[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Tôi nói sơ về việc làm tượng, cái công đức làm tượng một chút cho vui. À ví dụ mình đánh người có tội hay không có tội nhỉ? Ví dụ mình đánh người có tội hay không có tội à? Tùy cái người. Ví dụ đó là một cái người ác, mình đánh họ, xã hội được yên bình mình có phước nha. Còn mình đánh nhầm cái người lương thiện mình mang tội liền. Bởi vậy mới có công an á, nhờ công an họ mạnh tay họ trấn áp tội phạm mà xã hội yên bình, chứ nếu không có người công an mạnh tay xã hội loạn hết. Cho nên cũng một việc đánh mà chưa quyết định là có tội hay không có tội, tùy cái đối tượng, đúng không ạ?
[0:48]Thì cũng vậy, vậy ta đúc tượng Phật có phước không ạ? Có không? Coi chừng, coi chừng, trả lời cẩn thận. Câu trả lời là thế này: Ta đúc tượng Phật là có phước chỉ khi nào tượng đó đẹp.
[1:11]Còn nếu đúc xong ra tượng xấu hoắc, người ta nhìn người ta coi thường Đức Phật, coi thường đạo Phật thì ta góp phần đúc tượng Phật đó ta mang tội rất nặng. Vì vậy, trước khi ta tham gia đúc tượng Phật ở đâu đó, ai kêu gọi ta đúc tượng Phật, ta nói: "Xin thầy vui lòng cho coi cái cái dung nghi tượng Phật sắp đúc như thế nào." Họ, ông thầy ổng đưa ra mà thấy đẹp thì mình: "Ok, con tham gia." Còn nếu mà đưa ra tượng Phật xấu thì nói: "Bữa đó con bị đau bụng thầy thông cảm không có tham gia." Nói vậy, mình nói khéo vậy.
[1:50]Có những tượng Phật gọi là đúc bị xấu mà thực ra là ta cũng không hiểu sao. Ta không hiểu sao mà
[2:03]ví dụ mình so với bên cái nền văn minh Hy Lạp, La Mã họ làm cái kiến trúc họ rất đẹp, tượng họ rất đẹp, hội họa họ đẹp và âm nhạc họ rất hay. Âm nhạc của họ lần lần trở thành cái tiêu chuẩn của thế giới luôn. Các trường, các nhạc viện khắp thế giới đều phải học cái chuẩn âm nhạc của Tây phương. Cái nền văn minh của họ vậy. Mà điều này là Bồ Tát Mã Minh đã nói trước rồi. Thanh minh á, giỏi âm nhạc là một trong những tiêu chuẩn của Bồ Tát, Phật tử á. Là công xảo minh phải giỏi về kỹ thuật, về cơ khí, về khoa học. Y phương minh phải giỏi về y học, vân vân, vậy. Thì cái cái hội họa, điêu khắc, cái tạo hình
[2:44]cũng là một cái minh, cũng là một kỹ năng cần thiết để ta tạo tượng Phật cho đẹp. Nhưng mà điều này trong đạo Phật cũng không được chú trọng lắm, nên thật ra có mấy nghìn năm qua rất nhiều tượng Phật bị tạc một cách sơ sài, rồi mọi người vì lòng tôn kính Phật mới muốn có tượng Phật để thờ, chứ ta không đạt được cái đẹp của gương mặt thật của Đức Phật. Mà gương mặt thật của Đức Phật là cực kỳ đẹp, thế giới này không có. Và và như vậy ví dụ như Đức Phật đẹp ở mức độ 10 mà ta tạc Đức Phật được ở mức độ 7, 8 thì ta cũng bớt tội, tại vì cũng bám bám theo gần gần được để cho mọi người có tạm hình dung mà khởi lòng tôn kính Phật, vậy ta có phước.
[3:37]Còn nếu Đức Phật đẹp ở mức độ 10, ta tạc xuống dưới trung bình tức là còn 2, 3, 4 thì bắt đầu mang tội chứ không còn là có phước nữa, vì nó bắt đầu là sự xúc phạm rồi. Thì cũng vậy, cái cái cái dung nghi của Đức Phật là siêu phàm, cực kỳ đẹp mà ta diễn tả không đạt là ta có tội liền. Nhưng mà đây ta tạm thời có phước là bởi vì ta ta đem cái đẹp của Đức Phật, cái oai nghiêm, cái hùng vĩ, cái thánh thiện, cái cao siêu của Đức Phật bày hiện giữa cuộc đời để cho mọi người hướng tâm về lễ bái, làm cho chúng sinh có phước. Thành thử ta có phước. Nhớ cái vấn đề là thế này: Ta tạc tượng Phật để làm gì?
[4:23]Để mọi người lễ bái, đặt lên đó niềm tôn kính. Và khi mọi người lễ bái, đặt lên đó niềm tôn kính, người ta bắt đầu có phước để người ta tu hành, để từ từ cái thánh tính trong người ta tăng lên. Nhớ nguyên tắc là vậy. Chúng sinh là phàm phu, mà để chuyển được cái phàm phu này trở thành giác ngộ, tức là ta thay đổi từ cái phàm tính trở thành thánh tính. Mà để thay đổi cái phàm tính thành thánh tính thì việc đầu tiên vui lòng tôn kính bậc Thánh. Đó là đó là việc đầu tiên, không còn cái nhân quả nào khác nữa. Rồi sau đó bắt đầu ta mới tự gạn lọc tâm hồn, tu tập, thánh thiện, đạo đức, làm điều thiện,
[5:06]đủ thứ chuyện trên đời, nhưng làm ơn căn bản đầu tiên là tôn kính bậc Thánh thì cái phàm tính của ta nó giảm dần và cái thánh tính của ta nó tăng lần. Mà để có thể cho mọi người
[5:19]biết tôn kính Phật, lễ bái Phật, ta cần một tượng Phật. Mà tượng Phật đó phải đẹp. Cái đó cái mốc nằm ở chỗ đó, cái yếu chỉ nằm ở chỗ đó. Nhưng vì vậy mà khi ta tạc tượng Phật được gọi là có phước khi tượng Phật đó cực đẹp. Tất cả chúng sinh nhìn thấy dung nghi đều xúc động, tăng được lòng tôn kính, quỳ xuống lễ bái thì cái người đó họ phước họ tăng lên. Và cái người đó phước họ tăng lên thì cái người tạc tượng được hưởng phần trăm. Cái phước đó tính ra bao nhiêu phần trăm á. À. Còn nếu mà cái tượng không đẹp, người ta tạc người ta đến lễ bái gượng gạo, người ta không thèm nhìn nữa tại vì biết tượng xấu rồi, thôi ráng chịu.
[6:03]Người ta chỉ nghĩ là Đức Phật là biểu tượng Phật, người ta lễ bái bởi vì ý niệm Phật thôi. Vì đó là ý niệm, nghĩ đến ý niệm một bậc giác ngộ cao siêu mà người ta hướng về tượng người ta lễ bái, chứ còn đối với bức tượng người ta không có xúc động. Thì cái lòng cái xúc cảm của người ta, cái lòng tôn kính người ta không nhiều, phước người ta cũng không nhiều thì mình cái phần trăm mà cái người tạc tượng á hưởng phần trăm ít, cái phước nó ít. Còn khi ta tạc được bức tượng siêu phàm, cực đẹp thì mọi người vừa lễ Phật với ý niệm của một bậc giác ngộ, cái ý niệm đó thì không có gì thay thế được, và đồng thời cái đẹp của tượng Phật làm người ta tăng cái xúc
[6:41]cảm lên thì phước người ta rất là nhiều, thì mình hưởng phần trăm cũng gì? Cũng nhiều lên. Đó là cái nguyên tắc là vậy. Và cái chỗ phước của người tạo tượng chính là cái chỗ này, chính là chỗ là vô số chúng sinh họ tôn kính được Phật rất nhiều khi họ lễ bái thì cái người tạc tượng có phước, ý là vậy. Và thêm một điều nữa, ví dụ như tượng Phật đó tạc đâu chừng 10 năm, 20 năm không biết được bao nhiêu người lễ bái cái hư mất tiêu. Bị chiến tranh tàn phá, bị người đập hoặc là tượng nó không bền, tự nó hư mục thì người ta không còn lễ bái nữa thì phước của những người tạc cũng chỉ gói gọn trong chừng ấy năm thôi.
