[0:04]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên sư phụ, thời giờ này đạo tràng chúng con đã trang nghiêm thanh tịnh. Chúng con xin thành kính cung thỉnh sư phụ quang lâm pháp tòa ban bố cho chúng con một lời, một thời pháp thoại.
[0:25]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật, chúng con xin cung thỉnh đại chúng niệm Phật cầu gia hộ.
[0:36]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:50]Nam Mô Bổn
[0:55]Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:04]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:17]Chúng con xin được cung thỉnh Thượng tọa giảng sư an tọa, cũng thời cũng thỉnh chư tôn đức cùng đại chúng đồng an tọa. Và trước khi buổi thuyết giảng được diễn ra, giờ phút này chúng con xin được cung thỉnh Thượng tọa đạo hiệu Thích Tâm Phát, Ủy viên Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ngãi, Phó Trưởng ban thường trực Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Lý Sơn, trụ trì chùa Hải Lâm Lý Sơn, quang lâm pháp tòa có đôi lời trước khi buổi thuyết giảng diễn ra. Chúng con xin được cung thỉnh Thượng tọa.
[1:58]Lên đây đi thầy.
[2:05]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thượng tọa ân sư, hôm nay
[2:20]hôm nay là một niềm vinh dự rất lớn cho chúng con nơi hải đảo xa xôi đầu sóng ngọn gió. Nhưng ngài cũng thương tưởng chúng con mà đến đây để góp phần cầu nguyện cho lễ an vị khánh thành Đức Quan Thế Âm Bồ Tát và ban bố cho đạo tràng bà con nơi hải đảo cũng như tất cả thính chúng trong một thời pháp thoại để lấy đó làm kim chỉ nam trên bước đường tu học. Trước nhất, cho chúng con được xin cung kính đảnh lễ giới thiệu Thượng tọa, Tiến sĩ Luật học Thượng Chơn Hạ Quang, Viện chủ Thiền Tôn Phật Quang tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Chúng con được cung kính giới thiệu ngài. Và chúng con cũng được cung kính giới thiệu
[3:19]Thượng tọa Thích Giác Minh, Viện chủ chùa Phong Hòa, tỉnh Đồng Tháp.
[3:26]Chúng con cũng được cung thỉnh giới thiệu Đại đức Thích Hạnh Nhân, Ủy viên Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Quảng Ngãi, Trưởng ban Văn hóa Phật giáo tỉnh Quảng Ngãi, trụ trì chùa Đức Lâm, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi. Và chúng con cũng được thành tâm cung kính giới thiệu chư tôn thiền đức Tăng Ni cùng tất cả quý thính chúng trong đạo tràng tham dự buổi thính pháp hôm nay, chúng con được cung kính giới thiệu chung. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. A Di Đà Phật.
[4:10]Kính bạch sư phụ, kính thưa toàn thể đạo tràng. Hôm nay chúng con rất là vui mừng, nhất là từ khi chúng con bước chân ra nơi hải đảo, một ngàn, năm 2018 là sư phụ cũng thương tưởng cho chúng con dành mọi ưu tư, lúc nào ngài cũng hỗ trợ tinh thần cũng như vật chất giúp đỡ cho chúng con trong công tác kiến tạo ngôi chùa. Kính bạch sư phụ cùng quý Phật tử, sở dĩ chúng con nói lên đây, ngôi chùa Hải Lâm này là do Cố Hòa thượng của chúng con khai sơn 1928, nhưng trải qua thời gian tu tập thì vì bảo vệ an ninh quốc phòng của quốc gia cho nên ngôi chùa tạm nhường lại để cho bộ đội sử dụng bảo vệ an ninh quốc phòng.
[5:15]Và đến ngày hôm nay thời bình, chúng con được cơ quan Nhà nước tỉnh Quảng Ngãi đã cấp lại cho ngôi vị trí đất mới để xây dựng và trùng tu lại toàn thể tổng cộng là 12 hạng mục trong giấy phép xây dựng. Và tượng Phật Quan Thế Âm Bồ Tát là một trong những 12 hạng mục đó. Trải qua hơn bốn năm liền chúng con mới hoàn thành được bức tượng Quan Thế Âm Bồ Tát ngày hôm nay. Đó là cũng nhờ sự gia tâm của Chư Thiên, Hộ Pháp và nhất là sự chú nguyện của sư phụ đã hỗ trợ cho chúng con từ xa, nơi Thiền Tôn Phật Quang. Lúc nào ngài cũng thương tưởng chúng con mà gia tâm chú nguyện để cho chúng con được hoàn thành công tác Phật sự nơi hải đảo xa xôi này.
[6:14]Với thâm tình đó, chúng con không biết gì hơn, trước nhất chúng con đê đầu đảnh lễ, cảm niệm tri ân công đức của sư phụ. Cầu nguyện chư Phật gia hộ cho sư phụ mạnh khỏe và mãi mãi là những bậc thầy tôn kính để dìu dắt cho chúng con trên bước đường tu nhân học Phật. Và chúng tôi cũng không quên xin cảm ơn tất cả những thính chúng, những thiện hữu tri thức cùng tất cả quý bà con Phật tử nơi hải đảo đã cũng dành những tình cảm hỗ trợ cho chúng tôi hoàn thành công tác Phật sự, tác Như Lai xứ, hành Như Lai sự. Trước khi dứt lời, một lần nữa chúng con thành kính được đê đầu tri ân, cảm niệm công đức của sư phụ đã dành những
[7:05]tình cảm lớn nhất cho chúng con nơi đây hải đảo này. Nam Mô Chứng Minh Sư Bồ Tát Ma Ha Tát.
[7:16]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng con xin được tri ân những lời giới thiệu cũng như là cảm tạ từ trên Thượng tọa trụ trì. Và giờ phút này chúng con xin mời Thượng tọa trở về nơi hàng ghế chứng minh. Chúng con xin được cung thỉnh Thượng tọa giảng sư bắt đầu buổi thuyết pháp tối hôm nay. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[7:41]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chúng ta có một vị tôn túc cũng đặc biệt, đó là Hòa thượng Phước Minh từ chùa Báo Quốc ở Huế cũng về đây để mai ngài làm sắm chủ cái buổi chẩn tế. Thì ngài ngồi ở trong nhà ngài chứng minh. Cho nên chúng ta cũng phải khởi cái tâm để cung kính ngài một chút, bởi vì ngài đang ở trong kia, ngài nghe chúng ta.
[8:09]Chúng ta về đây nghe pháp trong một cái khung cảnh rất là đặc biệt. Ta ngồi dưới chân của tôn tượng cao 42m, Bồ Tát Quan Âm.
[8:21]Nơi cái biển đảo Lý Sơn cũng là một cứ điểm an ninh quốc phòng quốc gia. Ra đây phải đi tàu ra. Cái tình quê hương Quảng Ngãi - Lý Sơn rất là đầm ấm, mát mẻ, dễ thương. Thật ra cũng hiếm có một buổi nghe pháp nào mà ở nơi khung cảnh này lắm á, chứ không phải không. Sẽ cũng là một kỷ niệm trong cuộc đời của mình ha. Hồi nãy thì sư phụ bất ngờ nghe giọng hát của Tiến sĩ Thanh Hải.
[8:58]Đúng là tiến sĩ hát nó khác với gì? Sư phụ là cái gì sĩ nhỉ? Quá hay quá! Hát nghe mê. Như cái bài Tiếng Chuông Khuya vậy. Hồi đó sư phụ tổ chức cái đêm nhạc cho nhạc sĩ Giác An, tri nhạc đó, thì ổng lập tức ổng viết cái bài Tiếng Chuông Khuya để sư phụ hát. Và trong đó cái bài mà cái chữ "sáng" á, ổng lên tới nốt Si. Lên sư phụ hát không nổi. Nên sư phụ phải cầm bài nhạc ổng sư phụ viết lại. Hạ cái nốt đó, cái khúc đó phải hạ lại. Ừ... Để trên... thành nốt Si nó xuống quãng tám lại, để mình hát nó vừa với giọng của mình. Hôm nay tiếc ghê, phải biết hôm nay mà Tiến sĩ Thanh Hải hát, sư phụ đẩy nó lên nốt Đố luôn.
[9:42]Nên nó... ổng hát hay quá chừng hay. Giọng thật là điêu luyện, nghe nó đúng là Rất là cảm ơn Tiến sĩ Thanh Hải đã thể hiện cái bài hát Tiếng Chuông Khuya ai nghe cũng nức nở. Hay quá! Hay quá! Còn bài gì đó, bài Cuộc Sống Vui thì con hát trật lất à con ơi! Trời ơi trời!
[10:08]Chúng ta về Lý Sơn. Ở Lý Sơn thì thầy nhớ hồi trước là mấy năm trước thầy giảng ở chùa Đức Lâm của Thượng tọa Hạnh Nhân. Không biết đây có ai đi không nhỉ? Ở ngoài bờ biển, ở trong Quảng Ngãi, huyện Mộ Đức á. Thầy thầy thầy đứng lên cho mọi người nhìn coi thầy. Đây là là Đúng Mọi người có nhớ không kìa? Có nhớ không? Không đến là đến Nói cho thầy. À, lúc đó là thầy đến là mời để làm cái lễ đặt đá. Vô đó đúng thiệt cái chùa đặt đá, có miếng đất với có cái tên à, không có gì hết trơn á. Rồi mà bữa đó là bên chính quyền cũng rất là ủng hộ, cả Bí thư huyện cũng đều tới dự cái buổi nghe pháp đó. Lúc đó ở ở Quảng Ngãi thầy mới cảm niệm thì làm bốn câu thơ.
[10:53]Không biết giờ còn ai nhớ không ha: "Dòng sông Trà Khúc êm đềm, Tình quê Quảng Ngãi ruột mềm tiếng say, Chuông chùa đuổi áng mây bay, Nghìn năm Phật pháp đong đầy Thiên Sơn." Dâng. Người ta mới hỏi là: "Tình quê Quảng Ngãi ruột mềm tiếng say", tiếng say là cái gì? À tiếng say thật ra cũng không ai hiểu, cho tới ngày hôm qua mới có người hiểu. Tức là có hai vợ chồng Phật tử ở Vũng Tàu đi về đây thì đi qua cái thuyền thì đầu tiên là sóng làm say, rồi chung quanh những người Quảng Ngãi họ nói: "Ôi nói... " Họ nghe xong chóng mặt rồi rớt luôn xuống đất luôn, là tiếng làm say luôn, không hiểu gì hết.
[11:41]Đó là cái nghĩa hơi tiêu cực, nhưng sự thực cái tiếng của Quảng Ngãi có một cái cái tích cực. Hồi nhỏ vậy sư phụ nghe cái tiếng Quảng Nam với Quảng Ngãi đó, nghe không hiểu mà cũng không thích nữa. Và giống như là cái nguyên âm bị méo đi. À mà về nghe này, nhưng đến khi mình về tới quê hương Quảng Ngãi, Quảng Nam, mà nhất là về Quảng Ngãi vậy đó, chứ Quảng Nam cũng ít khi gặp thôi. Nghe rồi bỗng nhiên mình bị ghiền, mới nói: "À, thì ra là tại sao cái người mà Quảng Ngãi người ta vẫn yêu cái tiếng của họ là vậy." Thì mình ở đây rồi mình sẽ ghiền cái tiếng đó. Mình nãy bởi vậy anh anh anh anh Thanh Hải anh hát xong anh hát anh hát đúng giọng
[12:20]chuẩn Hà Nội, tới khi anh cám ơn cái là ra giọng Quảng Ngãi liền, cám ơn liền.
[12:31]Có cái cái cái cái cái mùi mẫn, cái vị quê hương gì đó, cái đậm đà cái gì lạ lắm cái tiếng Quảng Ngãi, bởi nghe tiếng hoài mãi ruột nghe tiếng Quảng Ngãi rồi ruột ta phải mềm, mà lòng ta phải say. Đó là: "Tình quê Quảng Ngãi ruột mềm tiếng say" là vậy. Ở Lý Sơn của ta thì có bốn cái đặc điểm. Cái đặc điểm thứ nhất của Lý Sơn là gì? Tỏi, giỏi thiệt, đúng là tỏi. Tỏi. Nên là là là thầy thầy Tâm Phát của ta là cứ gửi tỏi vô cho cô Thuần Phổ bán riết rồi nhờ bán giùm lấy tiền mà xây chùa. Đó là nhất là tỏi. Thứ hai là gì? Biển, đúng là biển, vì đảo là phải biển nên có hải sản, ta có bờ biển. Và biển đó có liên quan tới một điều nữa là cái gì nữa? Du lịch.
