[0:00]...cái lòng nghĩa tình. Trên cuộc đời này vậy, có những cái nghĩa tình mà ta phải đi cưu mang suốt cả đời của mình. Thường là như vậy, người đệ tử Phật là như vậy, là những nghĩa tình thường ta phải cưu mang suốt cả đời. Có một cái cuốn phim Hồng Kông do cái diễn viên Thành Long đóng, hình như anh cũng là đạo diễn. Cuốn trong cái cuốn phim đó, cái nhân vật chính là một cái người, cái người này có cái máu phiêu lưu và rất tài giỏi. Nhưng mà kẹt là cha mẹ thì chết, mà cái người anh mình á lúc sinh ra là bị dị tật bẩm sinh trong não nên thiểu năng tâm thần, lớn rồi mà không thể đi học được, không học chữ được, sống như con nít.
[0:43]Lớn rồi mà chỉ thích chơi với con nít, chơi với đồ chơi và không biết làm gì hết. Và chỉ còn đứa em trai để nương tựa, còn người em trai thì có người yêu, muốn lấy vợ mà lấy không được, tại lấy vợ rồi không biết ông anh mình sao, giờ muốn đi phiêu du qua nước khác cũng không đi được vì ông anh mình kẹt, mình đi rồi không có ai lo vì cha mẹ đã chết. Thế là người em này phải hy sinh cả một đời mình, thôi bỏ hết những cái thú vui, những cái hoài bão của mình để chỉ để ở lại chăm sóc người anh thôi, và chấp nhận cái với người yêu là chừng nào người yêu mà chấp nhận được có người anh như vậy trong nhà thì
[1:16]anh mới lấy, mới lấy cái người đó, còn không là chấp nhận ở giá luôn, ở vậy nuôi anh luôn, không cưới. Thì cái cuốn phim cũng là một cuốn phim có hậu, có hậu là cái cô người yêu đó chấp nhận, chấp nhận là cưu mang cái người anh cả đời. Thì cuốn phim mang cái đẹp, đẹp là cuộc sống này có những cái nghĩa tình mà nhiều khi chúng ta phải cưu mang cả đời, dù chúng ta cưu mang rồi chúng ta rất là vất vả, chúng ta phải hy sinh, phải thiệt thòi, nhưng phải cưu mang. Cuộc đời sống là như vậy. Và cái phần thưởng chờ chúng ta ở một cõi khác rất là vinh quang cho cái người nào vì nghĩa tình mà hy sinh như vậy.
[1:53]Cái điều đó Cái này thường á nếu mà cái người mà tâm không tốt, đạo đức không nhiều, không cưu mang nổi nghĩa tình đó đâu, lần lần lách thoái lách lại trốn đi mất mà giao cái gánh nặng đó cho người khác. Còn cái người mà có đạo đức mới có thể đeo đuổi được cái nghĩa tình đó suốt cuộc đời của mình. Hoặc là ví dụ như con cái vậy, khi cha mẹ mình mình già yếu,
[2:17]bệnh tật thì mình phải nuôi dưỡng cho tới ngày nhắm mắt. Mà có khi cha mẹ mình là vì một cái nghiệp gì đó không biết mà chết không được, cứ nằm đó hoài mà mình phải lo rất là vất vả. Nhiều khi mình cũng mong cha mẹ mình chết yên lành. Sự thật như vậy, một cái chết mà yên lành nó sướng hơn là bệnh mà nằm lây nằm lất, nhưng mà bởi vì cha mẹ mình chưa chết, rồi vì nghĩa tình vẫn phải lo, vẫn phải lo. Mà nhiều khi có những lúc mà phải giặt giũ, bài tiết rất là vất vả mà không thể giao cho người khác được, những điều đó mình giao người khác mình không đành lòng. Như câu chuyện vậy, có một cái người con trai
[2:59]có người mẹ cũng bệnh nằm liệt giường nên bà cũng tiêu tiểu tại chỗ, thì cái người con trai này á chỉ giao cho vợ mình làm chuyện gì thì làm, nhưng mà riêng chuyện tắm rửa mẹ mình, cái chuyện mà bài tiết tại chỗ thì chỉ một mình anh làm, anh không cho ai làm hết. Vì anh nói sao? Bởi vì anh nói chính anh mới là con đẻ, vợ anh vẫn chỉ là con dâu và anh không muốn làm làm cái người khác làm điều này, anh chỉ muốn rằng chính anh anh làm những điều mà mà mà tệ nhất cho mẹ anh thôi. Đó là cái tình nghĩa, điều đó rất là đáng khen, rất là đáng khen, chứ không có đùn đẩy, mà đi làm về rồi là vô thăm viếng mẹ,
[3:40]chăm sóc mẹ, không để cho người khác làm chuyện đó, chính anh làm. Đó, có những cái tấm gương như vậy là họ chấp nhận cưu mang nghĩa tình một cách cực khổ cả cuộc đời, và họ phóng cây lao nghĩa tình và họ đi theo họ lấy cái lao đó lại. Mà cái người đó chúng ta biết chết bảo đảm lên cõi trời liền, con người mà sống có nghĩa tình như vậy. Hoặc là vợ chồng cũng vậy, những người vợ chồng sống không có lỗi với nhau nhưng có thể là cái người kia họ họ ít phước ờ, chúng ta cũng vậy, cũng phải chung thủy cả đời. Thì có những cái chuyện cũng đau lòng lắm. Ví dụ như có cái hai vợ chồng là giáo viên, thu nhập thấp.
