấy luôn cái đau khổ của cái giàu. Khi thấy đẹp phải thấy cái xấu ở đằng sau cái đẹp đó.
[46:14]Nhờ như vậy mà ta bình tĩnh. Thì nói nói: "Thưa thầy, như vậy thì chúng ta nên chọn cuộc sống nghèo, đơn giản, đúng không? Để cho đỡ lo toan, đúng không ạ?" Đó, cái đỡ lo toan cũng là một cái tịnh tướng và đằng sau cái đỡ lo toan đó là một bất tịnh tướng rất lớn là gì? Ta không còn cơ hội để giúp ai, lại cũng là một cái bất lợi. Thế giới này là như vậy, thế gian này là như vậy, cuộc đời là như vậy. Ta cái cái giàu sang làm chúng ta quá áp lực, ta chọn cuộc đời nghèo nàn, giản dị, nhưng cái nghèo nàn, giản dị nó cũng có cái bất lợi của nó trở lại, muốn giúp ai giúp không được. Ta sống nhờ một chai nước lạnh ha, dưới suối lên nấu gì đó,
[47:02]một nắm cơm gì đó, sống đơn giản rồi ngồi buổi chiều mây trời bay lãng đãng, ánh hoàng hôn buông rủ ta ngồi ta hát khúc tình ca, đại khái. Nhưng có thằng bé đâu nó chạy lại: "Chú ơi chú! Nhà nhắn chú là mẹ chú đang đi cấp cứu."
[47:23]Chú chạy vô bệnh viện nhưng lúc đó mình không có xe, xe mình bán mất rồi. Đi đón xe, tiền còn có hai đồng không đủ đi xe đò.
[47:35]Cái nghèo nó có cái khổ của cái nghèo, cái đời sống giản dị có cái khổ của đời sống giản dị. Thế gian này là như vậy, là một sự bất toàn. Và Phật dạy chúng ta vậy, nhìn phải nhìn hết mọi khía cạnh. Khi ta nhìn hết mọi khía cạnh rồi thì ta tự biết xử lý, ta tự biết giữa trong cái thế gian này đó mọi thứ đều phức tạp, nghịch lý, mâu thuẫn. Trong cái phức tạp, trong cái nghịch lý, cái mâu thuẫn thế gian đó, ta đi tìm con đường vượt lên, luồn lách qua giữa những cái khó khăn, những cái mâu thuẫn đó mà vượt lên. Vượt lên là làm sao?
[48:15]Gặp một người đẹp thì ta biết là người này có phước, nhưng mà cái đẹp đó ẩn chứa đằng sau cũng là những bất tịnh tướng. Tuy nhiên và Phật dạy chúng ta phải nhìn thấy cái tịnh tướng phải thấy luôn cái bất tịnh tướng và khuyên họ tu hành, chứ không phải là thấy người ta đẹp để rồi mình mê đắm trong cái đẹp đó. Đó gọi là lách ra đi giữa những cái mâu thuẫn, những nghịch lý, những xung đột, những phức tạp của thế gian. Giàu, bị áp lực của cái giàu thì tranh thủ còn cơ hội để mà giúp đời, giúp người, chứ đừng để cái giàu trở thành gánh nặng, thành áp lực. Cái giàu là cơ hội để làm phước. Nghèo thì lợi dụng trong lúc mà ta khó có thể làm được điều gì,
[49:02]nghèo mà, thì ngồi thiền, tụng kinh, niệm Phật, đi đắp đường, đi nhặt rác, làm phước trong cái nghèo, an vui trong cái nghèo, chấp nhận trong cái nghèo, ôm lấy cái nghèo mà sống. Nè, người ta nhìn mình với con mắt coi như là coi thường vì thấy mình nghèo và ta vui với cái nghèo của mình. Ta không tự kiêu, ta không ảo tưởng, nhưng ta chấp nhận cái nghiệp mình một cách vui vẻ và vui trong cái nghèo đó, làm phước trong cái nghèo đó. Tức là giữa cái thế gian này bao nhiêu điều phức tạp này, xung đột, phức tạp, nghịch lý, mâu thuẫn, ta khéo léo luồn lách qua những điều đó mà có một con đường vươn lên.
