[0:18]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Lần trước ta nói về cái trí tuệ, tức là người có trí tuệ là người nhìn được những việc rất xa và nhìn được những việc rất nhỏ, đúng không nà? Ta nhớ như vậy. Và ta lấy cái nền tảng là ta tập nhìn những việc rất nhỏ để rèn luyện trí tuệ.
[0:46]Cái người bình thường thì chỉ nhìn thấy những việc vừa vừa, không thấy được những việc nhỏ và cũng không thấy được những việc xa. Thì vừa rồi ta nói cái bài là tập nhìn những việc rất nhỏ để khai mở trí tuệ, đúng không nà? Thì hôm giờ ta tập luyện được nhiều chưa?
[1:09]Nghe về phải thực hành nha, chứ nghe không thực hành rồi nghe bài kế tiếp lại không hiểu, ta không thấm. Như vừa rồi vậy, thầy nói là tập nhìn những việc rất nhỏ, những việc mà người khác không nhìn thấy thì mình nhìn thấy. Mà chẳng những là mình tập luyện mà mình còn tập luyện cho gì, cho em, cho cháu mình.
[1:31]Khi ta tập luyện quen rồi thì mình nhắc mọi người chung quanh mình như vậy. Những việc mà không ai thấy thì mình lại thấy, từ những việc rất bé, rất bé vậy. Ví dụ bây giờ người ta đến nhà mình cái mình mời người ta ăn cơm. Khi ta mời một người ăn cơm, ta phải xem lòng ta có thật lòng và phải xem người kia có có chịu ăn hay không hay còn ngại. Mà khi mình mời rồi có điều kiện để ăn hay không, cái mâm cơm đã sẵn chưa, ghế ngồi đã đủ không, thức ăn có đàng hoàng không? Có nhiều khi cũng chỉ là thức ăn đạm bạc, nhưng mà nó đàng hoàng. Những điều nhỏ nhỏ nhỏ nhỏ kèm theo cái lời mời ăn. Thì đó là những điều rất nhỏ nhưng làm thành gì,
[2:14]làm thành cái sự tử tế, chu đáo trong cuộc sống. Mà một cái điều gì nó tử tế, nó chu đáo, nó be bé vậy, nó làm cho ta bắt đầu có trí tuệ. Cái trí tuệ không phải là để ta săm soi nhau những điều nhỏ nhặt, mà cái trí tuệ là để cho ta tử tế với nhau hết sức chu đáo, kỹ lưỡng. Cái trí tuệ là như vậy, thì nó mới tạo thành cái gì? Cái đạo đức. Thì cái đạo đức nó mới quay ngược trở lại nó trở thành cái tài năng thật sự. Ta nhớ như vậy, nó có một cái tuần hoàn giữa tài năng và đạo đức. Đạo đức là nhân mà tài năng là quả, mà ta đem cái tài năng đó
[3:07]ta biến thành cái việc phụng sự, cống hiến của đạo đức thì làm cho đạo đức tăng trưởng thêm một bậc cao, mà khi đạo đức tăng trưởng lên một bậc cao thì nó lại tạo sinh ra cái trí tuệ tài năng ở một tầm cao mới. Nó là tuần hoàn nhân quả mà. Rồi khi ta có cái trí tuệ tài năng ở tầm cao mới, ta lại phụng sự, cống hiến được nhiều hơn nữa, để làm cho ta tăng trưởng một bước đạo đức cao hơn nữa, và cái đạo đức cao đó lại tạo ra một cái trí tuệ tầm cao hơn nữa. Cứ như vậy, nó cứ tuần hoàn và cứ mỗi lần tăng thêm một bậc thì người ta lại thêm một, lên một đẳng cấp mới. Mà cứ tăng thêm một đẳng cấp mới, đẳng cấp mới như vậy,
[3:47]đến một ngày ta vượt khỏi thân phận của con người để trở thành bậc thánh. Đó là cái nguyên lý, cái công thức của nó là như vậy. Hôm nào có điều kiện, thầy sẽ giảng về cái nguồn gốc của loài người, sự sống của trái đất này bắt đầu từ đâu và nó tiến hóa như thế nào để cho con người được xuất hiện. Và có những lần mà cái cái cây tiến hóa của nhân loại đã đi vào ngõ cụt thế nào và phải bị gãy, làm lại, và hôm nay nhân loại sẽ tiến hóa về đâu, có bị đi vào ngõ cụt một lần nữa hay không? Hôm nào có điều kiện thì thầy sẽ giảng về điều đó. Nhưng bây giờ ta nói lại, vậy ta đang nói về cái loạt bài cái trí tuệ.
[4:34]Hôm trước ta nói về những điều nhỏ nhặt, tập nhìn những điều vi tế, nhỏ nhặt trong cuộc sống. Đó là tập khởi điểm của trí tuệ, mà ta nhắc lại, ta nhìn được những điều nhỏ nhặt để ta sống tử tế với nhau nhiều hơn chứ không phải để săm soi nhau. Mà khi ta tử tế với nhau đến mức độ chu đáo, kỹ lưỡng thì nhân quả nó trở lại làm cho ta tài năng hơn. Nhớ như vậy, nhớ cái công thức đó để ta ứng dụng. Đã một tháng trôi qua rồi, ta có ứng dụng được chút nào không? Có nhắc nhở con em mình được chút nào không nha. Chứ đừng có nghe pháp cho vui, tai này qua tai kia, rất là tội nghiệp thầy. Thầy ở trong Nam ra đây cực lắm nha, soạn một bài giảng vất vả lắm.
[5:24]Những đêm mọi người đã ngủ say chứ thầy vẫn còn phải ngồi soạn bài. Cho nên khi nghe ta phải ứng dụng để trở thành lợi ích cho mình và tạo thành cái hạnh phúc cho mọi người chung quanh, nhớ như vậy. Khi ta ứng dụng được đạo lý thì ta được lợi ích và cái lợi ích nơi cuộc đời ta biến thành hạnh phúc nơi cuộc đời của những người chung quanh ta. Còn nếu ta không có lợi ích, ta không áp dụng được đạo lý thì những người chung quanh ta không có niềm vui, không có hạnh phúc, nhớ như vậy. Cái kết quả tu hành của ta nó hiện ra nơi hạnh phúc, niềm vui của những người chung quanh ta, nhớ như vậy. Ta cứ nhìn thấy những người họ không có đạo đức,
[6:10]họ sống tệ bạc, bừa bãi, ích kỷ, hưởng thụ thì cái kết quả nó hiện ra cái gì?
[6:21]Hiện ra nơi những người chung quanh của họ là sự đau khổ, rõ ràng như vậy. Bây giờ ta lật ngược lại, ta làm ngược lại, ta tu hành đạo đức thì cái kết quả nó hiện ra ở đâu? Cũng là những người chung quanh ta được được niềm vui, được hạnh phúc. Hãy đánh giá vào điều đó. Nhìn cái hạnh phúc, niềm vui của những người chung quanh mình mà biết rằng mình đã tu dưỡng được đến đâu, nhớ như vậy. Và cái nhân quả nó vậy thôi. Lúc đó ta không cố ý làm cho mọi người được hạnh phúc mà tự nhiên mọi người chung quanh ta được hạnh phúc vì ta đã tu đúng hướng, ý là như vậy. Nên cái loạt bài thầy đang nói về tâm thức,
[7:03]về trí tuệ này cũng vậy, cũng là một sự tu dưỡng, ta đi tìm cái trí tuệ, nhưng mà cái trí tuệ đó luôn luôn là gì? Là sự đồng hành với đạo đức. Cho nên trí tuệ ta tiến tới đâu thì đạo đức ta tiến tới đó, là như vậy. Nên ta sợ vậy, ta sợ ta đang nhìn thế giới mà cái đạo đức nó không theo kịp cái khoa học kỹ thuật thì thế giới sẽ diệt vong. Chốc nữa cuối bài ta sẽ nói lại điều này. Còn nơi chính chúng ta cũng vậy, khi ta nói về trí tuệ thì phải hiểu là ta nói về đạo đức, giống như thầy đã nói vậy, ta nhìn thấy những điều nhỏ nhặt để ta yêu thương được mọi người nó nó chu đáo, kỹ lưỡng hơn, vậy thôi.
[7:48]Hôm nay thì ta nói cái vấn đề ngược lại là nhìn được rất xa. Đó, ta đã định nghĩa trí tuệ, người có trí tuệ là người nhìn được những việc rất nhỏ và nhìn được những việc rất xa. Lần trước ta đã nói về những việc rất nhỏ, bài này ta nói về tập nhìn về những việc rất xa. Đó, nhìn cả hai vì mới gọi là trí tuệ, nhưng mà cái việc mà nhìn việc rất xa đó
[8:17]thường không ai dạy ta,
[8:22]chỉ trừ những người được đào tạo trong cái ngành nghề của họ về an ninh, về tình báo, về chính sách kinh tế, xã hội thì trong cái giáo trình của họ thì họ có tập là đánh giá những cái những cái tiến bộ, những cái tiến triển, những cái phát sinh, hậu quả, kết quả của công việc. Và một hạng người nữa là hạng người đánh cờ, là đi một nước cờ mình tiên liệu được là đối phương sẽ đáp trả lại bằng nước cờ nào. Rồi mình lại nếu đối phương đáp trả bằng nước cờ đó thì là mình sẽ mình sẽ đi bằng nước cờ nào. Tức là mình tính luôn cái người mà có trí tuệ họ tính luôn tới mười nước. Mà Mạc Đĩnh Chi nổi tiếng là tính được mười bảy nước cờ
[9:10]của đôi bên và kết luận cái ván cờ này hai bên sẽ hòa. Đó là một cái đầu óc siêu việt, còn đa phần những người đánh cờ như chúng ta chỉ tính được năm sáu nước. Nói như chúng ta tức là không có gồm thầy ở trong đó vì thầy không biết đánh cờ và đánh rất dở, đánh từ nhỏ tới lớn toàn chỉ thua mà thôi, không bao giờ thắng ai. Và cũng không biết, không thích.
[9:39]Hôm nay ta tập cái nhìn rất xa để mở mang trí tuệ. Và cũng nhớ như vậy, cái việc mà tập tức là tập, chứ không phải tự nhiên mà ta có. Còn những người mà họ có cái trí tuệ bẩm sinh thì tự họ đã nhìn xa. Cho nên nếu bây giờ cứ đem hai con người ra so sánh với nhau, đứng đó rồi mình hỏi một câu giống hệt nhau, thì cái câu trả lời nào mà nhìn rất xa thì đó là người có trí tuệ. Đó, vì họ tự họ nhìn xa, còn người không có trí tuệ tự họ nhìn gần. Ví dụ mình đưa ra mình hỏi một câu như thế này, ví dụ khi anh ra ngoài đường anh va quẹt giao thông, va quẹt giao thông thì cái người bên cái xe kia, cái người mà va quẹt với anh đó,
[10:29]người ta xuống xe người ta hùng hổ, người ta hung hăng, ờ người ta làm dữ. Và lúc đó là anh nói câu thế này: "Thôi anh đừng có phản ứng gì vội, chúng ta cứ mời cảnh sát giao thông lại để họ xử, chứ chúng ta đừng có ý kiến vội, nha." Tại cái người bị va quẹt lạ một điều là cứ nghĩ lỗi của người khác, lạ một cái người va quẹt giao thông nào cũng nghĩ lỗi người khác hết trơn. Cho nên lúc đó là ta nói một câu rất bình tĩnh là: "Thôi thôi anh đừng nói gì, để đợi cảnh sát giao thông đến xử." Và cái câu hỏi của ta khi ta dựng cái tình huống đó lên rồi ta hỏi hai người: "Sau câu nói đó, chuyện gì xảy ra?"
[11:16]Thì bắt đầu hai người sẽ trả lời, nha. Thì ta xem cái câu trả lời của người đó xa hay không, thấy được cái hậu quả diễn tiến xa hay không, và ta biết được trí tuệ của cái người người trả lời là lớn hay hay nhỏ, nhiều hay ít. Ờ cái người mà trí tuệ nhỏ họ nhìn rất là gần, vì nói câu đó xong thì họ chỉ trả lời được một bước diễn tiến là nói: "Sợ nói câu đó rồi thằng kia nó giận nó đánh mình thêm." Đó, là nói câu đó hết. Còn cái người mà có trí tuệ họ nhìn thấy ba bốn bước phản ứng: nếu người kia phản ứng như thế ta nói cái gì, nếu người kia phản ứng thế đó ta nói cái gì, ta nói rồi họ sẽ phản ứng cái gì,
[11:54]tức là nhìn luôn ba bốn bước diễn tiến cho tới khi cảnh sát giao thông tới. Là ta đặt một tình huống thử nghiệm hai người, đó, để biết rằng cái người nào nhìn được vấn đề xa là người đó có trí tuệ. Ví dụ bây giờ ta đặt một câu hỏi khác. Ta đặt câu hỏi khác là thế này: là
[12:18]trong cái diễn biến kinh tế của xã hội thế này, thì trong cái cái việc mà thương mại đó, thì ai là người nắm quyền lực?
