[0:17]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:22]Người về pháp trải nắng vàng, cho vườn chùa nở cánh hoàng lan hương.
[0:33]Ngỡ mình như một giọt sương, long lanh trong cõi diệu thường đó chăng?
[0:42]Sáng hôm nay, trong ánh nắng chan hòa, trong niềm hân hoan của bao người Phật tử chúng con tại đạo tràng chùa Nguyên Thủy, thành phố Tân An, tỉnh Long An, chúng con được diễm phúc cung nghinh chư tôn Hòa thượng chứng minh, chúng con được diễm phúc cung nghinh Thượng tọa Thượng Chân Hạ Quang, giảng sư về tại đạo tràng để ban bố pháp màu cho đạo tràng Phật tử chúng con.
[1:21]Chúng con thành kính chắp tay cúi đầu cung nghinh chư tôn Hòa thượng, chư Thượng tọa, Đại đức quang lâm giảng đường.
[1:33]Ngưỡng bái bạch chư tôn thiền đức Tăng Ni. Kính thưa toàn thể đạo tràng quý Phật tử. Trước khi vào buổi giảng chính thức sáng hôm nay, giờ này chúng con cung thỉnh chư tôn thiền đức, toàn thể đạo tràng quý Phật tử niệm hồng danh Bổn Sư ba lần cầu gia bị. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[2:08]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[2:22]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu
[2:32]Ni Phật. Cung thỉnh chư tôn thiền đức an tọa, mời đạo tràng quý Phật tử chúng ta ngồi.
[2:43]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[2:48]Ngưỡng bái bạch chư tôn đức. Trước hết, thay mặt ban tổ chức, chúng con cung kính giới thiệu Hòa thượng Thượng Toàn Hạ Đức, Ủy viên Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Trị sự Tỉnh hội Phật giáo tỉnh Lâm Đồng quang lâm chứng minh.
[3:16]Chúng con thành kính giới thiệu Hòa thượng Thích Minh Thiện, Ủy viên Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng ban Trị sự Tỉnh hội Phật giáo tỉnh Long An quang lâm chứng minh. Chúng con xin được trân trọng kính giới thiệu Hòa thượng Thượng Thiện Hạ Ý, viện chủ chùa Linh Xuân, Quận 3, thành phố Hồ Chí Minh quang lâm chứng minh.
[3:49]Chúng con thành kính giới thiệu Thượng tọa Thích Thanh Tân, Phó Ban Trị sự Tỉnh hội Phật giáo tỉnh Lâm Đồng quang lâm chứng minh, và Thượng tọa cũng là pháp huynh, sư huynh của Thượng tọa trụ trì chùa Nguyên Thủy chúng ta, xin quý vị cho một tràng pháo tay nữa. Và chúng con cũng được trân trọng cung đón và giới thiệu Thượng tọa Chánh Thư ký Văn phòng Ban Trị sự Tỉnh hội tỉnh Bến Tre quang lâm chứng minh buổi lễ sáng hôm nay. Và chúng con cũng trân trọng cung đón và kính giới thiệu Thượng tọa Thượng Chân Hạ Quang, viện chủ chùa Phật Quang, một vị giảng sư nổi tiếng đã về chứng minh và thuyết giảng trong buổi thuyết giảng sáng hôm nay.
[4:41]Chúng con thành kính cung đón và kính giới thiệu chư tôn thiền đức Tăng, thành - Ủy viên Ban Trị sự Tỉnh hội Phật giáo tỉnh Long An, tỉnh Bến Tre, tỉnh Lâm Đồng và các tỉnh lân cận về chứng minh tham dự buổi lễ sáng hôm nay.
[5:01]Và một niềm chúng tôi rất vui mừng khi thấy hiện diện đông đảo của toàn thể đạo tràng quý Phật tử. Thay mặt ban tổ chức và tại chùa Nguyên Thủy, chúng tôi hân hoan chào đón và kính giới thiệu tất cả đạo tràng quý Phật tử.
[5:22]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Ngưỡng bạch Thượng tọa giảng sư, giờ này đạo tràng chúng con đã trang nghiêm, chúng con thành kính cung thỉnh Thượng tọa vì đạo tràng Phật tử chúng con ban lời pháp nhũ. Nam Mô A Di Đà Phật.
[5:44]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng con kính bạch trên chư tôn Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni. Kính thưa quý Phật tử, hôm nay nhân ngày húy nhật của Hòa thượng Thượng Minh Hạ Tánh, một bậc tôn túc long tượng của Phật giáo Việt Nam, cũng là Phật giáo Long An, nên môn đồ hiếu quyến về đây dự lễ.
