Transcript: Yên Tâm

  • Speaker: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Duration: 1:22:33

Full transcript of the talk (in Vietnamese), taken from its subtitles. Select a timestamp to play that part.

[0:08]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:21]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:34]Mời quý thầy, quý cô, Phật tử ngồi xuống.

[0:40]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Như vậy là chúng ta đã đến cái ngày cuối cùng của năm Nhâm Ngọ để rồi qua đêm nay chúng ta lại bước vào một cái năm mới. Thật sự á mà nếu nói cho đúng á thì một ngày cũng như mọi ngày. Ngày nào rồi mình cũng phải thức làm việc ban ngày rồi ngủ ban đêm và qua sáng hôm sau lại bước qua một ngày mới, vậy thôi. Nhưng không biết là người xưa thì họ lại chọn vào cái ngày mùa xuân này, khi tuyết tan, khi hoa mai, hoa đào nở, khi mà những cái cánh đồng cỏ bắt đầu xuất hiện lại cái màu xanh thì họ lại chọn vào cái thời tiết này để làm một cái ranh giới giữa năm cũ và năm mới, thế là thành cái phong tục.

[1:40]Nhưng mà thật sự nếu mình nói theo cái cách của đạo Phật là ngày nào cũng như ngày nào, không có ngày tốt, không có ngày xấu, là tất cả ngày đều bình đẳng, mình nói vậy nó cũng hơi hơi võ đoán và chủ quan, vì thật sự là các ngày trong năm nó có theo thời tiết nó có khác nhau: có ngày nóng, ngày lạnh, ngày mùa xuân, ngày mùa thu. Mà một cái điều kỳ lạ nữa là bên Trung Hoa á họ sắp xếp cái ngày giờ có đặt tên. Đặt tên ngày mùng một, mùng hai, mùng ba, mùng bốn tới ngày hai chín, ba mươi. Rồi mỗi ngày, mỗi giờ họ đặt tên là Tý, Sửu, Dần, Mão, họ Giáp, Ất, Bính, Đinh. Rồi họ chia ra làm Bát quái, Ngũ hành, họ tính toán kỳ lạ lắm để rồi

[2:28]mỗi một ngày, mỗi một giờ nó đều có cái ý nghĩa, có cái giá trị, có cái chức năng của nó, chứ không phải là một ngày như mọi ngày. Nếu mình nói một ngày như mọi ngày á thì người Trung Hoa họ không có một cái hệ thống tính toán về ngày tháng một cách phức tạp như họ đã có. Mà điều rất là lạ là họ dựa vào cái hệ thống ngày giờ phức tạp đó, họ lập nên cái nền tảng của việc bói toán, tức là bói tử vi nè. Rồi họ lập nên cái nền tảng của y học, tức là dựa vào ngày, vào giờ đó để biết rằng cái chứng bệnh nó thuộc loại nào, cái huyệt đạo nó mở ra hay không, nên chữa vào lúc nào mà họ đã ứng dụng rất thành công.

[3:12]Chính vì người Trung Hoa họ tận dụng cái con số, cái giá trị của ngày giờ một cách kỳ lạ và hiệu quả cho nên làm cho chúng ta không có dám chủ quan nói rằng là ngày nào cũng như ngày nấy nữa. Chúng ta dè dặt lại bớt, nghĩa là vũ trụ này còn có nhiều cái nguyên lý, còn nhiều nguyên lý. Dù sao là chúng ta cũng đã đi qua hết một năm vừa rồi để ngày mai chúng ta đón mừng năm mới là theo cái tục lệ của mọi người trên thế giới. Mà riêng là Việt Nam chúng ta thì tự nhiên không hiểu tại sao khi mà giã từ cái năm cũ để bước qua năm mới thì mọi người lại tổ chức lễ hội vui vẻ, nó thành cái gì nó trong xương trong máu,

[3:59]đến nỗi chúng ta là những người đã theo Phật xuất gia mà cũng bị ảnh hưởng một cách mạnh mẽ, không thoát ra được. Thế là tới ngày Tết phải đếm ngày, đếm giờ rồi cũng lo làm bánh tét rồi cũng phải dọn dẹp chùa, phải chưng bông, không khác gì người thế gian. Nhiều khi thầy nhìn thấy thầy cũng tức cười. Tức cười nghĩa là hoàn toàn. Thì ở đây đó không biết là phải chúng ta tùy thuận nhân tình à để gọi là đem Phật pháp đến với chúng sinh hay là chúng ta bị ảnh hưởng bởi thế tục? Đây cái này nếu nhìn kỹ nó không có ranh giới, mà dường như là cả hai. Dường như cả hai là sao? Là chúng ta vừa tùy thuận nhân tình, vì ngày đó Phật tử vui,

[4:41]tới chùa đông thì chùa cũng phải có cái không khí đón xuân để mà tiếp đón, mà thuyết pháp, tổ chức này kia nọ, vân vân, gọi là tùy thuận nhân tình. Nhưng mà mình tùy thuận rồi hình như mình cũng bị, bị ảnh hưởng bởi thế tục là mình cũng vui lây. Nói chung là dù tu thì tu nhưng mà mình cũng còn ham vui chút đỉnh, thôi thì cũng không trách. Chừng nào tu giải thoát rồi tính sau. Hôm nay nhân giao thừa sang năm là năm, năm Quý Mùi hả, năm Quý Mùi. Không, mình không dám nói dê, kỳ lắm, không nên á, mình chỉ nói Mùi thôi, không nên nói dê. Tiện đây thầy có cái cảm hứng giảng về đề tài là yên tâm. Thay vì đề tài là vô tâm, cái đề tài chúng ta nói là yên tâm.

[5:31]Yên tâm nghĩa là sao, mà vô tâm nghĩa là sao?

[5:37]Thường thường á tu trong Phật pháp, chúng ta hay lấy mục tiêu là, là, là vô tâm, phải không? Là tâm hoàn toàn vắng bặt, thanh tịnh, không suy nghĩ, không động nữa, gọi là vô tâm, tâm trống rỗng hoàn toàn. Đó hầu hết là mục tiêu mà chúng ta nhắm tới. Mục tiêu đó rất là đẹp, rất là cao. Tuy nhiên, bởi vì thầy trò chúng ta là căn cơ thấp, trừ sư thể ngồi đó thì thầy không biết là sao, còn nói chung là thầy trò chúng ta căn cơ thấp cho nên mình không có dám nói với là vô tâm, mà mình nói thấp hơn một chút là yên tâm. Với trừ Tánh Niệm nữa thôi quên, trừ sư thể, trừ Tánh Niệm. Không, nói chung là chúng ta chỉ nói tới yên tâm, mình chưa dám nói tới vô tâm.

[6:27]Yên tâm á tức là tức là

[6:34]tâm không lo lắng thôi. Cái vô tâm là nó dứt bặt cái suy nghĩ, vọng tưởng, trống rỗng hoàn toàn. Còn yên tâm á là có thể vẫn có những cái ý nghĩ nó khởi lên, nhưng mà ý nghĩ đó nó không có cái lo lắng ở trỏng. À tuy mình cũng nghĩ vẩn vơ, vẩn vậy được, nghĩ chuyện này, chuyện kia. Ví dụ như nhìn thấy hoa mai, ồ hoa mai nay nở đúng Tết vàng đẹp, ờ cái mấy trái táo, mấy trái bom á bóng đẹp, tức là mình có ý nghĩ vẩn vơ nhưng không lo lắng. Còn bất an là gì? Tâm bất an mà không được yên là làm sao? Tức là khi nhìn cành hoa mai, ôi trời nở hết rồi, thôi ngày mai không còn hoa để chưng nữa, nó buồn, có cái lo.

[7:12]Còn nhìn trái bom, ôi trời bom héo hết rồi, thôi ngày mai không đón Tết được, ví dụ vậy thì nó có cái lo ở trỏng, gọi là bất an, à không yên tâm. Còn mình nhìn mình có cái nhận xét thế này, thế kia, vui vẻ, không có gì hết. Dầu ý nghĩ có nhưng mà trong đó không có cái tình cảm của cái lo lắng, sợ hãi thì gọi là yên tâm. À sống vui vẻ, bình thường gọi là yên tâm. Thì như vậy cái mục tiêu yên tâm á là mục tiêu gần và thấp ừm trong đạo Phật. Vì cái mục đích của đạo Phật cao hơn là đạt tới vô tâm lận, nhưng mà cái yên tâm là mục đích thấp. Tuy nhiên, cái mục đích thấp này chính là chính là cái gì?

[8:00]Chính là cái mục tiêu theo đuổi của rất nhiều người trong cuộc đời thế gian này. Tức là nhiều người sống trên đời nhiều khi muốn tìm một giờ phút lòng thanh thản, yên vui mà không có, không có được.

[8:16]Ở đây á sở dĩ mà chúng ta nói tới yên tâm mà chưa nói tới vô tâm vội, vì sao? Vì yên tâm là bậc thềm của vô tâm. Nó là cái căn bản của vô tâm. Cái người tu á mình nhìn thấy người này đi tu có căn bản hay không á, sự thực hành có căn bản hay không á là nhìn họ đã đi qua được cái giai đoạn yên tâm chưa? Mà trước khi đi vào cái vô tâm. Nói ví dụ làm giờ chúng ta so sánh hai người này là chúng ta biết nè. Như một người là vừa mới đánh một cái người đó gục té xuống, đi nhà thương, trên đường đi tắt thở chết. Rồi sau đó họ lên họ bắt chân ngồi thiền như không có chuyện xảy ra. Để được cái vô tâm được không? Được không?

[9:11]Không, không có cái nào hết á. Tại oánh người ta chết là thoạt lát thế nào công an cũng tới, mà dù công an không tới là lòng mình cũng hối hận chịu cũng không nổi. Thì không thể nào mà trong cái cảnh mà mình vừa gây nên lầm lỗi dữ dội đó mà bắt chân ngồi thiền để được cái vô tâm, không bao giờ có. Đồng ý không? Đồng ý không? Đó là một. Trường hợp thứ hai nữa, ví dụ có một người là ăn cơm bữa trưa xong thì không còn gạo, không còn tiền, chiều nay không biết lấy gì ăn. Nhưng mà vẫn bắt chân lên ngồi thiền tỉnh. Được không? Được không? Ai được giơ tay lên thầy bái làm sư phụ. Không bao giờ có chuyện đó, không bao giờ.