[12:31]À. Thì lúc đó là mỗi người nó sẽ tùy theo cái nhìn của mình, cái trí tuệ của mình mà mà trả lời. Và dựa vào câu trả lời ta biết người đó có nhìn xa hay không, có trí tuệ hay không. Và cái câu trả lời thế này: thứ nhất, ở những thời đại của mấy mươi năm trước thì cái người nắm quyền lực là người sản xuất ra hàng hóa để cung cấp cho thị trường. Vì người ta mà muốn muốn có hàng hóa thì người ta phải mua, mà muốn mua ở đâu không biết, cuối cùng phải chạy tới cái ông sản xuất ra cái hàng hóa đó. Ví dụ bây giờ ờ tôi muốn mua một cái quạt quạt điện hoặc máy thế này, thì rõ ràng là cuối cùng vẫn phải là đi tìm
[13:12]cái người mà sản xuất ra cái quạt điện để tôi mua. Cho nên cái người mà sản xuất ra được cái quạt điện là người nắm quyền lực. Người đó nắm quyền lực, vì tôi là người có cái mà xã hội cần. Thì anh mua bán ở dưới gì tôi không biết, anh chạy vạy anh cung cấp anh phân phối gì tôi không cần biết, nhưng nếu không có tôi thì không có chuyện gì xảy ra, anh cũng chẳng có gì để mua để bán, và người tiêu dùng cũng không có gì để sử dụng. Cho nên tôi là vua, tôi là người sản xuất. Nhưng mà qua một vài mươi năm sau, cái vị thế đó nó thay đổi, chính cái người mà trung gian phân phối, mua bán mới là người nắm quyền lực.
[13:52]Anh sản xuất mà không có người đến lấy hàng để đem đi bán lại, thì anh đó anh ôm một đống sắt vụn đó mà ế mà chết. Cho nên phải có người tiêu thụ, người đến để mua, mua giùm cho anh, và đem đi phân phối giùm cho anh thì hàng anh mới bán được. Quyền lực bắt đầu nó dời đổi, nó không còn nơi cái người sản xuất nữa, vì lúc này người sản xuất hơi nhiều. Cho nên lúc này cái quyền lực nằm nơi cái người phân phối, mua bán, mua tận gốc và đem đi phân phối các thị trường, đó là người nắm quyền lực. Nhưng vài mươi năm sau nữa cho đến ngày nay lại không phải cái người đó nữa, mà quyền lực thuộc về ai? Người bán lẻ.
[14:34]Tức là những cái cửa hàng mà bán trực tiếp cho cái người sử dụng luôn, chứ không phải là phân phối cho những đại lý nữa, không phải là cái người mà lấy hàng nơi hãng rồi phân phối đại lý, mà là chính là cái người mà bán trực tiếp cho cái người tiêu dùng. Thế là ta có hệ thống cửa hàng bán lẻ mà ta gọi là gì? Ta gọi là gì? Siêu thị, đó, mọc lên như nấm khắp nơi, vì đó chính là quyền lực của xã hội. Quyền lực cái người mà nắm hệ thống kinh tế thương mại của xã hội đó chính là cái hệ thống bán lẻ. Cho nên ta lại cứ thấy cái tập đoàn này tập đoàn kia nó cứ giành nó mua những cái hệ thống bán lẻ, hệ thống siêu thị là như vậy.
[15:13]Vì bây giờ quyền lực thuộc về những cái người đó. Nhưng không, đang có một lực lượng mới nổi lên. Ai? Bán hàng trên mạng. Đây mới là điều đáng sợ, nó đe dọa hết tất cả các cửa hàng khác luôn. Anh không vốn không liếng gì hết trơn, ảnh ngồi gõ lóc cóc ảnh quảng cáo trên Facebook thôi. Vậy mà sống được, mua xe rồi đi học được, linh tinh vậy. Và đánh du kích kiểu đó rồi các đại gia cũng chết luôn vì cái cái đám mà bán lẻ vô hình đánh du kích kiểu này không biết mặt mày nó đâu để mà cạnh tranh. Bây giờ Facebook ở đâu nó cũng có, đó, bắt đầu quyền lực bắt đầu nó lại phân tán một lần nữa mà không biết đường để mà mà cạnh tranh.
[15:53]Đó là cái diễn biến của xã hội nó là như vậy. Rồi sau này quyền lực thuộc về ai nữa? Nếu đó vì cái lực lượng mà nó bán lẻ lóc cóc trên trên mạng vi tính đó, trên Facebook, trên online á, nó đang bắt đầu đang nổi lên, đem đến một sự tiện lợi cực kỳ tiện lợi cho người tiêu dùng vì người ta không cần phải tới cửa hàng ta nhìn nữa, nó quảng cáo nó chạy tuột vào trong máy người ta thôi. Người ta cũng chẳng chưa định mua mà nó đã quảng cáo chạy vào, thế là người ta mới tò mò khởi ý mua. Đó, đang quyền lực mới đang nổi lên, là tương lai là như vậy. Rồi mấy mươi năm sau nữa thì ta không biết nữa. Và vì ai dự đoán được điều đó, ai dự đoán được trong cái thương mại
[16:33]kinh tế của xã hội ai sẽ lại tiếp tục là người nắm quyền lực? Đó. Từ cái nhà sản xuất nó trôi dần trôi dần trôi dần đến sát cái người tiêu dùng rồi. Thì những cái mà nhìn đó gọi là thuộc về trí tuệ, ta dự đoán xem. Đó, ở đây ta dự đoán xem sau này quyền lực mới của cái thương mại kinh tế xã hội sẽ thuộc về về ai? Vì nếu mà ta biết được thuộc về ai, ta đón đầu, ta đi vào đó trước thì mình đỡ thất nghiệp, nha, mình sẽ có công ăn việc làm, kiếm được đồng ra đồng đồng vào vì mình đã đoán trước được đường đi của của xã hội là như vậy. Người ta tập nhìn xa thì điều đầu tiên là gì? Người ta chọn cho mình được một chỗ đứng trong trong xã hội, ví dụ vậy.
[17:23]Và mình không trở thành người thừa vì mình biết xã hội sẽ đi về đâu. Nên cái nhìn xa nó hay như vậy. À nhưng mà cái quan trọng hơn của ta là đối với người học đạo như ta đó, ta nhìn xa để làm gì? Ta biết xã hội đã đi về đâu để làm gì? Để chọn cho mình một cái cơ hội mà phụng sự thích hợp nhất. Cái ý của ta là như vậy. Còn cái ý của những người khác thì họ biết trước được diễn biến của xã hội, đoán trước được diễn biến của của của cuộc đời để họ tìm cơ hội cho sự thành công, sự giàu có của họ. Còn ta thì ta có cái mục tiêu khác, ta đoán trước được diễn biến của xã hội để ta chọn cho mình một vị trí, một cơ hội để phụng sự nhiều hơn.
[18:18]Hai cái hơi hơi khác nhau. Và hơi khác nhau này thì nó thành những cái quả báo cũng rất là khác nhau. Hôm nay ta nói về điều này như vậy, đó. Nhìn xa, đoán trước được diễn biến mọi việc đi đi về đâu vậy? Thường là ta tập nhìn cái diễn biến ở nơi cái công việc: khi ta làm việc này thì tương lai nó đi đi về đâu?
[18:46]Ví dụ cái người họ họ làm về răng, à đi về nghề nghề làm răng, thì họ thấy cái nghề làm răng là làm những cái răng răng giả đáp ứng được cái yêu cầu thẩm mỹ của xã hội, vì con người ta bị bệnh, bị mất răng và cái mất răng này làm cho gương mặt người ta bớt đi cái thẩm mỹ nên ai cũng có nhu cầu bù đắp lại bằng những dịch vụ về làm răng. Thì những dịch vụ làm răng đó họ truyền đời rồi cũng từ lâu rất là thành công. Nhưng nhưng cái mà người ta không lường được là cái kỹ thuật nó bắt đầu nó biến đổi, biến đổi thế nào? Hiện nay cái mà làm răng gắn một cách tạm bợ nó bắt đầu nó thua từ từ với cái kỹ nghệ gì?
[19:36]Công nghệ là implant cắm luôn vào trong cái xương hàm như một cái răng thật, cắm luôn. Nên cái người mà không nắm được cái công nghệ implant này từ từ bị loại khỏi cuộc chơi, từ từ sẽ ế. Và cái người mà nắm được cái công nghệ implant này là những người sẽ thành công lên ngôi. Nhưng, đó, lại nửa nhưng nữa, nhưng mà cuộc đời nó cứ diễn biến như vậy, diễn biến cho tới cái ngày mà người họ đi một cái hướng khác hẳn, họ không implant nữa mà họ trồng được cái mầm răng vào vào đó mọc ra một cái răng tự nhiên luôn, mọc ra một cái răng tự nhiên tại chỗ luôn. Nó không cần phải là khoan vào hàm gắn cái xương, cái vít titan vào trong đó nữa.
[20:18]Đó là một cái cái công nghệ mới thì
[20:23]ta cũng chỉ nghe nói thôi chứ cũng chưa thành hiện thực và cũng chưa có thương mại hóa được vì cũng chưa thành công, nhưng coi chừng nó lại chính là chính là tương lai. Vậy cái công việc mà ta đang làm hiện nay nó có bền hay không? Đó, chính là cái ta nhìn trước cái công việc mình đang làm và biết trước cái độ bền, cái lợi ích của nó đối với xã hội còn nhiều hay không để mà mà chuẩn bị. Ví dụ bây giờ vậy, cái người đó làm gì? Nói, "Tôi là người lái xe rác, đi thu gom rác." Thì anh rất là yên tâm với công việc của mình cho tới ngày anh được sếp tới kêu, "Nghỉ đi, anh hết xài rồi." "Ủa, sao công việc tôi vẫn thế?
[21:03]Rác người ta vẫn đổ mỗi ngày và vẫn cần phải thu gom mỗi ngày?" "Không, cái cách thu gom của anh hết dùng rồi. Tại vì sao? Vì cái thu gom anh chỉ biết lái xe, nhấn mấy cái nút rồi nó hốt thùng đổ vô. Bây giờ là thu gom rác là phải gì? Phân loại rác thông minh. Là phải khi mà đến đâu là chỉ nhận rác đã được phân loại, còn rác không phân loại không sử dụng. Mà muốn phân loại rác thông minh thì anh phải có đầu óc, anh phải được đào tạo, anh có bằng cấp. Mà tiếc rằng bấy nhiêu năm qua anh cứ ôm cái xe và anh không biết gì nữa, nên thôi bây giờ anh phải nghỉ nhường cho người khác và một chiếc xe khác, một loại xe khác, rác được phân loại để đưa về nơi
[21:43]tái chế hết sức dễ dàng và không có chuyện bẩn thỉu." Không có chuyện một xe rác đi ngang mà nó gây cái mùi hôi, vì sao? Vì rác được phân loại rồi, nó cực sạch. Cái loại rác có thể phân hủy gây mùi hôi thì đã được xử lý tại chỗ, người ta làm phân bón người ta nuôi vườn nhà người ta, người ta trồng rau sạch tại trong nhà người ta. Còn lại những rác khác không bị ướt, không bị bẩn, cho nên rác đưa về là nó không còn gọi là rác mà đó là một sản phẩm có thể đem đi tái chế để sử dụng lại, làm cho xã hội ít rác đi. Thì chính vì người này họ không hiểu về điều đó, họ cứ ôm chiếc xe bình yên, thỏa mãn với công việc của mình
[22:20]cho đến ngày mình bị loại ra khỏi xã hội chỉ vì mình không nhìn thấy trước diễn biến của công nghệ, của cuộc đời nó đi về đâu. Cho nên ta bị loại khỏi cuộc chơi. Và loại khỏi cuộc chơi, loại khỏi xã hội nghĩa là gì? Ta không còn cơ hội để cống hiến, để để phụng sự. Mà cái đau khổ nhất của ta là gì? Là không được cơ hội cống hiến phụng sự nữa. Đó mới là điều đau khổ.
[22:49]Những người không biết đạo thì cái đau khổ là gì? Là không được đi chơi cho vui, không được có niềm vui, không được cuộc chơi, không có giải trí. Còn những người mà biết đạo thì cái đau khổ là gì? Là ta không còn cơ hội để phụng sự, cống hiến cho mọi người. Vì thật sự, chưa đợi tới khi cái quả báo nó đến, chỉ khi ta đang phụng sự cống hiến, đó đã là niềm vui, là hạnh phúc rồi. Vậy có một người ở bên Hàn Quốc mới gửi cho thầy một cái câu hỏi: "Nguyên nhân của bệnh trầm cảm là gì?" Thầy nói có nhiều nguyên nhân, nhưng có một cái nguyên nhân mà ngày nay người ta bị rất là rõ đó là gì? Thích tìm vui, thích tìm trò vui giải trí.