[13:20]Mà đặc biệt Lý Sơn ta có cái núi lửa của không biết là cái cái cái người ta đã điều tra ra bao nhiêu triệu năm rồi, mấy trăm triệu năm gì đó, cái cái núi lửa này, cái vùng núi này toàn là núi của dung nham ngày xưa tạo thành. Ta có mấy cái hang á, nếu mai sáng mai ta còn ở lại, ta đi vòng ra phía sau, ta sẽ thấy có những cái cái bờ núi, những cái mỏm đá rất là đẹp. Mà sư Thích Giác Minh có nói: "Ủa, đi đâu, đi Mỹ làm chi, về Lý Sơn đây đẹp hơn nhiều." Thôi thì biểu...
[13:51]Vậy ta có một là tỏi, hai là hải sản, ba là du lịch, và bốn đây cũng là một cứ điểm quốc phòng. Đây bởi vì đây là đảo... đảo thì theo luật biển quốc tế ta sẽ lấy cái hòn đảo vạch một cái đường biên của biên giới lãnh hải của Việt Nam ta. Đó là cái luật quốc tế. Những cái đảo mà tương đối gần đất liền ta sẽ nối lại thành một cái đường biên, đường lãnh hải. Và Lý Sơn là một đường như vậy, nên đây cũng là một lãnh thổ và một cứ điểm quan trọng. Nên ở đây nếu ta nhìn thấy những những chiến sĩ, những anh bộ đội, ta hãy yêu thương vì ta biết vậy, các anh cũng đóng ở đây để giữ gìn cái an ninh, cái quốc phòng cho Tổ quốc ta, nhớ như vậy.
[14:49]Cái tỏi thì thôi nó là vậy rồi đó, thì dân cứ cố gắng trồng để mà bán. Nhưng một cái kinh tế thứ hai của Lý Sơn là đang có hướng phát triển là du lịch. Nghe nói dự định là có thể làm một cái sân bay thì không biết có hay không. Ở đảo đây thì thầy mới hỏi mới hỏi thầy Tâm Phát là: "Đảo ta rộng không?" Thầy nói: "Dạ, 7 km vuông." Thầy nghi ngờ liền. Thầy nghi ngờ thầy Tâm Phát dùng cái đơn vị diện tích có trục trặc. Thầy hỏi, thầy nói: "Chính chính xác lại bề chu vi bề ngang bề dài?" Nói: "Dạ, một bề là 7 km, bề kia 7 km nên nói 7 km vuông." Có đúng không? Ở đây ai học toán nhớ không? 49 km vuông. Tức là bao nhiêu hecta?
[15:39]4.900 hecta. Cái này ta học hồi lớp mấy? Lớp bốn nha. Nên đảo chúng ta là như vậy. Nhưng mà thầy đi nhiều nơi, như hôm nay thầy đi trên đảo này vậy, đảo ta từ mấy năm qua cũng có một số thay đổi. Thì để làm điểm du lịch á,
[16:09]đừng có tổ chức mà kiểu vui chơi bình thường, tại cảnh quan của ta nói vậy chứ nhiều nước trên thế giới họ cũng có, họ cũng đẹp lắm chứ không phải không. Hoặc là nói ăn chơi thì mình tổ chức ăn chơi thì mình vừa hư hết dân mình mà đồng thời cũng không ăn chơi lại mấy cái nước mà nó nó ở ngoài kia. Nên ta cần có một cái du lịch khác, một cái du lịch mà cái người khách ở vùng khác ngay trong nước hoặc ngoài ngoài nước họ đến, họ phải có cái điều để họ ngưỡng mộ, họ thán phục và họ học hỏi. Cái du lịch đó mới có giá trị và có bề sâu. Mà cái gì làm cho người vùng khác đến phải phải thán phục, phải ngưỡng mộ, phải học hỏi?
[16:47]Là cái văn hóa. Tức là làm sao phải xây dựng
[16:55]cái người dân Lý Sơn ta có một cái lối sống đạo đức, cái văn hóa đặc biệt. Nhất là ta lấy cái văn hóa của Quảng Ngãi về thì ta có cái nền rất là sâu, ta nhớ như vậy. Coi vậy chớ nói theo miền Trung á, cái tỉnh mà nghèo từ xưa nổi tiếng là Quảng Nam, Quảng Ngãi. Bây giờ thì đang phát triển thôi, nhưng ta đừng coi thường, tại vì Quảng Nam, Quảng Ngãi là đất văn vật, nhiều nhân tài xuất thân từ Quảng Nam, Quảng Ngãi. Ta nhớ Thủ tướng đầu tiên của mình là Phạm Văn Đồng là người Quảng Ngãi nè. Và ta nhớ có một ông tiến sĩ ổng hôm nay ổng hát rất là hay mà mặt rất là đẹp, có nhớ không ạ? Gương mặt rất là đẹp mà không thua tỉnh nào hết,
[17:40]mà đẹp hơn không hơn thôi chứ không thua tỉnh nào. Ta có nhớ ông nào không ạ? Ông Thanh Hải nào đó phải không ạ? Trời, ổng đẹp dễ sợ luôn, đó không thua ai nào. Đất Quảng Ngãi ta đặc biệt đó chứ không phải không. Ta lấy cái văn hóa đó ra để ta xây dựng cái lối sống đạo đức của nhân dân ta. Làm sao một người du khách mà họ lạc vào cái đảo Lý Sơn này giống như lạc vào một cõi thiên đường, nơi đó con người từng lời ăn, từng tiếng nói, từng cử chỉ tất cả đều là của cõi trên, là đạo đức, là tử tế, là yêu thương, là bao dung, là tinh tế, là tế nhị, như vậy.
[18:20]Ta xây dựng cái lối sống đạo đức. Đặc biệt trên đảo ta có vài ngôi chùa, thì ta phải xây dựng những ngôi chùa trên đảo ta thành cái điểm tâm linh. Khi mà mọi khách về đây không phải là đi vòng vòng coi tỏi với đi ra coi cái núi lửa, mà phải đến chùa để học một cái gì nơi chùa này, nhất là học đạo và nhất học đạo thì nhất là học thiền. Tại vì trên thế giới mà họ nghĩ đến đạo Phật thì họ nghĩ đến thiền trước chứ họ không nghĩ đến Tịnh độ. Đây là một sự thật ta nói có thể mất lòng, nhưng đó là sự thật. Họ hiểu về đạo Phật là họ hiểu về thiền thôi. Rất nhiều các giáo phái khác cũng nói về thiền. Ta nói học qua Ấn Độ giáo cũng nói về thiền,
[19:00]Đạo giáo khác cũng nói về thiền, một số tông phái mới nổi lên cũng nói về thiền. Nhưng mà để nói về thiền một cách chuẩn mực, một cách sâu sắc, một cách bài bản, cái tính khoa học, cái tính triết học rất cao thì chỉ có thiền trong đạo Phật, mà thiền đúng trong đạo Phật. Nếu mà các chùa của ta xây dựng được cái đường lối về thiền, văn hóa về thiền thì khi một người họ khách du lịch à khách du lịch họ đến đây vậy, họ họ ghé vào ngôi chùa có thể ăn một bữa cơm chay. Cơm chay cho ăn tỏi non, hồi nãy thầy cho ăn cái được thầy giới thiệu đặc sản của Lý Sơn là tỏi non nó xào vậy đó. Ăn không biết có ngon không nữa.
[19:41]Nãy giờ thầy giới thiệu quá chừng ổng bắt ăn, ăn cũng gắp mấy muỗng. Thì rồi họ ngồi thiền, họ nghe một vài giáo lý, họ cũng không ở lâu được. Nhưng một chút thiền của Lý Sơn thể để lại cái ấn tượng của họ khi họ đi về nước, mai mốt họ rủ người khác trở lại. Nói: "Họ đến Việt Nam hãy tới Lý Sơn, đến ngôi chùa đó, tôi hôm đó tôi không có thời gian, tôi chỉ ở được có vài tiếng đồng hồ. Bạn hãy lần sau hãy đến hãy ở vài ngày học thiền, bởi vì thiền có chiều sâu không thể nói trong một vài lời được." Thì ta xây dựng được nhiều yếu tố về văn hóa có chiều sâu có giá trị lớn để ta hấp dẫn du khách thì cũng là một cái đóng
[20:20]góp vào cái kinh tế của địa phương ta ngoài cái tỏi. Chớ không lẽ hỏi tỏi ra gì nữa? Còn cái biển rồi cái núi lửa rồi hết, không có. Tự ta, tự nội lực con người ta, ta nâng cái văn hóa lên, nâng cái giá trị cái miền đất của ta lên sẽ là một nơi mà thu hút được du khách, phát triển được du lịch và tăng trưởng được cái thu nhập kinh tế của người dân lên liền. Bằng con người thôi chớ không phải là bằng chớ không phải bằng những yếu tố khác. Nhiều khi cũng không cần sân bay nữa nhưng mà miễn người ta nghe đồn có ông thầy Tâm Phát là một thiền sư dạy thiền độc đáo thì người ta vượt biển người ta đi ra liền.
[20:58]Vượt biển ra liền. Nên ta tăng cái giá, nói là à không cần sân bay mà nghe nói cái người Lý Sơn có cái văn hóa, có cái lối sống độc đáo là người ta bạt băng biển ra đây thăm liền. Và thăm sao? Thăm để nhìn em bé, nhìn cụ già. Họ nói mới đầu không hiểu đâu nhưng từ từ họ ở mấy ngày rồi họ sẽ hiểu ta nói cái gì. Như vậy. Cô Tỏm ơi! Ta ví dụ vậy đó. À ví dụ như cái cái cái hang gì đó, hang Câu. Hang Câu là hang gì? Hang cao, như vậy đó, chứ không có gì hết trơn. Mình nói kiểu đó vậy. Từ từ rồi họ hiểu. Nhưng cái quan trọng vượt qua cái ngôn ngữ thì con người ta học được cái lối sống cái đạo đức của người dân Lý Sơn là thành công. Như vậy.
[21:40]Nhất là nếu mà ta mời được ông tiến sĩ ca nhạc hay đó, ổng ở đây nữa, ổng nói chuyện về văn hóa Quảng Ngãi, ổng hát cho nghe nữa thì du khách sẽ tới đây rất là rất là đông. Nhất mà có ông dễ gì có ông tiến sĩ đẹp trai. Ở đây ít nhất có hai ông tiến sĩ. Một ông tiến sĩ đẹp trai và một ông tiến sĩ xấu trai.
[22:05]Còn ai tiến sĩ nữa không kìa? Không rồi quên không giới thiệu sợ mít lòng.
[22:13]Hồi nãy giờ ta nói vòng vòng cho vui, bây giờ bắt đầu ta đi vào bài giảng nha. Bài giảng.
[22:25]Ta sống trên đời cần cái gì nhỉ?
[22:30]Ta sống trên đời ta cần cái gì là nền tảng, là cơ bản, là cái lõi?
[22:43]Phước. Phước. Rất là quan trọng. Phước cho ta cơ hội, phước nó cho ta cuộc sống, phước cho ta sự chọn lựa. Mà người hiểu nhân quả đó sống trên đời chỉ cân nhắc có hai điều: tội và phước thôi. Hễ khi làm một điều gì thì xem điều đó tội hay là phước. Nhưng mà rất nhiều điều trên cuộc đời này nó không có thuần tội hay không có thuần phước mà nó xen lẫn tội và phước. Có nhiều, cuộc sống này nó là như vậy. À. Ví dụ như: "Sao ông đánh thằng đó?" "Không, tôi đánh để cho đừng sau nó đừng ăn cắp nữa." Thì cái đánh đó thấy giống như tội, nhưng mà ông lại có cái ý làm cho nó sợ lần sau nó đừng có lẩn quẩn ở khu này nó ăn cắp nữa mà nó lớn lên nó bị đi tù.
[23:36]Ông có ý giáo dục, lẫn trong hành động nó lại có chút phước ở trỏng. À. "Hỏi sao mày đi ăn cắp?" Bắt nó, oánh nó mấy bạt tai: "Sao mày đi ăn cắp?" Nói: "Nhà em con hết sữa bú. Ba con mấy bữa nay bệnh không đi biển được, con bí quá con phải đi ra kiếm ăn cắp mua sữa cho em con." Thì sự ăn cắp là cái cái tội, nhưng mà vì nghĩ tới đứa em đói sữa, đi kiếm miếng tiền là cái phước. Cuộc sống của ta là vậy. Nên thừa thường ta cứ nói là tránh tội, làm phước. Nhưng rất nhiều điều trong cuộc sống này, nhiều hành vi, nhiều lời nói, nhiều thái độ trong cuộc sống này nó cài xen giữa phước và tội. Làm cho ta rất khó phân định, rất khó xử lý, rất khó dứt khoát. Như vậy.