[6:14]Hồi nãy là Hòa thượng Trưởng ban Trị sự đã có những lời rất là xúc động giới thiệu về ngài, cho nên thôi thì chúng ta, mọi người cứ thầm lặng mặc nhiên để tưởng nhớ đến Hòa thượng. Một lát nữa sau cái thời pháp này cũng kính thỉnh quý Phật tử nán lại để lên trên nhà tổ được lễ tổ, lễ Hòa thượng, lễ Phật ha, ở lại dùng bữa cơm thanh đạm. Chắc có cơm ăn chứ Thầy Thiện Châu hả? Mời mình khách mình mời đâu không biết chủ có, mà chắc có. Dạ vậy, dạ vậy ha. Thấy Thầy nói có là yên tâm. Con kính thưa các ngài, hôm nay để cúng dường lên chư Phật, cúng dường lên Hòa thượng, chúng ta có một cái đạo lý nho nhỏ để trao đổi
[7:10]với nhau, đó là một cái bài pháp với cái tựa "Ai sắp đặt số phận cho chúng ta?". Dạ. Quý Phật tử trong đời mình đã từng đi coi bói chưa ạ? Có rồi phải không? Dạ. Thầy bói nói làm sao?
[7:34]Cái việc bói toán là cái việc mà nó có từ ngàn xưa, từ Đông qua tới Tây, không nước nào là không vùng nào mà không có cái chuyện bói toán. Thậm chí Đức Phật ta vừa mới sinh ra bảy ngày là sao? Coi bói liền. Cho nên, cái người mà coi bói sớm nhất trên đời này là ai? Phật. Không, nói thật á, chính Phật là ông tiên Tư-đà coi trước hết. Mới sinh ra là ông tiên Tư-đà coi tới liền phải không ạ, và bảo trước đây sẽ là một vị thành Chánh đẳng Chánh giác, và dặn những đệ tử của mình sau này phải theo người này. Rồi bảy ngày sau khi sinh là có cái lễ đặt tên thì bảy vị Bà-la-môn lại coi bói một lần nữa, và cũng nói như vậy,
[8:18]với 32 tướng tốt này thì vị này sẽ trở thành Chuyển luân Thánh vương, tức là vua của các vị vua, hoặc là một đấng giác ngộ cao siêu. Đó, cho nên là bây giờ nói mà ai là người mà coi bói sớm nhất thì là Phật. Dạ. Rồi... Một người nữa cũng là một giáo chủ nữa cũng có một lời tiên tri cũng rất là lớn đó là Mahomet á, tức là giáo chủ của đạo Hồi. Khi ông còn bé đấy, cái người ông nội, tại ông lúc còn bé ông không có ở với ba mẹ mình mà lại ở với ông nội, ông nội mới bồng ông tới một cái người thầy bói coi. Cái người thầy bói mới coi thế này, nói: "Thằng bé này sau này cai trị cả thế giới." Thấy mấy cái vị giáo chủ họ có cái cái cái lạ vậy.
[9:08]Thì cái ảnh hưởng cái mà nhìn về tương lai rồi tiên tri cái số phận của một con người giống như nó trở thành một cái thuộc tính tự nhiên của nhân loại, à. Trước hết là người ta tò mò muốn biết cái cuộc đời của mình sẽ ra sao. Nhiều khi mình không tự suy đoán được, nên có những lúc bế tắc quá không biết là nó sẽ ra sao nên bèn đi coi bói. Nhưng có những người cũng chẳng có tò mò gì, cũng chẳng bế tắc gì, chỉ rảnh á cái có dư tiền đem tặng thầy bói bằng cách nghe ổng nói, mỗi ông nói khác nhau hết trơn à. Buồn buồn không có chuyện gì làm lại đi coi bói, có đúng vậy không ạ? Rất nhiều người buồn buồn đi coi bói không có chuyện gì hết, đại khái vậy.
