[0:18]Ta không hiểu hết đạo Phật của ta dễ thương như thế nào, đẹp như thế nào, mà ngày nay ta không hiểu là cả thế giới đều tôn sùng đạo Phật như thế nào. Đây là một tôn giáo hiền lành nhất thế giới.
[0:37]Đạo Phật là một tôn giáo mà nói về cái luật nhân quả công bằng nhất thế giới.
[0:51]Đạo Phật là một tôn giáo mà có cái mục tiêu tu hành kỳ lạ nhất thế giới, đó là mục tiêu vô ngã.
[1:11]Đạo Phật là một tôn giáo mà có cái lý giải về vũ trụ sâu sắc nhất.
[1:28]Đạo Phật là một tôn giáo mà có một đặc tính rất dễ thương, đó là đồng hành với dân tộc nhất.
[1:46]Chúng ta sẽ nói chuyện với nhau cái đề tài: Đạo Phật đẹp như thế nào nha? Đạo Phật đẹp như thế nào? Đạo Phật dễ thương như thế nào? Vì ta biết là chùa là đạo Phật, và ta về đây ta cũng là những người nhận mình là đạo Phật. Ta nhận mình bởi vì nhiều đời ông bà của ta theo đạo Phật nên ta cũng nghĩ mình là đạo Phật, và ta cũng cảm thấy mình không có duyên với đạo nào khác. Nhưng mà thực sự ta cũng không hiểu hết là đạo Phật của ta như thế nào. Ta không hiểu hết đạo Phật của ta dễ thương như thế nào, đẹp như thế nào, mà ngày nay ta không hiểu là cả thế giới đều tôn sùng đạo Phật như thế nào. Vì trên thế giới có nhiều tôn giáo lắm, mà mỗi tôn giáo họ có cái vùng bành
[2:30]trướng của họ, mà cái vùng bành trướng đó là nên họ cứ truyền đời từ đời ông đời bà tới đời con đời cháu cứ theo thói quen mà theo cái tôn giáo đó. Tuy nhiên, cái thời đại ngày hôm nay thì cái việc mà hội nhập, giao lưu, chia sẻ, tức là lan truyền thông tin trên thế giới rất là mạnh, nên người ở vùng này trong chớp mắt là đã tìm hiểu được ở những vùng khác, người của tôn giáo này thì chỉ không bao lâu có thể tìm hiểu được giáo lý của một tôn giáo khác. Thì trước cái sự mà đối diện, đối thoại giữa các tôn giáo với nhau như thế, thì con người ngày hôm nay được quyền lựa chọn nhiều hơn. Ví dụ như ta cũng vậy, giờ dù ở vùng quê nhưng mà ta vào
[3:19]Internet ta có thể tìm hiểu được các đạo khác, và ở các đạo khác cũng vậy, họ có thể tìm hiểu đạo Phật của ta. Thì trong cái thời đại mà các tôn giáo nhìn nhau trực tiếp, đối thoại với nhau trực tiếp như thế này, thì rõ ràng là các giá trị bây giờ bộc lộ, không còn ai che đậy giấu giếm gì được nữa hết. Tức là anh ưu điểm, khuyết điểm thế nào bộc lộ ra hết luôn. Ví dụ nếu có một cái tôn giáo mà họ có vẻ hung hăng hay tàn bạo thì ngày nay cả thế giới nhìn thấy, không che đậy được, không giấu giếm được. Hoặc một cái tôn giáo mà họ thủ đoạn lừa lọc, tà vậy, sai lầm, mưu mô thì cũng không bao lâu bị bộc
[3:59]lộ ra trước toàn thế giới mà nhân loại nhìn thấy hết. Thì ngày hôm nay cũng vậy, trước cái mà săm soi của cả cái nhân loại như vậy thì đạo Phật ta cũng vậy, cũng bị bộc lộ, bị phơi bày ra hết. Thấy đạo Phật ta bị bộc lộ, bị phơi bày cái gì? Đạo Phật ta bị bộc lộ, bị phơi bày vô số điều dễ thương. Và lúc đó ta mới hạnh phúc rằng thế ra ta theo được đạo Phật là một điều, một nhân duyên vô cùng may mắn cho đời ta, từ đời ông bà ta cho đến ta và sẽ con cháu ta cũng được hưởng như vậy. Không ngờ là như vậy. Không ngờ là ngày hôm nay khi thế giới tiến bộ, khi khoa học tiến bộ, nhiều nhà trí thức trên thế giới họ
[4:44]so sánh tìm hiểu các tôn giáo thì bây giờ lòng họ bắt đầu ngả về đạo Phật. Một cái tôn giáo đẹp quá, tiến bộ quá, văn minh quá, dẫn dắt được cái tinh thần cho nhân loại về sau. Thì ta may mắn ta ta theo được một tôn giáo như vậy. Ngày hôm nay ta sẽ phân tích với nhau thêm để hiểu và để xác định lập trường của mình đối với đạo Phật, và để giữ cái mối đạo này cho cho con cháu mình đời đời, cho quê hương mình đời đời. Và lúc đó ta mới thấy rằng cái người nào những người nào mà góp công vào phục dựng một cái ngôi chùa tâm linh này cho bà con ta thật là những người đáng yêu, đáng quý, có công biết là dường nào.
[5:25]Sống trong kiếp người á, ta sống tới chừng ta sáu bảy năm là ta chết hoặc là bảy tám mươi, tám mươi tuổi ta chết, chín mươi tuổi ta chết. Mà nếu trong một khoảng thời gian một đời người đó mà ta góp phần xây dựng được một cái chùa là thôi ta bảo đảm cái phúc của mình á, bảo đảm cái phúc của mình cho con cháu mình nhiều đời nhiều kiếp á. Cứ nói bây giờ tại sao nói những người đó xây được một cái nhà lầu hai ba tầng ở? Thì thực ra cứ đi tìm cho kỹ, ở kiếp trước chắc chắn là đã có khuân gạo, khuân gạch lên xây một cái chùa nào đó rồi. Không phải là xây toàn bộ cái chùa, nhưng cũng đã góp một phần
[6:02]trong cái chùa đó, tự nhiên kiếp này phải có cái nhà lầu ở. Đó là nhân quả. Mà đây là điều rất thiêng, rất thật. Ta xây cái chùa cho Phật thì nhiều kiếp sau ta bắt buộc phải có nhà lầu. Còn nếu ta ta bao ta xây hết một cái chùa thì kiếp sau ta ở đâu ạ?
[6:21]Ta ở trong dinh thự, tức là buộc ta phải làm cấp rất lớn và ở trong dinh thự. Đó là bắt buộc, đó là nhân quả. Nên hôm nay vậy, trước hết, trước khi ta nói đi vào đạo lý thì thầy cũng xin tán thán công đức, chúc mừng công đức của tất cả những ai đã góp phần vào phục dựng cái ngôi chùa Duyên Phúc này, ta gọi là chùa Bơ. Vì những người đó đời đời kiếp kiếp là luôn luôn được ấm êm, nhà cao cửa rộng. Và bây giờ ta đi vào nha. Thứ nhất, chúng ta nói với nhau đạo Phật đẹp như thế nào? Thì điều thứ nhất: Đây là một tôn giáo hiền lành nhất thế giới. Hiền lành là vì sao? Vì không gây tổn hại cho ai hết, lúc nào cũng bảo vệ sự sống của các loài.
[7:07]Thầy dùng chữ các loài là cả côn trùng, dế, giun và cả cây cỏ. Lạ như vậy, từ mấy nghìn năm trước, lúc mà loài người chưa hề có cái ý thức về bảo vệ rừng, tại vì rừng tràn ngập đó mà. Đi ra khỏi nhà là đã rừng rồi, là muôn thú rồi, vậy mà từ thời đó, Đức Phật đã ra một cái giới luật cấm chặt cây bừa bãi, cấm chặt cây, đốt cành, phát cỏ bừa bãi. Nếu mà muốn chặt cây, đốt cành, phát cỏ phải xin lên hội đồng chư Tăng. Khít như vậy á. Ví dụ như bây giờ vị Tỳ-kheo đó là muốn đến đó cất cái cóc, một cái thất, một cái am thất để ở tu, rồi phải cưa cái cây để lấy vật liệu hoặc là lấy diện tích thì phải về lại xin thầy của mình cho phép
[8:00]và đến cái cây đó gõ vào cái cây đó ba cái, rồi chờ đêm cái giấc mộng đến. Nếu đêm cái giấc mộng đến á mà giấc mộng lành thì tức là được quyền cưa cái cây đó để làm làm nhà. Còn nếu đó là một giấc mộng dữ thì không được đụng tới cây đó nữa, tức là cây đó đã có thần ở, và cái vị thần đó họ không đồng ý tặng cho cái nhà sư đó cái cây thì đi kiếm cây khác, kiếm chỗ khác. Tức là chu đáo đến như vậy. Và từ hồi đó là đã có cái luật mà bảo vệ cái cây cỏ. Mà đến mấy nghìn năm sau, đến bây giờ, khi mà tình trạng phá rừng tràn lan rồi, thế giới mới báo động hoảng kinh lên và yêu cầu ngăn chặn phá rừng, thì điều này trong đạo Phật đã làm từ mấy nghìn năm trước.
[8:46]Và đó là cây cỏ, còn muôn loài muôn vật thì thôi, đạo Phật là một đạo từ bi vô cùng á. Mà Đức Phật khéo thế này, ví dụ trong cái ly nước thời đó thì chưa có cái biết cái việc mà đun sôi uống khử trùng đâu. Nhiều khi một vị Tỳ-kheo đi trên đường khát nước quá thì xuống bờ sông, con suối vốc nước lên mà uống. Thời đó như vậy, nhưng mà Đức Phật bắt là phải làm cái đãi lược để lược hết côn trùng. Đó, từ thời đó người ta chưa đủ con mắt để mà biết có vấn đề là vi khuẩn, vi trùng mà Đức Phật đã bảo trước rồi. Đức Phật đã nói trong cái chén nước này có vô số chúng sinh, không uống nhầm chúng sinh. Cái câu nói đó gây cái ngạc nhiên suốt mấy nghìn năm cho tới cái ngày
[9:30]cho tới cái ngày mà người ta chế ra được cái kính hiển vi nhìn thấy được con vi trùng thì mới biết rằng Đức Phật đã có con mắt nhìn hơn cả kính hiển vi nữa. Đây là điều độc đáo. Và nói là một đạo Phật hiền lành nhất bởi vì Đức Phật đặt cái vấn đề là không gây tổn hại đến muôn loài là cái giới luật hàng đầu. Không nói một lời để làm người ta buồn lòng, không đánh, không bảo đánh, không giết, không bảo giết, mà thấy người ta đánh cũng không được cái tâm hùa theo, thấy cảnh giết chóc không được khởi cái tâm hùa theo. Tức là cái việc cái hiền lành của đạo Phật phải trên trên ba cái trạng thái là cả tâm hồn, lời nói và hành động.