[7:22]Còn nếu một tượng Phật mà ta tạc ra nó tồn tại 400 năm, 500 năm, cái số người lễ bái là không tính kể hết thì cái phước của ta nó tồn tại cực kỳ lâu, rất là lâu. Nghĩa là tượng Phật đó tồn tại 400 năm thì cái phước theo ta cũng phải là 400.000 năm. Đó, vì cái phước quả báo luôn luôn nó nhân bội lần lên, nhân bội lần lên. Đấy. Và và lý do làm sao để cho tượng Phật bền lâu thì có rất nhiều lý do. Trong đó cái lý do đầu tiên là vật liệu, ha. Vật liệu loại bền chắc, đó. Thường bởi vậy người ta hay hay tạc tượng đá là vậy đó. Đá là bền chắc, nhưng mà ta cái tượng mà ta đang làm ở đây ta không làm tượng đá nhưng cũng sẽ bền khoảng 4 - 500 năm
[8:11]vì nhờ cái bí quyết là ta khi đổ bê tông ta trộn nước bột nếp vào. Và quý thầy ở đây là chuyên về cơ khí khi mà cái bê tông mà được trộn nước bột nếp rồi lấy máy cắt, cứng hơn đá, té lửa luôn. Khoan khoan không nổi. Cái mũi khoan thầy Toàn Sư ổng khoan ổng khoan lủng luôn cái đá granite mà đem cái mũi khoan đó khoan vô cái khối bê tông của tượng ta mà có trộn nước bột nếp khoan không vô, khoan chút xíu là ngừng lại. Thầy cũng ngạc nhiên, thầy nói: "Ủa, cái mũi khoan con là khoan lủng đá granite luôn để làm những cái công trình thế này nè, bằng đá granite là khoan lủng luôn. Vậy mà cái tượng này ta khoan không vào." Nên vì vậy cái tượng đầu tiên là vật
[8:48]liệu, vật liệu mà ta làm bền được, tượng sẽ tồn tại rất lâu và cái phước của những người tạc tượng nó cứ nhân gấp trăm, gấp ngàn lần lên như vậy. Đó là vật liệu. Cái thứ hai, yếu tố thứ hai để tượng được tồn tại lâu dài là cái sự bảo vệ của mọi người, ở đó có tăng chúng tu tập kéo dài, cái chùa đó bền vững, nhà nước đó ủng hộ đạo, đó mọi yếu tố gọi là yếu tố bảo vệ bền vững, cho nên cái tượng được tồn tại lâu dài và cái phước của người tạc tượng cũng theo đó mà mà tồn tại lâu dài. Một yếu tố khác nữa là sự khiêm hạ của những người tạc tượng. Khi mình được tạc được tượng đẹp, mình không chấp công, mình không nghĩ là nay tôi đổ được
[9:32]10 xô nha, nay tôi 12 xô nha, tôi ngon hơn, là không có cái chấp công. Thí dụ mình đổ nói: "Nói đổ được mấy xô?" "Dạ, con 4 xô bị lấy hết rồi." "4 xô bị lấy hết là sao?" "Dạ, bị hồi hướng cho bố con, cho mẹ con, con trai con, anh con, bạn con, thầy con hết nên con không còn xô nào." Ví dụ như vậy. Đó là khi ta tạc tượng cả thầy cả trò khi tạc với cái tâm không chấp công, tâm khiêm hạ, tượng đó sẽ tồn tại rất bền vì chư Thiên sẽ giữ gìn. Chư Thiên sẽ gia hộ giữ gìn để tượng đó được bền lâu. Còn nếu cái người tạc tượng dù là vật liệu tốt, dù là gì đó không biết, nhưng mà cái tâm kiêu mạn, nói: "Tượng đó tao làm đó nha." thì ít bữa có chuyện xảy ra.
[10:15]Ít bữa có chuyện xảy ra khiến cho cái tượng không thể tồn tại được. Nên ở đây ta nói về một là yếu tố vật liệu là vật lý đó, yếu tố thứ hai là những người tu hành nơi cái tượng đó, những người bảo vệ cái tượng đó, cái chế độ xã hội của nơi đó, và thứ ba là cái đạo đức của những người tạc tượng không có cái kiêu ngạo, không có cái chấp công. Và khi tượng được kéo dài lâu như vậy thì phước của những người làm tượng rất là là lớn. Nên ở đây về cái nét đẹp của cái tượng á thì sư phụ chịu trách nhiệm. Và các thầy cô ở chùa Phật Quang chịu trách nhiệm và sư phụ chỉ đạo từng nét một, nét một. Và dường như chư Thiên chấp nhận cái nét của
[10:59]chùa mình tạo ra, chấp nhận, dường như vậy. Thì thì đó là cái cái cái phần. Rồi nên là khi mà nếu cái tượng này đẹp được chư Thiên chấp nhận thì tất cả những ai góp công vào việc tạo tượng Phật này sẽ rất là có phước vì ta đạt được cái tiêu chuẩn ban đầu là tượng đẹp. Rồi cái tiêu chuẩn thứ hai là bền, thì ta tìm được cái vật liệu rất là bền. Tiêu chuẩn thứ ba là những người tu hành chung quanh thì ta đang hy vọng xây dựng nơi đây thành cái nơi mà mà ai cũng về để tu tập thiền định đúng với với chánh pháp. Thì còn yếu tố yếu tố thứ tư là những người tạc tượng không có kiêu mạn, khiêm hạ, hiền lành,
[11:48]yêu thương, tử tế với nhau mà mà cùng góp công làm nên cái tượng này. Thì cái đi yếu tố thứ tư này dường như có, tại khi trong suốt bao nhiêu thời gian qua sư phụ nhìn mọi người, sư phụ thấy ai về đây tạc tượng cũng hiền lành, trừ một người hồi chiều á sư phụ chỉ mặt á, đi la ré quá không biết ai còn đây không biết. La ré ré lên vậy đó làm như là không có được nha, cái gì cũng phải nhẹ nhàng, để la để hét mình sư phụ thôi, mình sư phụ được quyền la hét thôi. Còn ai cũng vậy, nhưng mà thấy một hầu hết mọi người về đây trong yêu thương, trong tử tế, trong tôn trọng với nhau, đúng không ạ? Nên tạo thành cái khung cảnh rất là hạnh phúc là vậy.
[12:30]Ha rồi những lúc mà ngưng tay để nghỉ chờ bê tông đông cứng để đổ cái lớp khác, ta được nghe nhạc ngoài trời, ha hạnh phúc vô cùng. Nên ta cầu mong như vậy, với những yếu tố đầy đủ đó, cái thánh tượng được hoàn thiện thì mọi người được phước rất là phước rất là nhiều. Sư phụ đứng ở trên cao mà nhìn xuống thì thầy Khải Tạng có chụp được mấy bức hình mà mọi người cứ đội cái xô bê tông trên đầu để xếp hàng đi lên đổ. Thì sư phụ mới cảm tác làm mấy câu thơ vậy nè: Sau này thiên chúng cõi trời, có ai còn nhớ một thời đội xô bê tông? Nói thiệt. Rồi lên cõi trời hết à, ừ. Nhờ cái phước tạo tượng mà ta cố gắng tu tập thúc liễm thân tâm,
[13:22]mỗi khi mình có làm điều gì sai, tự nhiên chư thiên khiến dừng tay mình lại nhắc nhở mình để đừng làm điều sai nữa. Cứ vậy, ta cứ tích lũy điều thiện dần dần để đủ để sau này cùng nhau lên cõi trời. Nhưng lên cõi trời rồi thật ra không yên. Tại sao vậy? Tại lúc đó sư phụ chưa lên. Sư phụ ở dưới này sư phụ cứ réo. Sư phụ mỗi ngày sư phụ khấn, sư phụ thắp nhang sư phụ khấn ai lên cõi trời, ai cái kỳ đó làm tượng Phật lạng quạng mà lên cõi trời làm ơn đầu thai xuống đây để mà xây dựng Phật pháp nha. Cho nên lên đó thật ra không yên đâu, không yên, tại sư phụ réo xuống.
[14:07]Thôi bây giờ nói qua thiền, đừng.
[14:12]Ờ lát nữa ta sẽ nghe một số câu hỏi về thiền rồi sư phụ giải đáp, nhưng sư phụ nói sơ sơ trước chút cái ý này. Tại hôm trước ở Thiền Sơn sư phụ cũng có nói rồi, mà vì vì sư phụ không có soạn bài, sư phụ nói bằng trí nhớ nên sư phụ quên mất một số điều, hôm nay bổ sung lại chút. Là ta tu thiền là thế này, cái thứ nhất, ở giai đoạn thứ nhất ta là người mê, nên vọng tưởng khởi lên, nó dẫn mình đi theo cái ý ý niệm của nó và mình quên mất cái công phu tu tập, không có tỉnh giác, không có chánh niệm, không có định, là vì mình mê theo vọng tưởng. Thế rồi cái ta biết tu, là bước qua giai đoạn thứ hai là ta biết tu, với những cái phương pháp chỉ,
[14:58]quán, này kia nọ để ta bắt đầu kiểm soát vọng tưởng, không cho không chạy theo vọng tưởng. Ừ, biết được vọng tưởng, không chạy theo vọng tưởng, vân vân, giai đoạn tu tập. Rồi giai đoạn thứ ba là không có vọng tưởng, tâm ta vào định, đó là Tạm thời ta chia ba giai đoạn vậy. Tức là giai đoạn thứ nhất là mê hoàn toàn, chạy theo vọng tưởng. Giai đoạn thứ ba là kết quả, nhập được định, không có vọng tưởng. Giai đoạn thứ hai ở giữa là ta biết tu, có tu tập. Và cái lỗi của tất cả chúng ta là khi bắt chân lên ngồi thiền, ta đi tìm cái thứ ba liền.
[15:42]Tìm sao cho đừng có vọng tưởng, làm sao để nhập định, lắng tâm, có kết quả.
[15:51]Là ta từ cái số một là mê vọng tưởng, mê lầm trong vọng tưởng, vào ngồi thiền là đi tìm cách để được cái thứ ba, là hết vọng tưởng, được vào định. Tất cả chúng ta bị lỗi đó. Ta ta không thực hiện kỹ cái bước thứ hai, vì cái thứ ba nó là quả,
[16:13]bước thứ hai là nhân. Ta tu tập đúng là nhân, và bước thứ qua thứ ba là cái quả, cái quả tự nó tới, chứ cái quả không có không có tự ta tạo ra được. Ta không bao giờ tạo ra được trái xoài. Ta chỉ làm được một việc là gieo hạt xoài, tưới nước, làm cỏ, bón phân. Còn trái xoài là do thiên nhiên, cây xoài nó tạo ra để ta ăn. Vĩnh viễn ta không bao giờ tạo ra được trái xoài. Nhớ điều đó. Ta chỉ trồng xoài thôi, còn xoài ra trái là chuyện của nó. Thì cũng vậy, ta tu tập cho đúng thôi. Và cái chuyện mà tâm ta vào định là chuyện của nhân quả, của trời đất. Nhưng tất cả chúng ta đều lầm là bắt chân lên ngồi thiền đi tìm cái thứ
[17:08]ba liền, làm sao để vô định liền, làm sao để hết vọng tưởng liền. Và đó làm cho ta cứ bứt rứt, căng thẳng, tiến thoái, bất an bao nhiêu năm tháng. Vì ta bị nhầm, nói sao sao tôi tui tui tui vất vả mà tôi không có trái xoài? Rồi có chịu trồng xoài đâu. Thì cũng nghe lời người ta trồng xoài, trồng mấy bữa moi lên cầm coi cái cái rễ cái cái hột nó tới đâu rồi này, bỏ xuống lại thì đời nào mà nó mọc lên cây. Ta ta ta bị nhầm ở cái giai đoạn tu tập, ta bị nhầm ở cái giai đoạn trồng xoài. Trồng không đúng, chứ còn những người nông dân họ trồng xoài đúng họ bỏ mặc à. Họ chỉ lo tắm gieo hạt, làm cỏ, tưới nước, bón phân.
