[0:33]Kính thưa quý thầy, quý sư cô, cùng quý Phật tử. Hôm nay là lần thứ hai chúng tôi có duyên để về chốn Tổ Đồng Đắc mà trao đổi đạo lý với quý thầy, quý cô và quý Phật tử. Đề tài hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau là: "Nhân quả công bằng" - nhân quả công bằng. Như chúng ta được biết, là luật nhân quả là giáo lý căn bản nhất của đạo Phật. Là toàn bộ giáo lý của đạo Phật, từ thấp đến cao, từ cái đạo để làm người cho đến cái đạo của làm thánh đều đặt trên nền tảng của luật nhân quả. Và luật nhân quả này không phải là một sự sáng tạo của Đức Phật, mà luật nhân quả là một nguyên lý tự nhiên của vũ trụ.
[1:27]Và Đức Phật là người mà khám phá, có cái nhìn xuyên suốt, thấy rõ nhất trong tất cả những bậc thánh của mọi thời đại. Tất cả những hệ thống giáo lý của Đức Phật rất là đồ sộ, to lớn, tuyệt vời, sâu sắc, đều đặt trên nền tảng của luật nhân quả nghiệp báo. Nếu mà chúng ta không có nắm vững được luật nhân quả nghiệp báo thì một điều chắc chắn chúng ta sẽ hiểu sai đạo Phật. Chúng ta dễ rơi vào mê tín. Chúng ta không ứng dụng được cái đạo lý tốt đẹp cho cuộc sống của mình. Vì vậy, bất cứ ai đến với Phật pháp, dù là người đến để hiểu, để tham khảo, hay là một người đến với quyết tâm tu tập, thì bước ban đầu là phải hiểu cho đúng luật nhân quả nghiệp báo.
[2:25]Nên vì vậy, hôm nay chúng ta trao đổi với nhau để chúng ta thấy luật nhân quả là một sự công bằng kỳ lạ và tuyệt đối của vũ trụ. Nên trong vũ trụ này, trong cuộc đời này, trong thế giới này, trong kiếp người của từng chúng ta, không có chuyện gì ngẫu nhiên xuất hiện, tất cả đều có cái nguyên nhân. Và những điều chúng ta làm ngày hôm nay cũng lại sẽ có phát sinh một kết quả ở một thời gian sau này, không biết là kiếp này hay kiếp khác. Ví dụ như là ngày hôm nay chúng ta có mặt ở chốn tổ này để chúng ta dự lễ húy kỵ của Cụ Tổ Khai sơn Chùa Đồng Đắc thì đã có cái nhân gì từ kiếp trước, chứ không phải ngẫu nhiên.
[3:07]Không phải ngẫu nhiên ngày hôm nay chúng ta ngồi đây. Có thể là biết đâu ba kiếp trước chúng ta từng là những người góp công xây dựng chùa này. Có thể biết đâu năm kiếp trước chúng ta từng là người xuất gia tại chùa này. Và biết đâu, ví dụ như là bảy kiếp trước chúng ta từng là một vị quan trấn nhậm ở cái vùng này và có đến đây để ủng hộ ngôi chùa này. Là không bao giờ có chuyện ngẫu nhiên, không bao giờ. Hoặc là hèn mọn nhất đi, có khi một kiếp xưa nào đó mình lại là một con con chó thôi, ở trong chùa giữ chùa, tạo được công đức ngày hôm nay được làm người và trở lại thăm chùa, cũng có thể, không biết chừng.
[3:50]Cho nên vì vậy, ngày hôm nay chúng ta có mặt ở đây có cái nhân bắt nguồn từ quá khứ, không ngẫu nhiên. Và cái việc mà hôm nay chúng ta ngồi đây cũng lại là một cái nhân của tương lai. Cái nhân của tương lai đó là là sẽ xảy ra một điều gì đó nó phù hợp. Là ví dụ như trong hôm nay, chúng ta đến đây với cái tâm trân trọng, kính ngưỡng cái tổ đình, kính ngưỡng Phật pháp, kính ngưỡng chư Tăng, tạo thành một cái phúc, cái phúc gì đó, thì cái phúc này có thể phát sinh ra rất nhiều cái quả khác nhau. Cũng giống như vậy, khi chúng ta gieo một cái hạt xuống đất thì nó không phải là chỉ sinh ra một cái quả.
[4:30]Ví dụ chúng ta cầm hạt xoài, chúng ta gieo xuống đất thì đừng nghĩ là tự nhiên nó mọc lên trái đất một cái quả xoài là hết chuyện, không có. Trước khi một cái quả xoài xuất hiện thì nó lên cái gì? Cây xoài, phải không? Lá xoài, cành nhánh xoài, hoa xoài rồi mới tới trái xoài. Mà trái xoài chưa hết, trái xoài trái non khác, trái già chín khác, mà trong cái trái đó lại có cái hạt. Vậy là nhiều việc xuất hiện từ một cái một cái hạt mầm ban đầu. Mà khi cái cây lên như vậy thì đâu phải là nói: "Ờ, tôi tôi gieo hạt xoài, tôi sẽ được ăn trái xoài", phải không? Không chỉ đơn giản là như vậy. Tôi gieo hạt xoài nhưng tôi được cái gì?
[5:08]Tôi được nguyên một cây xoài có bóng mát, tôi hưởng được cái bóng mát cái đã, phải không? Hưởng cái bóng mát. Cành nhánh, có khi là cây to cưa làm củi đun được. Rồi lá xoài rụng xuống là có khi tôi nhặt về đun bếp hoặc là bón phân trở lại cho đất. Hoa xoài để có khi để ngắm rồi làm được một bài thơ nữa, biết chừng, không biết. Rồi cái trái chua để mình chấm chấm nước tương đường, chứ không nước mắm vì ăn chay không ăn mắm đường. Rồi ăn trái chín, và hạt xoài thì có khi chúng ta lại đem gieo lại một lần nữa. Và như vậy chúng ta thấy là chỉ từ một cái hạt xoài được ươm mầm, chúng ta được hưởng nhiều ích lợi từ cái việc gieo trồng đó,
[5:52]chứ không phải là chỉ được hưởng một quả xoài là hết chuyện. Thì cũng vậy, ngày hôm nay chúng ta ngồi đây nghe Pháp là không phải về sau này chỉ được một cái quả phúc nào đó, mà rất nhiều quả phúc sẽ xảy ra. Ví dụ, ví dụ một cái điều đơn giản nhất là khi chúng ta đến với chùa, chúng ta biết đạo, tâm hồn mình thanh cao, thánh thiện, nhân cách mình hoàn chỉnh, mỗi một lời nói mình ra có uy đức, khiến cho con cháu trong nhà bỗng nhiên nể phục và bắt chước ngoan đi. Thì cái phúc mà kiếp sau chúng ta hưởng chưa biết, nhưng ngày hôm nay bỗng nhiên con cháu mình ngoan, mình được cái niềm vui đó cái đã.
[6:28]Cũng giống như khi chúng ta gieo xoài, nhiều khi chưa có trái nhưng chúng ta được ngồi dưới bóng mát xoài trong cái ngày mà hè nóng gắt cái đã. Thì cũng vậy, có khi chúng ta chưa được giàu sang, chưa được vinh hiển phú quý, nhưng mà con cháu mình ngoan đã là một niềm vui cái đã. Ví dụ như là họ hàng hay láng giềng của mình vậy, là từ nơi cái nhân cách của mình lớn dần lên theo cái việc mình đi chùa, bỗng nhiên người ta tin cậy, người ta quý mến. Rồi đến khi mình kêu gọi làm một việc phúc gì đó, ví dụ như trong làng, trong xóm mình có một người nghèo khổ, neo đơn, mình muốn giúp mà mình không đủ sức,
[7:07]mình mới gọi thêm vài ba người nữa, nói rằng: "Cái nhà ông cụ ổng nghèo khổ, con cháu thì ở xa, mà bệnh hoạn. Thôi bây giờ chúng ta mỗi người thay phiên nhau đến giúp cho cụ lúc cụ cuối đời. Bởi vì thương quý cái người già yếu là một cái đạo lý cao thượng của của người của của con người, nên chúng ta thay phiên nhau đến thăm hỏi cụ một chút", như vậy. Thì cái việc mà trước kia mà chúng ta nói câu đó không ai hưởng ứng, nhưng mà bây giờ mình đi chùa, mình có nhân cách, mình có cái uy đức, bỗng nhiên khi mình kêu như vậy cái nhiều người họ đồng tình hưởng ứng và cùng nhau làm được một việc phúc.
[7:44]Trước mắt là giúp một người già neo đơn là khi cái người đó cái ngày mãn phần chết đi, chết trong cái niềm vui, trong cái cái cái sung sướng. Là như vậy chúng ta thấy bắt đầu láng giềng cũng gắn bó được với nhau, tin cậy được với nhau hơn. Hơn lúc kia, hơn lúc kia ví dụ như mình đi vắng nhà mình không biết ai sẽ rình vô cậy cửa, nhưng mà từ khi mà mình kêu gọi được láng giềng làm chung những việc phúc, ví dụ như mình đi đâu vắng, mình gửi nhà hàng xóm: "Anh trông nhà giùm tôi một chút, tôi có công việc phải đi", thì bỗng nhiên mình tin cậy và nhà được an toàn, bởi vì ba bốn nhà chung quanh họ nhìn ngó nhà giùm cho mình.
[8:20]Thì chúng ta thấy cái phúc quả xoài chưa hưởng nhưng bóng mát xoài mình đã hưởng, lá xoài rơi mình đã hưởng, tức là từ cái tình của láng giềng, làng xóm. Nên chúng ta thấy cái việc chúng ta ngồi hôm nay đi chùa nó có cái nhân quá khứ, nhưng rồi nó sinh ra nhiều cái quả ở tương lai chứ không phải đơn giản. Và nhân quả luôn luôn là một sự công bằng chi phối khắp cả kiếp người như vậy. Mà chúng ta thấy cái luật nhân quả công bằng trong đạo Phật thì xuyên suốt từ cái đạo làm người cho đến đạo làm thánh. Ví dụ bây giờ chúng ta làm con người, chúng ta chưa phải thánh, thì chúng ta vẫn chịu sự chi phối của luật nhân quả.
[9:00]Chúng ta muốn nhân cách mình tốt hơn thì cũng có cách để gieo nhân, hoặc là chúng ta muốn cuộc đời mình vinh hiển hơn, giàu sang hơn thì có cách để gieo nhân. Chúng ta muốn mình quyền uy, thế lực hơn, hoặc là dung mạo mình đẹp hơn, cũng có cái cách để gieo nhân. Gieo đúng theo đạo lý, đúng theo đạo đức chứ không phải là bằng một thủ đoạn. Đó là cái cách làm người. Hoặc là một người muốn tu tập để được giải thoát, có cái tư cách của bậc thánh như là quý thầy và quý sư cô, thì cũng có cái nhân, có cái quả. Chúng ta có cái phương pháp gieo nhân chính đáng và để đạt được cái quả thánh của mình, mặc dù có thể lâu.
[9:36]Rồi hoặc là khi một vị đã chứng thánh, rồi muốn hóa độ chúng sinh, cũng không phải là hễ mở miệng nói là người ta nghe. Ví dụ như một vị đó đắc đạo, có thần thông, biết quá khứ vị lai, có thể là vung tay một cái là chữa lành một cái cơn bệnh hiểm nghèo của người khác,
[10:01]Nhưng đừng tưởng là mình nói gì người ta cũng nghe. Không có duyên nói người khác không nghe. À cho nên là một vị thánh mà muốn giáo hóa chúng sinh vẫn phải có cái nhân quả, có duyên phù hợp mới nói được. Vì vậy chúng ta thấy xuyên suốt từ cái con người bình thường như chúng ta cho đến những bậc thánh cao cả, cho đến những vị Bồ Tát giáo hóa muôn triệu chúng sinh cũng đều âm thầm chịu sự chi phối của luật nhân quả, chứ không phải là đơn giản. Nó có nhân có quả. Cho nên vì vậy trong đạo Phật, chính vì mà chúng ta biết luật nhân quả cho nên chúng ta nỗ lực không ngừng suốt cả cuộc đời của mình. Chỉ có những người không biết luật nhân quả
[10:41]thì chúng ta mới hoặc là làm biếng, lười, không chịu phấn đấu, hoặc là chúng ta mê tín, chúng ta à v làm những việc sai lầm mà lại muốn được những cái nhân chân chính cao cả tốt đẹp. À không có đúng. Là vì chúng ta biết luật nhân quả cho nên chúng ta siêng năng, không mê tín và gây những cái nhân chính đáng để cuộc đời mình thăng tiến và giúp đỡ được mọi người chung quanh mình tiến lên. Ví dụ như một người một em học sinh như vậy học kém thì đừng tưởng là là em học sinh đó sẽ chịu cái kém cỏi suốt cả đời, không phải. Nếu biết gieo nhân thì chỉ trong vòng một, hai năm em học sinh đó sẽ học khá lên liền, trước mắt liền.
[11:24]Và đây là điều rất hiệu quả. Và một em học sinh giỏi thì có thể gieo cái nhân để trở thành em học sinh cực kỳ xuất sắc, chứ không phải là không có con đường, mà không phải là bằng con đường mà chỉ cắm đầu ráng học cho nhiều, không phải. Chúng ta có cái nhân của đạo đức, của đạo lý thì tất cả mọi điều chuyển biến một cách kỳ lạ, bất ngờ và tốt đẹp. Cho nên chúng ta phải hiểu luật nhân quả là vậy và hôm nay chúng ta trao đổi với nhau điều đó. Trong cái luật nhân quả thì cái tiên đề là như thế này: Tức là mỗi ý nghĩ, mỗi cái lời nói và mỗi cái việc làm chúng ta đều gây ra một kết quả trở lại cho chính chúng ta.