[10:20]Hành động không có đánh giết, miệng không có xúi đánh giết, và trong tâm không hùa theo cái sự đánh giết đối với ai hết. Nên vì vậy, đạo Phật cực kỳ hiền lành. Ta sống gần một người mà họ tu theo đạo Phật ta yên tâm lắm, vì ta biết một điều rằng họ chẳng bao giờ làm tổn thương ta dù là cả một lời nói. Nếu người nào mà làm tổn thương ta hay làm tổn thương mọi người thì ta hiểu rằng người này họ tu chưa đúng đạo Phật. Tức là họ còn tham, còn sân, còn si, không giữ đúng cái giới luật của đạo Phật. Chứ người giữ đúng với giới luật của đạo Phật rồi, họ không đụng chạm tới ai, không gây tổn hại với ai, chỉ giúp đỡ, chỉ sống tử tế mà thôi.
[11:02]Mà cả cái thế giới này vậy, cái điều này được được chứng minh qua rất nhiều thời đại. Rất nhiều thời đại, thậm chí đến nỗi mà cái sự hiền lành của đạo Phật gần như cực đoan.
[11:16]Vào thế kỷ thứ 13, có một cái đại học danh tiếng ở Ấn Độ tên là Nalanda, ngày nay thì quốc gia Ấn Độ đang tìm cách phục dựng lại đấy, đại học Nalanda. Thì các học giả nổi tiếng khắp nơi về đó dạy và học, chư Tăng khắp nơi về đó dạy và học. Thì khi Hồi giáo họ chiếm gần hết cái xứ Ấn Độ rồi thì họ nói rằng cái đại học Nalanda này là cái hang ổ trí tuệ cuối cùng của đạo Phật, phải tiêu diệt. 100 tên lính Hồi giáo cầm gươm vào giết sạch 10.000 chư Tăng. Mà 10.000 chư Tăng đó họ nhẫn nhục chịu đựng. Đúng mà cái nhẫn nhục chịu đựng nó là một tai hại thiệt. Giết sạch là đạo Phật Ấn Độ mất luôn cho tới ngày hôm
[11:54]nay, vì không còn những người trí tuệ để bảo vệ, gìn giữ đạo Phật nữa, cũng là một cái điều đáng buồn. Nên cái hiền mà đến mức độ cực đoan làm chúng ta, ta xét lại. Nhưng khi đạo Phật sang Việt Nam thì cái hiền lành có chừng mực, có cái trung đạo và vừa phải. Mà biểu hiện nhất là vào đời nhà Trần. Mà quê hương ta đây ta có cái thờ Đức Thánh Trần nha, thờ Đức Thánh Trần là vậy. Vì lúc đó là vua nhà Trần, cả vua vua Trần Thái Tông cũng là một thiền sư ngộ đạo, con vua Trần Thái Tông là Trần Thánh Tông cũng là một người ngộ đạo, và đến cháu của vua Trần Thái Tông là Trần Nhân Tông lại càng là một thiền sư ngộ đạo.
[12:37]Ba ông nối tiếp nhau từ ông nội, ông cha tới ông cháu đều là những người ngộ đạo Phật, ngộ đạo sâu sắc thành thánh cả. Ngồi ở trên ngôi cao, giặc thì đánh tới, và cái tâm Phật thì lúc nào cũng hiền lành, cứ sợ là sinh linh nghĩa là là là là là là đau khổ, nên cứ phân vân giữa đánh, chém giết và đầu hàng. Đầu hàng cho nó đừng đánh nữa để dân mình khỏi chết, đó. Thì cứ phân vân giữa hai cái đó thì lúc đó ta có hai con người nổi tiếng trong lịch sử, một là Trần Thủ Độ, thì ông cũng là người người nhà Trần mà, và ông cũng hiểu đạo Phật. Nhưng ông nói với vua Trần Thái Tông là: "Đầu tôi chưa rơi, bệ hạ cứ yên tâm đánh",
[13:20]mặc dầu là thế giặc rất mạnh mà thế mà đánh bay. Rồi đến đời của ngài Trần Hưng Đạo cũng vậy, vua Trần Nhân Tông cũng lo lắng, Trần Hưng Đạo nói thế là: "Nếu mà bệ hạ muốn đầu hàng thì chém đầu thần trước cái đã", tức là quyết tâm đánh. Mà ông Trần Hưng Đạo khi mà xong giặc hết rồi thì ông tối ngày ngồi thiền không, tập trung hết vấn đề công sức để tu tập ngồi thiền và đắc thiền luôn. Nhưng mà khi mà giặc còn thì ông lên ngựa cầm gươm mà mà đi chiến đấu. Thì cái đạo Phật sang Việt Nam thì như vậy, tức là cái hiền lành nó có chừng mực và có chính nghĩa, chứ cái cái hiền lành đến cực đoan nhiều khi cũng là
[13:58]một cái sai, mà Ấn Độ đã bị nhưng Việt Nam ta không bị, cho nên ta viết nên những trang sử oai hùng. Và vừa rồi cũng vậy, qua hai cái cuộc kháng chiến thần thánh thời chống Pháp, chống Mỹ cũng vậy, thì rất nhiều nhà sư cởi áo cà sa khoác chiến bào, rất nhiều chùa là nơi nuôi giấu cơ sở của cán bộ. À và rõ ràng, có những chùa mà khi giặc vô lôi lên cả cái hầm súng. Cái chùa ông thầy bị bắt đi đày Côn Đảo mất tiêu luôn. Nhưng mà điều đó có nghĩa là thế này, tức là đạo Phật đã xác định cái lập trường của mình là đứng về với với dân tộc, lát nữa ta sẽ nói về điểm này. Nhưng điều đó có hiểu thế này: Đạo Phật là một tôn giáo hiền lành nhất thế giới
[14:41]và đôi khi hiền đến cực đoan như là Ấn Độ đã vướng phải, nhưng cái may mắn là khi sang đến Việt Nam thì đạo Phật ta có cái sự điều chỉnh. Khi mà có một sự tổn hại đến quyền lợi của đất nước thì đạo Phật cũng đã rất anh dũng đứng lên cùng với nhân dân cả nước mà bảo vệ cái độc cái độc lập tự do của đất nước mình. Thì đây là một sự điều chỉnh đáng khen của đạo Phật Việt Nam. Và từ từ ta sẽ thấy đạo Phật Việt Nam còn nhiều cái độc đáo nữa, độc đáo nữa. Ví dụ như thế này, ví dụ như là ta có một cái giáo hội gọi là Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Đây trong hiến chương ghi rõ: Giáo hội Phật giáo Việt Nam là một tổ chức đại diện duy nhất đại
[15:25]diện cho Phật giáo Việt Nam, chứ không có tổ chức thứ hai. Tức là bao nhiêu hệ phái, bao nhiêu tông phái Bắc tông, Nam tông, Tịnh độ, cư sĩ, Thiền, di di phải là nằm trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Ý là như vậy. Và như vậy gom sạch hết mọi hệ phái nào giờ vốn bất hòa với nhau. Như Nam tông và Bắc tông, là Nguyên thủy và Bắc tông đại thừa, đó là hai hệ phái nhiều nghìn năm bất hòa với nhau và cứ nghĩ không hay về nhau và không bao giờ nhìn mặt nhau, bành trướng ở những khu vực khác hẳn nhau. Nhưng mà khi hai cái tông phái đó gặp nhau trên đất nước Việt Nam này thì ngồi lại chung trong một giáo hội.
[16:03]Ngồi lại chung trong một giáo hội thì khi mà ngồi ở bàn trên, các vị hòa thượng tôn túc lớn ngồi ở trên á, gồm cả năm Nam tông, Bắc tông thì dưới này tăng ni cứ quỳ lạy, không phân biệt gì cả. Thì như vậy các vị mà họ họ cứ nghĩ là bất hòa, là hiềm khích, là không chấp nhận nhau, ngày hôm nay họ phải hiểu rằng là phải chấp nhận nhau hết. Và họ điều chỉnh cái bất hòa đó trở thành cho lại sự hòa hợp. Thì Giáo hội Phật giáo Việt Nam có một cái điều độc đáo như thế. Nhưng mà ta ở ngoài Bắc thì ta ít thấy điều này. Ta ở ngoài Bắc ngày nay ta chỉ thường là chứng kiến lại Bắc tông, Đại thừa và Tịnh độ tông, nên ta ít thấy.
[16:37]Nhưng ở trong Nam ta thấy là cọ xát, đụng hết, các tông phái gặp gỡ nhau hết, những tông phái khác hẳn nhau nhưng bây giờ cứ ngồi chung với nhau và vui vẻ với nhau. Như thầy nhớ có một lần vậy, thì đi đám viếng đám tang của một vị thượng tọa bên Nam tông Nguyên thủy, mà bên Nam tông Nguyên thủy họ nhìn Bắc tông họ kỳ thị lắm. Thầy cứ đến thầy viếng, gặp các vị hòa thượng của Nam tông thì quỳ xuống thầy lạy, thì các vị Nam tông họ sửng sờ, họ ngạc nhiên hết. Nói: "Tại sao có ông thầy Bắc tông mà đi lạy các hòa thượng Nam tông?", họ nghĩ không ra. Nhưng mãi sau này thì việc đó bắt đầu trở thành bình thường.
[17:09]Còn hồi mà thầy quỳ lạy ông đó, mọi người ngỡ ngàng, trong khi lòng thầy thì chả phân biệt, vì mình đã ở trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam rồi. Và đây là tinh thần của một đạo Phật như vậy: Ta sống hiền lành, hòa hợp và không phân biệt. Chính cái tinh thần này mới đem lại hòa bình cho cho thế giới như vậy. Nên đạo Phật là một tôn giáo hiền lành nhất thế giới nên do đó ta cũng vậy, ta tu theo đạo Phật, ta phải trở thành người hiền lành nhất nhất... Nhất gì ạ? Nhất nhà giùm thầy. Ở trong nhà đừng ai ăn hiếp ai nha. Bởi vì trong nhà ta cũng chưa phải mọi người đi chùa hết, phải không à? Thì nhiều khi mới một, hai người đi chùa mà ta đi
[17:51]chùa về ta hung hăng thì cái ông ở nhà ổng nói: "Đó, đó, bà đi chùa mà bà dữ nhất xóm này bà chết". Phải không? Hôm sau ta đi chùa về là ta phải hiền nhất nhà, nha, thì ổng mới thấy à đúng rồi, bà đi chùa bả hiền thì thôi từ từ ổng cũng đi theo coi cái chùa như thế nào, mà bả đi trước bả ăn hiếp tôi dữ lắm, bây giờ bả đi chùa xong về bả nhường nhịn tôi, thế là ông ông chồng ổng khoái, ổng đi chùa tiếp nha. Phải dụ ổng đi chùa bằng cách là mình hiền lành với ổng nè nha. Nên đạo Phật là một tôn giáo hiền lành nhất thế giới thì ta phải ít nhất là hiền nhất, nhất nhà, rồi sau đó nhất gì? Nhất xóm, đúng vậy, nha. Nhất xóm.