[9:55]Trừ những người đắc đạo rồi. Còn bình thường mình đang trên đường tu tập mà chiều nay nghĩa là không có gạo, có cơm cho con ăn, cho vợ ăn thì đừng có nói ngồi đó ngồi thiền. Nếu mà có người nào mà ngồi đó ngồi thiền thì mình gọi người đó là gì? Người đó là người gì? Thứ đó là hạng người mà vô tư, vô tư ngơ ngơ không biết gì hết, trốn trách nhiệm, không có trách nhiệm. Nên vì vậy, chúng ta vừa nói tới hai cái loại mà muốn đi tìm cái vô tâm mà chưa được yên tâm. Và chúng ta thấy rõ ràng vậy là

[10:37]chúng ta phải tu thế nào đó, trước khi đi vào cái vô tâm mình phải có cái yên tâm, tức là đối với những điều trong cuộc sống này mình giải quyết ổn thỏa trước. Đó mới gọi là tu có căn bản, mà đó chính là con đường của Phật đi. Thầy chưa có giảng tới cái Chánh tinh tấn cho nên thầy không đào sâu, tuy nhiên thầy nhắc sơ một chút. Bởi vậy, có một lần thầy nói trong Tứ diệu đế là ai giảng gì giảng, ai nói gì nói, ai có nói ra bao nhiêu kinh điển gì nói, nói trời nói đất gì nói không bao giờ ra khỏi Tứ diệu đế. Dù ai nói cái pháp môn nào tu hay gì đó thì hay, không bao giờ ra khỏi Bát Chánh Đạo. Thầy có nhắc đi nhắc lại mấy lần, nhớ không? Nhớ không? Thì cũng vậy đó.

[11:22]Giờ ai nói tu cao gì cao không bao giờ ra khỏi Bát Chánh Đạo. Nên cái việc mà tu hành có người đó ví dụ như là đi vào đi tìm cái vô tâm, ráng tu quyết liệt để làm sao đắc được định, nhập được định rồi chứng đạo liền, ngoài ra bỏ hết tất cả, không màng tới chuyện gì hết thì cái người này đúng lời Phật dạy không? Đúng không? Đúng không? Sai chỗ nào?

[11:54]Sai chỗ nào? Sai chỗ này là đi không đủ Bát Chánh Đạo. Vì trong Bát Chánh Đạo chỉ lấy cái Chánh tinh tấn thôi, còn ngoài ra Chánh kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng không biết tới, không luận tới, không tu tới, không thực hiện cho hoàn chỉnh mà chỉ dồn vào cái tinh tấn cho quyết liệt thôi để mong đắc đạo, nên người này vẫn gọi là tà kiến, nhưng chưa đủ Bát Chánh Đạo. Cho nên khi tới vài tháng tới mà giảng tới Chánh tinh tấn á thầy sẽ phân tích thêm điểm này. Nên vì vậy, mà để đạt tới cái tầm mức của cái vô tâm á luôn luôn mà thầy phải khuyên người ta phải tu rất nhiều công hạnh trước khi quyết liệt tu hành.

[12:38]Đó cũng là lý do mà nhiều người không hiểu, nhiều người không hiểu rồi trách thầy, nói rằng thầy dạy con đường tu rất là thấp, ừm, rồi nói a à con đường của thầy chỉ dành cho những người căn cơ hạ liệt, à hay nói chuyện thế gian nhiều, vân vân, bởi vì họ không có ngờ, không có ngờ rằng là muốn đi vào cái vô tâm phải đi qua cái yên tâm, mà muốn được cái yên tâm, biết bao nhiêu công hạnh phải làm. Thì đó, nên vì vậy, mà ai nói gì thì nói, thầy không thèm quan tâm, thầy cứ lặng lẽ xây dựng cái căn bản cho Phật pháp, tức là từ người xuất gia hay người tại gia gì cũng vậy, chúng ta phải chuẩn bị biết bao nhiêu công

[13:18]hạnh rồi mới đi đến cái đích cuối cùng của cái sự vô tâm. Còn nếu mà mình vội vã đi vào cái vô tâm thì mình sẽ mất nhiều căn bản, tu không được gì hết mà rơi vào thụ động, tiêu cực, nhu nhược. Mà nếu chúng ta bỏ hết mọi việc để đi tìm cái vô tâm một cách vội vã, chúng ta rơi vào thụ động, tiêu cực, nhu nhược, tức là chúng ta hiểu đạo Phật theo cái khuynh hướng của Tiểu thừa, Tiểu thừa. Ở đây á, chúng ta dùng cái chữ Tiểu thừa, Đại thừa là chúng ta hoàn toàn không nói là cái người tu ở bên phía này hay bên phía kia, mà chúng ta chỉ nói lại cái hiểu thôi, cái hiểu thôi. Ví dụ một người xuất gia từ bên Bắc tông,

[14:08]Bắc tông, mà Bắc tông là giống như chùa chúng ta ở đây vậy. Nhưng mà nếu người đó hiểu đạo Phật à một cách thụ động, tiêu cực, nhu nhược, bỏ mặc hết tất cả thì chúng ta vẫn gọi rằng cái người đó dù xuất thân ở Bắc tông vẫn hiểu đạo Phật theo Tiểu thừa. Hoặc là một người xuất gia theo Nam tông, ừm, nhưng mà người đó trong cái sự tu tập có căn bản, làm được nhiều việc công đức, lòng từ bi đối với chúng chúng sinh tràn đầy thì chúng ta vẫn gọi cái vị sư Nam tông đó là đã hiểu đạo Phật theo Đại thừa. Cho nên ở đây chữ Tiểu thừa, Đại thừa là không có nói cái chỗ chúng ta xuất gia, cái dòng phái chúng ta đi, mà chỉ nói cái cách chúng ta hiểu đạo Phật.

[14:54]Một điều đáng buồn là thế này, là có rất nhiều người tự xưng mình đi theo kinh điển Đại thừa, xuất gia ở Bắc tông, thậm chí tự xưng mình tối thượng thừa, nhưng cái hiểu của đạo Phật là hoàn toàn theo Tiểu thừa, hoàn toàn theo Tiểu thừa. Tức là không có xây dựng nhiều cái công hạnh lợi tha, từ bi mà chỉ vội vã đi vào cái vô tâm, cái tinh tấn, quyết liệt, cực đoan thì chúng ta vẫn gọi người đó là là Tiểu thừa, Tiểu thừa đó, là cách hiểu như vậy. Bây giờ chúng ta sẽ phân biệt một số các hình thức, các điều kiện của sự yên tâm để mình thấy coi mình đã làm cái gì để cho đời tu mình được yên tâm trước khi mình đi vào vô tâm.

[15:48]Cái thứ nhất yên tâm á là bởi vì không phải bận tâm lo công chuyện. Đồng ý không? Tức là nếu mình không phải bận tâm lo gì hết thì đúng là mình đang yên tâm, phải không? Được chưa? Được chưa? Không, điều đó định nghĩa căn bản thôi, tức là khi mình không có chuyện gì phải lo lắng thì cũng gọi là yên tâm. Được không? Đó. Ví dụ thế này, là mình đang sống ngày nay nhưng mình không cần phải lo là ngày mai thiếu đói bởi vì mình biết chắc là trong nhà mình có gạo, có thức ăn, có tiền. Đúng không? Tức là khi mình không bận tâm lo lắng những điều đó thì gọi là mình yên tâm. Đồng ý không? Như vậy, để mà được cái yên tâm này là mình phải có có có phước. Đó.

[16:42]Cho nên phải có phước làm cho mình không phải bận tâm lo công chuyện nhiều là mọi chuyện dường như nó đã sắp đặt sẵn. Đó, đó là cái yên tâm thứ nhất là vậy đó. Cho nên để được cái yên tâm này là mình phải có phước, nên không quá lo lắng về cái ăn, cái mặc. Đó. Còn nếu mà chúng ta quá lo lắng về cái ăn, cái mặc, nghĩa là mình chưa có phước thì tức là mình cũng không được cái yên tâm. Đó là lý do tại sao mà thầy cứ khuyên các Phật tử phải nỗ lực làm phước là vậy đó. Nghèo cũng phải ráng làm, giàu cũng phải ráng làm. Cái giá trị con người nằm ở chỗ làm phước, không có phước là giá trị mình tuột xuống dưới liền, mà nếu quá nặng nghiệp là tuy làm con người á mà người ta

[17:27]đối xử mình không khác con vật liền, là do cái phước của mình thôi. Còn nếu cái phước mình lớn thì đi đến đâu cũng được người ta trọng vọng. Cho nên cái phước rất là quan trọng, mà trước hết là cái phước làm cho mình yên tâm, mình không phải quá lo lắng về đời sống, về cái ăn, cái mặc. Đó là cái thứ nhất, là cái phước quá khứ. Cái thứ hai mà để gọi là yên tâm á mà không phải lo lắng công chuyện là mình đừng có bày đặt chuyện ra, đừng có bày đặt công chuyện ra. Cái người thế gian á thì thầy không có biết nhưng mà chùa á, có nhiều khi có cái bệnh, bệnh là bày chuyện ra. Bệnh bày chuyện ra là làm sao?

[18:11]Ví dụ như đang ở không thế này ha, cái đang tu tập đều đặn như thế này, cái ông thầy trụ trì ổng chắp hai tay sau lưng ổng đi tới đi lui tới lui cái ổng ngồi ổng ngẫm nghĩ. Ổng nói: “Giờ phải dời cái nhà mát qua bên đây nó đẹp hơn, ha, để cái nhà mát cũ trồng dở ra hết, xới đất lên trồng hoa. Thôi, xúm nhau làm.” Đó gọi là bày chuyện á. Mà sự thật ra là để cái nhà mát chỗ cũ cũng chả chết ai, phải không? Đó, mà dời cái nhà mát qua chỗ mới cũng chả mập thêm ai được ký lô nào, nhưng mà động tâm bày chuyện. Mà khi bày chuyện rồi thì phải làm sao? Phải phải phải phải tính toán, phải bận tâm, phải lo, phải lo lắng, phải tính toán tiền bạc, chạy vạy kêu gọi, xin xỏ. Đó.

[18:57]Nên gọi là bày chuyện. Mà trong Thiền Lâm Bảo Huấn á có một vị cổ đức thầy quên mất cái tên nào vì lâu quá rồi, vị đó có nói câu này: “Không có chuyện thì đừng có bày chuyện.” Đấy, “Không có chuyện đừng bày chuyện.” Cho nên cái mình bày chuyện á làm hao tổn sức của đại chúng, làm bận tâm của mọi người nên cái người trụ trì sẽ bị tổn phước. Thầy nhớ có lần có một thời gian thầy ở trong một cái đại chúng đó thì cái người mà họ có cái trách nhiệm á thì chuyên môn thích bày chuyện, không bao giờ để chúng ở không. Nghĩa là cái ngày đó mà ngày hơi rảnh rỗi được một, hai ngày là thế nào ông thầy đó ổng cũng tìm cái chuyện gì đó

[19:34]để mà huy động cái sức của nhiều người ra bày làm chuyện này chuyện kia cho nó hết thời gian đi, không thích để chúng ở không. À, không hiểu cái quan niệm như thế nào. Trong khi chúng thì rất quý thời gian để học, để tu mà ông ta thì luôn luôn tìm chuyện bày ra để cho chúng phải làm, phải tính toán, phải bận rộn. Những cái đó là cái không nên làm người ta bận tâm. Vì vậy, cái này thầy nói trong chùa thôi, chớ còn ngoài thế gian thì thầy không có rành lắm, thầy không rành lắm là bày hay không bày. Là cái người mà lãnh đạo trong chùa, trong chúng á phải sắp xếp làm sao á đừng rơi vào cái lỗi bày chuyện.