[9:51]Nhưng mà ngoài cái ta muốn đi tìm một câu trả lời cho tương lai thì nó còn có một cái ý này nữa: Như vậy phải chăng cuộc đời chúng ta có cái số phận đã được định đoạt rồi, đã được sắp đặt rồi, phải không ạ? Vì đã được sắp đặt rồi thì ta mới bói được, chứ còn nay nó đổi vầy mai nó đổi kia thì sao? Không bói được. Không bói được, đúng không ạ? Không bói được. À ví dụ như bây giờ là à nói tương lai là cái điều vô định thì mình không cần phải coi. Bởi vì bây giờ mình ngồi đây mình nghe Pháp rồi mình ở lại chùa mình ăn bữa cơm chay đạm bạc với chùa rồi mình về, nó ổn định như vậy, không có gì. Hoặc là nói mình đổi ý nửa chừng,
[10:39]nghe Pháp xong mình về không ăn à thì số phận nó thay đổi. Ví dụ mình đến mình về nhà mình trước nửa tiếng đồng hồ mình sẽ gặp cái người đó, cái người đó sẽ cho mình một cơ hội làm giàu. Nhưng nếu mình đi nán lại nửa tiếng đồng hồ về trễ người ta về mất thì người ta không cho mình cơ hội làm giàu. Như vậy cái tương lai nó thay đổi, thay đổi theo cái cái việc quyết định của mình trong hiện tại. Nhưng không phải, dường như là tương lai nó có cái số phận sắp đặt rồi, khiến ta đúng giờ đó phải gặp người đó để xảy ra chuyện đó, khiến ta đúng giờ đó quẹo qua khúc quanh đó phải gặp con người đó để thành một cái câu việc như thế.
[11:17]Tức là dường như cuộc đời ta nó có cái số phận cả. Và từ xưa đến nay, người ta cố gắng đọc được cái số phận trong tương lai đó. Đọc bằng cách gì? Bằng coi coi bói. Nhưng coi bói bằng cách nào? Nhất là coi coi chỉ tay. Ở đây có ai biết coi chỉ tay không? Các ngài có biết coi chỉ tay không ạ? Lát bói giùm con một quẻ. Hoặc là coi gì nữa? Coi tướng, phải không ạ? Nhìn tướng mặt, tướng mũi, tướng mắt đồ. Ví dụ dòm cái tóc quăn biết người này khôn dữ lắm nè. Nhưng mà tóc quăn mà đi uốn duỗi cho thẳng rồi là hết bói được, phải coi qua cái khác, như vậy. Hoặc cái người tóc đen đen tuyền đẹp như vậy là cái tướng người đó sẽ ra sao,
[12:04]bỗng nhiên người đó đi nhuộm đỏ rồi thôi hết bói được, coi qua tướng khác, vân vân. Tức là nhìn tướng mặt rồi nghe giọng nói vậy. Rồi một cách coi bói khác nữa là người ta người ta chấm tử vi, coi ngày giờ sinh sẽ đoán cuộc đời sẽ ra sao. Rồi người ta coi gì nữa? Coi bói bài ha, trải bộ bài Tây ra. Thí dụ như gặp chuồn là có tiền, gặp rô là có tin xa, gặp cơ là chuyện may, gặp bích là chuyện buồn gì đó. Ở đây có ai biết cái đó không ạ? Đại khái vậy đó. Rồi có người gieo quẻ bói Dịch, âm dương, à vậy vân vân, nhiều cách bói để tìm cách đọc cái tương lai. Rồi còn có một trường hợp đặc biệt đọc được tương lai mà không cần dựa
[12:45]vào những điều đó, không cần coi tướng, coi chỉ tay, bói bài gì hết. Tức là những vị mà họ có trực giác thần thông thì họ không cần qua những cái đó. À ví dụ như khi mình hỏi một chuyện gì, họ lắng tâm cái, trực giác họ đọc ra được cái sự kiện đó họ trả lời luôn, không cần dựa vào đâu. Thì cái cách này là những cái vị mà phải có tâm linh một chút xíu. Cái tâm linh này hoặc là vị đó họ tu tốt, hoặc bẩm sinh họ có trực giác, hoặc là đời trước họ là một linh vật đầu thai trở lại. Cái linh vật đầu thai trở lại ví dụ như con cá heo à là loài có trực giác rất là mạnh. Con cá heo đó mà khi trở lại làm người thì đó là người
[13:23]mà biết coi bói, cái tâm linh vẫn còn rất là mạnh. Hoặc là một vài giống ở trong rừng như con voi hoặc là những con linh cẩu, có những cái con mà cái tâm linh tự nhiên nó rất là mạnh, khi nó đầu thai trở lại làm người tự nhiên họ họ biết coi bói. Đó vậy, nó tự nhiên như vậy. Và cái điều đó nó thoả mãn phần nào cái việc mà người ta hay lo lắng về về tương lai. Và như vậy thì dần dần người ta tin rằng à con người có một số phận à quá khứ như thế, hiện tại như thế, tương lai như thế đã được được sắp đặt rồi. Nhưng vấn đề là ai sắp đặt cái số phận đó cho ta? Ai sắp đặt? Thì bây giờ nếu mà nhìn trên cái nhìn vật lý bình