[12:07]Tức là cái người cái chủ nhân của ý nghĩ, chủ nhân của lời nói, chủ nhân của hành động đều nhận trở lại một cái kết quả tương xứng. Ừm. Tuy nhiên à chúng ta để ý thêm một điều là trong cái ý nghĩ chúng ta, trong cái lời nói và trong cái việc làm chúng ta nó chia làm hai loại. Một loại là không có tác động tới người khác và một loại có tác động tới người khác. À là chia làm hai loại. Là chúng ta nhắc lại nha, nhắc lại chút xíu. Cái nhân cái nghiệp nhân là có ba ba hình thức. Ba hình thức là một á là ý nghĩ trong tâm mình. Hai là lời nói, mình nói ra. Ba là việc làm, làm nên. À. Trong ba cái nghiệp nhân đó thì chúng ta lại chia làm hai loại:
[12:58]Một loại là không có tác động tới người và một loại có tác động với người, là sẽ sinh ra kết quả khác. Thì chúng ta ví dụ, ví dụ thế này: Ví dụ chúng ta vào cái đồng trống, đứng chỗ đồng trống chúng ta la lên, "Ta là vua! Ta là vua!" Thì như vậy đó là một cái khẩu nghiệp, tức là nghiệp của lời nói. Và có tác động với ai không? Có liên quan tới ai không? Không, không liên quan tới ai hết. Tại vì đứng giữa đồng trống nói mình à, "Ta là vua, ta là vua." Tại vì nếu mà nói có người khác nghe thì sao? Họ thưa công an liền, phải không? Rồi công an mời mình lên phỏng vấn. Là một là kết tội, hai là đưa mình đi bệnh viện tâm thần liền.
[13:38]Nhưng mà bởi vì mình sợ, cho nên mình ra đồng vắng nói một mình, la lên, "Ta là vua, ta là vua." Mình không biết nghĩ gì trong bụng á mình la, nhưng đó là cái khẩu nghiệp, mà khẩu nghiệp này không tác động tới ai hết. À, và như vậy nó có cái nhân quả gì không? Vì nó không có tác động tới ai hết, cho nên cái nhân quả rất là yếu, nhưng cũng có quả. Quả đó là quả gì? Quả đó là cái quả kiêu ngạo, quả ảo tưởng, quả tham vọng. Tức là mình là một con người tầm thường, chả có cái gì đặc biệt hết, mà tối ngày mơ ước làm lãnh tụ. Cho nên mà không ai chịu công nhận mình làm lãnh tụ, cho nên mình ra đồng cái mình la lên vậy cho nó thỏa
[14:13]mãn cái tham vọng, cái ảo tưởng của mình. Thì cái nhân đó là cái nhân kiêu mạn, muốn hơn người khác, ừm, và có cái quả báo tương xứng. Thì sau khi mình ra mình đứng giữa đồng mình la một trận như vậy rồi mình thôi mình trở về mình bình thường lại, giấu không cho ai biết hết. Nhưng mà bỗng nhiên cuộc đời mình lại không bình thường như mấy ngày trước. Mấy ngày trước á người ta gặp mình thì người ta còn vui vẻ bình thường, nhưng mà sau khi mình đứng lên mình la giữa đồng, "Ta là vua, ta là vua", khi trở về gặp mình cái bỗng nhiên người ta khinh thường mình liền. Người ta gặp mình cái người ta cú đầu cái cóc,
[14:43]"Mày đi đâu nãy giờ mày, không ở nhà làm việc?" Hoặc là ai đá vào mông mình cái bốp, rồi có người nạt cho một câu, "Tối ngày cứ xấc xược." Tức là người ta không hề nghe mình la hét giữa đồng, nhưng mà bỗng nhiên cái phước mình bị mất. Bỗng nhiên là dù cái việc làm kiêu ngạo đó không ai biết, nhưng cái phước cũng bị tổn luôn. Là khi người ta gặp mình người ta không thương như là ngày hôm trước, người ta coi thường mình đi liền, lạ lùng như vậy. Đó là cái nhân mà không tác động tới ai. Còn cái nhân mà có tác động tới người khác á, ồ, kéo dài rất lâu dài. Ví dụ thế này, ví dụ như là mình ở trong xóm, trong làng,
[15:20]mình là người khá giả, cái bên cạnh nhà mình có cái người nghèo khổ, và mình khinh thường người đó, mình coi thường. Con
[15:34]đừng có chơi với thằng ấy, thằng ấy dơ dáy, hôi hám lắm, con không có được chơi nghe chưa? Má cấm con từ đây đó.
[15:48]Dơ dáy, hôi hám, không có được chơi, đi! Thế là mình ỷ cái giàu sang mình, mình có cái tâm coi thường và nói lời nói coi thường mà làm cho người ta nghe được. Tức là cái sự khinh thường của mình, cái lời nói khinh thường của mình tác động được vào tâm người khác làm người ta tủi thân, người ta tủi thân thì quả báo nó sẽ rất là khủng khiếp, chứ nó không có đơn giản như là hồi nãy mà mình la giữa đồng không ai biết. Khi mà mình có thật sự làm cho người khác tủi thân, mắc cỡ, nhục nhã, thì quả báo đến khủng khiếp lắm. Thì có thể là cái phước mình còn thì mình hưởng thêm 10 năm, 20 năm, cho đến khi mình già mình sụp đổ cơ nghiệp
[16:20]liền, trở nên già, trở nên nghèo khổ liền. Nghèo khổ và bị mọi người coi thường trở lại. Và cái sự khinh thường đó mà nó trầm trọng nữa tới con cháu mình không làm ăn nên nổi luôn, không ngóc đầu dậy nổi, con cháu mình làm đâu thất bại đó luôn. Tức là hư hư luôn cả cả mấy đời con cháu nữa chứ không phải là ít. Nên cái nghiệp mà coi thường người khác. Nên cái nhân quả rất là đáng sợ, không phải là đơn giản. Hoặc là là khi chúng ta ngược đãi người khác, làm khổ người khác, thì cái sự khổ sở mà nó trở lại với chúng ta nó dai dẳng, khó chịu nhiều năm chứ không phải là là là đơn giản. Ví dụ như là mình là một cái viên chức,
[17:03]à mình làm viên chức, một cán bộ đi, trong đó mình có quyền, thì hôm đó có cái người họ nghèo khổ, họ không có cái nhà cửa, họ mới đến xin mình là bây giờ trong làng, trong xóm nghèo quá rồi, họ muốn xin là à ông có chức, có quyền thôi ông cho một cái nhà tình thương, cho có cái mái che ở đỡ. Thì lúc đó không biết là vì mình giận ai hay là vì mình bận quá, mình nạt người ta một tiếng, nói, "Tao bao nhiêu công, bao nhiêu việc mà phải lo cho mày hả? Còn biết bao nhiêu việc phải giải quyết, về đi!" Tức là mình nói một câu rồi mình bỏ qua, không có giúp đỡ người ta. Thì người ta đi ra về trong cái tủi nhục và người ta tiếp tục chịu đựng cái
[17:47]nhà dột, cột xiêu đó, thì cái nghiệp nó trở lại với mình rất là thê thảm. Nghĩa là không phải kiếp này mà nhiều kiếp sau nữa. Nghĩa là mình cứ là một nhà một người mà xin cái gì cũng không ai cho, muốn ai giúp cái gì cũng không được, và nhà cửa thì rách bươm. Cái nhân quả kéo rất là dài. Hễ là cái gì mà tác động tới người khác rồi thì quả báo trở lại với mình nó gấp 100 lần như lúc mình đã gieo. Mình chỉ tát người ta một bạt tai, nhưng mà một bạt tai mình tát người ta nó trước mặt đông người, thì sau này mình bị giày vò chừng một năm trời, bị hành hạ bị bị bị hạ nhục một năm trời bồi bù lại chỉ một cái tát tai.
[18:24]Nên chúng ta thấy giống như là gieo một cái quả hạt xoài, nhưng mà nó ra ra mấy ngàn quả vậy, mà hớ không biết bao nhiêu năm, bao nhiêu mùa. Chúng ta thấy cái quả luôn luôn nó nhiều hơn cái nhân gấp nhiều lần. Khi mình làm cho ai khổ rồi, cái khổ trở lại với mình rất là dai dẳng. Ngược lại cũng vậy, khi mình giúp cho ai được một niềm vui rồi, cái niềm vui nó trở lại với mình nó kéo dài rất là lâu. Ví dụ một lần mình đi trên đường, à cái mình thấy một cái người họ lăn lộn giữa ngoài đường, mà lúc đó đường thì vắng, và mặc dù công việc mình thì vội, nhưng mà mình động tâm, mình dừng xe lại mình đến mình hỏi,
[18:58]thì họ nói là là bỗng nhiên họ bị đau bụng, lên cơn đau bụng mà giữa đồng vắng này không biết kêu ai, mà à không ai giúp đỡ được. Mình cũng sợ họ đau ruột thừa, lật đật mình bốc lên xe mình chở tới bệnh viện. Nhờ mình bốc lên xe kịp thời như vậy, mổ kịp thời họ thoát chết. Thì chính như vậy thôi, vậy mà sức khỏe mình tăng, tuổi thọ mình tăng, sau này con cháu mình có tai nạn được người ta cứu vớt hết. À là cái quả báo nó trở lại với mình rất là dài và rất là nhiều, mà chỉ một lần mình giúp người ta như vậy thôi. Nên chúng ta thấy là luôn luôn vậy, một hạt lúa gieo xuống, một cây lúa ra cả chùm lúa;
[19:34]một hạt xoài ươm xuống, qua năm, mười năm sau thì mấy nghìn, mấy vạn quả xoài mình thu hoạch hoài không hết. Đó là cái nhân quả công bằng là như vậy. Cho nên là chúng ta phải hiểu luật nhân quả cho sâu để chúng ta kiểm soát được từng cái việc làm, từng ý nghĩ, từng lời nói của mình trong suốt cái cuộc sống. Cái hệ quả hay nhất của cái người tin, hiểu được nhân quả là chúng ta kiềm chế được chính mình. Chúng ta tránh được điều ác và chúng ta siêng năng làm được điều thiện, đó là cái kết quả trước nhất, lợi ích trước nhất. Chúng ta chưa biết chúng ta chưa biết là là cái phúc về sau chúng ta sẽ hưởng muôn nghìn lần như thế nào, nhưng mà trước mắt chúng ta là
[20:17]một con người chân chính, xứng đáng vì biết kiềm chế chính mình. Và chúng ta hiểu rằng Khi người nào biết kiềm chế, tức là đó là người tốt. Chúng ta muốn làm người tốt, thì trước hết chúng ta biết kiềm chế cái đã. Cái người không biết kiềm chế chính mình, muốn cái gì là làm liền cái đó, người đó không phải là người tốt, người đó không phải là người đạo đức. Cái người đạo đức đánh giá trước hết là biết kiềm chế. Muốn làm, suy nghĩ lại ba lần, năm lần, 10 lần nên làm hay không, mặc dù điều đó mình rất thích. Thích nhưng đừng làm, biết kiềm chế. Đó là dấu hiệu khởi đầu của đạo đức. Và chính luật nhân quả làm cho chúng ta biết kiềm
[20:57]chế, vì chúng ta có trí tuệ biết nhân biết quả. Chúng ta thích, nhưng mà luôn luôn mình xem, mình suy luận thử cái quả báo này sẽ đưa về đâu rồi hãy làm. Cho nên chứ không phải là làm riết cái gì, muốn gì làm liền cái đó. Đó, đó là cái hệ quả đẹp của cái người mà tin hiểu nhân quả. Và nếu cả cái xã hội rất nhiều người tin hiểu nhân quả thì điều chắc chắn là xã hội này sẽ rất là tốt đẹp, rất là thịnh vượng, vì không ai nỡ làm khổ ai hết. Và bất cứ ai cũng đều muốn giúp cho người khác được yên vui, được hạnh phúc.
[21:37]Chúng ta không biết cái thiên đường ở đâu xa. Chúng ta biết rằng chắc chắn thiên đường chỉ có nơi những con người tin hiểu nhân quả, biết sống được tốt đẹp với nhau, tử tế với nhau, đó là thiên đường, không đâu xa. Trong cái luật nhân quả có một cái tính nổi bật đó là sự công bằng, sự công bằng. Nhân quả tức là công bằng. Cái nét đẹp tuyệt vời của nhân quả chính là sự công bằng. Con người à đầu tiên thì nghe nói về luật nhân quả thì vẫn dè dặt. À nói rằng à thầy nói a nhân gì có quả nấy thì không biết là làm sao chứng minh. Bởi vì khoa học thì chưa biết, không thể thấy được, thì làm sao chứng minh rằng thật sự là ai ở hiền sẽ gặp lành, ai ở ác sẽ gặp dữ.
[22:28]Bởi vì trong cuộc đời của chúng con là con thấy có nhiều người dữ đó mà vẫn giàu, có những người hiền đấy mà vẫn nghèo. À mặc dù là tin lời Phật dạy thì ở hiền ắt sẽ gặp lành, ở ác ắt sẽ gặp dữ. Vì chúng tôi, chúng con dè dặt, hoài nghi, nhưng mà rất muốn tin, rất muốn tin. Mà vì sao vậy? Bởi vì thấy rằng luật nhân quả là công bằng nên yêu thích.