[17:52]Rồi tới ngày cây xoài ra trái là chuyện của cây xoài. Cũng vậy, khi tới bước thứ hai mà ta đúng ta tu đ- ta tu đúng thì cái bước thứ ba tự nó đến, cái định tự nó đến. Chứ ta không phải là người tạo ra cái định. Nhớ điều đó. Vậy cái bước thứ hai là gì? Thì bắt đầu là nói chuyện phức tạp ạ. Là cái này phải nghe lại cái bài ở Thiền Sơn vừa rồi, sư phụ nói gần hai tiếng đồng hồ về cái bản đồ tu tập. Nên hôm nay ta không lặp lại. Hôm nay sư phụ chỉ nhắc một điều, một điểm nhỏ trong đó thôi.
[18:28]Trong cái phép quán là để thấy được cái lỗi của mình, thấy được cái sai của mình, đó là tu.
[18:40]Nhiều cái để gọi là tu, phép chỉ là nhiều phép để tu, quán cũng nhiều phép để tu. Thì cái chỉ thì ta đúc kết lại ở cái hơi thở và cái kan-đa. Chứ còn cái chỉ cũng nhiều kỹ thuật lắm. Cái quán cũng nhiều cái tác ý quán chiếu, nhưng bản chất của cái quán là nhìn thấy được cái sai của mình. Và cái nhìn thấy được cái sai của mình thì nó ứng với bài kinh Quán Tự Ngã, thấy mình là cái gì thì cái đó sẽ hết. Nên khi ta thấy được cái lỗi của mình, ta thấy được cái sai của mình, ta thấy được cái loạn động của mình, ta thấy được cái vô minh của mình, ta thấy được cái tội lỗi của mình thì mấy cái đó nó hết á.
[19:17]Mà khi nó hết rồi thì cái gì xảy ra? Thì cái gì? Cây ra trái là xoài thôi, xoài ra quả thôi. Nó vậy. Quan trọng là mình thấy được cái lỗi của mình. Và tu là gì? Thấy được lỗi mình. Nói, "Tu thấy lỗi hả, thấy sơ sài quá không?" Mà thấy cái lỗi mình cỡ nào mà gọi là sơ sài? Nói, "Thì à lâu lâu nổi giận chút rồi gọi là thấy lỗi gì?" Nói, "Không." Cái lỗi mình đâu phải đơn giản như vậy, lỗi mình nó sâu xa lắm.
[19:54]Mà cái lỗi đó lâu lâu nó mới có hay nó có thường xuyên? Cái lỗi nơi tâm mình á. Nói, "Dạ lâu lâu mới có."
[20:08]Nếu mà nghĩ rằng cái lỗi mình lâu lâu mới có là một cái thấy đúng hay thấy sai? Sai hoàn toàn. Vì vô minh còn, chấp ngã còn thì những cái lỗi khác nó đang làm sao? Thường trực. Nó đang thường xuyên nằm trong tâm ta, chỉ vì ta không thấy. Chỉ vì ta không thấy và ta cứ tưởng mình không có. Cái không thấy và không có khác nhau. Vì ta không thấy nên ta tưởng mình không có, và nghĩ mình không có nên ta không quán đạo lý là mình có lỗi. Và khi ta không quán đạo lý là mình có cái lỗi thì mình không phải tu tập. Không phải tu tập. Đây là cái cái vòng tròn nè.
[20:57]Bình thường đang ngồi với nhau hạnh phúc như thế này, bây giờ nói: "Ồ anh ích kỷ quá", mình chịu không? Nói, mình mình nổi sân lên liền: "Tôi ích kỷ chỗ nào?" thì thêm cái sân nữa. Đó, nhưng mà thực sự mình có ích kỷ không ạ? Có. Nhưng mình có thấy không ạ? Không. Vì mình không thấy mình ích kỷ nên mình nghĩ rằng mình không có ích kỷ. Và vì mình nghĩ mình không ích kỷ nên mình không đối diện với nó, không nhìn thấy nó thường xuyên. Và chỉ cần một tích tắc, một sát na không thấy mình ích kỷ là lúc mình đang mất cái tu. Chỗ này mới là khó đây. Một sát na thôi, không thấy mình ích kỷ, lúc đó mình đang không tu. Mà lúc...
[21:41]mà dù vừa nói tới cái cái ích kỷ thôi đó, trong tâm mình có có bao nhiêu cái phần sai trong đó? Vô số, nhiều lắm. Nhưng mà ta bị một cái là không thấy, và tưởng không có. Và vì tưởng là không có nên không quán chiếu về nó, không đối diện với nó. Quán chiếu tức là đối diện với nó, biết mình là cái đó để cho nó mất, nhưng mình không đối diện với nó, không quán chiếu nó, hoặc là có quán chiếu, quán chiếu thưa thưa sơ sơ. Khi mà ta nhìn thấy mình có ích kỷ, lúc đó ta đang là gì? Tỉnh, tỉnh ngộ. Còn khi ta trong một sát na mà ta không thấy mình ích kỷ, lúc đó ta đang gì? Mất cái tỉnh ngộ, mất cái tỉnh giác, mất cái chánh niệm.
[22:27]Và ở đây nó có một nhân quả ở trong nội tâm thế này:
[22:33]Khi mà ta thấy được lỗi mình thì tự nhiên nhân quả cho ta một sự tỉnh giác.
[22:43]Là cái tỉnh giác đó làm cho ta không bị trôi theo vọng tưởng. Nên đây là cái hệ quả, bây giờ thầy nói về hai cái dòng nhân quả lại chút xíu. Nghe cái này nè. Cái này nó hơi rắc rối chút xíu nhưng mà ráng cẩn thận nghe kỹ. Ta không thấy lỗi nên ta không... tưởng mình không có lỗi. Tưởng mình không có lỗi nên ta không đối diện với cái lỗi, ta không quán chiếu cái lỗi. Thành thử ta tiếp tục mê. Đó là một luồng nhân quả làm cho ta không biết tu á. Còn bây giờ một cái nhân quả khác: Ta biết mình có lỗi, ta đối diện với cái lỗi, ta quán chiếu cái lỗi thì ta xuất hiện một sự tỉnh giác.
[23:29]Hai cái nhân quả nó như vậy. Và như vậy ở đây ta chọn cái gì? Ta chọn là không thấy lỗi hay là ta chọn thấy có lỗi? Thì rõ ràng cái người muốn tu ta sẽ chọn cái con đường thấy mình có lỗi. Vì khi ta thấy mình có lỗi, ngay lúc đó ta có cái sự tỉnh giác. Và khi ta có sự tỉnh giác, ta không bị vọng tưởng cuốn trôi. Đó, cái nhân quả nó là vậy. Nhớ vậy. Khi ta thấy lỗi thì ta có sự tỉnh giác. Và khi ta có sự tỉnh giác thì ta không bị vọng tưởng cuốn trôi. Và khi ta không bị vọng tưởng cuốn trôi, mà cái trạng thái tỉnh giác không bị vọng tưởng cuốn trôi nó kéo quá dài thì ta nhập định. Đó là công thức nha.
[24:09]Thầy nhắc lại công thức này chút xíu. Nhớ để ý kỹ, cái này phải thuộc á. Khi ta thấy lỗi của mình thì ta được thưởng, ta được một phần thưởng của trời đất, của tự nhiên, của luật nhân quả là ta có được sự tỉnh giác. Mà khi có sự tỉnh giác thì ta không bị vọng tưởng cuốn trôi. Và khi mà ta không bị vọng tưởng cuốn trôi, cái trạng thái kéo quá dài thì ta nhập định luôn, mất vọng tưởng luôn. Ta không hề cố ý diệt vọng tưởng, nhưng mà chỉ bắt đầu bằng cái thấy lỗi của mình, được tỉnh giác, không bị vọng tưởng cuốn trôi, kéo dài trạng thái đó rồi nhập định luôn. Đó là cái con đường hợp lý. Còn cái cái con đường mà sai đó là không thấy mình có
[24:55]lỗi, tưởng mình không có lỗi, không đối diện với lỗi lầm, không quán chiếu lỗi lầm, và không có sự tỉnh giác rồi mê luôn, cứ mãi mãi mê trong dòng đời. Và đó là lý do mà Đức Phật xuất hiện, các vị thánh xuất hiện cứ toàn nói cho ta biết cái điều gì? Nói cho ta biết rằng ta có lỗi. Cho nên nghe Phật nói mình nghe mình phát rầu vậy đó. Nói: "Sao toàn Phật chê không? Nói những điều tiêu cực không?" Nhưng đâu biết rằng đó là chìa khóa của sự tu tập. Phật mong cho mình thấy được lỗi của mình. Vì sao? Bản chất của chúng sinh là không chịu thấy có lỗi. Mà ai nói có lỗi mình giận, nhưng ở đây vì uy tín của Phật lớn quá
[25:39]nên Phật nói mình không giận nhưng nhiều khi mình không thấy. Nhưng hôm nay ta nhớ lại điều đó. Cái điều vĩ đại nhất mà Phật đem đến cho chúng sinh là chỉ cho chúng sinh thấy lỗi. Và nếu chúng sinh thấy lỗi, chúng sinh sẽ được cái sự tỉnh giác. Và nếu chúng sinh thấy cái lỗi thường xuyên thì cái sự tỉnh giác sẽ thường xuyên. Mà khi có sự tỉnh giác thì không bị vọng tưởng cuốn trôi. Mà cái trạng thái tỉnh giác không bị vọng tưởng cuốn trôi kéo quá dài thì sao? Nhập định luôn. Cái logic nó là như vậy á. Nên phải nhớ giùm, thuộc nhớ cho kỹ cái cái logic này nó đi như vậy. Rồi bây giờ cái vấn đề nữa là ta đối diện với lỗi của mình lỗi gì?