[49:45]Cái con đường vươn lên đó bằng cái gì? Trở lại hai cái: phước và phương pháp. Trở lại như vậy. Chứ thế gian này phức tạp như vậy, phước và phương pháp cứ ôm hai cái đó làm cái nền để mà đi tới.
[50:05]Phước và phương pháp. Bây giờ ta đi chùa này, ta đi chùa kia, ta gặp pháp môn này, ta gặp cái tông kia nhiều lắm, da, và nhiều người cũng hiểu từ một lời dạy của Đức Phật, càng về sau thì người ta chia ra nhiều cái hiểu khác nhau, và mỗi một cái hiểu đó lập thành một tông phái. Rồi cái duyên của ta nhiều khi ta cũng chả khoái cái tông A, tông B đó nhưng mà ta mắc nợ cái ông tông chủ đó, cái ông thầy đó đó, ta mắc nợ ổng, đời trước ta có duyên với ổng. Thế là ta phải đầu quân vô, đi theo cái tông đó. Chứ còn cái căn cơ ta, cái trí tuệ ta thì lại không thuộc về cái tông đó, nhưng mà ta nợ ổng, cứ phải theo làm đệ tử ổng và học cái tông đó, cũng là một cái xui.
[50:48]Còn nếu mà ta may, bởi vậy sư phụ hay dặn vầy nè: "Ta quỳ xuống ta xin Phật, Phật gia hộ cho con gặp đúng minh sư." Thì nhờ cái lời dạy đó, ta thoát được cái nợ với một ông tông chủ nào đó. Cái ông tông chủ đó ông có cái sai của ổng chứ không phải ổng đúng hoàn toàn. Nhưng mà ta theo ổng ta ôm cái sai ổng luôn. Nhưng mà nếu có Phật gia hộ khiến ta gặp được minh sư, ta đi đúng đường luôn. Nợ nần ông kia thì ta trả sau. Nhưng mà tu thì phải đúng đường của Phật. Cái này là chính là nhờ cái lời xin Phật rồi khấn Phật gia hộ vậy đó. Nợ cái ông tông chủ bên đó mình trả: "Mai mốt con cúng cho thầy mấy chục bao xi măng để thầy xây chùa", không sao hết.
[51:29]Nhưng mà về cái tu thì phải làm sao? Đúng lời Phật dạy thì thì đi mới tới được. Chứ còn đi sai rồi là cứ tu mười kiếp, mười ngàn kiếp, mười triệu kiếp cứ là phàm phu, rất là uổng công. Uổng công lắm! Cái phương pháp rất là quan trọng. Và cái phương pháp bây giờ cái phước thì ta ta tạm hiểu phải không? Giúp người, giúp đời, giúp ai được cái gì thì giúp. Vậy đó, từ việc nhỏ cho tới việc lớn. Từ việc căn bản như là một miếng ăn, một bát cơm cho tới cái việc rất cao siêu là hướng dẫn họ tu hành. Ta nhớ làm phước thì từ thấp nhất lên tới cao, ở khoảng giữa nhiều lắm. Thấp nhất là cho họ một cái bánh ăn lúc đói là cái thấp nhất. Cao nhất là gì?
[52:15]Dạy họ tu. Còn khoảng giữa thì ôi, nhiều việc lắm! Tặng một cuốn sách, giúp giới thiệu cho họ việc làm, à há, xây cho họ cái nhà là cái khoảng giữa rất là nhiều công việc. Nhưng mà thấp nhất của cái việc làm phước: cho người ta một miếng ăn lúc đói; cao nhất: dạy người ta tu tập. Thì ta làm được cái gì ráng mà làm, làm được cái gì ráng mà làm. Mà không phải là làm được hết đâu, nhưng làm được gì ráng mà làm để tạo thành cái phước nền cho thật chắc, thật nhiều, thật dày trong cuộc đời của mình cái đã. Bây giờ nói tới cái phương pháp. Trong cái phương pháp
[52:56]á, mênh mông hà, nhưng Phật dạy ta đầu tiên chánh kiến, biết đúng cái đã, như có bản đồ chính xác cái đã, rồi sẽ đi. Nên sư ghét nhất là khi leo lên xe đóng cửa xong hết rồi, bắt đầu chạy xe rồi cái ông tài xế mới hỏi: "Giờ đi đâu vậy cô?" Mấy cái đó, đó là sai đó. Đi rồi bắt đầu mới hỏi giờ đi đâu? Nói đi lại chỗ đó rồi đi đường nào?