[4:21]Đến khi cái người vợ có cơ hội bước qua làm cái công ty nước ngoài, rồi bỏ chồng liền. Bởi vì sao? Bởi vì cái thế giới bên kia họ họ hào nhoáng, họ sang trọng, giàu có. Nhìn lại ông chồng mình cũng tiếp tục là một giáo viên còm cõi, thấy không sung sướng, bỏ liền. Những người đó sống không không cưu mang nghĩa tình suốt đời, dĩ nhiên cái quả báo cuối cùng cuối đời là sự đau khổ thôi, chẳng có gì, cô độc và đau khổ.
[4:50]Rồi ví dụ như là trong những lúc ta khó khăn thì có ai cứu giúp ta thì chúng ta phải ghi lòng tạc dạ suốt đời, chứ không phải vì ví dụ như họ giúp ta rồi ta đền ơn lại, rồi ta nhẹ lòng từ đó mình không nhớ tới người đó nữa thì người như vậy cũng là người không có nghĩa tình. Ví dụ như bây giờ họ giúp ta, năm năm sau cái ta giúp lại, nhưng mà cái ơn ban đầu á ta vẫn ghi tạc suốt đời mình, chứ không phải vì ta đã giúp lại rồi thì ta được quyền quên cái ơn đó, cái người như vậy sống không có nghĩa tình. Vẫn nhớ cái ơn ban đầu bởi vì cái ban đầu nếu họ không giúp mình làm gì có cơ hội để năm năm sau mình giúp lại họ, phải không?
[5:30]Nếu năm năm trước họ không giúp mình, mình đã rơi luôn rồi. Cho nên vì vậy, tuy là mình đã có dịp đền ơn nhưng mà cái ơn ban đầu vẫn không được quên. Đó là cái người mà biết phóng lao theo luôn cây lao, mà nhất là cái lao nghĩa tình như vậy. Ví dụ như là một trường hợp khác, như là huynh đệ trong chùa, xuất gia với nhau rồi cái cái người huynh đệ của mình mất, người huynh đệ mình mất. Nhưng mà hãy nhớ một điều là cái gia đình của cái người huynh đệ đó là mãi mãi phải được chùa đối xử thân ái.
[6:08]Tại vì cái người gia đình đó họ gửi một người con đến chùa đi tu, không có cái cống hiến nào lớn bằng cho cả cái núm ruột mình đi xuất gia hết, phải không? Con mình ai không thương, lớn lên là chỗ cậy nhờ, vậy mà hy sinh để cho con đi vào chùa xuất gia, cái nghĩa tình nó lớn. Thành thử cái thầy mình có thể già không lo được, nhưng mà những huynh đệ với nhau thì không được quên điều đó. Lỡ cái người huynh đệ của mình ổng bệnh ổng chết thì cái gia đình người đó luôn luôn nằm trong tâm của mình để mình cũng phải đối xử thân ái suốt cả cuộc đời. Đó là những cái nghĩa tình trong đời mà không bao giờ được quên,
[6:43]những cái lao đó phóng rồi là phải theo suốt cuộc đời vì nó. Nãy giờ mình nói vòng vòng đủ chuyện, bây giờ nói về cái lao Phật pháp. Chúng ta đến với Phật pháp là chúng ta tìm cái gì? Chúng ta đến với Phật pháp, thứ nhất, chúng ta tìm cái điều cao thượng vượt hơn những điều tầm thường giữa cuộc đời này. Tại vì sống giữa đời này chúng ta bị ràng buộc bởi quá nhiều thứ, nhưng mà trong đó đó là chúng ta cũng phải đối diện với những cái tham lam, thù hận, ích kỷ, ganh tị, những đau khổ, những thất bại, những thành công của cuộc đời đầy hết, và chúng ta muốn đi tìm cái gì vượt hơn trên những điều đó. Vì sao vậy?
[7:25]Bởi vì người có trí tuệ không bao giờ thỏa mãn với những cái điều tầm thường hết. Chỉ có những người không có trí tuệ đó thì mãn nguyện với những điều trong cuộc sống này. Là thôi ờ mình đã sống như thế, mình đã làm ra tiền như thế, à mình cũng đã từng lúc vinh quang, lúc thất bại và đời là thế thôi được rồi. Thì người không có trí tuệ có thể mãn nguyện ngang đó, chấp nhận ngang đó, nhưng những người có trí tuệ thì không bao giờ thỏa mãn với điều đó. Luôn luôn lúc nào trong lòng cũng khắc khoải, khát khao tìm một cái lẽ sống nào đó vượt hơn những điều này, vượt hơn những điều tham lam, thù hận, ích kỷ, ganh tị của thế gian này.
[8:04]Và thế là ta tìm đến Phật pháp vì ta tin rằng với những lời Phật dạy sâu sắc như thế, đẹp đẽ như thế ắt hẳn Phật cho chúng ta và cho mọi người một cái đời sống vượt lên trên điều tầm thường. Đó là điều cao thượng. Thứ hai là đến với Phật pháp, ta tìm cái điều thiêng liêng. Thiêng liêng nghĩa là sao? Nghĩa là giữa cái cõi đời mênh mông vật chất này nhưng ta biết sẽ còn có những vị thần thánh cao siêu ở trên nữa. Những vị đó theo dõi chúng ta, nâng đỡ chúng ta, hướng dẫn chúng ta, và chúng ta nương tựa với những vị thần thánh cao cả đó để cuộc đời mình được đi về cái nơi cũng cao cả như vậy. Chúng ta tin vào cái điều thiêng liêng đó. Bởi vì sao?