[23:33]Thích tìm trò vui giải trí, đó là nguyên nhân của bệnh trầm cảm. Bệnh trầm cảm là gì? Buồn không nguyên cớ, không cách nào lý giải được, không cách nào chữa trị được, cứ buồn buồn nghĩ bậy nghĩ bạ, buồn nghĩ bậy nghĩ bạ tới khi tự sát luôn. Tự sát xong làm cái gì? Làm con ma buồn. Tại vì cái bệnh nó chưa hết, cái nghiệp chưa hết, làm con ma cứ đứng ủ rũ ở góc đường buồn bã, muốn chết nữa thì không còn cách nào để chết vì đã chết rồi. Lúc đó vẫn tiếp tục muốn chết, mà không còn gì để chết nữa. Mà nguyên nhân là gì? Nguyên nhân là cứ tìm trò vui, tìm trò giải trí đến những cái câu lạc bộ nhảy nhót, hễ cái gì vui là nhào tới,
[24:13]ở đâu vui là tới, vì sống mà không có trò vui sống không được. Và đến khi cái nhân quả nó đòi nợ, nhớ như vậy. Ta hưởng cái niềm vui nó quá cái phước của ta rồi thì cái nhân quả nó đòi nợ, tâm ta phải bị buồn vô cớ.
[24:33]Và cái buồn vô cớ đó ta gọi là bệnh trầm cảm.
[24:38]Đó, ta nhớ nhân quả nó đòi nợ. Ở đây thầy muốn kể câu chuyện này để nói làm gì? Để nói rằng cái niềm vui của chúng ta là niềm vui được cống hiến, được phụng sự chứ niềm vui của chúng ta không phải là đi tìm các trò vui. Nhớ như vậy. Cái người biết đạo không đi tìm niềm vui bằng các trò vui mà cái niềm vui của chúng ta là phụng sự, là cống hiến. Trong đó ta nói cái bệnh trầm cảm. Trong cái bệnh trầm cảm này ta nói đến sự bù trừ của luật nhân quả, anh cứ đi tìm trò vui rồi nỗi buồn sẽ chiếm chỗ để bù lại. Vì lúc đó anh không đáng để vui mà anh cứ ráng đào cái vui, tìm cái vui để được gọi là sống vui
[25:21]thì luật nhân quả bù lại đến lúc anh phải buồn vô cớ. Cũng giống như có những người vậy, không có phước mà lấy căn nhà đang ở đi vay ngân hàng, lấy tiền ngân hàng đó để làm vốn kinh doanh thì ta được hưởng hai cái phước cùng một lúc: một cái phước là vẫn là căn nhà ta đang ở, thứ hai có thêm một đống tiền trong khi phước của ta thật sự chỉ là gì? Chỉ là một căn nhà. Nhưng mà ta hưởng hai cái phước thì hậu quả là gì? Luật nhân quả bù lại, ta mất căn nhà đó, còn lại một căn nhà bé hơn, phải bán căn nhà đó đi mua lại căn nhà bé hơn vì ta đã hưởng hai cái phước rồi. Cũng giống như trường hợp cái người không đủ phước
[26:03]mà ta buộc phải giải phẫu thẩm mỹ để cho đẹp hơn. Thì cái giải phẫu thẩm mỹ nó không có lỗi nếu ta đủ phước, nhưng vì ta không đủ phước, ta không chịu làm những điều phúc thiện, ta không yêu thương con người mà cứ chỉ muốn mình đẹp, cho nên cứ càng sửa càng hư, càng sửa càng hư, càng sửa càng hư cho đến một ngày không còn ai nhìn ra ta nữa. Mà cho đến một ngày nghĩa là ta chỉ còn gương mặt của ta chỉ được dùng vào trong một việc duy nhất là để cho con nít nó nín khóc khi nó khóc quá thì thôi. Nó đang khóc ré lên, ta xuất hiện một cái nó nín liền. Lúc đó chỉ còn làm một công việc duy nhất đó mà thôi.
[26:45]Vì nó bù trừ lại, bù trừ lại, đó. Còn cái người mà giải phẫu thành công là bởi vì họ trước khi đi giải phẫu thẩm mỹ là họ làm phước rất là nhiều, cầu phước rất là nhiều, làm phước rất là nhiều thì cuộc giải phẫu thành công và họ đẹp luôn. Còn nếu không làm phước, nó lật ngược lại nó bù lại. Vậy nên trong cái cuộc đời này vậy, cái niềm vui của ta là gì? Là phụng sự, là cống hiến, là đem niềm vui cho người khác chứ ta không cầu niềm vui cho mình. Còn cái người mà cầu niềm vui cho mình thì bắt đầu nỗi buồn sẽ chiếm chỗ, nỗi buồn vô cớ chiếm chỗ vì mình cứ mãi đi tìm trò vui. Chúng ta, cái người Việt Nam mình, cái hay của chúng ta chúng
[27:25]ta đi qua những cuộc chiến tranh gian khổ nên chúng ta gì? Đất nước bây giờ đang bình yên, hạnh phúc, thống nhất đã là gì? Hạnh phúc lắm rồi, đúng không ạ? Hạnh phúc lắm rồi, ta không cầu với vui. Còn những người kia họ không thấy gì là vui, đất nước bình yên không gọi là vui mà cứ phải phải quậy mới vui. Thì cứ quậy đi, mai mốt trầm cảm bù bù lại. Ta hiểu điều này để ta thấy rằng khi mà ta có cái trí tuệ, ta nhìn được xa, nhìn được diễn biến cuộc đời nó dẫn ta đi đâu, dẫn cuộc đời đi đâu và ta chọn cho mình một chỗ đứng thì cái chỗ đứng đó không phải là để ta chiếm ưu thế nhiều hơn người khác mà để là ta có cơ hội phụng sự nhiều hơn.
[28:14]Nhớ điều này như vậy nha khi ta tập để mà có cái trí tuệ. Bây giờ có vài cái điều căn bản về cái việc nhìn xa mà ta phải phải biết. Hồi nãy ta nói về công việc, bây giờ nói về tuổi già. Ai cũng phải phải già, rồi phải chết, trừ cái người hút thuốc thôi.
[28:38]Người hút thuốc có được cái ưu điểm là không già, vì sao? Vì chưa già đã chết rồi.
[28:51]Ai cũng phải thấy, ai cũng phải tới lúc cái tuổi già, và mọi người đều, nếu biết suy nghĩ đều phải lo cho cái tuổi già của mình. Còn những người rất cạn nghĩ, người ham vui thì cứ sống cho đã cái tuổi thanh xuân. Ừm. Bởi vậy có những người mà cạn nghĩ, cứ ham vui sống cho đã cái tuổi thanh xuân rồi tới khi già nó tới đâu tới, kệ nó, không cần biết. Gọi là người cạn nghĩ hay là người ngu hay người không có trí tuệ. Cho nên có có cái câu đùa đó: cứ sống cho vui cho hết đời trai trẻ, rồi sau này già lặng lẽ đạp xích lô. Nó vậy đó. Là tuổi già nó tới đâu tới kệ nó, cứ vui cho đã là không nhìn tới cái tuổi già ra sao, không cần biết.
[29:35]Rồi đó là cái cái hạng người tệ. Bây giờ ta không phải là người tệ, cho nên ta biết nhìn đến cái tuổi già, ta biết nhìn tới cái tuổi già. Và ta nhìn tới cái tuổi già, ta phải chuẩn bị cho cái tuổi già. Lúc mà ta không còn làm được gì ra tiền nữa, mà lúc đó không biết con cháu mình nó có nuôi mình đàng hoàng hay không, có hiếu hay không? Phải không? Mà cái người mà già, người mà nghĩ đến tuổi già sợ nhất cái gì? Sợ nhất con mình nó ế.
[30:07]Nó không lấy vợ, không lấy chồng, nó không đẻ con, không đẻ cháu. Lúc đó, bây giờ lúc đó không biết là mình còn nuôi nó nữa hay là nó nuôi mình, tại vì nó cũng ế. Cho nên làm sao? Tối ngày cứ xúi con mình mà... lập gia đình, đó là vậy đó. Vì nghĩ đến cái tuổi già của mình mà cứ ép con mình phải lập gia đình, đó là một cách, một giải pháp. À. Một giải pháp rất bình thường, rất tầm thường và sự thật có nhiều rủi ro. Đúng không ạ? Nhiều rủi ro lắm. Rủi ro là sao? Rủi ro là vợ hay chồng của con mình nó có phải là đứa ngoan hay không? Có khi cưới nhằm một đứa mà nó là gì? Nó là gian tặc. Nó lọt vào nhà mình thì sao?
[31:01]Tuổi già mình coi như mất đứt luôn. Đúng không ạ? Nó lừa qua lừa lại lấy luôn căn nhà của mình chứ đừng có nói. Và nó nhỏ to với con mình thì sao? Thế là nó nhỏ to con mình là bắt đầu là con mình bị... sẽ xử sự mình còn tệ hơn nếu nó không lập gia đình. Cho nên cái biện pháp, cái giải pháp mà xúi con mình lập gia đình để cho mình có con có cháu và có một cái gia đình đầm ấm lúc mình tuổi già, xin thưa, cực kỳ rủi ro, cực kỳ đau khổ. Vậy hỏi như như như vậy thì kêu làm cái gì bây giờ? Nếu không có con có cháu thì sau này sống làm sao? Nha. Chuyện đó đừng lo.
[31:44]Cứ tu đi, cứ làm phúc đi, nha. Cứ tu đi, cứ làm phúc đi. Mà sự thật nếu mình có làm phúc rồi tu rồi, lúc đó sẽ thấy hạnh phúc. Có nhiều người vậy, như vừa rồi thầy nghe tin có cái cô đó có một đứa con độc nhất, đứa con đấy mến đạo đòi đi tu. Thế là cô thề sống thề chết cô lên cô nói với Phật: "Con rất tôn kính Phật nhưng con tuyệt đối không cho con con xuất gia, con chỉ mong nó lấy vợ và nó đẻ con một bầy cháu." Vậy thôi, cương quyết. Cái có người đem câu chuyện hỏi thầy, thầy nói: "Tội nghiệp cô, cô suy nghĩ như vậy sau này cô sẽ khổ. Nếu thằng bé nó không có ý định xuất gia thì nó không thành nhân quả,
[32:19]thì từ từ thì thôi tùy cái phước cô mà cô sẽ như thế nào trong cái tuổi già thì mình không biết, thì không có thành cái tội. Nhưng mà thằng bé lại có phát tâm xuất gia mà cô cương quyết cô chống cái nó thành cái nhân quả, cô sẽ đau khổ vì chuyện này." Nói: "Vậy làm sao? Vì có một mẹ một con thì sao?" Nói: "Nếu mà gan mà cho nó đi xuất gia rồi sẽ thấy mình hạnh phúc tuổi già. Thì sẽ thấy mình hạnh phúc tuổi già bất ngờ. Lạ như vậy." Thì bây giờ á, ta nhìn ai cũng đi tới cái tuổi già và ai cũng lo cái tuổi già mình sẽ ra sao, nhưng mà ta lo theo cách nào? Theo một cách đầy rủi ro, không biết sẽ ra sao, đúng là như là cái canh bạc hên xui.
[33:01]Còn không thì không lẽ là là là biết cách nào đó? Rất quan trọng, thì ta chỉ lo theo bằng luật nhân quả thôi. Luật nhân quả là sao? Cứ ta cứ làm phúc. Nha, ta cứ làm phúc thật nhiều trong lúc này. Còn đang cống hiến này thì ta cống hiến gấp đôi gấp ba lần cái ta đang cống hiến. Ví dụ nói à nói: "Bây giờ con đang làm ở cơ quan", thì hãy làm tăng công suất lên gấp ba lần giùm thầy. Nói: "Con đang làm ở một xí nghiệp", hãy làm công suất gấp ba lần lúc trước cho thầy. Cứ làm dư lên, đó gọi là ta đóng góp cho xã hội nhiều hơn. Vậy đi, rồi tuổi già mình tự nhiên đầy đủ. Hãy tin thầy điều đó. Hãy tin thầy điều đó.
[33:43]Ta cứ cống hiến nhiều hơn, phụng sự nhiều hơn bây giờ, tử tế nhiều hơn, với cả việc chung và với cả những việc riêng, với những cái cá nhân người này hoặc với tập thể người kia, cứ sống tận tụy hơn, phụng sự hơn, cống hiến hơn. Rồi hỏi: "Trời, sống vậy cực quá thầy?" Thì nó có cái giá mà. Luật nhân quả mà, biết làm sao bây giờ? Chứ bây giờ ta muốn sống sướng vội vàng ngay bây giờ thì sao? Đành phải đau khổ về... về sau. Cuộc đời nó vậy, nó có cái giá phải trả. Giống như có một ông đó vậy. Ổng a ổng bị tiểu đường, đường ổng lên tới 537, cao nhất thế giới, tới giới hạn cuối cùng luôn. Nhưng vì ổng giàu, một ngày ổng chích bốn mũi
[34:32]insulin vô bụng á, uống hai liều thuốc. Mà cứ chiến đấu mà nó cứ lơ lửng giữa 300 với 500 mg/dl. Lượng đường nó vậy. Trong khi cái đường ta bình thường là khoảng 120 trở xuống thôi, còn ổng là 300-500. Khi ổng nghe thầy nói có cái phương pháp Kora chữa bệnh tiểu đường của thầy, ổng thích quá ổng nhờ chữa giùm. Đường nó xuống trong cấp tốc sau khi mang lên chữa trong bốn ngày. Nhưng tới ngày thứ năm đường vọt lên lại liền, thì hỏi gặng mãi cái ổng biết lén ổng tối ổng có ăn miếng gì đó. Kể tới ngày thứ bảy thứ tám thì ổng mới nói thế này: "Không lẽ cứ sống ăn cái này, cuộc đời không còn ý nghĩa."