[53:30]Trước khi đi là phải sao? Lái xe phải biết đường, biết chỗ, biết chính xác. Còn không biết, không có nổ máy xe. Chứ đừng có ai lên xe đóng cửa rồi nổ máy chạy một đoạn rồi mới hỏi: "Giờ đi đâu?" Nó là bậy á!
[53:46]Biết cho chính xác, tức là có cái bản đồ giùm trước khi khi đi, gọi là chánh kiến á. Mà chánh kiến thì thôi mênh mông à. Nhưng bây giờ thôi, hôm nay bởi vì ta là khóa thiền, ta chỉ nói liên quan tới thiền, chứ nói nhiều cũng không hết ý được. Ta thiền tức là làm cho tâm mình thanh tịnh, không suy nghĩ,
[54:11]và muốn là làm cho tâm mình thanh tịnh không suy nghĩ để vào từng lớp định thì trước hết phải hiểu cái tâm mình là như thế nào, phải không ạ? Biết cái tâm mình cái đã. Nhưng mà có ai biết tâm mình không? Không. À, đây là điều rất là lạ. Cái tâm là mình, tâm là nơi mình, nhưng mình không bao giờ biết về nó. Đây là một nghịch lý. Và chính cái nghịch lý này làm cho tất cả chúng sinh chìm trong luân hồi đau khổ, vì cái nơi mình mà mình không hề biết về nó là cái tâm. Hỏi có cái gì mà gần ta nhất mà ta không hề biết gì về nó thì câu trả lời chính xác chính là cái tâm, đó là câu chính xác nhất. Vì sao vậy?
[55:03]Tâm vô hình à, và ta không bao giờ tự biết mình. Giống như một ngọn đèn, nói ngọn đèn thì thấy nó hơi phức tạp, giống như một ngọn nến đi, ánh lửa của ngọn nến. Ánh sáng nó tỏa ra, nó soi được những cái vật chung quanh,
[55:26]nhưng không bao giờ nó tự biết chính nó.
[55:31]Cái tâm ta cũng vậy. Tâm ta biết đủ thứ chuyện trên đời, thậm chí là chiều hôm qua nhà hàng xóm ăn cái gì, ta biết luôn. À, nhưng tâm ta là gì ta vẫn chưa hề biết. Đến như vậy! Mà hay đến nỗi cái sinh nhật lần này cái ông hàng xóm ổng tặng vợ cái gì ta biết luôn. À, nhưng mà tâm ta là gì ta vẫn không hề biết. Giống như ngọn đèn, nến á, nó sáng tùm lum ra ngoài hết, cái gì cũng soi, nhưng chính nó không bao giờ nó ý thức về về nó. Tâm ta cũng vậy, đủ kiến thức, đủ dữ liệu, biết chuyện này chuyện kia, nhưng ta không bao giờ tự tìm thấy chính mình. Tâm ta lại là một điều rất bí mật với chính ta, mặc dầu nó là ta.
[56:27]Đó, đây rất là điều kỳ lạ. Thì bây giờ làm sao để biết về nó để tu là nhờ Phật dạy. Nếu không có Phật dạy, ta không tự biết về mình. Mà ta tin lời Phật dạy tâm là như thế, ta tin thôi, chứ ta cũng không hề thấy được chính tâm mình. Nên hôm nay vì khi mà để tu tập được thiền định đi từ cái loạn động đi tới thanh tịnh, ta phải hiểu tâm mình. Cái quá trình tâm mình là như vậy. Mà hiểu nghĩa là hiểu sao? Là thấy nó không? Không, cũng chỉ nương vào lời Phật dạy mà thôi và ta tin rằng à, đó là tâm của ta. Và khi hiểu được tâm ta như vậy rồi ta bắt đầu đi, đi từng bước theo lời Phật dạy. Cái, đây là vấn đề nữa, đây điều rất là lạ,
[57:13]tâm mình là nơi mình, mình không biết gì về nó cả. Bây giờ Phật dạy ta cái tâm như thế nào? Tâm đó là từ loạn động, thấy không? Cho tới cái sâu nhất của tâm là gì?