[8:49]Bởi vì sống ở trên đời này dù hết sức cố gắng nhưng mà con người với nhau vẫn còn những điều rất là giới hạn, nhưng còn những điều rất là hạn chế. Nên do đó là thực sự thần thánh mới là những vị siêu nhiên ở trên cao có thể nâng bước ta lên nhanh hơn. Và vì vậy, ta đến với Phật pháp vì ở trong đó ta biết có Đức Phật đại từ bi, ta biết có những vị đại Bồ tát siêu việt có thể làm chỗ nương tựa cho chúng ta dù là siêu hình, dù là siêu nhiên nhưng thực sự đó là cái nguồn gốc thiêng liêng mà chúng ta cần phải tìm tới. Đó là lý do thứ hai mà ta tìm đến Phật pháp. Lý do thứ ba, ta tìm đến Phật pháp khi ta hiểu rằng sự thật luân hồi là đau khổ.
[9:38]Luân hồi là đau khổ, cho nên ta không thể mà cứ tái sinh hết kiếp này tới kiếp kia mãi như vậy. Lúc nhỏ thì có cái vất vả của cái nhỏ, lớn có cái vất vả của cái lớn, già có vất vả của cái già, rồi cái chết, rồi lang thang vất va vất vưởng đủ thứ trong luân hồi, hay là cứ sinh lên rồi tái sinh lại, chết rồi tái sinh, chết tái sinh hoài mệt mỏi. Thực sự á Phật nói giải thoát chấm dứt luân hồi á chúng ta không bao giờ xem đó là một lý tưởng đâu, chưa ai đủ sức để xem đó là một lý tưởng cao đẹp đâu. Đó là lý do tại sao mà trong kinh Đại thừa phải dựng nên những lý tưởng khác để cho chúng ta hấp dẫn,
[10:21]nói cõi Phật mênh mông, những vị Bồ tát cao siêu, vân vân, làm cho chúng ta có một cái định hướng dễ hiểu hơn mà chúng ta tìm đến Phật pháp, chứ còn nói đơn sơ là để dừng cái luân hồi lại, vì vậy mà ta phải hy sinh cả cuộc đời của mình tu hành thì không ai làm hết. Không ai chịu hy sinh cả cuộc đời này, hy sinh mọi niềm vui thế gian này để đi tìm cái lý tưởng là dừng luân hồi lại hết, không ai hết, bảo đảm không. Chỉ khi nào thế này, khi nào bất ngờ mà chúng ta nhớ lại được chừng hai trăm kiếp của mình... Chúng ta nhớ lui lại chừng hai trăm kiếp quá khứ rồi, bây giờ đó cho vàng mình cũng từ chối, chỉ để tu và dừng cái luân hồi lại thôi.
[11:01]Lúc sợ liền, ai mà nhớ được hai trăm kiếp quá khứ rồi là xanh mặt liền, sợ liền, không còn muốn luân hồi thêm một kiếp nào nữa. Mình sống một kiếp này nhìn lại thấy cực không? Ví dụ như người lớn tuổi nhìn lại để thấy cuộc đời mình thực sự giây phút nào là sung sướng đó, rồi có chưa? Không có đâu, ngắn ngủi thôi, còn lại đều là lo toan vất vả. Nhưng vì mình thấy có một kiếp nên mình thấy giống như mình còn chịu đựng được. Nhưng mà nếu mình nhớ lại hai trăm kiếp, mình hai trăm lần cái khổ như thế này, sợ liền không muốn tái sinh một kiếp nào nữa. Lúc đó mình mới thấy thật đúng giải thoát dừng luân
[11:37]hồi phải là một lý tưởng, phải là một định hướng. Cho nên khổ nỗi là không ai đủ sức thấy ngược lại hai trăm kiếp trước của mình. Cho nên vì vậy cái gọi là cái lý tưởng giải thoát trong lòng của chúng ta nó ít ỏi, nó mờ nhạt. Vì vậy chúng ta không dám dâng hiến cả cuộc đời của mình để tu hành. Không ai hết. Chúng ta tu lai rai tu chơi chơi, cũng tin có kiếp trước kiếp sau mà chưa thấy ngán, chưa ớn, chưa thành thật biết ớn. Chưa thành thật biết ớn. Nhưng mà cái người có trí thì chúng ta có thể như vậy. Nói chung là khi chúng ta phóng cái lao Phật pháp, nghĩa là chúng ta đi đến với Phật pháp chúng ta đi tìm ba điều:
[12:16]một, chúng ta đi tìm một cái cuộc sống cao thượng hơn; thứ hai, chúng ta đi tìm cái sự thiêng liêng mầu nhiệm hơn; và thứ ba, chúng ta đi tìm cái lý tưởng giải thoát. Thực sự đây là ba cái điều. Đó là ba định hướng rất là đúng nhưng mà mênh mông. Mênh mông, trừu tượng, khó hiểu. Còn cái cụ thể mà khi ta đến với Phật pháp là chúng ta dựa vào ba điều gì? Chúng ta đi theo ba cái điều gì? Chúng ta có ba cái điều cụ thể để đi theo dễ thấy. Thứ nhất là theo ông thầy bổn sư của mình. Phải không? Theo ông thầy bổn sư của mình. Thứ hai là đi theo cái giáo lý mà ông thầy của mình ổng dạy. Và thứ ba là đi theo cái phương pháp hành trì mà ông thầy ổng hướng dẫn.
[13:01]Đó là chúng ta đi theo ba cái đó cụ thể nhất.