[24:28]Ta ví dụ vậy. Ta ví dụ bây giờ nghe thầy Tâm Phát cất cái chùa. À. Thì ta muốn cúng dường. Nhưng mà rồi ta cân nhắc vì với cái thu nhập mình bao nhiêu đây, mà mình cúng chùa nhiêu đây thì là mất cái thu nhập. Mấy con mình tháng này không có tiền đóng tiền học. Cứ dè dặt dè dặt. Cúng là cái phước, nhưng mà con mình không có tiền học nó bị đuổi học thì là cái tội. Cuộc sống này là như vậy. Cuộc sống này là như vậy. Rồi giống như ta ra đây vậy. Nhìn cái tượng này thì nghe thầy nói là ta khánh thành tôn tượng Bồ Tát Quán Thế Âm. Nhưng mà ra thấy cái tượng xong thầy đề nghị khánh thành thì cứ khánh thành nhưng
[25:16]xin thầy hoan hỷ cho Phật tử sửa cái gương mặt lại.
[25:23]Ở đây ai đồng ý sửa gương mặt tượng Phật lại giơ tay lên.
[25:33]Người giơ tay thầy Tâm Phát thấy nghe ít quá thầy không không quyết tâm. Ai đồng ý vỗ tay.
[25:44]Tượng Phật phải tuyệt đẹp. Khi ta làm tượng Phật phải tuyệt đẹp, vì đó là sự cúng dường của ta, bày tỏ tấm lòng của ta lên với Đức Phật. Và khi một người nhìn thấy gương mặt Phật đẹp họ phát tâm, họ động tâm, họ dâng lên cái niềm thương kính Phật. A, người đó có phước thì khi ta làm tượng ta cũng có phước. Còn nếu ta làm tôn tượng mà gương mặt không đẹp, mọi người nhìn họ không xúc động tức là ta không có cái gì để cúng dường lên Phật. Ta cũng không có phước, cái người đến lạy Phật cũng không có phước. Có một bức tượng ở miền của một cái tỉnh miền Trung cũng rất là nổi tiếng ở trên núi, gương mặt cực kỳ xấu.
[26:28]Tạc xong thầy nói cái này là xúc phạm Đức Phật và những người nào mà chủ trương cho tạc bức tượng này sự nghiệp sẽ sụp đổ và chết xong sẽ về cõi xấu, không phải là lên cõi yên lành. Tượng xấu quá. Tượng xấu quá. Cho nên tạc tượng Phật đừng nghĩ cứ nghe nói tạc tượng Phật là có phước, không có đâu. Tại vì đó là một thử thách lớn. Chỉ khi nào ta tạc được bức tượng cực đẹp thì mới có phước. Còn ta tạc được bức tượng mặt vừa vừa cũng không có phước. Còn tạc bức tượng xấu lập tức mang tội rất nặng vì đó là xúc phạm Đức Phật. Nguy hiểm vô cùng, không đùa chút nào. Cho nên là như đấy khi nay ờ bên a quý thầy,
[27:18]quý cô nhưng có Tường Phổ đề nghị cô sẽ lo cái phần mà sửa tượng Phật. Để sửa cái gương mặt lại cho thật là đẹp chứ không có để như vậy. Bởi vì nó ảnh hưởng tới cái phước và tội của biết bao nhiêu con người sẽ đến đây. Người ta nhìn tượng xong lòng người ta không mảy may xúc động, mình mang tội chết á. Hoặc là người ta không khởi tâm tôn kính, mình mang tội chết. Phải tạc cái dung mạo của Đức Phật để chỉ tạo nên phước cho tất cả mọi người. Bởi vì cuộc sống này ta luôn luôn đi giữa cái lằn ranh, giữa bài toán tội và và phước. Ta sống trên đời mà tránh được tội, vun bồi được phước đó là cái cái tài sản quý giá để ta đem đi từ kiếp này sang kiếp khác.
[28:13]Mà hễ càng có phước nhiều thì cuộc đời ta càng bảo đảm. Không có cái gì bảo đảm cho cuộc đời ta bằng cái phước cả. Những lời nói yêu thương, những lời hứa hẹn bảo đảm, cha mẹ, tài sản, thế lực coi vậy chứ tất cả vô thường. Cha mẹ có thương mình rồi cũng mất. Tài sản mà mình không có phước cũng tiêu tan. Mọi thứ vậy. Mọi thứ trên đời đều nhạt nhòa, chỉ khi nào ta còn phước thì ta còn nhiều cơ hội, còn nhiều may mắn để sống trên cuộc đời này mà bớt khổ, có cơ hội để tu hành. Cái phước rất là quan trọng. Tuy nhiên đa phần tất cả chúng sinh trên thế giới này
[29:13]đều không có cái ý thức quyết tâm, tha thiết, mong mỏi, khát khao để tạo phước.
[29:22]Cả cái thế giới này đều bị như vậy. Và người ta sống chỉ tìm cách gì? Thụ hưởng. Đi làm tìm chỗ lương cao, đến chỗ nào tìm chỗ ăn ngon, ở đâu đó sống cho nó thuận lợi, nghĩ cho sung sướng tấm thân mình trước. Chứ không ai từng giờ từng phút nghĩ được cách gì đó để phụng sự người khác hay giúp đỡ người khác để tạo phước cả. Cả thế giới này đều bị như vậy. Trừ những người đệ tử của Đức Phật mà hiểu rất sâu giáo lý của Đức Phật và hiểu rất sâu về luật nhân quả nghiệp báo. Thì khi ta hiểu sâu rồi, bỗng nhiên ta xuất hiện một cái thôi thúc ở trong tâm, cứ thích phải làm phước, vì biết cái sống còn của ta
[30:09]nằm ở chỗ là phước nhiều hay phước ít hay hết phước rồi. Ta biết cái lõi cuộc đời sống của ta nằm ở chỗ đó, cái cái vô hình, cái bí mật á là ta còn phước hay không.
[30:22]Những người đó lúc nào cũng ray rứt, thao thức, khát khao tạo nhiều việc phước mà một ngày nào mà không làm được việc gì phước bắt đầu lo liền á. Tại ngày đó vẫn phải ăn mà, vẫn phải mặc, vẫn phải hưởng mà, nhưng mà ngày đó tính ra làm không có việc gì phước á là bắt đầu lo rồi đó. Đó là lý do mà các thiền sư sống ở trên núi cũng không có chuyện gì làm phước nhiều rồi cũng dạy đệ tử thôi. Mà mà ngày đó cái học trò thấy ông thầy mình già tội, giấu cái cuốc đất đi cái ổng nhịn ăn liền. Nhịn ăn tới chừng mà đưa, thấy ổng nhịn ăn sợ quá đưa cuốc ra là ổng ổng mới ăn cơm tiếp, đi cuốc đất tiếp. Tức là không có chuyện làm phước nhiều vì ở trên núi thì ít ra ổng cũng cuốc đất
[31:05]ổng trồng được miếng khoai và ổng tạo ra thêm một cái chút thực phẩm cho đời và ổng cho rằng cũng là một chút phước để ổng bù lại với cái ổng hưởng mỗi ngày. Mà đó là một thiền sư đắc đạo á, ngài Bá Trượng á. Mà sau này nhiều thiền sư khác cũng giống như vậy, nhiều vị Hòa thượng đạo cao đức trọng cũng giống như vậy, cũng không dám hưởng thụ, cứ cứ tìm cách làm một việc phước. Tuy nhiên, khi ta sống trong cái thời đại 4.0 này là mọi cái khoa học kỹ thuật nó tiến rất là nhanh thì việc làm phước không chỉ đơn giản là đi cuốc đất trồng khoai. Ta có nhiều cách hơn. Cái quan trọng là ta gieo được đạo lý vào lòng người khác cũng đã thành cái phước.
[31:50]Nên có ông sư thúc, có ông sư đệ thương yêu ngồi đó. Ngồi đó, ngồi đó. Đẹp trai, hồi trẻ ổng đẹp trai khủng khiếp lắm, giờ già rồi ổng cũng cũng còn đẹp một chút.
[32:04]Cứ ham tu, cái đòi lên núi ẩn tu. Thầy gặp là thầy cứ la hoài. Nói: "Tính cuộc đời tu hành ông làm được bao nhiêu phước rồi mà giờ tính trốn lên núi tu? Lên đó làm phước gì trển? Mà chùa thì của chùa tổ đã nhận lại trụ trì, trong hở hở chút không hỏi đâu chạy tót lên núi rồi, ở ẩn trển á". Quên mất cái việc đó rồi, cứ ham cứ nghĩ rằng mình tu nhiều đắc đạo, không có. Kể cả việc đắc đạo cũng cần phải phước rất là lớn mới đắc đạo, phước nhỏ không đắc đạo. Mà đắc đạo rồi mà thiếu phước, kiếp sau lui lại, tu lại. Đừng tưởng đắc đạo rồi là đắc luôn. Cái phước cái phước là cái lõi, là nhiên liệu, là động lực cho mọi thứ trên cuộc đời này.
[32:53]Ví dụ bây giờ bất ngờ ta khai ngộ, tâm linh ta bừng mở ra, sáng lên, tỉnh lên, ngồi thiền nhập định được rồi tưởng điều đó tồn tại mãi vô vô lượng kiếp hả? Không có đâu. Hết phước mấy cái đó mất liền. Bắt ở lại chùa mở lớp dạy đạo đức cho trẻ, bắt phải đi từng nhà. Thấy lên kể: "À em phải lội qua băng đồng em tới nhà mấy đứa nhỏ, nói với cha mẹ nó cho đem con đem về chùa đi dạy đạo đức". Good, very good!
[33:27]Phải, vì nhiều dân thờ ơ lắm, nhưng có quý thầy tới thăm người ta, nói về cái việc tu dưỡng đạo đức này nọ là người ta hiểu ra liền, người ta cũng sẵn lòng. Nhưng mà ta không biết, quý thầy mình phải chủ động. Mấy cái đó gọi làm phước trong thời đại 4.0 đó, chứ không phải là nói làm phước đi cuốc đất như ngài Bá Trượng. Nhưng điều cho ta biết một điều là cái phước là là nhiên liệu thắp lên cuộc sống của ta. Hết phước rồi, cuộc sống ta tắt một cái bụp, vô nghĩa liền.
[34:00]Tuy nhiên là từ cái người không nghĩ gì về việc làm phước cho tới thiết tha làm phước là một bước tiến rất lớn trong đạo, nhớ giùm như vậy. Vì bao nhiêu ngàn con người đang ngồi đây, từ bên kia qua tới bên đây. Ai là người ray rứt từng ngày, thiết tha làm phước? Phải hỏi thật, thật ra đếm một cái chưa được tới hai chục người, thực sự là như vậy. Đây là điều rất là đáng lo. Làm sao cho từng người chúng ta đó mỗi một ngày một giờ trôi qua đều xét tội phước của mình và xem coi là thời gian vừa rồi qua mình chưa làm được gì phước là bắt đầu lo rồi, chứ không nói làm tội nha. Tội thì vứt đi rồi, mà chưa làm được gì phước.
[34:45]Ví như ngày hôm qua xét lại không làm gì được phước là bữa nay lo rồi nè. Phải sống như vậy. Còn đa phần những người phàm phu, vô minh, si mê sống cả năm trời không có làm chuyện gì phước thì ta biết rằng tương lai họ mờ mịt và thực sự chết không biết đi về đâu.
[35:05]Còn khi ta hiểu đạo sâu sắc, phải hiểu đạo cho sâu thì ta khởi lên cái tâm quyết tâm làm phước, đó là một bước tiến rất lớn ở trong đạo. Nên phải nhìn lại lòng mình, mọi người đang ngồi đây phải nhìn lại lòng mình, kể cả những vị tu sĩ xuất gia cũng vậy. Những người tu sĩ xuất gia được coi là những người mà đạo lý là thành trong máu mình rồi đó. Nhưng để ý lại coi mình còn có cái thúc đẩy phải làm phước hay không? Nếu thiếu, coi chừng mình bị tà kiến á, chưa đủ chánh kiến á. Nếu thiếu cái thôi thúc làm phước vẫn là chưa đủ chánh kiến. Vì cái người mà đủ chánh kiến rồi đó, bị một cái thôi thúc làm phước
[35:45]tự nhiên tự nhiên từng ngày từng giờ, từng ngày từng giờ. Không bỏ sót một cơ hội nào đi qua tầm tay của mình, đi qua ánh mắt của mình. Hễ bất cứ có một cơ hội để làm phước là chụp làm liền vì sợ uổng, sợ phí một giờ một giây sống trên cuộc đời này. Nên cái thứ nhất á là thích làm phước là một bước tiến rất lớn trong đạo. Nhưng thích làm phước rồi, đủ chưa? Chưa. Vì thích làm phước chớ làm ba chuyện lặt vặt không cũng không đáng. Mà phải làm sao? Làm phước thật nhiều. Từ cái biết làm phước cho tới cái cái làm phước thật nhiều cũng là một bước tiến rất là lớn. Tại sao vậy? Tại vì tâm lý của tất cả chúng ta đều bị cái cái lỗi này, cái lỗi thế này.