[57:28]Sâu nhất của tâm là gì?
[57:33]Thấy không? Có ai thấy không? Không, nhưng nghe lời Phật dạy, sâu nhất của tâm là vô minh. Vô minh là cái gì? Không ai thấy, nhưng tin giùm, tin giùm. Và bằng cái sự thông minh của mình, chúng ta cảm nhận. Cái vô minh chúng ta không hiểu vì nó là phần sâu nhất của tâm, chỉ những bậc đắc đạo mới hiểu nó, còn ta không hiểu nó, nhưng vì ta tôn kính Phật, ta tin, tin. Quả thật, thẳm sâu nhất chúng ta là đầu mối của tâm là vô minh. Từ cái vô minh này nó sinh ai? Từ từ những cái loạn động, sự chấp ngã, kiêu mạn, ích kỷ, tham, sân, si, mạn, nghi, ôi đủ thứ chuyện. Bắt đầu cái vọng tưởng suy nghĩ hết chuyện này chuyện kia.
[58:19]Vỏ não của ta là theo bản năng nó cứ hoạt động, nghĩ ý này nghĩ ý kia, ý này ý kia, mà phân tích ra hết những cái đó thì ta học 10 năm nữa. Nhưng mà thôi, ta hiểu một cách gọn, ta cũng có thể đi được. Chứ ta không đi vào chia chẻ là từ cái tâm loạn, rồi vào những cái lớp sâu hơn, những tình cảm, những cảm xúc, những cảm giác, những tri thức, vào sâu dần sâu dần cho tới chấp ngã rồi tới vô minh. Ta hiểu như vậy, tạm thời ta hiểu con đường đi là như vậy. Bây giờ đầu tiên là phải cái lớp loạn động trước cái đã, cái lớp vọng tưởng cái đã. Làm sao dừng được cái lớp vọng tưởng đó để ta bắt đầu nhận ra được cái lớp
[58:58]sâu hơn vọng tưởng là những cảm thọ, những tình cảm ngầm ở bên trong? Rồi rồi dừng được những cảm thọ, những tình cảm, vào trong những lớp tri giác, những lớp kiết sử, những lớp bản năng dần cho đi tới chấp ngã, vô minh. Ta hiểu như vậy, nhưng cái khó đầu tiên vẫn là cái gì? Cái lớp vọng tưởng ban đầu. Không dừng nó được thì ta không vào thiền sâu được, phải dừng nó trước. Giờ muốn dừng nó làm sao? Muốn dừng cái lớp vọng tưởng ban đầu thì làm sao?
[59:28]Thì đừng có mà đụng tới nó. Nó dữ lắm, đừng có khùng mà đụng tới nó. Nó nhảy tưng tưng à, không đùa chút nào đâu. Đây là một bí quyết: đừng đụng tới vọng tưởng. Mặc dầu đó là cái lớp đầu tiên mà ta phải dừng lại để trước khi tiến vào thiền. Nếu không đụng tới nó thì làm gì? Đó, ta sẽ thực hiện một số phương pháp và tự vọng tưởng nó phải yên, chứ đừng đụng trực tiếp tới nó. À! Lạ vậy!
[1:00:07]Một số phương pháp đầu tiên là gì?
