[0:15]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:29]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:44]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:57]Mời quý phật tử ngồi xuống.
[1:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Lần này chúng ta cũng tiếp tục nói về đề tài của Kinh Pháp Cú. Bộ Kinh Pháp Cú này chắc cũng phải ba năm mới hết ạ. Rồi một năm, tính ra một tháng mình gặp nhau một lần, một năm chỉ được chừng tám lần, chín lần. Mà cái bài này còn một trăm bài á, Pháp Cú. Chắc nghe đằng đẵng. Hôm nay chúng ta nghe một cái đoạn này, cái tựa đề của bài này là Tâm Rong Ruổi. Cái bài kệ Pháp Cú thế này là: "Tâm sâu xa khó thấy, theo các dục quay cuồng, người trí phòng hộ tâm, nên được nhiều an lạc." Cái bài kệ là như vậy. Cái nguyên nhân mà có cái bài kệ này xuất hiện, nguyên nhân để Phật nói lên bài kệ này cũng là một cái câu chuyện dài.
[2:02]Là lúc đó ở Savatthi, là kinh đô của nước Kosala, là chúng ta biết cái nước Thích Ca ở về phía đông là một cái nước nhỏ lệ thuộc cái nước lớn hơn, là một cái đế quốc, một cái vương quốc lớn là Kosala. Vào cái thời mà khi Đức Phật ta đản sinh thì bên đó cũng có một thái tử đản sinh là Ba-tư-nặc á, Pasenadi. Hai người cùng tuổi luôn. Khi lớn lên thì Đức Phật ngài rời bỏ hoàng cung để đi xuất gia, thì bên nước Kosala, cái vị hoàng tử đó lên nắm ngôi vua. Ừ. Sau này thì cái vị vua đó, vua Ba-tư-nặc là quy y với Đức Phật và hộ trì Chánh pháp rất là mạnh, nên Đức Phật thường hay ghé lại kinh đô của Kosala là Savatthi, người ta hay gọi là Xá-vệ.
[2:50]Ngài hay ghé về đó để mà truyền đạo. Mà cũng tại cái kinh đô đó, nhiều chuyện sử quan trọng đã xảy ra. Nơi đó ta cũng gặp cái ông Cấp Cô Độc, là một nhà giàu có nghiêng cả quốc gia, quyền lực lấn hết cả cả kinh thành. Sau này lần lần rồi ta sẽ nghe lại cái sử của ông Cấp Cô Độc. Đó là ta biết là thời đó có một thái tử khác là tên là Kỳ-đà,
[3:17]có vườn đất rộng mà ông Cấp Cô Độc ổng thích quá, ổng thích cái miếng đất đó quá, ổng kêu ông thái tử đó phải bán lại cho ổng để ổng cúng cho Phật. Mà ta thấy một ông hào phú thôi mà dám kêu ông thái tử bán đất cho mình thì ta biết cái quyền lực của ông hào phú đó cỡ nào. Đúng là nghiêng cả quốc gia. Nên ông Cấp Cô Độc ổng giàu khiếp lắm, giàu nghiêng cả quốc gia, ảnh hưởng của ổng tràn ngập trong triều đình hết. Nên là ổng kêu mua miếng đất mà thái tử phải bán, mặc dù ra giá cao gì dao mà vẫn phải bán cho ổng để ổng cúng cho Phật làm cái Tinh Xá Kỳ Viên á. Đó, sau này ổng cũng lịch sự, ổng lấy tên thái tử ổng
[3:50]đặt tên cái cái Kỳ Viên là cái tên của thái tử. Nhưng mà phải biết rằng quyền lực của ổng rất là lớn. Nơi cái kinh đô này rất là nhiều chuyện xảy ra, thì cái chuyện này cũng xảy ra tại cái kinh đô Xá-vệ, là Savatthi đây. Trong kinh đô này có một vị công tử con của một người chưởng khố. Cái chưởng khố cái này của ta phải hiểu giống như là giám đốc nhà ngân hàng quốc gia vậy á. Thì ông này rất là giàu, thì cái người công tử làm sao? Vô cùng giàu sang và sung sướng. Thì cái người công tử này tên là Anupubba. Cái người này cũng có cái duyên gì với đạo Phật á, nhưng mà lại không có cái duyên trực tiếp với Đức
[4:26]Phật, mà cái người công tử này lại có duyên với một vị trưởng lão, một vị trưởng lão đắc đạo. Thì cái người công tử này cứ thương cái ông trưởng lão đó, không cần phải đến học với Phật hay ai hết mà mỗi lần rảnh là cứ tới gặp cái vị trưởng lão đó để thăm hỏi và hỏi han đạo lý. Thì khi cúng dường xong rồi cái mới quỳ xuống hỏi: "Xin ngài dạy cho con, con phải làm những điều gì của một người cư sĩ tại gia như thế này?" Thì người công tử này rất là giàu, vì cha mình là là giám đốc ngân hàng mà, cái vị trưởng lão mới dạy Anupubba thế này: "Là con hãy về con tu tập cái hạnh bố thí,
[5:06]sử dụng tài sản một cách hợp lý, cúng dường Tam Bảo, bố thí cho người nghèo, giữ tài sản để làm ăn, nuôi dưỡng gia đình, tức là sử dụng tài sản một cách hợp lý." Trong cái buổi đó thì có lẽ trưởng lão giải thích cũng dài. Thì vị này, vị công tử này nghe, vâng lời. Không biết sao vị này rất là vâng lời cái vị trưởng lão đó, vâng lời tuyệt đối á. Vị đó nói chết, chết; nói sống, sống; nói một, một; hai là hai, lạ lùng như vậy. Thì vị kia về, là nào giờ giàu, nhưng mà cái ý thức về cái việc cúng dường bố thí không có nhiều. Đến khi gặp cái vị trưởng lão đó rồi, bắt đầu mới tính toán lại hết những cái tài sản mà mình có.
[5:45]Cha mình đã cho bao nhiêu, rồi mình có bao nhiêu ruộng vườn, mình có bao nhiêu vàng, mình có bao nhiêu cửa hàng, nhà kho, bao nhiêu tài sản tính hết. Rồi bắt đầu mới phân phối: "À, bây giờ mỗi tháng ta thu nhập vào nhiêu đây, giờ ta sẽ phân ra cái số này để ta bố thí cho người nghèo." Vào cái thời đó kinh đô Xá-vệ nhiều vị hay làm hạnh bố thí lắm. Ngoài ông Cấp Cô Độc, còn rất nhiều người khác. Lần lần sau này khi ta học cái bộ Pháp Cú dần dần tới, ta sẽ thấy những cái sử vào thời Đức Phật tái hiện ra từ từ, rất là thú vị. Mà cái kinh đô Xá-vệ này thật là một cái cõi nước rất là an lành, hạnh phúc.
[6:21]Thì cái vị công tử này về phân tài sản mình ra, mỗi tháng mình sẽ bố thí cho bao nhiêu người nghèo, mình sẽ cúng dường cho chư tăng phần nào, rồi phần nào để nuôi gia đình, phần nào để đầu tư trở lại cái việc làm ăn, bố thí rất là hợp lý. Thì ổng ổng làm đâu mấy năm như vậy, ổng thấy công đức cũng cũng rất là tốt đẹp. Ổng cứ tới lui ổng thăm viếng vị trưởng lão đó. Sau một vài năm thì ổng thấy cái hạnh bố thí ổng rất là thuần, mọi người đã biết tiếng của ổng, nhưng mà ổng thấy cái quan trọng thấy là cái việc ổng làm rất là thuần thục. Đâu đó ổng mới đến, ổng cảm thấy đã đầy đủ, ổng mới đến đảnh lễ vị trưởng lão, nói:
[6:58]"Xin ngài cho con một lời dạy, là bây giờ qua mấy năm con thực hành hạnh bố thí như vậy, con thấy đã sung mãn, thì con cũng sẽ không bỏ cái hạnh bố thí này, nhưng mà con cần phải làm gì thêm nữa, cao hơn nữa để việc tu tập tốt hơn?" Vị trưởng lão nói thế này: "Bây giờ con hãy quy y Tam Bảo, giữ gìn năm giới cấm, tu hành thập thiện và hình như có bảy điều nguyện nữa, hình như có." Thì ngài phán một câu, ổng kia ổng làm sống chết theo, không cần thắc mắc. Thế là ổng xin quy y Tam Bảo. Ta nghe rất là lạ nha, mãi mấy năm mới quy y Tam Bảo. Giữ gìn năm giới cấm kỹ lưỡng, thực hành thập thiện. Thì ổng cũng thực hành như vậy mấy năm một cách đầy đủ,
[7:45]là công đức được tăng trưởng, giữ gìn giới cấm một cách nghiêm túc. Ngày xưa là giàu sang thì tiệc tùng, nhậu nhẹt, rượu chè, nay từ khi mà giữ giới cấm rồi là cắt đứt liền, không bao giờ có uống rượu men, rượu nấu gì nữa, những chất làm say là không có, không có hút thuốc lá. Thì vài năm như vậy, cái ổng thực hành thuần thục, công đức tăng trưởng, mặt mày sáng láng ra, là ai cũng quý mến, kính trọng, cái ổng cảm thấy như là đã đầy đủ. Cái ổng lại đến gặp vị trưởng lão, ổng nói: "Bạch Tôn giả, là con qua mấy năm con đã thực hành bố thí, rồi mấy năm con thực hành giữ gìn năm giới cấm, thập thiện, quy y Tam Bảo, bây giờ con thấy công đức cũng đã tạm ổn.
[8:30]Xin trưởng lão hãy cho con một lời dạy, con phải làm gì để việc tu tập con được tiến bộ hơn nữa?" Vị trưởng lão phán một câu xanh rờn: "Con hãy xuất gia, cạo đầu."
[8:43]Ổng làm liền nha, không không thắc mắc á. Lạ lùng cái ông này ổng có cái duyên gì với vị trưởng lão á. Và ngay tức khắc ổng về nhà ổng sắp xếp từ giã vợ con, đi vô tu liền, xuất gia liền, xuất gia với vị trưởng lão liền. Đặc biệt như vậy. Bây giờ ở đây mà thầy chỉ bất cứ ai: "Giờ đi xuất gia cạo đầu nha.", dám không? Dám không? Không. Nói éo qua éo lại liền, nói: "Còn vợ đẹp, con ngoan rồi đủ thứ chuyện." Không biết cái ông công tử này lạ lùng ghê, ngài nói gì cái ổng sống chết ổng làm theo liền. Nên kêu: "Rồi, rồi công đức tốt rồi, rồi xuất gia, cạo tóc.", về nhà sắp xếp việc, đi liền. Thế là vào cái đời sống xuất gia, nhưng mà vào xuất gia rồi mới rắc rối.
[9:25]Thì lúc đó là vị trưởng lão đó mới giao cái người đệ tử mới của mình cho hai vị giáo thọ. Một vị giáo thọ dạy về giáo lý, một vị giáo thọ dạy về luật nghi. Giáo lý á thì dạy mênh mông thôi, từ Tứ Diệu Đế, Bát Chánh Đạo, Tứ Chánh Cần, Ngũ Căn, Ngũ Lực, đủ thứ hết, là biết phải tu như thế nào, tập như thế nào, hiểu cái nào đúng, cái nào sai. Còn luật nghi đó thì nghiêm khắc, cấm không được làm cái này, cấm không được làm cái kia. Ổng bước đi hơi nhanh: "Cấm, không được đi nhanh." Ổng đi ổng quơ quơ cái tay: "Cấm, đi không được quánh tay thế này." Mấy người nhớ, người tu không được quánh cái tay như thế này
[10:00]đâu, không giống như mình đâu, không có. Nên các vị thường hay đi đó, giả vờ cầm cái gì để tay không có đánh đòn xa. Nhiều cái cấm lắm. Ví dụ thấy có cái người cư sĩ họ đang ngồi, cái lại đứng gần nói chuyện: "Cấm nha con, người ta đang ngồi mình không có đứng." Cấm đủ thứ trơn á. Cái riết ổng đuối. Ổng nói: "Trời, sao tu gì đâu mà khổ quá, làm gì cũng không được hết trơn. Vừa mới làm cái là có người: "Ê, không được nha." Tự nhiên mình thấy cái người phật tử quen, cũng là bạn bè ở kinh thành Savatthi đi vô Tinh Xá để gặp Phật, gặp các vị trưởng lão, chạy mừng ra ôm vai: "Ê, tu rồi chạy lại ôm vai, hôn thắm thiết đâu có
[10:35]được." Là cái là cái gì ổng cũng không được hết trơn, cái gì cũng luật nghi cấm ngặt, lắt nhắt. Còn giáo lý thì ôi ổng nhớ nhớ không nổi, tức là ổng có công đức rất là nhiều, mà khi vào học giáo lý thì ổng lại cảm thấy quá rắc rối. "Ồ, giáo lý mênh mông, không nhớ nổi, mà luật nghi thì lắt ngắt lắt nhắt", bắt đầu ổng đuối rồi. Ổng đuối, ổng ngồi ổng nghĩ: "Hồi chưa đi tu mình làm phước khi nọ muốn thoải mái, đi tu sao không thấy an lạc, khổ quá." Rồi ổng mới đến trình vị trưởng lão là: "Bạch Tôn giả, giờ con muốn hoàn tục." Nói: "Tại sao muốn hoàn tục?" "Tại con đang giảng Pháp mà có người bấm còi xe."