[35:14]Và ổng quay lại với bốn mũi thuốc mỗi ngày, hai liều thuốc uống mỗi ngày, với đường 500, và với rượu, với thịt. Và ổng cho đó là cuộc sống có ý nghĩa. Thì thôi ổng đã chọn như vậy nha, thì thôi ta tôn trọng. Rồi ổng đi đâu về đâu mình không biết nữa. Nhưng mà ông kia ổng chọn như vậy, ổng chọn con đường là ổng ổng sướng trong hiện tại, ít bữa nữa bắt đầu nó biến chứng tại vì đường 500 bắt đầu biến chứng rồi, mù mắt hay là thối thận rồi thì thôi ổng chấp nhận. Cũng giống như vậy, bây giờ ta nghĩ tới cái tuổi già, ai cũng phải đi tới tuổi già, thì ta ta chuẩn bị cho cái tuổi già bằng cái gì? Bằng cái tính toán mưu mô, bằng cái sắp đặt con cháu,
[35:55]dựng vợ gả chồng này tùm lum, đó là ta tính sai cách và nó rủi ro. Còn cái người khôn ngoan, ta dựa vào nhân quả. Nên bây giờ đang còn sức ta cứ cống hiến thật nhiều. Những người chung quanh ta ta cũng dạy đạo đức cho tất cả mọi người đều biết cống hiến, đều biết làm phúc, tất cả đều cùng có phúc. Đến khi tuổi già ta mới thấy hạnh phúc nó tràn ngập. Chính bản thân ta có phúc, những người thân yêu chung quanh ta đều có phúc, ai cũng có phúc hết thì cái nhà đó có nghèo đói được không? Không. Sẽ thoải mái, dư dả. Bây giờ mọi người đang ngồi đây có những người già. Nhưng mà nếu thấy cái tuổi già mình mà đang đầy
[36:35]đủ thì phải hiểu mình đã đi con đường đúng. Tức là lúc còn trẻ mình đã có cống hiến, có phụng sự đúng mức, giờ này cái tuổi già mình thoải mái. Còn nếu bây giờ mà tuổi già mình hơi bấn chật, khó khăn, vì mình đã chọn sai phương pháp, mình đã tính toán sai cách nha. Nên cái tuổi già là cái ta ta phải thấy và phải chuẩn bị, đó gọi là cái nhìn xa. Chứ đừng có mà ăn chơi cho nó hết đời trai trẻ để rồi sau này mà lặng lẽ đạp xích lô là người đó mình mình không có đi cái giải pháp đó. Mình có cái nhìn thấy tuổi già và chuẩn bị đón nó bằng tu hành và làm phúc. Già xong rồi tới cái gì? Bệnh. Bệnh rồi mới chết.
[37:20]Bệnh gì? Khi già rồi, mọi chức năng của các cơ quan nó suy yếu, bắt đầu bệnh nó đổ ra tùm lum hết trơn. Thì lúc đó làm sao? Nói: "Dạ, bây giờ con lo làm phước để tới đó có tiền đi chữa bệnh." Chữa bệnh thì hết phước luôn. Bị hết tiền, hết tiền thì hết phước luôn. Cái giải pháp đó có hay không? Giải pháp đó là biết trước mình sẽ già nên bây giờ mình lo làm phúc để có một đời sống tuổi già an ổn, giải pháp rất đúng. Rồi bây giờ khi già rồi ta sẽ bệnh, thì giải pháp gì? "Dạ, lúc đó có phước rồi thì con lấy tiền đi chữa bệnh." Giải pháp đó nghe lọt lỗ tai không? Không. Vậy làm gì? Làm sao ta đi qua tuổi già mà ít bệnh nhất. Đúng không ạ?
[38:08]Cái đó mới là một giải pháp hay. Đó, nhưng mà làm sao để ta đi qua tuổi già mà ít bệnh nhất? Ít nhất hai điều. Một là ta tập luyện khí công, âm dương khí công. Hai là ta phóng sinh, nha. Phóng sinh nhiều thì sau này lúc tuổi già rồi ta rất ít bệnh và có thể sống lâu nếu cái kiếp sống bên kia không réo gọi ta. Thầy vừa dùng cái chữ "nếu kiếp sống bên kia không réo gọi ta", nghĩa là gì? Không phải. Nghĩa là thế này, ví dụ có những người khi họ làm phúc cái họ tự nhiên được kéo dài tuổi thọ. Đáng lẽ cái lý ra họ chỉ sống được 75 tuổi thôi, nhưng mà họ làm phúc, họ phóng sinh, họ đắp đường, họ bố thí, cúng dường,
[39:01]họ giúp đỡ mọi người, họ thăm nom những người già yếu bệnh tật, họ làm phước nhiều quá, thì cái phước của họ kéo dài tới 100 tuổi. Nó thay đổi cái số mệnh, nó kéo dài tới 100 tuổi. Đó, rồi họ mới chết và chết trong lúc khỏe mạnh. Chết mặt vẫn hồng hào, ngày trước còn đi thăm bạn bè rồi tối về nằm ngủ chết luôn. Đó là cái người mà cực kỳ có phước, nha. Đi qua tuổi già không bệnh tật, vẫn sáng suốt, vẫn khỏe mạnh, khi chết thì chết rất nhẹ nhàng. Đó là cái chết trong mơ đó, chết chúng ta cầu cái đó đó. Sợ nhất là chết mà nằm ba năm, năm năm, bảy năm mà không chết được á, là mình chưa chết cả nhà mình đã sắp sửa chết hết rồi đó.
[39:37]Sợ nhất là cái cái đó phải không ạ? Nên là ta cầu một cái cái tuổi già không bệnh, chết cho êm thắm, ta phải chuẩn bị cho cái đó. Mà muốn chuẩn bị cho cái đó thì bây giờ ta phải làm những điều như vậy nha, vừa tập luyện khí công, thiền định để cho có cái tiềm lực, có sự sáng suốt, mà vừa làm những điều phúc như phóng sinh.
[40:01]Nhưng mà thầy vừa nói cái câu: Nếu nếu kiếp sau không réo gọi ta.
[40:10]Thầy vừa dùng chữ nếu kiếp sau không réo gọi ta, nghĩa là sao? Nghĩa là thế này: Ví dụ như khi mình 75 tuổi, mình làm phước thì mình sẽ sống tới 100 tuổi. Nhưng vì kiếp sau réo gọi, mình tới 80 cũng phải đi. Kiếp sau réo gọi nghĩa là gì? Nghĩa là cái nhân duyên, cái sứ mệnh của mình mình phải đầu thai vào 5 năm sau, tới năm mà mình 80 tuổi á, là mình phải đầu thai qua cái gia đình đó rồi, không được trễ hơn. Đáng lẽ theo cái nghiệp số bình thường là 75 tuổi là mình chết và mình vất vơ 5 năm, tới năm 80 là mình sẽ đầu thai vào gia đình đó, bởi vì nhân duyên ta đã xây dựng đầy đủ hết rồi, cha đã có, mẹ đã có, cuộc đời đã có hết rồi.
[40:57]Ta đã xây dựng xong, buộc phải đầu thai vào lúc đó. Không thể khác được, không kéo dài được nữa, thì dù ta làm phước rất nhiều, và với cái phước đó lẽ ra ta sống tới 100 tuổi, nhưng vì kiếp sau réo gọi ta, đúng năm 80 tuổi đi liền. Đi một cách bất ngờ, nhẹ nhàng để đầu thai cho kịp cho gia đình bên kia. Vì sao? Vì gia đình bên kia nó giàu quá, và nó cần một người con trai đích tôn để mà giành hết gia tài. Mình bên đây thì mình làm phước quá nhiều, và tới lúc phải sinh vào kia làm một cái con trai trưởng mà hưởng hết tất cả mọi vinh quang, thì không được quyền ở lại kiếp này nữa. Lúc đó phải bất ngờ ra đi, rồi kiếp sau réo gọi ta.
[41:35]Thì thôi không thể sống lâu. Ráng cho hết cái cái 75 đáng lẽ chết, thêm được 5 năm nữa chết. Vừa chết bỏ thân này, nhập vào thai bên kia liền. Mở mắt ra trong nhung lụa, trong vàng bạc. Mới được một năm tuổi là ông bố ổng giao cho cái chức chủ tịch hội đồng quản trị để đó sẵn. Tại vì kiếp này làm phước nhiều quá. Làm phước nhiều quá, nó là nó là như vậy. Cho nên, hãy nói rằng tuổi già ta sẽ không biết sống ra sao thì ta làm phước nha, cống hiến thật nhiều. Tuổi già ta sẽ bệnh thì chuẩn bị hai điều: luyện tập khí công và phóng sinh, làm phước rất là nhiều. Rồi ta sẽ sẽ chết, đón cái chết. Chết là đi đâu?
[42:23]Chết là cái gì?
[42:28]Thầy nói 90% cho tới 95% chúng sinh chết xong làm ma đói.
[42:35]Kể cả các nhà sư. Mà thầy nói còn ít á, Phật nói tới 99% lận, nói còn ít á. Tại sao vậy? Tại rất nhiều người không biết đạo lý này. Lúc sống hưởng cho hết phước, khi chết rồi không còn phước, không có nơi nào chứa mình cả, không có nơi nào cúng cho mình ăn cả, không có một chỗ nào để mình ở cả, vật và vật vưỡng. Nói về có được con cháu thờ thì may mắn vài người được con cháu thờ trong nhà thờ á, ông củ, ông kỵ rồi bàn thờ thắp nhang, một năm nó giỗ cho một ngày. Một năm ăn được một ngày có đủ no suốt năm không? Không. Rồi đến khi đợi đám giỗ của người khác, ăn ké. Nếu nhà đó nhiều đám giỗ, ví dụ một năm nhà đó được bảy tám
[43:24]cái đám giỗ thì mình ăn được bảy tám lần, còn lại vẫn đói.
[43:30]Nên hết 90 tới 95% chúng sinh chết xong làm ma đói. Nói thầy nói: Ủa, sao con số gì bi thảm vậy? Thầy không có cường điệu. Ta tính coi người Hà Nội bao nhiêu dân số, và ngày hôm nay bao nhiêu người ngồi đây nghe Pháp? Tính tỷ lệ đó thôi nha. Chỉ có những người ngồi ở Tương Mai nghe Pháp mới không bị làm ma đói.
[43:58]Nói vậy đụng chạm. Thật ra nhiều người ngoài kia cũng biết làm phước lắm, nha. Nhiều người ngoài kia cũng cống hiến, cũng phụng sự mà không có cơ hội đến Tương Mai nghe Pháp, mà họ về họ mở YouTube lên họ nghe, cũng được, không sao. Còn lại những con người mà không biết điều đó, không biết nhân quả tội phước, không biết làm phước, lúc chết cũng là lúc hết phước. Nhưng không, có những người chưa chết mà phước đã hết rồi. Chưa chết mà sống không ra con người nữa, sống tàn tệ không ra con người thì ta hiểu một điều: khi chết chỉ làm ma đói thôi. Còn cái người mà đúng lúc chết cũng hết phước luôn thì cũng làm ma đói luôn.
[44:38]Còn người nói chết vẫn còn một ít phước, còn được 3 năm, sau 3 năm rồi cũng làm ma đói luôn.
[44:46]Bởi vì chết rồi ta đi đâu cũng đo theo cái cái phước của mình. Nên cái người thông minh, trí tuệ là người nhìn qua khỏi cái chết mà biết đem bài toán phước tội ra mà tính. Ta phải nhìn tới sau cái chết mà đem bài toán phước tội ra mà tính. Từ bây giờ làm gì cũng cân nhắc: tội phước, tội phước, tội phước. Mà nói: Bây giờ làm sao biết có phước nhiều hay không, biết làm sao mà có phước dư hay không? Cứ nhìn vào số tiền của mình có trong ngân hàng. Hễ ta có nhiều tiền thì tức là phước ta nhiều, đúng không ạ? Phước thì nó nhiều thứ lắm, nhưng tiền là một chỉ số thôi, chứ sự thực thì nó nhiều chỉ số khác.
[45:29]Nhưng tiền cũng là một trong những chỉ số để báo cho ta biết ta phước ta nhiều ít. Nên khi ta chết mà tiền cũng hết luôn cũng có nghĩa là gì? Hết phước rồi, vậy thôi. Còn khi ta chết mà tiền còn rất nhiều, nghĩa là sao? Nghĩa là phước ta còn. Nhưng tiền đó ai xài? Có phải giao cho thằng con mình để nó cá độ bóng đá trong ba hôm bay luôn không? Thì như vậy cái phước đó còn không? Đó, cái tiền ta để lại mà cái người xài tầm bậy, trong cái cõi âm ta cũng hết phước luôn. Nên vì vậy khôn khôn ngoan là phải nhìn xa. À, nếu ta còn tiền để lại sau khi chết thì phải phân bố cách nào để đồng tiền đó trở thành cái gì?