[23:02]Ở đây chúng ta thấy thế này, con người đó là chưa đủ trí tuệ để thấy nhân quả vận hành một cách công bằng, chưa đủ trí thấy, bởi vì chỉ thánh mới thấy thôi chứ người thường chúng ta không đủ sức thấy. Nhưng mà tin, chấp nhận. Hỏi tại sao chấp nhận khi mà mình chưa đủ sức chứng minh? Nói bởi vì nhân quả là công bằng và chúng con yêu cái sự công bằng của nhân quả, cho nên chúng con chấp nhận luật nhân quả, dù không biết là không đủ sức biết cái nguyên lý nó có thật hay không. Nhưng mà bởi vì nhân quả là công bằng và chúng con là những người yêu sự công bằng, cho nên con chấp nhận và con sẽ sống theo luật nhân
[23:40]quả và sẽ dạy con cháu mình sống tin theo luật nhân quả. Thì chúng ta thấy rằng người đó có đạo đức không? Chắc chắn đó là người có đạo đức, vì chỉ có những người có đạo đức mới yêu sự công bằng và khi họ yêu sự công bằng thì họ chấp nhận luật nhân quả. Còn cái người ví dụ nói rằng là tôi không tin luật nhân quả, tôi không chấp nhận luật nhân quả bởi vì khoa học không chứng minh được. Thì cái người này dẫn chứng một cái lý do đơn giản là vì khoa học chưa chứng minh được cho nên không chấp nhận, chúng ta hiểu ngay người này là người không đạo đức liền. Mà vì sao vậy? Bởi vì người này thiếu một điều là không yêu quý sự công bằng.
[24:18]Đúng không quý Phật tử? Quý vị đồng ý không? Phải không? Rõ ràng, họ vin vào cái lý do là vì khoa học chưa chứng minh được nên để họ không chấp nhận luật nhân quả, thì chúng ta hiểu ngay trong cái tim đen của người này là người này không yêu quý sự công bằng, mà đã không yêu quý sự công bằng thì người này không đạo đức. Bởi vì chỉ có người đạo đức mới yêu sự công bằng. Mà đã không yêu quý sự công bằng, không đạo đức, mà không đạo đức thì chắc chắn thì người này sao? Thế nào cũng làm bậy. Bảo đảm thế nào cũng làm bậy. Khi một người không đạo đức chắc chắn người đó sẽ làm bậy. Ví dụ nếu người đó có quyền chức to thì bảo đảm thế nào cũng lợi
[24:57]dụng quyền chức để mà hiếp đáp người khác, lấy lợi về cho mình. Còn hoặc là nếu làm người đó là không quyền chức, làm người thường thì trong đầu lúc nào cũng nghĩ cái chuyện là làm sao đưa tiền ở trong túi người khác biến thành tiền trong túi của mình. Vì quy luật kinh tế là như vậy, mắc cười lắm. Là khi mà người trong cái môn kinh tế học nó có một cái định nghĩa rất đơn giản, làm thế nào để làm ra tiền? Định nghĩa, tức là làm cho tiền của trong túi người khác trở thành tiền trong túi của mình, đơn giản vô cùng. Và điều này là điều thực tế ai cũng công nhận, đúng. Kiếm tiền nghĩa là làm sao tiền trong túi người khác biến thành tiền của mình thôi.
[25:42]Nói đơn giản mà không đơn giản, bởi vì sao? Bởi vì đồng tiền liền khúc ruột. Tiền trong túi người ta là máu xương, là trái tim người ta, là thịt xương, là da thịt, là ruột gan người ta ở trong đó. Không phải mình cứ thò tay vào lấy bỏ túi mình là được liền, không có. Phải không? Nó chỉ có cái hạng dễ nhất làm cho tiền trong túi người ta thành tiền túi mình là ai? Là ăn cướp thôi chứ không ai hết trơn, ha. Dí dao cổ người ta rồi móc tiền trong túi người ta bỏ túi mình là xong chuyện. Chứ còn nếu bình thường mà để cho tiền trong túi người ta chạy vào trong túi mình thì phải làm sao? Thì mình phải làm cái gì á để người ta vui,
[26:18]hoặc là mình phải đem cái gì người ta muốn mua, mình cung cấp. Ví dụ người ta muốn mua gạo, mình có gạo; người ta muốn mua vàng, có vàng; người ta muốn mua xe, mình có xe bán, thì tiền người ta mới chạy qua bên túi mình. Mình cũng phải trả lại một cái gì đó, một cái công lao gì đó, một cái dịch vụ gì đó, một cái tài sản nào khác chứ không phải là khi không mà chỉ kiếm tiền tức là đưa tiền trong túi người ta vào túi mình đơn giản. Và nhiều người vì không yêu quý sự công bằng, cứ muốn kiếm tiền là để cho tiền trong túi người ta chạy vào trong túi mình một cách đơn giản, cho nên bằng mọi cách lừa đảo.
[26:55]Ngày nào về đây lấy nạm vàng đeo đầy cổ nè, sướng lắm, đó là người không đạo đức, mang người làm bậy. Và người làm bậy như vậy thì trước hết luật pháp sẽ xử người đó, mà luật pháp mà xử không hết thì luật nhân quả xử tiếp, và luật nhân quả xử cho tới thì mới là gay gắt, mới là gay gắt. Bởi vì sao? Bởi vì luật nhân quả rất là công bằng. Có những điều luật pháp của xã hội xử không hết, xử không hết, nhưng mà luật nhân quả lôi ra xử rồi không sót một mảy may nào hết, rất là đáng sợ. Và chúng ta cũng hiểu điều này, là tại sao con người đã đặt ra luật pháp, con người đã lập ra tòa án để xét xử? Tại sao?
[27:36]Thuở ban đầu vào đời xa xưa làm gì có luật pháp, làm gì có tòa án xét xử, nhưng mà rồi dần dần con người đã lập ra luật pháp, thiết lập nên tòa án xét xử, lý do tại sao?
[27:51]Chỉ bởi vì con người là một loại động vật có yêu quý sự công bằng. Và chúng ta làm người bởi vì chúng ta có điều đó trong tâm mình, chúng ta có yêu quý sự công bằng. Chứ nếu con người chúng ta mà không yêu quý sự công bằng, chúng ta bằng y chang những con thú khác trong rừng. Những con thú khác trong rừng không có công bằng, mạnh được yếu thua thôi. Nghĩa là khi một con cọp mà nó xé xác một con vật thì nó không có có suy xét trong đầu nó, chỉ cần biết mạnh, ăn thịt được là ăn thôi. Nhưng con người không, con người, bởi vậy con người mình mới có luật pháp, có tòa án xét xử. Là ví dụ khi một người này đánh đập một người kia
[28:35]thì lập tức luật pháp và tòa án xét xử lý do tại sao đánh đập, không cần biết anh giàu hay nghèo, bởi vì con người bình đẳng trước pháp luật. Do đó, chúng ta hiểu rằng sở dĩ mà chúng ta được làm con người đúng nghĩa, chân chính, sáng giá, vượt hơn hẳn loài vật là vì chúng ta biết thiết lập tòa án, biết thiết lập luật pháp. Mà bởi vì tại sao? Bởi vì chúng ta yêu quý sự công bằng. Đó. Và chúng ta hiểu thêm điều này, là vào thời xưa, luật pháp rất là đơn giản, mà càng ngày thì luật pháp càng tinh vi. Bởi vì sao? Bởi vì khi càng văn minh, càng trí tuệ thì con người ta càng công bằng hơn nữa, càng công bằng hơn nữa.
[29:18]Là công bằng như thế nào, chúng ta sẽ thấy. Mấy năm trước á trên đài truyền hình có chiếu bộ phim Bao Công xử án, thì trong bộ phim đó chúng ta thấy cái luật thời đó đơn giản dễ sợ lắm. Giết người là đền mạng, phải không? Nghĩa là khi mà có một vụ án giết người xảy ra, thì sau khi mà bao nhiêu cái che giấu rồi bao nhiêu điều tra, cuối cùng là xác định được tội phạm rồi đem ra chém đầu liền. Mà không có những tình tiết giảm nhẹ. Thì thời đó mặc dù là ông Bao Công ổng rất là thanh liêm, rất là chính trực, rất là trí tuệ, nhưng mà cái trí tuệ văn minh của cái loài người thời đó không bằng thời nay.
[29:54]Cái thời nay của mình á giết người nhưng mà đem ra xử, coi cái động cơ, hoàn cảnh, tình tiết, chứ không phải là hễ giết người đem ra bắn liền, không có, không giống như người xưa. Nên có những trường hợp, có những trường hợp như thế này, là ở trong Sài Gòn có mấy chuyện, có một thằng bé đó nó giết người cha kế của nó và nó bị bắt liền, bởi vì nó cũng không trốn đi đâu được, nó không có chỗ nào để trốn, vì nó còn nhỏ và vị thành niên, tuổi vị thành niên giết người cha kế. Thì sau đó có những người họ biết chuyện, họ mới đến họ gặp à bên Viện kiểm sát, họ gặp tòa án họ mới trình bày: Lý do là bởi vì cái người cha kế đó quá độc ác.
[30:35]Từ khi về ở với mẹ nó, hành hạ mẹ nó tàn tệ, hành hạ cả anh chị em nó tàn tệ, không làm được gì hết. Học hành cái gì?
[30:48]Làm không lo làm, tốn tiền mà học hành cái gì? Ba ơi mẹ con em... Ba ba cái gì, tao làm có tiền không chứ? Tao nuôi nó tao nuôi ai? Hả, cãi lại tao hả? Đừng có làm vậy mà! Mày buông ra! Cả ngày chơi không sướng, tao đây làm nuôi ơn tao hả? Bỏ tay mày ra! Mai mày nghỉ học đi bán vé số nha! Mày hận tao lắm hả? Mày ráng thành tài đi rồi mày nói chuyện với tao!
[31:13]Và sự dồn nén cho đến lúc mà nó đủ sức mà nó cầm con dao thì nó xử ổng luôn. Thì trước hết là tội giết người, nhưng mà khi tòa án đem ra xử á thì trước hết là nó vị thành niên, thứ hai là nó bức xúc mà lỗi là lỗi của nạn nhân. Phần lớn dồn nén gây khổ cho gia đình nó trong suốt mười năm trời. Và để răn đe, tòa tuyên án tù mà treo. Chúng ta thấy khác ngày xưa. Cho nên vì vậy, chúng ta thấy rằng khi con người ta càng văn minh càng trí tuệ thì càng yêu quý sự công bằng. Mà luật nhân quả chính là sự công bằng đó, luật nhân quả chính là sự công bằng đó. Cho nên vì vậy, chúng ta thấy rằng cái con người văn minh,
[31:57]con người có trí tuệ, tự nhiên con người ta dễ chấp nhận, dễ yêu quý đạo Phật. Bởi vì giữa cái văn minh trí tuệ của con người yêu quý sự công bằng và cái sự công bằng trong luật nhân quả của đạo Phật phù hợp hoàn toàn, phù hợp hoàn toàn. Đây là một điều mà chúng ta có thể tự hào, chúng ta hãnh diện khi chúng ta đến quỳ xuống trước Phật đường, chúng ta lễ bái Đức Phật. Và chúng ta biết đây là một bậc thánh đem đến cái đạo lý công bằng cho cuộc đời. Và nhờ như vậy mà biết bao nhiêu con người trên thế giới đã tự kiềm chế lấy bản thân mình và không cho phép mình làm điều sai lầm, mà chỉ khuyến khích, chỉ tự cho phép mình làm những điều ích
[32:40]lợi, những điều phúc thiện trong cuộc sống này mà thôi. Chúng ta đảnh lễ Người với tất cả trái tim mình mà không hề, không hề có cái ngần ngại là như vậy, rất là xứng đáng là như vậy. Ví dụ như trường hợp này, chúng ta thấy cái sự công bằng như thế này. Có một cái tên cướp là sau khi mà điều tra cái gia đình đó, nghiên cứu điều nghiên gia đình đó thấy gia đình đó giấu một số của, thế là hắn lợi dụng lúc nhà sơ hở đột nhập vào, nó trói người chủ nhà lại,
[33:16]dí dao vào cổ, cắt xẻo từng miếng thịt, cắt chảy máu ra để tra của. Sau khi cái người chủ nhà bị máu chảy ra quá nhiều, đau đớn không chịu nổi, nói ra. Khi nói ra cái chỗ chôn vàng, đào lên thấy đúng sự thật rồi anh ta cắt cổ người chủ nhà, giết chết luôn, rồi trốn mất. Luật pháp không tìm ra, ta giấu mất, không tìm ra. Thì khi mà ừm bị tình nghi, khi bị tình nghi là khi mà công an điều tra có tình nghi nhưng anh ta đã dùng một số tiền chặn đứng ngay cái nhân viên điều tra, mua chuộc luôn, thế là cái cái tình nghi của anh ta bị bẻ sang hướng khác, anh ta bị mất. Và cái vụ án đó cho đến cái ngày anh ta chết cũng không tìm ra thủ phạm.
[34:04]Luật pháp thế gian không xử được, tức là sự công bằng của thế gian mà con người thiết lập nên không đủ sức để giải quyết hết, để xử lý hết tất cả mọi điều thiện và ác trên cuộc đời này. Nhưng luật nhân quả thì không tha. Luật nhân quả không tha. Nghĩa là cái tay tội phạm đó trốn được cái sự công bằng của luật pháp nhưng không trốn được sự công bằng của luật nhân quả. Thế là cái tay tội phạm đó bắt đầu bị bệnh tật đau đớn, tức là nổi cái cục ung thư lên đau, đau đúng vào những cái chỗ mà anh ta đã đã cắt xẻo cái người nạn nhân đó để tra của. Thế ngày trước anh ta cắt nơi cái đùi một vết à thì lúc đó cái ung thư nổi lên nó đau ngay
[34:49]một cục ngay đó, cứ lở loét không lành. Rồi cái anh ta cắt nơi cái nhượng nách của người kia một nhát, thế là cái tay anh ta cũng cái nách đó bị tê bại không nhúc nhích cái tay được, như cái gân giống như bị cắt và đau đớn, cái cục bướu nổi lên ngay đó, không lành được. Cái đau nó kéo dài nhiều năm mà nằm ngủ thì không bao giờ yên giấc, luôn luôn thấy ác mộng, tức là thấy những cảnh mà bị rượt, bị giết, bị đốt, bị đâm thê thảm mà trong bóng đêm chạy la hoảng không ai cứu, thế là vợ con nằm bên cạnh như vậy, lay dậy, toát mồ hôi mà không biết chuyện gì. Mà cái vừa đau vừa thấy ác mộng, rồi xong rồi một lúc nào đó chết.