[11:22]Cái vị trưởng lão đó cũng không biết nói sao nữa. Biết mới hiểu là, là là cái người này tự nhiên tiếp nhận giáo lý khó khăn, mà giữ luật nghi cũng vất vả. Cái mới đưa đến gặp Phật. Đức Phật mới hỏi: "Tại sao con lại muốn hoàn tục?". Cái ổng mới nói thật với Phật: "Bạch Thế Tôn, lúc con sống làm đời cư sĩ, con lấy tài sản mình ra con bố thí, con cúng dường, con làm hợp lý. Lúc con làm cư sĩ, con vâng lời trưởng lão, con giữ giới, con làm thập thiện, rất là tốt, con thấy con an vui từng ngày, công đức con tăng trưởng từng ngày, cái niềm an lạc trong lòng con tăng trưởng từng ngày. Đến khi trưởng lão dạy con xuất gia, con vâng lời trưởng lão con xuất
[12:07]gia, thì thứ nhất là giáo lý mênh mông, con học không nhớ nổi. Tại vì hồi đó học giáo lý không giống như ta là lật cuốn kinh ra. Lúc đó có kinh sách không? Không! Cứ mỗi buổi chiều vậy đó, đến gặp một vị giáo thọ ngồi đó, ổng đọc một đoạn kinh cho nghe, lặp lại cho ổng nghe. Lặp lại vấp, cái ổng nói lại, ổng kêu lặp lại. Tức là buổi chiều đó, lặp đi lặp lại học được một đoạn kinh dài dài rồi thôi nghỉ. Đọc bằng cách đó, học bằng cách đó nên gọi là tụng kinh đó. Tụng kinh là để học và để nhớ chứ lúc đó đâu có bản kinh này. Thì ổng thấy học cực quá, chớ ở nhà ổng rất là sung sướng, ổng muốn gì là có người làm giùm, hô một tiếng là có người thư ký viết chép.
[12:47]Bây giờ ổng thấy vất vả, rồi ổng nói là cái luật nghi nữa: Con thấy đời sống cư sĩ tại gia con rất là thoải mái, con không cần phải bị ngăn cấm bởi điều gì. Chỉ một vài giới căn bản là không giết người, không trộm cắp, không tà dâm, không uống rượu, không nói dối, con dễ giữ. Bây giờ con nhúc nhích tay, nhúc nhích chân gì cũng bị cấm hết, mà lỡ làm cái, bắt đầu từ đó con sợ, con làm gì cũng sợ, không biết mình có phạm luật. Tính đưa cái tay lên lấy đồ không biết đưa tay lên có đúng hay không? Đó là làm cho con quá quá quá quá khổ. Nên bây giờ con thấy sống tại gia mà khỏe hơn, thôi nghỉ". Nghe vậy cái bộ khoái ha, bộ trúng ý mình, trúng ý tui á.
[13:27]Cái Đức Phật mới thấy ông này vậy, Đức Phật nói: "Thôi bây giờ, à ta dạy cho con một điều một. Thì con không cần phải học quá nhiều, không cần phải giữ quá nhiều điều, giữ một điều một thì con chịu ở tu không?". Nói: "Dạ, nếu mà giữ một điều thì thì con ở lại tu, không về nữa, không không ra đời nữa, không hoàn tục". Dạ, rồi nói: "Rồi bây giờ ta chỉ dặn con giữ một điều duy nhất là con giữ tâm của con. Giữ tâm thôi". Đức Phật mới nói bài kệ: "Tâm sâu xa khó thấy, theo các dục quay cuồng, người trí phòng hộ tâm, nên được nhiều an lạc". Nói câu đó. Thì vị đó nhờ vậy yên tâm ở lại tu tiếp. Và cái đoạn kệ này không nói vị đó đắc đạo hay không.
[14:11]Mặc dù rất nhiều chuyện tích vào thời Đức Phật á, ta hay nghe kể là sau khi Đức Phật dạy điều đó, vị đó thực hành như thế thì một thời gian chứng A-la-hán. Rất nhiều bài kệ nói như vậy, chỉ riêng bài này không hề nói điều đó. Chỉ riêng hình bài này là sau khi dặn cái vị đó là giữ tâm mình, rồi Phật đọc cái bài kệ: "Tâm sâu xa khó thấy, theo các dục quay cuồng, người trí phòng hộ tâm, nên được nhiều an lạc", rồi vị đó yên tâm ở lại tu, giữ một điều, nhưng mà không nói là vị đó đắc đạo hay không. Và cái không nói này thật là ý vị. Bây giờ ta ta phân tích cái chuyện tích này một chút. Thì trước hết, cái người công tử tên là Anubhuba này rất là có phước,
[14:56]nên sinh vào làm con của một người chưởng khố, tức là giám đốc ngân hàng á. Rồi vì có duyên với cái vị trưởng lão này nên hay tới lui thăm hỏi, cúng dường, học hỏi. Ở đây ta thấy cái duyên thầy trò là một cái duyên đặc biệt từ những đời xưa, từ những đời xưa, nên không có ai cưỡng ép ai được hết. Như hôm qua vậy, thầy nghe kể có một người Phật tử nào đó là đệ tử của một tịnh xá bên phái Khất sĩ, mà nghe giáo lý của chùa Phật Quang thì rất là thích. Cho nên mới về đây, nhưng mà về qua Từ Tân để tu này nọ rồi, nhưng mà lòng cứ nhớ tịnh xá tha thiết rồi cứ chạy về tịnh xá, cứ học theo giáo lý, tu theo giáo lý nhưng mà về tịnh xá.
[15:45]Rồi có người mới hỏi thầy như vậy là sao? Thầy nói tốt có sao đâu. Tại vì cái duyên thầy trò là duyên với tịnh xá nên cứ về đó mà làm Phật sự. Còn tham khảo thêm cái giáo lý bên đây để cho mình mở rộng thêm cái đạo lý trong tâm mình rất là tốt. Và đạo Phật là như vậy, chứ không phải đạo Phật là cứ gom về hết một mối một người, không phải. Ngay cả những đệ tử chùa Phật Quang cũng vậy, mà cái người đó tiện ở gần nơi nào thì cứ phụng sự cho cái chùa ở đó, chứ không phải là nói là: "À, tôi quy y với thầy Chân Quang là tôi chỉ biết chùa Phật Quang." Hiểu vậy là sai lầm. Thí dụ quy y với chùa Phật Quang cũng vậy,
[16:22]nhưng mà mình ở gần cái chùa nào, ở gần cái chỗ mình cái tỉnh mình cái làng mình cái xã mình, thì mình cứ tới lui, mình làm Phật sự với cái chùa đó. Vì nhiều khi mình có cái duyên với cái chùa đó nên mình mới ở gần. Thì đạo Phật là như vậy. Nên ở đây cái vị công tử á, tự nhiên không có đến hỏi Phật, cũng không hỏi trưởng lão mà nhiều vị trưởng lão nổi tiếng cũng không, chỉ thương cái ông trưởng lão đó thôi. Thì vị này cũng rất là lạ. Vị này rất là lạ là vị này không có dạy nhiều một lần, cũng không dạy những giáo lý mênh mông, cao siêu một lần, mà cứ dạy từng chút rồi hai, ba năm dạy nữa. Thật ra mà một lời dạy là đã thực hành rất là khó.
[16:58]Thì lời dạy đầu tiên là sử dụng tài sản cho hợp lý. Trong cái sử dụng tài sản cho hợp lý này, ta thấy là vị đó dạy cái người công tử này chia làm mấy phần. Thứ nhất là bố thí cho người nghèo, thứ hai là cúng dường cho Tam Bảo, thứ ba là nuôi dưỡng gia đình, thứ tư là để tái đầu tư. Chia làm bốn phần như vậy. Thì cái việc mới một người giàu có thì cái chuyện này là chuyện này là bình thường. Ở đây ta để ý nha, để ý là trước hết là phải bố thí, trước hết là phải bố thí. Đây là lời dạy căn bản, quan trọng ban đầu cho cái người công tử Anubhuba này mà cho tất cả chúng sinh, cho tất cả chúng sinh. Và tại sao vậy? Tại vì nếu mà ta không có mở được lòng,
[17:50]móc được túi để có thể san sẻ với người khác, thì ta chưa biết tu. Tất cả mọi cái công phu tu hành của ta đều là giả dối. Nói thẳng một câu, giả dối. Thấy lạ lạ ha. Bố thí là cánh cửa đầu tiên để ta tu tập. Chúng ta nhớ cái điều này. Nếu mà ta chưa thể móc tiền cho ai, vác gạo đem cho ai thì ta chưa biết tu. Dù cái người đó có nói tu cao siêu, Phật tánh, chân tâm, Đại thừa, Tiểu thừa gì đều chỉ là nói dối. Chúng ta nhớ điều đó giùm. Hãy nhớ câu này, xét lại mình và cũng xét cái người khác. Chúng ta thấy cái người nói về đạo Phật vanh vách, nhưng mà chuyện gì cần phải giúp ai, ta thấy người đó ngại ngần,
[18:36]dè dặt, do dự không giúp, biết ngay tất cả những lời đạo lý mà người đó nói nãy giờ là nói dối hết. Tại vì sao? Cái căn bản của sự tu hành phải là bố thí trước. Cho nên cái vị trưởng lão này dạy rất là căn bản, mà ngày hôm nay ta cũng phải thực hành cái điều này. Bố thí để chi vậy? Bố thí có hai cái lợi. Cái lợi thứ nhất là mở cái tâm ta ra trước. Tại người muốn tu là phải sửa tâm, mà cái cánh cái chốt cánh cửa đầu tiên nó chặn cái tâm của ta lại chính là cái tâm hẹp hòi, ích kỷ, không giúp đỡ người khác. Cái cánh cửa đó là cánh cửa đầu tiên á. Chúng ta đánh vỡ cánh cửa đó trước rồi mới đi vào sâu trong tâm mình được.
[19:18]Nếu ta chưa thể giúp ai được, không nghĩ tới nỗi khổ người khác, không xót xa đến cái nỗi đau của người khác thì bao nhiêu công đức trong tâm ta nó không có cái gốc, không có gốc nó sẽ đổ vỡ một ngày nào đó. Do đó, phải bố thí trước. Đó là cái lợi thứ nhất về tâm. Cái lợi thứ hai là về phước. Tức là ta có bố thí rồi cuộc đời ta mới thay đổi, cuộc đời ta mới thay đổi được, và ta mới bớt cái khổ về vật chất, ta mới khá lên được. Cái người mà khá ở đời trước rồi á, thì là do bố thí rồi. Nhưng mà đời này phải bố thí tiếp, chưa có hết. Ta thấy thế này là:
[20:03]Làm gì làm, một cái người mà nghèo quá tự nhiên cái giá trị của mình bị bị kém, đúng không? Dù cho bây giờ mình có làm cái người tài giỏi cỡ nào, đạo mạo gì á, nhưng mà mặc cái bộ đồ rách, lát nữa không có tiền ăn cơm thì mọi người vẫn coi thường mình. Sống trong cái thế giới vật chất này, chúng ta mang cái thân vật lý, vật chất này mà nghèo quá, ta không có giá trị. Đây là nói thật. Ta nói vậy không phải ta khinh người nghèo, nhưng mà ta mổ xẻ thật sự ra. Nghèo quá mình không có giá trị, cho nên cái đầu tiên để làm người có giá trị là đừng nghèo. Đừng nghèo. Mà tại sao ta bị nghèo? Tại vì tại vì ta cứ tưởng ta là không biết bố thí,
[20:58]không phải đâu, cái nghèo có nhiều nguyên nhân. Nghèo có nhiều nguyên nhân. Một nguyên nhân thông thường ta hay nói là tại vì người này bón sẻn kiếp trước không chịu giúp ai, nhưng không phải. Có những người đời trước cũng hay giúp người khác lắm mà kiếp này vẫn nghèo, là vì bị những cái nguyên nhân khác. Ví dụ như là cái người này đời trước là một người thầy tu. Người thầy tu rồi hưởng người ta cúng dường, nhưng mà sự đóng góp lại với đạo ít, Mà người này tâm không có xấu, cũng khi cần giúp ai cũng giúp, nhưng chỉ có cái là cứ lo tu phần mình, sự đóng góp lại đối với đạo và đời ít quá, mà mình hưởng thì nhiều hơn thì kiếp sau cũng bị nghèo.
[21:37]Cái nghèo này không phải do nguyên nhân bỏn xẻn, hoặc là một nguyên nhân nghèo khác nữa là người này đời trước cũng hay giúp đỡ người khác, cũng khá giả, nhưng mà chỉ có cái xài tầm bậy, cho người không đúng người để cho, mua cái đồ không đúng món để mua, không cần phải mua, kiếp sau cũng nghèo. Tâm tốt, cũng rộng rãi, nghĩa là cái bản chất nó nó vẫn rớt lại tới đời này là vẫn tốt, vẫn rộng rãi, nhưng cứ nghèo tại vì xài tầm bậy. Do đó ta có nói cái bài là Triết Lý Về Tiền Bạc á, quý Phật tử có nghe bài đó chưa? Có xem bài đó nên ráng ha, mua cái VCD đó, ta xem Triết Lý Về Tiền Bạc. Thì ở đây, cái bố thí mà vị trưởng lão dạy cho vị này
[22:20]á là biết ông này ổng giàu rồi, nhưng mà vẫn phải dạy cái hạnh bố thí làm căn bản để mở cái tâm ra. Chúng ta nhớ, để mở cái tâm ra rồi mới đi sâu vào tâm linh giải thoát được. Có một số người Phật tử tu theo Thầy, nói: "Tụi con tu theo Thầy cực quá, tại Thầy bắt làm đủ thứ chuyện, đủ thứ trò. Bắt làm phước, bắt làm công đức, bắt làm từ thiện, đủ thứ màn hết trơn á, nói tu theo Thầy cực quá." Thầy mới trả lời: "Thôi kệ, ráng tu theo Thầy cho cực cho hết kiếp này rồi kiếp sau làm sao? Kiếp sau làm sao? Kiếp sau cực nữa."