[14:14]thường thì ai cho ta cái cuộc sống này? Ai? Cha mẹ ta. Cha mẹ ta sinh ra ta, cho nên cái người mà tạo ra số phận cho ta trước hết là là cha mẹ mình cái đã, đó vậy. Và vì vậy cho nên là ta hay đền ơn cha mẹ bằng cách là báo hiếu theo đạo Nho hoặc là ngày Vu Lan báo hiếu theo theo đạo Phật, vân vân như vậy. Cha mẹ ta sinh ta ra, nuôi ta như thế, cho ta đi học hành như thế, thương yêu ta như thế nên ta thành người, ta sống được cuộc sống như thế này. Nên vì vậy nói rằng là cha mẹ đã cho ta một cái số phận, đó là nhìn theo cái quan điểm vật lý. Hoặc là một cái yếu tố khác là chính quyền. Ví dụ vào cái thời mà người dân gặp ông vua tốt
[15:11]thì ổng tạo nên một cuộc đời ấm no, thịnh trị thì người dân được hạnh phúc, được học hành tử tế. Còn nếu gặp cái thời mà vua hôn ám, ác độc, bạo chúa làm cho dân tình oán thán, khổ sở thì cái số phận của người dân bị thay đổi theo cái hướng hướng xấu. À và như vậy, một cái cái sự can thiệp vào cái số phận con người nữa là là chính quyền, cũng lệ thuộc vào chính quyền. Rồi hoặc là xã hội, cái môi trường xã hội. Ví dụ như xã hội ngày nay tiến bộ như thế, bỗng nhiên nó xuất hiện cái internet. Trên internet nó có những cái thông tin hoặc những trò chơi game, thế là đứa bé nó đang học sinh giỏi nhưng nó nghiện game
[15:58]cái nó thành học sinh dở, rồi nó nghiện game đến nỗi nó về nhà nó giết bà ngoại nó lấy tiền để nó chơi game. Thì như vậy cái xã hội như thế nó đã thay đổi con người, thay đổi số phận con người rồi thằng bé nó phải bị bắt thôi. Dù là vị thành niên, nhà nước cũng phải bắt, chứ ác quá. Đó, và như vậy xã hội cũng góp phần thay đổi con người. Hoặc là cái người nào đó gặp trong cái môi trường xã hội tốt, à được làng xóm, à chị em, đoàn thể giáo dục, cái đứa bé nó trở thành cái người sống có lý tưởng. À và thế là nó chọn cái hướng đi khác, nó không trở thành con người mà chỉ biết hưởng thụ để trở thành tội phạm.
[16:40]Bây giờ nó được đoàn thể, gia đình, xã hội, làng xóm giáo dục, cái nó chọn hướng đi sống phụng sự, cống hiến nhiều hơn và nó thay đổi cái số phận của nó theo cái hướng đó. Thì đó gọi là là xã hội. Hoặc một cái hướng khác nữa là thiên nhiên. À ví dụ như là năm đó cái trời đất nó thuận hòa, mưa thuận gió hòa, cái con người ta mùa màng tốt tươi, thạnh mậu, à cái mọi người sống dư dả hơn, sung túc hơn. À cái số phận như vậy được do thiên nhiên đã sắp đặt. Còn nếu năm đó thiên nhiên không thuận lợi, hạn hán hoặc lụt lội, mùa màng thất bát, khổ sở người ta nghèo đói xuống, như vậy rõ ràng là số phận con người do do thiên nhiên đã đã sắp đặt như vậy.
[17:27]Thì nó nhiều cái yếu tố tác động như thế.
[17:32]Nhưng mà nếu mà ta nhìn theo cặp mắt vật lý thì ta nhìn thấy như vậy: à cha mẹ ta, lại chính quyền, rồi xã hội, rồi thiên nhiên đã tác động vào con người, tạo nên cái số phận của con người. Nhưng nhưng mà các nhà tín ngưỡng á thì họ lại tin rằng cái số phận con người nó có một nguyên nhân bí mật hơn, một nguyên nhân bí mật hơn, chứ không phải là chỉ những cái yếu tố mà của cuộc sống hiện rõ ra như thế. Nói rằng: "À, cha mẹ tôi cho tôi cuộc đời, hoặc là ông vua đó ổng cho tôi cuộc đời, hay là xã hội tạo nên cái tính cách của tôi, hay là thiên nhiên đã tạo nên cái cái đời sống con người như thế" thì nó quá hợp lý.