[20:12]Tức là chuyện gì đáng làm thì làm, không đáng làm thì đừng làm, ừm, chứ đừng để mà cho chúng ráng sức ráng sức thành ra rơi vào cái lỗi làm bất an đại chúng. Còn người thế gian thì thầy không có hiểu lắm. Thầy không hiểu là ví dụ trong sống trong một gia đình thì người ta có mắc cái bệnh bày chuyện này bày chuyện kia hay không? Không biết, thầy không biết. Không biết có không ta? Mấy cư sĩ nè, có không? Còn cái người giàu á ha, cái người giàu có khi bày chuyện, nhưng thôi giàu bày kệ họ. Còn nghèo chắc chẳng ai dám bày chuyện gì, đó là vậy. Cái yên tâm thứ hai là thế này: là yên tâm vì không làm gì sai lầm.

[20:50]Cái này mới là cái giá trị nè. Giá trị của đạo Phật nè. Là chúng ta yên tâm vì mình không làm gì sai lầm. Còn thường á khi làm cái điều gì sai lầm là luôn luôn gây vào tâm chúng ta một cái điều bất an. Đó là cái để ý như vậy. Cái làm sai á luôn luôn nó đưa ra một cái hối hận, à cái bất an. Cái người làm sai á mà không nhận lỗi, không hối hận á thì tạm thời là họ có thể giống như thản nhiên, nhưng mà quả báo về sau thì rất là kinh khủng. Còn cái người làm sai á mà hối hận thì cái tội họ được gột rửa từ từ từ từ liền. Cho nên có lần thầy giảng cái bài hối hận á nhớ không? Trong Tâm lý đạo đức á.

[21:34]Thầy nói cái tâm hối hận rất là quý là vậy đó, vì nó có cái công năng nó làm cho lần lần cho cái tội của mình ở trong tâm được rửa lần, rửa lần. Cái nghiệp đối với chúng sinh có thể còn, có ngày phải trả, nhưng mà cái tội, cái xấu trong tâm nó sẽ được rửa lần, rửa lần bởi cái tâm hối hận. Cho nên cái tâm hối hận rất là quý, nhưng mà hối hận thì cũng là bất an, à cũng là bất an, cũng đang trong giai đoạn bất an. Vì vậy là không làm gì sai lầm thì chúng ta được yên tâm, đỡ phải bất an.

[22:09]Mình biết sám hối chân thành thì tâm cũng sẽ từ từ an trở lại vì do cái xấu nó hết đi. Những cái điều gọi là làm sai lầm là thế này: ví dụ chúng ta hại người, hại người hoặc là vô tình hoặc cố ý làm cho người ta thất điên bát đảo, làm người ta khốn khổ, người ta bị thương tật hoặc là người ta bị chết thì mình bất an dữ lắm. Vô tình á thì nó đỡ bất an hơn, còn đã cố ý rồi thì sau này dằn vò cả đời chịu không nổi, như vậy. Nên hồi nhỏ thầy hay nghe câu nói mẹ thầy, chắc người miền Huế nói, là có nói câu này: "À, chưa đánh thì mặt đỏ như vang, mà đánh rồi mặt vàng như nghệ". Thầy Định Hương nghe câu đó không? Có nghe không? Có phải không?

[22:55]Hình như miền Trung có câu đó. Là để mẹ thầy nói mấy cái người mà gây lộn á, cứ hăm chực chực đánh nhau đó, chưa đánh thì hăng lắm, mà đánh rồi thì sao? Bắt đầu sợ lo, hổng biết cái hậu quả là họ sẽ trả thù, họ đón đường, họ thưa công an hay sao, nghĩa là nhiều chuyện sẽ xảy ra. Mà chính cái đó đó, cái mặt vàng như nghệ đó, tức là cái lo lắng, bất an khi mình đã làm cái điều sai rồi. Ông bà mình ngày xưa nói câu cũng chí lý lắm, ừ, chưa đánh mặt đỏ như vang, đánh rồi mặt vàng như nghệ là vậy. Hoặc là nhiều khi có những cái câu nói mình vô tình thôi, câu nói nhưng vô tình, nhưng mà mình lỡ mình nói làm cho hai bên họ hiểu lầm nhau,

[23:38]họ ghét nhau cả một cái thời gian dài thì chính cái đó cũng làm tâm mình bất an. Nói chung là cái điều gì mà mình làm bất lợi cho người, làm tổn thương con người đều làm tâm mình bất an hết. Do đó là chúng ta tránh những điều đó để cho tâm mình nó yên. Hoặc là chúng ta vi phạm một cái giới điều hay một tiêu chuẩn về tâm lý đạo đức cũng làm tâm mình bất an. Ví dụ như cái người tu là không uống rượu đi, hoặc là cư sĩ mình không uống rượu mà bữa nào đó mình uống chai rượu, bữa nào đó đã quá uống với bạn bè chai rượu rồi cái sau đó nhớ lại mình thấy mình vi phạm một cái giới điều cái làm tâm mình cũng cảm thấy áy náy, bất an là như vậy.

[24:22]Hoặc là vi phạm một cái tiêu chuẩn về tâm lý đạo đức, là ví dụ trong cái tâm lý đạo đức có một cái tâm lý là không có đố kỵ, mà có một lúc mình đã khởi cái tâm đố kỵ với huynh đệ, à khởi tâm đố kỵ mình không muốn cho người ta hay, không muốn cho người ta được vinh quang, à muốn người ta phải thua mình thì cái tâm đó là một cái tâm sai lầm, vi phạm về tâm lý đạo đức. Nên mình khi mình thoát ra được khỏi cái tâm đó rồi mình hối hận, đó là do cái sự vi phạm như vậy, ừ, đó cũng là cái là đã làm điều sai lầm nên bất an. Vì vậy, có một cái lý do để chúng ta yên tâm là không làm gì sai lầm. Thì cũng trong cái phần mà không làm gì sai lầm á, cũng có cái điều này nữa là:

[25:06]đôi lúc cái sự mà chúng ta can đảm cứu người trong cái cơn hoạn nạn thì cũng là một cái điều giúp cho chúng ta yên tâm. Thì lát nữa phần tới thầy sẽ nói điều này. Cái thứ ba nữa của cái yên tâm á là vì đã tạo được nhiều công đức lành.

[25:27]Cái công đức lành nó có cái hay thế này: là khi mà nó chưa tạo thành cái quả báo thì nó đã giữ cho cái tâm chúng ta được bình yên. Hay như vậy đó. Là ví dụ bây giờ mình thấy cái người nghèo khổ, cái mình lấy tiền ra mình chia sẻ với họ. Thì theo cái nhân quả đó, mà mình lấy tiền mình bố thí hoặc mình cúng dường á thì tương lai về sau này mình sẽ có một cái điều may mắn về tiền bạc.

[25:56]May mắn về tiền bạc là tiền bạc sẽ đến với mình dễ dàng trong một lúc nào đó, rồi sau đó hết, hết phước thì thôi. Còn nếu mình thường xuyên bố thí cúng dường thì trong tương lai cái tiền bạc nó đến với mình rất là dễ dàng, thong thả thì đó là cái quả báo của tương lai. Nhưng mà cái quả báo tương lai chưa tới á thì ngay trong hiện tại tự nhiên cái việc mình làm phước đó đó, nó giữ cái tâm mình trong yên, yên bình. Hay như vậy. Nó giữ tâm mình chắc không có bị xao động nhiều. Đây là cái phước rất là nhanh chóng của cái việc làm thiện. Đây là cái chỗ mà trong kinh Nikaya, trong Tăng Chi, có lần Đức Phật nói á là bố thí để trang nghiêm tự tâm là cái chỗ này.

[26:38]Bố thí để trang nghiêm tự tâm. Là không hiểu sao khi mà mình giúp người khác thì quả báo chưa xảy tới nhưng mà cái phước vô hình nó giữ tâm mình cho yên, yên tĩnh lại. Tự nhiên mình không còn những cái đau buồn, xao động vô cớ. Nên có một lần vậy, có một người họ nói tâm họ buồn thảm, xao động, giờ làm cách nào cho hết? Thầy khuyên họ là cứ đi làm phước, đi giúp người bố thí, cái tự nhiên sẽ yên. Thầy cũng không hiểu là họ có nghe lời thầy hay không, nhưng mà trên nguyên tắc, trên công thức của nhân quả và tâm lý thì đây là một điều có thật. Nên cái công đức lành giữ cho tâm mình được yên trở lại.

[27:19]Mà cái việc giúp người á thì có nhiều cái để giúp, thầy nói phớt thôi. Ví dụ là: giúp người qua cái khó khăn, lúc họ đang ngặt nghèo, mình bố thí, mình san sẻ, mình giúp cái gì đó làm cho họ qua được cái lúc mà đói kém, thiếu, hay là vất vả nào đó, vân vân. Hoặc là mình giúp họ ổn định được cuộc sống. Từ nào giờ họ hay vất vả, bấp bênh, thế mình đã tạo điều kiện cho họ có công ăn việc làm, có nhà cửa để ở gì đó, vân vân thì đó gọi là giúp người ổn định cuộc sống. Hoặc là mình giúp người biết Phật pháp. Từ cái người chưa biết Phật pháp lung tung hết, làm gì không biết tội, biết phước gì hết, bây giờ bắt đầu mình giúp cho

[27:58]họ biết là hễ làm điều này là tội, làm điều kia là phước để họ quyết định họ chọn cái hành động cho đứng đắn thì gọi là chúng ta cũng tạo được công đức lành. Mà công đức lành này mới vĩ đại. Cái mà giúp người mà biết Phật pháp á mới là vĩ đại. Mà trong cái biết Phật pháp á, cái quan trọng là biết tội phước, thế nào là tội và thế nào là phước. Đây là cái điều rất là quan trọng. Chứ thường người đời họ làm họ không biết tội phước, thấy đáng thương lắm, đáng thương. Ví dụ nhiều khi mình thấy như thế này, thầy nghe kể chuyện thơ á, đi làm trên này vừa về tới nhà thì dưới đó bạn bè đã dọn sẵn tiệc nhậu rồi kéo nhậu tới khuya.