[36:44]Ví dụ như hôm đó mình đi ra ngoài đường cái mình thấy có một người nghèo. Ở đâu người ta hỏi: "Ủa ông ở đâu tới đây?" Nói: "Tôi ở miền quê kia, bây giờ tôi đi về tới đây mà hết tiền, thôi tôi dừng lại đây. Tôi kiếm cái việc gì làm để làm thuê vài bữa có tiền đi tiếp về quê". Thì cái cách nói không có xin xỏ gì hết thì mình nghĩ chắc là người lương thiện không có lừa gạt. Rồi hỏi: "Ông ở đâu?" Nói: "Tôi ở dưới bụi cây kia kìa, chứ không có chỗ tiền thuê trọ. Rồi tính là đi lang thang coi có ai thuê mướn làm ít bữa kiếm tiền xe đi tiếp". Rồi ta mới hỏi: "Vậy chỗ về chỗ ông là đi bao nhiêu tiền?" Ổng nói:
[37:20]"Đi xe tới đó rồi đi xe đi vô núi, vô rừng gì đó hết bao nhiêu tiền, tiền đi ăn hết trong mấy ngày hai ngày". Mình nhẩm nhẩm tính cái mình thôi móc tiền cho. Cho ổng độ khoảng một hai triệu gì đó để ổng đi vừa tiền xe mấy chặng rồi tiền ăn cũng đủ cái thời gian đó để về tới nhà. Rồi thôi xong. Ổng mừng quá ổng không phải đi làm thuê nữa, cái ổng lên xe ổng đi mất. Cái đó là mình phải làm phước không? Phải làm phước đó, cũng làm chuyện làm phước, đỡ cho ổng vất vả được mấy ngày. Mình và cái việc làm phước đó mình vui mấy ngày. Ổng thì rất là mừng, ổng chạy mất rồi. Ổng đi về xong lâu lâu ổng nhớ mình, rồi ổng cũng quên mình là ai.
[38:01]Nhưng mình nhớ ổng suốt cuộc đời, cho tới khi chết vẫn nhớ ông đó. Ổng quên mình rồi, nhưng mình nhớ ổng. Nghĩa là làm sao? Tại vì mình gặp ai mình cũng kể, nói: "Trời ơi, hồi tháng trước tôi gặp ông đó, ổng mà không gặp tôi ổng chết rồi. Ổng đói giữa đường, tôi cho ổng hai triệu, ổng đi về quê ổng ăn theo đường". Mà mình kể câu chuyện đó tới 30 năm sau chưa quên. Còn ổng quên mất, mà về nhà ổng thấy ổng chết mất tiêu rồi mình cũng kể hoài. Đó là cái cái tật của chúng sinh, làm ơn chút xíu thì nhớ hoài, làm phước một chút xong kể hoài. Mà có nhiều không? Có nhiều không? Cho ổng hai triệu đồng về quê có nhiều không ạ?
[38:39]Đâu có nhiêu đâu. Nhưng mà mình tưởng như nhiều lắm á. Nên nên cái việc mà từ thích làm phước cho tới khi biết làm phước thật nhiều là một bước tiến rất là lớn. Còn đa phần ta biết làm phước, ta dừng ngang chừng đó lại, làm phước chút chút thôi. Và phước đó thực sự chưa đâu vào đâu. Đó là lý do thấy mình đi chùa, biết tụng kinh, biết lễ Phật, cũng biết làm phước phóng sinh, qua đời sau chẳng có giàu lên, không làm đại gia được. Tại vì sao vậy? Làm phước ít quá, biết làm phước nhưng làm ít quá, không đáng. Phải làm phước cho nhiều, cuộc đời mình mới thay đổi hẳn lên. Mà mới thay đổi hẳn là thay đổi cái gì?
[39:26]Cũng là từ một con người tầm thường khá hơn một chút, con người nghèo khá hơn một chút, người khá giàu lên một chút, thay đổi chút thôi. Chưa đủ để từ phàm mà lên lên thánh. Để mà từ phàm mà lên thánh là phước phi thường, phước khủng khiếp, đem hết cả cái thân mạng của mình mà thương yêu, lo lắng sống cho tất cả mọi người trên cuộc đời này thì người đó hy vọng có cái dấu vết của cái phước mà từ phàm lên lên thánh. Còn đa phần đa phần chúng ta dù có làm nhiều một chút cũng chỉ là chuyển cuộc sống mình lên thêm một nấc vừa vừa thôi, chứ không có gì là là đặc biệt. Còn mà cho người ta hai triệu rồi 30 năm sau mà còn kể
[40:08]thì người đó không có gì đặc biệt, phước đã hết rồi. Tại kể riết là hết phước à. Mà chúng ta là bị cái đó. Đây là cái lỗi rất là lớn là làm một chút phước mà đã nghĩ là là nhiều, cái lỗi của chúng ta vậy. Cuộc sống thì ta đòi hỏi cho mình đủ thứ, ta đòi cho mình bữa nay phải ăn này cho ngon, ngủ kia cho ngon, mặc đồ cho đẹp. Ta đòi hỏi đủ thứ về cho mình, có đúng không ạ? Mỗi một giờ, một giây vậy. Đi cái xe phải đẹp, mặc đồ phải đẹp, ăn phải ngon, ngủ phải ấm, vân vân. Mà không bao giờ tự buộc mình phải cố gắng làm phước. Đó là lỗi của tất cả chúng sinh vô minh, si ám, khờ dại, ngu si. Đó là chúng ta đó, nói thì nghe giận, nói sao thầy ngồi nghe pháp thầy
[40:57]mắng con ngu dữ vậy, không, mà mình ngu thiệt, chớ không phải. Đó là cái lỗi tự nhiên. Rồi bây giờ mà từ cái mà biết làm phước cho tới khi mà quyết tâm phải làm phước thật nhiều và đem cả cái cuộc đời này để sống vì chúng sinh là một bước tiến rất xa nữa. Và ta phải đạt điều đó, ta phải ta phải sống cho tới tâm ta phải đạt được cái chỗ cái cái cái trình độ đó là sống vì tất cả mọi người để có thể làm phước rất là lớn. Và ở những đời sau ta bước một bước dài để lên một đẳng cấp khác chứ không có đứng ở đẳng cấp này nữa. Ta đứng ở đẳng cấp này ta quá khổ rồi. Kiếp này là ta quá khổ rồi, có đúng không?
[41:40]Ai nói kiếp này sung sướng giơ tay lên. Ở đây kiếp này ai nói mình sung sướng giơ tay lên. Thầy Tâm Phát, kiếp này thầy có sung sướng không? Ngồi ổng than, ổng khóc á, bắt đầu nói hỏi có sướng không ngồi bắt đầu nước mắt nó chảy á. Cực như con giòi. Mới xây chùa quá khổ đi, xây chùa mượn tới đầu này, mượn ở đầu kia, quá chừng, đi xin đầu này, đi xin đầu kia, vậy đó,
[42:11]hừ. Có ai nói kiếp này mình sung sướng không ạ? Không, đúng không ạ? Hay là Huế, dám nói mình sướng không? Bữa khoe dạ con có năm đứa con, tự hào hay là tại lỡ?
[42:26]Nên ngồi mà nhiều khi ngẫm đi ngẫm lại, thật sự không ai dám tự hào mình đi qua một kiếp sống này là sung sướng cả. Và nếu mình không có cái gì đặc biệt, phi thường của kiếp này, thì kiếp sau lặp lại giống vậy nữa. Kiếp sau lặp lại, kiếp sau bất quá thêm được hai đứa nữa là đẻ bảy đứa thôi chớ không gì. Không có gì đặc biệt hết.
[42:51]Nên cái cái mà tại sao vậy?
[42:56]Mà tại sao mà ta không đủ quyết tâm để làm phước thật nhiều? Vì cái trí tuệ, trí tuệ. Trí tuệ ta không nhìn ra bài toán tội phước trong từng ngày. Bây giờ hôm nay ta sẽ phân định bài toán tội phước rồi ngồi thấy khiếp liền, sợ liền.
[43:18]Bây giờ ha. Mỗi một ngày ta ha, mỗi một bát cơm ta ăn đều là nợ. Mỗi một hơi thở ta thở là nợ, mỗi một bóng đèn ta thắp lên trong đêm đều là nợ đối với trời đất, mỗi một ngụm nước ta uống, mỗi một đoạn đường ta đi đều là nợ với của ai đó.
[43:41]Vậy ta làm gì ta trả lại cái nợ đó, chưa? Rồi nói con đi làm thì con cũng hưởng lương, cái lương coi vậy chớ là phước quá khứ. Cái đi làm, lương nhiều lương ít là cái phước quá khứ, chưa chắc cái việc ta làm là tạo thành cái phúc của mai sau trong việc làm mình đâu. Còn hưởng lương, đừng nói là tại con làm việc nên con được hưởng lương. Không, cái lương nhiều lương ít nhiều khi là phước quá khứ, còn việc làm trong hiện tại mình chưa chắc là phúc đủ cho phúc của mai sau. Bài toán đó rất là rất là khó. Nên bây là ta ta phải làm phước để đủ bù lại những cái điều mà cho cuộc đời ta, ta kể là thứ nhất nè.
[44:28]Thứ nhất, làm phước đủ bù lại cái cơm nước hàng ngày ta ăn. Một ngày ta ăn mấy chén cơm? Uống mấy ly nước? Tính ra bữa cơm bao nhiêu tiền? Rồi có làm cái phước đủ cho cái số của cơm ăn chưa? Một số người đủ, tại vì cái lương làm ra đủ để trang trải cái số cơm ăn nước uống hàng ngày thì bài toán nó coi như được, là coi như đủ bù cho ngày đó, đủ bù cho lương để trả trong tháng đó. Nhưng mà tương lai chết rồi không biết ạ, tức không có dư. Nhưng mà thôi tạm đủ, là có công ăn việc làm để đủ bù lại. Nhưng cũng rất nhiều người mỗi ngày đều có ăn cơm uống nước mà không hề có cống hiến gì cho cuộc đời, rất nhiều người như vậy, cho tới khi phước cạn luôn.
[45:23]Giống như có cái câu chuyện bên Mỹ, anh chàng đó bị thất nghiệp, mới chạy về quê sống với bố mẹ. Sống tới 6 năm, bố mẹ ổng gởi đơn kiện ra toà, yêu cầu toà đến đuổi con tôi ra khỏi nhà giùm. Tại vì sao? Vì nó quá 18 tuổi. Rồi toà mới hỏi thế thế sao 6 năm trước không đuổi mà tới bây giờ mới đuổi? Nói 6 năm trước thì nghĩ nó là con mình, nó thất nghiệp thì về đây nó ở thì mình thôi nó ăn cơm với mình, nhưng mà 6 năm rồi bỗng nhiên tình thương nó biến mất, không còn. Tại 6 năm đó nó không làm điều gì có phước. Nó cạn phước và nó âm luôn. Và khi nó âm phước rồi, nó xuất hiện một sự chán ghét của những người chung quanh mình.
[46:03]Ta nhớ điều này. Khi phước ta âm, chớ không phải phước bằng zero nha, phước âm luôn á, tức là ta nợ thì mọi người nhìn mình khởi lên tâm chán ghét. À. Nhớ cái nguyên tắc đó. Còn nếu mà mọi người chung quanh mình còn nhìn mình còn có thương mến thì phước mình còn dương, tức là còn có dư, thì mọi người nhìn mình họ còn có kính trọng, còn có yêu thương. Còn mà mình gặp ai họ cũng bỗng nhiên họ, mình họ không quen biết mình mà họ cũng cảm thấy chán mình, lách lách rồi tránh ra, là phước mình âm. Mà nói bố mẹ mình, anh chị em mình mà cũng chán mình luôn thì phước mình rất là âm, rất là nguy hiểm. Là trong suốt thời gian qua ta không tạo phước gì hết.
[46:50]Cẩn thận coi chừng, chỉ cái cơm ăn nước uống thôi đã là một bài toán rất khó rồi. Rồi nữa nè, trong đời mình có khi nào bệnh không ạ? Có không? Có chớ, chớ đâu ai sống mạnh hoài, cũng phải có lúc bệnh. Bệnh rồi chữa bệnh tốn tiền không?