[35:29]Vậy là xong quả báo chưa? Chưa, chưa xong. Chưa xong. Chết xong rồi chết xuống địa ngục. Chúng ta biết là chúng ta biết trong cõi vô hình đó, có một cái chốn mà Phật gọi là chốn địa ngục. Chốn đó để trừng phạt những cái người tội lỗi mà luật pháp trên thế gian đã bỏ sót. Thì khi xuống đó chịu tiếp, chịu đốt, chịu đâm, chịu chém, chịu đày đọa dưới đó thê thảm vậy đó. À mình sẽ ngạc nhiên mà nói: Ủa! Tại sao là chỉ giết một người mà quả báo đã một đời cuối đời là thê thảm đau đớn rồi mà chết còn xuống địa ngục nữa? Vì sao vậy? Bởi vì như thế này, vì chúng ta thấy cái một hành động mà làm ra nó không phải là gây cho một cá nhân người đó,
[36:17]không phải là gây cho cá nhân cái ông đó ổng bị cắt xẻo bao nhiêu miếng, bị cắt cổ ổng chết là xong chuyện, là thế này: Cho đến khi vợ con đi về thì mắt mới phát hiện ra là cha mình đã chết, chồng mình đã chết và tài sản mất hết, thì chuyện gì xảy ra đối với vợ con còn lại? Cái nỗi đau khổ không thể tưởng, phải không? Cái đau khổ trong tim á vì người thân mình chết á, cái đó không có giá nào mà đền bù được. Ở đây có lẽ chúng ta đã từng mà chịu cái sự đau khổ đối khi mà người thân trong gia đình mình chết, có chưa? Có rồi phải không? Cái đau khổ nó tột cùng mà nhất là bị oan ức nữa, bị chết mà chết thảm nữa, cái sự đau đớn không thể tưởng tượng được.
[36:57]Cho nên là cái nội cái đau khổ của người vợ người con á là trả không biết bao nhiêu đời không hết. Đồng thời là vì tài sản của cải mất hết, con bỏ học, con cái không đi học tiếp, phải đi lao động phổ thông và cuộc đời của nó xuống dốc luôn. Còn người vợ là từ đó là phải vất vả bươn chải để mà giữ duy trì cái sự sống của gia đình, kéo dài trong bao nhiêu năm rồi tàn tạ rồi bệnh hoạn rồi cũng chết sớm luôn. Rồi con cái bơ vơ mồ côi, rồi nếu mà nó giữ được đạo đức thì còn đỡ, đến khi mà không cha không mẹ rồi nghèo khổ thì nó lớn lên nó thành cướp luôn thì thật là thê thảm. Tức là cái hậu quả ờ của việc mà giết một người để lấy của
[37:37]nó sinh ra vô số cái hậu quả xấu cho cuộc đời này. Cho nên là cái người tên cướp đó giết một người, tới khi mà bị ung thư rồi chết chưa hề trả hết, phải xuống địa ngục mới trả tiếp mới hết. Rồi khi mà trả xong nghiệp địa ngục, không biết bao nhiêu chục năm, bao nhiêu trăm năm rồi, tái sinh trở lên làm người, trả tiếp. Trả tiếp, chưa hết. Trả tiếp trả làm sao? Làm một người chết cha chết mẹ sớm cái đã. Tại vì lúc trước là mình đã gây cho người khác bị chết cha chết mẹ sớm nên bây giờ lên trả tiếp là chết cha chết mẹ sớm rồi lại thất học rồi phải bươn chải vất vả lăn lộn trong cuộc đời tiếp. Nên chúng ta thấy là cái một cái việc tội
[38:17]luật pháp của thế gian xử đơn giản thôi, nhiều khi lôi tên cướp đó ra tử hình một lần, xong, hoặc là giam hai mươi năm, xong. Nhưng mà luật nhân quả tính từng chút một những cái hậu quả mà người đó đã gây ra đau khổ cho cuộc đời này và thanh toán xử không còn sót một điều gì nữa. Chúng ta nhớ luật nhân quả như vậy. Thì cũng vậy, ngược lại, ví dụ như trong đời mình có một lần khi mình thấy cái người này họ đàng hoàng, không phải gian tham, cũng có trình độ mà mà chưa có công ăn việc làm. Rồi mình lại quen biết, mình mới đi giới thiệu, ừ giới thiệu mình nói là: Tôi có đứa này quen nó hàng xóm thôi cũng không quen gì,
[38:57]nhưng mà tôi thấy ừm bé này nó ngoan, nó có trình độ, nhà không có việc làm. Nếu nó có việc làm nó giúp được gia đình nó rất là tốt. Mà anh thì tôi biết anh cần người, cho nên anh anh nể tôi, anh nhận nó giùm cho tôi cho tôi. Thì một lời mà mình nói ân cần như vậy, cái người ta nhận cái cái cái chú đó vào làm việc, thì khi chú đó làm việc như vậy thì chú đó đâu phải là chỉ lo được một mình cho mình, lo được gia đình phải không? Nuôi nhiều khi nuôi công việc mà khấm khá có khi là nuôi được cả nhà mình. Thế là em được ăn học, cha mẹ được yên tâm. Cái quan trọng là cái không lo mỗi đêm á, cái đó không có giá gì đền được.
[39:34]Ví dụ như là cái người trông trong gia đình không có việc làm, ăn nồi cơm ngày nay mà không biết ngày mai có cái cơ có gạo để bỏ vô nồi nấu tiếp hay không. Cái mà bất an, ấp mà nó cứ ám ảnh mà nó cứ đè nặng trong tâm hồn á, cái đó mới khủng khiếp. Còn khi người ta có công ăn việc làm rồi người ta không có lo cái đó nữa. Cái mà không còn phải là ăn bữa nay mà lo ngày mai không biết lấy cái gì bỏ vô nồi nấu, nhẹ cái đó đi, cái hạnh phúc cái an vui đó không có đồng tiền nào đền được hết. Cái đó mới là lớn, cái đó mới là vô giá. Thì cũng vậy, cái quả báo nó đến với chúng ta cũng không đơn giản. Là mình cứ xin được một việc làm cho một người
[40:09]thì không phải là mai mốt cái mình mình mình trúng được cái số a năm mười triệu là hết, không có đâu. Cái niềm vui, cái sự may mắn nó kéo dài hết một đời của mình luôn và sau này con cháu mình hưởng tiếp, con cháu mình lớn lên tự nhiên đụng đâu cũng dễ có việc làm. Và tuổi già mình được yên vui, được hạnh phúc khi thấy con cháu mình nó yên ổn, thành đạt. Đâu có ngờ rằng chỉ nhờ cái công đức mình xin việc làm cho người khác là cái hệ quả nó kéo rất là dài, rất là lớn. Cho nên chúng ta thấy cái công bằng của nhân quả khi xét xử mọi cái nghiệp của một người là tính từng ly từng tí một. Chúng ta hiểu được nhân quả công bằng như thế chúng ta mới
[40:46]biết sợ, chúng ta mới biết sợ là chúng ta biết kiềm chế mình trong từng ý nghĩ, từng lời nói, từng việc làm. Chứ còn nếu mà chúng ta không hiểu hết luật nhân quả, chúng ta sống hời hợt, mình muốn làm khổ ai mình làm, rồi mình vui muốn giúp ai mình giúp, nghĩa là nó bất bất ổn, không có ổn định, người không ổn định. Người ta chơi với mình bữa nay người ta thấy mình tốt, qua bữa sau người ta thấy mình ba trợn, người ta không biết đường đâu mà chơi. Còn cái người mình biết nhân quả lúc nào mình giữ chừng mực, kiềm chế ổn định nên mình đã là người tốt rồi thì tốt mãi. Người ta đến với mình người ta kết bạn,
[41:21]kết tình thân, người ta yên tâm cả một đời. Thì cái yên tâm cả một đời đó cũng làm cái hạnh phúc, cũng làm cái phước rất lớn của mình. Khi mình làm cho người thân chung quanh mình tin được nơi cái nhân cách của mình, tin được nơi cái tâm hồn của mình, cái phước mình cũng rất là lớn chứ không phải là không. Chúng ta thấy như vậy. Điều chúng ta muốn nói với nhau nữa là luật nhân quả liên quan qua nhiều kiếp sống. À vì sao vậy? Bởi vì có nhiều cái quả báo nó không đủ điều kiện để xuất hiện trong một cái kiếp nhãn tiền mà phải kéo dài qua nhiều kiếp khác. Như nãy chúng ta nói chuyện, vì chúng ta mưu hại
[42:01]làm cho người khác mồ côi mà kiếp này mình đâu có mồ côi đâu. Thành thử kiếp này mình không có trả quả báo thì phải qua kiếp khác mới trả quả báo mồ côi đó mới thích hợp. Hoặc là cái kiếp này mình hay lừa đảo làm người khác thất vọng. À nhưng mà bây giờ mình thành công quá, mình cũng chẳng ai lừa đảo mình được, nhưng mà kiếp sau mình mới bị lừa đảo lại. Như vậy. Hoặc là kiếp này à mình đã giúp cho không biết bao nhiêu người là được à sáng mắt hoặc là cái người tàn tật thì có xe lăn để lăn đi. Mà kiếp này mình đâu có què chân què tay gì đâu mà mình ai cho xe lăn. Nhưng mà kiếp sau, kiếp sau thì bây giờ muốn hỏi quý phật tử một chút nha.
[42:44]Ví dụ như kiếp này mình thấy người tàn tật đi không được, nhiều người vậy mình mới đi mua xe lăn mình tặng người ta, thì cái nhân quả là làm sao?
[42:56]Có phải là kiếp sau tự nhiên mình sẽ được tàn tật để được người ta cho xe lăn nữa không? Phải không? Đòi đi xe hơi, khôn ha. A, cụ rất là khôn, đòi đi xe hơi. Cho người ta xe lăn, đòi đi xe hơi. Không mà cũng dám có thật lắm chứ không phải không. Dám có thật lắm. Bởi vì sao? Bởi vì nghĩa là người ta không di chuyển được rồi mình giúp người ta di chuyển dễ dàng. Đó, cái tính chất chỗ đó thôi chứ không phải là mình bị đập què chân để người ta cho xe lăn. Tức là người khó di chuyển, khó đi lại, mình giúp người ta đi lại dễ dàng thì qua kiếp sau đó, kiếp này thì mình không có gì, nhưng mà kiếp sau đó là bỗng nhiên là đôi chân mình
[43:34]rất là mạnh, à được cái phước đôi chân rất là vững, đi lại dễ dàng. Mà dễ có xe, ví dụ như trong cái thời mà người ta chạy xe Dream mình có xe Dream, đến cái thời mà xã hội lên xe hơi mình cũng có xe hơi, mà coi chừng tới chừng người ta đi máy bay mình cũng dòm ngó máy bay nữa. Nhưng vì vậy, ừm những cái nhân đơn giản mình tưởng là tầm thường, nhưng tới chừng quả báo trổ ra là muôn ngàn lần nhiều hơn như thế. Đó, và chúng ta thấy nên luật nhân quả là liên quan nhiều kiếp. Do đó trong đạo Phật còn có một khái niệm nữa là luân hồi. Là sự tái sinh giữa kiếp này qua kiếp khác. À khi chúng ta chết ở kiếp này, không phải là chúng ta chấm dứt cái
[44:14]đời sống này, chết là hết, mà chúng ta sẽ đầu thai kiếp khác. Do đó còn một cái định luật quan trọng liên quan đến luật nhân quả nữa là luân hồi tái sinh, luân hồi tái sinh. Chết kiếp này đầu thai sang kiếp khác nữa. Tuy nhiên, cái luân hồi không đơn giản, không đơn giản là mình vừa chết cái mình đầu thai kiếp khác liền, không có. Chúng ta chết kiếp này linh hồn, cái thần thức chúng ta sẽ tồn tại trong cái cõi siêu hình một thời gian. Rồi sau đó đủ nhân đủ duyên, có cha có mẹ rồi, chúng ta mới sinh vào gia đình đó để tái sinh ở một kiếp khác. Còn khi mà chưa có duyên, chưa đủ duyên, chưa đúng cha đúng mẹ thì mình không có đầu thai.
[45:00]À ví dụ thế này là đời trước á mình gây một cái nhân gì đó để cho đời sau mình sẽ được những cái phước như thế này. Cái phước đó là cha mẹ mình là người giàu.
[45:14]Cha mẹ giàu, à mẹ rất đẹp để mình hưởng được cái gen mà mình được đẹp. Cha rất giỏi và có quyền chức. Và cái thế của mình là phải sinh là con trưởng. À rồi trong người cha người mẹ đó thì lại có cái là dòng họ thì đông, mà cha mình lại là con trưởng, à vân vân. Tức là cái nhân quả mình đã gây không biết sao á mà nó quy định như thế. Nó quy định như thế rồi thì phải đợi đúng cái nhân quả đó mình mới đầu thai. Ví dụ bây giờ cái nhân quả đó chưa tới thì mình vẫn tiếp tục ở trong cái cõi siêu hình mình chờ đợi, mình hưởng phúc trong đó. Ở trong đó mình cũng sẽ có nhà có cửa, có cái sự sung sướng nhưng mà chờ đợi.