[46:13]Cái điều thiện cho cuộc đời này thì trong cái cõi kia ta cứ có phước mà hưởng mãi, phước mà hưởng mãi. Nên có những con người mà ta thấy trên thế giới có những người triệu phú giàu khét đám, ta cũng không biết tại sao họ giàu. Cho tới ngày họ chết thì ta mới biết à cái di chúc ổng để lại gì, ổng để hết tài sản của tôi cho cái hội từ thiện đó. Rồi, thôi xong. Ông này kiếp sau giàu nữa. Tức là số tiền ổng để lại nhiều quá và biến thành điều thiện thì thôi yên tâm là kiếp sau trở thành triệu phú, tỷ phú nữa, vậy thôi. Còn cái người chết rồi mà trước khi chết đã không còn đồng nào, hoặc là lúc chết cũng hết tiền luôn, hoặc là chết rồi để lại một đống tiền
[46:53]nhưng tiền đó người ta xài bậy, con mình xài bậy, thì mình cũng hết phước luôn. Nên cái khôn ngoan của ta trên cái nhân quả tội phước, đó, ta phải để phước được. Sau khi mình chết rồi 100 năm sau cái điều phúc thiện nó vẫn còn tồn tại thì làm phước điều gì đó thầy không biết, tự mỗi người tính toán khôn ngoan nha. Rồi sau khi chết rồi một thời gian rồi ta đi đâu? Bình thường thì ta tái sinh lại. Nếu ta đủ phước làm người thì tái sinh lại làm người. Còn nếu lúc sống mà ta quậy quọ, nói bậy nói bạ rồi xúc phạm người này người kia thì ta được làm chó. Nha. Còn nếu ta không có nói bậy nói bạ, không làm điều ác độc, vân vân, mà sống bình thường thì ta trở lại làm người.
[47:43]Mà nếu ta có phước dư thì ta sinh vào một gia đình khá giả, ta có nhiều cơ hội để thành công, may mắn. Nhưng mà cái thành công may mắn nhất của cuộc đời ta là ta lại được tiếp tục gặp Phật Pháp. Đó là điều may mắn nhất trên đời này. Chứ còn may gì may mà không gặp Phật Pháp rồi thì kể như cũng cũng cũng hết.
[48:10]Đó là lý do mà khi ta biết Phật Pháp rồi thì phải cố gắng độ trong đời mình ít nhất 10 người biết Phật Pháp. Nhớ như vậy. Đừng để mình biết Phật Pháp một mình. Ta phải độ ít nhất 10 người khác biết Phật Pháp. Để chi? Để bảo đảm kiếp sau có người đưa ta đến Phật Pháp rất sớm. Vậy, đừng khờ dại mà chỉ tu một mình. Nhớ như vậy. Nên ta nghĩ tới cả những đời sau, kiếp sau, tính bài toán tội phước mà sắp xếp cho tuổi già của mình, sắp xếp cho nơi cái cõi chết của mình, và sắp xếp cho kiếp sau của mình. Đó là cái nhìn nhìn xa như vậy nha. Nhìn tới kiếp sau. Mà nhìn tới kiếp sau, bây giờ kiếp sau mình muốn làm cái gì? Đó.
[48:58]Mình biết nhân biết quả rồi, mình có quyền thiết kế cho kiếp sau của mình. Bây giờ mình định là kiếp sau mình sẽ như thế nào, từ bây giờ mình phải phải tính và sắp xếp cho nó bằng cái luật nhân quả. Vì kiếp sau mình đẹp hay xấu,
[49:17]Mình muốn kiếp sau mình đẹp hay xấu? Nói thật lòng. Mình muốn kiếp sau mình khỏe hay yếu? Muốn kiếp sau mình sinh vào gia đình giàu hay gia đình nghèo? Kiếp sau mình được học thức cao hay là thất học? Ừm. Kiếp sau mình muốn đi đâu cũng được ai yêu mến hay đi đâu cũng bị người ta ghét bỏ? Ta muốn nhiều như vậy và quan trọng kiếp sau muốn làm nghề gì? Kiếp sau nhà ở mấy tầng? Vân vân. Tức là phải thiết kế từ bây giờ. Thiết kế từ bây giờ. Đó, bây giờ kiếp sau, ví dụ kiếp sau nói: Thôi, kiếp này tôi không làm bác sĩ được, thôi kiếp sau thích làm bác sĩ. Được quyền nha, được quyền thiết kế điều đó.
[50:02]Thì từ bây giờ ta gieo những cái nhân để kiếp sau ta sẽ làm bác sĩ. Mà có khi ta gieo nhân muộn vì kiếp sau đã định hình rồi, ta không được làm bác sĩ mà kiếp sau ta sẽ làm một người đánh đàn guitar bên lề đường, nói ví dụ vậy, và có để cái nón, không biết được. Nhưng mà thiệt á, nói: Ủa, như vậy là làm sao mà chuyển thành bác sĩ? Thêm một kiếp sau nữa. Nhân quả nhanh lắm, vài trăm năm nhanh lắm. Nên ta cứ gieo cái nhân bác sĩ, nếu kịp thì kiếp sau ta làm bác sĩ, nếu không thì ta cứ chịu làm một người đánh đàn guitar bên lề đường một kiếp đi, rồi ta cũng sẽ làm bác sĩ khi ta đã biết nhân quả, khi ta đã gieo cái nhân đó rồi.
[50:42]Gieo cái nhân về y tế, y khoa, chăm sóc bệnh cho người khác, hỗ trợ người khác đi học y khoa. Nghe em nào nó thích học ngành thuốc cái mình đến giúp đỡ cho nó, nghe nó đậu trường y rồi mà thiếu thốn mình đến mình cho tiền cho nó, cung cấp vở viết đồ để nó được học y khoa, tức mình gieo đầy đủ cái nhân đó thì kiếp sau mình buộc phải đi vào ngành y khoa. Mình gieo đủ nhân. Tức mình chọn hết à, được quyền chọn lựa, như vậy. Rồi bây giờ mình muốn kiếp sau mình đi đâu mọi người ai cũng thương mình hết thì kiếp này mình làm cái gì? Kiếp này mình làm gì?
[51:18]Kiếp này ai mình cũng thương hết nha! Sửa mấy chữ lại thôi. Mình muốn là ai cũng thương mình hết thì mình sửa lại: Ai mình cũng thương hết. Thì nó là nhân, sửa lại cái thành quả, vậy thôi.
[51:36]Nhưng mà nó không phải là ý nghĩ. Ai mình cũng thương hết không phải chỉ là một lời nói và một ý nghĩ, mà phải là hành động, đúng như vậy, cực lắm, cực lắm. Giống như cái ông mà trị tiểu đường phải có cái giá vậy đó, thì ta cũng vậy. Nói là thương mọi người thì ta phải quan sát, chăm lo, hiểu được mọi người, chăm sóc được và tử tế được, tốn công, tốn sức, tốn tiền, tốn của mới gọi là yêu thương con người, chứ không thể có cái chuyện yêu thương con người mà chỉ nói bằng cái miệng hoặc là gõ lách tách trên vi tính, lên Facebook: "Tôi thương mọi người lắm, tối nay các bạn cả nhà ngủ ngon ghê!", ngủ ngon đi, vô nghĩa, nha!
[52:20]Phải gửi tới tài khoản mỗi người như vậy ít chục nghìn mới gọi là thương nhau trên Facebook được, chứ còn gõ không không có thương, không có nói miệng. Như bây giờ mình muốn kiếp sau mình đẹp phải không ạ? Kiếp sau mình muốn mình đẹp thì bây giờ làm cái gì?
[52:40]Thấy ai đẹp thì mình khen, thấy ai xấu thì mình... chê hả? Chết liền! Bây giờ thấy ai xấu cũng giả vờ khen. Thấy ai xấu không nói tới vào cái nỗi đau của người ta. Vậy, rồi gì nữa? Ví dụ như mình trang trí tượng Phật cũng là một cách làm cho mình được đẹp. Rồi cái lạ nhất là thế này: Cái người mà nhẫn nhục, hiền lành thì sau này lại đẹp. À lạ vậy. Kinh Phật lại nói cái điều làm nó ngược lại với với với suy nghĩ của ta. Hồi nhỏ thầy cũng vậy, thầy cũng nghe nói là à người muốn làm đẹp thì phải trang trí thánh tượng. Đến khi thầy đọc kinh cái Phật lại nói khác. Phật nói: "Những người mà giữ cái tâm hiền lành là người được gương mặt đẹp".
[53:31]Làm thầy ngạc nhiên và thầy cũng chiêm nghiệm cái điều đó bao nhiêu năm trời rồi mới thấy rằng à Phật đã nói rất là sâu sắc và rất là đúng. Nên khi ta tập, ta tu tập cái tâm hiền lành, yêu thương, tử tế, gương mặt ta sẽ biến dạng, nó đẹp dần, đẹp dần. Và kiếp sau đẹp hẳn luôn. Và cái hậu quả nó là gì? Ta thấy thế này: Khi một người mà đăng quang hoa hậu thì họ được cái gì? Được rất nhiều quyền lợi, rất nhiều cái vinh quang, phải không ạ? Vì họ mang cái danh nghĩa là hoa hậu. Trừ hoa hậu bị mua chuộc được mua chuộc mà được hoa hậu thì sau bị ném đá thôi, còn cái bình thường và một hoa hậu thật sự họ
[54:09]được nhiều quyền lợi kèm theo cái cái danh nghĩa đó. Thì có nghĩa là gì? Có nghĩa là đời trước khi ta gieo cái nhân hiền lành, tử tế để đẹp thì không ngờ lại chính cái tử tế đó sau này làm cho ta được nhiều quyền lợi, như vậy. Và ta thấy ví dụ như một cái người mà họ hợp đồng với quảng cáo vì họ đẹp, cho một cái sản phẩm họ phải lựa người đẹp, phải không ạ? Chứ ví dụ như thầy, thầy cũng chờ mãi năm nay đã 70 rồi không ai hợp đồng quảng cáo cả, nên thầy cũng hiểu rằng thầy đã đẹp đến mức độ nào, vậy. Còn cái người mà hợp đồng là toàn người đẹp, cái quyền lợi nó đi theo. Quyền lợi đi theo vì sao?
[54:47]Vì đời xưa mình sống tử tế, mình giúp đỡ con người nên đời này được cả hai: Vừa đẹp mà vừa được nhiều quyền lợi. Nhân quả ta thiết kế đời sau cho mình, nhiều thứ nhiều thứ nữa, ha? Thôi thôi, nói hoài nói kiếp sau ai biết! Bây giờ ta nhìn qua một cái khác. Bây giờ ta một cái nhìn thấy là sự tiến bộ của thế giới. Kỹ thuật, công nghệ hiện nay đưa con người đi về đâu? Ta nhìn trước xem. Ví dụ như vừa rồi có nói là Nhật vừa chế tạo được một cái robot mà có thể họ làm việc thay cho 100 người. Thì như vậy ai được lợi? Cái ông chủ sở hữu cái robot đó, cái robot đó đó, người máy đó được lợi, phải không ạ?
[55:32]Thì ổng sẽ đuổi được 100 người, không cần phải bảo hiểm xã hội, tại vì chưa có cái luật là dùng robot thì phải đóng bảo hiểm xã hội, nhưng thuê 100 công nhân thì phải đóng bảo hiểm xã hội cho người ta. Chi phí rất là nặng. Rồi bệnh tật nghỉ hưu rồi phải ăn uống, còn người máy chỉ cắm điện thôi, cắm điện sạc thôi. Còn con người thì đủ thứ chuyện.
[55:59]Buồn buồn còn đình công tới lui nữa, cực kỳ phức tạp. Nên những cái người lần lần cái trong đầu các ông chủ đều có một ý định là sao? Dẹp hết con người công nhân ra mà thay toàn bộ bằng robot hết, toàn bộ hết. Như vậy ai được lợi trong cái công nghệ robot này? Chủ. Còn lại những người không phải là chủ thì sao? Rất bấp bênh và sao? Rất dễ mất việc. Đó là đầu tiên. Còn nhiều thứ nữa, nhiều thứ nữa. Cái thế giới sẽ đi đến như vậy. Như vậy những người chúng ta ở đây ta có phải là người chủ sở hữu được một cái robot không? Không. Và chúng ta trở thành cái người gì trong tương lai?
[56:47]Chúng ta trở thành một trong hai hạng người thế này: Một, ta trở thành người thừa trong xã hội, đúng không ạ? Vì công việc đã có robot lo rồi. Và robot nó học rất là nhanh. Bấm truyền data dữ liệu vào, nó nhập hết, nó biết liền trong, tức là nó tải cái nó download cái data vào trong bộ nhớ của nó có khi mất hai tiếng đồng hồ. Còn ta phải học bao nhiêu năm? 20 năm mới tới tiến sĩ. Mà có phải là ta học là ta được tất cả mọi bài toán đều được 10 điểm không? Không. Còn robot thì nó bảo đảm 10 điểm hết. Khi nó tiếp nhận data rồi, đưa bài toán nó giải là nó nó giải hoàn hảo, perfect luôn, 10 điểm luôn.
[57:29]Nên chính vì lý do đó thì nhà nước hoặc là những cái xã hội đó họ có cần phải đào tạo con người học cách vất vả nữa không? Không. Nói: "Thưa thầy, như vậy cũng cần những con người để chế tạo robot?". Cần nữa không? Không, robot tự chế tạo robot.