[1:00:14]Ba điều. Ba điều này thì quý thầy kiểm tra tất cả các thiền sinh nha. Sau buổi giảng hôm nay, mấy giờ thì ta đi về? Ăn cơm chiều rồi mới về hả? Nhưng mà... 5:00 ăn cơm phải không? 5:00 ăn cơm. Thì trước khi giờ ăn cơm, ta khóa tất cả mọi cổng lại, không cho ai đi ra. Nha. Khóa lại cổng, không cho đi ra hết. Phát cho mỗi người một tờ giấy, một cây viết, ha. Viết bài tụi con chấm đúng rồi, bắt đầu mới mở cửa cho đi ra. Đưa bài nộp đàng hoàng cho đi ra, còn không là nhốt luôn ở chùa Viên Quang này nha. Nhốt luôn anh Vinh này, nhớ nha nha. Nhốt lại hết, không cho đi. Nếu người nào không viết ra được ba cái điều này để diệt trừ vọng tưởng á,
[1:01:00]để khống chế làm chủ vọng tưởng thì không cho ra khỏi chùa Viên Quang trong đêm nay. Nha, nhớ như vậy. Người ngoài mà gọi điện thoại hay kêu về hay đem xe tới cổng chùa đón, cũng đuổi ra. Ờ, vì ba cái điều này đầu tiên là phải được nghe, nha vậy. Có ai thắc mắc điều này không? Có ai phản đối không? Có phản đối giờ đã muộn rồi, nha, muộn rồi.
[1:01:28]Bây giờ bắt đầu là cho ra lệnh bảo vệ là khóa cửa hết nha con. Khóa cửa đi bảo vệ hết, nhưng mà sợ mấy ông bảo vệ ổng trốn trước á. Để mà khống chế làm chủ vọng tưởng thì không đụng vọng tưởng, nhưng mà thực hiện ba bước này. Sau khi ta đã làm nhiều cái phước đức rồi ha, công đức rồi, bây giờ ba bước kỹ thuật để khống chế vọng tưởng. Bước thứ nhất: Đối với vọng tưởng, thì hiểu rằng vọng tưởng là
[1:02:00]tội lỗi từ quá khứ. Mà nếu vọng tưởng có lắng, thì hiểu rằng bên trong thẳm sâu vẫn là là vô minh, kiêu mạn, ích kỷ, chấp ngã, ngầm loạn động còn rất là nhiều bên trong. Đó là đối với vọng tưởng, phải hiểu như vậy. Cái hiểu đó là gì? Là quán chiếu, là tư duy, là lý luận. Thứ nhất, đối với vọng tưởng là như vậy. Thứ hai, đối với hơi thở thì biết hơi thở vào, biết hơi thở ra, nhưng không cho thở nhiều. Tại vì ta có một cái phản ứng tự nhiên của cơ thể, khi ta vừa để ý biết hơi thở thì lập tức hơi thở nó mạnh lên. Ở đây, cái người tu tập thì phải khéo ở chỗ này. Đây là một điều khéo léo. Biết hơi thở, nhưng không cho hơi thở nhiều.
[1:03:00]Đó là đối với hơi thở. Thứ ba, đối với cái thân này, phải biết toàn thân mềm mại, bất động và biết luôn cho tới đáy bụng hội âm. Không bao giờ cho rời khỏi cái đáy bụng hội âm, vì khi ta loạn động là tâm ta rời khỏi cái hội âm liền. Nhớ khéo không cho rời khỏi cái đáy bụng hội âm.
[1:03:30]Nhắc lại ba điều, nha, nhắc lại ba điều.
[1:03:35]Ba điều gọi là ba là cái kỹ thuật để ta khống chế vọng tưởng, không đụng tới vọng tưởng, mà thực hiện được ba điều này thì vọng tưởng tự nó yên, là lớp đầu của cái loạn động, còn mà vào những lớp sâu sâu sâu cho tới vô minh thì nó còn dài lắm. Nhưng đầu tiên cái cửa đầu tiên là vọng tưởng phải yên cái đã thì mới vào thiền được. Để cho vọng tưởng yên thì không đụng tới vọng tưởng mà thực hiện ba điều: Thứ nhất là
[1:04:04]đối với vọng tưởng, ta hiểu rằng, cái hiểu này chính là giác quán á, quán chiếu đó, đối với vọng tưởng ta hiểu rằng vọng tưởng là tội lỗi từ quá khứ. Nếu vọng tưởng có những phút giây yên, cũng chưa là gì, vì thẳm sâu bên trong còn rất nhiều loạn động, lầm lỗi. Đó là đối với vọng tưởng. Thứ hai, đối với hơi thở, thì phải biết hơi thở vào, hơi thở ra, nhưng không cho thở nhiều. Đây là cái khéo léo. Thứ ba, đối với thân này, thì phải biết toàn thân, giữ thân mềm mại, bất động và biết cho tới tận đáy bụng hội âm, không bao giờ cho rời khỏi cái đáy bụng hội âm. Ba cái. Giờ có người hỏi: "Ủa, sao mà khổ vậy, tới phải ba cái lận?".