[45:58]Hễ tái sinh là chừng nào mà có cái người mẹ đẹp, quyền quý, người cha giỏi, có chức vụ, là con trưởng, dòng họ thì đông vầy, mới cưới nhau, mình là con trưởng thì đúng điều kiện đó mới đầu thai, còn không là chờ. Nên chúng ta thấy là không phải là hễ chết đầu thai liền. Thế là mình phải chờ, có khi mình chờ 100 năm. Rồi trong suốt 100 năm đó, mình là một thần thức có uy đức, có nhà có cửa, có đền có phủ ở, sung sướng có khi được người ta thờ cúng. Rồi đến khi cái nhân duyên nó xảy ra, là nhân duyên lúc đó là có đôi trai tài gái sắc gặp nhau thương yêu nhau rồi làm đám cưới, hai bên là giàu sang hết, người mẹ cực đẹp,
[46:40]người cha cực giỏi, có quyền có chức, vừa mới cưới nhau và bắt đầu có con, lúc đó mình mới đến gia đình đó đầu thai, đúng điều kiện. Nên không phải là luôn luôn là chúng ta đầu thai liền mà phải chờ đúng cha, đúng mẹ, đúng hoàn cảnh. Hoặc là cái người mà gieo cái tội lỗi gì đó là đến kiếp sau cái nhân quả quy định là người này nghĩa là khi mà vừa sinh ra được ba ngày đỏ hỏn là cha thì không biết là ai mà mẹ sẽ vứt trước cổng chùa để cho ông sư mang vào nuôi mà đi tu. Cái nhân quả quy định rồi thì phải chờ, phải chờ đúng cái trường hợp đó, phải chờ đúng cái trường hợp là có một cái người đàn ông họ dụ dỗ một cô gái
[47:24]rồi họ bỏ, và cô gái đó có mang và nhục nhã với làng xóm với cha mẹ, và gặp cái gia đình của cô gái đó là cha mẹ không dung con mình mà chửa hoang. Tức là bao nhiêu điều kiện ép lại, thế là người mẹ con gái người cô gái trẻ đó mới mang cái bụng bầu trốn đi, trốn nhà đi đâu mất không biết. Và khi sinh con nhờ cái người chung quanh giúp đỡ rồi cũng không thể mang theo con mình được. Thương con thì thương mà không thể mang để quay về quê được, thế là mới sinh ba ngày đi ngang ngôi chùa vứt ở đó. Đó, chúng ta thấy là nó đợi đúng quy định thì mới xuất hiện, mới đầu thai lại. Còn trong suốt cái thời gian mà chúng ta chờ đợi,
[48:03]chúng ta tạm ở trong cái cõi cõi siêu hình. Thì ông bà mình gọi là linh hồn, đạo Phật thì gọi là thần thức. Thì trong cái thời gian đó linh hồn thần thức đó khi mà chưa đầu thai á sẽ theo nghiệp mà có một cái chỗ ở thích hợp, sẽ có một chỗ an trú thích hợp. Cái linh hồn mà tội lỗi nặng quá thì chịu hình phạt ở dưới địa ngục. Còn ít hơn thì là một loài ma đói lang thang thất vưởng.
[48:30]Là cái người này khi chết rồi không ai cúng cho ăn, không có chỗ ở đàng hoàng, thế ở đồng, ở bụi cây. Đôi khi mà cái ông nào ổng nhậu đi ngang tới đó ổng ục ổng ói xuống á thì ăn đỡ chút. Chứ không có một cái thức ăn đàng hoàng, không ai cúng cho ăn. Lâu lâu mà chùa cúng vào những cái lễ Vu Lan thì mới lại giành giật với các con ma đói khác mà ăn. Chứ còn quanh năm suốt tháng cái cảm giác đói cứ đầy, mặc dù là không có dạ dày, chỉ là một cái linh hồn phất phơ phất vưởng, mờ mờ ảo ảo mà vẫn bị cảm giác đói thiêu. Đó là loài ma đói là tội ít hơn tội địa ngục nhưng vẫn là tội. Nhưng mà thường thường cái loài đó mà khi đầu thai trở lên thì
[49:13]ít được làm người lắm, thường là đầu thai làm súc sinh. Thì còn nếu cái linh hồn mà có phước hơn thì sẽ được cái nơi an chúng ở đàng hoàng. Ví dụ như là được con cháu thờ trong nhà đàng hoàng, tới buổi con cháu mình cúng cơm, hoặc là được mang vào chùa thờ vào trong cái nhà thờ linh, thờ cốt, thì ở đó mỗi ngày chùa cúng cơm cho ăn, tụng kinh cho nghe, thì cũng là biết tu, cũng có phước. Đó, không nghĩa là trong khi chờ đầu thai mình về chùa mình tu, mình giữ chùa, mình công quả. Ví dụ như là lúc còn sống là mình thường hay đến chùa nghe pháp, mình phụ quét dọn chùa công quả là mỗi ngày hoặc là mỗi tuần hay là mỗi nửa tháng ngày sám
[49:55]hối thì do cái duyên phước đó, khi mình chết mà cái chưa gặp được cái người cha mẹ giàu sang mà cái số mình là phải giàu sang, bởi vì lúc sống mình thường đến chùa mình làm phúc nhiều quá rồi. Thì khi mình lúc chết mà cái nhân quả quy định là đợi chừng nào đúng cha đúng mẹ giàu mình mới đầu thai vào, còn chưa tới duyên đó thế mình về chùa mình ở đỡ. Thì về chùa đó, để bài vị mình nằm trong cái nhà linh của chùa. Đó, giống như chúng ta nhìn cái nhà linh nó vậy. Thì ở trong đó không đói, ngày nào quý thầy quý cô cũng cúng cơm cho ăn rồi nghe kinh tụng, rồi giữ chùa. À thế là mặc dầu không ai thấy nhưng mà cái linh hồn của mình cứ vẩn va
[50:31]vẩn vơ trong chùa mình đi thế này, là không cho trộm vào, bảo vệ chùa. À khuyến khích cái người mà đi lang thang ngoài đường mình mình tác động vào tâm người ta để người ta hiền lành, người ta không phá chùa. Tức là cái người chết á tác động người sống là tác động bằng tâm. Ví dụ như mình còn sống á mấy đứa nhỏ nó giỡn mình lại mình nói: "Con đừng giỡn con, để giữ chùa yên tĩnh", thì mình bằng lời nói. Còn cái người âm á họ không nói bằng lời cho trẻ nghe mà họ nói thẳng vào tâm. Đứa bé nó lại chùa nó tính quậy, bỗng nhiên trong tâm nó xuất hiện một cái ý nghĩ: "Chùa là nơi thanh tịnh, đừng đừng".
[51:03]Thế nó leo xuống lại, nó không trèo qua tường, trở về. Nó tưởng là ý nghĩ của nó, không ngờ là ý nghĩ của những cái vong ở trong nhà trong thờ trong chùa á, những cái vong đó giữ và tiếp tục làm phúc như vậy. Cho đến khi đợi đủ cha đủ mẹ giàu sang đúng đúng nhân quả của mình rồi thì mình mới rời chùa mình ra đi, về cái nhà đó đầu thai vào, vào làm con gia đình đó, làm một người con trong gia đình giàu sang. Lớn lên chút xíu là chạy tới chùa lại liền, tiếp tục làm phúc tiếp, tu hành tiếp và gieo cái nhân quả tốt lành tiếp. Đó, cho nên có một cái giai đoạn trung gian là chúng ta ở trong cái cõi siêu hình như vậy, chứ không phải là chết đầu thai liền.
[51:38]Còn những người mà có công lao với đất nước á, ví dụ như lúc sống mình là một vị sĩ quan, một ông tướng, một cán bộ lãnh đạo mà hết lòng vì dân vì nước, là không hối lộ, không tham lam, lúc nào cũng lo cho dân, hễ thấy dân khổ là tự trách mình. À à đi lại một cái khúc đường nào lại một cái làng quê nào mà thấy đường người ta khó đi là tự trách mình, tự kiểm điểm bản thân mình, về tìm cách vận động để giúp cho cái làng đó có con đường tốt.
[52:09]Hoặc là đến cái làng nào mà mới phát hiện trẻ em nó đi học quá vất vả, nó đi phải chèo đò qua sông mà khi sóng to gió cả thì không biết là tính mệnh như thế nào, thế là về lật đật tìm cách vận động để làm cái cầu, chứ không để như trẻ em ở Nông Sơn mà nó chết hết trơn 12 em não lòng, yếu tim hết trơn á. Thì cái người mà làm cán bộ lớn mà lo cho dân như vậy á, thì khi chết á thì cái quy định đời sau á, cái nhân quả là đời sau phải sinh vào một nhà cực kỳ quyền quý, lớn lên ăn học giỏi giắn, rồi lên làm lãnh tụ luôn, làm có thể làm thủ tướng gì luôn chứ không chừng. Nhưng mà trong thời gian chờ đợi mà chưa đủ cha đủ
[52:46]mẹ, thì trong cái cõi siêu hình làm một vị thần có quyền uy, tức là có đền có phủ ở, mà trong cái đền phủ đó có lính hầu hạ phục vụ đàng hoàng. Bởi vì lúc sống là một cán bộ là biết lo cho dân lo cho nước nên làm một vị thần. Và ngày xưa là như vậy đó, ngày xưa những vị quan lớn, những vị tướng có công lớn với đất nước, chết là đều làm thần hết, mà có khi chúng ta thờ bằng đền đàng hoàng. Ngày nay cũng vậy chứ không phải khác đâu, ngày nay cũng vậy, những cái vị mà tướng, những vị quan mà có công đất nước, chết chúng ta đừng tưởng hết nha, các vị đang ở một chỗ nào đó có đền có phủ và cũng quyền uy hiển hách
[53:24]trong cái cõi đó, vẫn có lính phục vụ như thường. Rồi đến khi nào mà đủ duyên đầu thai lại, thì mới tính sau nữa, nhân quả sẽ tiếp tục lớn nữa. Đó là những vị mà có công. Còn những vị mà suốt một đời tu hành tâm hồn cực kỳ đạo đức, thánh thiện và làm vô số điều phước cho mọi người thì những người đó chết sinh lên cõi trời liền. Đó là một cái cõi gọi là cõi thiên đường, cõi đó chỉ có niềm vui, chỉ có hạnh phúc thôi. Cõi đó con người ta sống với nhau bằng tâm, không cần nói, người này biết tâm ý người kia hết và đều sống rất chân thật, rất hạnh phúc, rất tử tế, muốn cái gì cái đó hiện ra liền. Ví dụ như một vị chư thiên à họ thích ở cái núi thì một cảnh núi
[54:07]rừng hiện ra cho họ ở, hoặc họ thích ở lâu đài, lâu đài hiện ra liền, họ thích mặc quần áo đẹp, quần áo đẹp hiện ra liền. Tức họ muốn cái gì được cái nấy và sống trong tình thương thôi, tất cả đều là tình thương yêu. Thì cái người mà biết tu hành, tâm hồn đạo đức, thánh thiện, làm nhiều điều thiện giúp cuộc đời thì chết chắc chắn lên cõi trời. Còn cái người mà làm cán bộ đôi khi mình có nóng nảy, cái người cán bộ đôi khi có nóng nảy cho nên chết mình làm thần chứ không phải làm thánh. À, còn trường hợp mà cái người làm thánh á là đừng có nóng nảy thì mới làm thánh được. Nên tuy mình có công với đất nước,
[54:44]có công với dân mà còn nóng thì chỉ làm thần, không làm thánh. Còn mình có công với đất nước, có công với nhân dân mà tâm mình hiền lành, điềm đạm, không bao giờ nạt ai một câu nào thì chết làm thánh liền. Nhân quả là như vậy. Đến khi mà duyên làm người xuất hiện rồi, bắt đầu mới đầu thai lại, mới đầu thai lại. Nhưng mà đầu thai là như thế nào? Chúng ta hiểu chút xíu. Đầu thai là thế này: Khi mà chuẩn bị mà cái duyên cha mẹ nó đến á, chúng ta thường hay về cái nhà đó chúng ta quấn quýt nơi cha mẹ. Ví dụ cha mẹ lấy nhau, về ở nhà thì tự nhiên cái người con á, cái vong của người con đã về ở gần đó rồi,
[55:26]lẩn quẩn lẩn quẩn chơi vui, thương cha thương mẹ mình rồi, tự nhiên như vậy. Nhưng đến khi mà cha mẹ gần nhau thì cũng chưa đầu thai. Cái tinh trùng của cha đó lọt vào cái noãn, cái trứng của mẹ đó, cũng chưa đầu thai. Cho đến khi một vài tiếng đồng hồ sau và cái cái tinh trùng của cha kết hợp với cái noãn mà nó thật sự biến thành một cái phôi độc lập có sự sống thì lúc đó cái linh hồn của mình tan biến mất. Và sự sống mình là cái phôi đó, chứ còn linh hồn biến mất. Và lúc đó mình quên hết mọi chuyện quá khứ, mình bắt đầu một cuộc sống mới bằng cái phôi rất nhỏ, mắt thường không nhìn thấy, phải đem ra soi kính hiển
[56:03]vi mấy ngàn lần lên mới thấy được cái mầm phôi đó. Và mình chính là cái mầm phôi nhỏ xíu như vậy, còn cái linh hồn lớn lúc trước tan biến mất liền, mình quên hết chuyện cũ, mà ông bà mình hay nói một câu minh họa, ví von là ăn cháo lú. Là trước khi đầu thai, quỷ sứ bắt ăn cháo lú rồi quên hết kiếp trước, cho nên khi sinh lên không nhớ. Sự thật không phải. Sự thật là bởi vì cái mầm phôi đó quá nhỏ chưa có bộ não, cho nên không ghi được cái dữ kiện của kiếp trước, cho nên dữ kiện kiếp trước bị xóa hết, mình quên hết. Mà mình chỉ lớn lên theo nhân quả thôi, lớn lên theo nhân quả. Tức là cái nhân quả quy định mình lớn lên thành con người
[56:42]đẹp trai, thành con người thông minh, con người khỏe mạnh thì cái phôi nó cứ lớn lớn dần lên theo như thế thôi. Đến khi sinh đứa con ra thì cha mẹ ngạc nhiên: Ồ, con tôi đẹp trai quá! Nó lớn vài năm vài tháng nữa mới phát hiện là: Con tôi quá thông minh! Mà lớn lên chút nữa thì không ngờ là một thanh niên vạm vỡ, khỏe mạnh. Đó là do nhân quả quy định điều khiển hết cái sự phát triển của cái mầm phôi, của cuộc sống của đứa bé mới như vậy. Và khi chúng ta lớn dần lên ở một kiếp sống mới thì có hai điều: Là thứ nhất, chúng ta nhận cái quả báo cũ ở kiếp trước; và thứ hai, chúng ta gieo tiếp cái nghiệp cho cho cho kiếp sau.