[57:47]Chỉ cho tới cái ngày mà nó giết luôn ông chủ nó để lên làm chủ thì vai trò của loài người chấm dứt. Vậy thôi. Còn cái ngày mà robot nó tràn ngập hết thì tất cả chúng ta đều trở thành người thừa trong xã hội này. Khi ta thừa thì ta làm gì? Hả? Có người trả lời: "Đi chùa". Đúng, câu đó chính xác hoàn toàn. Con người á là ta tu tập, ta đi tìm cái tâm linh giác ngộ, tại vì robot không bao giờ nó biết cái tâm linh giác ngộ và nó không có tâm thức để tạo thành nó tâm linh giác ngộ. Nó thông minh thôi chứ nó không có tâm thức, còn ta mới có tâm thức, ta có thể đi tìm tâm linh giác ngộ. Nhưng mà khi ta không phụng sự gì nữa thì ta có phước không?
[58:34]Rất khó. Rất khó. Và người ta có cho ta rảnh rỗi để ta được đi chùa không? Đó, đây thầy vừa nói cái thứ hai. Khi mà robot nó đã tràn ngập rồi, hệ quả thứ nhất: chúng ta sẽ là những người thừa thãi. Hệ quả thứ hai: nếu những người lãnh đạo trong quốc gia họ không vì lợi nhuận mà họ vẫn tôn trọng con người,
[59:03]thầy vừa nói tôn trọng con người và lợi nhuận, thì họ, những người mà không vì lợi nhuận, những con người mà vì tôn trọng con người thì họ sẽ xem đó là một cơ hội để cho con người được tu tập và thăng tiến về tâm linh vì cái tâm linh đó robot không có, chỉ con người mới có. Cho nên lúc đó họ đem đến cho con người một cơ hội để tu hành, nâng bước con người lên thành hạnh phúc trong tâm linh giác ngộ. Nhưng nếu mà lúc đó những người lãnh đạo là những người chỉ coi trọng lợi nhuận thì sao? Thì họ không cần con người. Mà con người lúc đó là cái gì? Là gánh nặng và họ sẽ lén làm sao diệt bớt, chỉ dùng robot nó khỏe hơn.
[59:47]Đó là hai cái kịch bản. Và trong hai kịch bản này ta chọn kịch bản nào? Ta chọn kịch bản là ta cần những người lãnh đạo mà tôn trọng con con người. Thì đó là những người lãnh đạo nào? Đó là người nào? Chúng ta sợ cái người lãnh đạo mà coi trọng lợi lợi nhuận, ta rất sợ người này. Tại lúc đó ta trở thành thừa thãi trong trong cái thế giới này. Còn cái người lãnh đạo mà họ tôn trọng con người thì họ sẽ cho chúng ta một cơ hội để ta tu hành thăng tiến lên lên một bậc giác ngộ cao hơn. Đó nên ta thấy cái kỹ thuật công nghệ mà đang cuốn tới rất đáng lo sợ chứ không phải là điều may đâu. Nên hiện nay vậy, nhiều nhà trí thức hàng đầu của thế giới đều
[1:00:44]cảnh báo về nguy cơ về cái trí tuệ nhân tạo và robot này. Như ông Elon Musk, cái ông mà ổng chế xe điện và chế vệ tinh rồi lên Sao Hỏa lung tung đó, ổng rất nổi tiếng hiện nay đó, hãng Tesla đó, thì ổng nói thế này: "Thế chiến thứ ba xảy ra chính do trí tuệ nhân tạo, do robot". Hiện nay các nước đều thi đua chế tạo những robot mà chiến binh hết, nước nào cũng bí mật chế tạo hết. Và sau này các robot nó đánh nhau, đánh nhau thì nó vừa hủy diệt chúng nó và nó cũng hủy diệt luôn con người vì nó mạnh quá. Và không cần phải nuôi, không cần phải thuốc, không cần phải chữa bệnh, không cần phải có hậu cần y tế gì hết trơn á. Ờ, vậy.
[1:01:25]Tiện hơn nhiều. Thật sự một viễn cảnh đáng lo. Nên vì vậy, những người mà mê khoa học công nghệ,
[1:01:38]ta xem đó là những người thông minh, những người trí thức, phải không ạ? Đó, ví dụ bây giờ một người chỉ biết cày sâu cuốc bẫm, vui với ruộng đồng và một người biết về khoa học công nghệ, ứng dụng được khoa học công nghệ, thì ta thấy rõ ràng cái người mà yêu thích khoa học công nghệ giống như là một sự tiến bộ, một loài người tiến bộ của thế giới. Nhưng phải biết cái khoa học công nghệ này đi mãi đi về đâu? Đi về đâu? Khi mà cái đạo đức nó không theo kịp cái sự tiến bộ của kỹ thuật, rõ ràng đây là sự đe dọa đối với loài người. Robot nó không có biết đau khổ. Chế ra nó hoặc tiêu diệt nó không có chuyện gì
[1:02:21]xảy ra, nhưng với con người có biết đau khổ. Việc tạo ra một con người, sinh ra một con người hoặc là hủy diệt, loại trừ một con người nó đem đến gì? Đem đến những nỗi khổ khủng khiếp trong cái cuộc đời này. Đó là điều khác hẳn. Nên những người nào mà yêu thích khoa học công nghệ, xin vui lòng đừng tôn thờ khoa học công nghệ đến cực đoan. Vì sao? Vì nó dẫn nhân loại tới một thảm cảnh. Cái mà ta cần cái gì? Cần cái đạo đức. Lúc nào cũng phải có đạo đức lớn hơn khoa học công nghệ hoặc kỹ thuật thì sao? Con người mới mới có thể tìm thấy được hạnh phúc cân bằng. Ví dụ sau này có chế robot, robot đó phải nằm trong
[1:03:05]sự kiểm soát vì con người ta đạo đức nhiều hơn. Ta không cho phép robot mà làm mất đi giá trị con người. Robot nếu có cũng phải tôn vinh giá trị con người và con người rảnh rỗi hơn để làm gì? Để tu tập đi tìm tâm linh giác ngộ. Nhưng mà để có được cái kịch bản đó thì ta đòi hỏi là cái mặt bằng đạo đức chung của thế giới này phải rất lớn, rất tiến bộ, tiến hơn cả khoa học kỹ thuật. Nhưng hôm nay ta nhìn lại, cái điều ta đáng lo là gì? Khi ta đem thước ta đo thì giữa cái khoa học và đạo đức, cái nào tiến xa hơn? Rõ ràng khoa học công nghệ tiến xa hơn. Vì sao? Vì cả cái thế giới này chăm chăm mà chạy đua tạo ra công nghệ mới.
[1:03:52]Có ai, cả cái thế giới này có chăm chăm chạy đua để tạo ra đạo đức không? Không. Chỉ những con người thiện nguyện mà thôi. Những con người thiện nguyện không vì lợi nhuận, không cần động cơ mới đi tìm cái đạo đức cho thế giới này và con người đó là số ít. Nên nếu đem thước đo thì rõ ràng đạo đức vẫn chậm chân hơn khoa học kỹ thuật. Và nếu ngày nào đó khoa học tiến bộ vượt bực rồi mà kỹ thuật chậm chân hơn thì thế giới này là một nơi đau khổ. Vừa rồi vậy, ta có nghe nhiều cái thông tin về việc các đĩa bay, người ngoài hành tinh đến thăm Trái Đất. Kể cả Mỹ cũng tiết lộ nhá nhá úp mở mở về cái việc mà những cái
[1:04:36]hồ sơ về các chứng cứ mà các phi công của họ tiếp xúc với đĩa bay, vân vân, để hiểu rằng là cái người ngoài hành tinh họ sở hữu một cái công nghệ rất cao và họ ở một cái hành tinh rất xa, ít nhất cũng phải ba, bốn năm ánh sáng, họ tới đây dễ dàng. Họ thăm viếng mình và không can thiệp, không tiếp xúc. Họ cứ đến họ xem rồi họ đi đâu không biết hoặc họ ẩn núp ở đâu đó mình cũng không biết. Nhưng mà công nghệ của họ vượt xa mình, nếu họ muốn chiếm mình, chiếm dễ dàng nhưng họ không chiếm, không giết, không lợi dụng, không khai thác và bỏ mặc. Thì điều trước hết ta phải hiểu rằng họ không ác. Và cái không ác của họ có nghĩa là đạo đức nơi hành tinh họ lớn.
[1:05:17]Chính vì cái đạo đức nơi hành tinh họ lớn mà cái công nghệ họ tiến bộ vượt bực như vậy, hành tinh họ không bị tận thế, không bị tận diệt mà vẫn tồn tại và vẫn phát triển, phát triển rất cao. Cái may mắn không biết tại sao nơi cái hành tinh đó là cái đạo đức phát triển nhanh hơn công nghệ. Cho nên đến cái ngày mà công nghệ của họ chinh phục được vũ trụ thì sự sống nơi hành tinh họ vẫn tồn tại và họ là một loài người cực kỳ cao cấp. Và ta lo cho Trái Đất của ta khi mà cái công nghệ nó tiến quá mà đạo đức tiến chậm quá thì hệ quả khôn lường nha. Hiểu điều này thì ta phải làm gì?
[1:05:59]Một người ta phải truyền được cái đạo đức, truyền dạy được cái đạo đức về nhân quả, về vô ngã cho phải 100 người trước khi ta nhắm mắt. Thì hy vọng con số đó nó nhân lan ra để cho cái đạo đức nó rượt theo cái công nghệ. Một người phải truyền đạo đức cho 100 người về cái nhân quả, về vô ngã, về thiền định, về giác ngộ. Một người phải truyền cho được 100 người. Đây là một cuộc chạy đua khốc liệt, nếu ta không làm được điều này thì ta sẽ tái sinh, tái sinh cho đến ngày mà Trái Đất bị tận diệt bởi chính khoa học kỹ thuật của con người. Ta phải nhìn điều đó. Những điều thầy nói có phải thầy cường điệu không?
[1:06:46]Có có lý không? Đó, vậy nếu nó là có lý thì ta phải lo, phải chuẩn bị, phải xây dựng đạo đức từ bây giờ, kẻo không kịp. Bây giờ ta trở lại vấn đề nhỏ hơn, nãy vừa rồi ta nói chuyện lớn quá. Ta đang nói thế này, là cái trí tuệ là ta nhìn xa, bây giờ ta nhìn xa từng việc, từng việc vậy. Ví dụ bây giờ mỗi người ta có một thói quen khác nhau, ta có thói quen ví dụ có người có thói quen hút thuốc, có người có thói quen câu cá, có người có cái thói quen là thích đi phóng sinh, có người có thói quen là thích đi thăm bạn bè cũ, có người có thói quen bây giờ là thích lên Facebook, có người có thói quen là
[1:07:30]thích đi vá đường, có người thích đi chùa, thích thiền định, nhiều người, mỗi người ta có cái thói quen khác nhau. Có người thích nghe âm nhạc, vân vân. Thì ta nhìn lại cái thói quen của mình sẽ dẫn mình đi đâu. Chứ đừng nói là: "Tại sao anh thích câu cá?", "Tại tôi thích", ngừng ngang chữ "thích" rồi thôi là người không nhìn xa, không thấy được cái thói quen này dẫn mình đi đâu, tức là người cạn nghĩ, không có trí tuệ. Ví dụ nói: "Tại sao đến giờ này vẫn còn hút thuốc?", nói: "Tại tôi thích, tôi nghiện, bỏ không được" mà không thấy cái thói quen hút thuốc này dẫn mình đi đâu. Cái người này cạn nghĩ, không có trí tuệ.
[1:08:13]Tất cả chúng ta đều có thói quen nhưng phải biết cái thói quen này dẫn mình đi đâu. Và khi ta hiểu được nó dẫn mình đi đâu rồi thì ta phải quyết định giữ nó hay là bỏ nó, đúng không ạ? Ví dụ bây giờ ta có cái thói quen đi chùa, tốt hay xấu? Quá tốt đi chứ nữa. Nhưng thói quen đó nó kèm theo cái gì? Khi đã tới giờ đi chùa rồi thì thế giới này có sập kệ nó, tôi cũng phải đi chùa, tốt hay không? Không. Nhiều khi không hợp lý. Ví dụ lúc đó gia đình có người ốm, cần mình để chăm sóc nhưng mình cứ khư khư đúng 7 giờ phải tới chùa tụng kinh, không khác được, ai chết cứ chết, tôi tụng kinh xong về tôi chôn.
[1:09:02]Thì như vậy việc đi chùa đó hợp lý không? Không, không hợp lý. Cái thói quen đó phải điều chỉnh lại một chút nha. Ví dụ bây giờ khi mình gặp một người nào đó họ nói những điều không hợp ý mình lắm thì mình cần phải phản ứng lại ha, thì nó có hai cách phản ứng: một cách phản ứng dịu dàng, khôn ngoan để cho người kia suy nghĩ lại, còn một cách phản ứng là dữ dằn để
[1:09:39]Coi như là đối đầu với người ta, là anh sai rồi, như vậy mới là đúng. Còn một người nói một câu hòa hoãn là khi biết người ta nói mình không vừa ý, mình nói một câu nhẹ nhàng: "Là thôi chúng ta cùng suy nghĩ lại, nha! Hai ngày sau gặp nhau, nếu mà tôi vẫn thấy rằng anh đúng thì tôi sẽ theo anh, còn nếu lúc đó anh thấy tôi đúng thì chúng ta sẽ nói chuyện lại với nhau nhé!". Hai cách phản ứng, và hai cách này dẫn cuộc đời mình đi đâu? Phải nhìn xa. Còn cái đối đầu, người ta nói mình nói là "Anh sai rồi!" thì dẫn cuộc đời mình đi đâu? Phải thấy cái bước phía sau, và nhiều bước phía sau, sau cái lời nói đó nữa, sau cái cách phản ứng của ta nữa.