[23:00]Tại vì đệ tử Thầy không có chuyện mà nói là tu kiếp này kiếp sau hưởng. Hễ đệ tử của Thầy kiếp này cực, kiếp sau cực nữa. Kiếp sau làm sao nữa? Cực nữa. Kiếp sau làm sao nữa? Cực nữa mới đúng đệ tử Thầy. Không bao giờ có một ngày, một giờ mình nghĩ tới việc hưởng cho mình hết. Mãi mãi về sau, vô lượng kiếp về sau, không bao giờ được nghĩ tới chuyện thụ hưởng. Ai chịu thì theo đây, ai không chịu thì đi chỗ khác.
[23:33]Phật tử đồng ý quan điểm đó không? Đồng ý. Người nào đồng ý quan điểm đó Thầy rất là mừng. Nghĩa là hết kiếp này chúng ta tu tập vô số cái hạnh lành, chịu cực vất vả để thương yêu giúp đỡ con người, kiếp sau vất vả hơn nữa, kiếp sau vất vả hơn nữa. Nghĩa là càng có phước hơn, tiền nhiều hơn, địa vị lớn hơn thì càng cực hơn nữa, và ta chấp nhận cái cực đó, chấp nhận cái cực đó. Cho nên, cái lợi ích thứ nhất của bố thí là ta mở được tâm để ta có cánh cửa đi vào tâm linh. Cái lợi ích thứ hai là ta có phước để sống một đời cho thoải mái và ta có giá trị, tức là ta không nghèo quá. Nhớ như vậy. Cho nên bây giờ ai nghèo thì cố gắng làm phước để chuyển cái cảnh nghèo của mình.
[24:21]Có một cái điều rất là lạ, như hôm qua có một cái người hỏi Thầy, nói: "Thưa Thầy, con rơi vào bế tắc khốn cùng về kinh tế, Thầy giúp con." Thầy nói: "Thầy chịu thua." Nói: "Tại sao vậy?" Thầy nói: "Đây là một cái điều rất là lạ của nhân quả Thầy cũng không hiểu luôn, là có những người bị những cái nạn, nhiều cái nạn thấy chết tới nơi á, mà dùng cái sức chú nguyện của đại chúng chuyển được cái nghiệp, người đó có thể sống lại. Nhưng mà chỉ vì người đó nghèo, chú nguyện gì chú không bao giờ giàu được hết."
[24:55]Thầy đã quan sát, thử nghiệm điều này suốt bao nhiêu năm Thầy tu. Thầy thấy rồi, có những người bị những tai nạn, bị những khó khăn, bị những cái rất là trầm trọng, nhưng mà dùng cái sức chú nguyện cầu Phật, người đó vượt qua được. Nhưng mà hễ nghèo rồi, thua. Nói: "Thưa Thầy, con vỡ hụi, Thầy chú nguyện cho con." Thầy nói không, nói: "Thầy không có chú nguyện đâu. Thầy cầu nguyện đi trốn đi, nếu không muốn người ta bắt. Làm ăn có tiền về trả nợ người khác, chỉ vậy thôi chứ không bao giờ chuyển được tình thế." Lạ lùng nha! Cái mà cái phước về tiền bạc, về vật chất á nó rất là nó gọi là gần gần như cố định vậy á, không chuyển nổi.
[25:39]Cho nên Thầy sau bao nhiêu năm mà Thầy nghiên cứu điều đó rồi, Thầy chỉ khuyên một điều, đừng để cho tới lúc mình bị rơi vào khốn cùng. Ráng làm phước từ bây giờ, chứ tới lúc mà nghèo rồi, không ai cứu được hết. Nhiều khi người ta bị nạn Thầy cầu nguyện qua được, chứ còn nghèo cầu nguyện không nổi. Cho nên do đó, cái mà khó khăn về vật chất chỉ có một con đường để vượt qua thôi, đó là ráng làm phước, ráng bố thí, ráng giúp người, không có cách khác. Nhớ như vậy. Có một cái điều nữa là sống trong đời này á, thà ta giàu mà ta sống đơn giản, hơn là ta
[26:19]nghèo, phải không? Ví dụ người ta sống đơn giản vì người đó nghèo, thì bình thường. Còn nói: "Tôi muốn sống đơn giản", cứ giàu đi rồi sống đơn giản, chứ còn nghèo sống đơn giản là chuyện tự nhiên. Cho nên ta giàu mà ta sống đơn giản thì cái giá trị ta còn còn lớn hơn nữa. Lát nữa ta sẽ trở lại vấn đề này, ừm. Tuy nhiên, nói như vậy là ta không có lên án cái cảnh nghèo lắm đâu, mà đôi khi ta phải biết ơn cái sự nghèo khó nữa. Cái người biết tu là gì? Người biết tu là người vui được trong cái nghèo. Ví dụ nếu có một lúc nào đó cái nghiệp của ta buộc ta phải nghèo thì cái người biết tu vẫn an vui được trong cái nghèo,
[27:00]xem cái nghèo là là một cái thú, một cái thú. Nghèo mà làm cái thú là sao? Mình nói để để đỡ buồn để an ủi? Không, nó có cái triết lý của nó nữa, sống nghèo. Cái người giàu mà sống như nghèo là chuyện thôi được rồi, cũng là cái tốt rồi. Nhưng bây giờ lỡ đời ta bị nghèo, nghiệp ta buộc ta nghèo thì ta vui trong cảnh nghèo. Thì trong cảnh nghèo đó ta ráng làm phước để 5 năm sau, 10 năm sau ta vượt qua. Nhưng bây giờ đang nghèo thì ta cũng phải có cái cách để sống trong cái nghèo đó cho cho đẹp, cho tự tin, cho có phẩm giá. Đó, nghĩa là tập sống nghèo. Thì cái mà để thế nào sống nghèo cho có vui,
[27:44]vui trong cảnh nghèo, sống có phẩm giá trong cảnh nghèo thì một lúc khác ta sẽ giảng nguyên một bài về bài bài này. Bây giờ không, nhưng mà ta chỉ nói gợi ý thôi. Thì bây giờ người biết đạo, nếu có lúc nào đó đời ta buộc ta phải nghèo thì ta cũng phải biết sống và biết ơn cái nghèo, biết ơn cái giai đoạn nghèo khó đó để làm chi vậy? Để làm chi? Để ta biết, biết thông cảm với người nghèo. Rồi sau này ta có giàu lên, ta ta biết thương yêu cái người người nghèo. Và trong cái cảnh nghèo đó ta tập một cái thái độ tri túc, tức là không đòi hỏi, sống sao cũng được hết. Như hôm nọ có một cái gia đình con bé đó vậy,
[28:28]con bé đó làm gia đình ở bên Mỹ thì cái người mẹ thì cứ mỗi năm đưa bé về chùa để mùa hè để được học hỏi. Thì cái người mẹ mới kêu Thầy ra mới than, nói: "Con con bây giờ nó đòi tụi nó cứ đòi phải có điện thoại di động, nó có cái này có cái kia để đua đòi với các bạn trong lớp, mà một mình con, con nuôi bốn đứa con, con không thể lo nổi như vậy thì nó mới buồn. Nó cũng hiểu đạo Phật, nó nói tại sao con phải đầu thai vô bụng mẹ để bây giờ con sinh ra con đòi gì cũng không được? Tại sao con không sinh vào một cái gia đình giàu để con muốn gì được nấy?" Thì lúc đó mình không có đem cái nhân quả ra nói,
[29:10]lúc đó Thầy chỉ kêu con bé lại Thầy mới nói, Thầy nói: "Thầy cũng rất là nghèo. Những ngày xưa Thầy cũng rất là nghèo. Có những lúc mà Thầy đi tu vậy, Thầy sống trong một cánh đồng vắng là Thầy chỉ trồng khoai lang, cái luộc khoai lang ra, giã cho nó nát rồi đem phơi khô. Phơi khô rồi bỏ con lu cất, khi nào ăn thì lấy ra một nắm khoai lang bỏ vô tô, chế nước nở ra ăn, không có gì ăn. Rồi khi làm được mấy thùng gạo, thấy cái gia đình nọ nghèo quá mà họ muốn làm nhà tại nhà nó hư, cái đem cho hết cái gạo luôn, rồi phụ họ làm nhà luôn." Thầy mới nói là: "Tụi con phải vậy, nhiều khi mẹ mình nghèo phải biết thông
[29:51]cảm, và trong cái cảnh nghèo của mình mình sống tự tin, sống tri túc, không đòi hỏi, thì như vậy mà tụi con sẽ vượt lên được, chứ đừng đau khổ vì cái nghèo. Người ta đau khổ vì cái nghèo là gì? Là bởi vì trong cái nghèo người ta đòi những cái mà vượt quá khả năng của mình." Cho nên cái nghệ thuật mà sống trong cảnh nghèo rất là rất là đáng quý, hôm nào khác ta sẽ bàn. Thì ở đây chúng ta chúng ta nhắc đi nhắc lại cái hạnh bố thí này, bởi vì cái ngài Trưởng Lão dạy cho cái người công tử đã giàu rồi mà vẫn tu cái hạnh bố thí, thì ta biết rằng cái hạnh bố thí rất là quan trọng ở buổi đầu tu hành. Bây giờ từ cái việc giàu nghèo của con người,
[30:30]của cá nhân, sẵn chúng ta nói chuyện qua đất nước, bởi vì lúc này những cái thông tin trên báo chí, truyền thông hay đặt cái vấn đề về đất nước ta là nhỏ hay không nhỏ, quý Phật tử có theo dõi báo không? Ừ, hay đặt vấn đề: Tại sao người Việt Nam ta giỏi như thế, đất nước ta không ít tài nguyên, ta có nhiều cơ hội mà tại sao ta cứ nghèo, ta cứ phải lệ thuộc? Đặt vấn đề và rất nhiều bài báo đã viết, nhiều người đã viết bài gửi về báo để góp ý, để phân tích, và bài nào nghe cũng rất là rất là cảm động, rất là hay. Có một bài làm cho Thầy chú ý nhất là có người nói là bây giờ đừng có nói nữa, hãy mỗi ngày làm một việc gì đó cho đất nước này.
[31:15]Cái bài đó rất là hay. Thì bây giờ, ví dụ như bây giờ ta nói nước Việt Nam ta có cái nền văn hóa truyền thống rất là đẹp. Nhưng mà để muốn giữ cái nền văn hóa đó không phải dễ nếu ta nghèo. Vì nếu ta nghèo á, ta buộc ta phải mở cửa mời đón các nước khác vào. Họ khi họ đem cái tiền vào, họ đem cái văn hóa họ vào luôn. Họ đem văn hóa họ vào rồi sao? Rồi họ cũng họ sẽ làm ta thay đổi. Ta thay đổi. À nên có một cái nhà phân tích ở nước ngoài, ở Tây phương, họ phân tích nước Việt Nam như thế này. Họ nói nước Việt Nam của các bạn tiếp thu cái tốt rất nhanh, nhưng mà tiếp thu cái xấu cũng rất lẹ. Họ nói mình rất là đau. Nói tiếp thu cái tốt rất là nhanh sao?
[32:03]Là mình học internet rồi kỹ thuật cái gì mình làm ào ào. Nghĩa là mình người ta có mình chớp bản quyền vô mình làm liền, cỡ nào cũng được. Nhưng mà những cái vũ trường, ma túy, ăn mặc hở rốn đồ là ta cũng chớp liền. Nói không biết có đụng ai ráng chịu nha. Rồi ví dụ như một ca sĩ của ta hát thì ta cũng thờ ơ, nhưng nghe nói Bi Rain đâu Đại Hàn qua là đổ xô nhau đi, mua vé cao mấy cũng đi coi. Những cái đó ta ta vọng ngoại rất là nhiều. Ta vọng ngoại rất là nhiều. Những cái đó đó vậy. Cho nên muốn bảo vệ cái văn hóa của ta, ta phải giỏi, phải hùng mạnh về kinh tế. Tuy nhiên một cái nước giàu nó khác với một cái nước hạnh phúc.
[32:45]Bao nhiêu năm qua, các nước trên thế giới cứ thi đua nhau làm giàu. Làm giàu chi để hùng mạnh được về chính trị, hùng mạnh được về quân sự, hùng mạnh được về cái ảnh hưởng ngoại giao. Nhưng vừa rồi cách đây khoảng chừng hơn hai tháng, có một quốc gia họ mới nói rằng cái nước giàu và một nước hạnh phúc khác nhau. Cái điều mà vua Bhutan đã nói lâu rồi thì những cái nhà kinh tế bắt đầu là nhận định lại, những nhà chính trị bắt đầu nhận định lại là cái nước giàu và một nước hạnh phúc khác nhau. Tại vì họ thấy rằng những nước mà giàu được gọi là giàu á, hùng mạnh như Mỹ và Nhật á, thì cái đời sống của dân
[33:17]bực xúc, xung đột, bất an và tự tử nhiều, sự đổ vỡ nhiều hơn. Gia đình ly tán, con cái thì hỗn láo, rồi nhiều cái xung đột, nhiều cái buồn chán, vân vân. Hay là bệnh viện tâm thần tăng lên nhiều, nhà tù mở thêm nhiều. Lại bất an, họ mới thấy: "Ủa, như vậy là cái gọi là giàu và cái gọi là hạnh phúc nó không đi đôi." Và có những nước họ đi tìm đến những cái nước mà nghèo hơn, con người ta sống vui với thiên nhiên hơn. Nhưng mà người ta sống rất là ổn định về tâm lý, không có tự tử, con người ta hài hòa được với lối xóm, với bạn bè, với thân quyến, với thiên nhiên. Và họ mới thấy dường như đây mới là hạnh phúc.