[13:07]Có những người á đến với Phật pháp á lại gặp ông thầy bổn sư trước. Rồi ông thầy bổn sư đó mới dạy ổng cái giáo lý, tức là thầy trước mà giáo pháp đi sau. Nhưng có những người á lại có cái duyên là tìm tới giáo lý trước rồi tới ông thầy sau. Nghĩa là vô tình có người đó đưa cuốn băng cho nghe, đưa cuốn sách cho đọc, cái mình hiểu được giáo lý, mình tìm tòi rồi sau đó mình mới lựa ông thầy bổn sư. Tức là có những người lại giáo pháp đi trước rồi thầy bổn sư đến sau. Có người lại có duyên với thầy trước rồi giáo lý đi sau. À tùy như vậy. Thường thường á thì ừ nếu mà cái người có duyên tìm hiểu giáo lý trước
[13:46]á thì khi họ tìm ông thầy bổn sư thì họ chín chắn hơn, phải không? Vì mình biết giáo lý rồi thì giờ nói ờ bây giờ lại đi quy y với ông thầy, nhưng mình không quy y liền, mà mình tới lui nói chuyện với thầy đàm đạo để coi cái giáo lý của thầy như thế nào, có phù hợp hay không. Đó, nên có chín chắn. Còn nếu mà
[14:07]có khi mình quy y trước, tức là mình lại vô tình biết cái nhân duyên gì không biết, do chưa tìm hiểu giáo lý nhưng mà do ai đó rủ hay do cha mẹ đưa tới khiến chúng ta quy y luôn trước với ông thầy. Rồi lần lần lớn lên ta mới học cái giáo lý thì nó lại xảy ra hai trường hợp: là một là mình hên, vô ngay quy y nhằm ông thầy là ông bổn sư tuyệt vời luôn. Bổn sư đó là đẹp như thầy Giác Quốc ở đây, ha, đạo mạo, đức độ như thầy trụ trì ở đây. Đó, nói chung là cứ nhìn mấy thầy mấy cô đây là nghĩa là cộng hết mấy thầy mấy cô lại là mình được một thầy bổn sư, ví dụ vậy. Là nếu mình hên, mình hên là chưa biết gì mà quy y nhằm một thầy
[14:48]bổn sư là tuyệt vời là thôi cuộc đời mình giống như trúng mánh, là cái lao mình phóng vô tình phóng đại đúng chỗ và ta cứ đi theo cái lao đó suốt đời, yên tâm, không có gì phải thắc mắc. Nhưng cũng có những trường hợp mà mình không biết cái mình quy y nhằm ông thầy bổn sư ổng vừa xấu vừa ốm mà ổng lại nói nhiều. Mình lỡ xui như vậy. Đã xấu, ốm mà cứ lải nhải nói hoài. Thì cái ông thầy này á là chỉ là người mở cái cửa ngõ vào đạo thôi chứ không phải là cái người mà đưa ta đi suốt cuộc đời. Nhưng mà dù sao cũng là vị thầy có duyên với ta, cũng đã mở cái cửa ngõ để ta vào đạo, làm cho ta đặt cái bước chân đầu tiên vào cửa chùa,
[15:30]làm cho ta được cái duyên trở thành đệ tử Phật chính thức. Nhưng mà rồi sau đó thì ta phải phải tìm hiểu để học thêm, học thêm những vị khác. Tại vì trong đạo Phật chúng ta có quyền rộng rãi là đi học từ thầy này qua thầy kia chứ không có ngăn cấm. Ừ khi mà vị bổn sư của ta mà là cái người nói chung là à chỉ tạo cái bước ban đầu thì thôi vậy. Nhưng mà chỉ có một điều là chúng ta phải đi xa, học hỏi thêm với những vị khác. Tuy nhiên là cái tình nghĩa với vị bổn sư ban đầu vẫn là vẫn là bất diệt, nhớ như vậy nha, vẫn là bất diệt. Dù sau này mình có tìm được ông thầy to hơn, mập mạp hơn, đẹp trai hơn thì đừng quên ông thầy xấu ốm này. Tại vì sao?
[16:16]Cái tình nghĩa nó như vậy, nha, như vậy. Rồi cái giáo lý cũng vậy. Giáo lý là nếu mà mình chọn một cái giáo lý mà sai, kém, phiến diện coi như đời mình thua. Đi theo cái giáo lý đó mình tu tầm bậy, phước không có xuất hiện, rồi tâm linh không tăng trưởng mà tánh tình của mình thì càng lúc càng kỳ cục là biết mình tu sai. Cái người đi chùa mười năm rồi tới chừng cái hỏi sao? Nói: "Sao thấy bả lúc này bả nóng nảy hơn, bả kiêu ngạo hơn, bả ích kỷ hơn" là cái bà đó đi trật trật giáo lý rồi đó. Tu mười năm mà không thay đổi mà tệ hơn hồi chưa đi chùa tức là giáo lý bả đi sai. Có cái gì phiến diện, có cái gì nó thấp kém trong đó.
[16:59]Nhưng mà sợ bả không biết, bả cứ phóng lao bả đi luôn thì coi như kết cục cuối cuộc đời không đi về đâu và chết đi về cái cõi cõi cõi thấp á, cõi kém. Mặc dù là đi chùa rất lâu năm. Cho nên cái giáo lý rất là quan trọng. Bây giờ ở đâu có giáo lý đúng? Ở đâu có giáo lý đúng? Thứ nhất là chùa Từ Vân. Thứ hai? Thứ hai thì thật ra khó nói lắm, biết sao không? Bởi vì là có ông thầy nào nói mình sai không? Có không? Không, không thầy không thầy nào nói mình sai hết trơn á. Đây là cái cái quy luật chung thôi, một cái chuyện bình thường cuộc đời là khi chúng ta đến à gặp một vị giảng sư này nghe giảng một bài,
[17:43]qua vị giảng sư khác nghe giảng một vị giảng sư khác giảng, ông nào cũng nói mình đúng, không ông nào nói mình sai hết. Phải không? Không ông nào nói mình sai hết, ông nào cũng nói mình số một á. Giờ bao nhiêu người như vậy thì ta biết lựa ai?