[28:36]Thì những người vậy họ nghĩ là vui chơi nhưng họ đâu biết đó là tội. Vợ con họ rất là phiền, tốn tiền, tốn bạc, tốn thời gian. Đáng lẽ cái thời gian đó dùng để tu tập làm điều lành thì thời gian đó họ phung phí trong cái nhậu nhẹt. Thành thử sau này họ không còn thời gian để sống nữa. Đó là lý do tại sao người ta chết yểu. Chết yểu vì cái thời gian để sống trên đời mình xài tầm bậy thì trời đất không có cho mình thời gian để sống nữa. Một trong những lý do để chúng ta thọ hay yểu cũng là lý do cũng làm cái nữa là chúng ta sử dụng thời gian sống của mình như thế nào nữa. Cái người mà sử dụng thời gian sống hợp lý,

[29:13]đúng, chặt chẽ thì thường được sống lâu. Còn người nào phung phí cái thời gian sống của mình, tức là dùng cái thời gian sống làm chuyện tào lao, bậy bạ thì trời đất không cho sống nữa. Cái nhân quả nó có nữa. Cho nên vì vậy, khi mà mình cho người ta biết Phật pháp, tội là gì, phước là gì, cái người ta tự giữ lấy người ta trong cái điều đúng thì mình cũng được phước và cái phước đó cũng vậy, giữ cho tâm mình rất là yên. Đó, đây là một điều điều lành. Một điều nữa, điều thứ tư nữa là yên tâm vì chúng ta đã hoàn thành được bổn phận. Trong cái cuộc sống này chúng ta có nhiều bổn phận lắm. Cái bổn phận đối với đời nó là cái nợ của chúng ta đối với cuộc đời này.

[29:56]Cái nợ trước hết là đối với gia đình, đối với đất nước, đối với xã hội, đối với cái công sở mình làm. Mà thường là cái trách nhiệm nặng là hai cái chính trước mắt chúng ta thấy là gia đình và cái sở làm. Đó là hai cái trách nhiệm mà buộc chúng ta phải hoàn thành trước mắt. Còn những cái xa hơn gián tiếp như là đất nước quê hương, đạo pháp á, coi vậy chứ vẫn là đứng gián tiếp ra xa xa một chút. Đây thầy nói người thế gian á. Còn người tu thì cái bổn phận mà trực tiếp chúng ta phải hoàn thành là đối với ai? Đối với... đối với chùa thôi. Tại nếu mà chúng ta hoàn thành bổn phận đối với chùa thì tức là mình đã lo cho Phật pháp, tức là mình đã lo cho chúng sinh.

[30:38]Còn người đời á thì có hai cái bổn phận nặng là một là với gia đình, hai là đối với sở làm. Tại đối với gia đình là bởi vì sao? Bởi vì gia đình là một cái tổ ấm chặt chẽ liên quan nhau, sống chết cùng nhau, nên phải lo cho nhau. Còn đối với sở làm nếu mình không lo toàn bổn phận, chu toàn bổn phận thì sao? Thì... thì... thì mất việc. Mà mất việc tức là gia đình mình đói, cho nên cái bổn phận đối với sở làm và đối với gia đình nó liên quan chặt chẽ với nhau. Chặt chẽ mà cái điều đó nó đè nặng trong tâm mình dữ lắm. Nhưng mà tuy nhiên, cái người Phật tử biết đạo thì khi mình làm việc ở sở làm thì mình lo chu toàn công việc một cách

[31:19]tốt đẹp thì để cho nó làm đẹp lòng, làm được việc, làm cho mình cũng có phước nữa. Nên cái người Phật tử thường là vậy đó, thường cố gắng làm cho được việc ở nơi cái sở làm của mình. Vừa rồi thầy có gặp một anh Phật tử ở bên Pháp về. Thì anh rất là ngoan đạo, anh mới kể chuyện rằng là khi anh làm trong cái sở làm của cái người chủ là người Pháp thì người chủ này rất là thích. Bởi vì sao? Bởi vì anh làm theo tinh thần của đạo Phật là làm cho hết việc, làm tận tình, làm không có phân biệt là cái đó của chủ mà cứ nghĩ như là của mình, hễ bổn phận cứ làm cho hoàn thành. Chính vì cái thái độ làm việc tận tụy,

[32:01]tốt đẹp đó mà cái người chủ người Pháp rất là tin cậy. Họ sẵn sàng sa thải cái người đồng bào của họ là cái người là người Pháp, nhưng mà luôn luôn giữ anh lại để làm mặc dù anh là người Việt Nam. Chúng ta thấy ở đây là cái đạo lý, cái đạo đức nó đã thắng được cái tinh thần chủng tộc. Chúng ta thấy vậy, đạo lý, đạo đức nó đã thắng. Mà cũng là cái tốt đẹp khi chúng ta hiểu được cái đạo lý gọi là hoàn thành bổn phận. Mà khi hoàn thành bổn phận như vậy chúng ta giống như trả được cái món nợ đối với cái người thân trong gia đình mình, đối với cái sở làm của mình, làm cho tâm mình cũng yên nữa. Còn cái người mà tránh né cái trách nhiệm với gia đình,

[32:45]ví dụ thay vì phải lo cho vợ, cho con mình, cho chồng mình thì luôn luôn tránh tránh rồi tìm vui bên ngoài chơi, rồi con học hành sao không biết, vợ mình vui buồn sao không biết, không quan tâm, thì người đó sẽ chuẩn bị sau này sẽ bất an lớn. Còn ví dụ như mình làm trong sở làm vậy, mà cứ tránh nặng tìm nhẹ, là thích làm cái cho không hết giờ, không cần phải biết việc xong hay xong, ai lo lo, còn mình chỉ làm cho hết giờ, thì thấy thì khỏe nhưng về sau bất an là bởi vì sao? Bởi vì phước hết rồi mất việc, nó là như vậy. Cho nên cái việc mà chúng ta cố gắng hoàn thành cái bổn phận của mình cũng là một điều làm cho chúng ta được yên tâm.

[33:28]Còn ở trong chùa cũng vậy, trong chùa thì là một cái nơi phước điền để cho chúng ta công quả. Chúng ta về đây mình tu hành, nương tựa với nhau mà tu, nhưng mà chùa cũng là một cái ruộng phước. Tất cả huynh đệ chúng ta đều là những người tu, đều là những người tương lai sẽ là làm thánh. Bây giờ còn hơi gây lộn chút xíu vậy, nhưng mà tương lai coi vậy chứ cũng làm thánh hết trơn à, không sao. Cho nên chúng ta có công quả mà chúng ta công quả cho chùa, công quả cho huynh đệ, tức là chúng ta cúng dường cho những bậc thánh tương lai, mà mặc dù đang là những người gây lộn hiện tại. Đó, cũng không sao hết, nên rất là có phước.

[34:09]Nên những cái việc gì mà đại chúng đã giao cho mình mà mình hoàn thành một cách tốt đẹp thì cũng là chúng ta có cái phước, rồi cũng làm được tâm mình yên như vậy. Một cái điều nữa để gọi là tâm chúng ta yên là thế này, là chúng ta yên tâm vì giúp được người trong cảnh khốn cùng, nguy hiểm. Cái chỗ này cái phước lớn á. Ví dụ như vầy nè, ví dụ như là mình giúp cái người nghèo đi qua cái cảnh túng thiếu khó khăn thì nó có cái giá trị của nó, là phước đó có vẻ như nhỏ nhỏ, dài dài. Nhưng mà nếu mình gặp cái người đang ở trong căn nhà bị cháy á mà mình tìm cách mình dập tắt cái đám lửa gấp đi để đừng cho người ta

[34:53]chết, hoặc là lúc đó mình tạt nước vô người mình cho ướt, mình quấn cái khăn ướt che người mình rồi mình lao vào đống lửa, mình bồng người ta chạy ra, cứu được mạng người ta trong cơn nguy hiểm, phước lớn, mà làm cái tâm mình nó yên cũng phải 5, 10 năm vậy, hay vậy. Thì nó yên chứ chưa nói tới cái định nha, tới cái định thì lát thầy nói lại. Nên cái mà cứu người trong cái cơn hoạn nạn, nguy cấp được phước rất lớn. Hoặc là ví dụ mình thấy người chìm sông, chìm sông thì mình tìm cách vớt người ta lên, nhưng mà quan trọng phải biết bơi giùm chút nha. Nếu không biết bơi á thì phải la cho lớn, lấy cây, lấy đồ, lấy phao đồ quăng ném xuống cho người ta

[35:34]chụp, chứ đừng có nghe thầy giảng rồi không biết bơi nhào xuống ùm cái rồi cái thêm được mạng người nữa cái ai hỏi sao nói: "Trước khi chết mới mở miệng nói tại ông thầy Chân Quang ổng kêu thấy chìm sông nhảy xuống cứu, rồi cái nhắm mắt tắt hơi đi luôn." là cái kỳ lắm á. Hoặc là nói chung là người ta trong cái cảnh nguy hiểm mà mình giúp người ta được thì phước lớn. Nên trong nhà Nho có câu là: "Kiến nghĩa bất vi vô dõng giả", thấy việc nghĩa mà không làm không phải là người dũng. Tức là ý khuyến khích rằng khi chúng ta thấy những điều nghĩa, những cái điều mà cứu giúp người trong cơn hoạn nạn, khốn khó mình phải làm.

[36:13]Thì đó là cái dũng. Thì dĩ nhiên làm cái này nó phải đòi hỏi cái can đảm, cái dũng lực. Nhưng mà không ngờ nó làm cái phước lớn làm cho tâm chúng ta yên được một thời gian rất là lâu. Hết cái phước đó rồi đó, bắt đầu tâm bắt đầu xao động trở lại, lại phải tìm việc phước khác mà làm tiếp. Còn nếu cái người mà biết làm phước hoài, làm phước hoài thì tâm cứ yên hoài, yên hoài.