[18:19]Nhưng mà những cái nhà tín ngưỡng thì họ tin rằng số phận con người còn có yếu tố khác, yếu tố thần bí hơn. Mà chính yếu tố thần bí này mới làm cho người ta làm sao? Người ta bói được. Chứ còn nếu mà cái số phận người ta không được sắp đặt, không có cố định thì không bói được. Là đúng là ta phải lệ thuộc vào sự giáo dục, lệ thuộc vào môi trường, nhưng mà rõ ràng trên kinh nghiệm của con người, người ta thấy một điều rất là lạ là Là dường như số phận nó được sắp đặt rồi. Ví dụ như có một người vừa rồi bị bị xe tông chết, ờ là một người làm công tác nhà nước bị xe tông chết. À thì khi mà người ta mới đi tìm hiểu coi người này tại sao bị xe tông chết,
[19:09]thì bạn bè bắt đầu mới kể lại từng chút, từng chút những công việc mà trước đó một tháng thì mới nói thế này, nói thằng này dường như nó biết nó chết rồi. Cứ mở miệng là nói toàn chuyện chết không, mở miệng là nói ờ: "Lúc mà sắp sửa đi ra xe đó, tự nhiên nó lấy cái bóp của bóp giấy tờ nó bỏ, lén bỏ túi người bạn và nói: Lỡ tao có chết mày giữ giấy tờ giùm tao." Mà lúc đó chuyện bình thường, không có dấu hiệu gì hết, rồi trước đó cứ dặn dò người này, dặn dò người kia chuyện chết, mà sống thì rất bình thường, vẫn làm việc bình thường, mà đúng tới giờ phút quyết định cái người bạn chở giùm, chở giùm rồi trượt một cái lao vào chiếc xe tải, chết liền ngay trên đường.
[19:47]Rồi khi người ta mới tổng kết hết sự việc nói nó lạ, giống như nó biết chết rồi, lạ. Thì như vậy là cái gì đã ám ảnh vào tâm thức cho người này thấy trước một cái chết của mình? Còn nếu mình mà nói theo yếu tố của kỹ thuật của xã hội thì nói là do cái người tài xế xe tải bị quá tay hay là cái người chở người bạn mình bị có men rượu một chút mà mà lỡ tay lái. Thì bây giờ nếu mà đổi qua một người khác lái giùm thì chắc không sao, nhưng mà nếu mà chỉ cần đổi người lái giùm rồi người này thoát chết thì số phận là không được sắp đặt. Nhưng rõ ràng là người này là báo trước một tháng cái chết của mình,
[20:26]cứ nói xa, nói xôi, nói xa, nói xôi về cái chết của mình rất lạ. Hoặc là như chúng tôi vậy, có người đệ tử hồi đó cô cũng là chúng trưởng bên ni, trước khoảng hai tuần lễ mà cô mất, rồi cô mới nói với cái người em của mình là sư muội của mình nói: "Không biết sao Liễu Nghiêm nằm mơ thấy một cái mấy cái hòm để đó, trong đó có một cái hòm của mình." À thấy như vậy, đúng là nửa tháng sau bị xe tông cũng chết, nên lạ. Cho nên nếu nói rằng là ờ bữa đó là lỡ tay hay là cái người tài xế cái xe khách kia họ ẩu, chỉ cần họ chậm lại chừng hai giây thì cổ đã thoát qua khỏi cái kẽ đó và cổ bị không bị tông, nhưng mà ông kia ổng đi sớm trước hai giây, tông vỡ.
[21:08]Nhưng mà nếu mà chỉ cần lách chút xíu thoát một cuộc đời thì cổ đã không nằm mơ thấy trước một giấc mơ là thấy có cái hòm của mình như vậy. Cho nên ta thấy dường như là cuộc đời này mặc dù có những yếu tố vật lý ờ là tác động vào ta, nhưng sự thật có một yếu tố bí mật tâm linh siêu nhiên gì đó sắp đặt cuộc đời của ta rồi. Và bây giờ là ta muốn hiểu coi ai sắp đặt cái điều đó? Và bây giờ ta muốn thay đổi cái số phận đó thì ta phải làm sao? Hôm nay ta nói với nhau hai điều này: Ai sắp đặt cái số phận đó và ta muốn thay đổi cái số phận đó tốt hơn thì phải làm sao? Như vậy. Thì các nhà tín ngưỡng á có hai trường phái.
[21:54]Một cái trường phái cho rằng là có thần thánh ở trên đã sắp đặt số phận của ta, và một trường phái thứ hai ờ cho rằng có cái luật nhân quả sắp đặt số phận của ta. Thì như vậy trường phái nào đúng? Trường phái nào đúng?