[18:27]Chứ có nhiều người nghĩa là ta cứ thấy người đó đi chùa, tối về ở nhà cũng gõ cóc cóc cóc tụng kinh, sau khi tụng kinh xếp chuông mõ cất lại bước ra cửa bắt đầu chửi hàng xóm thì không được rồi nha. Phải là phải hiền lành nhất xóm, nhất nhà, bởi vì đạo Phật là một tôn giáo hiền lành nhất thế giới. Và cứ vì hiền lành nhất thế giới nên cứ bị ăn hiếp nhất thế giới, bị ngăn chặn, bị phá hoại nhất thế giới. Ngay cả như Thái Lan vậy, là một cái xứ mà đạo Phật quốc giáo tràn ngập, bây giờ là bắt đầu bị mất dần, mất dần cũng cũng bởi vì bởi vì bị ăn hiếp nhiều như vậy. Nên sau này thôi, có lẽ ta sẽ có sự điều chỉnh khác, nhưng tạm thời là như vậy.
[19:08]Thứ hai, đạo Phật là một tôn giáo mà nói về cái luật nhân quả công bằng nhất thế giới. Ta hay nói về sự công bằng. À, à người tốt thì đáng được khen thưởng, người xấu thì phải bị quở phạt, đó là công bằng. Nhưng mà công bằng như thế nào thì chỉ trong đạo Phật mới đưa ra một cái luật nhân quả tinh vi, cặn kẽ, sâu sắc, chi tiết nhất thế giới. Ví dụ nói bây giờ, nói: "Sao không thấy ông đó ổng dữ quá mà ổng giàu, không có công bằng?". Nói không, rất công bằng. Ổng dữ vậy chứ bây giờ thấy ổng dữ và như ổng nóng nảy, đôi khi ổng dữ với mình, đôi khi ổng nói nặng mình, vậy đó, nhưng mà nếu xét trên tổng thể ổng có cái tốt của ổng.
[19:55]Và kiếp trước chắc chắn ổng phải làm được việc phúc gì lớn kiếp này mới giàu, không cách nào khác, bảo đảm là không cách nào khác. Mà nhiều khi ổng dữ với mình bởi vì mình với ổng có chút oan trái thôi, chứ với người khác coi chừng ổng rất hiền lành. Mà thầy cũng thấy như vậy. Thầy cũng hay nghe người ta than phiền là sao thấy người đó giàu mà dữ, thầy cũng hay thấy mấy người giàu thầy hay quan sát, thầy để ý thầy canh chừng thầy rình rập, thầy để ý dữ lắm. Sau khi thầy quan sát rồi thầy mới phát hiện một điều là đúng là họ có cái dữ, nhưng mà họ cũng có cái rộng rãi, có một cái tốt ở khía cạnh khác mang theo từ kiếp trước.
[20:31]Mà chính vì vậy nên kiếp này họ giàu, không trật đường nào. Còn cái trường hợp mà người giàu mà hư, hư quá đi, cái hư của họ bắt đầu nó lấn hết nó xóa hết cái phước cũ, thì ta sẽ thấy họ suy sụp sau đó. Đó là sự công bằng. Bởi vì họ xài tiền phung phí, hưởng thụ sa đọa thì chẳng bao lâu hết phước rồi thôi thì họ suy sụp. Rồi nói cái người ví dụ tại sao người đó thông minh trí tuệ rồi bị điên khùng? Nói là nó cũng có sự công bằng. Bởi vì họ không đem cái trí tuệ của họ cống hiến cho đời mà họ để chửi bậy không, công kích chửi bậy không. Mà khi đã chửi bậy, nói xấu ai thì cứ cứ ép người ta phải xấu,
[21:08]phải gài người ta phải xấu, thành thử riết rồi mình phát điên luôn. Rồi nói nói nói quá sự thật. Cho nên là cái người mà người ta có trí tuệ, trí thức thì người ta biết khen, biết chê nó đúng tầm, đúng mức và chính xác thì họ cứ có phúc, họ xây dựng được điều thiện cho cuộc đời này. Đó là cái nhân quả như vậy. Nói tại sao cái là là cả nhà con ai cũng đẹp, sinh ra mình con xấu? Bố con đẹp, mẹ con đẹp, anh con đẹp, chị con đẹp, thậm chí em con đẹp, lọt con mình con xấu? Thì như vậy không công bằng không? Cũng có cái công bằng, cũng có cái nhân quả của nó. Từ đời trước, đời trước là vì sao? Nhiều đời bố mẹ đẹp là vì bố mẹ sống chân chính,
[21:52]rồi anh chị cũng theo cái nền nếp nó chân chính, còn mình là một người mới đầu thai vào gia đình đó thôi, mình không mang được cái giáo dục, cái truyền thống của gia đình nó đi vào gia đình, mình là một người ngoài mới đầu thai lọt vào. Nói: "Ủa, người ngoài mới đầu thai lọt vào là sao?" Vì rất nhiều trường hợp có những bậc cha mẹ, con cái nhiều đời cứ lặp lại, lặp lại với nhau, họ cứ theo cái truyền thống nhiều kiếp họ sống bên nhau, sinh hoạt giống nhau, giáo dục giống nhau, lối sống giống nhau nên bây giờ họ cứ lặp lại, cứ na ná cứ giống nhau thế, nhưng tự nhiên có người khang khác, tính tình khang khác, nét mặt khang khác,
[22:27]không đẹp bằng, lý do bởi vì họ mới đầu thai vào gia đình đó thôi. Nhưng nguyên nhân nào mới đầu thai vào gia đình đó? Là mấy trường hợp thế này, ví dụ ta có nuôi một con vật mà cả nhà thương quá, nó chết nó trở lại làm con gia đình đó, nó trở lại làm người, được làm con, cho nên cái phước nó không bằng. Người ta là người trở lại người, còn nó là thú trở lại người nên cái phước nó vẫn vẫn thấp hơn một cấp rất rõ ràng. Hoặc là cái gia đình đó trong lúc khốn khó, trong lúc khốn khó nguy nan, đã phải lụy nhờ vả một cái người, ví dụ như trong lúc họ khốn khó là bây giờ cái bờ ruộng họ bị bị người ta lấn,
[23:04]mà cái mảnh ruộng đó là cả nhà sống, mà bên kia nó dữ quá, nó cứ qua nó cắm cây cắm ranh mới, nó giành ruộng giành đất, cái nhà bên đây bí quá không biết sao, cái đi đến gặp một cái người cũng thuộc loại là đầu gấu ở trong xóm năn nỉ, nói là bây giờ: "Anh anh giúp tôi để bảo vệ cái ruộng, chứ không có cái mảnh ruộng này gia đình tôi chắc đói, thì tôi nhờ anh rồi tôi đời đời kiếp kiếp là mang ơn anh" này kia nọ. Thì thấy đầu gấu đó bỗng nhiên sao lại mềm lòng, thế là vác cây, vác dao ra đứng ngay bờ ruộng, nói: "Thằng nào lại đây cắm sào, chết với tao", nó đứng nó nói, cái bên kia rút lui không dám nữa,
[23:41]là ảnh bảo vệ được cái khoảnh ruộng đó, bảo vệ được sự sống. Kiếp sau ảnh chết cái ảnh đầu thai vô gia đình đó liền. Là gia đình đó mang ơn á, rất cưng, nhưng mà đẻ lên thằng đúng cũng đầu gấu thiệt, mặt mày không giống gì trong gia đình hết trơn, cứ xấu xấu, hung hung, dữ dữ đó, không giống ai, nghịch nghịch, ngợm ngợm, mà cả gia đình cứ phải nuôi, cứ phải thương tại mang ơn từ kiếp trước. Nên tất cả đều có cái nhân quả công bằng hết. Không có gì là không công bằng cả, mà vì ta không đủ con mắt để ta nhìn nên ta không lý giải được thôi, chứ trên đời mọi sự đều có lý do hết, chứ không phải là điều gì mà mà tự nhiên cả.
[24:18]Ví dụ như là gì? Là như quê hương Thái Bình của ta, ta có nhiều anh hùng và ta cũng cung cấp rất nhiều cán bộ cho cái trung ương phải không ạ? Quê quê Thái Bình nhiều người làm làm quan lớn đấy chứ không phải không. Mà từ xưa tới bây giờ, từ những thời vua chúa ngày xưa cho đến bây giờ, cái vùng đất Thái Bình ta cũng cung cấp rất nhiều cái nhân tài cho đất nước, những vị quan tướng cho đất nước này. Và nhiều người hỏi thầy nói: "Thưa thầy, thế cái phong thủy của Thái Bình là có cái gì mà đặc biệt như vậy?" Đất nước thấy cũng bình thường tại vì đi đâu cũng thấy ruộng lúa phẳng phẳng phẳng phẳng thế này, mà trong khi gọi là đất mà địa linh nhân kiệt nó phải
[24:56]có gò, có núi, có thác, có sông suối đồ nó gầm rú đồ thì mới là vùng đất mà đất đất đất đất dữ, đất mạnh thì mới sản sinh được nhân tài. Chứ tại sao cái đất Thái Bình nó cứ bằng phẳng bằng phẳng bằng phẳng bằng phẳng bằng phẳng thế này mà cung cấp không biết bao nhiêu là nhân tài cho đất nước này? Thì thầy nói thật sự nó nhân quả. Nhân quả nó nhiều hơn là cái phong thủy. Phong thủy chỉ chỉ là phụ thôi, mà nhân quả mới là chính. Nhân quả là gì? Nhân quả là cái đức độ của những ông bà, những người dân sống ở đây, dạy con dạy cháu điều nhân nghĩa thì dòng họ đó phải sản sinh nhân tài. Nha, ví dụ bây giờ có một ông tổ,
[25:38]ông tổ nghèo, nhưng mà trong cái nết nhà nghèo khó của ông, ông giữ gìn cái cái lễ giáo, cái nhân nghĩa và dạy con dạy cháu điều đó, thì hãy nhớ rằng nó biến thành cái nhân quả của dòng họ, và nhớ một thành 1.000, một thành 1.000. Từ một ông tổ, ông sống đàng hoàng, đạo đức, dạy con cháu điều nhân nghĩa, thì ta tin chắc một điều rằng, năm đời sau, bảy đời sau phải xuất hiện nhân tài cho đất nước, vì nó là nhân quả. Hồi lúc mà thầy còn nhỏ ở trong miền Nam cũng vậy, thì lúc đó là có nhiều người Bắc cũng vào trong miền Nam sống, người ta gọi là di cư á. Mà gia đình thầy cũng cũng giao du và kết thân với nhiều cái
[26:19]gia đình đó, thậm chí có những giai đoạn mà thầy thầy ở nhờ những gia đình của người Bắc, nên thầy nói giọng Bắc rất hay nếu cần, bây giờ thầy không thích nói chứ thầy mà nói là không sai chút nào đâu nhá, thầy không nói. Tại vì thầy đã ở với người Bắc mà. Thì lúc á, lúc thầy đang ngồi học bài thì thầy thấy ông cụ vào, tức là ông cụ, ông nội cũng là người Bắc á, ông râu tóc bạc phơ ông vào, thấy ông gặp đứa cháu nội, ông mới kêu lại. Thì ông cũng nghèo thôi, tức là ông sống cũng đạm bạc, ông kêu đứa mà đứa bé là cháu nội mới nhỏ xíu, ông kêu lại ông dạy điều lễ giáo. Và ông nói những điều mà thầy nghĩ á, thực sự mà cái người 20 tuổi
[26:54]học cũng chưa hết nữa, mà ông kêu thằng bé tí xíu lại ông dạy. Thì lúc ấy nhà đi vắng cả, các anh các chị là đi học, người thì đi làm hết, nhà còn có mình thầy ở nhà. Bà bác gái thì ở phía sau nấu cơm, cái đứa cháu ở trước, mà ông kêu ông dạy những cái điều mà thầy nghĩ, lúc đó thầy đang học tới lớp lớp 9, mà thầy nghĩ những điều ông nói phải 20 tuổi nghe mới mới có thể là là tiếp thu được, mà ông dạy. Thì hình ảnh đó vài câu nói thầy được nghe mà ghi vào lòng thầy suốt đời, thầy mới hiểu một điều thế này: Thầy mới hiểu một điều thế này, cái văn hóa người Bắc là như vậy. Là từ đời ông đời bà cứ truyền dạy những cái điều nhân nghĩa như thế
[27:31]này, đó là lý do tại sao mà ta cứ sản sinh nhân tài cho đất nước. Mà bây giờ thầy nói thật, trong chùa thầy cũng vậy, thầy nói điều này có khi nhiều đệ tử thầy cũng buồn, nhưng đây là sự thật, trong chùa thầy có cả người Nam, đệ tử thầy đó, có cả Nam có cả Bắc, mà cứ người Bắc cứ trội hơn một chút, cứ giỏi hơn một chút. Không nhưng mà đó là khách quan, thầy không không không thiên vị đâu, nhưng mà cứ người Bắc cứ giỏi hơn một chút. Nó lạ như vậy, nên đây cũng là một cái nhân quả. Đây cũng là cái nhân quả, chuyện gì nó cũng có cái công bằng và cả thế giới này cũng vậy. Như tại sao đất nước đó phải đi qua chiến tranh?