[17:58]Thật ra cái cái mà đúng sai cuộc đời là cái rất là khó, không ai dám chủ quan hết. Phải không? Nếu mà mình nghe hết bốn năm ông thầy rồi mình biết à ông này đúng chỗ này, ông kia sai chỗ kia, vậy mình là ai? Mình thành giảng sư mất tiêu còn đâu nữa, phải không? Mình cũng làm sư phụ mất rồi. Đi qua một loạt các pháp hội, nghe quý thầy giảng mà biết ông này sai chỗ kia, ông kia đúng chỗ nọ là mình cũng thành sư phụ mất tiêu rồi thôi khỏi học ai nữa hết trơn. Nhưng mà khổ nỗi mình đang còn là là người hậu học, đang còn người đi tìm đường. Đi qua nhiều thầy, thầy nào cũng cũng nói đúng hết thì xin thưa chỉ còn có một cách duy nhất là cầu Phật gia hộ thôi.
[18:36]Chúng ta vậy. Nói rằng: "Thưa Phật, là con đã đi qua là mười thầy qua mười pháp hội để đi tìm một cái chân giáo lý đúng thì vị nào nói nghe cũng có những chỗ hay, có những chỗ con ngờ ngợ, riêng cái ông thầy xấu ốm thì con bỏ rồi, nhưng mà xin Phật gia hộ cho con tìm được cái giáo lý chân chính để con nương tựa suốt đời". Cầu nguyện miết thế nào cũng được. Khi chúng ta cứ chân thành cầu nguyện tự nhiên Phật sẽ đưa ta đến cái giáo lý chân chính liền. Chứ còn ai thì cũng nói mình đúng. Mà khi được giáo lý đúng rồi, cái lao của ta đã phóng về hướng đúng rồi thì cuộc đời mình yên tâm đi luôn. Nghĩa là mình tu mười năm sau nhìn lại, ta sẽ thấy mình đổi khác rất nhiều.
[19:19]Hoàn cảnh mình may mắn hơn. Tánh tình mình hiền lành, dễ thương hơn. Không có nhu nhược nha, nhưng có cái hiền lành dễ thương hơn. Trí tuệ mình sáng hơn. Tức là rõ ràng mọi chuyện phải thay đổi. Ngồi thiền tâm linh mình nhiếp được, an ổn được. Rõ ràng như vậy, tức là có kết quả. Và mình biết rằng cứ đi con đường như thế, cẩn thận như thế suốt cuộc đời đừng chủ quan. Cẩn thận nhưng cứ đi theo cái hướng đó là cái ngày chết sẽ là ngày vinh quang chứ không phải là ngày đau khổ. Vì lúc đó chúng ta bước về một cõi cao hơn nữa. Còn cái người mà ngày chết là ngày đau khổ là bởi vì gieo nhiều nhân ác thì cái ngày chết là ngày đi về cái cõi
[19:59]cõi xấu cho nên đúng là ngày đó ngày đau khổ. Còn cái người mà tu đúng, ngày chết là ngày vinh quang bởi vì đó là ngày bước qua một cõi giới tốt đẹp hơn rất là nhiều.
[20:13]Còn về phương pháp hành trì cũng vậy, là cái phương pháp phải hoàn chỉnh, phải đa dạng, có căn bản, có hiệu quả, phù hợp với đạo lý, phù hợp với những nguyên tắc về tâm sinh lý. Nếu đúng rồi thì mình cứ kiên định đi hoài. Dĩ nhiên đừng bao giờ chủ quan. Chúng ta cẩn thận nha. Đúng rồi, cây lao phóng rồi, theo hướng đó rồi, mà lúc nào cũng phải cẩn thận. Cái cẩn thận, không chủ quan là một đức tính quý giá. Còn nếu chúng ta không cẩn thận, là chủ quan, là dù hướng đúng rồi, trên đường đi vẫn vấp ngã. Nghĩa là cây lao phóng về cái hướng đúng rồi, yên tâm rồi, chủ quan rồi, đi nửa đường vấp cái cành cây lọt xuống hố liền.
[21:00]Đó, đây là điều khó nha. Mặc dầu là ví dụ chúng ta định được cái hướng đúng, cây lao phóng về hướng đúng rồi, nhưng từng bước chân đi theo cây lao đó phải nhìn xuống chân cẩn thận. Không bao giờ được tự mãn. Lúc nào cũng hết sức là cẩn thận, hết sức là cảnh giác. Nhớ như vậy nha.
[21:16]Trên cái đường thực hành tâm linh thiền định, chúng ta nhớ một điều là cái tâm của ta luôn luôn khi tiến khi thoái, là hôm nay được định ngày mai loạn lại, nay được định mai lại loạn lại, đó là chuyện thường ngày ở huyện, nhớ như vậy. Không có ai mà nhập định một lèo tới đắc đạo xong luôn, không bao giờ có. Bữa nay tiến, mai lui, nay tiến, mai lui, nhưng cứ đi tiếp đi tiếp rồi từ từ nó tiến sâu dần, sâu dần, sâu dần. Nhớ như vậy. Thì không bao giờ được nản, nói trời sao bữa trước con ngồi tâm con an, ổn định, bữa nay nó loạn lên, không biết làm sao, rồi hoang mang. Hoang mang là không được. Tiếp tục kiên nhẫn trở lại, tập lại nữa,
[21:49]tập lại nữa, bởi vì tâm chúng ta luôn luôn là dao động là như vậy. Chúng ta chỉ để ý những điều như sau như thế này: là đối với cây lao Phật pháp á, trước khi mà phóng á chúng ta chọn cái mục tiêu cho kỹ, tức là lựa bổn sư cho kỹ và đường lối tu hành cho kỹ, là điều thứ nhất. Thứ hai là khi mà phóng á là phải phóng mạnh và chuẩn xác. Đem hết sức lực của mình để phóng cây lao đó, tức là đem hết cả cuộc đời mình để đi theo cái hướng đó. Khi mà chúng ta đã lựa chính xác rồi, không được ngần ngại, không được do dự, không được nửa vời, không được tu lừng khừng. Nghĩa là phải sống hết mình cho Phật pháp.