[26:24]Và đối diện bao lâu một lần thì mình được cái tỉnh giác? Vì ta thấy mình có lỗi, những cái lỗi về đạo đức như ích kỷ, sân hận, à tham lam, uất ức, nhiều nhiều, đại khái nhiều lắm thì mỗi người tự nghiệm ra cái lỗi của mình mà nhìn thấy nó. Nhưng bây giờ thế này: Ví dụ như là ta là một người nghèo và ta biết mình là một người nghèo thì chuyện gì xảy ra?
[26:58]Còn ta là một người nghèo mà ta không biết mình là người nghèo thì chuyện gì xảy ra? Cái sợ là ta nghèo mà ta không biết mình là người nghèo nên ta sẽ cư xử, tiêu xài như người người giàu. Mà có đủ tiền để tiêu xài như người giàu không? Không. Thì phải làm sao để có thể tiêu xài như người giàu? Hoặc là mượn hoặc là cướp, gian dối. Nên thành ra cái nghèo mà không biết mình nghèo thì chắc chắn dẫn đến gì? Tội phạm, phạm tội, đúng không ạ? Còn nghèo mà biết mình nghèo, biết thường xuyên thì sao? Tiết kiệm, tằn tiện lại, dè sẻn lại, rồi biết siêng năng làm lụng. Rồi thêm nữa nếu là người biết nhân quả thì biết là cái nghèo
[27:45]này do ít phước, nên ráng làm phước, ráng tiết kiệm đủ thứ. Nghĩa là trong cái khó khăn vẫn cố gắng làm phước thì người này tránh được cái phạm tội mà lại phước lại tăng lên, vậy mà từ từ nhân cách tăng lên, rồi đời sống vậy chứ rồi thay đổi lại khá giả lên từ từ. Nên mình nghèo mà biết mình nghèo, đó là con đường để thoát nghèo. Còn nghèo mà không biết mình nghèo, đi tới cái chỗ rất trầm trọng là phạm tội luôn. Cũng vậy, trong tâm ta là tội lỗi, trong tâm ta là vô minh, trong tâm ta là ích kỷ, trong tâm ta là loạn động. Nhớ cái chữ loạn động, vọng tưởng chập chùng. Trong tâm ta là vậy. Và trong cái nghiệp của ta là gì? Tội lỗi.
[28:33]Từ nhiều kiếp ta gây rất nhiều lỗi lầm. Cho nên ta, trong tâm ta, trong thân ta, trong dòng nghiệp luân hồi của ta là đầy tội lỗi. Và trong tâm ta chắc chắn là đầy vô minh, loạn động, chắc chắn. Và nếu ta thường xuyên biết điều đó, thường xuyên biết điều đó thì ta được một phần thưởng. Phần thưởng gì? Tỉnh giác, đúng rồi. Mà nếu ta được phần thưởng tỉnh giác thì ta làm sao? Không bị vọng tưởng cuốn trôi. Và nếu kéo dài tình trạng tỉnh giác nó không bị vọng tưởng cuốn trôi đó thì ta sẽ nhập định. Nhưng, ở đây nhưng ở chỗ này: Bây giờ ta biết đường đi rồi đó, ta biết chìa khóa rồi đó, cho nên ta lúc nào cũng ta và mình quán chiếu, đối diện với lỗi lầm của mình.
[29:28]Là mình là gì? Loạn động, tội lỗi, vô minh, còn thêm cái tham, sân, si rồi ích kỷ, đại khái là vậy. Nhưng mà thôi gom lại ba cái thôi, ba cái cho dễ thấy nhất. Ta đối diện, biết mình là: Một là gì? Loạn động, hai là tội lỗi, ba là vô minh. Biết được điều đó cái ta tỉnh giác. Ta tỉnh giác, ta kéo dài chút cái bắt đầu nó rơi vào trạng thái của thiền á, cái cái tỉnh giác kéo dài, nó lặng lại đơ đơ kiểu thiền. Cái lúc đó làm sao? Lúc đó ta nói mình đắc đạo rồi, đúng không ạ?
[30:09]Lúc đó ta nói mình đắc đạo rồi. Và sau đó thì sao? Tự nhiên mở mắt ra thấy có ai chở mình vô bệnh viện tâm thần rồi. Thấy mình là cái gì thì cái đó sẽ mất, thấy mình đắc đạo thì mình vô bệnh viện tâm thần. Cái lỗi ở chỗ nào? Cái lỗi là ví dụ khi ta thấy mình là loạn động, thấy mình tội lỗi, thấy mình vô minh, được cái tỉnh giác không bị vọng tưởng cuốn trôi, lại xuất hiện cái lỗi. Đây là những cái lỗi mà sau đó ta sẽ bị nè. Thứ nhất: quên tiếp tục thấy mình là loạn động, tội lỗi, vô minh. Quên. Tâm mà được yên trong trạng thái đơ của cái kéo dài của sự tỉnh giác, cái là lập tức được trăng quên đèn, có mới nới cũ, gặp bạn giàu khinh bạn nghèo.
[31:01]Ngay lập tức mình thuộc loại trở mặt và phản bội. Nghĩa là vừa mới được tỉnh giác cái lập tức quên cái quán thấy mình là loạn động, tội lỗi, vô minh, để chộp cái tỉnh giác là tôi được tỉnh giác rồi, tôi ngon rồi, thì lập tức mất liền. Lúc đó ta quên ba cái loạn động, tội lỗi, vô minh làm sao? Chưa bao giờ hết, chưa hề hết mà mình đã quay mặt đi rồi, không tiếp tục đối diện. Cho nên cái tỉnh giác nó làm sao? Một hai ngày nó tắt. Có nhiều người nói: "Sao con ngồi thiền được ghê cái hai ba bữa nó mất, ngồi thiền được ghê cái hai ba bữa nó mất?" là chính vì mình là loại người trở mặt, phản bội, được trăng quên đèn,
[31:46]có mới nới cũ, gặp giàu quên bạn hèn, đó mình là loại người kiểu đó đó. Thì ráng chịu thôi. Nói: "Sao con ngồi thiền tự nhiên hai ba bữa yên yên cái nó mất?", ráng chịu, đồ phản bội! Phản bội cái gì? Phản bội cái cái chìa khóa mà Phật dạy phải lúc nào cũng thấy mình là loạn động, tội lỗi, vô minh. Vì nó chưa hết! Vừa được tỉnh giác một chút thôi thì ba kia có hết đâu! Mà lật đật đã có trăng quên đèn. Vẫn tiếp tục đó, nghĩa là nó tỉnh giác gì thì kệ nó, nó yên gì thì kệ nó, nó lâng lâng gì kệ nó, nó hỷ lạc gì thì kệ nó, cứ làm ơn cứ gì? Thân tâm này là loạn động, tội lỗi, vô minh. Đó, mình mới là người chung thủy, mới là người chung thủy.
[32:35]Mà con người chung thủy như vậy thì cái tỉnh giác nó không mất, công phu nó cứ kéo dài hoài, nó không bị mất. Mà nó kéo dài hoài vậy thì chuyện gì sau đó nữa? Thì cái đó nữa Phật nói cho nghe, sư phụ không biết, sư phụ không chứng nên sư phụ không biết mấy vụ đó là chuyện gì, đó vậy. Thì ở đây cái chỗ này, cái chỗ là cái lỗi của ta là ta thường bị quên cái cái cái cái dụng công ban đầu. Được yên một cái cái mình bỏ, cái không nhắc mình tiếp tục cái gì? Cái loạn động, tội lỗi, vô minh, mình quên nó liền. Và mình thêm một cái nữa là khi mà được tỉnh giác, cái trạng thái tâm nó tỉnh giác rồi, nó làm chủ, nó sáng tỏ, cái mình tưởng mình ngon.
[33:17]Sự thực cái tỉnh giác mà ta được đó nó chỉ là một hạt bụi rất nhỏ trong cái quá trình giác ngộ của Đức Phật. Nhưng mình tự cao sớm quá, mình kiêu ngạo sớm quá, chớ cái tỉnh giác nó bé lắm, ít lắm, không có cái gì cả. Giống như một người vậy đó, nào giờ nghèo khổ, đi lang thang trên đường ăn xin, bỗng nhiên lượm được một cái tờ 500.000 của ai rớt xuống, ô nhảy la làng lên: "Tôi giàu rồi!" Nhưng mà mình cái trí mình hẹp quá, cái phước mình ít quá, đạo đức mình dở quá, mới lượm được một tờ 500 đã la làng xưng mình là: "Tôi giàu rồi!" thì cũng vậy. Khi chúng ta ban đầu ta thấy mình là loạn động, tội lỗi, vô minh, khi mình xuất hiện được một cái tỉnh giác để nó không
[34:01]bị chạy theo vọng tưởng, cái mình trong đầu mình bắt đầu đủ thứ khen, tao là thiền sư rồi nha, tao nay tao là thiền sư rồi nha, tao ngon rồi đó. Giống như cái thằng khùng mà lượm được tờ 500.000 cái nói mình là triệu phú, tao phân nửa triệu phú tại thêm 500 nữa là được 1 triệu là triệu phú rồi. Thì mình cũng vậy đó, mới được tỉnh giác cái là bắt đầu trong đầu nghĩ: "Ờ tao nay thiền sư rồi đó nha." Đó thì ít bữa vô bệnh viện thôi. Nên ở đây cái lỗi của chúng ta là cái chỗ ta không hề biết rằng cái tỉnh giác mà mình đạt được chỉ là một tờ 500.000 bay giữa đường đi mà không ai thèm nhặt. Nhưng mà mình thấy nó nó quá lớn.