[1:10:23]Phải tập nhìn cho quen, chứ đừng phản ứng mọi điều theo thói quen của mình, đừng phản ứng theo thói quen. Đừng có nói "Không! Tánh tôi thẳng vậy à, nó sai là tôi nói nó sai!". Cái tánh của tôi, cái tánh của tôi là bản ngã, có có gì đâu hay ho mà "Cái tánh của tôi!". Nói "Tôi thẳng thắn như vậy à, nó sai là tôi nói nó sai!". Đâu có gì đâu hay ho đâu mà. Phải quan trọng là cái người biết được sau cái thái độ thẳng thắn gì của anh đó, cuộc đời này đi về đâu, cái mối quan hệ của ta với người đó tiến về đâu, đến nơi đâu. Nếu nó đổ vỡ thì điều đó có hay hay không hay, rồi có để lại thù oán hay để lại tự ái hay không, vân vân.
[1:11:07]Ta phải nhìn ở phía, phía sau. Nên đó là lý do mà ví dụ có ông, có thằng đó lại nó gây gổ với một cái người kia, gây gổ đòi đánh người ta mà nó nhào vô sấn sấn đòi đánh người ta. Cái ông này ổng có né lui lui ổng chạy. Ổng tránh thôi ổng không có đánh lại. Nhưng mà sự thật cái ông mà né lui lui đó ổng mới là võ sư. Ổng chỉ cần xuất một chiêu một là thằng kia té liền, vì thằng kia cứ nhào nhào có biết cái gì, biết đòn biết thế gì đâu. Cái người mà có học võ rồi người ta khéo lắm, một cái bước chân người ta, một cái tay người ta lắc chút xíu là cái người kia lọt vào cái thế liền, lọt vào một chiêu thức là họ đánh một cái rớt liền.
[1:11:41]Nhưng mà liệu đánh nó rồi, nó rớt nó té rồi, sau đó cuộc đời đi về đâu? Bước phía sau, ta cần phải học võ cho khỏe và cũng cần biết võ để tự vệ, để bênh vực người, vân vân, cần. Nhưng mà trong cái tình huống đó, cái việc mà ta xuất một cái chiêu có thể hạ gục nó, cuộc đời này sẽ đi về đâu? Nếu ta chọn cái giải pháp là cứ đánh và thắng, cuộc đời này đi về đâu? Thì chính vì vậy mà trong võ người ta có cái võ đạo. Trước khi xuất chiêu, trước khi cần phải chiến đấu, người ta phải thấy cái hậu quả đi, đi về đâu. Đánh nó rồi thì thằng này nó có phải nó biết lỗi không? Hễ ta đánh gục nó rồi nó có biết lỗi,
[1:12:26]nó ăn năn, nó hối hận, nó sửa đổi sau này trở thành người tốt không? Hay là nó không, mà nó thù hận, nó mình đi đường nó lén nó chém, đón đường, phải xem hai cái thái độ. Nếu đó là một loại người mà nó thua rồi, nó là người quân tử, nói "Phục, tâm phục khẩu phục đại ca! Từ nay em không làm trò này nữa!". Ví dụ mình đến mình gặp cái thằng đó nó đi cướp đồ của ai, mình chặn lại, mình mình nói chuyện, nó cứ cãi, thì mình mới nói là: "Bây giờ nếu mà chú thắng tôi thì thôi tôi cho chú cướp người này đi. Còn nếu chú thua tôi thì chú hứa với tôi là chú bỏ nghề, chứ tôi không thưa méc gì chú hết. Chịu đồng ý đấu thì đấu".
[1:13:08]À thấy nó đấu và nó đấu thì nó thua. Nó thua rồi nó bỏ nghề thật. Thì lúc đó ta dùng cái võ công, võ thuật của mình để chuyển biến một cuộc đời một con người điều đó rất nên làm. Nhưng mà nếu ta không đủ sức thuyết phục như vậy, đánh nó thắng rồi nó tự ái nó mang thù hận, không biết nó làm cái gì phía sau thì khoan, khoan sử dụng võ thuật. Đó là phải nhìn nhiều bước ở phía sau như vậy, phía sau. Hồi đó tôi gặp cái anh này, cái này cũng chuyện vui thôi, cũng không liên quan gì. Ảnh đi buôn hàng từ ngoài Bắc vô trong Nam, xe đi trong đêm giữa đường cái bị nguyên một đám cướp nó chặn lại. Mỗi đứa cầm một loại vũ khí tự chế:
[1:13:44]dây xích đồ, cây côn đồ, dao mác tùm lum, nó bao vây để nó cướp hàng trên xe. Vừa đầu tiên lên nó đập bể cái cửa kiếng chắn gió phía trước, đập cái "Rầm!", bể liền. Anh bước ra anh bình tĩnh anh nói: "Bây giờ mấy chú em mình muốn lấy đồ phải không? Lấy... được! Nhưng mà buộc lòng thì tôi... tôi phải bảo vệ số hàng này nên chúng ta phải đánh nhau. Ở đây có mấy người? 10 người phải không? Rồi. Thì các anh em cứ mỗi người cứ lấy giấy ra ghi lại hết về báo lại vợ con mình đi. Nha! Báo lại vợ con mình. Nếu các anh em không có mệnh hệ gì thì vợ con mới sống thế nào. Ghi xong rồi chúng ta đấu nhau". Thấy ông đó bình tĩnh quá đâm ra 10 đứa nó sợ chứ.
[1:14:22]Không biết ông này có nghề gì không mà sao ông bình tĩnh quá. Xuống 10 đứa cầm dao cầm mác rồi ổng cứ đứng ổng nói tỉnh queo. Mà chính cái bình tĩnh quá đâm ra nó sợ. Nó sợ rồi cái ổng mới nói: "Thì thôi thì nếu mà mấy chú để cho anh đi thì chúng ta sẽ gặp nhau lại ở đây. Chúng ta sẽ nói chuyện phải quấy. Lúc đó là ta sẽ trao đổi thêm". Đúng là sau này cái nó để cho ổng đi rồi nó hẹn gặp lại. Gặp lại thì nó xin ổng dạy võ. Ổng dạy võ ổng nói thế này: "Được rồi, bây giờ anh dạy chú được nhưng chú hứa chú bỏ nghề cướp này. Thề đi!". Cái nó thề thật á, nó thề. Nó thề rồi cái đầu tiên ổng phải biểu diễn cho nó mới tin chứ,
[1:14:59]chứ hôm trước lỡ mà ổng là cái người mà ổng lì lì ổng ổng nói dối thì sao? Phải không? Cái ổng lì, ổng nói: "Rồi bây giờ thôi anh đứng đây á. Nói là chú muốn đánh thì đánh, từ đâu đánh, sau lưng đánh tới cũng được". Mà nó tấn công từ sau lưng đúng là vô không được, từ sau lưng nhào tới ổng quất cú đá bay liền. Mà ổng đánh chính xác, đánh chính xác vào một cái chỗ hở mặc dù đánh từ sau lưng đánh tới, thế là ổng khuất phục luôn nguyên cái đám cướp nó trở thành người lương thiện. Thì trong trường hợp đó ứng dụng như vậy được. Nhưng trường hợp như mình, ví dụ mình cũng giả vờ mình đóng kịch, nói: "Mấy chú ghi hết di chúc lại cho vợ con rồi đấu với anh".
[1:15:31]Mà nó phát hiện mình vừa run vừa nói thì nó nhào vô nó đánh liền mình chết. Ta phải lường được vậy. Bây giờ ví dụ ví dụ hiện nay ta thấy lớp trẻ thần tượng những cái ngôi sao ca nhạc, phải không ạ? Mà đặc biệt là những ngôi sao ca nhạc nước ngoài.
[1:15:53]Ngôi sao ca nhạc trong nước cũng không linh bằng những ngôi sao ca nhạc nước ngoài. Đó. Hễ cái tin một cái ngôi sao ca nhạc nước ngoài nào tới thì ôi đứa trẻ như ong vỡ tổ, ra nghênh đón, gào thét đồ thế nọ. Không biết là nó hiểu cái gì trong cái lời nhạc của người ta không nữa. Mà nói nếu không gào thét như vậy mà không không giãy giụa, không xỉu, không ngất như vậy thì không phải model, không phải là tuổi teen. Nó không phải vậy, chả hiểu được. Nhưng mà nếu ta dịch những cái lời những bài nhạc đó ra thì thứ tào lao không hà. "Anh yêu em gần chết. Cả trái tim này thuộc về em. Em đã lấy mất cuộc đời của của anh, nhưng rồi em bỏ lại anh với nỗi buồn cay đắng.
[1:16:30]Nên anh chỉ còn một giải pháp cuối cùng, giải pháp cuối cùng là tự tử". Nhạc, bài nhạc nó vậy á. Mà cứ đua nhau mà hát chẳng hiểu nổi cái gì. Không có lối thoát, chẳng cao thượng, chẳng có cái gì hay mà cứ gào thét như vậy. Như vậy cái khuynh hướng âm nhạc đó dẫn cái xã hội đi về đâu? Mà cái lớp trẻ nó bị thu hút mà lớp trẻ là tương lai của đất nước, là ông chủ của đất nước này. Cái ông chủ gì mà kỳ cục vậy! Nên những người có trách nhiệm ta phải thấy điều này và phải điều chỉnh cái thị hiếu âm nhạc lại của lớp trẻ, điều chỉnh lại. Cần gì phải hát những loại, cần gì phải mê những loại đó! Rồi nó làm sao?
[1:17:09]Nó sống thế nào? Nó tự tử nó chết! Cái ngôi sao đó nó tự tử nó chết, chứ nó có cái lối thoát của cuộc sống đâu. Nó có trở thành một cái con người mà sống vị tha, nhân ái, tử tế cho cộng đồng đâu. Nó chỉ hát những bài yêu yêu một người nào đó. Nó có người yêu rồi, mình mắc mớ gì mình yêu nó, mắc mớ gì mình mê nó? Phải nó chưa mê ai thì mình thôi mình ráng yêu nó, hy vọng nó yêu mình. Nhưng mà nó yêu rồi, mà không phải nó yêu một người, nó yêu đâu bảy tám người gì đó. Mà bài hát thì nó nói là: "Anh chỉ yêu mình em, mà lại không có em, anh yêu người khác". Vậy đó. Như
[1:17:48]vậy mà mê, không hiểu mê cái gì. Cho nên ta phải thấy cái khuynh hướng đó nó là cái báo động về cái tương lai của xã hội. Lớp trẻ cần được điều chỉnh lại. Mà ai điều chỉnh? Đó, ai điều chỉnh như vậy nha. Rồi bây giờ ta đi mua hàng, cái người hàng người bán hàng ví dụ ta mua cuốn sách, ta đến ta cái quầy ta trả tiền, cái người bán hàng họ mới cúi xuống, cái sách thì ta để trên đây để họ tính tiền. Họ quẹt quẹt xong họ tính tiền ra rồi ta trả tiền, họ cúi xuống đây họ lấy cái bao nhựa ra họ bỏ cái sách đó vào. Cuộc đời đi về đâu? Cuộc đời đi về đâu? Cái túi nhựa đó ta sẽ làm gì? Ta về ta sẽ vứt, phải không ạ?
[1:18:36]Ta vứt, không biết vứt đâu, vứt vào thùng rác hay đâu đó, có khi nó trôi lạc nó ở trên đường, cuối cùng nó đi xuống dưới sông, sông nó trôi ra biển. Và biển thì sao? Rác trôi bập bềnh. Thầy cũng không có ngờ, hồi lúc thầy còn bé thì không bao giờ ngờ được cho đến hôm nay thì đại dương này ngập rác nhựa, ngập rác nhựa. Cá ăn phải đồ nhựa, nó chết. Rùa nó mắc vào cái rác nhựa, nó chết. Rồi có những cái đám nhựa, đám rác nhựa nó tụ nhau thành cả một hòn đảo gần bằng một quốc gia người ta và nó đe dọa cái sinh thái của của địa cầu. Chỉ vì sao? Ta đây, chính chúng ta vô tâm vất cái rác nhựa xuống đường.
[1:19:20]Mà tại sao ta có rác nhựa để vất xuống đường? Vì ta nhận cái rác nhựa từ cửa hàng. Cho nên bây giờ cái người mà hiểu điều này thì trước hết ta khước từ cái việc mà nhận cái túi nhựa. Đó là cái đạo đức đầu tiên để cứu cái thế giới này. Ta không nhận, mua cái gì ta xách cái giỏ của mình đi, cái giỏ của ta đi, ta xách đi xài đi xài lại nhiều lần, sống tạo ra rất ít rác thải. Chứ không phải cứ nhận cái túi nhựa xong về vất, nhận về vất, ta chính là thủ phạm ác độc giết cái sinh thái này. Thế giới này không còn đẹp bởi vì chính chúng ta nhận cái túi nhựa rồi đem vất đi. Cho nên bây giờ cái đạo đức đầu tiên
[1:20:03]ta yêu cầu nhau là khước từ cái túi nhựa của cửa hàng.