[22:13]Ta theo đạo Phật cho nên ta nói rằng là: "Nhân quả phải không?" Nhưng mà xin thưa sự thật cả hai đều đúng.
[22:22]Cả hai đều đúng, nhưng mà cái đúng gần, cái đúng xa thôi, chứ cả hai đều đúng. Ví dụ thế này, ví dụ thế này. Ví dụ như bây giờ nói Ủy ban Nhân dân một cái tỉnh, à cái ông chủ tịch tỉnh sắp tới làm cái việc mà điều chuyển nhân sự, thì ổng nhìn tới nhìn lui cái ổng thấy có người nhân viên tốt, ổng mới đến ổng nói, ổng nói nè: "Chú em nè, là kỳ tới này là cái người kia sẽ nghỉ hưu, nên trống cái chức trưởng phòng chỗ đó, là tui tui sắp cho chú vô cái chỗ đó."
[23:02]Rồi đúng là thời gian cái ông kia nghỉ hưu, ổng này ổng sắp ổng vô. Như vậy cái người mà cấp dưới được lên chức trưởng phòng á là cái số phận của ổng là ai sắp đặt? Ai sắp đặt? Ông chủ tịch phải không ạ? Thì bây giờ nói là ông chủ tịch đã sắp đặt số phận ông này đúng hay sai? Đúng không? Đúng sao không đúng, rõ ràng ổng là người sắp đặt. Nhưng bây giờ ta nói là: "Nhưng mà còn cái yếu tố nhân quả nữa." Tại ông này ổng dựa vào đâu ổng sắp? Ổng thấy ông này làm được việc, tốt phải không ạ? Ổng mới sắp, chứ ổng đâu có lựa người khác. Nên chính gì? Đằng sau đó là cái gì sắp? Luật nhân quả phải không ạ? Đó.
[23:40]Nhưng mà bây giờ á nếu mà nói tới là luật nhân quả sắp cái anh này vào cái chức trưởng phòng, anh được lên chức á, do đó ta hiểu điều đó nên ta cố gắng làm phúc thêm. Đó, như là một sự đền ơn với với trời đất, với vũ trụ, đó, vì ta có phúc nên ta được lên chức trưởng phòng. Nhưng mà ta có làm lơ ông chủ tịch được không? Cũng phải sao? Biết ơn ổng. Ừ tại ổng cũng là người tốt, nên ổng thấy người tốt mà ổng ổng đề bạt lên. Cho nên vì vậy bây giờ à bây giờ ta gặp hai ông, một ông nói là: "Anh mà được lên chức trưởng phòng này là nhờ ông chủ tịch đó." Đúng hay sai? Đúng. Nhưng mà có người lại nói:
[24:20]"Anh mà được lên chức trưởng phòng này là nhờ nhân quả anh tốt." Đúng hay sai? Đúng luôn. Và như vậy, nếu mà nói số phận của ta, một là được thần thánh sắp đặt, hai người nói là luật nhân quả sắp đặt thì đúng hay sai ạ?
[24:37]Thì hai cái yếu tố đó đều là đều là đúng hết á. Bây giờ ta nói về cái khái niệm thần thánh sắp đặt số phận cho ta trước, mà ta hay gọi là gì? Là ông ông ông Trời. Bởi vậy khi gì mình kêu: "Trời ơi!" hoài đó, nói: "Trời ơi ngó xuống mà coi!" á, vậy đó. Đó là từ ngàn xưa, từ ngàn xưa nhân loại đều tin rằng có một ông Trời trên cao mà ông đó ổng có quyền ổng sắp đặt mọi chuyện trên trần gian này, à. Tuy nhiên cái khái niệm ông Trời á nó cũng có nhiều cái,
[25:14]có nhiều cái khuynh hướng khác nhau. Một khuynh hướng của dân gian và một khuynh hướng của của đạo giáo, ừ. Đạo giáo nghĩ về ông Trời khác, mà dân gian nghĩ về ông Trời khác, à. Ban đầu là dân gian, sau cái người đạo giáo họ mới sử dụng ý dân gian mà họ xây dựng lại. Ví dụ thế này, ví dụ như
[25:38]mình đi đi làm ruộng, cái mình chuẩn bị cấy lúa mà đồng khô quá, cái lúc đó mình nói sao?