[28:08]Tại sao đất nước đó hùng mạnh? Tất cả đều có cái nhân quả sâu xa, chứ chẳng có chuyện gì ngẫu nhiên cả. Và đạo Phật là một đạo mà đưa ra được cái luật nhân quả tới cái tinh vi chi tiết sâu sắc nhất để dạy cho đời và công bằng nhất thế giới này. Nên nếu ta đến với đạo Phật, đầu tiên là ta phải tin hiểu nhân quả cho sâu sắc, cho kỹ lưỡng. Làm việc gì cũng phải suy tư về nhân quả, ta làm cái này quả báo về sau sẽ ra sao? Phải suy nghiệm điều đó rồi hãy làm, rồi hãy nói. Rồi hãy làm, rồi hãy nói nghĩa là sao? Nghĩa là ví dụ bây giờ ta nóng giận, ta chửi, ta mắng. Hồi nhỏ thầy khó chịu về cái việc này.
[28:51]Cứ hàng xóm mà gây lộn với nhau chả hiểu chuyện gì cứ gây nhau ầm ầm chả hiểu. Mà không biết ngoài Bắc mình có không nhở? Có! Ồ vậy hả? Ờ thôi Nam Bắc giống nhau huề rồi. Mà khi ta chửi á là ta cứ cố tình là dùng những câu từ để hạ nhục người khác xuống nhiều, càng nhiều càng giỏi phải không ạ? Thí dụ họ chửi mình một thì mình phải chửi hai ba, cái mình mới chửi hai ba họ chửi mình bốn năm, tức là họ cứ tăng dần cái mức độ hạ nhục nhau. Đúng không nè? Thì mới gọi là thắng, đánh nhau thì không dám đánh, phải không? Chửi thôi, đánh nhau cũng sợ lắm, nhưng mà chửi. Thì ví dụ người ta nói ví dụ như cái người này chửi:
[29:27]"Mày là con hoang!" Ha, hạ nhục mà, hạ nhục rồi nói bậy nói bạ, vu khống kết tội bậy thôi. Thì mày là con hoang, người ta nói: "Tao là con hoang đỡ, mày là con của chó", tức là hạ mức độ hạ nhục nặng hơn. Rồi cứ tăng dần tăng dần tăng dần lên, thì ta đâu có ngờ rằng ta chửi người khác cái câu gì thì sau này ta sẽ trở thành như thế. Ta chửi người khác là chó thì phải có kiếp ta đọa làm chó. Không chạy đường nào hết. Ta chửi người khác là con hoang thì có kiếp ta phải làm đứa con hoang. Và ta chửi người khác là điếm, buộc lòng ta phải có lúc làm điếm. Truyện Kiều của Nguyễn Du, câu chuyện đó nói về ai?
[30:08]Một cô gái điếm. Một cô gái điếm mà vì sao? Gia đình thì danh giá, có sắc có tài, rơi vào cảnh khốn cùng và cô chọn cái giải pháp là bán thân để cứu cha. Và cái bán thân cứu cha nó là một hành vi được gọi là đạo đức đi, hy sinh đi, nhưng mà vẫn phải mang thân phận làm làm gái, gái điếm. Chỉ vì sao? Kiếp trước có lỡ chửi ai. Đó là nhân quả nên trước khi ta làm điều gì, trước khi ta nói điều gì, ta chịu khó cân nhắc nhân quả một chút nha. Vì quả báo nó nó tàn bạo, tàn nhẫn và khốc liệt. Rồi nói ví dụ bây giờ cái con đường làng, cái con đường làng ta như vậy, bây giờ ta thấy mọi người có người làm, phát động làm con đường, ta cũng lật đật ta đóng góp ta làm.
[30:52]Ta làm ta: "À thôi cho tôi góp một bao xi măng, cho tôi tôi góp 10 bao, là tôi vì tôi không góp thôi tôi tôi góp công". Vào ta cũng phụ đi xúc đất, xúc đá trộn làm, thì chuyện gì xảy ra sau đó? Thứ nhất, Và xóa được cái nghiệp bị tai nạn giao thông. Cái người mà đã góp công làm đường rồi, để cho người ta đi được thuận lợi rồi, thì người này được may mắn kỳ lạ trong việc giao thông. Có những lúc trường hợp mà tưởng như là ta bị tai nạn, nhưng rồi bỗng nhiên thoát một cách kỳ lạ. Cái thứ hai là chuyện gì xảy ra? Là ta được đôi chân khỏe mạnh. Ta không bị liệt, bị què bất ngờ. Ví dụ cái chân có yếu rồi mà ta làm đường,
[31:35]mai mốt tự nhiên chân khỏe lại, đi lại lạ như vậy, nhân quả. Thứ ba ta được cái gì? Thường ta được xe đi. Sau này tệ lắm ta cũng phải có được chiếc xe máy ngon ngon. Mà nếu ta làm đường nhiều một chút buộc lòng ta phải đi xe ô tô, không còn cách nào khác. Mà nếu người nào mà phụ làm những cái cầu băng qua sông thì buộc phải có máy bay nữa, không còn cách nào khác. Vì ta giúp mọi người đi bay qua sông mà, bằng con cầu thì ta cứ đi mà bay thôi, không có gì hết. Và nghĩa là gì? Nghĩa là buộc ta phải khá giả lên. Nên người mà đắp đường, bắc cầu, cái nhân quả chắc chắn là người đó đời sống khá giả lên.
[32:14]Ta không nói là giàu to, nhưng chắc chắn phải khá giả và thoát, chắc chắn là thoát nghèo. Nên vì vậy ví dụ như trong chính sách của Nhà nước ta có cái chính sách là có cái là cái cách để làm cho dân thoát nghèo, cố gắng đầu tiên là dụ dân ta làm phúc cái đã. Chính những người nghèo là người ta phải rủ đầu tiên. Nói sao trời tôi nghèo quá mà bắt tôi đi làm cầu làm đường? Nói không, chính vì anh chị nghèo nên anh chị phải đi làm phúc trước, rồi rồi cái sự may mắn và sự hỗ trợ của Nhà nước sẽ đến sau. Mà điều đó rất là rõ. Cái người nào mà phụ làm những đường sá rồi chắc chắn đời sống họ sẽ khá giả lên.
[32:52]Cùng nhau đi cất chùa, đắp đường, bắc cầu. Rồi bây giờ đi trong xóm trong làng vậy, cái việc nhà mình đã lo xong rồi mà lúc nào cũng nhìn ngó làng xóm, xem trong xóm có ai khó khăn cái gì, mình giúp được điều gì thì giúp, thì cái nhân quả ra sao ạ? Nếu người nào ở trong làng trong xóm nha, mà cứ hay để ý xóm làng nhà này nhà kia có cái gì khó khăn để mình phù giúp, thì cá nhân người đó thầy không nói. Cá nhân người đó thầy bỏ qua thầy không nói, nhưng thầy nói một điều: ba đời sau, bốn đời sau thì gia đình đó có con cháu phải làm quan to. Cứ gọi là phúc ông bà để lại, đó là điều chắc chắn á. Bây giờ cái nếp nhà mình nghèo khó, nhưng mà vẫn sống tốt với làng xóm,
[33:39]thì ba đời sau, bốn đời sau đến đời con cháu chắc chắn làm quan to. Nên đó là cái nhân quả công bằng mà đạo Phật tặng cho thế giới. Và ta tu theo đạo Phật, ta phải tin sâu điều này để ứng dụng vào trong cái tư duy, cái suy nghĩ và và hành động của mình. Đạo Phật là một tôn giáo nói về tình thương vô hạn nhất thế giới. Đây là điều rất là lạ, chưa có một tôn giáo nào nói được. Ví dụ như các tôn giáo khác cũng có nói về tình thương yêu con người, người phải sống thương người, tôn giáo nào cũng nói á, và tôn giáo nào cũng đem cái đó ra dụ mọi người để chứng tỏ mình là nói về đạo đức. Ta nhớ một điều như thế này nha, thầy nhắc quý Phật tử một điều thế này:
[34:23]bất cứ ai đi truyền đạo của bất cứ một tôn giáo nào cũng mở miệng nói là dạy con người thương nhau. Nha. Nên khi mà ta nghe một người đến truyền đạo của bất cứ tôn giáo nào, tôn giáo lạ nào, mà họ mở miệng họ nói ờ bề trên đã dạy mọi người thương nhau, thì đầu tiên thầy dặn Phật tử đừng tin. Không tin. Vì sao? Vì đó là chiêu bài của mọi tôn giáo khoác cho mình để chứng tỏ mình là đạo đức, nhưng sự thực không chắc như vậy. Nhớ thầy dặn lại một điều nữa nha. Nếu hôm nào ta nghe một người nào đó đến truyền đạo ở làng ta, xóm ta, hỏi đạo anh dạy cái gì, nói đạo tôi dạy mọi người sống phải thương nhau, thì hôm nay nhớ lời thầy nói ngày hôm nay
[35:14]nơi chùa Bơn, chùa Duyên Phúc đừng tin người đó. Vì sao vậy? Vì đạo nào nó cũng nói câu đó để dụ người ta cả, mà không có thật. Không có thật. Miệng nó nói như vậy, đằng sau lưng nó là mưu đồ chính trị cả. Không có thật. Nhớ giùm này nha, thầy dặn đi dặn lại rồi nhá. Mà chỉ trong đạo Phật cái tình thương này mới là thật. Vì sao vậy? Bởi vì Đức Phật dạy đệ tử ngồi yên lặng một mình và tưởng tượng cái tình thương yêu của mình phủ trùm phủ trùm khắp cả vũ trụ này, đến cả những loài kiến, loài giun, đến cả mọi người, những người thù ghét mình mà những người nào giờ mình cũng ghét người ta. Phải nghĩ đến những người đó và thương họ cho bằng được.