[36:35]Rồi nó có cái này nữa, có những chuyện đại nghĩa, những cái nghĩa lớn mà khi chúng ta bắt tay vào làm á chúng ta phải bận tâm, lo lắng hết sức vậy đó. Là ví dụ như là lúc đất nước đang bị ngoại xâm. À, thế là từ vua cho tới quan tới dân đều phải bận tâm mà lo đối phó với ngoại xâm, thì bất an không? Rất là bất an, phải không? Ví dụ bây giờ nói là giặc Mông Cổ qua đánh đi thì từ vua quan cho tới thứ dân phải đoàn kết một lòng, phải ngày đêm mà suy nghĩ nát óc để tìm cái kế mà chặn đứng quân địch, bởi vì địch quá mạnh, địch quá mạnh. Địch quá mạnh là một cái người lính của Mông Cổ ngồi trên lưng

[37:19]ngựa có thể giết được 50 người, 50 người mà 50 người lính á. Còn nếu mà gặp dân thường thì họ giết luôn một người họ giết luôn mấy ngàn người. Còn mà đánh nhau với lính bình thường họ có thể đánh được, thắng được 5 người lính đối phương, có thể thắng được 10 người lính đối phương, thắng được 50 người lính đối phương. Nghĩa là cái mức độ thiện chiến của người lính Mông Cổ khủng khiếp như vậy. Cho nên từ những bộ tộc rất nhỏ mà họ chiếm gần hết thế giới. Khi cha ông chúng ta đối diện với kẻ thù mà hung hãn, dữ dội vậy, cha ông chúng ta cũng phải ngày đêm nát óc. Cái nát óc đó gọi là bất an, nhưng mà bất an vì cái chuyện đại nghĩa.

[37:58]Thì có cái hay thế này, đối với chuyện đại nghĩa đó mà khi chúng ta thực hiện xong rồi đó thì sau này cái tâm rất là an. À, lúc đó bất an nhưng về sau thì cực kỳ là được yên tâm. Còn cái người ngược lại thấy cái chuyện nghĩa đó mà trốn, trốn, thấy đất nước nguy hiểm, gian nguy, dân tình khốn khó, bị đồng bào bị giết chóc, trốn luôn tuốt vô núi ở ẩn luôn, thì người đó được yên không? Yên không? Yên, lúc đó rất là yên, nhưng quả báo chờ phía sau á, một lúc nào đó sẽ rơi vào cái cảnh mình làm bậy để rồi bất an cả một đời, cả nhiều kiếp sau nữa. Cho nên đây là cái chỗ mà nếu người không hiểu á thì sẽ hiểu sai.

[38:43]Nói tại sao tu theo đạo Phật rồi còn vướng bận vào chuyện hồng trần? Nhưng mà không ngờ là cái chuyện nghĩa lớn, việc đại nghĩa mà không làm á, không chịu bận tâm để làm á thì sau này lãnh quả báo thê thảm, còn cứ bận tâm mà làm á thì cái phước lành về sau sẽ được tâm rất là yên. Đây là điều mà chỉ có nhân quả mới giải thích. Còn cái người mà hiểu đạo sơ sơ là sẽ hiểu lầm á. Hiểu đạo sơ sơ cứ tưởng là việc gì cũng bỏ trôi hết, đừng làm gì hết để cho tâm yên liền, đi vào vô tâm liền, thì người này hiểu nhân quả không sâu sắc. Cũng như vậy, đối với chuyện Phật pháp cũng vậy nữa. Ví dụ như Phật pháp là chân lý cho loài người. Ừm.

[39:25]Đó là ngày hôm nay cái người trí thức trên thế giới đều công nhận đạo Phật rất là là đẹp, đúng. Và họ lần lần họ hướng về để tìm hiểu đạo Phật, tu tập theo đạo Phật. Nhưng mà tuy nhiên, là có những lúc là đạo Phật bị những thế lực bên ngoài tàn phá, phá hoại, gây chia rẽ. Ừm. Họ làm cho Tăng Ni phải chống đối với nhau, họ đàn áp, họ ngăn cản, họ cầm tù, họ giết chóc. À như là chúng ta đã từng bị Hồi giáo tiêu diệt, vân vân. Như vậy, rồi chúng ta bị những cái thế lực của ngoại đạo họ luồn vào trong đạo Phật một cách bí mật để họ xúi Tăng Ni, Phật tử chống đối lẫn nhau, người này cứ chống người kia, làm cho đạo Phật bị chia rẽ và yếu đi.

[40:14]Cái kế ly gián của họ và đạo Phật chúng ta hiện nay, hiện nay đang rơi đúng vào cái kế ly gián của người ngoài. Chúng ta đang bị rơi đúng vào. Chúng ta cứ đi một vòng từ Nam đến Bắc chùa này qua chùa kia thì chúng ta sẽ nghe không dưới 100 cái câu chuyện mà của thầy này nói xấu thầy kia, không dưới. Đây là điều đau lòng trong đạo Phật. Chúng ta rơi đúng vào cái kế ly gián của địch mà không hay, không hay. Nên đạo Phật qua nhiều lúc đã có những thời gian bị nguy khốn, nguy khốn. Mà nếu trong những lúc đó người nào á mà tận lực, cực khổ, lo lắng để mà giúp cho đạo Phật vượt qua cái cơn sóng gió đó, dựng lại cho Phật pháp được hưng thịnh

[41:02]thì lúc mà làm điều đó cái người này bận tâm, lo lắng, giống như bất an. Nhưng mà cái phước lành để được cái tâm an lành về sau lại rất là lớn, rất là yên, có thể vào được định luôn. Ừm. Còn cái người thấy Phật pháp nhiễu nhương mà tránh né, tìm cái an cho riêng mình thì người này lúc đó được yên đó, lúc đó được yên đó. Nhưng về lâu về dài thì đến lúc nào đó họ sẽ rơi vào những cái lỗi lầm rất là nặng để bị bất an. Đó là chưa nói quả báo, chỉ làm sai lầm thôi là tâm đã bất an rồi. Chứ còn quả báo tới thì nhiều cái thê thảm hơn nữa. Đó. Đó là cái mà chúng ta nói á là đối với những chuyện nghĩa lớn,

[41:48]những chuyện đại nghĩa của đạo pháp, của dân tộc mà nếu chúng ta chấp nhận cái bận tâm để mình lo lắng mình xây dựng thì sau này chúng ta được cái tâm yên lành rất là vững vàng, rất là lớn.

[42:04]Có những kẻ gọi là họ theo đuổi cái mục tiêu của họ, cái tham vọng của họ, cái đường lối của tôn giáo của họ, họ hay đem bom đi khủng bố và họ cho đó là để họ đạt được những cái lý tưởng gì đó của họ. Để họ xây dựng cái đạo của họ hay cái đường lối chính trị của họ bằng cách là cứ đem bom đánh sập cái nhà này, giết hại được nhiều người kia để gây cái tiếng vang, để họ muốn cho thế giới biết đến mình bằng cách giết nhiều người. Thì báo đăng tin ra rồi họ đứng ra họ nhận, họ nói: "Ờ, cái nhóm của chúng tôi vừa mới đánh bom giết 100 người đó đó". Thì dĩ nhiên họ loan tin thôi chứ họ không ra mặt.

[42:41]Nhưng mà làm cho thế giới từ đó biết: "À, có cái nhóm khủng bố đó rất là kinh sợ". Thì họ tự giới thiệu họ với thế giới bằng cách gây khủng bố giết nhiều người. Thì không có cái tội nào nặng bằng cái tội khủng bố kiểu đó hết trơn. Vì sao vậy? Bởi vì một người một người mà chết á, thì bên cạnh người đó còn có bao nhiêu người thân thuộc, gia đình, vợ con nữa. Chúng ta thấy một người chết chứ biết bao nhiêu cái tấm lòng tan nát, biết bao nhiêu cõi lòng tan nát, biết bao nhiêu giọt nước mắt phải rơi. Mà đi gây khủng bố nổ ầm một cái nhiều khi chết 10 người, 20 người, có khi chết mấy trăm người, có khi chết cả ngàn người.

[43:20]Thì chúng ta biết, biết bao nhiêu cái trái tim tan nát, biết bao nhiêu giọt nước mắt phải rơi. Mà làm cho người khác đau khổ, bất an như vậy, nhiều người như vậy thì những kẻ khủng bố vậy quả báo chờ đợi cho họ là ở dưới địa ngục. Nhưng mà họ không hiểu, họ cứ tưởng họ gây khủng bố như vậy họ lại được lên thiên đường, rất là đáng thương. Là chúng ta chưa có ai mạnh dạn giải thích cho những người khủng bố như thế hiểu cái nhân quả để họ tránh, họ đừng làm cái điều ngu xuẩn và độc ác như thế nữa. Thấy không? Cái khủng bố là cái tội lỗi lớn, bởi vì gây bất an quá nặng. Chúng ta cũng cẩn thận cái lời nói của mình. Vì sao vậy?

[43:59]Bởi vì mình nói bậy cái làm người ta bất an liền. Nói bậy làm người ta bất an, nói bậy mình xúc phạm người ta làm người ta bất an liền. Nên đây là điều chúng ta cẩn thận. Nay thầy không phân tích nhiều bởi vì đã nói nhiều trong những lần khác. Trong số những điều làm cho chúng ta yên tâm á, có một yếu tố này nữa là sự có mặt của những vị thánh làm chúng ta yên tâm tin tưởng. Ví dụ như vào thời Đức Phật thì có cái sự hiện diện của Đức Phật như là một cái bóng mát cho nên những người đệ tử Phật gồm cả Tăng, Ni, cả Phật tử, họ yên tâm ghê lắm. Tại họ biết là có một Đức Phật, một Đấng Giác Ngộ tuyệt đối như thế đang hiện

[44:39]diện giữa cuộc đời, họ cứ yên tâm nương tựa vào đường lối của Ngài, lời dạy của Ngài mà sống cho tốt, tu cho tốt rồi mọi việc sẽ tốt, đạo quả sẽ đến. Nên họ yên tâm vì có cái vị thánh đứng ở chỗ đó, đứng sừng sững giữa cuộc đời, làm cái bóng mát che chở, làm cái ngọn núi, một chỗ dựa cho mọi người. Rồi sau khi Đức Phật nhập diệt, thì sau này thỉnh thoảng chúng ta cũng có những vị thánh nổi tiếng xuất hiện cũng đem lại cái sự ấm áp như thế, cũng đem lại cái niềm tin về chỗ dựa như thế cho cuộc đời. Cho nên chúng ta thấy khi một vị mà tu hành mà tới mức độ đắc đạo rồi có thể đem cái năng lực của mình để giáo

[45:21]hóa chúng sinh cũng đều công đức rất là lớn. Là bởi vì sao? Bởi vì làm cho rất nhiều người có cái niềm tin là tâm được yên ổn. Đó, làm cho nhiều người niềm tin được yên ổn. Đó là cái cái công đức của những vị thánh. Nên những người mà thực hiện được cái chân lý, có cái sự chứng ngộ một phần nào hay toàn phần là đều là cái chỗ dựa làm cho chúng sinh yên tâm, công đức rất là lớn. Ở đây á, thầy nói hồi nãy thầy nói yên tâm mà chưa nói vô tâm, vậy giữa yên tâm và vô tâm nó liên quan như thế nào? Ai biết? Mối liên quan giữa yên tâm và vô tâm.