[57:21]Đó, cuộc sống của chúng ta là như vậy. Chúng ta đang có mặt ở đây là chúng ta đang nhận cái quả báo của kiếp trước và đang gây tiếp cái nhân cho kiếp sau. Và cứ thế là chúng ta cứ lang thang hết trong luân hồi vô tận, cứ đầu thai hết kiếp này tới kiếp kia hoài như vậy. Thì ở cái cái nhìn thường, gần gũi, chúng ta mơ ước điều gì? Chúng ta mơ ước là, ồ có thể là kiếp trước chúng ta quên tạo phúc, cho nên kiếp này chúng ta hưởng phúc không nhiều lắm, kiếp này mình không làm được thủ tướng, đó, cho nên mình cái mơ ước gần của mình là: Thôi, kiếp này mình tạo phước để kiếp sau mình được hưởng phúc nhiều hơn.
[58:06]Đó là cái nhìn rất là gần. Còn nếu mà khi chúng ta hiểu sâu hiểu sâu dần, chúng ta cứ thấy con người cứ phải lang thang luân hồi tiếp như vậy, thì bây giờ dù cho có kiếp này kiếp kia mà giàu sang vinh hiển đi, chúng ta vẫn cảm thấy coi chừng vẫn là một cái mệt mỏi, vất vả. Dù cho làm vua đi nữa mà cứ phải tái sinh luân hồi hoài, mình vẫn cảm thấy mệt mỏi, vất vả. Và lúc đó cái điều mà chúng ta mơ ước thật sự là gì? Thật sự là gì? Tới chừng đó chúng ta sẽ có một mơ ước rất chính đáng, rất đúng nghĩa, là gì? Là dừng lại sự luân hồi tái sinh này, thật sự giải thoát, không luân hồi nữa. Mệt mỏi. Dù có sinh ra và làm ông làm tướng đi nữa cũng là mệt mỏi,
[58:49]cũng đấu tranh, cũng vất vả, cũng tính toán và dễ tạo nghiệp. Mình làm ông làm tướng á, cái quyền uy của mình ảnh hưởng trên nhiều người, mình chỉ cần nóng giận một chút là mình gây nghiệp khủng khiếp liền, chỉ cần ra một cái luật sai là bao nhiêu người khổ liền, cho nên cũng vất vả chả sướng ích gì. Cho nên cuối cùng thôi, một ngày nào đó dừng luân hồi này lại, không tái sinh nữa và ở trong cái cõi giải thoát đó mình phù hộ cho chúng sinh để cho chúng sinh được biết điều thiện, biết tránh điều ác, để rồi chúng sinh tạo được phước lành và họ thăng tiến trên cái sự luân hồi rồi cuối cùng họ cũng chấm dứt luân hồi luôn.
[59:27]Đó là mơ ước cao đẹp nhất. Mọi người đồng ý với chúng tôi không? Đồng ý không? Đồng ý ha. Đó là mơ ước đẹp nhất. Mơ ước gần như chúng ta nói, chúng ta chỉ cầu cái phúc cho kiếp sau nên đời này ráng làm phúc. Nhưng mà khi mình hiểu sâu hiểu sâu rồi, mình nói: Thôi, tạo phước thì đúng là phải tạo, bởi vì sống trên đời rồi phải tạo phúc, không nói cách gì khác, nhưng mà phúc gì phúc, làm ông làm tướng gì rồi cũng mệt mỏi, vất vả và sơ sẩy một chút là tạo tội liền. Thôi, dừng lại là đúng. Và đây chính là mục tiêu của đạo Phật. Mục tiêu của đạo Phật là chúng ta đi tìm con đường tu hành để dừng lại luân hồi tái sinh và thật sự là là giải thoát,
[1:00:08]là không có cái nghiệp nào mà thúc đẩy chúng ta đi vào luân hồi tái sinh nữa.
[1:00:16]Và không nghiệp nào đủ sức thúc đẩy chúng ta tái sinh nữa. Chúng ta có cái sức mạnh của cái sự tu hành của mình như thế nào đó để mình không bị tái sinh. Ở trong đó, mình là một vị thánh siêu việt, mình phù hộ cho chúng sinh để chúng sinh tu hành tiếp như mình. Đó. Thì cái chỗ mà không có luân hồi tái sinh nữa, chỗ mà giải thoát an vui tuyệt đối đó, đạo Phật gọi là, gọi là Niết bàn, Niết bàn, gọi là Niết bàn, hay nát bàn đó. Thì Niết bàn đó là một cái cảnh giới cực kỳ thanh tịnh, siêu việt, không diễn tả bằng lời được, nhưng đó là một sự sáng suốt phủ trùm hết cả vũ trụ, đó là cái tâm thương yêu thấm nhuần hết tất cả muôn loài.
[1:01:04]Chúng ta đừng tưởng Niết bàn là một cái gì nó trống vắng nha, đừng tưởng. Hiểu vậy là sai đạo Phật đó, hiểu vậy là tà kiến, mang tội. Chúng ta phải hiểu cái Niết bàn mà chư Phật đạt được, chư thánh A La Hán đạt được không phải là một sự trống vắng, mà đó là một sự sáng suốt phủ trùm hết cả vũ trụ này, và đó là tâm thương yêu đại bi phủ trùm hết muôn loài. Chính vì vậy mà mỗi khi chúng ta có việc bức xúc, mình bế tắc, mình quỳ trước Phật cầu nguyện luôn luôn được linh thiêng là vậy. Bởi vì Đức Phật trong Niết bàn, Ngài vẫn thương yêu, vẫn gia hộ cho chúng ta. Ngài không tái sinh nhưng Ngài luôn luôn thương yêu,
[1:01:42]luôn luôn biết rõ và luôn luôn gia hộ cho chúng ta là như vậy. Nhưng chỉ với một điều kiện, khi chúng ta cầu làm được một điều gì xong rồi, chúng ta phải phải tạ lễ. Tạ lễ là làm sao? Đố ai biết cho đúng? Là có phải bưng lại một mâm oản để cúng Phật không? Phải không? Phật không ăn hối lộ. Chúng ta tạ lễ Phật bằng cách gì? Ví dụ như là... Cái nhà chúng ta mình đang ở, thế là cái bỗng nhiên cái quy hoạch cắt ngang cái nhà, dời cái nhà đi mất. Dời cái nhà đi như vậy thì khi mà cái số tiền quy hoạch mà đền bù á không đủ để mình dời nhà, mà mình không cãi được với ai hết. Lúc đó mình bế tắc không biết cách nào nói, vào chùa cầu nguyện.
[1:02:35]Vì phước mình yếu mà. Phước mình yếu tự nhiên khiến mình bị một cái áp lực là tự nhiên cái tiền đền bù hay di dời không đủ. Bí quá mình vào mình lạy Phật mình cầu nguyện, mình nói là: "Con cũng tuân thủ luật pháp nhà nước. Theo cái sự quy hoạch của nhà nước con cũng chấp nhận dời nhà để nhà nước quy hoạch cái khu cho đẹp vì dân vì nước. Nhưng mà cái tiền đền bù ít quá con không đủ xây lại cái nhà để cho cái mái ấm gia đình mà có nơi ăn ở, thờ phụng tu hành thì Phật gia hộ cho con." Mình cầu tha thiết. Về nhà bỗng nhiên tự nhiên có ông quan cấp lớn hơn ổng đi lang thang tới, bỗng nhiên hôm đó ổng đỗ xe trước nhà tôi ổng dừng đó.
[1:03:12]Ổng hỏi han một lát cái nghe mình than, ổng mới quay sang hỏi: "Ủa sao đền bù kỳ vậy?" Nói là: "Tại giá quy định." Ổng nói: "Không, quy định mà dân không đủ mà làm gì, cho nên phải tính lại cái giá đền bù lại cho dân thỏa đáng, không thể mà như vậy." Bỗng nhiên mình thoát à, thoát cái nạn đó, mình được đền bù thỏa đáng mình cất được cái nhà. Thì như vậy là mình đã đạt được cái lời cầu nguyện của mình, thì sau đó phải tạ lễ. Tạ lễ bằng cách nào? Nhớ cái chùa Đằng Bấc, bưng một mâm oản đến cúng chùa là tạ lễ phải không? Không, không phải. Phật không đâu có ăn được cái oản của mình đâu, Phật trong Niết bàn rồi đâu có ăn oản. Phải không?
[1:03:47]Tạ lễ bằng cách nào?
[1:03:51]Làm một điều phúc gì đó, làm một điều phúc gì đó lớn. Tức là khi mà cất cái nhà, mình lấy tiền mình cất cái nhà thì trong khi mà nhà nước thi công cái con đường đó đó, mình sẽ hiến hai chục ngày công. Đó, để cho đường vì sau này người ta đi qua đi lại mà, mình sẽ hiến hai chục ngày công, hoặc là các anh em mà công nhân làm đường á, mỗi buổi sáng lỡ buổi 9 10 giờ đó mình bưng ra một nồi xôi, mình đãi anh em để cho anh em có sức làm đường, cũng là cái tạ lễ với Phật đó. Nghĩa là làm điều gì công ích mình bù lại cái mình đã xin. Nhớ như vậy thì đó là là nhân quả. Đó là điều hợp lý và điều đó chúng ta hiểu được
[1:04:32]thế nào là Niết bàn thanh tịnh của Phật. Đó, hay như vậy.
[1:04:38]Cái cái nguyên lý luân hồi cho ta cái câu trả lời là tại sao số phận của nhiều đứa trẻ khi sinh ra đã khác nhau một cách kỳ lạ, phải không? À. Tại sao đứa trẻ sinh ra khỏe mạnh, đứa sinh ra èo uột? Có đứa sinh vào trong gia đình giàu, có đứa sinh vào trong gia đình nghèo? Tại sao có sự bất công như vậy? Nếu không có luân hồi nhân quả không bao giờ có câu trả lời thỏa đáng, không bao giờ có câu trả lời thỏa đáng. Có người nói rằng là do ông trời, ông trời. Tức là nói ai giàu nghèo do ông trời ổng quy định, nói không có ông trời nào bất công kỳ cục vậy. Phải không? Nếu là ông trời có quyền uy, thương người thì ông phải công bằng.
[1:05:17]Nếu là ông thương phải thương hết, đồng đều, không thể bắt đứa trẻ này sinh trong gia đình nghèo, đứa trẻ kia sinh trong gia đình giàu. À, rồi có người nói không, sinh trong gia đình nghèo để cho nó được rèn luyện. Nói tại sao rèn luyện đứa trẻ này, không rèn luyện đứa trẻ kia? Nuông chiều đứa trẻ kia, phải không? Cho nên không hề có cái cái câu trả lời cái nguyên nhân là có một ông trời nào đó bắt đứa trẻ phải sinh thế này, đứa trẻ phải sinh thế kia, mà chỉ có luật nhân quả công bằng. Chính luật nhân quả đã đưa đứa bé đó sinh vào gia đình này, chính luật nhân quả đã đưa đứa bé sinh vào gia đình kia và chỉ có luật nhân quả công bằng.
[1:05:53]Cho nên chúng ta không quy trách nhiệm cho một thần linh nào cả trong mọi cái số phận của mình, mà chúng ta sẽ quy trách nhiệm cho chính mỗi con người. À, khi đứa bé nó lỡ sinh trong gia đình nghèo, chúng ta biết đứa bé hơi thiếu phúc, hoặc là đoạn đầu nó hơi thiếu phúc, và chúng ta thương nó bằng cách là dạy nó biết làm phúc từ lúc nhỏ. Tức là từ lúc nhỏ đã biết thương người, biết giúp người, biết sống chân thật, không tham lam thì lớn lên cuộc đời nó sẽ thay đổi theo chiều hướng tốt. Ví dụ bây giờ nó có học kém, nhưng mà nếu nó biết làm phúc, quý trọng tăng ni, biết siêng năng lễ Phật, giúp đỡ bạn bè thì tự nhiên vài năm sau nó trở nên nó học khá hơn. Đó là nhân quả.