[1:04:57]Ba cái là ít á, chứ ba chục cái lận. Cũng giống như vậy, giống như bây giờ ta mở một cửa hàng làm ăn, thì ta làm mấy việc? Ví dụ bây giờ mở cửa hàng bán phở đi, thì ta làm mấy việc? Nói: "Thì chỉ nấu phở thôi!". Nấu phở rồi có ai vô ăn không? Khi ta không có bày biện, không có bàn, không ghế, không người bưng, không phục vụ, không có cái bảng hiệu, không đăng ký thuế má, ta có bán phở được không? Không. Nên để mở một cửa hàng phở, ta đã phải làm ít nhất 20 công việc. Đúng không ạ? Trên cuộc đời này là như vậy. Như để có thể hát hay như Cao Minh Sơn, ta làm bao nhiêu việc? Đâu phải đứng hát là được đâu, phải không ạ?
[1:05:37]Luyện hơi thở, luyện thanh, khẩu hình, phân tích độ cao, cao độ, trường độ của mỗi nốt nhạc, rồi cái nhả chữ của mỗi cái từ khác nhau. Học gần chết luôn, học gần khùng luôn chứ không phải là mới có thể mà đứng ở đó mà tự tin mà hát như vậy, đâu phải dễ. Cho nên nhớ, việc gì trên đời này, cùng một lúc ta đều phải làm rất nhiều việc thì mới thành công. Thì bây giờ nói là để khống chế vọng tưởng, sao tới làm tới ba việc? Ba việc là quá ít. Chứ sự thực ta đang làm tới 300 việc, nghĩa là gì? Làm vô số công đức trong đời sống của mình, phải không ạ? Giúp ai được điều gì thì giúp, hiểu được mọi người chung quanh mình
[1:06:19]như thế nào, biết cái cách để tiếp cận với từng người, với cái người đó ta nên nói lời gì, với cái người kia ta nên nói lời gì. Thì những điều đó là gì? Là vô số việc ta phải làm để tạo thành công đức, không hề dễ tí nào. Nhưng mà còn vào đối với vọng tưởng thì vui lòng ba việc. Nhắc lại: Thứ nhất là, đối với vọng tưởng, hiểu rằng vọng tưởng là tội lỗi từ quá khứ, và nếu có tạm yên, những giây phút tạm yên, thì bên trong vẫn còn loạn động, lỗi lầm.
[1:06:52]Có diệt vọng tưởng không? Không. Chỉ hiểu vọng tưởng là tội lỗi thôi. Không diệt, không đụng gì hết. À! Nhớ cái chỗ này cho khéo léo. Thấy vọng tưởng, không đụng, chỉ biết vọng tưởng là vậy thôi. Không chạm tới nó, nói vậy nó có yên không? Thì tới ba bước lận mà, ba cái lận mà. Khi mà ta biết vọng tưởng là tội lỗi, thì ngấm ngầm bên trong đã là cái gì? Sám hối rồi phải không ạ? Biết là tội lỗi thì ta không nói là ta sám hối tội lỗi từ quá khứ, nhưng cái hiểu đó đã ngầm là sám hối tội lỗi từ quá khứ nhiều. Đó. Một bước. Đối với hơi thở thì sao? Biết hơi thở vào, hơi thở ra, nhưng không cho thở nhiều. Vì sao?