[35:59]Và phải thương cả những người mình không hề quen biết nữa, phải thương hết. Và cứ ngồi đó mà trải cái lòng yêu thương ra. Và ngày này cứ ngày kia cứ tập. Cứ mỗi ngày vậy đó, cứ đến ngồi một lần trước bàn Phật một mình và tập trải cái lòng yêu thương, thực hành thực sự. Khi đi bước ra ngoài đường, mọi người đông vui, nhìn mọi người chẳng ai biết mình, mình cũng chẳng biết ai, nhưng mà đứng đó dặn lòng mình yêu thương hết mọi người như thế. Cũng như hôm nay ta đến chùa cũng vậy, bao nhiêu bà con ta ngồi đây với nhau thì ánh mắt mình nhìn thấy mọi người, tai mình nghe tiếng mọi người trong cái cộng đồng đông đông vui như thế này thì cũng phải dặn lòng mình làm sao?
[36:41]Phải yêu thương hết mọi người quanh ta như thế này. Phải tập như vậy, có thể ta cũng chưa làm được điều gì. Ta cũng không đến nói với mọi người: "À tôi thương người, tôi thương người", không nói được, ta cũng không làm gì giúp người, nhưng trong lòng ta phải nói trước. Đó là lời Phật dạy, và nói một cách gì? Hết sức thành thật tận đáy lòng mình. Nên trong đạo Phật là một tôn giáo mà nếu nói về lòng từ bi yêu thương là vô hạn số một, không một tôn giáo nào có thể mà đạt được cái tình thương từ bi bao la đến như thế. Mà cái từ bi của đạo Phật gần như là không tưởng, ảo tưởng luôn, nhưng Phật vẫn bắt mình phải tu tập cái lòng từ bi này.
[37:26]Nói làm sao là ảo tưởng? Vì nói làm sao con có thể con yêu thương được hết vũ trụ này? Nó không tưởng quá, nó ảo tưởng quá. Nó nó nó nó nó quá sức của cái trái tim con với suy nghĩ của con, nhưng mà Phật bắt cứ phải làm. Mà tu càng cao chừng nào thì càng phải chiêm nghiệm, suy nghiệm, bồi dưỡng cái tình yêu thương đó vô hạn chừng nấy. Nên ta nhìn một người tu trong đạo Phật, nhất là những người xuất gia đó, quý thầy cô tăng ni á, ta đánh giá họ tu tập cái đạo hạnh họ sâu dày hay không nhìn nơi cái từ bi của họ. Nếu ta thấy lòng họ quảng đại giống như cái tên của vị Hòa thượng đây vậy, yêu thương được tất cả thì ta biết rằng vị
[38:07]này công phu tu hành đã sâu dày, đi đúng đường Phật dạy. Còn nếu họ cái tình yêu thương họ còn hạn chế, còn có người này không có người kia, là bênh người này bỏ người kia, vân vân, thì ta biết người này đạo hạnh chưa sâu dày, mặc dù đã xuất gia. Còn cái người cư sĩ tại gia, chưa xuất gia, chưa cạo tóc, mà nếu vẫn lặng lẽ tu tập được cái tâm từ bi này thì chấn động cả cõi trời. Nên vì vậy, ta nói rằng đạo Phật là một tôn giáo mà nói về mà thực hành về cái lòng yêu thương bao la vô hạn nhất thế giới này, không có một tôn giáo nào bằng được. Đặc biệt như vậy. Và ta may mắn được là đệ tử của Phật như thế.
[38:53]Vì thế, ta cũng phải tập yêu thương như là lời Phật dạy. Trước đây sự thật ta sống theo thói quen, theo cảm tính, chứ ta chưa có tập yêu thương. Nhưng từ ngày hôm nay khi đặt chân đến cửa chùa rồi, ta phải tập yêu thương. Thì cứ vậy, cứ sống cứ phải tu, cứ phải ngồi thiền, cứ phải buông xả cho lòng mình, trái tim mình trống trải ra để cho tình yêu thương xuất hiện. Để cho tình yêu thương xuất hiện và đó là lời Phật dạy. Thì quý Phật tử cũng vậy, nhớ như vậy. Khi ta ngồi ở nhà, nhớ mình là đệ tử Phật thì phải làm sao? Phải dặn mình yêu thương mọi người. Đặt chân đến chùa thì nhớ mình là đệ tử Phật thì sao?
[39:38]Phải dặn mình yêu thương tất cả chúng sinh, được không à? Mà cái đó nó phải dặn đi dặn lại ba năm trở lên bắt đầu ta mới có cái tình yêu thương đó. Nha, chứ ta nói một lời nó quên mất liền. Ví dụ hôm nay ngồi đây ta nói về lòng từ bi với nhau, nói rồi quên liền, không nhớ nữa. Nhưng mà mỗi ngày cứ dặn đi dặn lại trong lòng mình: Phật dạy, mình ráng vâng lời Phật, nguyện yêu thương mọi người, ba năm trở lên, năm năm trở lên ta mới bắt đầu có được cái lòng từ bi mà Phật muốn ta có. Lúc đó ta thấy mình bước qua một cuộc sống khác, mà nhớ lúc đó mỗi bước chân ta đi đâu, trên trời chư thiên theo dõi hết để che chở hết. Vì sao vậy?
[40:22]Chư thiên chỉ theo dõi những người có lòng từ bi, chứ còn chúng sinh nhiều quá, chư thiên theo dõi không xuể. Nhớ nha, chúng sinh đầy hết, chư thiên trên trời theo không hết nổi. Nhưng giống như bây giờ ta đi qua một con sông, cả một đàn cá, ta nhìn cho vui thôi chứ ta không thể để ý từng con cá. Chư thiên trên trời cũng vậy, nhìn xuống chúng sinh đông quá, không để ý hết được, nhưng sẽ để ý những người nào mà tâm hồn họ sáng rực yêu thương. Con mắt của ta ta nhìn một người từ bi ta không biết, nhưng mà chư thiên trên trời nhìn xuống biết liền. Cái người mà có lòng yêu thương, mỗi ngày dặn lòng mình yêu
[41:01]thương mọi người thì động đến chư thiên liền, cái hào quang nó chiếu lên tới cõi trời, chư thiên nhìn thấy liền. Và người đó làm sao? Lúc nào cũng được trời Phật phù hộ, che chở, được nhiều may mắn, chết rồi lên cõi trời ở, không ở cõi này nữa. Cái điều thứ tư ta nói với nhau, đạo Phật là một tôn giáo mà có cái lý giải về vũ trụ sâu sắc nhất, không đạo nào bằng. Vào thời xưa vậy, cứ nhìn mặt đất phẳng, bầu trời như cái bát úp lên và người ta cứ hiểu như vậy, hiểu sao trời là những ánh sáng lốm đốm trong đêm, ai thấy treo lên trên trời đó. Mặt trăng là một vầng sáng, cái lồng đèn ai mắc lên đó treo, vậy thôi.
[41:46]Vậy mà từ thời đó, trong kinh Phật đã ghi rất rõ có vô số thế giới trong vũ trụ này, mà những thế giới đó cũng có loài người, cũng có chư Phật giáo hóa. Lúc đó ít ai hiểu về điều đó. Chỉ những người trong đạo Phật, vì tin lời Phật, nên tin rằng vũ trụ này có nhiều thế giới. Mãi cho đến khi mà khoa học tiến bộ, ngành thiên văn học, vũ trụ học tiến bộ, thì ta mới xác nhận một điều mà Đức Phật đã nói mấy nghìn năm trước. Giống như trong đấy có một đoạn kinh thế này, có đoạn kinh đó ngài A Nan mới hỏi Phật, ngài A Nan là thị giả hầu cận Đức Phật mới hỏi Phật, nói: "Bạch Thế Tôn, như Thế Tôn nói ở cái thế giới kia
[42:33]có một Đức Phật và thị giả của Đức Phật đó có thể vận cái thần lực của mình làm rung động ba ngàn thế giới, thần lực mạnh đến như vậy." Ngài nói ý ngài tủi thân vì ngài cũng là thị giả hầu cận Đức Phật mà ngài chưa hề đắc đạo. Ngài chỉ là một vị chứng Tu Đà Hoàn, là cái vị thánh ở bước đầu, chưa có thần lực như một vị A La Hán, nên ngài hỏi nhưng cũng hơi tủi thân. Nhưng mà Đức Phật lại lảng, ngài không trả lời cái đó, mà ngài chỉ nói thế này: "Nó chỉ là một thị giả. Ổng đứng trên cái thế giới của ổng, ổng vận thần lực một cái là ba ngàn cái thế giới rung động theo. Vậy mà Đức Phật nói cái thần lực đó nhỏ,
[43:15]chỉ là một thị giả thôi." Cái ngài A Nan mới ngạc nhiên hỏi: "Ủa, thế là thế là thần lực của Đức Phật là như thế nào?" Lúc đó Đức Phật mới thị hiện thần lực cho ngài A Nan thấy mà trong kinh còn ghi lại. Đức Phật nhập định một cái, ngài vận thần lực một cái, nó rung động hết cả cái vũ trụ này luôn. Nhưng mà đến bây giờ cũng chẳng ai ghi nhận vì lúc đó là chẳng có khoa học nào ghi nhận. Nhưng lúc đó là cả trái đất của ta, riêng trái đất ta, có sẽ có người nào để ý biết lúc đó là ta giống như động đất, rung động. Còn cả mặt trăng, mặt trời, các tinh tú, cả cái dải Ngân Hà này đều rung động hết bởi thần lực của Phật.
[43:51]Mà Phật cho ngài A Nan lúc đó biết được điều đó, biết được cả vũ trụ đã rung lên khi mà Đức Phật vận thần lực như vậy. Mà đó cái vũ trụ quan đó là về vũ trụ quan về vật lý, nhưng mà không phải, Đức Phật còn chia ra: khi một người ác xuống những địa ngục hoặc là khi chết, khi mà ta chưa có chỗ đầu thai, ta sẽ lạc vào cái thế giới đói mà ta gọi là âm binh, cô hồn đó. Cái người mà chết sông, người bị xe tông, người bị chết đâm rồi chết đâu rồi cứ vật và vật vưởng, thậm chí là mình chết trong gia đình mình đó mà chưa đầu thai kịp, cũng ở trong cái thế giới âm binh không có gì ăn và gọi là thế giới của ngạ quỷ.