[47:13]Chi phí chữa bệnh đó ở đâu ra? Cũng lấy trong phước của ta ra. Vậy ta đã làm phước để có thể bù đắp vào những lúc tốn tiền chữa bệnh chưa? Chưa chắc à nha. Có khi những cơn bệnh rất là nặng và có những người bị những bệnh mãn tính hay bệnh ngặt nghèo, bệnh nan y, bán cả hai, ba căn nhà chữa cũng không hết nữa. Vậy ta có đã làm phước để bù lại cho những lúc mình bị bệnh và phải tốn tiền chữa bệnh chưa? Hồi nãy cái mục trước thì ta nói là ta làm phước bù lại cho cái cơm ta ăn, nước ta uống, quần áo ta mặc trong đời sống hằng ngày bình thường. Bây giờ ta nói một cái tổn phước, cái hưởng phước, cái bào mất cái phước của ta là bệnh. Nó cũng rất là tốn kém.
[48:01]Trong lúc bệnh ta không làm việc gì được, cần phải có người chăm sóc, cần phải có tiền thuốc, tiền thang đủ thứ hết. Vậy những lúc ta khỏe mạnh, ta đã làm phước để bù lại những lúc ta bệnh chưa? Ta có nghĩ đến chuyện đó chưa ạ? Không. Hết bệnh rồi đi chơi tiếp, chứ không biết rằng thời gian ta bệnh, ta mòn rất nhiều phước rồi. Nhưng mà lúc khỏe lại không nghĩ tới chuyện làm phước để bù lại lúc ta bệnh. Và rất nhiều người bị như vậy, rất nhiều người bị như vậy.
[48:32]Rồi một cái
[48:36]một cái nợ khác nè. Trên đời này từ nhỏ tới lớn
[48:44]đã có ai giúp ta chưa? Ta đã chịu ơn ai chưa? Có không? Có phải không ạ? Có. Rồi ta đã đền ơn chưa? Có khi đền ơn không được, tại không biết người đó đi đâu rồi. Gặp thoáng qua trong đời rồi họ đi mất luôn.
[49:05]Và nhiều khi qua mấy mươi năm rồi cái người họ giúp mình họ chết luôn rồi, mình vĩnh viễn không bao giờ gặp lại. Vậy ta có làm phước để hồi hướng, để đền ơn cho những ân nhân của ta chưa trong đời này? Chắc chắn chưa. Mà có một cái ân nhân lớn nhất, một cái ân nghĩa lớn nhất là gì? Bố mẹ ta. Nuôi ta, dạy ta, ơn nó lớn. Thì ta có khi chưa nuôi lại được đủ, đền đáp được đầy, bố mẹ chết mất rồi. Vậy ta có làm phước để bù lại cái ân nghĩa đó chưa? Chưa. Những lúc ta khó khăn, những lúc ta còn thơ ấu, coi như cuộc đời ta đi qua nhiều ân nghĩa mà ta cũng không có cơ hội để đền trả lại cho những ân nhân của mình.
[49:56]Mà một trong những ân nhân vĩ đại nhất là cha mẹ mình. Ta cũng chưa có nghĩ đến việc làm phước để bù lại cái cái tổn thất đó, cái mà ta thụ hưởng lúc đó. Nếu ta không trả ơn được cho ân nhân của mình thì cái phước ta làm đó sẽ hồi hướng về cho những vị đó. Nhưng ta cũng quên rồi. Thấy không? Và vì ta không có làm phước để bù đắp lại cho những lúc ta được giúp đỡ trong khi khó khăn, trong những khi mình còn thơ ấu. Cho nên ta bị tổn phước ở cái mảng này mà ta không biết. Tại sao đời sống mình bị khó khăn, bị chật vật? Vì cái mảng này đây.
[50:40]Rồi còn có một cái này nữa. Trong suốt cuộc đời, ta có lầm lỗi không? Có không? Có ai nói từ nhỏ tới lớn mình chưa bao giờ phạm lỗi, có ai? Thầy Tâm Pháp có không?
[50:58]Bây giờ ông thầy đẹp nè, ông thầy Hạnh Nhân nè, từ nhỏ tới lớn, thầy có phạm lỗi chưa hay là chưa bao giờ phạm lỗi?
[51:07]À, thầy trả lời "Quá trời!". Câu trả lời rất khiêm tốn, rất dễ thương. Nhưng mà ý như thế này, ý thầy cũng muốn nói rằng là ngay cả như thầy là đi tu, nhưng mà khi thầy nhìn lại thầy cũng cảm thấy thầy rất nhiều lỗi lầm. Đó, trong hai cái chữ của người Quảng Ngãi "Quá trời thầy ơi!". Giác Minh có không?
[51:32]Lắc đầu nghĩa là không có lỗi hả? Nói không hết. Lắc đầu nghĩa là nói không hết. Nghĩa là là đây là những vị chân tu khả kính đang ngồi đây mà các vị đều tự nhận mình rất nhiều lỗi lầm. Còn chúng ta có lỗi không ạ? Có lỗi không? Có! Biết trả lời "Có" là người giỏi. Chứ sợ nhất mấy người im. Khi mà thầy hỏi câu là "Có thấy cuộc đời mình có lỗi không?". Người nào mà la lên "Có!" là người đó được Bồ Tát Quan Âm cưng, còn người nào im im không nói câu nào người đó là bị Bồ Quan Bồ Tát Quan Âm nửa phạt đó nha. Coi chừng ăn chết à nha. Hồi nãy, nãy ai im giơ tay lên! Về là bị Phật phạt đó nha!
[52:20]Rồi đó là kiếp này. Còn vô lượng kiếp trước ta có làm gì lỗi không à? Có không? Có! Có không? Có! Có ai im không? Không. Không hả?
[52:39]Đó là nói kiếp này đó nha. Ta nói kiếp này là những vị chân tu đang ngồi đây... À, có hai vị Hòa thượng ngồi đây nữa, quên. Mắc cái con lân này nó che. Không thấy. Chỉ nói trong kiếp này. Vậy mà khi ta hỏi những cái vị chân tu ngồi đây, các vị đều nói: "Dạ, nhiều lỗi quá!". Đó, những vị chân tu. Còn ta có phải chân tu hay là tai tu?
[53:06]Thì ta tự thấy mình rất là lỗi lầm. Đó là kiếp này. Từ kiếp này ta đoán ngược lại vô lượng kiếp trước thì ta có lỗi không? Có! Lỗi như là biển không chứa hết, núi không chứa, chất hết, không đong đầy. Lỗi của ta từ vô lượng kiếp. Vậy ta có làm cái gì phước để bù lại những cái tội lỗi đó chưa? Chưa bao giờ nghĩ tới chuyện đó. Đúng không ạ? Tất cả tâm lý của chúng ta khi làm phước đều nghĩ tới kiếp sau được đẹp, được giàu. Mà quên một đống tội trong vô lượng kiếp chưa hề đền trả được. Mỗi lần nói: "Ờ, ồ nghe nói thầy ổng làm cái tượng Quan Âm nha. Con cúng để kiếp sau con đẹp.". Kiếp sau mà thực sự là làm sao mà đẹp được?
[53:56]Vô lượng kiếp mình gì? Tạo tội nhiều quá. Tạo tội gì? Tạo tội là thấy ai xấu á thấy ai đẹp thì mình không khen, mà thấy ai xấu thì mình chê ròng chê rã, chê đầy làng đầy xóm hết. "Trời ơi sao cái bà đó bả xấu đau xấu đớn, bà đó bả xấu quỷ ma sầu!". Thì bây giờ mình cúng cho thầy có 2 triệu làm tượng mà nói: "Ồ, kiếp sau cho con đẹp!". Đẹp làm sao? 2 triệu làm sao bù lại được cái miệng của mình chê người ta quá chừng chê! Phải không ạ? Cho nên là phải đừng chê ai từ vô lượng kiếp, rồi kiếp này mình cúng làm tượng thì hy vọng còn có chút đẹp. Mà mình có nhớ kiếp trước mình có chê ai không? Có không?
[54:36]Mở miệng là chê tùm lum à. Mình chỉ thấy có một người đẹp nhất trên đời này, đó là người ở trong gương. Đó, có người đó đẹp nhất thôi. Còn người ngoài gương đều xấu. Đúng không ạ?
[54:58]Mà vô số điều khác, vô số điều khác nữa. Nếu mà nói ví dụ như Phật đản tới thì thầy sẽ nói về cái vấn đề tái sinh luân hồi. Ta sẽ dựa vào những tài liệu quốc tế đó, những tài liệu trên thế giới mà họ nghiên cứu á thì có cái những nhân quả thật là đáng sợ.
[55:21]Những người đi trong chiến trường đốt nhà, giết người. Rồi khi mà trở lại được làm người nó quá thê thảm, cái thân phận họ quá thê thảm. Thấy thật là tội. Nhưng đều có cái bắt nguồn từ cái nghiệp quá khứ nào đó. Mà ta không làm phước đủ để bù đắp lại cho những cái tội từ từ kiếp xưa.
[55:44]Nên bây giờ nãy giờ ta nói bao nhiêu cái điều ta cần phải làm phước để bù đắp, từ cái miếng ăn, từ cái ân nghĩa, từ lúc bệnh tật, đủ thứ. Nhưng còn một cái khủng khiếp nhất là ta làm phước để bù lại vô số tội lỗi mà ta đã làm từ vô lượng kiếp. Thì bao nhiêu phước cho đủ? Tính coi bao nhiêu phước cho đủ? Ta cất hết 10 cái chùa này cũng không đủ.
[56:17]Cho nên vì vậy là đối với cái việc làm phước, ta phải phát tâm làm đến vô lượng vô biên, không bao giờ ngừng, không bao giờ nghỉ, không bao giờ cho là đủ. Mà không bao giờ được cho là đủ bởi vì cứ nhớ cái quá khứ của mình là là tội lỗi vô lượng. Có những tội trả rồi, có những tội cũng chưa trả. Nhưng mà nó chất một đống sau lưng mình đó. Trách nhiệm bây giờ là làm phước bù lại, chứ bây giờ đừng có nghĩ đến chuyện làm phước mà hưởng phước nữa. Đừng nghĩ: "À ồ con bố thí cái này chắc đời sau con giàu rồi nha. Con gặp thầy Tâm Pháp con cho thầy 200.000 chắc là đời sau con được trúng số 2 tỷ á.". Không có đâu. Đừng nghĩ vậy.
[57:02]Vì cái tội quá khứ ta nhiều quá, làm bao nhiêu cũng cũng chưa bù lại được cái lỗi lầm của quá khứ. Rồi giờ hơn cái nữa, tới khi ta già không đủ sức để làm ăn, không đủ sức để làm việc. Lúc đó ta sống bằng cái gì? Sống bằng cái phước mà ta đã tạo ra được lúc còn còn trẻ. Ta đã nghĩ tới ngày đó chưa? Ta đã nghĩ tới cái ngày ta già đi không nổi, làm không nổi. Rồi ai sẽ đỡ đần ta, ai chăm sóc ta, ai nấu cho ta ăn? Tất cả nó đều là phước. Có những người già ta thấy còng lưng rồi vẫn còn đi bán miếng dưa leo, bán miếng bánh tráng, thậm chí bán vé số để kiếm sống. Lại hỏi đâu? Nói: "Con tôi nó cũng khổ quá rồi, tôi cũng không nỡ nhờ nó.
[57:55]Nó cũng một bầy con nó phải nuôi, đứa bệnh đứa hoạn cái nọ. Giờ thôi tôi còn lết lết đi được, tôi ráng đi bán vé số.". Mà cái lưng còng xuống như cái mái nhà. Tội vô cùng. Thì mình biết ngay cái người này làm sao? Không có phước để dành tới lúc lúc già. Lúc trẻ hoặc là đã hưởng hết, hoặc là làm phước ít quá. Nên đến khi già không còn phước để sống. Con cái nó có thương mình, nó cũng không đủ sức lo cho mình, thì buộc mình cũng phải đi ra ngoài bán miếng dưa leo, miếng bánh tráng, bán tờ vé số để sống tạm. Và ta cũng phát hiện rất nhiều người chết ngoài đường. Lật lại coi cái nói: "À, nhớ rồi, cái ông này ổng bán vé số nè. Bữa nay ổng nằm ở mé góc này ổng chết.".
[58:38]Thì già yếu quá cứ ráng gượng mà đi, không dám chữa bệnh. Người già thì bệnh tùm lum trong người, nhưng mà không dám chữa, tại có tiền đâu chữa? Đi bán từng tờ vé số, đến khi qua một cơn mưa, một cơn gió rét cái ngồi dựa bên cái hiên nhà của ai đó rồi thiếp đi, thiếp đi rồi chết luôn. Tới khi có một vài người họ thấy: "Ủa, cái ông này sao nằm lâu quá?". Lại lay lay ổng lạnh ngắt rồi, mới la lên báo cáo, báo lên chính quyền tới thì phát hiện chết. Hỏi ra: "Ồ, cái ông bán vé số. Ổng hay đi qua đi lại đây, bữa nay ổng chết rồi.". Chết ngoài đường không ai chăm sóc tuổi già. Bởi vì sao? Vì lúc trẻ có phước nhiêu hưởng hết rồi, hoặc là lúc trẻ làm phước ít quá.