[34:42]Cái tỉnh giác của ta đạt được chỉ là như vậy, nên phải nhắc thêm điều này nữa. Khi mà tâm mình ngồi thiền mà đạt được cái tỉnh giác, phải biết rằng tỉnh giác này còn rất là ít, nhớ giùm như vậy. Mà mấy cái kia, ba cái ba cái cái cái kia kìa, ba điều kia mới là còn lớn, còn dày là: loạn động, tội lỗi, vô minh. Ba cái đó mới vẫn còn nhiều, chưa bao giờ hết. Mà ta cũng tự nhắc sau này có được định rất sâu thì cái gì vẫn còn? Cái vô minh vẫn còn. Ví dụ sau này có nhập định được thì xin nhớ cái vô minh vẫn còn, coi vậy chứ tội lỗi vẫn còn, chưa hết. Dù mất cái loạn động đi, tâm nhập được định đi, vô minh coi vậy vẫn còn sâu trong đó.
[35:28]Đó là cái ta không thấy. Nên nói không thấy nên ta tưởng mình không có, bị rơi vào cái lỗi đó lại, không thấy lại tưởng mình không có. Như vậy nó không thấy, bắt bắt nó phải có là sao? Thì đây chỗ này là chỗ may mắn nè, may mắn là ta có được Đức Phật xuất hiện ở thế gian, và Đức Phật cho ta biết rằng vô minh còn trong đó. Chính là nhờ ta kính được Đức Phật, ta tin được Đức Phật nên ta dù ta không thấy mình vô minh nhưng ta vẫn biết rằng mình vẫn còn vô minh. Cái đó là cái phước cứu cuộc đời ta. Mà đây là chính là công ơn của Đức Phật dạy ta, cho ta biết một điều ta không thấy nhưng nó vẫn có, là cái vô minh đó.
[36:10]Nên hôm nay sư phụ nói về trong cái ba bước: thứ nhất là ta mê, thứ hai là ta tu, thứ ba là kết quả, thì cái kết quả là cái tự nó có, và nhiều khi nó vẫn còn ít chứ chưa nhiều, nhưng cái tu này, cái công phu chỉ quán này cần phải hiểu rất kỹ, thực hành rất kỹ. Và tóm lại những điều, bao nhiêu điều hỗ trợ về kỹ thuật, về hơi thở, về Kanda, biết thân thế này thế kia, là đối diện là cái quán chiếu đạo lý, đối diện với lỗi lầm của mình. Và cái lỗi lầm đó nhờ quán chiếu đối diện với lỗi lầm đó ta được tỉnh giác. Cái tỉnh giác còn rất là ít. Nhưng dù rất ít nhưng cái tỉnh giác đó cũng giúp cho ta không bị cuốn theo vọng tưởng, đó là ta tu á.
[36:54]Còn cái kết quả mà tới được nhập định, đắc đạo này nọ là cái thứ ba là không được nói tới, không được đụng tới. Và cái giữa nhưng mà cái thứ ba này ta bị, cái thứ hai là cái tu ta sập sình sập sình là bởi vì ta thuộc loại người trở mặt, phản bội, không chung thủy, được trăng quên đèn, vừa mới yên yên chút là quên mất cái cái công phu quán chiếu đạo lý. Thôi bây giờ con đưa mấy câu hỏi đi, con hỏi đi. Dạ, kính xin Sư phụ con xin phép đại diện đọc câu hỏi ạ. Dạ: "Có bữa con mệt, ngồi thiền để tâm ở một điểm dưới rốn, bụng căng lên, thấy khỏe hơn, muốn ngồi thêm. Kính xin trên Sư phụ chỉ dạy thêm cho con ngồi đúng
[37:33]hay sai ạ?" Muốn ngồi thêm là đúng, không sao. Chỉ sợ thì con để tâm dưới đó rồi con lật đật con xả thiền cái đó mới sai. Còn để tâm ở dưới rốn 6 phân ở ngoài
[37:46]da, 6 phân dưới rốn ở ngoài da, một điểm kinh xưa gọi Kanda thì đúng thôi con. Rồi tự nhiên mình có cái kết quả đầu tiên là cứ thích ngồi thêm, đó là đúng nha, vậy đó. Dạ: "Trong
[38:02]đời sống con quán vô minh tội lỗi thì cảm giác toàn thân rõ hơn, con cảm nhận mọi người xung quanh đều có một đạo tâm quý giá hơn cả viên ngọc. Con nhận thấy bổn phận của con là phải nâng niu, vun bồi đạo tâm đó, đừng làm ai tổn thương. Con không hiểu cảm giác này là ảo giác hay thế nào?" Không, đó là kết quả. Nhớ cái này. Mình xuất hiện một cảm giác toàn thân đi, đứng, nằm, ngồi cứ lúc nào cũng biết toàn thân mình, đó là kết quả, chứ không phải là cái tu. Ừ. Và lúc đó ta thường buông cái quán vô minh tội lỗi để an trú biết toàn thân, cũng là được trăng quên đèn đó, cũng một loại phản bội đó. Tại vì khi lúc đó ta biết toàn thân ta an lạc lắm,
[38:46]thích lắm, ta kiểm soát được mình không bị vọng tưởng, rất là thích. Và quên mất cái gì? Quán vô minh, tội lỗi, nên coi chừng. Nên nó biết toàn thân, nó thanh thản, nó nhẹ nhàng, nó rỗng rang, đừng bỏ, đừng có phản bội cái nhớ mình là vô minh tội lỗi, lúc nào cũng nhớ mình là một khối tội lỗi vô minh. Nhớ vậy. Cái câu nãy cái phần sau con nói là khi mà con được cái tỉnh giác đó con nhìn thấy mọi người tự nhiên mình tôn trọng người ta hơn, mình dễ yêu thương và tôn trọng mọi người. Và khi mình dễ yêu thương và tôn trọng mọi người bỗng nhiên mình hay có lý luận để gán cho người ta là con người ai cũng có Phật tánh,
[39:25]ai cũng có thiện tâm, ai cũng có cái tâm lành, ai cũng có đạo tâm. Đó là lý luận phía sau của cái sự tôn trọng. Rồi cái cái tình thương yêu với mọi người, cái sự tôn trọng mọi người xuất hiện khi mình được định tâm, đó là đạo đức. Mà cái đạo đức là con đường hướng tới Thánh quả. Chứ còn có những người khi tâm yên rồi không nhìn thấy ai nữa, tự nhiên mất tương tác với mọi người, coi mọi người như không, đó là con đường sẽ chứng thiền mà không chứng Thánh. Còn khi mình tâm yên rồi mình nhìn mọi người mình thương yêu tôn trọng, đó mình có cái nhân để chứng Thánh á. Bây giờ thì chưa chứng nhưng có đó đạo đức đang phát triển.
[40:01]Còn sau đó rồi bằng cái đạo đức rồi ta mới gán cho người này thế này là người ai cũng có Phật tánh, ta lý luận để để để biện minh cho cái việc mình tôn trọng mọi người. Nhưng cái lý luận đó có thể đúng, có thể sai, nhưng mà đều xuất phát từ cái tâm tôn trọng và yêu thương mọi người nhiều hơn. Đó là đúng. Thì con hỏi tiếp đi. Dạ: "Có lần con ngồi thiền thì con thấy Đức Phật đang như đang ở đó, con ngồi nghiêm túc hơn, lòng biết ơn với Phật với Sư phụ cứ dâng trào như muốn khóc, nước mắt cứ rơi, rồi lại có suy nghĩ khởi lên là cần biết rõ toàn thân, nhắc thân là vô minh tội lỗi thì con bớt xúc động hơn.
[40:39]Xin Sư phụ chỉ dạy cho con làm sao cho đúng ạ?" Thì đúng rồi con. Khi mà ta có một cái kết quả gì, một chút kết quả trong sự tu tập, thì cái điều đầu tiên mà tâm ta hay khởi lên là lòng biết ơn, đó đạo đức đang hình thành. Vì lòng biết ơn là một dấu hiệu của đạo đức. Thì mình biết ơn Đức Phật, biết ơn Sư phụ thì thôi coi nó bình thường, Sư phụ thì thôi bỏ qua một bên đi, Sư phụ không quan trọng, biết ơn Đức Phật mới là quan trọng. Thì ta biết ơn Đức Phật mà tới cái nỗi mà ta sướt mướt muốn khóc thì cái lòng biết ơn nó rất là sâu đậm. Tuy nhiên, cũng phải chịu khó kìm nén cảm xúc lại, là biết mình quay lại biết toàn thân hoặc biết dưới bụng
[41:18]vân vân biết Kanda để cho bớt cảm xúc thì là điều đúng. Nó quân bình lại, chứ nếu không cái cảm xúc nó lại làm ta động lên thì cũng không hay, nhớ vậy.
[41:30]Dạ, Sư phụ cho con hỏi là con đang hiểu là điểm an trú tâm ở Kanda và điểm hơi thở dính với tâm là hai điểm khác nhau. Điểm hơi thở dính với tâm là điểm lơ lửng bên trong bụng dưới và Kanda là điểm dưới rốn sáu phân vừa chạm nhẹ vào da, nhưng khi ngồi thiền con chỉ có thể tập trung ở bụng dưới bên trong để tìm điểm hơi thở dính với tâm. Nếu là hai điểm khác nhau thì nên an trú tâm ở điểm nào? Dạ con xin Sư phụ giải đáp. Cơ thể của ta có một số điểm đặc biệt mà khi ta để tâm ở đó thì nó tạo nên một số kết quả. Ví dụ như ta để tâm ở dưới hội âm, nơi đáy bụng thì nó chữa cho ta một số bệnh ở trên não.