[44:30]Nhớ nha, tất cả chúng ta nếu chết đều bước vào thế giới đói, không có gì ăn. Nhớ giùm điều đó. Nên vì vậy, một: ta phải đi đầu thai cho lẹ; hai: ta phải sinh lên cõi cao, vì nơi đó mới là đầy đủ hết tất cả. Còn không thì phải có người cúng cho ta ăn cho đều, không là đói hết, đói hết, tất cả đều đói, nhớ giùm thầy điều đó nha. Nhớ giùm thầy là nói hôm bữa tới hỏi: "Thưa thầy, tụi con chết đi về đâu?" thì trước hết đi về cái cõi đói, cõi âm binh không có gì ăn. Chung quanh ta đầy ngập các chúng sinh như vậy. Ta ngồi đây như vậy chứ chung quanh ta có những người hôm nay đang về chùa nghe pháp, ở đầu đường, cuối ngõ,
[45:15]ở lùm cây, ở bụi sậy, tất cả đều là những chúng sinh đang đói cả, không có gì ăn cả. Nên mỗi khi ta cúng họ rất là mừng. Đây là một cuộc bố thí. Và cái cõi người thì ta tái sinh đầu thai đi, đầu thai lại. Nếu mà ta làm ác thì ta không trở lại cõi người, làm súc sinh. Mà nếu ta thiện, ta lên trên cõi trời, ở trên cõi cao, cõi thần linh, cõi trời cao. Và cái cõi trời cao đó 25 cõi từ thấp lên cao lần lần. Có những cõi mà cõi trời mà người ta vẫn còn cái dâm dục gọi là cõi Dục. Có những cõi trời mà chư thiên trên đó nó vượt hết dâm dục, thanh tịnh hoàn toàn gọi là cõi trời Sắc giới. Và có những cõi trời mà chúng sinh không còn hình dáng nữa,
[46:01]chỉ còn cái tâm vô hình phủ trùm gọi là cõi trời Vô sắc giới. Nên cái vũ trụ quan của đạo Phật, cái lý giải về vũ trụ của đạo Phật là sâu sắc nhất thế giới, khoa học vẫn chưa theo kịp và không một tôn giáo nào bằng được và cực kỳ hợp lý. Cho nên ta may mắn ta được là đệ tử của Phật để ta có được một cái tri thức như thế, một cái trí tuệ như thế, ta nhìn cả cái vũ trụ này ta hiểu hết và biết mình đang đứng đâu trong cái vũ trụ này, biết mình sẽ đi về đâu trong cái vũ trụ này. Và ta phải chọn lựa, chọn mình đi về đâu. Bây giờ thầy hỏi: quý Phật tử có muốn mình chết đi xuống địa ngục không? Không.
[46:47]Thì vậy thì đừng làm ơn đừng có làm làm ác, đúng vậy. Đó, quý Phật tử có muốn mình chết xong làm ma đói vất va vất vưởng đầu này đầu kia không ạ? Không. Vậy thì sao? Phải tìm chỗ đầu thai, tìm chỗ mà đi cho lẹ. Một: phải đầu thai lại làm người, mà làm người thích làm nhà nghèo hay nhà giàu? Bây giờ chọn luôn đi, thầy cho chọn luôn á, đăng ký luôn á. Nhà giàu phải không ạ? Thì đời này làm ơn sao? Phải giúp đỡ với bố thí cho nhiều nha, đừng hà tiện, đừng bủn xỉn. Thậm chí có những lúc mình khó khăn mà vẫn ráng giúp cái người khó khăn thì ta thoát cái nghiệp làm ma đói liền. Nói ví dụ thế này: nói vì lúc đó là nói lúc đó mình đi đường, mình trong túi mình chỉ còn có ví dụ như
[47:32]không biết giờ ổ bánh mì nhiêu tiền á, thầy lâu quá không mua không biết nữa. Năm nghìn hả? Năm nghìn, ví dụ lúc đó mình có 10.000đ cái mình mua ổ bánh mì 5.000đ, mua ly nước mía 5.000đ, ngoài này có nước mía không vậy? Có hả? À, ly nước mía 5.000đ là hết rồi. Là lúc đó mình mình thấy là bữa ăn này khỏe là mình đủ sức là mình mình đi về nhà hay đi đâu á, mình vừa cầm ổ bánh mì vừa cầm ly nước chuẩn bị ăn uống thì mình gặp một người mà mình thấy là người ta mặt xanh lè xanh lét đói. Thế là mình không đành lòng, là buộc mình đưa cái ổ bánh mì cho người ta ăn mà đưa luôn ly nước rồi mình chấp nhận nhịn đói đi bộ về nhà.
[48:07]Chỉ một lần như vậy thôi thì 10 kiếp sau không bao giờ mình đói khổ nữa, mà không bao giờ chết làm ma đói nữa, chỉ một lần. Chỉ một lần mình nhận cái đói về mình để cho người khác no thì 10 kiếp không bao giờ bị đói một cái nào nữa hết, tin thầy điều đó đi. Thì cũng vậy, trong cuộc sống này cũng vậy, ta chịu cực chịu khổ để giúp người giúp đời thì đầu thai vô nhà giàu, bình thường thôi. Nhớ như vậy nha, nhớ, mà phải cực phải khổ, chứ còn nếu mà nói cứ sung sướng mà để giúp người giúp đời thì cái kết quả nó không có lớn đâu. Đã nói là giúp người giúp đời thì phải chịu cực, phải chịu khổ. Nhớ như vậy, không nề hà, không từ nan.
[48:55]Như vậy mới gọi là làm phúc, như vậy mới gọi là thương người. Còn mà dễ thì làm, khó thì từ chối không làm, chưa gọi là làm phúc. Nhớ giùm thầy. Ví dụ bây giờ nói: "Hôm nay chùa có việc, hôm nay tôi mệt quá, người sao nó uể oải quá, thôi để bữa khác." thì người đó mất duyên rồi. Nói: "Mệt mệt cũng ráng lết lại chùa.", vậy chứ làm một lát mà hết bệnh á. Rồi ví dụ như cái nhà kia là hôm nay là địa phương mới xây cho họ cái nhà tình thương, họ khó khăn neo đơn quá, thì xã cho họ miếng đất rồi trong làng mỗi người góp nhau cái gì đó dựng lên cho họ cái nhà. Thì mình nghe việc cũng tốt thì mình cũng ủng
[49:32]hộ chứ không có gì, nhưng mà hôm đó nói: "Thôi bây giờ cái nhà này anh góp nhiêu?" Cái nói: "Thôi đợi nhà sau, nay bị này tôi tôi cũng mắc sửa cái bếp, cho nên thôi lúc khác đi." Ta từ chối thì đó, có cơ may ta chết đọa làm ngạ quỷ, chết đọa làm cô hồn. Nhưng mà nếu lúc đó, cái tiền mà mình để mình sửa cái bếp mình, mình không sửa, ngưng lại sửa vì mình vẫn còn nhà, vẫn còn nấu ăn được mà cái người kia họ không có nhà là mưa gió sắp tới rồi, ta nhường cái phần mà ta ta sửa bếp ta đem ta tặng họ luôn để họ xây được cái nhà thì thầy cũng nói vậy: ít nhất ta đi qua 10 kiếp không bao giờ bị mà không có nhà,
[50:11]không bao giờ, không bao giờ bị thiếu đói nữa và thường phải sinh vào nhà giàu. Nhớ, ta một lần giúp người giúp đời mà mình phải cực phải khổ, phải phải thiệt thòi thì cái kiếp nó kéo dài qua tới khoảng 10 kiếp, 20 kiếp sau như vậy. Nhớ như vậy nha. Cho nên hồi nãy hỏi là bây muốn đầu thai lại làm nhà giàu hay vào nhà giàu hay nhà nghèo thì ai tất cả chúng ta đồng lòng quyết tâm nhất trí phải đầu thai vô nhà giàu phải không ạ? Thì thì kiếp này làm ơn làm những điều phúc khó làm nha. Điều phúc dễ làm nhường người khác, cái điều nào khó làm mình gánh vác liền thì kiếp sau đầu thai vô làm con chị Hậu.
[50:55]Không biết không biết chị có giàu không nữa, không biết mà mọi ai cũng đòi làm nhà giàu. Đạo Phật là một tôn giáo mà có một cái mục tiêu tu hành kỳ lạ nhất thế giới, đó là mục tiêu vô ngã.
[51:10]Vô ngã, hôm nay bắt đầu thầy nói tới cái cao rồi, quý Phật tử ráng lắng nghe nha. Vô ngã là gì? Là không có cái tôi. Ai sinh ra đời cũng có một cái tôi nha. Từ cái tôi này mà ta có cái tự ái, ta có cái tự trọng, ta có cái tự cao, ta có đủ thứ cái tự. Thậm chí cuối cùng là tự tử nha, vì có cái tôi này. Thì bao nhiêu tôn giáo dạy ta tu chỉ để tôn vinh cái tôi này. Làm sao cho cái tôi này được vinh quang, làm sao cho cái tôi này được sung sướng, làm sao cho cái tôi này được tăng giá trị. Là tất cả mọi sự tu hành đều tôn vinh cái tôi này, chỉ một mình đạo Phật dạy ta tu dẹp cho mất cái tôi này. Đây là một mục tiêu kỳ lạ của đạo Phật, không tôn giáo nào có cả.
[52:02]Và chỉ những người gan dạ cùng mình mới đi theo cái mục tiêu này.
[52:09]Ai sống cũng vì cái tôi mà sống, thế mà đạo Phật dạy mình diệt mất cái tôi này. Vậy mình dám theo đạo Phật không? Nếu người nào mà dám đi theo một cái đạo mà diệt mất cái tôi của mình thì thầy nói đây là những người vĩ đại dù họ chưa đắc đạo, dù họ chưa làm thánh. Mà dám chọn một tôn giáo đi theo để rồi mình không còn là mình nữa thì người này đã làm cái nhân lành rất lớn, thiện căn rất lớn, trí tuệ rất lớn mới dám đi theo cái đạo kỳ lạ này. Còn bình thường, ta chỉ đi theo cái đạo mà làm cho ta tôn vinh cái tôi của mình lên thôi. Nói tu này sao, ờ tu theo đạo này sẽ được giàu lắm, là tôn vinh cái tôi.
[52:51]Nói tu, tu theo này, ồ tu theo cái này có thần thông chứng đắc cao siêu lắm, cũng là tôn vinh cái tôi. Ha, mà tu theo cái này là mở miệng nói ai cũng nghe hết, cũng là tôn vinh cái tôi. Chỉ có đạo Phật cho ta cái mục tiêu kỳ lạ: mất cái tôi, dẹp cái tôi, diệt cái tôi, vô ngã hoàn toàn. Một đạo rất kỳ lạ, mà cái kỳ lạ, mình lúc nào cũng bám vào cái tôi, vì cái tôi mà mình khổ, vì cái tôi mà mình sướng, vì cái tôi mà mình chịu cực, chịu làm đủ thứ điều để cho vinh danh được cái tôi, cuối cùng cái tôi mình phải được rạng rỡ, vinh quang, vẻ vang, phải không ạ? Vậy mà đi vào một cái đạo diệt mất cái tôi này, không ai chịu nổi cả.