[33:55]Nhưng mà thế giới đã lỡ leo lên một cuộc đua. Cuộc đua không có đích, không có cái mức cuối cùng, cứ cắm đầu mà chạy thôi. Nó không có tới lúc nào à đây là tới cái đích cuối cùng, ai thắng rồi tuyên bố nghỉ, không có. Cái đích phía trước không có. Mà chỉ có mục tiêu là mình chạy và nhìn qua bên cạnh là mình chạy hơn cái người kia là thắng, nhưng rồi vẫn phải chạy tiếp. Còn cái cuộc đua của những cái chặng đua thể thao á, ta ráng để tới đích ta sẽ không chạy nữa, phải không? Ta sẽ được nghỉ. Ta thua hay thắng ta sẽ được nghỉ ngơi, ta trở lại cuộc sống bình thường. Ta vui với bạn bè, thân quyến ta.
[34:28]Còn không, cái cuộc đua kinh tế trên thế giới là cuộc đua không có đích, cứ đã cắm đầu mà chạy, quay qua bên cạnh mình thấy mình thắng đối phương rồi, nhưng mà có dừng được không? Không, cũng phải chạy nữa, vì người ta sẽ vượt qua mình. Và không bao giờ có đích. Sống vậy sướng không? Không sướng. Mà thế giới đang leo trên một cuộc đua như vậy. Cuộc đua không có đích và mệt mỏi vô cùng. Tới lúc nào chịu không nổi thì tự tử chết, bỏ bước qua một bên. Thế giới khủng hoảng vì những cuộc đua như vậy. Nên cái triết lý sống sai lầm, những nhà làm luật, những nhà chính trị đã đẩy thế giới vào cuộc đua không có lối thoát.
[35:00]Thì rất là rất là đáng lo vậy. Vì vậy là giàu, cứ chạy đua cái giàu cũng làm cho dân mình căng thẳng, bất an, không có thời gian nghỉ. Nhưng mà nghèo quá thì sao? Cũng xung đột, cũng bất an, cũng đau khổ. Nên cố gắng giàu quá cũng là một cái sai lầm, mà để ta mất phước, ta rơi vào cảnh nghèo túng quá cũng là một cái cũng cái sai lầm. Do đó là ta phải biết làm phước thế nào để ta không có lấy cái giàu làm mục tiêu, nhưng đừng để bị cái nghèo nó nó hành hạ mình. Đó, cái triết lý của ta là như vậy. Nên có cơ hội thong dong giúp người, bố thí, ta cứ thong dong giúp người mà bố thí, chứ đừng có hăm hở bố thí vì mục tiêu làm giàu.
[35:45]Nó cũng là một lối mà lấy cái giàu làm mục tiêu cũng là sai lầm. Nên ở đây vậy, là nghèo quá hành hạ ta, bây giờ ta nói cá nhân mình cũng vậy, mình làm sao có thể ngồi thiền được yên khi mà một lát tới giờ trưa này mình không có gì để ăn, vợ mình con mình không có gì để ăn? Làm sao mà ngồi đó ngồi thiền được, có không? Không có, không thực tế. Là ta phải có đủ ăn một tháng, đủ ăn một năm, giờ mình bắt chân mình ngồi thiền mới khỏe được. Đó là quy luật, đó là sự thực tế, đó, bắt buộc như vậy. Nhưng bây giờ làm sao để giàu? Làm sao để cho một quốc gia giàu lên? Làm sao? Thì nó có hai điều. Thứ nhất là người trong nước phải thương nhau mà giúp nhau.
[36:31]Cái thứ hai là mình biết giúp các nước anh em nào còn khó khăn hơn mình. Cho nên mấy cái nước mà hay viện trợ nước khác á, vô tình họ cũng tạo được cái phước họ giàu hoài. Còn ta cứ nhận viện trợ hoài là ta mắc nợ thế giới nhiều. Đây cũng là một cái cái đau lòng chứ không có hay đâu. Thấy họ cho mình mượn tiền, họ viện trợ mình, phải biết đó là một cái nỗi đau, một gánh nặng. Chúng ta phải ráng làm sao cho nước Việt Nam ta giàu lên để ta đem tiền cho nước khác. Đó là cái ước mơ của ta như vậy. Như vừa rồi ở Iraq gì đó, mình cũng gửi qua bao nhiêu tấn gạo hoặc là ừm có mấy nơi đó, chúng ta cũng có gửi ra ngoài nhưng mà còn
[37:09]ít quá so với những gì mà ta đã nhận của thế giới, ít quá. Nên người Việt Nam ta ráng giàu để ta bố thí cho cho thế giới. Một lý do để cho nước ta nghèo nữa là ta hay trù dập người hiền tài, không có cơ hội để nhân tài phát triển. Cái điều này báo chí nói lâu rồi, thôi ta không có nói, vâng. Bây giờ vậy, là để ngừng cái đoạn này, ta nhắc lại một lần là bố thí là cái hạnh căn bản của sự tu hành. Nhưng bố thí không có nghĩa là liều mạng. Có nhiều người Phật tử tu theo giáo lý của thầy, cứ nghe thầy khuyến khích cái việc làm phước nên đã làm phước một cách liều mạng và thầy đã rầy rất nhiều lần. Bố thí không có nghĩa là liều mạng, mà phải làm sao?
[37:58]Phải cân đối cái tài sản của mình đối với gia đình mình, phải cân đối cái trách nhiệm của mình đối với gia đình mình, bởi vì trách nhiệm đối với gia đình là một cái đạo đức rất quan trọng. Ta không thể nào bỏ đói con ta để mà đem gạo cho hàng xóm. Cái đó không phải là làm phước, đó là sự ác độc, đó là sự sai lầm. Đó, nhớ như vậy. Bây giờ qua cái lời dạy thứ hai của Trưởng Lão là Trưởng Lão dạy phải quy y Tam Bảo, giữ năm giới, làm thập thiện. Ta sẽ ngạc nhiên, ta nói: "Ủa, giữ năm giới với là bố thí cái nào khó?" Cái nào khó?
[38:37]Thường thường ta nghĩ á là bố thí khó hơn giữ giới, phải không? Tại vì ông bà mình nói là "đồng tiền liền khúc ruột", mình móc tiền ra mình đưa nó khó hơn, còn mình giữ giới là không làm điều gì sai, mình nghĩ là dễ hơn, phải không? Nhưng mà tại sao Trưởng Lão lại làm ngược lại? Cái vị Trưởng Lão, Tôn Giả này cho rằng bố thí dễ hơn mà giữ giới khó hơn, tại sao? Đố ai biết?
[39:04]Tại vì cái vị công tử này là người? Người giàu, nên bố thí rất là là dễ. Nhưng mà không hưởng thụ mới là khó. À! Còn người nghèo mình thì sao, cái gì khó? Giữ giới dễ, bố thí khó. Ngược lại. Cho nên ta để ý, mai mốt mà quý Phật tử gặp cái người nghèo á thì mình khuyên sao? Trước hết là phải giữ giới, quy y Tam Bảo. À! Còn mình gặp người giàu thì phải làm sao? Bố thí trước rồi quy y Tam Bảo giữ giới sau. Nhớ nha, mình bắt chước Trưởng Lão. Thì đây cũng vậy, cái người giàu á họ cho tiền rất dễ bởi vì đồng tiền họ không có khó. Nhưng mà bắt họ: "Ê, không được nhậu nha, không được có nhiều vợ nha,
[39:45]không được này được kia", cái rất là rất là khó. Cho nên cái vị Trưởng Lão này ông bây giờ nếu mới ban đầu vô ông kêu là: "Giữ năm giới nha, không uống rượu, không có nhiều vợ, nhiều thê thiếp này nọ nha", ông kia ổng dội liền, phải không? Tại niềm vui cuộc đời ổng, ổng không đủ cái phước để giữ được giới. Nhưng mà chính nhờ một thời gian trước đó ổng bố thí, nên cái tâm mở ra, cái phước trong tâm nó tăng lên, bỗng nhiên ổng có cái sức mạnh để giữ giới, khước từ những cái tiệc tùng xa hoa, cái hưởng thụ, vui chơi, sa đọa của cuộc đời. Tới lúc này ổng mới làm được. Mà lúc ổng có phước làm được rồi, Trưởng Lão mới dạy ổng điều này.
[40:21]Lúc đó ổng cảm thấy ổng làm được. Chứ ba năm trước bắt ổng làm vậy ổng bỏ đó, ổng không tới tịnh xá nữa liền. Nên đây cũng gọi là một cái trí tuệ rất là lớn của vị Trưởng Lão. Dạy rất ít, đi rất chậm, nhưng mà chính xác. Nên đây là cái làm chúng ta hiểu thêm một cái cái nhân quả của tâm là khi có phước rồi, người này mới mới giữ giới được. Chúng ta vừa rồi đọc trên báo, ta thấy là có một cán bộ là cũng tham nhũng, tiền rất là giàu, đi vung vít cho tùm lum, nhớ không? Đi mua xe hơi mà bo cho mỗi người nhân viên một tờ 100 đô la. Bồ gái rồi tùm lum hết trơn, tức là rộng rãi. Nhưng mà bây giờ bắt ổng đừng có ăn nhậu, đừng gái nữa ổng chịu không? Không chịu.
[41:06]Bố thí được mà giữ giới không được. Cái cái con người ta như vậy. Nên ở đây cái vị công tử này nhờ theo cái lời dạy đó rồi bắt đầu tăng thêm cái mức độ khó hơn nữa là dùng ý chí để giữ giới. Mà giữ giới nghĩa là gì? Giữ giới nghĩa là không hưởng thụ, biết kiềm chế lại. Cái này vậy mà nó khó hơn cái bố thí đối với người người giàu, phải không? Nên ở đây chúng ta thấy là ví dụ có cái người á giữ giới được mà không bố thí được, có người bố thí được mà không giữ giới được. Hai hạng người này thì sao? Thì mỗi người chỉ là một người tốt một khía cạnh nào đó mà không phải là, không phải là thánh. Thánh là làm sao?
[41:53]Là vừa rộng rãi bố thí được mà vừa giữ giới không hưởng thụ được. Thánh là phải cả hai. Còn cái người tốt trên đời á thì được cái này mất cái kia, nên cái người công tử này đầu tiên dạy cái hạnh bố thí trước thuần rồi thì dạy thêm cái giữ giới để chuẩn bị làm thánh. Nên là ta cũng bắt chước điều này vậy. Hôm trước á có một bài báo thầy đọc, nói phân tích là tại sao Việt Nam ta nghèo. Nói vì Việt Nam đi theo cái đạo Nho, đạo Phật là ít ham muốn. Cái người ít ham muốn thì không có phấn đấu, cho nên người đó nghèo, đất nước nghèo. Lý luận vậy có lý không? Tầm bậy! Cái ông nào viết cái bài đó không biết báo đăng nữa.
[42:39]Không hiểu! Cái người đạo Phật mình là ít ham muốn nhưng mà lại siêng giúp người, đúng không? Đúng! Mà chính cái người bản thân họ không có ham muốn hưởng thụ mà họ lại siêng giúp người giúp đời, chính những người đó mới là động lực làm cho quốc gia giàu lên. Cho nên ở đây là cái người Phật tử á là cái người ít ham muốn cho bản thân, nhưng mà luôn nhiệt thành giúp người khác, đó. Bây giờ ta đặt vấn đề, vậy nếu hỏi nếu thầy nói là cái người đạo Phật là người ít ham muốn mà hay giúp người thì đó là động lực làm cho nước giàu, tại sao Việt Nam ta theo đạo Phật rất đông mà vẫn nghèo? Có ai hỏi thầy câu đó không? Có, phải không?
[43:24]Nếu nói rằng theo đạo Phật, cái người đạo Phật tốt như thế, bản thân mình không xài không hưởng thụ nhưng mà hay giúp người, thì như vậy nước phải giàu, tại sao nước Việt Nam mình theo đạo Phật nhiều mà lại nghèo? Ai biết? Thì câu trả lời như thế này: Bởi vì nhiều năm qua, nhiều trăm năm qua ta được học một đạo Phật phiến diện. Có một mặt thôi. Phật dạy ta Bát Chánh Đạo đầy đủ tám mặt, ta lấy một mặt ra ta tu, nên ta nghèo và cả nước ta nghèo. Thế tu đủ tám mặt của Bát Chánh Đạo nghĩa là làm sao? Nghĩa là phải có cái Chánh nghiệp ở trỏng á, tức là làm phước. Có nhiều vị tông sư, có nhiều cái pháp môn trong đạo Phật đã dạy người tu
[44:16]là cứ tập trung lo đào xới tâm linh mà không lo tu Chánh nghiệp làm phước.
[44:25]Nên cái người ta tu theo, người ta đã không có biết làm phước, không biết bố thí, mặc dầu chính bản thân người ta thì khắc kỷ ít ham muốn, nhưng không giúp người khác. Mấy trăm năm qua ta đã đi theo một đạo Phật như vậy. Là mình ít ham muốn đúng rồi, nhưng mà không siêng giúp người, nên ta bị thiếu, cái đạo Phật đó không đúng. Nên ngày hôm nay ta đi tìm lại Bát Chánh Đạo của Phật. Đó là bản thân ta ít ham muốn, đào xới tâm linh đúng rồi, nhưng phải siêng năng giúp người khác. Và một đạo Phật như vậy sẽ làm bản thân ta giàu lên, đất nước ta cũng giàu lên. Đó, nó mới là là đúng như vậy. Cho nên ai hỏi ta:
[45:07]"Phật tử tu theo tông nào?" Thì ta trả lời làm sao? Ta nói tông nào? Bây giờ không có nói tông nào hết, nói: "Giờ tui tu theo Bát Chánh Đạo tông, đầy đủ tám mặt." Ai hỏi: "Phải tu theo Tịnh Độ?", nói: "Không. Tu Thiền?", "Không. Mật?", "Không. Tui tu Bát Chánh Đạo đủ tám mặt mà Phật đã dạy." Như vậy là chuẩn nhất nha, lợi mình lợi người đầy đủ, không có tông nào hết. Nghỉ chơi, giờ tới lúc nghỉ chơi mấy cái tông, giờ trở lại tìm đúng con đường của Phật đầy đủ Bát Chánh Đạo để tu. Phật tử đồng ý thầy không? Đồng ý thầy. Bây giờ mà nói tông là chuyện xưa rồi Diễm ơi. Nói vậy được rồi, giờ là Bát Chánh Đạo.