[42:14]Ta để tâm ở phía sau xương cùng thì nó xuất hiện cho ta nội lực, giữ cái lưng ta thẳng và ta thêm cái sinh lực để ngồi thiền cũng như làm việc khác. Còn ta để một cái điểm mà nó lơ lửng ở trong đó, cái nơi đó dường như là hơi thở dính với tâm, cũng một cách để làm cho ta nhiếp tâm ở mức độ sâu chứ không phải là không đâu, hay lắm. Tuy nhiên, cái Kanda nó có một cái yếu tố khác, Kanda nó có cái lạ là thế này: nó vừa tốt cho thân, vừa tốt cho tâm. Ví dụ cái điểm hơi thở dính với tâm nó nằm lơ lửng ở trong á, nó tốt cho tâm mà không tốt cho thân. Còn cái an trú tâm dưới đáy bụng á nó có thể hỗ trợ được cái người có cái duyên để định sâu và chữa được bệnh não.
[42:57]Nhưng riêng cái Kanda nó có cái lạ là nó giống như cái cửa ngõ để giúp cho ta không bị chạy theo vọng tưởng nên nó là rất căn bản là vậy đó. Ở những cái điểm khác nó phù hợp cho cái người vào định sâu, nhưng riêng Kanda nó phù hợp cho mọi người. Ví dụ cái người đó căn cơ thấp, an trú Kanda cũng được, người đó căn cơ cao an trú Kanda cũng được. Nên nó như là một cái cửa ngõ, một cái nền căn bản về tâm, nhưng nó cũng hỗ trợ về thân. Nó làm cho ta cứ có một cái nội lực tiềm tàng, tiềm tàng để cho ta ít bệnh, ít mệt, hỗ trợ cho việc thiền định. Nên cái điểm Kanda nó rất là lạ. Nó nó nó đặc biệt hơn những điểm khác.
[43:42]Những điểm khác đều có cái ưu điểm, đều có một cái kết quả tốt đẹp, nhưng riêng Kanda nó giống như là cái nền của mọi cái điểm khác vậy đó. Nó đều đều đều đều cả hai và cả hai cái thân và tâm. Nên khi ta an trú Kanda rồi, ta đỡ bị vọng tưởng cuốn rồi thì ta thực hiện các phép khác rất là dễ. Thứ nhất là ta khéo giữ hơi thở mình chậm, ít đi. Thứ hai, ta dễ nhớ mình tâm mình đang loạn động, ta dễ nhớ mình là tội lỗi, ta dễ nhớ mình là vô minh. Cái Kanda nó là như vậy đó. Nên nằm điểm đó rồi như một nơi giao điểm giúp cho ta có thể thực hiện các chỉ quán khác. Nên là trước khi Kanda thì có dặn là phải thuần thục chỉ quán. Để chi vậy?
[44:23]Là khi ta có Kanda rồi ta dễ thực hiện cái chỉ quán phía trước, cái hay của nó là vậy. Và ví dụ khi ta có ta được cái hỷ lạc trong thiền định Kanda cũng là chỗ giúp ta núp vô đó trốn cái hỷ lạc. Chứ lúc đó cái gì cũng không cự nổi cái hỷ lạc nó tràn ngập. Khi người vào định rồi cái hỷ lạc nó tràn ngập hết, đố mà trốn được nó. Nó làm cho ta phải hưởng thụ mà ta biết hưởng thụ là hết phước. Mà trốn không có chỗ nào trốn được, thực sự Kanda chính là chỗ ta trốn đó. An trú kỹ một điểm Kanda vô hình đó rồi ta không bị ta không bị hưởng thụ cái hỷ lạc. Nên hỷ lạc ta không chặn nó được đâu. Nó khởi thì kệ nó, nhưng ta núp trong Kanda ta
[45:06]không bị hưởng thụ nên ta không bị tổn phước. Kanda nó hay như vậy, quá hay!
[45:14]Dạ, con ngồi thiền nếu chỉ để tâm ở Kanda thì đến giữa và cuối thời thiền sẽ bị cong lưng và vọng tưởng hơn so với để ở hội âm. Vậy con có thể để tâm ở Khiêm Quang, Long Mỹ Quang và ưu tiên Kanda hơn một chút như vậy có được không, thưa Sư phụ? Tùy cơ thể của mình mà ta đổi qua đổi lại. Nhưng cho đến một ngày nào đó mà chỉ cần để ở Kanda lưng vẫn thẳng mới đúng. Tại vì chính cái Kanda nó tạo ra nội lực nữa. Nhưng mà để do nội lực ta chưa đủ nên ta phải để tâm ở phía sau này, ở xương cùng, dựng lưng lưng ta lên liền, có nội lực xuất hiện liền, hoặc để hội âm, những cái đó nó đều hỗ trợ rất là nhanh
[45:51]cho cái người mà ít nội lực, còn cái người có nội lực đó sau này ta thuần rồi thật ra chỉ Kanda thôi cũng đủ làm lưng thẳng, hay như vậy.
[46:02]Dạ, thường ngày trong lúc làm việc hay nghỉ ngơi thì quay lại biết nhè nhẹ ở Kanda và tác ý thân vô thường, thân là một khối tội lỗi thì có được không, thưa Sư phụ? Khi con tác ý để cái biết đó thì tự nhiên xuất hiện cả cái biết nơi đáy bụng kéo đến xương cùng ạ. Dạ, con xin Sư phụ. Không, cái đó là tự nhiên đó con. Nếu nó tới xương cùng nó dừng lại thì tốt, đừng cho lên nữa. Vậy thôi, nó cũng là một cái cách để làm cho ta có nội lực. Nên bình thường ví dụ trong đời sống mình để Kanda nhè nhẹ, nhớ mình là vô minh tội lỗi là tuyệt vời. Vì cái mà nhớ vô minh tội lỗi là cái không một giây nào được quên.
[46:38]Làm gì làm, tu gì đó tu, Kanda, can gì đó tu. Kanda, can xăng, can gì đó không biết. Nhưng mà có một giây nào quên mình là vô minh tội lỗi thì giây đó sai lầm. Vậy thôi.
[46:55]Dạo gần đây mẹ con chia sẻ ngồi thiền bị căng đầu. Bình thường mỗi ngày mẹ sẽ tự ngồi ở nhà mỗi thời khoảng 30 40 phút. Tuy nhiên mẹ chia sẻ là mẹ ngồi hay bị căng đầu. Khi để tâm ở dưới thân từ cổ tới phân bụng thì không sao, nhưng nếu cố đặt tâm xuống dưới đáy bụng thì không được. Cảm giác không yên, ngồi xong hay bị căng đầu. Có lần quan sát thì con thấy mẹ ngồi bị nghiêng một bên. Con có chia sẻ với mẹ thì mẹ nói là mẹ không có bị sai tư thế. Dạ, xin Sư phụ chỉ dạy. Cái đó nghiêng mà không biết á. Còn cái căng đầu là lại có cái chữ đó, khi cố để tâm ở dưới bụng, cái chữ cố. Là dằn ép đó. Trong thiền không có cái gì cố hết á. Cũng có một người hỏi Sư phụ đó,
[47:37]nói con bị căng đầu, nhức đầu vì thế này, vì thế kia. Nhưng mà họ không nói cái chữ cố nhưng Sư phụ biết là họ bị cố. Sư phụ mới dặn câu này: Trong thiền định dụng công gì cũng hết sức nhẹ nhàng mới đúng. Đã có một cái sự dằn ép ví dụ nói để Kanda nó là đúng, nhưng mà hơi cố ý để Kanda cái nhức đầu liền, vì có cái cố ý, có cái dằn ép, cái gì cũng vậy trơn á. Hoặc là cố ý thấy thân này vô thường rồi lát căng đầu liền. Thân cái gì cũng nhẹ nhàng, thấy thân này là vô thường, thấy mình là vô minh tội lỗi, thấy rất nhẹ nhàng. Chứ không có ráng mà suy nghĩ cho nó nó là một cái sự thật. Và nó là sự thật giờ mình chỉ biết một cách nhẹ nhàng thôi,
[48:18]chứ có cần gì phải cố biết đâu, không có cần cố biết. Mình là vô minh tội lỗi, nó đương nhiên là vậy, nó rõ ràng là vậy, có cần phải cố để biết nó đâu? Không có, không có cần cố. Phật đã nói rồi, mình đã tin Phật rồi và đó là sự thật, biết rồi thôi, không cần phải cố. Nên không có dằn ép, trong thiền mọi cái dụng công đều nhẹ nhàng mới đúng. Nhớ như vậy.
[48:44]Dạ, những khi bị vọng tưởng khởi lên nhiều quá con thường tác ý trong đầu về bài thơ Kanda, con cảm thấy vọng tưởng tạm lắng dịu, ít căng đầu. Dạ, cho con hỏi tác ý như vậy có được không ạ? Vì sao khi không hát nữa? Tức là đổi cái vọng tưởng qua bài hát cũng vậy thôi. Đúng không? Coi như khi ta hát về Kanda thì ta không có Kanda.
[49:11]Còn khi ta không hát về Kanda mà ta để tâm ở dưới Kanda thì ta có Kanda. Nên đổi vọng tưởng này bằng một bài hát về Kanda nhưng không có Kanda. Có vẻ giống như đang tu nhưng không phải tu, cũng giống như người tụng kinh vậy đó. Ta tụng hết bài kinh này ta tụng tới bài kinh kia, sự thật ta chưa nhiếp được tâm. Chỉ là dùng cái đạo lý để khỏa lấp cái vọng tưởng thôi. Chứ còn chừng nào ta đối diện với cái gì thì vọng tưởng hết?