[1:06:40]Cho nên vì vậy khi mà chúng ta biết luật nhân quả, chúng ta giúp đỡ được cho con cháu mình rất là nhiều. Chuyển cuộc đời nó từ một cái hướng có vẻ xấu rẽ sang một hướng khác có thể tốt hơn rất nhiều và rất cụ thể. Và đây là điều ai cũng vui lòng. Một điều nữa là luật nhân quả giúp cho chúng ta không còn mê tín, không có mê tín. Mê tín là gì? Mê tín tức là tin vào một nguyên nhân sai lầm. Chúng ta muốn có kết quả mà chúng ta tin vào một nguyên nhân sai lầm. Ví dụ như thế này, ai cũng muốn giàu, nhưng mà theo luật nhân quả đó, mình muốn giàu á thì mình phải giúp người khác trước. Mình phải bỏ ra đi 5 năm, 10 năm lúc nào cũng siêng năng làm những việc phúc,
[1:07:27]đắp đường, bố thí người nghèo, tạo công ăn việc làm cho người này người kia thì mình chịu cực như vậy suốt một đời thì sau này tự nhiên giàu. Đó là chánh nhân hiểu nhân quả. Còn mê tín là sao? Mê tín có người nói nghe, nghĩa là nếu mà năm nay muốn làm ăn phát tài đó đầu năm mà có con heo nó đến nó ỉa một đống phân trước nhà, năm đó thế nào cũng phát tài. Thế là đầu năm, nghĩa là đêm 30 mình kéo một con heo tới đó không cho nó bài tiết, cột lại không cho bài tiết, bịt lại sao đó không biết, tới đúng sáng mùng một mới để trước cửa nhà cho nó bài tiết. Thì bắt đầu mới tin à như vậy năm nay là tôi sẽ phát tài.
[1:08:04]Thì như vậy gọi là mê tín. Mê tín tức là tin vào một nguyên nhân, nguyên nhân sai lầm. Hoặc là có người tin rằng hễ khi đi ra ngõ mà gặp gái thì sao? Thôi quay vô, công chuyện sẽ thất bại, phải không? Mà đúng không? Không, không đúng, không đúng. Đó là một cái mê tín. Hoặc là có người tin rằng là mình năn nỉ thần thánh mãi thì mình sẽ được giàu to. Không có đâu, không có chuyện đó đâu. Thần thánh thấy mình lòng thành, có đạo đức thì sẽ giúp mình qua một cơn nào đó nhưng mình phải tạ lễ bằng cách làm phúc lại, chứ không có thần thánh nào mà nghĩa là cứ năng mình năn nỉ rồi cho mình tất cả mọi điều mình mơ ước đều được đâu, không bao giờ có chuyện đó.
[1:08:45]Bởi vì thần thánh là công bằng, là như vậy. Hoặc là bên Ấn Độ họ có cái niềm tin thế này, là khi mà người nào chết á, quăng cái xác người đó xuống sông Hằng người đó sẽ được giải thoát. Đúng không? Không bao giờ đúng, bởi vì muốn giải thoát là phải tu hành rất là cao siêu, rất là vất vả. Còn quăng cái xác xuống sông Hằng thì chuyện gì xảy ra? Nó sinh ra dịch tả nữa, hôi thối, ô nhiễm môi trường, phải không? Đó là những cái cái mê tín. Cho nên vì vậy là chúng ta tin được nhân quả, hiểu được nhân quả chúng ta tránh được cái mê tín và làm cho cuộc đời mình đàng hoàng hơn. Có mấy điều thế này, muốn thông minh trí tuệ thì đây là cái nhân quả,
[1:09:29]thấy cái người nào mà thông minh trí tuệ thì mình khen ngợi, tán thán, vui mừng. Hoặc là thấy người nào học hành thì mình giúp cho họ học tốt thêm. Mình giúp vở, giúp viết, giúp đóng tiền học cho họ, tốt hơn. Hoặc là khi mình kiếp trước mình đã có khả năng thì mình đem khả năng đó mình giúp đời không tiếc. Đó, ba cái nhân đó thì qua đời sau mình luôn luôn là người tài giỏi, thông minh trí tuệ. Cho nên muốn bộ não mình tốt không phải ăn óc, mà muốn bộ não mình tốt là chính là mình thương yêu con người, giúp đỡ cho người khác được sáng suốt trí tuệ, đem cái đạo lý nhân quả truyền bá cho mọi người
[1:10:12]thì tự nhiên bộ óc mình sẽ mạnh lên liền. Hãy tin điều đó, bởi vì đó là con đường duy nhất chân chính, đó, chứ còn không là trật một chút chúng ta rơi vào mê tín liền. Hoặc chúng ta tin là thế này, đầu năm đến chùa mình hái lộc thì trong năm sẽ được phát tài lộc. Đó cũng là một loại mê tín. Vì sao vậy? Bởi vì chữ lộc trong chữ Nho nó có hai chữ khác nhau. Cùng phát cái âm là lộc nhưng mà viết thì viết khác nhau hẳn. Cái chữ lộc mà tài lộc á viết cách khác, còn cái chữ lộc là cái cái đọt non mới lên mới nhú mầm á, nó viết cách khác. Nhưng mà chúng ta nghe cái chữ lộc đồng âm chúng ta tưởng cùng nhau, cái đầu năm vào chùa vặt hết cái cành cây của
[1:10:51]chùa, thầy trụ trì la làng luôn không kịp. Đó cũng là một loại mê tín và mắc quả báo, mai mốt sau này mình trồng cây không lên. Bây giờ chúng ta hỏi nhau vài câu. Nói tại sao mình thấy có những người hiền lành mà khốn khổ, còn mấy người hung dữ sao giàu sang? Có không? Có phải không? Thì chúng ta trả lời thế này. Hiền lành có nhiều loại hiền lành. Chớ đừng thấy ai hiền là tốt. Có người hiền mà thụ động, thờ ơ, không hại ai mà cũng chẳng bao giờ giúp ai thì cái người đó nghèo là đúng. Vì hiền ví dụ người ta chửi tạt vô mặt cũng chả thèm trả lời, không giận, người đó đúng là hiền. Nhưng mà thấy người bên nhà người ta nằm giãy đành đạch sắp
[1:11:31]sửa chết mình cũng đứng dòm, không giúp thì cái người đó đúng là là hiền như vậy thì người đó khốn đốn là phải. Cho nên hiền nhưng mà phải tốt, phải giúp người. Cho nên nói tại sao người đó hiền mà khổ? Bởi vì hiền cái kiểu đó đó. Hiền mà thấy người ta khổ không giúp mà. Thờ ơ, thụ động quá thì hiền khổ là phải. Như vậy trừ một trường hợp, hiền mà thụ động thì người đó đúng hiền phải nghèo. Còn mà cái người hiền lành mà gặp người ta hoạn nạn làm ngơ thì cái này quả báo còn khủng khiếp hơn nữa. À ví dụ mình đi qua con sông thì cái người này rất là hiền lành, ai nói gì cũng cười, chả bao giờ giận ai.
[1:12:07]Bỗng nhiên có một con bé rớt sông, nó la cứu. Cái mình đứng mình nhìn, đứng nhìn, nhìn chung quanh không thấy ai cứu rồi mình cũng không làm gì hết, đứng đó không thèm la. Ú ớ đứng không la, rồi con bé từ từ nó chết luôn. Thì sao? Cái người đó hiền nhưng mà kiếp sau á, có mắt mà như mù, có miệng mà câm không nói được luôn. Bởi vì thấy mà không làm gì để giúp, có miệng mà không biết la để người khác tới cứu. Đó, gặp người ta trong cơn nguy hiểm, khốn khổ mà không giúp, không gì hết, hiền cái kiểu đó là kiếp sau khốn đốn vô cùng luôn. Mặc dù hiền nhưng mà cực kỳ khốn khổ. Cho nên đừng tưởng hiền là tốt nha.
[1:12:42]Hiền mà hiền kiểu đó là thôi đừng hiền. Rồi có người hiền, ví dụ kiếp trước người đó có tu nhưng mà kiếp trước nữa nó có tạo nghiệp. Ví dụ thế này, ví dụ có một cái tay đó trước đây là ăn cướp. Cái đoạn đầu đời còn khỏe mạnh á hai ba mươi tuổi là gia nhập một cái đám cướp, chuyên môn cạy cửa, dí dao người ta lấy đồ người ta đi. Ghê không? Gieo nghiệp nhiều vô cùng. Cho đến năm ba mươi lăm tuổi giác ngộ, hiểu được đạo, sám hối, quăng gươm là vào chùa tu hành. Vào chùa tu hành rồi là tự đày đọa mình. Làm những công việc nặng nhất là đi bửa củi, nấu cơm, bưng từng thau đất lại đắp những cái lỗ hổng trên đường.
[1:13:19]À, tức là chịu cực, đày đọa thì qua kiếp sau cái người đó trở lại làm một người hiền lành. Phải không? Bởi vì nhờ cái đoạn đầu từ ba mươi lăm tuổi cho tới sáu mươi tuổi biết tu trong chùa cho nên trở lại mang cái chủng tử đó trở thành con người hiền lành. Nhưng mà gặp người ta là sao? Người ta ăn hiếp, người ta đánh, người ta đập để trả lại cái quả báo mà một đoạn đầu đời đã đã làm cướp. Như vậy đây là trường hợp hiền mà bởi vì hiền đoạn sau nhưng mà trước đó có một giai đoạn dữ. Cho nên bây giờ tuy hiền cũng phải trả quả báo cái đã rồi sau đó cái phúc nó mới đến sau. Đó, nên nói là tại sao người đó hiền mà khổ?
[1:13:55]Bởi vì ba trường hợp, phải không? Trường hợp vì hiền mà thờ ơ, thụ động quá. Vì hiền mà thấy người ta hoạn nạn không giúp. Trường hợp thứ ba là hiền nhưng mà trước đó có một giai đoạn đã dữ rồi. Đó, như vậy. Còn một trường hợp hiền mà trả quả quả báo thê thảm nữa là vì cái hiền của mình mà người khác bị tổn hại. Ví dụ như thánh Gandhi. Hôm trước vậy, có một lần có một người Phật tử hỏi hỏi chúng tôi, nói: "Thưa thầy, con của con nó hỏi câu này. Nó hỏi: 'Trong đạo Phật nói nhân gì quả nấy. Tại sao thánh Gandhi của Ấn Độ là người chủ trương bất bạo động, giành độc lập cho Ấn Độ bằng cách là bất bạo động?
[1:14:31]Ai đánh mình mình chịu chứ không đánh lại mà để để mà giành độc lập cho Ấn Độ tại sao cuối cùng ngài bị bắn chết?' Như vậy bất bạo động nhưng bị bị quả báo, bị trả lại cái kết quả là bị bạo lực giết chết, nhân quả chỗ nào?". Và đúng là câu này khó trả lời. Chúng tôi mới trả lời thế này: Chính cái bất bạo động của thánh Gandhi đã làm hại rất nhiều người Ấn Độ. Là chủ trương của của ngài như thế này: Có một lần đó Anh á họ cấm người dân Ấn Độ làm muối, họ chỉ để Anh độc quyền đem làm muối và đem vào bán, bán với giá cao. Thánh Gandhi mới kêu là người dân Ấn Độ đi xuống bãi biển làm muối, tự làm muối thì lính Anh nó đứng chặn không cho
[1:15:08]đi xuống mà ai đi xuống là cầm cây nó đánh liền. Và những cái người Ấn Độ nghe lời thánh Gandhi là không phản ứng nha, bất bạo động. Nó cầm cây nó đập cái đầu cái bốp, ngã gục xuống đó liền rồi người sau bước tới. Người sau cứ không chống trả, người sau không thèm chống trả, người sau bước tới nó cầm cây nó đập cái bốp, rớt xuống nữa. Và cứ như vậy nó đánh một lát cái nó sợ, người ta nằm gục nhiều quá nó sợ nó không dám đánh nữa thì những người sau từ đó bắt đầu mới xuống biển lấy nước biển về làm muối. Thì như vậy chính cái chủ trương bất bạo động của thánh Gandhi làm cho biết bao nhiêu người Ấn Độ bị người Anh đánh đập, phải không? Không tự vệ.
[1:15:39]Như vậy cái bất bạo động của thánh Gandhi đã làm cho người Ấn Độ bị hành hạ, bị giết hại rất nhiều nên thánh cũng phải chịu trả quả báo, cuối cùng thánh bị bắn chết. Cho nên nhân quả công bằng, chỉ chỉ vì chúng ta nhìn không ra hết thôi, chứ nhân quả luôn luôn công bằng. Chúng ta phải tin điều đó. Còn tại sao cái người hung dữ mà giàu sang? Tại sao? Là bởi vì thấy người này dữ, nhưng mà trước kia cái dữ có cái nhiệt tình ở trỏng á, có cái nhiệt tình. Nghĩa là thấy trong làng trong xóm mà ai khổ gì là cái người đó là người đầu đi đầu. Gom người này ít cây tre, người kia ít cái viên gạch để lại xây cái nhà giùm cho người đó.
[1:16:17]Mặc dù ổng dữ, dữ nhưng mà nhiệt tình cho nên bây giờ ổng cái dữ cũng còn nhưng ổng cũng phải giàu cái đã. Rồi chừng nào mà ổng trả quả báo dữ tính sau. Nó ngược lại với người kia hiền mà không làm gì hết. Còn người này dữ mà chuyên môn làm, chuyện gì cũng xía vô giúp người ta hết. Nhiều khi nói trên đầu trên cổ người ta, nhưng mà có cái nhiệt tình cho nên dữ mà giàu. Hoặc là có người dữ nhưng mà lại có máu hiệp sĩ. Cái tay đó bặm trợn, râu ria um sùm á nhưng mà hễ trong làng trong xóm á là bị ai bị ăn hiếp là tay đó cầm cây ra trước, bảo vệ bảo vệ dân làng trước. Hễ là nghe nói có trộm có cướp mà xâm nhập hay là ở đâu mà tới phá làng phá xóm
[1:16:50]là cái tay đó là cầm cây ra chặn chặn đầu ngõ trước, bảo vệ làng xóm trước. Thì cái người vậy hiền hay dữ? Dữ nhưng mà có có công, phải không? Chính vì dữ mà có công đó, bảo vệ làng xóm mà yên tâm làm ăn nên sau này người đó dữ mà giàu. Rõ ràng như vậy. Cho nên chúng ta thấy người công an cũng vậy á. Nếu cái người công an chân chính á mà có ai công an mà hiền không? Ít á, công an thường á ông nào mặt cũng ngầu cũng dữ. Nhưng mà lại có công là bảo vệ bình yên cho dân cho nên thường làm người công an chân chính rồi cuối đời cũng giàu, không phải do hối lộ nha, cũng giàu, kiếp sau cũng giàu. Dữ mà giàu, lý do là vậy.