[53:31]Không ai chịu nổi. Mà người nào chịu nổi, người nào nhìn thấy rằng cái vô ngã này mới thực sự là cái mục tiêu cuối cùng của ta thì đây là những người chưa đắc đạo mà đã là hết sức vĩ đại. Nhiều khi nói về cái tôi nhiều người ngỡ ngàng, họ cũng không hiểu tôi là gì. Chỉ biết là mình muốn sống cho mình được hạnh phúc, con cháu mình hạnh phúc, mình giàu, mình oai, mình được khen mà. Tất cả vì cái tôi, vây quanh cái tôi mà ta sống. Vậy mà ta gặp một cái đạo kỳ lạ, diệt mất cái tôi. Đi tu theo cái đạo này phải dẹp bỏ cái tôi. Vậy mà ai chấp nhận được cái đạo này, đó là những người vĩ đại của thế giới này.
[54:11]Nên hôm nay những người vừa rồi vừa giơ tay, tuy chưa đắc đạo nhưng mà đã được chư thiên trên trời nghiêng mình ca ngợi rồi, chứ không phải thầy đâu. Thầy khen là vô nghĩa, chư thiên trên trời khen mới là, mới là đáng nói. Thầy rất là vui mừng những ai đã lỡ giơ tay, ai đã lỡ dại giơ tay. Vì người đó đã sao, gieo một cái nhân lành rất lớn đời đời. Không biết kiếp nào sẽ đắc đạo, nhưng đã ghi vào cái dòng nghiệp của mình trong luân hồi một cái nhân thành thánh đắc đạo rồi. Vì thánh nghĩa là gì? Thánh nghĩa là không có tôi. Sống một cuộc sống không có bản ngã, đó chính là thánh. Nhớ, thánh không phải là mặc đồ đẹp nha,
[54:56]mang hia đội mũ đẹp, ngồi trên ngôi cao mà gọi là thánh, không! Thánh là người không có cái tôi. Nhớ giùm thầy như vậy. Nên khi ta sống một gần một bậc thánh, ta thấy mình mát mẻ, mình hạnh phúc, mình ấm áp, vì họ không có cái tôi. Nghĩa là sao, họ lo cho người khác không à. Họ lo cho người khác. Nên ai giơ tay thầy còn nghi, chứ chị Hậu, anh Đắc mà giơ tay thầy tin á. Tại mấy người này toàn lo cho thiên hạ, cả đời lo cho thiên hạ không à. Cho nên nếu mà nói rằng là, ví dụ nói là mình tu theo một tôn giáo nào đó để mình được ban phúc thì đó là không phải đạo Phật. Vì sao? Vì đạo Phật là một đạo mà không phải là ta mãi
[55:45]mãi là những con cừu để được ban phúc, mà Phật bắt ta phải nâng cái giá trị mình lên thành thánh, không được làm phàm phu ngu si thấp hèn mãi mãi như thế, mà ta tu theo đạo Phật, ta phải nâng cái giá trị mình lên, nâng tâm hồn lên, nâng trí tuệ mình lên, nâng trái tim mình lên thành một bậc thánh. Bởi gì? Bởi cái gì? Bởi cái vô ngã. Khi ta càng diệt được bản ngã mình bớt đi chừng nào, bớt đi chừng nào thì cái thánh tính của ta tự nhiên hiện bày ra chừng nấy. Nhớ như vậy. Ta gọi một người là thánh chỉ bởi vì người đó rất ít bản ngã cho tới hoàn toàn vô ngã. Nhớ là như vậy. Mà chỉ có đạo Phật mới làm cho một người phàm phu trở thành một bậc thánh là
[56:36]như thế, bởi vì giúp ta có một con đường diệt trừ bản ngã nha quý Phật tử. Đạo Phật cũng là một tôn giáo mà có một đặc tính rất dễ thương, đó là đồng hành với dân tộc nhất. Không có đạo nào bằng cả. Đạo Phật thì xuất phát từ Ấn Độ, đi du nhập vào nhiều quốc gia trên thế giới, nhưng mà cái đạo đức của đạo Phật, cái giáo lý của đạo Phật khiến cho khi đạo Phật tới quốc gia nào sẽ trở thành tài sản của quốc gia đó, chứ không có một giáo quyền nằm đâu ở ngoài quốc gia. Cho nên Giáo hội Phật giáo Việt Nam ta không lệ thuộc vào một cái giáo hội nào ở ngoài quốc tế nữa, không có. Mà Giáo hội Phật giáo Việt Nam như Phật giáo Việt Nam,
[57:20]đạo Phật Việt Nam là của người Việt Nam, phục vụ cho lợi ích của dân tộc Việt Nam, trong khi nâng cái con người Việt Nam lên một tầm cao hơn về văn minh, về trí tuệ, về đạo đức, nhưng vẫn là sở hữu của của người Việt Nam.
[57:39]Nên các thầy, các cô, những người xuất gia mà tu theo đạo Phật chính là những người mà phục vụ dân tộc nhiều, nhiều không phải là nhất nhưng mà rất nhiều, trọn cả tấm lòng của mình, chứ không có đối tượng nào khác để phục vụ nữa, chỉ dân tộc này mà thôi. Và nếu nói hơn nữa thì nói đến toàn thế giới, toàn chúng sinh một cách khách quan, nhưng điều đó nó hơi cao, hơi cao xa vì chưa có thực tế. Cái thực tế là đạo Phật là đồng hành với dân tộc và của dân tộc. Cho nên là khi ta theo đạo Phật, ta có yên tâm một điều là ta sẽ là một người yêu nước, và không bao giờ ta phản bội Tổ quốc của mình. Vì đạo Phật không bao giờ cho phép ta phản bội Tổ quốc nha.
[58:28]Còn nếu người nào mà phản bội Tổ quốc thì đó là một đạo Phật đã bị sao, đã bị bóp méo, sai lệch, hủ hóa bí mật bên trong rồi. Tuy bên ngoài họ là đạo Phật, nhưng bên trong họ có cái tổ chức tình báo nào nhập vô rồi thì nó mới bóp méo cái tính dân tộc của đạo Phật, chứ còn nếu để đạo Phật tự nhiên thì đạo Phật nào cũng yêu nước cả.
[58:53]Nên ta theo đạo Phật thì khi Phật dạy ta cái tình yêu thương đại đồng cả chúng sinh thì ta cũng nhận luôn trong cái tình yêu thương đó ta có cái tình yêu nước nồng nàn. Nên khi mà ta nói đến cái việc mà một người đệ tử Phật phụng sự cho đất nước, hi sinh cho đất nước, ta nghe ta thấy cảm thấy làm sao? Rất là nhẹ nhàng, dễ dàng và tự nhiên, phải không ạ? Ví dụ bây giờ thầy nói là các Phật tử của ta hi sinh đi ra bảo vệ Biển Đông, mình chịu không ạ? Đâu có ba người nói có hà trời. Giờ thầy hỏi lại một lần nữa: Bây giờ nói tất cả Phật tử ta đây tất cả đều kéo nhau ra bảo vệ Biển Đông hết, chịu không?
[59:37]Có! Ở đằng sau kia không chịu kìa. Đằng sau cái màn hình ngoài đó không chịu, trốn mất tiêu. Nghe nói bảo vệ Biển Đông trốn hết. Ở đằng trước này thấy có mấy bà già có, còn mấy người trai trẻ trẻ sao không ai nói có hết trơn. Nhớ là thế này: cái tình yêu nước của người đệ tử Phật nó là tự nhiên như hơi thở. Mà bây giờ khi mà đất nước có điều gì thì ta sẽ thấy một điều thế này: cái người đệ tử Phật xung phong đi trước. Vì sao? Vì ta vô ngã quen rồi. Ta không sống cho mình quen rồi theo lời Phật dạy. Mà một điều thú vị nữa mà Bác Hồ nói là cái gì? Diệt trừ chủ nghĩa cá nhân. Hoàn toàn phù hợp. Nó là một cái cách nói khác thôi nhưng mà nó cũng chính là gì?
[1:00:24]Chính là diệt trừ bản ngã. Hoàn toàn phù hợp với giáo lý của đạo Phật. Cho nên ta thấy một người cộng sản và một người đệ tử Phật mình gặp nhau giống như anh em trong nhà, vì nó giống nhau từ trong cái lõi á. Bên ngoài thì thì anh là đảng viên, còn ông này là thầy tu. Nhưng mà sự thực ở trong cái lõi rất là gần nhau. Gặp nhau cảm thấy yêu thương quý mến như là như là anh em ruột trong nhà. Vì một ông thì vô ngã, còn ông thì diệt trừ chủ nghĩa cá nhân. Y xì nhau à, không có khác gì hết trơn á, ha. Mà đó chính là điều mà làm cho đạo Phật luôn luôn đồng hành với dân tộc. Đó là ta nói lý thuyết, còn thực tế trải qua mấy nghìn năm lịch sử cho
[1:01:05]tới những cuộc chiến tranh vừa rồi thì trong các chùa đóng góp cho các cuộc kháng chiến nhiều lắm, hy sinh nhiều lắm, chết chóc nhiều lắm. Và địch nó biết điều đó.
[1:01:18]Nên ngày hôm nay, nếu mà nói rằng để chống phá Việt Nam thì nó còn có thêm một mục tiêu nữa: phá cho tiêu đạo Phật. Phá cho tiêu đạo Phật. Vì phá cho mất đạo Phật thì mất luôn cái tình yêu nước, cái tính đồng hành của dân tộc luôn, mất luôn một tôn giáo mà đồng hành với dân tộc luôn. Cho nên vì thế, nếu ta phát hiện có ai nói với ta những điều làm cho ta mất niềm tin với đạo Phật thì ta phải hiểu rằng kẻ này nằm trong âm mưu diễn biến hòa bình, muốn phá bớt một cái tôn giáo mà đồng hành với dân tộc, nha. Họ nói bâng quơ, nói chơi, nhưng ta phải tin rằng họ nằm trong tổ chức. Vì không có ai mà vô tư mà đi chống phá đạo Phật cả.
[1:02:05]Vì đạo Phật dễ thương vô cùng. Những điều ta vừa kể ra đó, Phật dễ thương không ạ? Quá dễ thương nha. Mà đến cái mức là đồng hành với dân tộc thì ta nghe nói nó giống như hơi có chính trị. Mà tôn giáo nào mà chẳng là chính trị! Tôn giáo nào cũng là chính trị, nhưng chỉ có cái là ví dụ cái người chính trị thì họ phải nắm quyền lực để họ điều hành quốc gia. Còn đạo Phật cũng là chính trị nhưng mà khước từ quyền lực để mà làm gì? Để xây dựng cái tình, cái đạo đức cho xã hội, cho quốc gia thôi. Nhớ như vậy. Nhớ cái nhiệm vụ của đạo Phật thực sự nói cho cùng cũng là nhiệm vụ chính trị, nhưng mà là cái gì?