[49:44]Đừng khờ dại đối diện với vọng tưởng nha! Vọng tưởng là cái ta phải lảng tránh nó đi mà biết cái gốc của nó thôi. Gốc của vọng tưởng là gì? Ba yếu tố hôm trước Sư phụ giảng rồi: một là cơ chế sinh lý cơ thể, hai là tâm lý đạo đức, ba là nhân quả nghiệp báo. Cái đó đó. Đối diện với xử lý ba cái đó thì mới hết vọng tưởng, chứ không phải khỏa lấp, cũng không phải đối diện vọng tưởng, cũng không phải tìm cách diệt vọng tưởng, nhưng biết nguồn gốc của vọng tưởng ba cái đó, thì xử lý từ từ từ từ cho tới cuối cùng lại còn lại là gì? Hơi thở chậm, ít, êm, Kanda và biết mình vô minh, tội lỗi, loạn động, vậy thôi.
[50:29]Như chiều sư nói, như mình muốn có cái nhà, có người ôm cái cột, nói đây là nhà tôi, không đúng. Rồi cái nhà nó phải, không phải chỉ có cái cột. Rồi có người ôm cái nền nhà nói đây là nhà tôi, không đúng. Cái nền không phải cái nhà, nói là cái mái nhà, không phải. Cái nhà nó phải là một cái toàn diện gồm mái, cột, vách, cửa nẻo, phòng ốc, đủ thứ hết mới gọi là cái nhà. Thì cũng vậy, khi nói về thiền, nói tôi chỉ cần biết hơi thở này là tôi vào thiền, cũng bậy. Nó nhiều thứ lắm. Hoặc là thôi, tôi chỉ cần nghĩa là thấy tâm mình là Phật là được rồi, cũng bậy, không phải, không phải là một cái được.
[51:09]Nó là toàn diện của nhiều cái cùng một lúc. Khi ta đi tìm được tới Kanda rồi, giống như đứng ở Kanda mà tụ hội lại mọi cái chỉ quán trong đó. Trước đó ta tu chỉ quán nó là những cái rời rạc, cứ thực hành từng bước: chỉ này, quán kia, chỉ này, quán kia, cho tới khi ta có Kanda rồi thì Kanda nó là một nơi tổng hợp của chỉ và quán lại chung lại hết. Khi ở Kanda rồi, hơi thở ta chậm, ít, êm. Khi có Kanda rồi, ta thấy mình là vô minh tội lỗi. Khi có Kanda rồi, nhiều khi nó rộng ra nó biết hỷ lạc ta tránh né được. Tức là nơi Kanda là nơi tụ hội của mọi cái chỉ quán. Cũng giống như là mình nói cái nào là cái nhà?
[51:49]Nè đây, đưa cái giấy chủ quyền nhà đây. Nơi cái giấy chủ quyền nhà này tôi có mái, có nền, có cột, có móng, có cửa nẻo, có vách, có tường, có nhà bếp, có sân đầy đủ, chỉ cần tờ giấy này thôi. Là nơi đó là nơi tụ hội của mọi cái yếu tố của cái nhà. Chỉ cần cái Kanda thôi là ta có chỉ quán nó gom lại về đó, chứ không phải một cái. Mà nếu nói một cái ch- cái cái Kanda là thiền, không đúng. Cũng phải có chỉ quán gom ở quanh nó. Cũng như nói đây, nhà tôi đây, đây là cái sổ này, nhưng mà cái nhà nó cháy đâu mất hay nó sập đâu mất hay là cầm cố ở đâu mất tiêu, kh- không phải. Nhưng khi nào có cái giấy chủ quyền nhà và có cái nhà thì đúng nó là cái nhà.
[52:32]Còn tôi chỉ nhà, nhà, nhà đây mà hỏi giấy chủ quyền nhà đâu? Không có, cũng không phải cái nhà. Hoặc đưa giấy chủ quyền nhà ra, chỉ cái nhà đâu? Không thấy, cũng không phải cái nhà. Cần vừa có giấy chủ quyền nhà, vừa có một căn nhà thật, cũng vậy, vừa có Kanda vừa có chỉ quán đầy đủ cả một hệ thống như vậy. Cho nên ta cứ phải thực hành cho nó quen. Nay hơi thở, nay thấy thân vô thường, biết toàn thân, để tâm dưới bụng, từng bước rồi quán cái này, quán cái kia đủ thứ hết, nó thuần thuần tới khi có Kanda rồi mọi cái đó nó tổng hợp lại hết thành một cái cái tổng hợp, tổng hòa, tổng quan đầy đủ về thiền.
[53:04]Ngày ta ngồi thiền là tất cả những cái đó đều thực hành hết, không có nào quên. Mà nhớ một sự thật, không một giây nào được quên, đó là gì? Loạn động, tội lỗi, vô minh, không một giây nào quên điều đó, vì nó là sự thật, nó là một existence, một sự tồn tại thật sự, không được quên.
[53:29]Dạ, dạ dạo này ngồi thiền con không còn thấy chân đau, cảm giác có thể ngồi dài hơn nữa. Nhưng mà thi thoảng, một thời gian nào đó chân bắt đầu rung lên, làm cho người không thể ngồi đúng tư thế được, tâm bị dao động nên vẫn phải xả thiền sớm hơn mọi lần. Xin Sư phụ giải đáp cho con. Khi mà ta ngồi thiền cảm thấy ngồi được lâu, không bị đau chân mà thích ngồi lâu, đó là cái kết quả ban đầu. Nhưng mà sau, thời gian sau bỗng nhiên cái ta bị những cái chướng ngại để không ngồi được lâu, thật sự đều do cái kiêu mạn bí mật. Thấy: "Lúc này tôi ngon rồi", cái ý nghĩ nó bí mật nó đánh vào cái công phu mình chứ không gì hết trơn.
[54:10]Nên cứ phải khiêm hạ, biết mình dù có ngồi thích ngồi là có kết quả chút nhưng vẫn chưa là gì, vẫn chỉ là mới lượ- lượm được một cái tờ giấy gì đó, mấy xu dưới đất thôi, chưa là gì cả. Biết khiêm hạ như vậy thì cứ tiếp tục sẽ được ngồi lâu, vậy thôi.
[54:30]Dạ gần đây con ngồi thiền hay bị chùng lưng, cố gắng để lưng thẳng thì rất đau, và khi con để tâm ở dưới xương cùng thì phần xương sống vùng thắt lưng của con cũng đau luôn. Dạ xin Sư phụ chỉ dạy thêm. Con bị hơi xui rồi đó. Chứ thực ra là nếu mà để tâm được dưới xương cùng nó dựng cái lưng lên liền và nó không đau mà nó có nội lực. Coi chừng con bị cái nghiệp nào một loại rất một loại nghiệp rất kỳ lạ. Có thể là một cái bệnh ngầm nhưng nó là một cái nghiệp ngầm. Cái nghiệp ngầm này có thể một lời chê bai hay một cái sự kiêu ngạo nào đó. Chứ cái nguyên tắc là khi ngồi thiền ta biết toàn thân là cái thân
[55:06]nó tự thẳng, và nhớ là khi nó nó kém lực làm cái lưng chùng xuống, ta chỉ cần biết tới ở dưới xương cùng là dựng lên liền. Còn cái người lâu thì không cần biết xương cùng, chỉ cần biết Kanda thôi là nó vẫn dựng cái lưng được thẳng. Còn mọi cách đều bị cản trở hết thì nó là một loại nghiệp nào bí mật, phải sám hối rất nhiều. Nó không thuộc về kỹ thuật nữa mà đây là loại nghiệp, phải sám hối rất nhiều.
[55:34]Dạ gần đây công phu thiền con có chút cải thiện, ngồi thiền được lâu hơn nhiều so với trước đây, tâm cũng đỡ loạn, chân không đau nhiều, nhưng con lại thấy mình có chút thụ động nhiều hơn. Được khoảng một thời gian ngắn thì công phu thiền của con lại bị lui sụt, ngồi lâu lại bị đau thắt lưng nhiều hơn, tâm cũng không yên nên phải xả sớm. Đó là nghiệp. Và cái thụ động là một loại tà kiến trong thiền. Phước còn ít mà đã lật đật thụ động sớm cho nên nó đánh vào cái công phu của mình. Cho nên cứ nhớ vậy, ngay cái từ cái nền tảng của cái thiền Sư phụ dặn là phải tôn kính Phật, từ bi, khiêm hạ. Chính nhờ cái tâm từ bi nó giữ cho mình.
[56:13]Đến khi tâm mình yên, nó chuẩn bị làm cho mình thụ động thì cái tâm từ bi nó nó chống lại cái thụ động đó, làm cho mình vẫn phải thương người, có trách nhiệm với mọi người. Thì như vậy ta không bị nghiệp. Còn ở đây cái thụ động là một loại tà kiến, và cái tà kiến đó nó chưa bị nặng nhưng bị chư Thiên phạt. Chư Thiên đọc thấy cái tâm thụ động và ngài các ngài làm cho mình bị trở ngại, như vậy. Dạ trong khi hơi thở vào ra sẽ có một lúc dừng, con chú ý vào điểm đó thì thấy tâm dính với điểm dừng ấy, kèm theo là một cảm giác một điểm ở bụng trùng với lúc dừng hơi thở, con chú tâm như thế có đúng không thưa Sư phụ?