[59:17]Ta đã nghĩ tới lúc đó chưa? Ta nghĩ tới cái lúc ta về già mà nếu ta còn phước thì có người chăm sóc, có cơm ăn, có áo mặc, có căn nhà ấm cúng, có viên thuốc viên thang lúc bệnh hoạn. Già thì ai cũng bệnh. Thấy không? Làm phước cho tuổi già. Rồi bây giờ nữa, chết rồi ta sống bằng cái gì? 95% chúng sinh chết rồi thành quỷ đói. Xin thông báo con số thống kê rùng rợn do cơ quan thống kê quỷ đói Phật Quang Thiền Tôn thống kê. Nói:
[1:00:00]Ủa sao Phật Quang biết đến? Đấy. Tại gặp ma nhiều quá rồi biết đó. Ma họ nhập lên quá chừng, mà cái người chết làm ma đói rất là nhiều. Nói: Ủa, thấy cái người đó cũng tốt tốt mà sao ổng chết ổng cũng than ổng đói? Tại vì ổng tốt chuyện khác chứ ổng ổng vẫn cái tốt vẫn chưa đủ. Thấy ổng tốt một vài điều nào đó thôi. Ví dụ thấy có ông cụ trong làng ổng nghiêm túc, đàng hoàng, chuẩn mực đâu đó, chết cũng làm ma đói luôn. Lý do: ổng ít bố thí quá. Ổng chỉ được có cái đàng hoàng thôi, còn cái bố thí ổng ít quá, chết vẫn làm ma đói. Đáng sợ như vậy. Nên sau khi ta chết rồi, còn phước để sống hay không,
[1:00:44]còn phước để sống trong cái cõi đó an lành hay không là một chuyện khác nữa, không khéo làm ma đói hết. Kể cả thầy tu. Nếu ta không đủ phước lúc sống, nếu ta tu theo tà kiến, nếu không có chánh kiến, nếu không giáo hóa được nhiều chúng sinh, nếu không làm lan truyền được cái đạo lý về luật nhân quả nghiệp báo thì thầy tu chết vẫn làm ma đói. Chứ đừng tưởng là anh hùng. Tại vì sao? Vì luật nhân quả nó tàn nhẫn. Nói: Ủa, sao thầy kêu con học luật nhân quả thầy nói luật nhân quả tàn nhẫn? Đây, luật nhân quả nó tàn nhẫn. Sòng phẳng, nghiêm túc mà không có tình cảm. Không kể anh là con vua, con chúa, không kể anh là thầy tu hay
[1:01:30]không là thầy tu, không kể anh hát hay hay không hát hay. Nó thẳng thừng, tội phước nó tính ra cái rẹt. Tàn nhẫn. Như vừa rồi vậy, ở trên chùa thầy mới mới tạo hình đất sét cái gương mặt Phật để mình sửa lại cái tượng Phật đá. Thì khi mà đắp đất sét sửa tới sửa lui cái các thầy trò nhìn tới nhìn lui cái thấy đẹp rồi. Thấy đẹp rồi mới kêu người ta đem kỹ thuật tới người ta scan, quét vào file 3D vào vi tính để mình giữ luôn, giữ luôn lại. Khi mà họ quét vào xong họ đưa ra gửi lại mình coi, nhìn xấu hoắc. Nói: Ủa, nè cái tượng mình đang đứng đây mình nhìn nè, tượng đất sét trước mắt mình rất là đẹp,
[1:02:10]tại sao cái file 3D họ gửi về mình lại tượng lại xấu? Mà họ quét rất là trung thực tại máy nó quét mà. Máy đi quanh quanh quanh, họ đặt quanh quanh từ từ họ quét, họ quét họ lấy từng điểm từng điểm vào, vào nhập vào cái tượng trong máy vi tính cái file 3D nó nổi lên hình cái mặt Phật ra, nhìn xấu quắc. Sao kỳ ta, nhìn qua bên đây thì cũng cái gương mặt đất sét của Phật rất là đẹp, nhưng mà nhìn vào trong cái máy vi tính thì lại rất là xấu. Nó nằm ở đâu vậy ta? Thế là cố gắng đi tìm. Thầy trò cố gắng quan sát quan sát rồi sửa dần, sửa dần, sửa dần. Cho đến khi mà sửa rồi, thì họ quét lại lần nữa, mỗi lần quét rất là tốn tiền.
[1:02:47]Tới khi cái quét ra xong in ra tượng đẹp rồi, chiếu lên trên máy tượng đẹp rồi thì lúc đó mới thật là đẹp. Lúc đó thầy mới nói với các thầy: Cái file vi tính nó tàn nhẫn.
[1:03:00]Hễ mà có lỗi nó hiện ra liền. Mắt mình không thấy, nhưng mà máy nó thấy. Chỗ đó mình nhìn thấy là đẹp, nhưng máy nó phát hiện chỗ đó là xấu, nó hiện lên liền, mình không cãi được. Cũng vậy, cái luật nhân quả tàn nhẫn. Mình có nói mình là con vua, con chúa, mình là thầy tu hay không thầy tu, hay mình là tiến sĩ gì, danh giá gì không biết, à mình đẹp trai hay không đẹp trai biết, hay là gì cũng không biết. Nhưng mà hễ tội phước là nó tính cái rẹt. Sòng phẳng liền, chi li liền, đâu ra đó liền, rất là đáng sợ. Thời của ngài Trí Khải cũng vậy đó. Có cái chuyện có một ông công quả cư sĩ nấu bếp, ổng nấu bếp và ổng ngồi ổng nhập định luôn hai ngày ngay đó luôn.
[1:03:44]Tới khi ổng xuất định rồi ngài Trí Khải mới gọi vào phương trượng hỏi. Hỏi: "Ông nhập định vậy, ông có nhớ được tiền kiếp không?" Nói: "Dạ, con nhớ." "Là sao?" Nói: "Dạ kiếp trước con là tri sự, là tăng. Nhưng mà con hay lấy rau của chùa đem cho ra ngoài. Mà cái điều tự ý đó nên kiếp này con rớt ra làm cư sĩ công quả, không được duyên xuất gia. Nhưng mà dù, nhưng mà kiếp đó con rất là tinh tấn tu thiền nên đời này cái nhân quả con trở lại, con được đắc thiền một chút." Nhưng mà cái sòng phẳng của luật nhân quả tàn nhẫn là gì? Không được xuất gia. Không biết lý do gì, bởi do câu chuyện kể ngắn quá
[1:04:22]nên ta không hiểu chi tiết được lúc đó là như thế nào. Mà đọc xong câu chuyện thấy sợ liền, thấy luật nhân quả nó tàn nhẫn như vậy, sòng phẳng như vậy. Cho nên vì vậy là mình đang còn sống, mình cứ tưởng cái cuộc sống của mình hiện nay là nó cứ tốt đẹp mãi, không, tới già là bắt đầu biết rồi. Biết cái nhân quả nó hiện ra rồi, là về già mà tự nhiên ta bơ vơ, ta lạc lõng, ta thiếu thốn, ta cô độc, ta đủ thứ là bắt đầu biết lúc trẻ ta đã sai lầm rồi. Đó là tới chết thì nó hiện hết toàn bộ cái tội phước của ta ra. Nếu ta tội thì dĩ nhiên là xuống địa ngục rồi, nhưng mà nó chưa đủ xuống địa ngục thì cũng làm ma đói,
[1:05:07]vật vờ, vật vưỡng ngồi hoài không thấy ai cho ăn, không thấy ai cúng ăn. Mà kêu thì không ai nghe, nói: "Con ơi con, ba đói nè, cho ba ăn đi con", đứa con nó không nghe. Nó không nghe. Lại gần nó nói nó chỉ được rợn da gà chút xíu, nói: "Ủa, hôm nay mình trúng gió hay sao thấy người rờn rợn?" Mà đâu biết là ba nó khều, nó ôm nó: "Cho ba ăn miếng đi con", nó không nghe rồi đói tiếp. Tàn nhẫn, luật nhân quả nó tàn nhẫn như vậy. Do đó ta đang còn sống, còn ý thức, còn khỏe mạnh, còn cơ hội, vui lòng cố gắng làm phước rất nhiều để chừa cho tới khi chết, đừng làm ma đói khổ sở. Mà trong cái cõi chết đó mình còn có giá trị,
[1:05:49]còn được trọng vọng, còn có bạn bè, có thân hữu, còn được tu hành.
[1:05:57]Còn không là bơ vơ đó, không ai dòm ngó tới trong cõi đó đó. Ráng lết lết lết khi chết một cái rồi qua cõi kia bơ vơ luôn, không có giá trị gì hết giữa trong cái thế giới của ma. Còn cái người mà còn phước á qua cái thế giới của ma thì mới còn giá trị ở trong cõi đó, còn có nơi ăn chốn ở, còn có người tới đón rước đưa về cái nơi ở cho đàng hoàng. Rồi bây giờ nữa nè, ta tính kiếp sau ta ta có cái thân phận như thế nào? Kiếp này đã tính chưa? Kiếp này đã tính chưa? Đâu có tính đâu. Kiếp này lo đi ăn hải sản thôi à. Về Lý Sơn ăn hải sản thôi à. Không tính, không có tính là kiếp sau ta sẽ như thế nào?
[1:06:47]Không tính phải không, quên phải không ạ? Rất nhiều người bị như vậy. Mà nếu mình có trí tuệ, mình phải tính luôn kiếp sau mình sẽ như thế nào, từ bây giờ là đã lên chương trình luôn, thiết kế luôn. Mà đó là mình á, chứ còn một vị Bồ-tát thì sao? Ổng thiết kế ổng một ngàn kiếp sau. Một ngàn kiếp sau thế giới này biến đổi như thế nào và một ngàn kiếp sau ổng sẽ đứng ở vị trí nào để ổng giáo hóa, ổng hành đạo như thế nào, ổng tính luôn một ngàn kiếp sau. Lúc đó cái nghiệp của chúng sinh đã thay đổi rất nhiều, thế giới đã thay đổi rất nhiều và ổng biết trong cái hoàn cảnh thế giới thay đổi đó ổng sẽ đứng ở vị trí nào để hành đạo, tính luôn một ngàn kiếp sau.
[1:07:26]Còn mình một kiếp sau thôi mình đã không tính rồi, chỉ sống cho đã hết kiếp này rồi thôi. Giờ phải tính kiếp sau, tính làm cái gì? Ở đạo tràng của ta ở Hà Nội có một cái cô đó, cô cũng lớn tuổi chút, nhưng cũng còn khỏe mạnh mà cô cứ nói đi nói lại: "Con cầu mong con chết kiếp sau vài ngày mẹ con vất con trước cổng chùa để cho thầy cô nhặt vào nuôi luôn." Cứ nói vậy hoài thì cũng có người nhớ người quên, bất ngờ cô chết. Cách đây khoảng mười mấy ngày, trước cổng chùa tự nhiên có tiếng khóc, quý thầy ra nhặt vô đứa con bé gái, nhìn vô biết mới móc mới đẻ được mấy ngày.
[1:08:16]Nhưng mà quý thầy thì đâu có nuôi được, mà mới là trẻ sơ sinh mấy thầy không biết ất giáp gì nuôi, bồng còn không biết bồng nữa mà. Toàn dân đi tu không à, toàn dân lớn lên chút đi tu mất rồi đâu có biết bồng con nít gì đâu. Đến luống cuống lật đật báo chính quyền thì ngay lúc đó tức khắc có đôi vợ chồng cũng hiếm muộn mà cũng cầu con. Mà thầy nói rồi, cái người mà hiếm muộn muốn có con á cứ vui lòng xin con nuôi. Mình nuôi cái đứa con nuôi đó như con ruột mình thì mình sẽ có con ruột. Thì hai vợ chồng cũng vậy, nghe tin là có đứa bé gái vất trước cổng chùa, lật đật chạy tới đăng ký chính quyền xin nuôi liền,
[1:08:54]rất là vui mừng vừa hợp với đạo lý, hợp với tâm nguyện mà coi chừng hợp với cái u mà ở đời trước mới chết đó.