[45:54]Rồi cái vị công tử này à sau một thời gian mấy năm giữ gìn giới cấm, không nhậu nhẹt, không bê tha, à vừa vẫn tiếp tục bố thí, đời sống nghiêm túc, khắc kỷ, không ham muốn nữa, bắt đầu cái phước tăng lên một lần nữa. Cái đến xin trưởng lão tu, thì lần này trưởng lão bắt xuất gia luôn. Tức là trưởng lão thấy cái phước đủ để cho xuất gia, để có thể tu tập mà chứng đạo làm thánh luôn. Chứ còn để ở đời mà không có tiến xa về tâm linh thì cũng chỉ là người tốt, rồi người có phước, kiếp sau lên trời hưởng phước, rồi sinh xuống hưởng phước mà không thể làm thánh để giải thoát giác ngộ được, nên vị trưởng lão bắt cái vị công tử này phải xuất gia luôn.
[46:35]Mà vị công tử này do đời xưa cũng là có cái duyên gì với vị trưởng lão đặc biệt nên cứ nghe lời luôn. Phật tử đồng ý thầy không? Đồng ý thầy. Bây giờ mà nói tông là chuyện xưa rồi Diễm ơi. Nói vậy được rồi, giờ là Bát Chánh Đạo.
[46:54]Rồi cái vị công tử này à sau một thời gian mấy năm giữ gìn giới cấm, không nhậu nhẹt, không bê tha, à vừa vẫn tiếp tục bố thí, đời sống nghiêm túc, khắc kỷ, không ham muốn nữa, bắt đầu cái phước tăng lên một lần nữa. Cái đến xin trưởng lão tu, thì lần này trưởng lão bắt xuất gia luôn. Tức là trưởng lão thấy cái phước đủ để cho xuất gia, để có thể tu tập mà chứng đạo làm thánh luôn. Chứ còn để ở đời mà không có tiến xa về tâm linh thì cũng chỉ là người tốt, rồi người có phước, kiếp sau lên trời hưởng phước, rồi sinh xuống hưởng phước mà không thể làm thánh để giải thoát giác ngộ được, nên vị trưởng lão bắt cái vị công tử này phải xuất gia luôn.
[47:36]Mà vị công tử này do đời xưa cũng là có cái duyên gì với vị trưởng lão đặc biệt nên cứ nghe lời luôn. Chớ có nhiều người là không có nha. Nhiều người thầy kêu đi xuất gia đâu có chịu đi xuất gia, nhất là mấy cái người đẹp trai, kêu xuất gia đâu có xuất gia.
[47:52]Mà khi xuất gia rồi á, trước hết là phải bỏ, bỏ cái gì? Bỏ vợ. Mà không biết mấy vợ thì không biết nha. Bao nhiêu bà vợ, bao nhiêu đứa con, bỏ luôn cả một cái gia tài, bỏ hết luôn. Rồi vào sống gò bó, thúc liễm, thức khuya dậy sớm. Ngủ sớm đâu ai cho. Nói: "Giờ này mà ngủ gì, ngồi dậy ngồi thiền!" Khuya đang ngủ ngon người vỗ bốp: "Dậy! Ngồi thiền! Ngủ hoài!" Mà ở nhà mình thì quen ngủ thoải mái, bắt đầu dậy ngồi. Ngồi thì tâm nhập định chưa được thì chân nó đau nó tê, ngồi không nhúc nhích. Tính xả thiền liếc qua thấy mấy ông sư huynh ổng ngồi im phăng phắc thì không dám động đậy, cứ phải ngồi mà ngồi mà đau khổ, vì mình chưa nhập định được.
[48:34]Rồi làm cái gì cũng bị ngăn cũng bị cấm. Cho nên là ổng tu mà đau khổ chớ tu không có sung sướng. Nên chúng ta thấy là thấy quý thầy, quý thầy mà tu mà thầy tu giả thôi mình không nói, chứ quý thầy mà tu đàng hoàng mà an vui được trong cái giới hạnh của mình, trong giới luật của mình, thì những người đó rất vĩ đại, không phải đơn giản đâu. Thật ra quý thầy bị cấm đoán nhiều lắm á. Quý Phật tử không có biết tại quý Phật tử không có học cái luật nghi á, chứ nếu học cái luật nghi là đụng đâu bị cấm đó, đụng đâu bị cấm đó. Chớ còn nếu quý thầy bị cấm đoán đủ thứ chuyện hết mà vẫn quyết tâm tu hành, quyết tâm tu hành nghiêm túc thì quý thầy đó rất đáng
[49:17]kính trọng á, không phải dễ đâu, rất là đáng kính trọng. Mặc dù bây giờ thì là giáo hội cũng lỏng lẻo hơn, không có ngăn cấm, thì chúng ta không tưởng tượng là nếu mà Đức Phật có mặt, ngài có cho chạy xe Honda hay không. Thầy chưa biết nha, không biết á. Chớ sợ lúc đó Phật về có mặt: "Họ không, cấm tỳ kheo không được chạy xe Honda", thua luôn á, lúc đó còn nước đi bộ luôn. Thành thử ở đây, cái vị này á có cái phước bố thí, có phước giữ giới cư sĩ nhưng mà vào đời sống xuất gia thì chịu không nổi. Tại vì ở nhà mình giàu có, sung sướng quen, vô chùa gò bó quá chịu không nổi nên xin hoàn tục. Bây giờ mình nói cái chuyện xuất gia chút xíu á.
[50:02]Cái người xuất gia có nhiều hạng người, không phải ai xuất gia cũng giống ai. Có người xuất gia là vì lý tưởng mà xuất gia, phải không? Người đó là họ mến đạo quá, họ thiết tha tu tập giải thoát, cho nên họ xuất gia thì cái người này tốt lắm. Cái người này khó khổ gì họ cũng ráng tu để mà cho tới cái ngày giải thoát. Thì cái người đó thường thường họ sau này họ là chỗ dựa của chúng sinh, cho nên sau này họ sẽ dạy được người khác, như vậy. Nhưng có cái người xuất gia là do ai xúi á. Đi chùa riết á cái có người: "Thôi bây giờ anh đi tu, tôi thấy anh đi tu được á. Anh đi tu cái tướng anh làm hòa thượng ngon nha.
[50:42]Anh đi tu trước, tui đi sau." Phải không? Rủ tui đi, tui tu, anh không đi tu là sao? "Không, anh đi tu trước rồi tui sắp xếp đi tu mà kìa, sắp tới rồi." Cái nghe ta xúi xúi quá cái vô xin đi tu đại. Cái ông thầy ổng thấy thôi cũng cho. Thì cái người mà xuất gia mà do người khác xúi hay người khác rủ á thì mới ban đầu tu có vẻ làm ra vẻ ngon lắm, nhưng chừng năm đuối à. Chừng năm bắt đầu tâm ý loạn động nghĩ tùm lum mong tùm lum hết, tu không được. Nếu mà còn ráng mà lết lết được hai ba chục năm thì cũng là một người tu không có chân chính, thế nào cũng vi phạm rất là nhiều. Còn không, năm ba năm ra đời mất à.
[51:19]Mà nhiều người bị như vậy lắm. Nên thầy rầu nhất à, nhất là mấy bà á, mấy bà Phật tử mình á, nhiều khi rủ được cái một cái chú nào trẻ trẻ đi chùa, chú đi chùa được vài lần cái xúi: "Thôi con đi tu đi con. Thấy mấy thầy không, mấy thầy tu có oai đức, được mọi người cung kính kính trọng à. Con đi tu cũng vậy đó, chứ ở đời lấy vợ chi khổ lắm, con đi tu." Nhỏ lơ ngơ chưa kịp nói câu nào: "Đi tu đi con, vô đây", dắt vô xin hòa thượng cho tu. Nhỏ nói: "Ơ ơ", chưa kịp dắt kéo lôi lôi đầu nhỏ vô lạy hòa thượng. Nhỏ không biết ất giáp gì trơn cái cũng lạy, rồi cái mấy bữa sau hòa thượng cạo tóc trọc lóc luôn.
[51:52]Đi tu mà cái lập trường chưa xác định, cái trường hợp đó bị nhiều lắm, thầy thấy nhiều rồi. Do đó là quý Phật tử cẩn thận. Ngay cả như thầy á là thầy nhận người xuất gia cũng kỹ á mà thầy cũng cảm thấy là cũng không hài lòng lắm. Có những đệ tử của mình là cái lý tưởng cũng không phải là mạnh như là mình mong muốn. Bằng cớ là là đôi khi họ có những cái dao động, thầy thấy rõ vậy. Mà thầy lựa là tu là lên núi tu là ngon lắm phải không? Lên rừng lên núi tu là thấy ngon lắm, vậy mà nhiều khi thầy thấy họ vẫn lý tưởng vẫn bị yếu, chứ không phải là mạnh. Nên cái xuất gia có nhiều hạng người. Còn cái người mà ví dụ thấy mấy thầy
[52:31]xuất gia vinh quang quá, đi đâu cũng được người ta cúng dường, người ta kính trọng nên thích xuất gia thì cái mục tiêu đó đúng không? Mục tiêu đó sai, tu ít bữa văng liền, hoặc là tu giả dối liền. Còn cái người thất tình đi tu thì sao? Thì còn thê thảm nữa. Vô đó mà tụng kinh mà có nhớ ai không á. Tụng kinh mà cứ gọi gọi tên người nào không à. Vân vân, rồi tới chừng cái cơn thất tình nó đi qua rồi thì sao? để lại cho thầy một bức thư rồi lặng lẽ buổi sáng rồi bỏ cổng chùa đi mất, quay lại liền. Còn ở đây cái vị công tử này đó, xuất gia là bởi vì cái vị Trưởng lão thấy công đức cứ tăng dần, tăng dần cho nên đẩy ổng đi luôn để cho ổng được làm thánh.
[53:17]Vậy mà ổng vô ổng bị sốc ổng chịu không nổi, giàu quá ổng vô ổng sốc ổng chịu không nổi. Do đó, cái người giàu mà đi xuất gia không có dễ. Thầy cũng đã từng gặp như vậy. Thấy có một cái gia đình nó giàu, dắt đứa con lên chùa xin xuất gia. Chưa cho xuất gia, mới làm cư sĩ thôi là đã đụng chạm tùm lum trong chúng hết trơn. Là khó chịu đủ thứ chuyện, tại vì ở nhà mình được chiều chuộng quen, vô chùa ai cũng nghiêm khắc, ai cũng theo nề nếp, cái khó chịu. Mà mình khó chịu rồi cái mình nghĩ người này xấu, nghĩ người kia xấu. Mà mình nghĩ cái người đi trước mình xấu thì phước mình còn không? Và hết phước luôn là thôi bỏ chùa đi luôn.
[53:55]Chuyện rất đơn giản, cho nên cái người giàu xuất gia lại khó. Giống như cái người công tử này vậy. Người công tử này xuất gia rất là vất vả nên ông xin hoàn tục. Thì trước đó các vị huynh đệ đã khuyên lơn dữ lắm rồi mới dắt tới Phật.
[54:13]Thì ổng cứ khăng khăng ổng nói là con người ta sống trên đời hay là nói đi tu là để đừng đau khổ. Mà ổng thấy ổng đi tu ổng khổ hơn ở ngoài đời. Thôi ổng về ổng làm người cư sĩ, ổng hộ đạo, ổng làm phước mà ổng thấy ổng hạnh phúc. Ổng cũng nói dữ lắm. Nói: "Bây giờ ổng đi tu mà ổng khổ nè, không thấy sung sướng. Mà Phật dạy là làm sao để cho nó hết khổ, ổng thấy ổng không tu nữa ổng hết khổ." Ổng nói ai nói gì kệ. Có mấy vị mới khuyên lơn, phân tích. Các vị giáo thọ mới phân tích thế này: Thấy cái người có trí á mới là cái người giữ được giới mà từ chối sự hưởng thụ. Tại sao vậy? Bởi vì cái sự hưởng thụ làm ta hao tổn cái phước từ thân tới tâm.
[55:00]Mà muốn làm thánh á thì ta phải đầy đủ phước từ thân tới tâm. Mới chứng đạo mới giải thoát được. Cho nên thân và tâm ta thiếu phước thì ta không chứng đạo được. Mà cái người đời á làm gì làm vẫn có cái sự hưởng thụ, còn khi đi tu á là ta tuyệt đối không hưởng thụ, tuyệt đối không hưởng thụ. Và chính vì không hưởng thụ cho nên giữ được cái phước cho tâm của mình để cái tâm mình ngày kia khai mở, đạt được sự giác ngộ, làm được một vị thánh. Nên vì vậy những cái điều mà ở trong chùa ngăn ta điều này, cấm ta điều kia là để ta đạt được cái trình độ là tuyệt đối không hưởng thụ. Cho nên nếu mà con thấy cái điều này là khó khăn,
[55:51]con muốn lui lại một đời sống thế tục có sự hưởng thụ thì con vĩnh viễn không thể giải thoát được. Hễ còn hưởng thụ là không thể giải thoát. Cho nên đó là lý do tại sao mà cái người tu không có hưởng thụ mà phải giữ giới là vậy đó. Hưởng thụ trên rất nhiều hình thức, thầy nói ít mà quý Phật tử hiểu nhiều giùm nha. Chứ thầy không có liệt kê hưởng thụ cái gì nha, tại đầu ai cũng có sạn biết hết rồi, cho nên thầy không có nói hưởng thụ là hưởng thụ cái gì. Nói ít mà mọi người hiểu nhiều. Hễ có hưởng thụ thì ta không thể tích cái phước cho tâm, mà trong tâm không có phước thì không thể giải thoát. Đó là công thức.