[22:25]Có người sẽ hỏi, thưa thầy con còn mắc việc đời, còn mắc vợ con, là làm sao mà mà đem hết cuộc đời đi theo Phật pháp? Nói không. Đem hết cuộc đời đi theo Phật pháp nghĩa là mình sống đúng với giáo lý kể cả khi mình có vợ có con. Tại vì đạo lý của Phật dạy là người tu tại gia vẫn tu được mà. Ngay cả đối xử tốt với vợ con mình tức là đã sống hết mình cho đạo lý. Phải không? Đối xử tốt với vợ con mình cũng là sống hết mình với đạo lý, đưa vợ con mình đi về chùa tu hành là sống hết mình với đạo lý. Đó, hướng dẫn cho vợ con mình tu tập tức là mình cũng đã sống hết mình với đạo lý. Đó như vậy. Chừng nào bỏ bê vợ con á tức là mới không sống hết mình với đạo lý.
[23:06]Còn những cái người nào mà may mắn mà không lập gia đình thì có thể là cống hiến trọn cuộc đời mình cho cuộc đời, cho nhân sinh, cho xã hội, cho quê hương, cho nhân loại, cho Phật pháp, thì đó là một cái đại phước. Còn nếu mình đã có gia đình thì vẫn có đạo lý để sống với gia đình, miễn là mình sống đúng đạo lý tức là sống hết mình với Phật pháp. Tức là khi ta phóng cây lao, ta đã phóng bằng tất cả cái sức lực của mình. Là khi đã đến với Phật pháp rồi, đem hết đại nguyện ra. Nhớ như vậy. Thế nào là phóng cây lao bằng tất cả sức mạnh của mình? Xin thưa, đó là đại nguyện. Chúng ta quỳ xuống trước Phật, mỗi ngày chúng ta phát nguyện:
[23:49]là con xin nguyện đời đời kiếp kiếp đi theo Phật, dù chết không bao giờ lui bước. Xin đem hết trọn lòng tôn kính Đức Phật, dù chết không bao giờ thay lòng đổi dạ. Xin trái tim này thương yêu tất cả chúng sinh, dù con phải chết không bao giờ thay đổi, không bao giờ khởi một lòng ghét ai hết. Con xin nguyện là tinh tấn hết đời này và đời khác, dù có phải chết không bao giờ thoái tâm một nửa giây nào. Nghĩa là chúng ta phải vậy, là muốn phóng cây lao đó bằng hết tất cả sức lực của mình, ta phải quỳ xuống trước Phật và phát nguyện, và phát nguyện bằng cái tất cả sinh mạng của mình như vậy, tức là ta đã phóng hết bằng cái sức lực của mình.
[24:33]Khi chúng ta đã chọn được cái hướng đi rồi, chuẩn xác rồi, thì phải phóng hết cái sức lực của mình là mỗi ngày quỳ trước Phật mà phát cái đại nguyện như vậy, đem hết cái sinh mạng của mình mà phát lời thề với Phật, thì như vậy mới có thể là chúng ta có cái sức mạnh để tu hành được. Khi phóng rồi thì không lui bước, cứ cứ tinh tấn mãi suốt cuộc đời này và sang những kiếp khác. Và nhớ là không bao giờ kỳ hạn một thời gian, không bao giờ là nói tôi quyết định tu một kiếp này đắc đạo, đó là một con người tham tham lam. Mình vô minh vô lượng kiếp, giờ đòi tu một kiếp chứng liền là tham, không công bằng.
[25:14]Một bậc Bồ Tát có trí tuệ đó chỉ sợ mình sai chứ không sợ mình chậm. Mong làm sao là từng giờ phút hiện tại chúng ta tu đúng là được, chứ không bao giờ kỳ hạn là bao lâu sẽ đắc đạo, nhớ như vậy nha. Chứ còn nếu mà tôi tu quyết định là phải một kiếp đắc đạo, đó là ẩu, không được. Vì mình đã vô minh quá nhiều kiếp rồi. Chỉ cần mình đừng sai thôi, rồi cứ thong thả đi, kiếp nào đắc đạo cũng được, miễn là trong từng giờ phút hiện tại này, lòng tôn kính Phật là tuyệt đối, lòng thương yêu chúng sinh là vô hạn, hiền lành, khiêm hạ và tinh tấn, cứ như vậy thôi là đủ, còn chừng nào đắc cũng được hết. Và hôm nay chúng ta nói cái bài phóng lao này thì chúng ta cảnh giác vài điều.
[25:57]Trước hết, là coi chừng mũi lao phóng lên trời. Vì trong thực tế chúng ta phóng lao là phóng về phía phía trước, phía mục tiêu của chúng ta, về con mồi của chúng ta, và chúng ta đi tới để lấy lại cái kết quả của mình đã phóng. Còn nếu phóng lên trời thì được cái gì? Phóng lên trời không được gì hết, tại ở đó không có con mồi. Mà nếu phóng quá thẳng nó rớt xuống trúng ai? Trúng ai? Trúng mình ráng chịu, mình lủng lủng đầu ráng chịu á. Cái lao phóng lên trời nghĩa là gì? Nghĩa là cái tâm tham vọng quá sức, mưu tính đủ thứ rồi cuối cùng trắng tay.