[25:50]"Trời ông Trời cho mưa một trận ha." Phải không ạ? À như vậy bỗng nhiên chiều đó mưa thiệt, cái mình nói: "Ông Trời thương." Phải không? À do đó vậy. Cho nên cái khái niệm ông Trời là như vậy, ổng có quyền à ổng có quyền ổng tác động vào cái cuộc đời này, như vậy. Cho nên mình cũng cảm ơn ông Trời, nhưng mà ông Trời ổng cho trận mưa thôi, còn còn lại là gì? Việc trồng lúa là ai trồng? Mình cũng phải cúi xuống mà còng lưng mà mà trồng, chứ ông Trời không trồng giùm. Rồi đến khi mà lúa mà nó trúng hay nó thất thì tại ai?
[26:28]Cái này mới khó này, không biết đổ thừa ai rồi nha, không biết đổ thừa ai à. Nếu vậy thì lúa thất mà đổ thừa ông Trời thì chẳng lẽ nói ông Trời ổng ác phải không? Lúa trúng thì mình mình thôi mình nói: "Tại nhờ Trời cho." À nhưng mà để lúa thất mình ít có dám nói là ông Trời ông Trời đày, ít nói, nhưng mà có khi ta cũng nói như vậy, có khi khổ quá mình nói: "Trời đày tôi." Đó vậy. Nhưng mà ta thấy trong cái quan niệm dân gian á nó có thế này, là có ông Trời mà cũng có con người, tức là có Trời tác động vào số phận con người, nhưng mà cũng có con người sao? Tự quyết định cuộc đời của mình. À chứ nếu ông Trời ổng cho trận mưa rồi mình
[27:12]cảm ơn Trời mình đi vô mình ngủ thì sao? Đói á, không có lúa lên, mình phải trồng. Cho nên có Trời mà cũng có ta. Và ông Trời, ổng giải quyết những lúc bế tắc nhất thôi, chứ còn chính ta vẫn phải hết sức là nỗ lực. Chứ nếu mình không nỗ lực thì ông Trời sao? Ông Trời sao? Trời cũng bó tay. Cái khái niệm của dân gian là như vậy. Cho nên ngày xưa, vào thời xa xưa lắm ông bà mình sống một cách rất là hài hòa là sao? Hết sức là nỗ lực, làm lụng, à nhưng mà sao? Vẫn vẫn thờ kính đất trời. Cái cuộc sống rất là đẹp, cuộc sống hài hòa, rất là đẹp. Con người phải thương nhau, thương nhau rồi Trời thưởng công,
[28:00]còn người nào mà sống ác quá thì Trời phạt, tức là có một bậc minh xét ở trên. Bây giờ ta nói qua luật nhân quả thì nó cũng na ná như vậy, nhưng mà ngày xưa thì ông bà xưa chưa biết luật nhân quả nên đặt hết mọi cái vào bàn tay ông Trời. Nhưng mà ông Trời có làm gì làm thì cũng từ nơi con người trước. Tức là con người sống tốt, ông Trời thưởng, mà con người sống sai thì ông Trời phạt, như vậy. Bế tắc quá thì cầu xin ông ông Trời, rồi mỗi ngày thì thắp nhang cúng với nải chuối, cúng ngoài sân, cúng bàn Thông Thiên, cúng ông Trời. Khái niệm dân gian nhẹ nhàng như vậy và rất là đẹp. Nhưng đến khi mà đạo giáo họ bước vào,
[28:37]họ sử dụng khái niệm ông Trời thì khái niệm ông Trời bắt đầu có sự thay đổi. Thay đổi là sao? Là bây giờ ông Trời không còn là một cái đấng gì mà mà đứng khơi khơi bên ngoài nữa. Tới lúc này ông Trời can thiệp rất sâu vào số phận con người. Can thiệp rất sâu là những người giáo sĩ, họ mới dựng nên một hình tượng mới về ông Trời và cho rằng ông Trời theo chặt chẽ con người trong từng giờ, từng phút của cuộc sống. Nhà cửa có hay không do ông Trời, miếng ăn có hay không do ông Trời, quần áo mặc có hay không do ông Trời, gặp ai, ai thương, ai ghét là do ông Trời. Tức là ông Trời ổng can thiệp quá sâu vào cuộc sống của con người