[1:02:44]Là xây dựng đạo đức cho dân tộc. Mà xây dựng đạo đức là cũng là một cái yếu tố để xây dựng sức mạnh cho dân tộc, đúng không ạ? Có đạo đức rồi dân tộc mới mạnh được. Còn cái người mà làm chính trị chuyên nghiệp thì họ phải nắm quyền lực thì họ mới điều hành quốc gia được. Hai cái đó khác nhau nhưng mà nói cho thực chất cũng na ná đều là chính trị. Nhưng chỉ có cái là người nắm quyền lực và người lo xây dựng đạo đức thôi. Còn ví dụ như bây giờ như thầy tu hay là tăng ni mà đòi nhào vô giành quyền lực thì bắt đầu đi trật rồi đó. Nó đi sai rồi. Đó là trật cái cái môi trường, cái phạm vi hoạt động của mình.
[1:03:24]Người tu ví dụ ảnh hưởng tới quần chúng đông thì phải lo chăm cái nhiệm vụ của mình là dạy dỗ đạo đức cho quần chúng. Đó là hỗ trợ xây dựng dân tộc. Chứ đừng nói: "Ha, không, tôi cũng vô giành quyền." là trật. Còn bây giờ ví dụ những người cán bộ nắm quyền nói: "Thôi, tôi bây giờ tôi đòi đi tu vô chùa giành chùa người ta." cũng trật. Chị Hậu đừng giành chùa của thầy đây nha. Chị đừng giành nha. Lo đó, lo phải giữ quyền lực của mình, tức là giữ ổn định chính trị quốc gia mà điều hành cái đất nước này. Cho nên không được vô chùa giành chùa người ta, trừ khi chị từ bỏ quyền lực đi tu không nói. Còn thầy cũng vậy, mấy cô đây cũng không được vô giành quyền của cán bộ à nha.
[1:04:02]Lo mà tu và dạy dân đạo đức. Đó, đó là sự đồng hành không có giẫm chân nhau. Mỗi người một nhiệm vụ rất là rất là trong sáng, đúng như vậy nha. Ta nói rằng đạo Phật là một tôn giáo tiến bộ nhất thế giới trong các tôn giáo. Mình nói câu này thì các tôn giáo bạn sẽ giận mình, nha. Các tôn giáo bạn sẽ giận mình, họ sẽ nói: "Vậy anh, anh khen anh, anh chê tôi." Nhưng mà đành phải đau khổ mà nói là một tôn giáo tiến bộ nhất thế giới. Vì sao vậy? Bởi vì khi một thế giới tiến bộ là một thế giới như thế nào? Là một thế giới người ta cư xử với nhau không có mạnh được yếu thua. Vì ta định nghĩa thế này: bây giờ hỏi thế nào là một một thế giới tiến bộ
[1:04:48]và một thế giới chưa tiến bộ thì ta có thể trả lời rất nhanh như thế này: Một thế giới chưa tiến bộ là một thế giới mà mạnh được yếu thua. Còn thế nào là một thế giới tiến bộ? Là một thế giới mà
[1:05:05]cái người tốt thì sẽ được tôn vinh, được thắng; người xấu phải được đào tạo lại. Đó là thế giới tiến bộ. Chứ không có ỷ sức mạnh mà gọi là mạnh được yếu thua, cũng không có ỷ giàu nói là người giàu sẽ hơn và người nghèo sẽ kém. Nếu nói là người giàu sẽ hơn, người nghèo sẽ kém thì đó là một thế giới chưa tiến bộ. Còn thế giới tiến bộ, ví dụ cái người đó nghèo nhưng mà người ta là người tốt thì phải được tôn trọng. Nhớ như vậy. Chị Hậu có có có giàu không ạ? Giàu hả? Giàu rồi. Vậy trong nhà chị có mấy tỷ nhỉ? Thật ra theo như thầy biết thì chị Hậu không có giàu. Theo như thầy biết chị Hậu không có giàu.
[1:05:52]Anh Đắc có giàu không ạ? Dòm mặt anh cũng nghi quá, không giàu được. Anh Tính, anh Hoa có giàu không ạ? Dòm mặt mấy người này cũng không giàu được. Dòm tướng, dòm thầy biết coi tướng mà. Tướng mấy người này không giàu. Nhưng mà phải được tôn trọng. Vì sao vậy? Vì những người này là người gương mẫu, người tốt. Mà nhớ trong một xã hội mà cái người tốt được vinh danh, đó là xã hội tiến bộ. Còn trong một xã hội mà người giàu, người mạnh, người quyền thế được vinh danh, đó là xã hội chưa tiến bộ. Nhớ, ta định nghĩa như vậy. Đồng ý với thầy chưa ạ? Hiểu điều này cho kỹ giùm thầy nha. Sau này ai hỏi thế nào là một thế giới tiến bộ,
[1:06:31]không phải là thế giới mà có súng, máy bay bay nhiều, không phải. Không phải là mà thế giới tiến bộ là thế giới người tốt được vinh danh chứ không phải là người giàu, người mạnh được vinh danh. Đó là thế giới tiến bộ. Thì đạo Phật là một đạo tiến bộ nhất thế giới, bởi vì sao? Bởi vì đạo Phật đề cao người tốt, chứ không phải đề cao cái người giàu. Ví dụ người đó giàu là vì cái nhân quả của quá khứ. Nhưng mà nếu họ không tốt nữa thì họ sẽ nghèo. Nhưng mà còn cái người tốt thì tương lai họ sẽ vinh quang và cái tốt trong hiện tại của họ là tấm gương cho mọi người noi theo. Cho nên trong đạo Phật khi nói về nhân quả
[1:07:14]để vinh danh người tốt không phải vinh danh người giàu, người mạnh, người quyền thế nên đó là một tôn giáo tiến bộ nhất thế giới này. Nhớ. Nên khi ta đến với đạo Phật, ta đừng mặc cảm vì ta nghèo. Ta đừng mặc cảm vì ta mặc cái áo không đẹp. Ta đừng mặc cảm vì ta đi chiếc xe máy rẻ tiền, không. Ta chỉ mặc cảm khi nào đạo đức ta kém mà thôi. Còn nếu đạo đức ta trong sáng, ta thực hành đúng những lời Phật dạy thì dù ta có mặc cái manh áo rách, ta đi chiếc xe máy rẻ tiền nhưng ta vẫn sáng ngời trước mặt mọi người, những con người chân chính trong trong đạo Phật. Vì đạo Phật làm sao? Vinh danh người tốt chứ không có vinh danh người giàu.
[1:07:54]Nên ta chỉ ngại nếu ta chưa tốt thôi, chứ đừng bao giờ ta e ngại, mặc cảm vì ta nghèo, không. Ta phải trau dồi đạo đức để ta ngẩng mặt lên đi dưới ánh mặt trời của Phật pháp nha.
[1:08:13]Thôi lời cuối, lời cuối. Nãy giờ ta giới thiệu đạo Phật là một tôn giáo dễ thương nhất phải không ạ? Với rất nhiều đặc điểm. Nhưng mà để thực hành theo đạo Phật có dễ không ạ? Cực kỳ khó. Chiến đấu với lỗi lầm của chính mình là cực kỳ khó khăn. Ví dụ mình chỉ có cái tâm tự cao thôi, mình cứ ngầm ngầm mình khen ngợi chính mình thôi, mà diệt cái tâm ngầm ở trong đi không ai thấy cả, tự mình bỏ đi đừng khen chính mình nữa, phải tự chê mình, phải khen người khác đi, thầm ở trong tâm mình không ai biết, dễ hay khó? Khó. Nên vì vậy, chỉ từng chút từng chút đó thôi rất là rất là khó. Rồi bây giờ ngồi thiền, bắt chân kiết già như Đức Phật vậy
[1:08:56]đó, để hai tay thế này, hai chân ngồi lim dim và nhiếp tâm mình cho an tĩnh, không suy nghĩ gì hết, dễ hay khó? Khó, khó lắm, nhưng phải làm cho cho bằng được. Vì Đức Phật dạy ta như vậy. Đức Phật đã tu thiền định, định được tâm và đắc đạo, diệt được bản ngã. Thì Phật dạy ta như vậy ta cũng phải cố gắng như vậy nha. Đến chùa, ngồi thiền, định tâm, diệt trừ được bản ngã. Nhớ như vậy. Thôi thì hôm nay là một ngày đẹp trời, nắng ấm nơi quê hương Hồng Châu của ta nha, có một ngôi chùa vừa được phục dựng. Nên thầy trước hết thầy thay mặt cho những vị tu hành trong đạo Phật, thầy tán thán, vinh danh những ai đã góp một viên gạch,
[1:09:45]một giọt mồ hôi trong cái việc mà trùng tu, tu tạo ngôi chùa này. Và nguyện cho những người đó được nhiều may mắn trong cuộc sống này. Đời đời kiếp kiếp gieo duyên lành trong trong Phật pháp và tu tiến cho đến ngày hoàn toàn vô ngã, như vậy. Thầy cũng chúc cho nhân dân của ta ở đây vậy được no ấm, thái bình, thịnh vượng và mỗi người mỗi ngày tăng tiến được đạo tâm tu hành để ta xây dựng cái cộng đồng của ta ở đây thành một cõi yêu thương nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hạnh phúc như là khi con quỳ bên chân Người.
[1:10:40]Đời sống bao khổ đau biết tìm đâu tiếng cười.
[1:10:49]Từng bước trong
[1:10:56]lầm than trong mê mờ u tối. Hạnh
[1:11:04]phúc như soi sáng bước quay về bên Người.
[1:11:20]Câu kinh vang khắp nơi như nhắc ai những lời.
[1:11:27]Con tim đem mến thương dâng hiến ra giữa đời. Người cho nhau nỗi vui nên khóc than sẽ vơi. Niềm vui khi nắng soi qua vườn cau chiều hè. Trẻ thơ vang tiếng ca trên đường đi học về.
[1:11:59]Dòng sông êm ái trôi ru lại bao lời thề.
[1:12:06]Nhà tranh vương khói lên chuông chùa vang nhẹ nhẹ. Hạnh phúc là khi
[1:12:28]quỳ
[1:12:32]dưới đài sen. Hạnh phúc
[1:12:42]là khi người có tình thương.
[1:12:57]Hạnh phúc như là khi con quỳ bên chân Người. Một trái tim bình an khi tìm ra đất trời.
[1:13:13]Từng bước chân từ đây xin theo Người mãi mãi. Hạnh phúc như tia nắng chiếu lên ngàn hướng đời. Câu kinh vang khắp nơi như nhắc ai những lời. Con tim đem mến thương dâng hiến ra giữa đời.
[1:13:44]Người cho nhau nỗi vui nên khóc than sẽ vơi. Niềm vui khi bóng trăng qua tàng cây dịu dàng.
[1:14:00]Chùa vang vang tiếng kinh êm ả nơi đầu làng. Dòng sông êm ái khua đưa người qua vội vàng.
[1:14:18]Người đi xây ước
[1:14:34]mơ gương từ bi nhẹ nhàng. Hạnh phúc là khi quỳ dưới đài sen.
[1:14:55]Hạnh phúc là khi nhìn khói trầm bay.
[1:15:04]Hạnh phúc là khi quỳ dưới đài sen.
[1:15:22]Hạnh phúc là khi nhìn khói trầm bay lên.