[26:37]Nghĩa là một mấy người vậy, lúc mà đi thi á thì cọp bài, rồi mới đậu. Sau này hỏi, sau này làm gì? Nói, dạ sau này tôi làm thủ tướng. Thì đó là người phóng lao lên trời thấy không? Không được gì hết. Vì chính mình không tài không đức mà mưu cầu đòi cái chuyện to, thì cái người đó không được gì hết. Nên cái tham vọng quá sức tức là phóng mũi lao lên trời không được gì hết. Còn cái người nào phóng lao lên trời nữa? Đó là người kiêu mạn quá sức, coi thường thần thánh rồi cuối cùng cũng mất hết. Là khi đến với đạo Phật, thì nói, ôi, tâm thui cũng là Phật, Phật kia là Phật bên ngoài, tượng xi măng, tâm này mới là Phật.
[27:18]Đó là người kiêu mạn quá sức. Dù là tượng xi măng mà chúng ta lạy hết một kiếp này chưa xứng đáng. Vì sao vậy? Bởi vì nơi bức tượng xi măng đó có thần lực của Phật ngự về chứng minh, và thay cho Phật lúc hiện tiền. Bây giờ mình quỳ lạy Phật cả một đời cũng chưa xứng đáng. Còn cứ nói tâm mình là Phật, xem tâm đó là gì trỏng? Còn tham lam không? Còn sân hận không, còn ích kỷ không? Đừng nói tâm này là Phật nha. Khi tâm này còn tham lam, còn thù hận, còn ích kỷ, còn ganh tị thì chúng ta quỳ xuống trước cái tượng xi măng này chúng ta quỳ lạy suốt cuộc đời của mình cũng chưa gột hết tội lỗi. Nên vì vậy, cái người mà phóng mũi lao lên trời tức là người kiêu mạn quá sức
[27:59]coi thường thần thánh thì người đó rồi cuối cùng cũng trắng tay, mất hết, công đức mất sạch không được gì hết, và hậu quả thì khôn lường, như vậy. Cho nên chúng ta cẩn thận với những giáo lý làm ta ảo tưởng, làm ta tham vọng, làm ta kiêu mạn, thì đó là giáo lý nó dạy ta phóng mũi tên lên trên lên trên trời thì cuối cùng rớt xuống không được gì hết.
[28:26]Rồi bây giờ chúng ta coi chừng cái mũi lao phóng vào vực sâu. Vì sao vậy? Vì phóng vào vực sâu rồi có tìm lại được không? Không tìm lại được phải không? Nghĩa là người ta nói phóng lao phải theo lao tức là bởi vì cái mũi lao đó nó không xa phía trước, có cái mục tiêu rõ ràng rồi chúng ta đến lấy lại cái lao, có khi được con mồi, có khi không được con mồi nhưng cũng lấy được cái lao. Mà nếu được con mồi thì mình lấy luôn được kết quả. Còn nếu buồn buồn đứng trên bờ núi nhìn xuống cái vực sâu không thấy đáy phóng cái lao xuống dưới, rồi được gì không? Mất cái lao và không được gì nữa. Vậy phóng xuống vực là cái gì?
[29:08]Phóng xuống vực tức là đem cuộc đời mình đi theo cái chỗ không có định hướng, sống vô nghĩa, sống hưởng thụ, sống ích kỷ, không có lý tưởng. Và cuối cùng là sao? Mất hết. Không được gì hết. Đi tới lấy cũng không được. Mà nếu muốn đi lấy là sẩy chân chết luôn. Cũng vậy, nếu một người sinh ra trên đời mà sống không có lý tưởng, không có đi biết đi tìm cái điều cao đẹp, chỉ hưởng thụ cái gì lợi cho mình thì làm, cái gì mà lợi cho người khác thì không ngó ngàng tới, không quan tâm, tốn thời gian vào những trò chơi vô nghĩa thì người đó là người phóng cây lao vào xuống vực thẳm và cuối cùng mất hết.
[29:47]Nên vì vậy, chúng ta đừng phóng lao xuống vực thẳm là không có dành cái cuộc đời của mình, không có dành thời gian của mình vào những cái việc làm vô nghĩa và những trò chơi vô nghĩa và những điều hưởng thụ vô ích chỉ là đưa đến sa đọa, cho nên phải tiếc từng chút thời gian để sống cho đẹp, sống cho tốt, tiếc từng chút thời gian để dành cho việc tu dưỡng và làm những điều thiện giúp cho con người. Và chúng ta cũng nhắc nhau một cái mũi lao, vì mũi lao nó nhọn, cho nên đừng bao giờ dùng mũi lao đó quay lại giết đồng loại của mình. Nghĩa là không bao giờ dùng cái lao đó để phóng vào con người, giống như người thợ săn chỉ dùng con lao để giết
[30:28]thú chứ không bao giờ dùng con lao đó để giết người. Thì cũng vậy, không bao giờ chúng ta dùng cái mũi lao đó để giết đồng loại, nghĩa là sao? Nghĩa là không bao giờ trong cuộc đời chúng ta nghĩ đến chuyện mà hãm hại người khác, làm điều không bao giờ chúng ta dùng cái cuộc đời của mình, cái tâm trí của mình để phá hoại cái sự đoàn kết trong đạo. Không bao giờ chúng ta dùng cái công sức của mình để khuấy động cái sự bình yên của người khác. Nhớ như vậy. Là ví dụ như mọi người đang được yên vui, đang được hạnh phúc, ta phải bảo vệ tiếp cái hạnh phúc, cái niềm bình yên của họ. Gia đình họ đang yên vui, hãy tôn trọng cái sự yên vui của họ.