[56:34]Cho nên các vị khuyên bảo vị đó dữ dội, lúc đó ổng chán nản quá ổng nói tới luôn, cũng cãi, cãi bằng được. Thôi mấy vị mới dắt tới gặp Phật. Thì Phật biết là cái người này mệt mỏi rồi, mấy tháng qua đã mệt mỏi, bây giờ nản tột cùng. Bây giờ mà cứ kêu ổng ráng giữ, ráng giữ, ổng không giữ được. Thì Đức Phật mới biết, Đức Phật mới nói: "Thôi, thôi đừng giữ nhiều, đừng học nhiều nó mệt. Làm một cái cho ta." Ổng nghe làm một cái ổng thấy ồ có lý à, thôi một cái mình ráng ở lại mình tu, ráng ở lại tu giữ một cái. Nhưng mà không ngờ một cái đó là một cái cái gốc. "Bây giờ con chỉ giữ cái tâm con thôi, đừng làm gì khác nữa.
[57:13]Không cần giữ giới, không cần học nữa, giữ một cái tâm thôi." Cái ổng thấy: "À cái này có lý, làm một cái này thôi con làm được, thôi con tu, ở lại tu tiếp." Mà không nói ổng chứng đạo hay không. Bây giờ giao cho quý Phật tử giữ một cái thôi. Chịu không? Chịu không? Bây giờ từ đây không cần làm gì hết, không bố thí, không cúng dường, không đi chùa, không tụng kinh, không ngồi thiền, không lễ Phật, không có gì hết, giữ tâm giùm thôi, được không? Bị lừa nha, coi chừng bị lừa á. Coi chừng bị lừa. Tại khi mà giữ được tâm rồi thì sao? Hễ mà giữ được tâm rồi thì phải làm sao? Thì phải đi chùa, phải lễ Phật, phải tụng kinh,
[57:57]phải sám hối, phải cúng dường, phải bố thí, phải ngồi thiền, phải đủ thứ hết. Hễ giữ được một cái rồi thì nó tung ra thành 1.000 cái khác phải làm. Nhưng mà Phật nói nói cho gọn, nói cái gốc: "Thôi thôi con giữ được một tâm thôi được không?" Nói: "Thôi dạ giữ được một tâm thì con làm được, thôi ở lại tu tiếp." Về tu tiếp rồi, đảnh lễ Phật về tu tiếp. Nhưng mà ta phải thấy là có nhiều người lắm đọc cái đoạn kinh này rồi bắt đầu truyền bá một đạo Phật sai lầm.
[58:28]Vì vậy hôm nay ta nói cái đoạn kinh này để ta tránh sự sai lầm cho chúng ta và cho mọi người. Có người nghe cái đoạn kinh này xong bắt đầu đi đâu cũng dạy cái giáo lý này, cái pháp môn này: "Thôi tu theo đạo Phật là anh đừng cần làm gì hết, rùm rà. Ôi mấy bà đi chùa là làm rùm rà, anh chỉ giữ cái tâm anh thôi, chỉ cần giữ cái tâm." Đi đâu cũng kêu người ta giữ một cái. "Hồi xưa là Phật dạy giữ một cái tâm thôi là đắc đạo liền." Đi đâu cũng nói. Mà nếu mà chỉ đơn giản như vậy, Phật có cần thuyết thành muôn ngàn kinh điển không? Không. Tu không phải dễ như vậy, chân lý không phải là phiếm diện một chiều một mặt.
[59:06]Mà đạo Phật ít nhất là tám mặt. Tám mặt này mà phân tích ra thành 8.000 mặt. Cho nên từng từng li ti li ti từng chút từng chút như vậy. Tức là từ những điều sai đúng mà trong kinh không dạy, mà nếu ta có trí tuệ ta phải biết tự mình làm cho đúng. Thầy nói ví dụ, ví dụ như ta đi vào một con hẻm nhỏ. Trong hẻm nhỏ nó chật đó có cái đám ma. Mà cái đám ma á thì lúc đó người ta phải làm sao? Ta phải sử dụng luôn luôn cái con hẻm đó luôn. Thấy không? Người ta bắt ghế tràn ra con hẻm luôn. Tại vì nhà người ta nhỏ, hẻm thì chật. Cái quan tài để sát ngoài cửa, cái bàn thờ xích ra ngay cửa, rồi mọi người đi viếng là ngồi hết ngay trên con hẻm đó.
[59:49]Mà ta phải đi ngang qua con hẻm đó, ta cũng chạy xe ngang qua. Lúc đó là mình vô tư rú ga chạy vèo qua luôn thì mình sao? Mình có trí tuệ không? Không có trí tuệ, không có đạo đức nữa. Mà lúc đó có ai dạy mình điều đó không? Có ai dạy không? Trong kinh có dạy không? Không. Mình phải tự biết tới đó hoặc xuống xe dắt đi qua hoặc là nếu lỡ, lỡ trớn tới đó rồi thì không được rú ga. Mà phải lấy chân đẩy xe mình đi qua luôn, qua khỏi đám tang xa xa rồi mới rú ga cho nó chạy. Chứ ngang đó mất trớn rồi cái rú ga ngay đúng đám tang người ta là là mình kém trí tuệ, kém đạo đức. Những điều chút chút chút chút trong cuộc sống như vậy kinh không có dạy.
[1:00:29]Nhưng mà cái gì dạy ta? Cái trí tuệ của ta dạy ta. Mà cái trí tuệ của ta là ở đâu? Là do bao nhiêu điều Phật đã dạy trước đây nó hình thành. Nên lúc gặp việc đó ta biết phải làm như thế, gặp việc đó ta biết phải làm như thế. Nên những điều chút chút trong cuộc sống nó thành muôn ngàn. Nó thành giống như một viên kim cương mà có muôn ngàn mặt. Mà cái người tu theo đạo Phật là phải làm đẹp hết tất cả những mặt đó. Chứ đừng có vịn vào cái lời Phật dạy trong cái tình huống của cái ông Tỳ-kheo Anubhoba này mà ta cứ truyền một cái đạo Phật phiếm diện. Từ đây về sau đi đâu gặp ai cũng nói: "Anh cứ giữ tâm anh là được,
[1:01:08]anh không cần đi chùa, anh không cần lễ Phật." Nói vậy là bậy. Cái người đó là hiểu sai kinh điển. Phật nói câu đó vì trong một trường hợp đặc biệt của cái ông này thôi. Chứ còn gặp bao nhiêu người khác ta phải dạy đầy đủ cho họ, anh phải đi chùa, anh phải lễ Phật, anh phải kính Tăng, anh phải giúp người, anh phải bố thí, thấy không? Nhớ như vậy. Nha, nhớ như vậy. Thì cái khi mà giữ được tâm rồi, mà giữ được tâm là làm cái gì? Giữ được tâm là làm cái gì? Cái tâm mình làm sao mà ta giữ? Nó có phải giống như cục gạch mà ta cầm vậy không? Phải không? Tâm nó hiện biến mất hiện lên biến mất, nó chạy đầu này chạy đầu kia, chụp vô cái nó chạy mất, chụp được nó nó chạy mất rồi.
[1:01:55]Như vậy giữ tâm là làm cái gì? Đức Phật nói một câu rất dễ: "Thôi bây giờ con chỉ giữ cái tâm con thôi, con làm được không?" Nói: "Dạ làm được." Ông đó ổng hứa ổng làm được ổng mới hố á. Tâm sao mà giữ? Tâm sao mà giữ được? Giờ quý Phật tử giữ tâm làm sao nói thầy nghe? Giữ làm sao? Giữ tâm làm sao nói thầy nghe?
[1:02:20]Tại Đức Phật kêu ổng giữ cái tâm thôi ổng chịu ở lại tu. Ổng đồng ý, nhưng mà tới chừng đứng ổng rời khỏi Phật ổng lo ổng giữ tâm ổng mới phát hiện ra là không biết giữ tâm làm sao hết. Giờ quý Phật tử cũng vậy, giờ thầy kêu giữ tâm giữ làm sao nói thầy nghe? Thấy dễ không? Không dễ chút nào hết. À bây giờ thế này, cái trình tự mà giữ tâm là như thế này: Muốn giữ tâm á, trước hết phải biết cái tâm mình lúc đó đúng hay là sai, biết trước chứ chưa giữ được đâu. Chứ không phải nói nó mà giống như là một cái chiếc xe mình lại chụp nó giữ lại được đâu, không có, nó chạy qua cái vèo mất liền. Nhưng nó qua mất rồi, mình chỉ biết à vừa rồi cái tâm
[1:03:01]của mình đúng hay sai mà thôi, đó là bước ban đầu. Cái này làm được không? Được, phải không? Căn bản này thì làm được. Đó, cái cách nó đi từng bước như vậy á. Đầu tiên là biết cái tâm vừa rồi đúng hay sai, có tham hay không có tham, có sân hay không có sân, có si hay không có si, có ganh tị hay không, có ích kỷ, có oán hờn, có hơn thua, có thù hận, có giận dai, có ghim gút hay không, cái đó trước cái đã, phải biết cái đó trước. Biết đó rồi làm sao? Rồi làm sao? Biết rồi mới sửa, là bắt đầu phải sám hối. Hồi nãy sân, quỳ lạy Phật: "Hồi nãy con mới sân, xin cho con sám hối." À, rồi lúc nãy á mình gặp cái người nghèo đáng lẽ mình giúp
[1:03:45]mà mình không giúp, mình biết cái tâm đó là tâm ích kỷ hẹp hòi, tâm đó là tâm sai, bây giờ muốn sửa phải làm sao? Móc tiền ra mà bố thí thì mới sửa được cái tâm hẹp hòi ích kỷ chứ. Như vậy giữ được cái tâm là chúng ta thấy vô số công hạnh chúng ta phải làm nè, phải không? Muốn giữ được cái tâm là phải biết tâm đúng sai, mà muốn sửa được cái sai thì phải làm những điều tốt, tâm ta mới mới đúng, chứ không bao giờ ngồi không vậy mà tâm tui đang từ từ tốt lên, không bao giờ có chuyện đó nha. Không bao giờ nói là: "Tôi tu gì?" Dạ tôi tu tâm. "Tu tâm là sao?" Dạ tôi sửa cái tâm sai thành tâm đúng. "Sửa làm sao?" Dạ tôi cứ ngồi đây tôi sửa.
[1:04:25]Rồi có sửa, cái đó là sữa Vinamilk á chứ ở đó mà sửa sai. Vì sao? Muốn sửa cái tâm á là phải sửa bằng hành động. Muốn sửa cái tâm bỏn xẻn phải đi bố thí, muốn sửa cái tâm sân là phải nói cái lời nhẫn nhục, phải biết lạy Phật sám hối. Cho nên nói có một người Phật tử nhắn tin cho thầy nói: "À con đanh đá cho vui vậy đó, chứ còn bụng con tốt." Thầy nói không, cái lời nói của mình nó quay trở lại nó tạo thành cái tâm của mình, nên phải giữ gìn cái miệng của mình. Chứ đừng nói à: "Con nói vậy chớ lòng con không có vậy", nói dóc. Nói như vậy là lòng mình đang trở thành như vậy. Bởi vì lời nói của ta, hành động của ta nó quay trở lại nó xây thành cái tâm của ta.
[1:05:10]Cho nên bây giờ nói Phật kêu giữ cái tâm, vì ta vâng lời Phật ta giữ cái tâm. Muốn giữ tâm phải biết đúng sai, mà sau khi biết đúng sai rồi muốn sửa sai thành đúng, ta phải làm. Phải làm chứ không có ngồi đó mà sửa. Cho nên tự nhiên có ông đóng cửa 10 năm bước ra ngoài: "Tôi đã sửa tâm tôi tốt rồi", thì lúc đó ta phải chở ổng đi Biên Hòa liền. Tại vì sao? Người muốn sửa cái tâm là phải sống với con người thôi, phải tốt, phải giữ gìn những điều cấm, làm những điều phúc, vân vân như vậy. Cho nên ông này ổng bị Phật lừa, ổng đồng ý giữ tâm rồi tới chừng ổng về mới té ngửa ra là muốn giữ được cái tâm, ổng phải giữ lại giới luật lại như cũ.
[1:05:51]Không tránh đường nào được, nhưng mà lỡ hứa Phật thôi, rồi không biết ổng tu được mấy năm. Chuyện không kể nữa, cái tập đó là qua tập khác, đợi phim Hàn Quốc nghe coi tiếp. Bây giờ câu chuyện tích thứ hai cũng liên quan tới cái tâm này, chuyện này nó vui hơn mà ta phân tích nó ngắn hơn. Có một ngài, cũng ở cái kinh thành Xá-vệ, có một ngài tên là Tăng Hộ, là Saṅgharakkhita. Cái vị này có cái thiện căn rất là lạ lùng: khi gặp Phật, xin xuất gia, 5 ngày sau chứng A La Hán liền, công đức rất là đặc biệt. Ngài có người em gái út, cái người em gái út mới sinh ra đứa con, thì cái người em này thương anh mình,
[1:06:33]cái lấy tên của anh mình đặt tên cho đứa con của mình, cũng là Saṅgharakkhita, cũng kêu là Tăng Hộ, người ta gọi là Tăng Hộ cháu. Thì cứ lớn lên chút là người em gái cứ dắt cái đứa con mình đi thăm cậu, tại cậu bây giờ là một vị A La Hán rồi, cũng danh tiếng, vị Tăng Hộ nổi tiếng. Cái lớn lên chút cái ngài mới kêu: "Thôi cho nó đi tu luôn đi." Cái người em cũng thương anh quá, thôi cho con mình đi xuất gia. Đi xuất gia thì người này cũng tu tốt, làm những bổn phận đầy đủ, rồi có một mùa hạ, là mùa mưa á, đến an cư ở một cái tinh xá khác xa cậu của mình. Rồi khi mà đi an cư ở một nơi vùng khác như vậy á,
[1:07:12]được cái người thí chủ người ta cúng cho hai cái xấp vải y rất là đẹp, cái không may, nhớ tới cậu mình, thương cậu mình, nói để mãn mùa hạ, mình sẽ về thăm cậu mình, mình cúng cậu mình một xấp vải, còn mình lấy một xấp, hai cậu cháu may y mặc giống nhau cho đẹp chơi, đại khái vậy. Thì cũng rất là thương cậu. Mãn mùa hạ về thăm cậu, gặp cậu rồi cái hỏi thăm, hầu hạ, rồi tình cảm lắm. Rồi sau đó mới lấy cái xấp y ra, quỳ xuống nói là: "Thưa trưởng lão, thưa tôn giả, con được người ta cúng hai xấp y đẹp nên con đã cất để dành để về đây cúng dường cho tôn giả. Mong tôn giả nhận để cho con có được công đức."