[1:09:03]Vừa là á là nãy làm phước tu hành chỉ cầu nhiêu đó thôi, chỉ cầu đó là kiếp sau không thích sống đời sống thế tục, đẻ ra là cái người mẹ đem vất ở cổng chùa giùm. Nhưng mà bà nguyện chưa tới. Thì đúng là có người vất cổng chùa, có người đem vô, nhưng Phật tử nuôi chứ đâu được ở trong chùa luôn, phải bưng ra lại, tức là duyên chưa đủ đó, thấy không? Thế là đúng là vất cổng chùa, thế như tâm nguyện nhưng rồi vô chùa ở chút xíu rồi có người lại nhận nuôi đem ngược ra chùa, ra khỏi cổng chùa lại. Cho nên phải làm sao mà nhớ ai mà nguyện câu đó thì nguyện giùm thế này: "Con vất ở cổng chùa được đem vô nuôi luôn,
[1:09:41]không ai đem ra." Nhớ kỹ cái đó một chút nữa.
[1:09:47]Mà còn có những người gan là thôi con làm con của ông trụ trì luôn. Cái cầu nguyện này thì hơi hơi run tại không biết ông trụ trì sao lại có con à. Cái này thì hơi khó tính. Cái đó thì cầu nguyện nó rất khó thực hiện, tại không biết làm sao ông trụ trì ổng có con. Cho nên mà cái chắc ăn nhất là vất trước cổng chùa, đem vô đừng đem ra nữa. Còn cái cái cái u này u không nguyện là đừng đem ra, cho nên được vất trước cổng chùa đúng như nguyện, hết, cái lời nguyện hơi ngắn nó nó hết hết việc. Xong. Bưng vô chùa chút có người bưng ra mất tiêu. Nhưng mà đó cũng là một cái là có cái suy nghĩ về đời sau của mình một chút.
[1:10:23]Còn bây giờ chúng ta ngồi đây, chúng ta muốn đời sau mình làm gì?
[1:10:31]Chúng ta muốn đời sau mình là gì? Giàu hay nghèo? Giàu hay nghèo? Giàu phải không? Rồi tốt, không sao, giàu đâu có lỗi đâu. Đẹp hay xấu? Đẹp phải không? Giờ bắt đầu hơi hơi rồi đó. Mập hay ốm? Thon thả. Rồi... rồi, sinh vào trong gia đình như thế nào? À, thuận lợi phải không, bố mẹ yêu thương, rồi gì nữa? Gặp, gặp Phật Pháp rất là sớm. Gặp bố mẹ biết đạo để vô đó rồi tu luôn, từ bé đã được bố mẹ dìu dắt tu luôn. Ý là như vậy phải không? Đại khái là giàu nè, à đẹp nè, không mập nè, à cha mẹ biết đạo nè, rồi...
[1:11:23]quên, học giỏi hay dở? Coi chừng á đủ điều kiện hết rồi học dở thì cũng chết. Phải học giỏi nữa, nghe không? Đó, gì nữa? Giàu, đẹp trai, học giỏi là đủ rồi đó. Rồi, gì nữa? Hát hay.
[1:11:39]Mới đẹp trai đó, đẹp trai hát hay, tiến sĩ nữa, đại khái vậy. Thì khi mà ta mong những điều như vậy nhưng mà quan trọng một điều cuối cùng là phải, phải gặp Phật Pháp để tu hành, gặp chân sư để tu hành, gặp thiện hữu tri thức, huynh đệ đồng đạo tinh tấn, chân... chân chất để cùng nhau tu hành và tu đến vô lượng kiếp cho tới khi rồi gì nữa?
[1:12:06]Mình cũng phải trở thành một người mà đem Phật Pháp mà, mà lan truyền cho vô số người trong cuộc đời này ở kiếp sau. Kiếp này có khi lỡ duyên mình chỉ độ được vài người thôi, mà Thầy dặn mình mỗi năm đem một người về quy y. Ngày mai có làm lễ quy y không Thầy Tâm Phát? Có ai đăng ký không? Ai mà chưa làm lễ quy y Tam Bảo để thọ năm giới cấm thì vui lòng một lát vào đăng ký để mai Thầy Tâm Phát làm lễ đăng ký quy y... làm lễ quy y nha. Các chúng thanh niên của mình, các Phật tử mình lát đi hỏi hết, mà ưu tiên cho bà con Lý Sơn trước. Nha, ai là Lý Sơn đến hỏi. Gì đó, ai chưa quy y phải đăng ký để mai quy y với Thầy Tâm Phát làm bổn sư.
[1:12:55]Thầy là bậc chân tu số một ở đây đó. Được quy y với Thầy là tốt lắm.
[1:13:03]Lát các đạo tràng mình đi lùng hết nha. Đi lùng, mà nếu được đêm nay thức suốt đêm đi hết tất cả nhà trong Lý Sơn luôn, nhà nào chưa quy y kêu ghi tên, mai tới chùa quy... quy y với Thầy Tâm Phát, nghe không? Tối nay là mình, Phật tử mình thôi đừng ngủ nữa, không cần ngủ. Có đăng ký phòng khách sạn chưa? Rồi phải không? Bỏ. Đi hết từng nhà từng nhà ở Lý Sơn này hỏi coi đã quy y chưa, quy y Tam Bảo đăng ký chưa, chưa là mình kèm cặp để mà sáng mai tới chùa Hải Lâm mà quy y với Thượng tọa Thích Tâm Phát cho có phước, nghe không? Là kiếp này ta lỡ duyên cho nên ta hiểu đạo, ta thích đạo, ta có tu hành, nhưng mà cái sức truyền bá Phật Pháp của ta ít.
[1:13:46]Ta thề kiếp sau, từ kiếp sau trở đi,
[1:13:51]ta xuất hiện nơi nào, ta sẽ đem ánh sáng của Phật Pháp lan tràn, không còn sót một cái ngõ ngách nào mà cái nơi của mình xuất hiện. Nha, ta sẽ độ vô số vô số chúng sinh trong cõi đất này. Phải thề cái điều đó, mà ta phải thề, ta phải xin với Phật, Phật mới cho ta cơ hội, còn ta không xin lời, kiếp sau cũng không có duyên à. Kiếp sau cứ tu mình mình lẩn quẩn hai ba người biết với nhau thôi. Còn khi ta thề một cái câu đó, ta nguyện câu đó, ta xin câu đó, Phật sắp cho ta liền. Phật sắp cho ta cơ hội liền. Là kiếp sau tự nhiên mình xuất hiện ở đâu thì bỗng nhiên mọi người lắng nghe mình nói về, về Phật Pháp.
[1:14:32]Cái đó là một cái lời đại nguyện đó. Nên ta phải thiết kế ở kiếp sau. Kiếp sau hồi nãy nói gì? Giàu phải không? Đẹp phải không? Không mập phải không? Gì nữa? Cha mẹ biết đạo phải không? Gì nữa nè? Giỏi, học giỏi phải không? Gì nữa? Hát hay, à rồi rồi, hát hay. Rồi gì nữa? Truyền đạo, tu hành rồi truyền đạo. Mà muốn như vậy thì bây giờ kiếp này làm gì? Làm phước rất là, rất là nhiều. Nhớ, phải thiết kế cho đời sau. Chứ phước ít ít những điều đó không hiện ra. Nổi cái giàu đầu tiên là không hiện ra rồi, nếu phước đời này ít quá. Cho nên phải làm phước rất nhiều để đời sau sinh vào trong gia đình nào gia đình đó phải giàu. Nghĩa là làm sao?
[1:15:18]Nói, "Dạ thì con kiếm gia đình nào giàu con đầu thai." Không có đâu. Ta đầu thai vào gia đình đó, gia đình đó mạt rệp liền. Tự nhiên ông thất bại làm ăn phá sản liền nếu ta không có phước. Còn khi ta có phước á ta đầu thai vô gia đình đó, qua ngày hôm sau tự nhiên mình vừa cấn thai ngày hôm nay qua ngày mai gia đình nó trúng số liền. Bắt đầu giàu lên, mình đẻ ra một cái rồi chung quanh nhà cửa rồi êm ấm đầy đủ hết trơn, do cái phước của mình ảnh hưởng qua tới cha mẹ mình luôn. Đó, nhiều thứ như vậy đó. À nói, "Muốn đẹp thì con lựa bố mẹ đẹp thì con con sinh vào đầu thai vô có gì đâu." Không đơn giản.
[1:15:54]Hai bố mẹ đẹp nhưng đẻ mình ra xấu hoắc. Tại sao vậy? Tại mình lai ông hàng xóm, không biết được.
[1:16:07]Cho nên khi mà ta có những cái yêu cầu, ta thiết kế kiếp sau cho ta thì bây giờ kiếp này phải làm làm phước cực kỳ nhiều chứ không phải là ít mà được nha. Ít mà nhiều. Đó là nói thiết kế đời sau đó. Rồi đời sau có chịu tu không?
[1:16:30]Thiệt không?
[1:16:34]Mà khi tu rồi có còn, còn lúc đó là khi mà bắt đầu hạ thủ công phu tu hành, lúc đó thật sự ta không còn cơ hội để làm ăn, làm phước nữa. Ví dụ nếu mà là một người tu sĩ như các thầy thì các thầy không hề làm ăn được nữa. Rồi còn là người cư sĩ, ví dụ mình không đi tu được nhưng mà lúc đó mình hạ thủ công phu lúc đó cũng không làm ăn được, thì lúc đó sống nhờ cái gì? Cũng nhờ phước mình đã làm. Nên mình có thể là nhập thất, ở yên để dụng công tu hành được. Cũng là phước. Có phước ta mới yên mà tu được, rảnh rang mà tu được, không bận tâm gì hết mà tu được. Chứ còn không có phước,
[1:17:20]vừa mới bắt chân lên ngồi thiền là: "Ông ơi, con bệnh!" Rồi rồi rồi rồi, xong, rồi phải có trách nhiệm rồi. Hoặc là ông thầy vô trong vừa mới đóng cửa nhập thất là ở ngoài nói: "Thầy ơi thầy, có chuyện." "Chuyện gì con?" "Nhà chùa cháy hết rồi." cũng xong luôn. Nói: "Chùa cháy mà con nói gì nhỏ nhẹ vậy?" Nói: "Dạ, dạ tại sư phụ dặn con cái gì cũng nói nhỏ nhỏ." Không biết sao giờ. "Thế lần sau nhớ nói lớn lên, nghe không?" Nói: "Dạ, nhớ." Cái lần sau có khách tới chơi, cái ổng la lớn lên, nói: "Dạ, ở nhà bếp nói hết cơm rồi, Thầy nói Thầy đuổi khách về đi, đừng cho ở đây nữa." Cho
[1:18:12]nên để để đời sau mà ta thuận duyên tu tập thì cũng cần phước rất là, rất là nhiều. Đời này phải làm phước nhiều lắm đó. Rồi bây giờ nói nữa: chứng thiền nè, chứng thánh nè, ngộ Tứ niệm xứ nè.
[1:18:31]Chứng thiền là chứng làm sao? Ta có ba cái con đường để đi tới Thánh quả, tới giải thoát giác ngộ. Một là con đường Tứ Thánh quả: sơ quả Tu-đà-hoàn, nhị quả Tư-đà-hàm, tam quả A-na-hàm và tứ quả A-la-hán, đó là đi con đường Thánh quả. Mà cái con đường Thánh quả đó là diệt trừ hết những kiết sử, bản năng và nhập thiền định sâu. Hai cái đó kết hợp lại ta mới chứng dần dần lên các Thánh quả cao siêu. Đó là con đường đi theo Tứ quả. Con đường thứ hai là con đường Tứ thiền, ta nhập từng bước thiền định từ sơ thiền, nhị thiền, tam thiền tới tứ thiền. Và con đường thứ ba là con đường ngộ được chính mình:
[1:19:17]ngộ được thân, được thọ, được tâm, rồi được pháp. Thân, thọ, tâm, pháp nghĩa là gì? Đó là bước đầu tiên ta vượt qua được chánh niệm, tâm ta nhập vào một cái trạng thái thấy được chính mình là là cái thân tứ đại này, thân tứ đại vô thường và thấy rõ nó tất cả mọi điều của cái thân này, bên trong sao thấy hết, và dính chặt nơi đó, thấy và tâm rất là thanh tịnh. Cái bước ngộ sâu hơn là quán thọ trên thọ, thấy chính mình là cái gì? Chỉ là một cảm giác vô hình và biến động, khi buồn, khi vui, khi khó, khi khăn, khi dễ chịu, khi hạnh phúc kìa. Chỉ là cái cảm giác đó thôi, nhưng mà nó rất là sâu và ngay cái đầu mối
[1:20:04]của những cái cảm thọ đó là ta đã nhận ra và không có vọng tưởng. Đó là ta nhận cái chính mình là gọi là quán thọ trên thọ. Chính mình chỉ là một cảm giác vô hình. Và bước ngộ thứ ba là gì? Quán tâm trên trên tâm. Chính mình là là tâm thức ở chiều sâu đó, tâm thức ở chiều sâu chứ không phải tâm thức cạn. Là co tay duỗi chân này biết nó từ cái tâm nào đi ra, mắt thấy tai nghe là biết từ cái tâm nào mà đi ra, thấy cái biết nó từ đâu hết, thấy nó thẳm sâu như vậy, thấy chính mình là là cái tâm thức đó ở chiều sâu. Cái này cũng tương đương với A-na-hàm, tam tam quả hay tam thiền. Và cuối cùng là quán pháp trên pháp, ta không còn là ta nữa mà ta đã là gì?