[1:07:42]Bởi vì cái phản ứng tự nhiên của cơ thể, khi ta biết hơi thở thì hơi thở động lên liền, mạnh lên, do những rung động ngầm bên trong. Lúc đó ta sẽ thấy, ví dụ như vọng tưởng ta không cố ý thở, cái ý thức của ta, ta không cố ý thở nhưng hơi thở vẫn mạnh và ta nhận ra nó có một cái rung động ngầm của tâm thức bên trong thúc cái, ta thở mạnh. Và ta, ta thấy được, ta phát hiện được cái rung động ngầm đó. Vì cái vọng tưởng nó đã lắng rồi. Khi mà ta thấy vọng tưởng là tội lỗi, vọng tưởng bắt đầu nó cũng vơi rồi. Thì qua tới hơi thở, thì ta đâu cố ý thở đâu, nó vẫn thở mạnh. Và ta đọc ra được cái rung động ngầm trong tâm thức nó thúc hơi thở ta mạnh.
[1:08:25]Ta khéo dịu nó lại, thở ít lại. Thở ít bao nhiêu là đủ?
[1:08:32]Câu trả lời là không có đáp án. Không có đáp án. Sư phụ chỉ nói: biết hơi thở, nhưng không cho thở nhiều. Không cho thở nhiều là thở bao nhiêu? Không có đáp án chỗ này. Mà chỉ cái người tu tự biết. Khi mình hơi thở đó mình thấy nó còn nhiều, thì đừng thở như vậy nữa.
[1:08:59]Một lát sau thấy vẫn còn nhiều, đừng thở như vậy nữa. Và tự nhiên nó ít dần, ít dần. Và có trường hợp nó ít dần thấy như nó không thở. Chết không? Không chết. Chết đến đây anh Vinh ảnh bắt đền sinh mạng, nha. Không có sợ. Ví dụ cứ ngồi thấy rõ ràng, biết hơi thở ra, hơi thở vào và không cho thở nhiều, lát hơi thở nó dừng luôn, bởi vì tâm rất là yên, nên hơi thở nó như nó dừng. Đừng sợ chết. Vì sao? Vì ta có các thầy lúc nào cũng sẵn sàng cầu siêu, từ một thất cho tới bảy thất.
[1:09:43]Đừng sợ, chuyện đó nha. Nó dừng kệ nó, miễn mình vẫn biết hơi thở và biết hơi thở giống như dừng là được. Nói: "Sao kỳ vậy Thầy, không thở nó chết sao?" Nghe lời Sư phụ, sau cái thời thiền đó lấy cái máy kẹp ngón tay mà đo cái chỉ số oxy trong máu, SpO2, nó vẫn ở chỉ số 99 hoặc là 100%, rất cao. Dù trong lúc ngồi thiền nãy giờ mình thấy hơi thở như dừng. Đây là điều rất là lạ. Nó lạ chỗ nào, hôm nay không nói.
[1:10:19]Để cho tự trải nghiệm rồi biết nha. "Hồi nãy giờ con ngồi thiền con thấy hơi thở con dừng hết trơn." Lật đật xả thiền chạy tới lấy cái máy kẹp ngón tay đo liền, tại sợ nó tụt xuống là phải đi cấp cứu. Nhưng mà xong nó hiện ra 99% hoặc 100% đủ luôn. Thấp nhất là vẫn là 98% là cái ngưỡng rất là tốt luôn. Sao kỳ mới thắc mắc: "Ủa sao nãy giờ ngồi thấy không thở, thở rất ít mà chỉ số oxy lại rất là cao trong máu?" Đó là bí mật của thiền định. Đó là bí mật của cái việc mà biết hơi thở. Thì ra, để cho oxy trong máu nhiều, không phải là do ta ráng thở nhiều, mà do ta biết hơi thở nhẹ nhàng mà thôi. Bí mật nằm ở chỗ đó, nhớ nha.
[1:11:03]Nên hôm nay Sư phụ vừa nói bí mật này ra thì đừng tiết lộ nha, đừng nói cho ai biết hết.