[1:07:57]Nhưng mà ngài Tăng Hộ - cậu từ chối, nói: "Không, ta đủ y rồi. Ta nhận thêm nó dư, thôi con cất nó đi hoặc là cho ai thì cho." Nói: "Trong lòng con, con chỉ muốn cúng cho ngài, con thương ngài xin ngài đừng từ chối." Nói gì nói, ông kia ổng cũng cũng không nhận, nói không. Trời ơi, ổng là A La Hán ổng lại càng sống đơn giản nữa, ổng sống sơ sơ sài sài mà, ổng nói: "Thôi, ta đủ rồi, con cứ cất nó đi, cứ để nó đi có gì đâu." Cái ổng buồn nha, cho mà không được, buồn á. Ổng buồn cái ổng đứng ổng quạt, ổng quạt cho người cậu mà lòng ổng buồn, ổng đồ ổng ngồi ổng nghĩ: "Có cậu với cháu ở trong chùa mà ngài không thương ta, thôi ta tu làm gì nữa?
[1:08:38]Thôi ta về." Thôi ta về, mà không biết là mẹ ta có giận ta hay không, nếu mẹ ta vì ta bỏ về hoàn tục mẹ ta giận ta mà không giúp đỡ cho ta, thì thôi ta sẽ lấy hai cái xấp vải này ta đi bán, à ta lấy tiền ta mua một con dê cái. Dê cái nó đẻ ra con dê con, cái ta nuôi nó, nó thành một bầy dê. Khi có vốn rồi ta sẽ cưới một cô vợ, cô vợ đẹp, rồi cái cô vợ sẽ đẻ cho ta một đứa con trai kháu khỉnh, à. Nhưng mà dù sao ta cũng thương cậu ta, à lâu lâu ta sẽ bồng nó đi tới thăm cậu ta, tới tinh xá. Ta sẽ đóng một cái ghế đẩy, à hồi đó cũng văn minh nha, mới để nó trên đó, ta sẽ cùng với vợ ta đẩy nó tới thăm tới tinh xá thăm người cậu thương yêu của ta.
[1:09:22]Nhưng mà cái người đàn bà thì nhiều khi lanh chanh, có khi là đẩy cái xe mà lại vấp cái làm té lăn thằng nhỏ. Người là vợ mà như vậy là ta sẽ oánh nó một cái, tại sao mà để té con ta? Ổng mới cầm cái quạt ổng đánh cái gõ trúng cái đầu của ông cậu, trốc. Cái ngài Tăng Hộ mới nói: "Ngươi không đánh trúng cái mụ đó mà ngươi đánh trúng đầu ta."
[1:09:48]Ơ ông kia ổng sững sờ hết trơn, ổng nói thì ra nãy giờ cái ý nghĩ của mình chạy trong đầu sao ông cậu ngồi đó ổng biết hết trơn. Ổng quăng cái quạt ổng đâm đầu ổng chạy, tại vì cái ý nghĩ lén lút của mình mà nó không có đẹp lắm á, khi không ở trong đang mặc tỳ-kheo mà nghĩ chuyện lấy vợ, ý nghĩ nó xấu. Lén lút nghĩ mình mình không ai biết, nghĩ nghĩ mình tưởng tượng không ai biết, không ngờ là ý nghĩ mình ông cậu ngồi ổng biết hết trơn. "Ngươi không đánh trúng cái mụ đó mà ngươi đánh trúng cái đầu của ta." Quăng cái quạt chạy, chạy rồi cái mấy vị tỳ-kheo thấy ông này chạy như điên á, mấy vị tỳ-kheo trẻ khác mới chạy rượt theo bắt lại hỏi,
[1:10:20]cái đem lại Đức Phật thì ông kia mới cũng thú thật kể ra hết sự tình: như vậy như vậy, con cúng dường mà cậu con không nhận, con buồn, con buồn con đứng con nghĩ bậy, không biết sao cậu con biết hết trơn. Cho nên con sợ quá, con tính chạy bỏ tinh xá, tại vì những ý nghĩ mình nó xấu á, ý nghĩ xấu bị biết nha. Nên ta thấy là tại sao trên cõi trời mà mọi người thánh thiện? Là bởi vì ai cũng biết tâm của nhau hết á trên cõi trời, nên không ai dám nghĩ bậy. Còn cái cõi trần gian này tại sao mà nó u ám, đen tối vậy? Bởi vì ý nghĩ của ta người khác không biết nên ta hay nghĩ bậy, ta hay nghĩ bậy. Có không? Ai là nghĩ bậy số một giơ tay lên kể cho thầy nghe cái coi.
[1:11:00]Mình mà kể ra là nghe rụng rời liền á, có nhiều ý nghĩ mình mà kể ra, mình mà nghe ai kể ý nghĩ lén lút của họ mình sợ liền. Nên ở đây cái đầu tiên là Đức Phật quở trách, à nói: "Tại sao mà ngươi đâm đầu chạy bỏ tinh xá như vậy?", hỏi lý do gì thì kể hết, cái Đức Phật mới dạy, mới dạy nói rằng: "Tâm vô hình, rong ruổi, Bí ẩn như bóng ma, Ai điều phục được tâm, Ma không còn trói buộc." À Đức Phật dạy cái bài kệ Pháp Cú như vậy. Thì tâm vô hình, rong ruổi, vô hình là bởi vì không ai thấy, chỉ mình mình làm mà nó rong ruổi là nó đi, nó chạy, nó nghĩ từ chuyện này nó nghĩ qua chuyện kia. Mới đầu chỉ là buồn ông cậu không nhận xấp y mà nghĩ thêm cái nữa
[1:11:45]hoàn tục, hoàn tục rồi cái bán xấp y nuôi dê, nuôi dê rồi cưới vợ, cưới vợ rồi đẻ con, đẻ con rồi đi thăm cậu thì oánh vợ. Nghĩ lát nó tùm lum, nghĩa là cái chuyện không đâu ra đâu mà ngồi mà tưởng tượng mà thêu dệt y như thật, chúng ta nhớ cái chữ này, "y như thật" á, cái khả năng tưởng tượng của ta đó nó thêu dệt như một cuốn tiểu thuyết vậy á, như cuốn tiểu thuyết. Cho nên gọi là tâm vô hình mà rong ruổi. À bí ẩn như bóng ma, bí ẩn như bóng ma là sao? Vì ta không biết nó ở đâu ra. Giống như ma á, ma là ta không biết từ đâu, bỗng nhiên trong cái góc tối đó một bóng trắng lù lù lù lù, à ta không biết từ đâu ra.
[1:12:27]Tâm ta cũng vậy, không biết từ đâu mà nó cứ tương tục, nó nối tiếp, nó nghĩ tào lao xích đế đủ thứ chuyện trên đời. Mà nếu mà ta đem hết cái ý nghĩ của ta ta gõ vào vi tính cho bàn dân thiên hạ đọc thì người ta người ta té ngửa hết. Bây giờ ta phân tích cái chuyện tích này chút xíu. Nó có cái tâm lý rất là lạ là khi lòng tốt mà bị từ chối thì ta cảm thấy bị tự ái, bị tổn thương, có không? Có, lạ ghê. Ta quý ai, ta thương ai, ta đem món quà tặng mà họ thẳng tay từ chối, ta sẽ ta sẽ bị tự ái. Thầy nhớ một cái chuyện hồi nhỏ, lúc đó là cái ngày gì, ngày thôi nôi gì của đứa em thầy á, rồi một cái người chị bà con
[1:13:09]đến tặng sợi dây chuyền, thì thầy nhớ lúc đó ba thầy với mẹ thầy là cương quyết không nhận, bởi vì nghĩ cái người đó, người chị bà con của thầy đó nghèo, mới đi làm chưa có tiền nên cương quyết. Thầy thấy lúc đó thầy còn nhỏ thầy nhớ cái cảnh giằng co với nhau á, giằng co nhau là để từ chối quyết không có nhận cái sợi dây chuyền đó. Sau đó chị về và vĩnh viễn cho tới bây giờ không bao giờ gặp lại luôn. Từ gia đình thầy luôn vì gia đình thầy không chịu nhận món quà, nên cái tâm lý rất là dễ hiểu. Vì nhớ cái điều đó cho nên bây giờ thầy rất là từ bi, ai cho thầy cái gì thầy đều: "Mô Phật."
[1:13:49]Nhưng mà không phải là thầy xài, không phải là thầy xài. Thầy mới hiểu là thế này nha, khi mình nhận món hàng mình mang nợ, nhưng mà ngay lúc đó giống như mình có sự tôn trọng người đó. Nhưng mà xài làm sao mà mà mà xài cho hết được, đi tu thì xài, ví dụ người này cho cục xà bông, người kia cho cục xà bông, làm sao mà một năm mà tắm hai cục xà bông nổi, tắm một cục thôi chứ. Thì cái cục còn lại là làm sao? Chia cho người này người kia, xài cũng vậy, mọi thứ đều như vậy, mọi thứ đều như vậy. Tuy nhiên, mọi người, quý Phật tử thương thầy thì thông cảm điều đó giùm cho quý thầy, vì thầy không thể dùng hết được.
[1:14:27]Mà ví dụ như thấy thấy cho thầy cái đó bữa khác thấy người khác xài thì phải hiểu là là lúc mà thầy nhận là thầy thương, thầy quý, thầy tôn trọng nên thầy nhận, nhưng mà đừng bắt thầy phải xài. Nhiều khi Phật tử lại gặp thầy không có dòm thầy mà dòm tay thầy đang đeo cái đồng hồ nào, khổ vậy. Dòm xuống dép, bữa đôi dép nhớ cho thầy sao đâu không thấy thầy mang? Thầy đâu có nhớ đâu. Thầy giao thị giả đó, thị giả thầy cho thầy mang đôi dép nào, mang đôi dép đó chứ thầy đâu có biết đâu. Cho nên vì vậy, sống trên đời á thì chỗ này cũng là cái ta ta khó xử, nhưng mà tuy nhiên ta biết đạo thì không sao.
[1:15:06]Ví dụ ta nhận là vì tôn trọng cái người cho, nhưng mà ta đừng có hưởng thụ hết, ta biết san sẻ lại những người còn thiếu thì không sao. Ở đây á, cái người cháu á là vì cậu mình không nhận, cho nên bất mãn, tự ái á, bất mãn, tự ái, tổn thương, buồn phiền, rồi giận hờn, rồi bắt đầu nghĩ bậy. Đấy là một cái chuỗi tâm lý mà người cháu bị sau khi bị tự ái á. Ông cậu không nhận nên tự ái, bất mãn, cảm thấy tổn thương, buồn phiền, giận hờn. Thì cái chuỗi tâm lý đó là tốt hay không tốt? Không có tốt, phải không? Đó là người kém đạo lực. Người kém đạo lực nên nó mới xuất hiện những cái tâm trạng như vậy.
[1:15:51]Còn cái người có đạo lực là không, không có, ngay cái tâm đầu tiên tự ái là đã không rồi. Còn đây ngay cái tâm đầu tiên nó có, nên nó tương tục, nó phát sinh ra những cái tâm niệm kế tiếp kế tiếp. Bắt đầu khi buồn quá rồi mới nghĩ bậy, mới vạch ra một kế hoạch sai lầm. Chúng ta nhớ như vậy nha, chúng ta nhớ nè. Là cái sai của ta là chỗ này, là bắt đầu do cái buồn, cái tự ái, cái bất mãn, cái căm thù, cái giận hờn, cái ganh ghét, cái bị tổn thương, ta nghĩ bậy, tức là ta tính cái chuyện bậy. Thế tại sao người đó tự tử? Tự tử là bậy bậy phải không? Mà tại sao họ bậy? Vì trước đó họ buồn phiền, tự ái, tổn thương, ganh ghét.
[1:16:33]Nhiều khi đứa con đi chơi về, chơi về khuya, rồi cái xe bị quẹt, bị trầy, cái nhiều khi người mẹ giận quá nói: Phải lúc trước biết tao đẻ ra cái trứng hột vịt lộn tao ăn cho nó bổ, đẻ mày ra ăn chi cho nó cực. Có ai nói câu đó không? Thầy có nghe có người mắng con kiểu đó rồi đó. Đứa con kia nó làm sao? Không nói tiếng nào. Vô phòng nó thắt cổ tự tử chết liền. Tự ái vì câu nói đó. Cho nên cái tự ái, buồn phiền, bất mãn, tổn thương rồi làm bậy. Như vừa rồi báo đăng á có hai cái ông ngồi ổng uống cà phê ở nơi cái Cầu Kiệu đường Hai Bà Trưng, cái ổng thấy một người đàn ông đi xăm xăm xăm xăm lên giữa cầu nhảy cái đùng xuống.