[46:11]Thôi tốt, để đây nói lại chỗ này chút xíu. Nó gần tới rồi đó. Tức là cái người được cái phước yên tâm vì đã tạo nhiều công đức bây giờ kết hợp với công phu thiền định thì sẽ Nhưng mà để thầy thêm chút xíu. Vậy thiền định là cái gì mà nó làm cho cái yên tâm thành vô tâm?

[46:33]Thiền định là gì để làm cho yên tâm thành vô tâm? Thầy muốn có cái ví dụ. Ví dụ thế này: Ví dụ như mình có a có cát, ha? Cát, một cái đống cát mình nằm ở đó. Thì cái cát á nó có cứng không? Nó không cứng lắm, phải không? Bởi vì gió thổi hoặc là mình giẫm lên có thể nó xê xê xê xê được. Nhưng mà tạm thời nó nằm yên ở đó thì cũng gọi là cũng gọi là yên. Nhưng muốn cho nó cứng thì phải làm sao? Phải kết dính nó lại bằng xi măng. Thì thiền định tức là cái đó. Thiền định tức là kết dính lại những cái điều yên tâm trong lòng chúng ta thành cái vô tâm, thành cái sức định. Thiền định chỉ là như vậy thôi.

[47:19]Nghĩa là mình có cát rồi á, mình mới nén lại để thành cái khối đá được, miếng gạch được. Còn nếu mình không có cát, mình nén lại nó được gì không? Được gì? Không có gì hết. Hiểu ra chưa? Hiểu ra chưa? Nghĩa là phải có cát á, mình mới dùng xi măng của thiền định mình kết dính lại. Còn nếu không có cát thì mình không kết dính được, phải không? Chỉ thiền định không mình không nén cái gì lại được hết. Nghĩa là sao? Chúng ta phải có yên tâm, có cái phước của sự yên tâm rồi mình mới dùng cái thiền định như là cái máy ép á, ép lại, ép cái yên tâm lại thành ra một cục vô tâm. Nghĩa là 10 cái yên tâm mình nén lại thành một cục vô tâm.

[48:08]Nghĩa là 100 cục yên tâm mình nén lại thành 10 cục vô tâm. Đó công thức nó vậy đó. Công thức này thì thầy đoán mò, thầy chưa có tính toán, chưa có đem máy đo đó. Thì sau này ví dụ như 200 năm sau con người họ đem cái toán học vào trong cái tâm linh học, họ tính toán ra được. Họ tính toán ra được, à họ tính ra thế này: phải mức độ nén như thế này cộng với là 25,7 của cái yên tâm nén lại sẽ được 1,26 vô tâm ví dụ vậy. Ví dụ công thức nó phức tạp vậy đó, thầy nói ví dụ vậy. Một ngày nào đó nó sẽ có công thức toán học rắc rối nào đó thầy cũng chả biết được. Nhưng mà giờ thầy tạm thời thầy nói 10 với 1 thôi,

[48:48]là ví dụ như 10 cái cục yên tâm mình nén lại cái thành một cục vô tâm. Nghĩa là làm sao? Nghĩa là mình làm 10 cái điều lành, làm cho 10 người yên tâm, là 10 cái công đức, là 10 cái việc nghĩa, thì mình ngồi mình nén lại mình sẽ vô được một lớp thiền định. Nén lại, nếu có thiền định nén lại. Còn nếu mình không có làm được những công đức, không có tránh điều ác, không có làm điều thiện, nghĩa là mình không có đạt được cái yên tâm, thì khi mình cố gắng mình ngồi thiền, thì cái máy nó có ép á, nó ép lại mà nó không có cái gì để ép lại, thì không có gì, không có kết quả. Cũng giống như à giống như gỗ sấy đi, như mạt cưa vậy.

[49:29]Khi mạt cưa người ta trộn với keo rồi người ta đem vô máy ép lại cái thành ra miếng ván, miếng ván nó cứng, không nhúc nhích nữa. Còn mạt cưa thì nó rời rạc. Thì cũng vậy, mạt cưa ví dụ như là những cái mảng yên tâm của mình. Nhưng mình thêm cái chất keo và máy ép của thiền định vô, chánh niệm chánh định vô, thì nó thành cái tấm ván. Tấm ván là vậy, là cái vô tâm là nó từ cái cái yên tâm là như vậy. Dễ hiểu không? Dễ hiểu ha, đó cái công thức nó là vậy, nó mối liên quan như vậy. Cho nên mình thấy người nào đến với thiền định một cách vội vã mà không có chuẩn bị trước nhiều công hạnh khác, vô là cứ lật đật nén lại, vô là hết tốc lực rồi bắt

[50:07]chân ngồi thiền, ngày đêm ráng nén nén ép ép lại, tới chừng dở cái máy ra không có gì trỏng hết trơn á. Nén hai cái miếng sắt ép lại với nhau dở ra có không khí trỏng không có gì hết. Như vậy không tu tập nhiều công đức lành mà đã vội vã cứ chỉ lo thiền định thì rất là đáng thương. Cho nên ở đây chúng ta vậy, chúng ta vừa ngồi thiền, vừa tạo phước, vừa tập khí công. À nãy khí công á thì nghĩ khí công chắc là cái chất keo á. Thiền định là cái máy ép, khí công là chất keo, mà cái yên tâm chúng ta là mạt cưa, bỏ vô ép lại. Cũng vậy á, nghĩa là cái yên tâm là cát, phải không? Khí công là xi măng, và cái khuôn của chúng ta là thiền định ép lại

[50:47]thành ra những cục gạch táp lô, mình xây nhà chơi, là như vậy.

[50:55]Ở đây chúng ta phân tích vài điểm bên cạnh cái vấn đề yên tâm đó. Hồi nãy chúng ta nói có những vị thánh xuất hiện, có mặt làm cho mọi người yên tâm tin tưởng, cho nên vị thánh, sự hiện diện của vị đó đã là một cái phước lành cho thế gian, mà vị đó cũng được công đức lớn nữa. Do đó thầy nói câu này để khuyến khích mọi người chúng ta ráng tu ráng học là vậy. Chúng ta ráng tu ráng học, mình có cái kết quả gì đó, mình có cái năng lực để mình giáo hóa chúng sinh, mình đem đến cái niềm tin, cái sự yên vui cho nhiều người, làm cho nhiều người được yên tâm, thì công đức của mình rất là lớn. Ráng là như vậy.

[51:33]Một điều chúng ta hiểu nữa: Phật pháp chính là chỗ nương dựa tinh thần của mọi người, chỗ nương dựa rất là chân chính. Thế giới có nhiều tôn giáo, mỗi tôn giáo có một cái quan niệm, cái niềm tin, cái lý thuyết riêng. Nhưng mà khi đem các lý thuyết của các tôn giáo ra đối chiếu, so sánh với nhau từng điểm một từng điểm một, thì chúng ta thấy là có một số tôn giáo họ chỉ là những cái ước đoán, những cái tưởng tượng, những cái thêu dệt, à những cái kết luận vội vã, mà về lâu về dài nó không đem lợi cho cái tín đồ đi theo cái tôn giáo đó. Mà chỉ có đạo Phật chúng ta, từng câu từng chữ của Phật đều xuất phát từ cái trí tuệ, nhìn thấy cái chân lý trong vũ trụ

[52:22]này một cách khách quan, mà đem lại cái tốt đẹp, cái cao cả, cái thanh bình, cái hạnh phúc, cái an vui cho thế gian này. Khi chúng ta đối chiếu, lật ra hết tất cả các tôn giáo để so sánh thì đạo Phật là cái chân lý tuyệt vời nhất. Chúng ta may mắn được là đệ tử Phật, kể ra mình cũng có phước. Chứ nếu không phước, ví dụ mình lọt vào một cái đạo mà giờ này mình đang chuẩn bị cầm bom, cầm súng đi đánh người ta thì thiệt là là kinh hồn. Nhưng mà chúng ta có Phật pháp là chỗ nương dựa, do vậy nên chúng ta có con đường để làm cho tâm mình yên. Nhờ nương tựa với Phật pháp, tin tưởng với Phật pháp mà tâm chúng ta cũng yên ổn.

[53:05]Chứ nếu mình tin theo cái đạo gì đó, tối ngày cứ kích động chống nhau. Thấy ví dụ hết kích động chống nhà nước thì kích động chống cái người thế này, kích động chống người của nhóm kia, là khi mà có chống đối là tâm bất an. Đạo Phật là đạo thanh bình, không có chống, sống hiền lành, như vậy nên tâm mình yên là như vậy. Thì ngược lại, nếu một người tự nhận mình là đạo Phật mà trong tâm mình còn hay có cái chống đối, thì coi chừng mình cũng chuốc lấy cái cái bất an, cái bất an, cũng không hay. Nên vì vậy, khi chúng ta đi đây đi kia mà cứ nghe chống qua chống lại, chúng ta biết người đó tuy mang hình thức đạo Phật

[53:42]nhưng không có cái tinh thần của đạo Phật, bởi vì đạo Phật rất là hiền lành. Đạo Phật hiền lành, tuy là can đảm, dũng cảm nhưng rất là hiền lành, như vậy. Rồi điều này cũng nhắc cho chúng ta một điều nữa, là bởi vì chúng ta biết Phật pháp là chỗ nương dựa tinh thần cho chúng sinh, nên chúng ta luôn cố gắng truyền bá Phật pháp. Tất cả mỗi người trong chúng ta đều phải tự nhận lấy cái trách nhiệm của cuộc đời mình là sẽ đem Phật pháp truyền bá đến cho tất cả mọi người. Làm được mấy người làm, một người chúng ta cũng cố gắng, 10 người cũng cố gắng, trăm người cũng cố gắng, ngàn người cũng cố gắng, miễn làm sao để cho mọi người đều có

[54:24]Phật pháp để nương tựa, tùy theo cái duyên của mình, đó là như vậy.

[54:31]Khi mà nói về vấn đề yên tâm, chúng ta cũng nhắc nhau một cái chuyện này nữa. Là đôi khi chúng ta yên tâm vì những lời hứa hão huyền, thì trước mắt thì yên tâm đó, nhưng về sau sẽ đau khổ. Sẽ đau khổ vì sao? Vì vì sụp đổ, vì thất vọng.

[54:51]À ví dụ, ví dụ như chúng ta gặp một cái người nào đó, họ nói chuyện rất là hay, họ cũng làm được nhiều điều làm cho mình thán phục. Sau đó họ rủ mình là hùn vốn để làm ăn, và họ hứa, đó nhớ hứa, hứa là: "Anh đưa cho tôi 100 triệu, thì tôi bảo đảm với anh chỉ ba tháng sau anh lấy về 50 triệu liền." Mà không có cái đầu tư nào mà lẹ ba tháng mà lời phân nửa vốn 50 triệu hết. Nhưng bởi vì ổng có làm nhiều điều đẹp mắt trước đó, nên mình tin. Thế là mình vì cái lời hứa đó mà mình yên tâm, nhớ yên tâm, bỏ ra đưa ổng 100 triệu. Thì ba tháng sau chuyện gì xảy ra? Không chuyện gì xảy ra hết. Nghĩa là không có triệu nào về hết thì sau đó chuyện gì xảy ra?