[56:57]Cái chú tâm đó coi chừng bị trở thành giằng ép. Chứ còn cái hơi thở vào, hơi thở ra nhẹ nhàng, ta rõ từng sát-na của hơi thở. Nhưng mà rõ từng sát-na của hơi thở không có nghĩa là căng thẳng, giằng ép, tập trung quá độ. Chứ nó có một trong những cách dừng tâm là chú ý giữa cái đổi tâm ra và đổi tâm vào. Khi ta hít vào chuẩn bị đi ra, ngay điểm dừng đó ta thấy nó. Khi hơi hơi thở ra rồi chuẩn bị vào, ngay chỗ dừng thay đổi đó ta thấy nó. Cũng gọi là ta rất kỹ lưỡng trong hơi thở. Và chính cái chú tâm rất kỹ lưỡng trong hơi thở có vẻ giúp cho ta cột tâm lại, nhưng không hay. Tại vì cái đúng của hơi thở là từng giây phút,
[57:44]từng sát-na ngă- ngắn của hơi thở ra hay vào ta đều biết, biết nhưng đừng khờ dại quá tập trung vào đó. Còn tâm mà dính vào hơi thở rồi tự tâm với hơi thở nó rất là yên và thấy rất rõ, chứ không phải là một cái sự giằng ép cố gắng chú tâm quá đáng sẽ thành sai. Cẩn thận ở chỗ đó. Chỗ đó chút xíu là sai liền, ban đầu thấy yên yên, ít bữa nữa bắt đầu căng đầu liền. Cho nên phải nhẹ nhàng. Và nói cái mà hơi thở dính vào tâm á, nó cũng là một loại phước nữa, ta tìm được cái hơi thở chậm, ít, êm. Nhớ tiêu chuẩn là chậm, ít, êm, tự tâm nó dính vào hơi thở thế ta mới biết rõ hơi thở ra, hơi thở vào từng sát-na mỏ-
[58:22]nhỏ chứ không phải chỉ nơi cái điểm mà đổi hơi thở đâu. Như vậy, còn cứ tập trung chỉ một điểm nơi đổi hơi thở cũng là một sự giằng ép nhè nhẹ. Mới ban đầu thấy yên yên, lâu lâu chút bắt đầu có hại.
[58:36]Dạ buổi tối con đi ngủ sau khi ngồi thiền xong thì có hôm cảm giác nóng bừng ở hai lòng bàn chân làm khó vào giấc ngủ, không biết là quá trình ngồi thiền như vậy con có bị sai ở đâu không thưa Sư phụ? Khi mà cái hai lòng bàn chân nó nóng á, tức là chân âm nó xuất hiện, chân âm nó dồi dào. Còn hai bàn chân mà lạnh á thì chân âm nó bị hao. Nên khi hai bàn chân ấm là chân âm nó đang dồi dào, mà chân âm nó dồi dào thì ít bệnh tật. Nhưng mà tuy nhiên là nơi cái chân âm dồi dào này á, nó ta hơi bị lạc qua một chút về nội công. Tức là trong khi mình hơi thở mình có hơi chú ý quá, hay để tâm ở đâu mình hơi chú ý quá.
[59:17]Chính cái hơi chú ý đó quá, cái nó từ thiền nó bị chuyển qua nội công. Là cái qua cái nội công nó làm cho chân âm xuất hiện một cái loại nội lực, mà cái nội lực nó thể hiện qua nơi cái ấm bàn chân, và cái ấm bàn chân làm cho não ta hơi căng căng vì cái lúc dụng công ta hơi chú ý. Nó không được cái sự nhẹ nhàng của cái chậm, ít, êm. Nhớ có cái chữ "êm" ở trỏng, làm cho ta không có được căng thẳng chú ý. Còn ở đây hơi thở hơi mạnh một cái gì đó, cho nên nó kích động nội lực lên, người mình cũng khỏe, kích động nội lực lên cái chân âm nó mạnh lên cái nó ấm hai cái một lòng bàn chân. Cái điều đó lâu dài thì không phải là tốt vì nó từ cái thiền nó lạc qua nội công.
[59:59]Nên lần sau phải nhẹ lại một chút, để ý trong lúc thiền mình mọi cái hơi thở hay quán chiếu hay gì nhẹ lại thật nhẹ thì nó không bị kích động cái nội lực.
[1:00:11]Dạ gần đây con thấy ngồi thiền có thấy mình còn nhiều lỗi lầm nên con hay thường dùng phép chỉ để tâm dưới huyệt Hội âm và phép quán vô minh tội lỗi song song với việc quán chiếu các bản năng cụ thể như ái dục, dãi đãi, kiêu mạn, sân hận và khi đổi sang để tâm ở Kanda thì con thấy khó có thể vừa quán chiếu được những bản năng như thế. Cảm giác như con khó có thể làm hai việc cùng lúc vừa để tâm ở Kanda mà vừa phép quán chiếu. Dạ kính bạch trên Sư phụ chỉ dạy cho. Sai. Tại vì thật ra để tâm nơi Kanda mới dễ thấy lỗi của mình, mà thấy lỗi một cách rất tự nhiên. Còn để tâm Kanda mà không thấy lỗi, con có cái gì sai rồi.
[1:00:57]Tại vì Kanda là điểm rất là hay, mình để nó nhẹ nhàng, nó vừa khỏe thân mà nó làm vọng tưởng lắng lại và làm dễ cho mình dễ quán các đạo lý cần thiết. Mà quán các đạo lý cần thiết là loạn động nè, tội lỗi vô minh nè, đó. Còn cái mà các phép quán như thấy mình tham lam, ích kỷ như nọ là những cái thường sám hối trong ngày á, những cái đó mình đọc những bài kinh á, những bài kinh Từ Bi Sám Hối hay những bài kinh Lạy Phật Sám Hối rồi đó, nó hiệu quả hơn. Còn khi vào sâu vào thiền rồi thì đừng có quán xét lỗi mà mênh mông quá. Đấy. Vào thiền rồi nên gom lại mấy cái thành thân vô thường, phải không?
[1:01:39]Thế giới là bất an, nguy hiểm và nhớ là gom lại là mình loạn động, tội lỗi, vô minh thôi. Đó, cái Kanda rất là phù hợp.
[1:01:52]Dạ hôm trước trong lúc công phu thiền, con có quán thân vô thường, khi quán thân vô thường quán đến từ nào, tâm con đặt vào từ đó thì lập tức con có cảm giác lảo đảo như thuyền không bị không người bị trôi trên sông. Khi mở mắt ra thì lập tức cái cảm giác đó hết. Nhắm mắt lại thì lại có cảm giác lảo đảo như vậy. Thì xuất hiện trong hai thời khóa là biến mất, không xuất hiện lại lần nào nữa. Dạ xin Sư phụ giải đáp cho con. Thấy rất hên là con còn viết câu hỏi gửi tới Sư phụ, chứ đáng lẽ con vô bệnh viện con nằm rồi. Ai chỉ con cái cái mà quán dính từng chữ từng chữ vậy trời? Nó chỉ là cái ý niệm thôi.
[1:02:33]Cái thấy thân vô thường nó là một ý niệm, mà cái ý niệm đó ngôn ngữ nào cũng dùng được chứ không phải chỉ có từ Việt Nam, mà không có chuyện bám vào từng từ. Con chế nhiều quá. Chế chế biến thêm mới đó, rồi lỡ có bị bệnh bị điên rồi nói đổ thừa tu theo Sư phụ, tội nghiệp Sư phụ oan. Nó là một ý niệm nhẹ nhàng, tích tắc trong một sát-na là điều đó ta hiểu rồi. Ban đầu thì mình còn nói thân này vô thường, lâu rồi nó chỉ ý niệm trong một sát-na là ý niệm đó có rồi và đã tỉnh giác rồi, chứ đâu phải bám từng chữ vậy mà trời, đó là chế. Nhiều người sáng chế quá đi, không xin cấp bằng, khổ ghê.
[1:03:16]Dạ trong lúc ngồi thiền, con vẫn để tâm dưới bụng và thấy vùng bụng nóng lên, đồng thời con cũng hay có cảm giác rờn rợn sau gáy, nặng vai, con cảm thấy vùng vai cũng đang nóng lên. Sau khi xả thiền thì hết nặng vai nhưng chuyển sang đau mỏi vai gáy. Xin Sư phụ chỉ dạy làm sao để khắc phục tình trạng rờn rợn sau gáy và nóng vai ạ? Bị ma nhát chứ gì nữa. Tại con dụng công sai cái ma lại nó vỗ vai. Nó sai rồi mới cứ rờn rợn. Lý do tại sao để tâm ở vùng bụng mà lại nóng bụng mà rợn vai gáy? Con để tâm chú tâm nhiều quá, bắt đầu nó sai. Để tâm ở bụng để nhẹ nhàng, nhớ thiền cái gì cũng nhẹ nhàng. Và để tâm nó yên yên rồi phải lập tức quán chiếu liền.
[1:04:02]Vô minh tội lỗi mình là một cái điều có thật, không một giây nào được quên, nhưng mình đã quên rồi. Không nhớ nên là bị sai, sai cái ma tới vỗ vai nói: "Ừ, bạn bạn sai rồi, bạn sửa lại đi." Mà nói mình không nghe, mình cứ rờn rợn hoài. Để tâm hơi chú tâm cái nó nóng bụng lên liền là do mình chú tâm nhiều quá, chứ còn để tâm rất là nhẹ, nó không có nóng.
[1:04:29]Dạ cho con hỏi trong bài kinh Tứ Niệm Xứ có nhắc đến việc phải để ý ở điểm xương cùng, nhưng trong bài giảng của Sư phụ có nhắc đến điểm xương cùng này để ý để giữ lưng thẳng và không để ý vào nó mà thay vào đó là huyệt Hội âm và Đan điền. Dạ xin Sư phụ chỉ dạy thêm. Mấy cái điểm đó đều có lợi một phần nào trong tu thiền hết á. Để tâm xuống dưới bình thường mình không nói từng điểm mình cũng để như cái bụng bụng mênh mông vậy cũng có lợi. Nó cũng là đỡ lực chạy lên đầu. Mà với cái người dụng công lâu rồi thì một vài huyệt mình nên để ý để chữa bệnh. Nhưng mà rồi sẽ quay về lại cái Kanda này vì Kanda
[1:05:08]nó là cái nền của mọi cái điểm khác, đấy. Dạ chúng con xin thành kính tri ân trên Sư phụ ạ. Kính thỉnh toàn thể hội chúng niệm hồi hướng ạ. Nguyện tam giới chúng sinh cùng tinh tấn tu hành, thoát trong ngã vô minh, đồng viên thành Phật đạo.