[1:17:14]Ổng tưởng nhảy chơi, mười phút không thấy, hai người xuống vớt lên ổng chết mất tiêu. Tức là ổng quyết tâm từ tử rất cao. Nhưng mà tự tử là vì trước đó làm sao? Vì trước đó là buồn phiền, tự ái, tổn thương, căm hờn, giận dỗi gì đó. Đó là những cái chuỗi tâm lý đó nó đưa đến ta làm làm bậy. Thì ở đây vậy, ta phải chặn ngay từ đầu cái tâm của ta. Hễ thấy cái buồn phiền, cái tự ái nó khởi lên là ta phải chặn đứng, xóa liền chứ sắp sửa mình làm điều bậy. Vì xuất phát từ cái tâm tự ái, buồn phiền, tổn thương, giận hờn không bao giờ có một hành động tốt phía sau hết, không bao giờ, vĩnh viễn không bao giờ.
[1:17:49]Cái hành động tốt chỉ do cái tâm bình an, trầm tĩnh, sáng suốt, thương yêu, độ lượng mới có. Còn hễ tâm ta mà giận, mà buồn biết mình sắp làm chuyện sai, nên đừng làm, ngay lúc đó đừng làm gì hết, luôn luôn sai. Còn cái sai trong câu chuyện này thì nghe nó vui, vậy là ổng ổng lên cái phương án lấy vợ, ổng lên phương án rất là kỹ. Ở đây nó có một cái yếu tố nữa là khi cái người cháu đó mà đứng tưởng tượng á, tưởng tượng cái kế hoạch mà bỏ đi ra ngoài á thì ta thấy là cái câu chuyện mà ông dệt nên thấy nó hợp lý không? Hợp lý không? Cũng hợp lý lắm, cũng thực tế lắm chứ không phải không. Cũng là nó thành không mình không biết,
[1:18:31]nếu ông ra ngoài ông thực hiện đúng như vậy nó có thành là ổng nuôi được bầy dê, ổng lấy được bà vợ không mình không biết, nhưng mà nó hợp lý đâu ra đó, rồi có vợ rồi có con. Thì ở đây là cái sáng tạo của vọng tưởng nó có tính chất, hôm nay ta không có thời gian để ta nói, nhưng ta phải hiểu rằng tâm ta nó có một cái tính chất là sáng tạo. Cái niệm này nó nối tiếp cái niệm kia, cái niệm kia nó nối tiếp cái niệm nọ, nó luôn luôn sáng tạo sáng tạo trong tâm ta, nó làm thành những chuỗi vọng tưởng bất tận. Mà cái người tu vất vả là chặn đứng cái dòng tư tưởng đó lại, chặn đứng cái dòng vọng tưởng, chặn đứng cái sự sáng tạo đó.
[1:19:05]Nó tạo hết ý niệm này, ý niệm kia, ý niệm này nó gợi ý niệm kế tiếp, ý niệm kế tiếp nó gợi ý niệm kế tiếp nữa và nó có sáng tạo. Mà cái sáng tạo ở đâu ra? Cái sáng tạo đâu ra? Nó nằm trong hành ấm của ta. Thân tâm ta gồm có sắc, thọ, tưởng, hành, thức thì cái hành ấm là cái cơ quan sáng tạo mọi điều hết. Thì chính hành ấm nó sáng tạo, nó đưa ra bên ngoài, nó đưa ra cái tưởng ấm là ta thấy cái vọng tưởng cứ nối tiếp nối tiếp như vậy. Thì hôm nay ta không có thời gian để phân tích về về tâm thức. Vì có câu chuyện như vậy ta nói sơ sơ thôi, lúc nào đó có duyên ta sẽ phân tích về năm ấm thêm thì rất là thú vị.
[1:19:45]Rồi có một cái yếu tố trong cái câu chuyện này nữa là sau khi mà bất mãn, buồn muốn bỏ ra đời, cái điều mà ông nghĩ tới là chuyện gì? Cái điều mà ông nghĩ tới là chuyện gì? Lấy vợ. Chúng ta đừng có cười. Vì sao vậy? Bởi vì cái bản năng tự nhiên của con người, người ta cứ nghĩ đến cái nơi mà người ta dừng lại, nơi mà người ta được yên vui, được hạnh phúc, nơi có một cái tổ ấm người ta, là một mái gia đình có vợ, có chồng, có con. Những người đó thương yêu nhau, đùm bọc nhau, chia sẻ trách nhiệm với nhau, cùng nhau làm ra miếng cơm, manh áo, tối về vui vầy ăn chung bát cơm với nhau. Đó là cái hạnh phúc mà tất cả mọi người đều nhắm tới và xem đó rất bình thường.
[1:20:34]Cái tâm lý đó rất bình thường, ai cũng vậy hết. Chỉ trừ cái người nào mới không nghĩ như vậy? Trừ người nào?
[1:20:43]Đó, trừ cái người đi tu thôi. Mà đi tu không đúng là bị liền. Giống như ông Tăng Hộ cháu thấy không? Chỉ cần ổng bị lạc một cái niệm thôi là ổng quay trở lại cái niệm đó liền, cái niệm về một cái mái ấm, nghĩa là đêm đông ta ước mơ gia đình yên vui, cái bài hát như vậy. Đó. Thì cái tâm lý này là tâm lý chung, giống như có coi bộ phim của Mỹ vậy, về một cái người lính đặc nhiệm. Thì ổng chiến đấu dữ dội lắm, rồi hỏi ổng cái điều gì ổng nói gì, ổng nói chỉ xong trận này ổng về ổng cưới vợ thôi. Ổng về miền quê, không cần giàu sang, ổng nói ổng về miền quê cưới vợ và ổng sống một gia đình hạnh phúc, vợ ổng thương ổng và ổng thương vợ ổng.
[1:21:20]Ổng thấy đó là hạnh phúc. Còn những năm tháng chiến trường chiến đấu đồ như anh hùng á, ổng nói không hạnh phúc. Nhưng mà về một nơi có một người đó thương mình, họ chung thủy, mình cũng thương người đó, mình chung thủy, đó là hạnh phúc đó. Cái đó là cái ước mơ rất bình thường của cuộc đời, của con người, của tạo hóa. Cho nên do đó là vì điều đó là bình thường nên thứ nhất, ta phải giữ gìn cái gia đình mình, đừng cho để đổ vỡ, cái thứ nhất. Cái thứ hai là cái người nào mà vượt khỏi cái bình thường đó để thương yêu được tất cả chúng sinh là những người vĩ đại. Họ không mơ ước cái điều bình thường đó.
[1:21:58]Bình thường thôi chứ mình không dám chê là tầm thường. Đó là điều bình thường. Mà nếu người nào không có mơ ước cái bình thường đó mà mơ ước đến một cái hạnh phúc của toàn thể chúng sinh thì đó là những tâm hồn rất là cao cả. Thì khi ta đến với đạo cũng vậy, nếu ta có cái ý nghĩ về một cái gia đình như ta đang có hay ta sẽ có thì ta bình thường, không có gì đáng chê trách. Nhưng mà nếu ta vượt lên trên hơn, ta nghĩ đến cái tình thương yêu của nhân loại với nhau thì ta là con người đặt chân lên con đường để làm thánh là như vậy.
[1:22:33]Tuy nhiên nó chỉ có một cái điều là cái gia đình như vậy có hạnh phúc hay không là là chuyện khác. Khi khoảng chừng mười, à, quý Phật tử biết yêu là tuổi nào ta? Thầy quên, thầy hỏi chút nè.
[1:22:48]Mười, có người nói mười tám, rồi có ai nữa? Có ai nói thấp hơn chút nữa không? Mười sáu, rồi, có ai thấp hơn, trả thêm giá nữa?
[1:22:58]Vừa rồi có người Phật tử nhắn tin lên cho thầy, nói: Thưa thầy, thằng con của con nó cũng quy y thầy, năm nay nó năm tuổi, nó về nó nói với con: Mẹ ơi, người yêu con tên là Mai học lớp chồi.
[1:23:13]Nó nói con bó tay. Thầy nhắn tin trở lại nói: Thầy cũng bó tay.
[1:23:20]Ở cái tuổi mà mới lớn như vậy á, cái người nam nhìn một người nữ cũng như người nữ nhìn người nam á, không bao giờ thấy hết phía sau. Thấy cái người đó e ấp, dịu dàng, cứ nghĩ nó đó sẽ làm người vợ hiền của mình, có không? Có. Rồi một người nữ vậy nhìn thấy người đàn ông vui vẻ, xốc vác, nói đây là cái cội tùng để mình nương tựa, có không? Có, nghĩ đơn giản á, nhưng mà thực sự không phải vậy. Ở gần nhau lòi ra đủ thứ tánh xấu. Cái người mà dịu dàng, e lệ, thẹn thùng sau này là bà chằn cái.
[1:23:58]Còn cái ông mà vui vẻ, xốc vác, vui tính á, sau này là tay bợm nhậu. Cuộc đời nó như vậy, không hy vọng được, thôi bỏ chuyện đó đi, nói hoài buồn lắm. Nên ở đây là khi mà Phật quở trách, rồi Phật an ủi, Phật hỏi han thì Phật mới nói bài kệ Pháp Cú là: Tâm vô hình rong ruổi, bí ẩn như bóng ma, ai điều phục được tâm, ma không còn trói buộc. Tức là Phật cảnh báo là hãy kiểm soát cái tâm vì tâm nó khó nắm bắt, ờ mà ai điều phục được tâm thì đó là người thoát được cái cái ma chướng. Thế nên vì vậy, tu là gì? Là cố gắng điều phục tâm. Nhưng muốn điều phục tâm phải điều hòa hơi thở, muốn điều hòa hơi thở phải điều hòa được thân cộng với phước vô ngần.
[1:24:50]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:25:07]Từng ngọn sóng xô
[1:25:11]vang vọng trùng khơi, hòa cùng tiếng khóc nỗi đau nào vơi.
[1:25:24]Người đi mãi xa,
[1:25:28]người trông thiết tha,
[1:25:31]ngày đêm bước qua con tàu phôi pha.
[1:25:40]Mẹ già nhớ con, khói hương mờ bay.
[1:25:48]Vợ buồn ra đứng ngắm lên trời mây. Trẻ thơ khóc cha,
[1:26:00]nhà không tiếng ca. Đời sao quạnh vắng, sóng thay lời ru.
[1:26:12]Hỡi ai xin đừng quên nhau,
[1:26:19]nước non chung niềm thương đau,
[1:26:27]giúp nhau xây lại mai sau
[1:26:34]để tiếng khóc của em thơ qua mau. Biển còn sóng xô, ta còn mộng mơ.
[1:26:49]Chiều chiều ra bến ngắm con tàu đi,
[1:26:57]cùng chung máu xương... Người đi xin hãy nhớ quay về đây.
[1:27:19]Từng ngọn sóng xô vang vọng trùng khơi, hòa cùng tiếng khóc nỗi đau nào vơi.
[1:27:34]Người đi mãi xa,
[1:27:38]người trông thiết tha,
[1:27:42]ngày đêm bước qua
[1:27:45]con tàu phôi pha.
[1:27:49]Mẹ già nhớ con, khói hương mờ bay.
[1:27:57]Vợ buồn ra đứng ngắm lên trời mây. Trẻ thơ khóc cha,
[1:28:09]nhà không tiếng ca.
[1:28:12]Đời sao quạnh vắng, sóng thay lời ru.
[1:28:21]Hỡi ai xin đừng quên nhau,
[1:28:28]nước non chung niềm thương đau,
[1:28:36]giúp nhau xây lại mai sau
[1:28:43]để tiếng khóc của em thơ qua mau. Biển còn sóng xô, ta còn mộng mơ.
[1:28:58]Chiều chiều ra bến ngắm con tàu đi,
[1:29:05]cùng chung máu xương, lòng sao mến thương, người đi xin hãy nhớ quay về đây.
[1:29:21]Cảm ơn quý vị.
[1:29:33]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch chư tôn đức, kính thưa quý liệt vị. Bản nhạc Tiếng Sóng Và Tiếng Khóc, tác giả là Bảo Phúc, vừa nhạc sĩ mà cũng vừa trình diễn trước mặt chư tôn đức và liệt quý vị. Bản nhạc đã nói lên nỗi buồn sau cơn bão Chanchu, và nỗi buồn này đã được Bảo Phúc nâng lên thành cái nghệ thuật mà đưa vào lòng người, mà xúc động từ ngày hôm qua cho đến giờ. Chúng tôi rất là cảm phục cái Bảo Phúc qua cái bài hát này, bởi vì rất hay, rất tuyệt vời. Đồng ý không? Dạ. Từng ngọn sóng xô vang vọng trùng khơi, hòa cùng tiếng khóc nỗi đau nào vơi, người đi mãi xa, người trông thiết tha,
[1:30:24]ngày đêm bước qua bước qua con tàu phôi pha. Trời đất ơi khổ dễ sợ! Dạ, thì xin chân thành cảm ơn nhạc sĩ Bảo Phúc đã biểu diễn để cho tất cả chư tôn đức và quý Phật tử có mặt hôm nay thưởng thức bản nhạc để cùng chia sẻ nỗi lòng của mình với những nỗi mất mát của những con người à ngư dân ở miền Trung đã bị cái cơn bão Chanchu làm cho vợ mất chồng, cha mất con và nỗi đau cho đến giờ vẫn còn thấm ở trong lòng người Việt Nam.
[1:31:04]À xin cung thỉnh toàn thể đại chúng hồi hướng. Nguyện đem công đức này
[1:31:17]hướng về khắp tất cả,
[1:31:25]đệ tử và chúng sanh
[1:31:33]đều trọn thành Phật đạo.