[55:37]Mình sẽ đau khổ. Cho nên chúng ta tin vào những lời hứa hão huyền thì trước mắt thì được yên tâm, nhưng về lâu về dài chúng ta sẽ đau khổ. Đó là mình nói cái người bạn lừa đảo thôi, nhưng mình nói tới những vấn đề lớn hơn nữa, về chính trị hoặc về tôn giáo, về triết học, vân vân, thì còn nhiều cái cay đắng hơn nữa. Ví dụ có một người họ tự nhận họ là người đã đắc đạo bằng như Phật, bằng như A La Hán, bằng như các tổ sư, vân vân, ha. Và họ hứa hẹn rằng nếu chúng ta tu theo họ thì chúng ta sẽ được đắc đạo không xa, không lâu. Cho nên hãy đến đây, hãy bỏ hết tất cả, đem hết tài sản nộp vào trong trong cái chùa của họ.

[56:23]Có bao nhiêu đừng tiếc đồng nào hết, bởi vì người nào mà còn giữ lại một đồng, người đó không được đắc đạo. Có đồng nào phải đưa hết thì mới đắc đạo được, bởi vì họ là Phật, họ là thánh, ví dụ vậy. Thì chúng ta tin tưởng vào cái lời hứa hão huyền đó nên mình rất là vui, rất là yên tâm, đem hết tiền bạc giao cho họ. Thì đó cũng là cái yên tâm, nhưng về sau thì sao? Về sau thì tiền thì đã hết, mà đạo thì không không đắc. Lúc đó là khi mình đã thất vọng vì việc tu hành, đòi lại tiền không được, bỏ đi ra ngoài thì lang thang, không còn gì để sống nữa, thì cái đau khổ thật là cực kỳ. Cho nên vì vậy, chúng ta phải cẩn thận đối với những lời hứa gọi là tốt đẹp.

[57:07]Cho nên khi ai hứa hẹn cho chúng ta một cái tương lai tươi sáng thì chúng ta phải hết sức là dè dặt, cẩn thận. Chúng ta biết cái lời hứa đó làm chúng ta yên tâm trước mắt, nhưng có thể sẽ đau khổ lâu dài, sẽ lâu dài. Vừa rồi chúng ta có đặt bài nhạc, cái này không phải là lời hứa mà là một ước mơ: "Ngày nào thế giới chung câu đại đồng". Thì cái đó phải thầy hứa không? Phải không? Thầy không có hứa nha, đừng đổ thừa. Thầy chỉ ước mơ thôi, chứ nói không nói ổng hứa là ổng hứa có ngày thế giới đại đồng á là không có, thầy không có dám hứa. Thầy ước mơ "ngày nào thế giới chung câu đại đồng". Vì sao?

[57:43]Vì lúc đó là hận thù đã hết, nên thương nhau thật lòng. Lát nữa chúng ta sẽ cùng nhau hát cái bài đó để đón mừng cái giao thừa năm mới như vậy. Nhiều việc của cái lời hứa, cả trong chính trị, à trong tôn giáo, trong việc làm ăn, trong đầu tư gì đó vân vân, chúng ta phải hết sức cẩn thận. Vì chúng ta vui vì cái lời hứa là cái đau khổ sẽ chờ chúng ta phía sau. Mà cái người mà họ muốn dụ dỗ mình thì họ hứa ngon ngọt lắm, hứa ngon ngọt lắm. Thường là như vậy. Nên cái người nào mà hứa hẹn chúng ta một cái tương lai tươi sáng, vinh quang chừng nào thì hết 95% đó là người lừa đảo. Hết 95% đó là người lừa đảo.

[58:26]Chúng ta hãy nhớ điều đó. Dù cho người đó hứa chúng ta một sự đắc đạo trong đạo mà hứa nghe chắc ăn lắm thì chúng ta có thể biết ngay ông thầy này 95% lừa đảo. Thầy nói câu này không biết đụng chạm không, không biết có ai lên đây giật chùa cho sập không biết. Nhưng đây là một điều thầy nói không sợ sai. Ví dụ khi mình đến tu với một người nào đó mà họ hứa chắc như đinh đóng cột rằng mình sẽ đắc đạo với họ thì thầy báo trước 95,5% là lừa đảo. Giờ thầy thêm 0,5% á, là thầy nói nhẹ đó, chứ thực sự là 99,5% là lừa đảo. Bởi vì sao vậy? Bởi vì một bậc thánh không bao giờ dám hứa sự đắc đạo với ai hết.

[59:14]Một bậc thánh chỉ dạy cho người ta gieo nhân đúng, còn cái quả nó sẽ đến vào một thời gian bất định. Không dám nói trước, không bao giờ nói trước, không bao giờ. Vì nói trước nó không đến. Ví dụ như một vị đó họ có thần thông, họ nhìn thấy người đệ tử mình ba năm nữa là đắc đạo. Họ thấy, họ kêu người đệ tử lại nói: "Thầy cho con biết ba năm nữa con đắc đạo". Câu đó nói ra rồi thì 30 năm sau chưa đắc đạo.

[59:45]Bởi vì sao vậy? Vì, vì gì? Kiêu mạn. Đó, kiêu mạn. Lúc đó mình chưa đắc đạo mà ngồi cứ tưởng tượng ba năm nữa mình đắc đạo rồi mình sẽ thế này, sẽ thế kia đó, cái bay hết phước luôn. Thành thử 30 năm sau không đắc đạo. Nên chúng ta nhớ một lý do đó. Một bậc thánh, dù thấy trước người đệ tử mình đắc đạo, vẫn không bao giờ hé miệng nói. Còn cái người nào mà mình mới đến tu đã hứa chắc như đinh đóng cột mình sẽ đắc đạo thì 95,5% là lừa đảo. Vì vậy, cái lời hứa trong đạo mà vinh quang, tươi sáng chừng nào, chúng ta phải dè dặt chừng ấy. Còn cái người nào mà không hứa hẹn chúng ta nhiều, chỉ hăm dọa, đe dọa thôi, chỉ đưa ra những cái khổ để

[1:00:29]hù mình, coi chừng đó là người hướng dẫn chân chính. Coi chừng đó là người hướng dẫn chân chính. Thầy nhớ ở trong cái câu chuyện Góp nhặt cát đá, à có một chàng trai đó, con của một vị kiếm sư, cũng đã lĩnh hội được kiếm nhưng mà nghe tới danh của một cái vị kiếm sư khác nổi tiếng nhất của Nhật Bản, nên anh đã tìm đến để xin học. Thì anh mới hỏi là: "Thưa thầy, như thầy nhìn con như vậy, con học sẽ trong bao lâu?". Thì ông thầy nói: "Cái tướng anh chắc khoảng 10 năm". Cái anh mới sốt ruột, anh nói: "Thưa thầy, là con còn cha già phải phụng dưỡng thì con sẽ hết sức cố gắng thì sẽ bao lâu?". Nói: "Vậy hả?

[1:01:08]Vậy thì 20 năm". Nghĩa là càng hết sức cố gắng thì càng là 20 năm, càng lâu ra. Cái ổng, ổng nói: "Sao vậy?". - "Ờ, anh là đồ ngu. Càng nóng tính thì chả học được". Cái anh hiểu ra, cái anh bỏ liền, không thèm tính thời gian nữa. Ông thầy cũng không thèm nói tới, tức là ông thầy không hề hứa hẹn đó. Ông thầy chỉ hù thôi. Nói: "Cái ngữ của anh mà càng nóng tánh thì học sao được mà học". Đó, không hề hứa hẹn, chỉ la, chỉ rầy thôi. Thế là cái người đó từ đó không có đòi hỏi dạy nữa. Ổng chỉ bắt đi nấu cơm rồi xách nước này kia. Bắt đầu ổng thấy người này quên cái chuyện học kiếm rồi, phải quên cái chuyện học kiếm rồi bắt đầu ổng mới dạy.

[1:01:46]Mà ổng dạy cách này, không biết có ai nhớ không ta? Nhớ sao?

[1:01:57]Đúng, đó là cái bài học đầu tiên. Dạy gì đó vậy?

[1:02:03]Có học lỏm ở đâu không mà nói đúng vậy ta? Đó, cái đầu tiên ông thầy ổng dạy không dạy chiêu thức mà dạy cảnh giác chứ không phải tỉnh giác. Nghĩa là lúc nào thí dụ như ừ đang ngồi loay hoay nhưng mà cái tâm lúc nào cũng để ý chung quanh, coi ai sắp quánh mình, hễ có quánh thì nhúc nhích liền. Mà chính cái cảnh giác đó nó tạo thành thân và tâm, thân và tâm thành một cái khí lực. Chính cái cảnh giác thường xuyên đó là cái bước đầu của học võ thuật và khí công. Còn trong thiền định mình thì gọi là tỉnh giác. Tức là mình không cảnh giác, không coi chừng có ai đánh mình hay không, mà chỉ coi chừng cái gì?

[1:02:41]Coi chừng ai? Coi chừng, coi chừng vọng tưởng. À. Cái cảnh giác trong võ học thì lúc nào cũng cảnh giác để ý bên ngoài coi có ai bất ngờ xuất hiện hay không, người đó sẽ thành cao thủ. Nếu luyện được cái cảnh giác đó thường xuyên sẽ thành cao thủ. Còn mình tỉnh giác trong thiền lúc nào cũng coi chừng có, có vọng tưởng. Đó, hai cái khác nhau. Thì ở đây vậy. Ở đây là ông thầy đó ổng không có hứa hẹn nhiều, nhưng mà ổng dạy rất căn bản. Về sau cái người, anh chàng kiếm sĩ đó trở thành cái một kiếm sĩ giỏi nhất nước Nhật. Trong truyện ghi như vậy, mình không biết thực hư như thế nào. Nhưng đó là cái người mà chân chính thì lại không hứa hẹn nhiều.