[1:20:49]Trở thành chân lý của vũ trụ. Cái này ngang đồng với A-la-hán, như vậy. Cho nên đây là bốn bước ngộ: ngộ thứ nhất là thấy thân trên thân, ngộ thứ hai thấy thọ trên thọ, ngộ thứ ba thấy tâm trên tâm, và cái bước ngộ cuối cùng là thấy pháp trên pháp, chính mình là pháp, mình không còn là mình nữa, đạt đến vô ngã. Ta ba con đường đi đến giác ngộ: Tứ Thánh quả, Tứ thiền và Tứ niệm xứ. Ba con đường cùng đi tới đó. Thì để có thể chứng được cái đó, phước ta cỡ nào? Phước cỡ nào? Lớn lắm, không phải bình thường. Tại ta đổi từ phàm sang, sang Thánh. Nội mà đổi từ nghèo sang giàu thôi đã rất là vất vả rồi.
[1:21:37]Làm không biết bao nhiêu phước rồi mới có thể chuyển nghiệp từ nghèo sang giàu, còn chuyển từ phàm đến Thánh khó gấp triệu lần. Đó là lý do mà ta phải làm phước rất là, là nhiều. Vậy, nè xong chưa? Đó, vậy bài hôm nay ta đã nói, chưa xong. Vì còn phải một cái phước nữa: kết duyên lành với tất cả chúng sinh mà giáo hóa. Ta đắc đạo rồi đó, mà mọi người gặp ta họ không có thương, họ không cảm mến, nói họ cứ cười cười họ bỏ đi, họ lãng đi, họ không tập trung. Mình ở đâu họ không kéo tới thì có giáo hóa chúng sinh được không? Không. Cho nên phải còn cái làm phước này nữa, còn cái làm phước đến thừa mứa
[1:22:26]mà tạo thành duyên lành với đến vô lượng chúng sinh. Để ở những kiếp sau đó đó, khi chúng sinh vừa nghe tới tên mình họ chưa gặp mặt thôi mà nghe tới tên họ đã động lòng rồi, cảm thấy xúc động, thấy thương không biết tại sao thương, rồi từ từ tìm tới sau. Phải tới cái phước đó nữa. Cái phước mà người ta chỉ nghe tên mình thôi mà đã thấy thương. Dễ sợ chưa? Dễ sợ. Giống như là đến cái kiếp mà nghe tên thầy Tâm Phát, ở đâu nha, đi tìm. Thế là phải băng núi băng rừng, lên ghe qua biển để đi, đi tìm. Cái đó như vậy đó mới dễ sợ đó chứ không phải đơn giản đâu. Ổng ngồi ổng không nói tiếng nào trơn trọi, ổng ngồi ổng cười không vậy trời.
[1:23:07]Cho nên nãy giờ ta kể ra bao nhiêu việc làm phước như vậy.
[1:23:18]Thấy sợ chưa? Sợ chưa? Thấy mình làm phước đủ chưa? Chưa bao giờ đủ. Nội chỉ đền lại cái cơm ăn áo mặc mình giật mình là đã chưa đủ, đừng có nói tới lúc mà bệnh tật ốm đau mình mòn hết cái phước, lấy hết bao nhiêu phước, mình ăn vào cái phước của gia đình mình luôn. Gia đình mình phải nhịn ăn nhịn mặc, thậm chí bán nhà để chữa bệnh. Ta chưa hề làm phước bù lại đó. Bao nhiêu ân nghĩa trong cuộc đời ta đã chịu, ta chưa hề làm phước để bù lại ân nhân ta. Cha mẹ ta nhiều khi ta chưa làm phước để bù lại. Rồi phước của ta thì sao? Chưa đủ để lo cho tuổi già của mình. Phước ta chưa đủ để cho lúc sau khi chết trong cái
[1:24:00]cõi chết đó mình được ấm êm, no đủ đàng hoàng. Phước ta chưa đủ để ta thiết kế được một kiếp sau cho nó đàng hoàng, cho nó có giá trị. Phước ta cũng chưa đủ để kiếp sau mà ta gặp được môi trường Phật pháp tu hành. Phước ta chưa đủ để ta tu hành tiến đạo chứng một cái kết quả nào đó. Và phước ta cũng chưa đủ gieo duyên lành ban rải khắp nhân gian này. Cái ân nghĩa chúng ta phải ban rải trong đời này đi khắp nơi, để sau này chúng sinh mà gặp mặt mình hay nghe cái tên mình là tự nhiên yêu mến liền, chưa cần nói nhiều, phước phải đến như vậy. Và mà ta kiểm tra lại đi thì hiện nay phước mình làm nhiều hay ít?
[1:24:43]Quá, quá ít, chưa đâu, đủ đâu cả. Ta hiểu được như vậy rồi thì ta mới thấy cái bài toán tội phước trên cuộc đời này thật là khó, sơ sẩy một cái là dính tội. Mà bây giờ ta đủ trí tuệ để đừng dính tội, chỉ tạo phước thôi, mà cái số phước ta tạo cho trong cuộc đời này để cho vô lượng đời sau chưa hề, chưa hề đủ. Nên người hiểu đạo rồi thật sự không có ai thanh thản được hết. Nên ai kêu mình mà tu mà cho thanh thản, tu mà cho thư giãn, tu mà cho lòng nhẹ nhàng đều là nói sai, nói bậy cả.
[1:25:24]Người biết tu rồi ai cũng nặng lòng. Mà nặng lòng mới là đúng, mới biết tu. Tại sao phải nặng lòng? Vì lỗi lầm còn nhiều mà phước thì chưa đủ. Kêu mình ngồi thanh thản đừng làm gì, vô hành, vô xứ, vô vi, nói bậy. Nói kiểu đó làm hư đời mình và hư cả Phật pháp luôn. Đức Phật cần rất nhiều đệ tử của Ngài có phước. Mỗi một đệ tử của Đức Phật, dù là người xuất gia hay tại gia, ai cũng phải có vô lượng phước thì mới cùng nhau mà, mà xây dựng Phật pháp cho muôn đời sau được. Còn người đệ tử của Phật mà lười làm phước, không biết làm phước thì ta không cùng nhau, không chung tay để xây dựng nên cái cơ đồ Phật pháp cho muôn đời sau được.
[1:26:16]Chúng ta không...
[1:26:24]Từ đây ráng mà lo làm phước, tìm cơ hội làm phước và lễ Phật mỗi ngày đều xin một câu: Xin Phật cho con cơ hội để làm phước, cho con đừng bỏ sót bất cứ một, một dịp nào để làm phước. Đấy, xin gia hộ cho con biết làm phước, thích làm phước, thường xuyên được làm phước. Và xin nguyện đem tất cả cái phước đó hồi hướng cho cả cái thế giới này sẽ trở thành một tinh cầu giác ngộ, ai cũng hướng về Phật pháp tu hành đạt đến vô ngã, mọi người đều yêu thương nhau, cả thế giới này sống trong hòa bình, trong yêu thương, trong tử tế. Thầy cầu nguyện như vậy.
[1:27:11]Hôm nay về nơi bầu trời Lý Sơn, một mảnh đất xa xôi của quê hương. Chúng ta về đây bên nhau bởi vì nhờ có một cái con người không cao mà ai cũng phải ngước nhìn. Người đã về đây dựng lại cái ngôi chùa này lại để kế nghiệp Tổ. Và chính do thầy, thầy trả thù bằng cách làm tôn tượng 42 thước. Trả thù, ai cũng phải ngước nhìn. Rồi thầy có ước nguyện sẽ hoàn thành cái chánh điện đang còn, còn dang dở. Mà nhà vệ sinh ít quá nha, thầy nói phải xây cả trăm cái nhà vệ, cái buồng vệ sinh cho đủ mọi người về đây. Rồi cũng mong rằng thầy sẽ hoàn thiện được cái cơ sở vật chất, rồi hoàn thiện cái đường lối tu tập.
[1:27:58]Mà cái đường lối tu tập đó văn minh, tiến bộ, có chiều sâu, đúng với ý Phật, đúng với thời đại để cho du khách mọi miền kể cả trong nước, kể cả nước ngoài khi đến đây đều phải ghé chân đến ngôi chùa ở lại tu tập. Đó, và họ mang về khi họ rời khỏi Lý Sơn, họ mang tỏi Lý Sơn về, họ mang cái tình nghĩa con người Lý Sơn về, họ mang cái đạo lý của chùa Hải Lâm trên Lý Sơn về và họ thương nhớ Lý Sơn rồi họ sẽ tìm cách trở lại Lý Sơn. Đó là ước mơ của ta nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng con xin được cung thỉnh Thượng tọa giảng sư an tọa. Và để trước khi kết thúc pháp thoại ngày hôm nay,
[1:28:48]chúng con xin được cung thỉnh sự trở lại của Thượng tọa đạo hiệu Thích Tâm Phát, trụ trì chùa Hải Lâm và trở lại lễ đài để có đôi lời cảm tạ tri ân đến Thượng tọa giảng sư cũng như chư tôn đức và đạo tràng ngày hôm nay. Chúng con xin được cung thỉnh Thượng tọa.
[1:29:14]Đứng lên đi thầy, đứng lên đi. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên Thượng tọa ân sư. Hôm nay, từ đầu buổi tối cho tới hôm nay, chúng con lắng đọng tâm tư, ngồi nghe từng lời, từng chữ mà Ngài đã trao cho hàng Phật tử trên bước đường tu học. Chúng con cũng cố gắng làm những việc mà Ngài đã chỉ dạy cho chúng con.
[1:29:55]Đó là cố gắng tạo những phước lành để cho trong cuộc sống hiện tại cũng như tương lai của hàng nam nữ Phật tử để có được một lối sống chân chính và có một đường lối tu tập chính đáng theo giáo lý Phật đà. Với thâm tình đó, chúng con không biết gì hơn, nguyện cầu chư Phật gia hộ cho Thượng tọa tông sư pháp thể khương an, cửu trụ Ta Bà để dìu dắt cho hàng hậu học chúng con trên bước đường tu học cũng như hàng nam nữ Phật tử trên bước đường tu nhân học Phật. Chúng con biết rằng trong khi chúng con tổ chức buổi lễ cố gắng cung đón nhưng không sao tránh khỏi những lỗi lầm thiếu sót, ngưỡng mong trên Sư phụ cho chúng con được thành tâm sám hối những lỗi lầm nếu có.
[1:31:06]Và chúng tôi cũng không quên xin cảm ơn chư thiện nam tín nữ Phật tử đã bỏ tất cả thời gian quý báu về đây để mà góp phần cầu nguyện để mà một cho một buổi thính pháp được thập phần viên mãn. Cầu nguyện chư Phật gia hộ cho quý vị sau chuyến thính pháp này trở về tại tư gia luôn luôn mạnh khỏe, gia đình hạnh phúc và cố gắng làm những việc làm đúng như lời của Sư phụ chỉ dạy. Một lần nữa, trước khi dứt lời, chúng con xin thay mặt bổn tự chùa Hải Lâm cũng như toàn thể bà con nơi hải đảo luôn luôn thành kính tri ân công đức của Sư phụ đã ban bố cho chúng con một con đường tu tập thật chính đáng. Nam Mô Chứng Minh Sư Bồ Tát Ma Ha Tát.
[1:32:04]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Lời cảm tạ vừa rồi của Thượng tọa trụ trì cũng là lời kết thúc chương trình thuyết giảng tối hôm nay. Giờ chúng con xin thỉnh Thượng tọa trụ trì xướng kệ hồi hướng để chúng ta cùng kết thúc buổi thuyết giảng ngày hôm nay. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nguyện đem công đức này
[1:32:30]hướng về khắp tất cả,
[1:32:38]đệ tử và chúng sanh
[1:32:46]đều trọn thành Phật đạo. Chúng con xin được cung thỉnh chư tôn đức hồi quy phương trượng dùng nước nghỉ ngơi. Và kính thưa quý Phật tử, các Phật tử lặn lội đường xa đến huyện đảo lắng nghe pháp, giờ này có ai muốn vấn an sức khỏe Thượng tọa giảng sư thì chúng ta tuân theo sự hướng dẫn của chúng thanh niên đạo tràng để lên vấn an sức khỏe Thượng tọa giảng sư. Chúng con xin được cung thỉnh chư tôn đức trở về khách phòng dùng nước nghỉ ngơi ạ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.