[1:20:10]Không có thì ta cầm tay ôm ôm ôm bó đem về thôi, không sao. Không nhận túi nhựa nữa. Lần vừa rồi thầy cũng đi vô cái cửa hiệu sách thầy mua sách, mua xong về họ rút cái túi nhựa ra khước từ liền, "Không, tôi không nhận." Thầy ôm sách, thầy ôm kè kè tay về đi thôi, đi về để không tạo ra thêm rác thải dù việc thầy làm rất là ít. Nhưng mà nếu tất cả mọi người đều như vậy thì ta sẽ bớt tiêu thụ túi nhựa, rác thải nhựa đi, nhớ như vậy. Bây giờ ví dụ như ta rảnh rỗi ta đi gặp bạn bè, giờ mình hiểu đạo rồi, mình không gặp bạn bè để chỉ thăm cho vui, ngồi uống trà nói đủ thứ chuyện trên đời những câu chuyện vô nghĩa chỉ là nói chuyện cho vui.
[1:20:56]Bây giờ ta gặp bạn bè trong lòng mình đầy mưu đồ, đầy ý đồ. Ý đồ gì? Kể chuyện về nhân quả cho họ nghe nha. Nhân nào sẽ ra quả nào. Cái ông đó bắt đầu ổng nói chuyện tào lao, bắt đầu ổng lái câu chuyện qua về hồi bạn xưa về cái cô hàng xóm mà tao mê mà tao lấy không được, rồi bây giờ cổ đi lấy chồng sợ còn khổ hơn tao, kệ, mình lái trở lại. Họ nói tào lao mình kéo một lát về mình cũng nói luật nhân quả. Họ đi một lát nè, "Trời vừa rồi tao gặp thằng kia nó nhậu, ồ cái con cá chẽm đâu mà nó mua được là tới 40 ký." Mình kéo lại nhân quả, mình giải thích, "À nhân này ra quả kia." Câu chuyện không đâu
[1:21:29]ra đâu mình cứ kéo lại mà mình trong lòng mình là đầy mưu đồ. Trong túi trong bụng mình là một bụng nhân quả. Nha, là cứ đi gieo rắc cái luật nhân quả vào trong cuộc đời trong những người mình quen vậy thôi. Họ thì không biết họ cứ vô tư vô tâm họ cứ sống theo cái thói thường, trôi dạt. Mình định hướng họ lại về cái niềm tin nhân quả thì mình dẫn cuộc đời này đi về đâu?
[1:21:53]Mình cứu họ kiếp này và nhiều kiếp sau. Vì khi mà bắt đầu họ thấm nhân quả từ từ, nói chuyện một lần họ chưa thấm, mấy hôm đầu họ còn chọc mình, họ chọc, "Cái thằng đó hễ gặp nó là cứ nhân quả không à, nghe phát mệt." Nhưng mà mình cứ dụ dỗ, cứ tìm cách gặp, "Hôm nay tôi vừa mới mua được một cái chai rượu rất là ngon, có một chai rượu mời anh đến uống một mình buồn quá, tới đây chơi với tôi." Nghe rượu là nó sáng mắt nó chạy tới, chạy tới thì mình nói là, "Vợ tôi nó lỡ tay đập bể rồi, thôi anh ngồi uống trà với tôi nha." Bắt đầu nói chuyện nhân quả nữa. Như vậy đó. Bởi vậy cái việc mà mình cứ gieo cái luật nhân quả vào
[1:22:30]lòng người ta từ đây cho tới khi mình chết, nha. Nghe thề từ đây cho tới khi mình chết là làm sao? Chỉ nói về luật nhân quả cho bạn bè mình thôi. Thì như vậy thì chuyện gì xảy ra? Ta thay đổi thế giới này. Có nhiều người cứ ước mơ là thay đổi thế giới, đó chỉ là một tham vọng ích kỷ, sự hiếu thắng kiêu căng của tuổi trẻ khi ta dùng cái chữ là thay đổi thế giới. Đó chỉ là một sự kiêu căng ngạo mạn của tuổi trẻ. Nhưng còn ta, ta nói là nó là sự thật. Khi ta đem cái luật nhân quả ta gieo rắc vào lòng mọi người thì đúng là ta thay đổi thế giới này thực sự. Mỗi người cứ tin nhân quả một chút, dè dặt điều ác, thích làm điều thiện thêm một chút,
[1:23:13]một chút một chút thôi, chút thôi, thế giới này từ từ thay đổi đấy. Đó mới sự thật là những con người thay đổi thế giới này thực sự, làm cho thế giới này tốt đẹp hơn. Chứ không phải con người mà nói làm thay đổi thế giới là bằng cái súng bắn đùng đùng, làm bằng công nghệ cao, không có, mấy người đó tàn phá thế giới. Còn những người lặng lẽ vậy đó, xách cái ô trầu, cầm một túi bánh, một túi trà đi thăm bạn bè nha, cầm một cái quả trái cây, ờ, "Nay miền Nam vừa mới gởi tôi ra đây một loại trái cóc chín. Tôi đến mời anh ăn cho vui." Đó, ta lúc nào cũng vậy, có tìm cơ hội để tiếp xúc với mọi người mà không phải để
[1:23:51]tám, không để bà tám nói chuyện cho vui mà để gieo rắc cái niềm tin nhân quả vào cuộc đời này thì đúng là ta thay đổi thế giới này, thay đổi cho tốt đẹp hơn. Nếu từ đây cho tới cuối cuộc đời ta chỉ làm việc đó thì khi ta chết khi ta chết, chư thiên thì vui mừng đón cười đón ta lên cõi trời. Nhớ như vậy, cái người mà đem luật nhân quả đem gieo rắc vào lòng mọi người là người được phước cực lớn, lớn hơn mọi điều khác trên cuộc đời này. Nhớ giùm thầy như vậy, nha.
[1:24:28]Ví dụ bây giờ thế này, ăn đậu phụ với ăn thịt, ta thích ăn cái nào? Nói thiệt lòng đi. Thật ra thì mình hiểu đạo thì mình thích ăn chay, ăn đậu phụ.
[1:24:44]Nhưng mà nếu không thì tất cả chúng ta đều thích ăn thịt. Vì sao vậy? Không phải tại ta ác. Mà tại vì trong thịt cá nó có cái men tiêu hóa, nó kích thích vị giác làm cho ta cảm thấy nó ngon. Nhớ như vậy, nó là tự nhiên. Chứ không phải là ta ham nó đâu nhưng nó tự nhiên là như vậy. Nên đó là lý do mà ai cũng thích ăn đạm động vật, thịt và cá. Nhưng mà khi ta hiểu đạo rồi thì ta mới biết là để có được một miếng thịt ta ăn thì buộc lòng trước đó mấy tiếng đồng hồ phải có một gì? Một con vật bị bị giết. Đó, con vật bị giết trong đau đớn, trong oán hờn. Và cứ nhiều nhiều người như vậy cả cái thế giới này thật ra tắm
[1:25:32]trong cái không khí của hờn oán thì quả báo sẽ đến thôi. Sẽ có thiên tai, lũ lụt, chiến tranh đủ thứ hết. Hiểu điều này rồi thì ta làm sao? Ta tính làm thế nào? Ta tính thế nào? Nó không tính gì hết vì không nỡ mà không nỡ bỏ thịt được. Vẫn còn thèm ăn thịt quá. Mà ta biết ăn thịt là góp phần làm cho thế giới này chiến tranh. Vậy đó, có những con người mà có cái đạo đức rất lớn thì mới kiềm chế được cái thèm ăn của mình để mà chỉ ăn đạm thực vật, ăn chay thôi. Những người đạo đức rất là lớn. Còn bình thường ta cứ bị giằng xé, à mình biết rằng nó cũng gây nghiệp đó nhưng mà nó ngon quá, không từ bỏ được.
[1:26:20]Trước cái tình trạng đó có những người họ nghiên cứu thịt nhân tạo, cấy ra miếng thịt nhưng không phải từ việc giết hại một con vật mà chỉ lấy một cái mô nuôi trong phòng thí nghiệm, nó thành tảng thịt tảng thịt như vậy. Và họ thương mại được đến cái ngày nào đó cái việc đó thành hiện thực là họ sẽ dẹp hết tất cả những nông trại chăn nuôi mà thay vào đó là gì? Tất cả đó là những cái xưởng xưởng thịt nhân tạo và người ta cho biết rằng cái thịt nhân tạo nó sạch hơn là thịt chăn nuôi. Sạch chắc, bởi vì cái môi trường để cho cái miếng tế bào nó phát triển thành một cái tế bào, một tảng thịt thì môi trường đó phải sạch, rất là sạch.
[1:26:56]Nên cái thịt nhân tạo nó sẽ an toàn hơn là thịt chăn nuôi mà đồng thời nó không có gây nghiệp. Thì ngày đó thế giới sẽ được ăn thịt thoải mái mà không có tội lỗi gì cả. Hãy chờ ngày đó, hãy đợi đấy, hãy đợi đấy. Còn bây giờ, trong khi cái ngày đó chưa tới thì thôi chịu khó ra chợ mua đậu phụ mà ăn nha, để để để để cứu cái thế giới này.
[1:27:22]Hồi cách đây mà mấy nghìn năm, thì cái việc mà một người mà biết chữ viết, nghiên cứu về chữ viết là một điều xa xỉ, vì người ta không cần, không có giấy để viết, không có viết để viết. Người ta chỉ nói, nhớ và tin nhau. "Ờ, ba ngày trước anh nói với tôi điều đó", rồi chỉ tin nhau và nhớ như vậy thôi là xã hội đã hoạt động, đã vận động, đã có giao ước nha, đã có giao ước với nhau bằng những lời nói qua tai, bằng ký ức. Cho nên cái việc mà chữ viết không cần. Cho đến cái ngày mà cái cây viết nó phát triển, giấy nó phát triển, rồi cái nhu cầu mọi lời nói phải được ghi chép lại cho nó thành một cái hiện vật cầm thấy, thì bắt đầu sao?
[1:28:07]Người ta cần phải phải biết chữ. Và cái nhu cầu biết chữ càng lúc nó càng lớn dần lớn dần trên trên thế giới này. Cứ ngày xưa không biết chữ là bình thường, rồi từ từ cái gì nữa? Từ từ bắt đầu toán học, phải biết toán học. Tức là cách đây hơn 100 năm là người ta hiểu rằng con người phải biết toán học, biết làm toán mới gọi là một người có có tri thức. Còn ngày hôm nay, ta chuẩn bị bước vào một kỷ nguyên, người nào không biết lập trình vi tính sẽ là cái người giống như mù chữ ngày xưa vậy đó, người tri thức rất kém. Hôm nay thì ta không hiểu lập trình là cái gì, nhiều người ngồi đây không biết lập trình là gì nha,
[1:28:49]nhưng hãy nhớ lời thầy nói, kiếp sau có đầu thai lại thì lúc vào học bắt đầu phải học lập trình rồi. Mấy mươi năm sau cái chuyện này là chuyện rất bình thường, nên từ bây giờ phải gieo cái ý niệm mà học lập trình để đón tương lai. Thế giới ngày nay cái lập trình họ đi tới cái mức độ mà xây dựng được trí tuệ nhân tạo của robot luôn rồi, còn ta vẫn chưa biết lập trình là gì, ta thua xa lắm. Cho nên ta cần phải biết lập trình để làm gì? Để sau này ta kiềm cái trí tuệ nhân tạo lại. Ta không có chạy đua mà tạo ra một cái trí tuệ nhân tạo nó hủy diệt loài người. Ta biết lập trình và biết tới luôn cái trí tuệ nhân tạo để ta tạo ra
[1:29:31]những cái loại trí tuệ nhân tạo mà bảo vệ thế giới này nha, cái trí tuệ nhân tạo mà truyền bá, dạy dỗ đạo đức cho thế giới này. Nhớ như vậy. Cái tương lai là như vậy. Hôm nay là chúng ta đang nêu ra một số điều, cái người trí tuệ là người phải nhìn rất là xa để chuẩn bị cái chỗ đứng cho mình trong cái cuộc đời này mà chỗ đứng đó sao cho ta có nhiều cơ hội để phụng sự, cống hiến và và tu tập nhiều hơn nữa. Hôm nay như vậy thì qua Tết thì mới gặp lại nha. Từ đây cho tới qua Tết ta phải tập luyện cái bài này. Nhìn mọi việc phải nhìn nhìn xa nhiều bước ở phía sau. Nhìn cuộc đời mình phải nhìn cho tới kiếp sau.
[1:30:20]Còn những người tu như thầy là không phải nhìn ở kiếp sau. Những người tu như thầy, thầy phải nhìn một cái, thầy phải định hướng cho thầy phải 30 kiếp sau là gì.
[1:30:36]Thôi, cảm ơn quý vị đã lắng nghe nha. Thôi chúng ta nghỉ. Chúc quý Phật tử cuối năm hạnh phúc, vui vẻ, rồi qua Tết ta mới gặp nhau, một năm mới mọi điều bình an.