[1:03:22]Còn người hứa hẹn nhiều thì thường là lừa đảo. Ở đây là thầy muốn nói câu này hơi nặng là để cảnh giác mọi người từ đây mình đi nơi này nơi kia mình học đạo thì hãy nhớ lời hôm nay mà thầy nói. Phải không? Ví dụ như mình đến nơi nào đó, ví dụ mình ở Phật Quang lâu quá đó, mình dòm thấy mấy mặt mốc của ông thầy chán quá rồi, không còn gì nữa, cái mình đi kiếm nơi nào. Mình đến gặp ông nào đó mà ổng hứa: "Ôi, Phật Quang nhằm gì. Về đây tu hai năm đắc đạo", thì trốn cho nó đi khỏi giùm thầy. À, mà đến gặp ông khác, ổng không hề nói hai năm đắc đạo mà ổng chỉ nói rằng: "Ngươi ở lại đây ngươi tu vô lượng kiếp,

[1:03:57]đừng có tính tới thời gian", thì hãy ở lại với ông đó để tu. Đúng, ông đó nói là chính xác.

[1:04:05]Còn tu đây bao lâu đắc đạo? Tu đây bao lâu?

[1:04:13]Ai mà nói chính xác được con số đó, đó là người lừa đảo.

[1:04:20]Có những cái cái đe dọa mà gây sợ hãi cho con người. Ví dụ như ví dụ chúng ta gặp cái người ăn cướp, họ hăm dọa là họ sẽ giết mình để họ lấy tiền, cái đe dọa nó làm cho bất an. Hoặc là đối với vận mệnh của dân tộc mà đứng trước cái họa ngoại xâm, là có một cái nước nào đó họ muốn đem quân của họ đánh, làm cho cả đất nước bất an. Hoặc là vận mệnh của Phật pháp gặp cái lúc mà không còn người lãnh đạo tốt, Tăng đoàn chia rẽ tan nát hết, nghĩa là Tăng Ni không còn đạo đức, Phật tử mất hết niềm tin thì nguy cơ đó cũng làm cho chúng ta, những người mà có lòng, bất an. Đó, thì đó là những điều mà gọi là bất an trong cuộc

[1:05:00]sống, những đe dọa mà gây nên sợ hãi và bất an. Thì trong những trường hợp mà chúng ta gặp như vậy đó, chúng ta phải giữ vững cái đạo lý. Lúc nào cũng giữ vững đạo lý, đặt niềm tin vững chắc nơi đạo lý, rồi từ nơi đạo lý này chúng ta sẽ làm từng bước từng bước, tu từng bước từng bước để lấy lại. Ví dụ có người đe dọa mạng sống mình thì mình phải nghĩ một điều là mọi chuyện có nhân quả. Họ giết được mình hay không giết được mình có nhân quả và thân này trước sau cũng chết, nghĩa là mình giữ cái đạo lý đó rồi cái mình bớt bất an, phải không? Đó. Hoặc ví dụ như trước cái họa ngoại xâm đó thì mình nói thôi thì phải

[1:05:35]vì đất nước rồi cái người mà thanh niên thì phải chấp nhận lên đường để mà bảo vệ Tổ quốc, thì chấp nhận gian khó, chấp nhận nguy hiểm, chấp nhận bất an để thực hiện cái việc đại nghĩa đó trước. Hoặc là đối trước việc Phật pháp mà bị nguy cơ tan nát, chia rẽ, suy đồi thì mình chấp nhận cái bất an để mà dựng lại từ cái giáo lý căn bản lại để mà xây dựng lại Phật pháp. Đó, chúng ta nhớ giữ vững đạo lý sẽ giúp chúng ta vượt qua được những cái đe dọa mà lý ra làm chúng ta phải sợ hãi. Hôm nay là cuối năm, thầy cũng không muốn lải nhải nói nhiều, sợ mọi người ngồi nghe mà bất an á, nên thầy phải kết thúc sớm

[1:06:15]để chúng ta sẽ ra sân mà chơi với nhau để đón giao thừa. Nhưng mà trước khi kết thúc bài nói chuyện này, thầy có một cái lời chúc cuối năm, ngày mai thầy sẽ chúc cái lời chúc đầu năm, giờ chúc cuối năm. Lời chúc cuối năm là: Chúc tất cả chúng ta từ đây cho tới hết năm, ha, mọi người sẽ được yên tâm và vô tâm từ đây cho tới hết năm. Nói nghe dễ sợ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Dạ bạch thầy, con xin có câu hỏi chút xíu ạ. Như chỗ thầy vừa dạy là ở một vị nào mà hứa hẹn cái thời gian mà đắc đạo thì cái điều đó không nên tin. Thế thì như nếu như có người hỏi rằng cái hình ảnh của Bồ Tát Thường Bất

[1:07:02]Khinh trong kinh Pháp Hoa luôn luôn cung kính đối với mọi người, nói: "Thưa quý ngài, tôi không dám xem thường quý ngài, vì tất cả đều sẽ thành Phật", thì cái điều này mình sẽ giải thích như thế nào ạ? Ngài đâu có nói thời gian đâu. Chừng nào mà ngài nói là: "Tôi không dám cung kính các ngài vì năm kiếp sau ngài sẽ thành Phật", thì mình nói ngài lừa đảo liền. Nhưng mà ổng đâu có nói lúc nào đâu, phải không? Đâu có lừa đảo.

[1:07:30]Ai hỏi gì nữa không? Thôi mình nghỉ ha. Đứng lên mình hồi hướng rồi mình bày ra sân. Sướng. Nguyện pháp giới chúng sanh

[1:07:47]Cùng tinh tấn tu hành Thoát chốn ngã vô minh

[1:08:01]Đồng viên thành Phật đạo.

[1:08:31]Ngoài trời hoa bay bay,

[1:08:46]mịt mù sương khói giăng.

[1:08:53]Lũ chim líu lo,

[1:09:01]người ngồi lắng nghe kinh.

[1:09:08]Trầm lắng nghe trong ta,

[1:09:15]từng giọt mưa long lanh,

[1:09:23]từng dòng suối róc rách, từng giọt nắng trong ngần.

[1:09:34]Ngoài trời hoa rơi rơi,

[1:09:41]mịt mù đầy sương khói.

[1:09:49]Trầm lắng nghe trong ta, nghe trong ta điều nhiệm mầu. Ngoài trời hoa bay bay,

[1:10:40]mịt mù sương khói giăng.

[1:10:48]Lũ chim líu lo,

[1:10:55]người ngồi lắng nghe kinh.

[1:11:02]Trầm lắng nghe trong ta,

[1:11:10]từng giọt mưa long lanh,

[1:11:17]từng dòng suối róc rách, từng giọt nắng trong ngần.

[1:11:28]Ngoài trời hoa rơi rơi,

[1:11:36]mịt mù đầy sương khói.

[1:11:43]Trầm lắng nghe trong ta, nghe trong ta điều nhiệm

[1:12:07]mầu. Xuân đến

[1:12:25]nơi

[1:12:30]đây

[1:12:50]rồi mà ngọn tre đánh đu ngang trời. Dân làng à, làng ơi làng ơi. Thôn với thôn hát hội đón xuân, mừng một ngày đổi mới để mùa vui trọn đời, trọn đời mà ta ước mơ. Hò lơ hò lơ hó lơ. Đàn bé thơ ngây cùng với ba mẹ, cùng bao nhiêu là gái với trai trong làng, hát hội mừng xuân, mừng xuân. Tay nắm tay, nắm chặt nối vui, mừng một ngày đổi mới để mùa vui trọn đời, trọn đời mà ta ước mơ. Hò lơ hò lơ hó lơ.

[1:13:44]Xuân đến nơi đây rồi mà ngọn tre đánh đu ngang trời. Dân làng à, làng ơi làng ơi. Thôn với thôn hát hội đón xuân, mừng một ngày đổi mới để mùa vui trọn đời, trọn đời mà ta ước mơ. Hò lơ hò lơ hó lơ. Đàn bé thơ ngây cùng với ba mẹ, cùng bao nhiêu là gái với trai trong làng, hát hội mừng xuân, mừng xuân. Tay nắm tay, nắm chặt nối vui, mừng một ngày đổi mới để mùa vui trọn đời, trọn đời mà ta ước mơ. Hò lơ hò lơ hó

[1:14:51]lơ.

[1:15:08]Xuân đến nơi đây rồi mà ngọn tre đánh đu ngang trời. Dân làng mà làng ơi làng ơi. Thôn với thôn hát hội đón xuân, mừng một ngày đổi mới để mùa vui trọn đời, trọn đời mà ta ước mơ. Hò lơ hò lơ hó lơ. Đàn bé thơ ngây cùng với ba mẹ, cùng bao nhiêu là gái với trai trong làng, hát hội mừng xuân, mừng xuân.

[1:15:47]Tay nắm tay, nắm chặt nối vui, mừng một ngày đổi mới để mùa vui trọn đời, trọn đời mà ta ước mơ. Hò lơ hò lơ hó lơ.

[1:16:03]Xuân đến nơi đây rồi mà ngọn tre đánh đu ngang trời. Dân làng à, làng ơi làng ơi. Thôn với thôn hát hội đón xuân, mừng một ngày đổi mới để mùa vui trọn đời, trọn đời mà ta ước mơ. Hò lơ hò lơ hó lơ. Đàn bé thơ ngây cùng với ba mẹ, cùng bao nhiêu là gái với trai trong làng, hát hội mừng xuân, mừng xuân. Tay nắm tay, nắm chặt nối vui, mừng một ngày đổi mới để mùa vui trọn đời, trọn đời mà ta ước mơ.

[1:16:59]Hò lơ hò lơ hó lơ.

[1:17:28]Trọn đời mà ta ước mơ. Hò lơ, hò lơ,

[1:17:35]hó lơ.

[1:17:40]Khi một cành hoa mai nở vàng hôm nay là mùa xuân tới.

[1:17:50]Chuông chùa nhẹ ngân vang, lòng người thênh thang đón xuân dịu dàng.

[1:18:01]Xin Phật từ bi cho mọi người thương nhau quên đi hận thù,

[1:18:12]cho đời tràn hương xuân, không nghe chuyện buồn âu lo.

[1:18:36]Tâm này là vô biên, một đường siêu nhiên đến nơi diệu huyền.

[1:18:51]Con quỳ lạy Như Lai bằng một con tim trọn niềm tôn kính.

[1:19:02]Xin lòng này luôn luôn tràn đầy yêu thương đến muôn vạn loài.

[1:19:12]Cho dù ngàn năm sau, cuộc đời qua mau, khắc sâu lời thề.

[1:19:23]Xin mặt trời thiêng liêng, chánh pháp mầu nhiệm chiếu sáng mọi miền.

[1:19:49]Xin quỳ lạy nơi nơi, dù cỏ cây hay cánh chim bầu trời.

[1:20:24]Con quỳ lạy Như Lai bằng một con tim trọn niềm tôn kính.

[1:20:45]Cho dù ngàn năm sau, cuộc đời qua mau, khắc sâu lời thề.

[1:21:22]Xin quỳ lạy nơi nơi, dù cỏ cây hay cánh chim bầu trời.