[31:13]Cuộc đời đang yên vui, hãy để cho cuộc đời yên vui, vân vân, không bao giờ chúng ta dấy động lên làm một cái điều gì mà làm cho người khác phải bất an, phải phải lo lắng. Và Phật pháp cũng vậy, đạo tràng đang bình yên, đang tu hành, chúng ta không bao giờ làm cho đạo Phật bị chia rẽ, không làm cho người này chống người kia, người kia chống người nọ. Lúc nào cũng giữ, dù có những sự khác biệt, vẫn tìm cách hàn gắn, vẫn vẫn tìm cách nối lại. Ví dụ nói khác nhau nhất như là Bắc tông và Nam tông khác nhau, nhưng mà chúng ta vẫn tìm cách là nói một điều gì đó để cho hai bên vẫn thông cảm với nhau, không làm cho bên này ghét bên kia.
[31:54]Cuối cùng, chúng ta có cái mũi lao hộ pháp. Mũi lao hộ pháp nghĩa là gì? Nghĩa là có những con người biết đem cái dũng cảm của mình, cái trí tuệ của mình để bảo vệ Phật pháp. Bởi vì sao? Bởi vì Phật pháp tuy hay, nhưng mà nếu không được bảo vệ thì vẫn có thể mất. Hãy nhớ như vậy, cái công lao của người hộ pháp rất là quan trọng. Chúng ta hãy nhìn thấy miền Nam Thái Lan là một xứ sở Phật giáo, nhưng ngày hôm nay những người anh em Hồi giáo nổi lên giết hại người Phật giáo và đòi đuổi những người Phật giáo ra khỏi đất đó. Và họ cứ nổi tới đâu họ sẽ đuổi những người đạo khác đi hết để họ chiếm lấy cái vùng đất đó luôn.
[32:38]Đó là cái cái thủ thuật của họ, cái thủ đoạn của họ. Từ xưa cũng vậy, từ cái Ấn Độ qua Pakistan, qua Afghanistan, qua Bangladesh, từ Iran, Iraq qua tới những vùng Trung Á đều là xứ sở Phật giáo, nhưng khi người Hồi giáo nổi lên thì họ đã giết hại và đuổi những người Phật giáo ra khỏi, chiếm lấy hết cái vùng đất. Ngày nay, Phật giáo chỉ còn thu nhỏ lại vài ba cái nước Đông Dương này. Và nếu chúng ta không có biết hộ pháp, không biết bảo vệ thì một ngày nào đó ta không còn cái đất của Phật pháp để tu hành nữa. Nên vì vậy là chúng ta yêu quý đạo Phật, chúng ta nương tựa vào đạo Phật nên chúng ta phải biết bảo vệ đạo Phật, bảo vệ.
[33:18]Và bảo vệ như thế nào thì hôm nay chưa phải là lúc chúng ta nói, nhưng mỗi người phải ghi sẵn trong trái tim mình một lời thề nguyện dõng mãnh trước Phật là sống chết cũng phải bảo vệ Phật pháp, được không? Ráng nha, nhớ thề suốt đời như vậy.
[33:37]Và bảo vệ thế nào thì sau này chúng ta sẽ bàn với nhau thêm ha. Và bây giờ thì nắng đã lên cao, thời gian đã hết, chúng tôi có duyên về đây gặp quý thầy, quý cô và quý Phật tử để nói vài lời đạo lý, nói về cái cây lao mà chúng ta đã phóng trong đời, mà chúng ta đã đi theo để mà mà hễ phóng lao là phải theo lao. Và có khi chúng ta phóng lao mà không được theo lao, phải quay lưng mà bỏ đi. Mà chúng ta nhắc nhau về cái lao Phật pháp, chúng ta đã lựa chọn cái hướng phóng và đem hết sức lực mình để phóng đi, vì phóng được cái lao Phật pháp rồi thì bảo đảm chúng ta sẽ đi về nơi nơi tốt đẹp. Và cuối cùng có cái mũi lao rất là khó làm là mũi lao
[34:22]hộ pháp, hộ pháp chúng ta đã nhắc nhau như vậy. Thì lời cuối cùng là xin chúc cho quý thầy, quý cô pháp thể được an khang, chúng sinh dị độ, việc tu hành được tinh tấn và là bóng bồ đề che mát cho quý Phật tử ở khắp cái vùng Nha Trang, Cam Ranh, Phan Rang này. Xin chúc cho quý Phật tử trong đời sống được nhiều may mắn, phát đạt, giàu có, phải chúc hẳn là giàu có, khỏe mạnh, làm được nhiều công đức ha, và là những người mà phóng lao tuyệt vời trong Phật pháp. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[35:00]Giờ để trước khi chia tay, chúng ta hát một bài nhạc, bài Đồng Dao Hòa Bình. Ngàn lời yêu thương gửi khắp muôn hành tinh, rộn ràng vui đón bình minh.
[35:37]Người người bên nhau gìn giữ ngôi nhà chung, với muôn cánh tay tấm lòng.
[35:57]Biển cả bao la và núi muôn dặm cao,
[36:08]quanh ta non nước đầy hoa.
[36:18]Cùng là anh em của Trái Đất
[36:29]đẹp xinh, gắng công
[36:40]đắp xây thái bình.
[36:52]Đừng để mặt trời nghẹn im ngày tăm tối, khói
[37:26]lửa mịt mù bóng ma.
[37:36]Mẹ nhìn con đi chìm trong
[37:47]khói mờ, che chở tiếng sét tiếng bom.
[37:56]Rồi ngày mai đây lửa khói không còn rơi, hòa bình hoan ca mọi nơi.
[38:16]Cuộc đời đầy yêu hạnh
[38:22]phúc không còn vơi, nụ cười chiếu soi đất trời.