[1:11:12]Dòm mặt là biết ra thế nào cũng nổ à chứ không giấu được đâu. Dòm mặt là biết không nổ. Rồi. Nên khi mà cái hơi thở vậy đó, biết hơi thở ra, biết hơi thở vào mà không cho thở nhiều, và hơi thở nó, nó êm dần, êm dần, đây là giai đoạn thứ hai. Còn giai đoạn đầu là biết vọng tưởng là tội lỗi. Mà nó cứ khởi lên, nó khởi lên, nó khởi hết ý này đến ý kia, ta không diệt, chỉ biết: "À, đây là tội lỗi quá khứ, đây là tội lỗi quá khứ", vậy thôi. Một loại giác quán, một loại quán chiếu, một lý luận, vậy mà tự nó yên. Nó yên rồi tới hơi thở, hơi thở cũng vậy. Nó, ta biết hơi thở nó rung động mạnh lên, thì cái rung động ngầm nó không
[1:11:53]phải là vọng tưởng rõ ràng, nhưng nó là vọng tưởng đó, ở lớp sâu á. Khéo không cho thở nhiều, nó êm dần, êm dần. Chỉ biết vào ra mà nó, nó ít dần, ít dần. Ít tới mức độ nào thì chỗ này nói là không có đáp án nha, tự, tự cảm nhận. Và cái thứ ba là đối với thân này thì biết toàn thân, giữ thân mềm mại, bất động, nhưng đặc biệt là phải biết cho tới tận đáy bụng hội âm. Biết cho tới đó mới gọi là biết toàn thân. Chớ biết chưa tới đáy bụng hội âm thì chưa gọi là biết toàn thân. Biết tới đáy bụng hội âm mà biết đừng cho nó rời đi. Là vì sao? Vì có những cái vọng tưởng ngầm kéo ta rời cái biết khỏi hội âm.
[1:12:39]Nên khéo lúc nào cũng giữ cái đó. Và nếu... nếu... đối với vọng tưởng giống như yên, đối với hơi thở rất ít, chỉ còn lại đáy bụng hội âm thì ta nhập định luôn.
[1:13:00]Nên ba mức, ba kỹ thuật, gọi là chìa khóa để vào... vào thiền định như cái con đường đi từ cái loạn động cho tới hết cái vô minh là một đoạn đường rất là dài. Nhưng cánh cửa đầu tiên vẫn là làm sao cho hết loạn động, hết vọng tưởng buổi đầu cái đã, rồi mới có con đường mà đi vào. Hết cái loạn động buổi đầu này thực sự là một bài toán khó. Khó là khó gì? Khó từ trong cả một đời sống của ta phải là một đời sống đạo đức, làm được rất nhiều phúc lành. Mà khi bắt chân lên ngồi thì phải có ba cái bước kỹ thuật đó. Như vậy nha, bước kỹ thuật đó từ từ như vậy. Vậy bây giờ một chút nữa thì... khóa cửa hết với cái cái bảo vệ tụi con khóa
[1:13:46]hết cửa lại không cho ai đi ra đi vô nha. Bắt đầu mỗi người viết giấy kiểm tra. Thuộc ba cái bước này thì mới cho mở cửa cho về, cả kể cả Cao Minh Sơn. Giờ răn có đứng có hát gì đó hát, nếu viết ba cái này không ra cũng không cho lọt ra khỏi chùa, nhớ như vậy nha. Còn anh Vinh thì dù là Trưởng ban Hộ tự cũng không có lý do gì ra khỏi chùa này hết nha. Vậy. Thôi vậy thôi nha. Thôi Sư phụ chúc lành huynh đệ cố gắng tinh tấn tu tập. Rồi cũng sắp hết năm, vì cứ mỗi ngày mỗi tháng chúng ta lớn tuổi dần, lớn tuổi dần. Thì có nhiều điều nó sẽ phát triển theo năm tháng, nhưng có những điều nó sẽ lụi tàn theo năm tháng.
[1:14:28]Nhưng chỉ có một điều là phải phát triển mãi mãi khi mà mỗi ngày ta đi qua là gì? Là đạo tâm, nha. Lòng tôn kính Phật không bao giờ vơi. Lòng yêu thương, từ bi chan chứa muôn loài không bao giờ giảm. Và nhớ như vậy, kiểm kiểm soát cái kiêu mạn của mình kỹ lưỡng để mọi người ai đến gần ta đều được an vui, nhẹ nhàng, thoải mái. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.