[1:17:27]Đó. Còn cái người dữ á là do kiếp trước á giúp người mà kiêu ngạo, giúp người mà khinh thường người ta thì kiếp sau này đó, đầu tiên cũng giàu nhưng sau đó sẽ nghèo bởi vì cái kiêu mạn. Giúp người ta mà coi thường người ta thì sau này quả báo nó tới mình sẽ giàu, giàu nhưng mà dữ rồi cuối cùng sau đó là nghèo. Giờ trong cái vài điểm nhân quả nữa, chúng ta coi thường điều gì thì cái điều đó sẽ hết. Ví dụ như mình có bạn bè nhưng mình khinh thường bạn bè thì sau này mình sẽ cô độc, không ai tới làm bạn mình nữa. Mình không ưa trẻ em thì sau này không có con, nhớ như vậy. Nên có một lần có người phụ nữ tới hỏi:
[1:18:06]"Thưa thầy, con lấy chồng nhiều năm không có con. Giờ con phải làm sao?". Tôi mới trả lời: "Hãy nghe ông bà mình nói câu này: 'Yêu trẻ, trẻ đến nhà; kính già, già để tuổi'. Là nếu chừng nào mà cô thương yêu được trẻ em, không phải con mình mình cũng thương thì tự nhiên sẽ sinh được có con liền". Cô nói: "Con ít thương trẻ em lắm. Nhiều khi cả cháu con vậy, con bồng bồng chút con thả à, con không thương". Nói: "Vậy là sai lầm. Bây giờ muốn có con là phải làm cái việc phúc lớn cho các con cháu khắp nơi. Tức là trong làng trong xóm mình á, trong nhà nào mà có trẻ em á, mình đến mình tặng bộ quần áo hết, mình tặng cho nó một lon sữa hết,
[1:18:40]tức là mình bày tỏ lòng thương trẻ em mình đối với rất nhiều trẻ em thì sẽ có con. Hãy tin điều đó đi, đó là nhân quả. Mà chỉ vì mình không thương trẻ thì trẻ không đến nhà, không ai đầu thai vô nhà mình làm con hết". Nhớ như vậy. Hoặc là mình không kính trọng người lớn tuổi, mình dễ chết sớm. Cho nên gặp người lớn tuổi mình phải kính trọng, phải ưu ái, phải chìu, phải nhớ như vậy. Vì sao vậy? Bởi vì cái người lớn tuổi là họ đã sống qua một đời thăng trầm cực khổ rồi và bây giờ đến lúc cái tuổi đó là tuổi được hưởng, được yên vui. Cho nên tất cả chúng ta, ai cũng phải có bổn phận thương yêu người lớn tuổi.
[1:19:14]Đó là đạo nghĩa của cuộc sống của người Việt Nam và của đạo Phật, luôn luôn như vậy. Nên chúng ta ra đường mà hễ gặp người già, dù khi người già đó khó tánh hay cằn nhằn, luôn luôn chúng ta cứ phải chìu, cứ phải ngoan, cứ phải vâng dạ, nhớ giùm điều đó. Luôn luôn phải thương yêu vì người già có khi đổi tính, có khi cục tính đi. Nhưng mà chúng ta vì chúng ta thương yêu người già, chúng ta yêu cái đạo nghĩa Việt Nam, chúng ta vẫn phải chìu hết. Dù ông bà mình có khó, vẫn chìu vẫn lo, nhớ như vậy. Cái người con mà bất hiếu với cha mẹ thì kiếp sau làm sao? Kiếp sau không cha không mẹ nghĩa là, nghĩa là mồ côi, nhớ như vậy.
[1:19:57]Nên có người mồ côi vì nguyên nhân là đời trước bất hiếu với cha mẹ, đó, nhớ điều đó như vậy. Rồi cái người mà không thương yêu loài người thì kiếp sau làm gì? Người sống với con người như thế này mà không thương yêu loài người, không thương yêu con người thì kiếp sau làm gì? Thì không được sống với con người nữa, tức là sống với ai? Sống với thú, đúng. Người mà không biết thương yêu con người, kiếp sau đọa làm súc sinh, nhớ như vậy. Cho nên chúng ta có mặt với nhau trên đời này, hãy thương yêu nhau, hãy thương yêu con người thì kiếp sau mới được làm người, nhớ như vậy. Người mà hay chặt phá rừng, không yêu quý sự sống thì kiếp sau làm sao?
[1:20:36]Kiếp sau không có sự sống, nghĩa là sao? Nghĩa là khi chết rồi vất vưởng làm ma, làm ma đói, không được đầu thai nữa, nhớ như vậy. Còn người yêu quý rừng, yêu quý từng cái cây xanh, yêu quý từng cái mầm xanh, bảo vệ rừng thì người đó chết rất dễ được đầu thai lại vào cái nơi sung sướng. Bây giờ chúng ta nói về tiền bạc ha. Cái người mà có tiền mà phung phí á thì sau này không có tiền nữa. Ví dụ như mà tiền đó đáng lẽ nhiều người sống được, mình đem mình nhậu một trận nhậu mà vài triệu đồng, hoặc là đem đánh vào cờ bạc mất hết mấy chục triệu, hay là biếu tặng xả láng cho một đối tượng sai lầm. Có những ông giàu quá, không biết làm gì,
[1:21:16]thế là mời một cô gái đẹp lại ngồi ăn chung bàn ăn ở tiệc, rút cho một triệu đồng liền, thì cái cho không đúng đối tượng thì người như vậy sau này không có tiền. Mà làm sao không có tiền? Bởi vì vô tù ở rồi không có tiền nữa. Cho nên phung phí là không có tiền. Thứ hai nữa là hà tiện mà không bố thí rồi cũng không có tiền luôn. Ví dụ trong nhà mình á, mình giấu trong nhà mình được một trăm triệu, thấy người nghèo không chịu giúp thì sau này một trăm triệu đó mất luôn. Bởi vì người mà hà tiện cũng sẽ mất hết tiền, người phung phí sẽ mất hết tiền, người hà tiện cũng sẽ mất hết tiền. Chỉ có cái người nào mà sử dụng chính xác,
[1:21:53]vừa tiết kiệm mà vừa độ lượng, tiêu dùng cho mình thì hợp lý, giúp ai đáng giúp thì giúp thì người đó tiền bạc từ từ tăng trưởng hoài. Nghĩa là từ từ, ban đầu có ít, mai mốt có nhiều dần dần. Mới đầu có mười triệu bỏ trong tủ mà đụng chuyện xài, xài mất hai ba triệu, rồi mất năm bảy triệu, nhưng mai mốt phục hồi lại hai chục triệu. Mà trong hai chục triệu đó mình xài rất đúng, xài đâu đúng đó, chính xác, vừa tiết kiệm mà giúp người cần giúp người, nó hao mất, mai mốt lại tăng vọt lên năm chục triệu. Nghĩa là đồng tiền mà xài chính xác thì càng ngày càng nở ra. Còn mà xài sai lầm, một là phung phí, hai là hà tiện, từ từ đồng tiền nó mất.
[1:22:28]À, bây giờ chúng ta nói qua cái nhân quả về sắc đẹp. Cái sắc đẹp là điều rất quan trọng, cái mặt đẹp là điều rất cần thiết trong cuộc sống này, cũng là một điều hãnh diện, là cái phúc của mình. Nhưng mà cái tâm ở trong á là cái nhân, mà cái tướng bên ngoài là cái quả. Tâm đẹp thì mặt sẽ sẽ đẹp, chúng ta nhớ nhân quả như vậy. Chúng ta hãy soi gương và nhìn gương mặt mình để biết cái tâm của mình. Nếu ngày đó mình soi gương mà thấy mặt mình đẹp, biết rằng thời gian qua cái tâm mình đẹp. Còn nếu mà mình soi gương mà thấy cái mặt mình như Thị Nở thì biết cái tâm mình là là thị Tép, tâm rất là hẹp hòi.
[1:23:06]Nên vì vậy, muốn có nhan sắc đẹp thì hãy tu dưỡng nội tâm cho đẹp, đừng có tốn tiền đi sửa sắc đẹp, để tiền đó làm việc nghĩa, mặt sẽ đẹp, đẹp một cách bền bỉ luôn. Chúng ta muốn đẹp mà chỉ lo chăm sóc bên ngoài thì sau này mình sẽ tàn tạ nhiều hơn. Cho nên là cứ một lần mà chúng ta khởi một cái tâm thương người là mỗi lần mặt đẹp lên một chút. Mỗi lần mà chúng ta giận hờn một con người, mặt mình xấu đi một chút. Đó, cứ như vậy đó mà biết điều chỉnh sắc đẹp nha. Mỗi một lần chúng ta lạy Phật, mặt mình sẽ đẹp đi một chút. Mỗi một lần chúng ta khinh thường một con người, mặt mình xấu đi một chút.
[1:23:49]Mỗi một lần chúng ta kiêu ngạo cho mình là hơn, mặt mình xấu đi một chút. Cứ mỗi một lần chúng ta hạ mình khiêm tốn, tôn trọng người khác, mặt mình đẹp lên một chút. Đó, đó là những phương pháp mà thẩm mỹ tuyệt vời nhất. Cho nên là không có cái phương pháp thẩm mỹ nào đẹp bằng cái phương pháp nè, thương người nè, tôn trọng con người nè, lễ Phật nè, giúp người, đó là cái thẩm mỹ tuyệt vời nhất, chứ không có ông bác sĩ thẩm mỹ nào bằng cái phương pháp đó hết. Đó, như vậy nha. Là luật nhân quả vô cùng sâu xa, không ai đủ sức hiểu hết đường đi của luật nhân quả trừ Đức Phật. Còn chúng ta đó, chúng ta chỉ tu chừng nào thì mình hiểu thêm chừng đó,
[1:24:29]tu chừng nào thì sáng thêm một chút, chứ không ai dám vỗ ngực nói rằng: "Tôi hiểu hết về nhân quả." Không thấy. Và mỗi nhân quả ở mỗi cõi rất là phức tạp và khác nhau. Ví dụ chúng ta ở cõi người, cái nhân quả của cõi người khác, còn cái người sinh lên cõi trời, nhân quả của cõi trời thật kỳ bí, lạ lùng, khác lạ hơn nữa. Rồi một vị Bồ Tát là khi đi hóa độ chúng sinh lại có những cái nhân quả bí mật hơn nữa mà chúng ta cũng không hiểu nổi, chứ không phải Bồ Tát là dùng phép đâu. Chúng ta đừng tưởng một vị Bồ Tát muốn hóa độ chúng sinh là ổng ổng hóa phép ổng hiện ra ổng ngồi lơ lửng giữa hư không ổng ngồi ổng giảng đạo, không có, không có.
[1:25:09]Mà muốn cho mọi người đến nghe mình thì cũng phải gieo cái nhân gì đó đúng nhân đúng quả rồi người ta mới đến nghe mình giảng, chứ không phải là hễ hiện thần thông là người ta đến nghe đâu. Đó, cũng có nhân có quả. Và chúng ta mơ ước điều thế này: ngày nào mà các trường học trên khắp thế giới này đều đem cái môn nhân quả học vào dạy cho học sinh để làm thành cái nền tảng đạo đức thì ngày đó thế giới này sẽ là cõi thiên đường, hạnh phúc. Bởi vì ai cũng thương yêu nhau, ai cũng kềm chế, tránh làm khổ nhau, mà chỉ mong muốn là đem niềm vui đến cho nhau. Thì bây giờ cái điều mơ ước đó chắc có lẽ chưa đạt được
[1:25:50]thì chúng ta mơ ước nhỏ lại một chút là tất cả những Phật tử của chúng ta mà gần nhất là những Phật tử chùa Đồng Đắc thân yêu này, kể từ ngày hôm nay là chúng ta tự nhắc nhau cái lòng tin hiểu về luật nhân quả, chúng ta dạy răn con cháu chúng ta về luật nhân quả, và như vậy chúng ta sẽ xây dựng được cái thiên đường trong lòng mình, trong gia đình mình, trong làng xóm mình, và nơi cái tổ đình Đồng Đắc này. Hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau về một số các quy tắc của nhân quả để từ nay chúng ta biết hướng cái cuộc đời về nơi mà mình muốn ha. Mình muốn mình đẹp thì hãy thương người hiền lành; muốn mình giàu, sử dụng tiền bạc cho chính xác;
[1:26:32]muốn quả báo tăng lên nhiều lần thì hãy bố thí giúp người với tất cả tấm lòng. Đó, chúng ta sẽ lèo lái dẫn cuộc đời mình đi về nơi mình mong muốn. Mà chẳng những là một mình mình, mình sẽ đem cái đạo lý nhân quả này, đem niềm kính tin Phật pháp này truyền cho nhiều người khác nữa. Trước hết là giúp cho con cháu mình, gia đình mình, rồi làng xóm, láng giềng, bạn bè, bà con mình. Ai cũng tin được nhân quả, ai cũng tin được Phật pháp, cuộc đời này sẽ trở thành thiên đường tốt đẹp. Và trước khi dứt lời, chúng tôi kính chúc cho quý thầy cô, quý Phật tử vậy: sức khỏe thì được khang kiện, cuộc sống được nhiều may mắn
[1:27:08]phát đạt, đạo tâm thăng tiến, làm được nhiều việc phúc cùng chung tay góp sức với nhau để xây dựng được một xã hội ấm êm hạnh phúc, một nền đạo pháp hưng long phát triển. Nam Mô Bổn Sư Thích
[1:28:18]Ca Mâu Ni Phật.