[29:22]và đến mức độ là hễ ông Trời ổng muốn mình giết ai, mình phải giết người đó. Đến cái mức độ lần lần như vậy. Mà ông Trời ổng có nói như vậy không? Không. Ai nói? Mấy ông thầy tu nói. Mấy ông thầy tu gán cho Trời như vậy. Còn hồi xưa ông bà mình hiểu về ông Trời rất nhẹ nhàng nên sống rất hài hòa. Nhưng mà khi đạo giáo họ vào họ lấy khái niệm đó họ xây dựng thì khái niệm ông Trời bắt đầu căng thẳng lên. Ông Trời can thiệp quá nhiều vào cuộc sống con người và sự thật làm cho ta ta lo. Chứ ngày xưa ông bà mình có khái niệm ông Trời dễ thương lắm, dễ thương. Trên trời cao, dưới đất dày, ở giữa có con người,
[30:08]ba yếu tố đó sống hài hòa và mỗi người phải nỗ lực, cuộc sống nó đẹp. Nhưng đến khi mà đạo giáo vào can thiệp thì ông Trời bỗng nhiên can thiệp vào mọi thứ như vậy. Nên có một lần coi một bộ phim là đi qua cái cái vùng lửa, những người họ tổ chức một cuộc đua băng xe qua sa mạc. Thì có một cái người á họ đuối sức, họ chết, họ sắp chết rồi họ nằm gục trên đường. Thì một cái người bạn mới đến nói: "Anh cố gắng lên!" Thì cái người kia mới nói thế này: "Cái... Trời bắt tôi chết, Trời bảo tôi chết, cho nên tôi tôi nằm đây chờ chết." Cái người một người bạn đi cùng mới nói thế này: "Thì thôi đó là ý ông Trời cũng được,
[30:55]nhưng mà ý anh, thật lòng anh có muốn chết không? Anh có nghĩ tới vợ con anh đang chờ anh ở nhà?" Ông kia cũng gật đầu. "Nếu như vậy anh còn cái ý anh nữa, đâu anh lần này anh sống bằng ý của anh á, anh đứng lên chúng ta đi tiếp." Cái ông kia nghe lời bạn đứng lên đi tiếp, cuối cùng thoát qua được cái tai nạn, được bình an sống sót. Cho nên ở đây ta thấy thế này, là con người ta cứ gán cái ý cho ông Trời và tưởng đó là ông Trời. Chứ Trời không nói tiếng nào. Trời không nói tiếng nào. Như Lão Tử nói vậy: "Trời có nói gì đâu mà bốn mùa thay đổi, đất có nói gì đâu mà sông nước lưu lưu." Tức là Lão Tử nhìn như vậy, nhìn trời đất
[31:46]như nhiên, thản nhiên như thế và con người ở trong đó vận động quay cuồng rồi gán cho Trời thế này, gán cho Đất thế kia, cuối cùng chưa bao giờ có ai nghe được tiếng nói của Trời. Và cứ tưởng rằng cái ý của mình là ý của Trời. Nên hồi nãy cái người kia vậy, ngã gục trên đường đua giữa sa mạc cứ nghĩ rằng Trời bắt mình chết. Nhưng ông Trời có nói là: "Tao bắt mày chết" không? Không. Mình cứ tưởng. Nhưng mà người bạn lại mới cũng không phản đối, nói: "Nhưng mà bây giờ ý anh, anh có muốn sống không? Anh còn nghĩ tới vợ con anh không?" Cái người kia nghe tỉnh ra, đứng lên đi tiếp thì thoát được cái nạn.
[32:24]Cho nên ở đây vậy, cái mà gọi là ông Trời sắp đặt số phận cho ta, ta không phủ nhận. Bởi vì theo đạo Phật, khái niệm Trời là có thật.
[32:36]Trong đạo Phật, khái niệm Trời có thật là sao? Đức Phật dạy ta trên trời có nhiều tầng trời. Mỗi tầng trời đó có một vị vua cai quản. Nhưng mà chỉ lên đến những cõi trời cực cao như cõi trời Hữu Đảnh của trời Sắc Cứu Cánh, hết vua, không vua nữa. Vì sao? Vì mỗi vị thiên tử đều là vua. Nghĩa là sao? Nghĩa là đến cái mức độ mà cõi trời Sắc Cứu Cánh, các vị thiên tử quá đạo đức, không cần người cai trị. Còn dưới tầng đó, những cõi trời Phạm Thiên vẫn còn vua. Xuống cõi trời Dục giới, cõi trời Tam Thập Tam là có vua trời là Đế Thích phải cai quản. Vì sao? Vì người ta chưa hoàn toàn đạo đức thánh thiện,
[33:24]người ta còn sai lầm nên còn cần phải có người cai trị để hạn chế cái sai lầm của người ta. Cũng như cõi người này cũng vậy. Cõi người này ta có thể mà một lúc nào đó không có vua không? Không. Lúc nào phải có luật pháp, có công an, có quân đội, có nhà cầm quyền. Vì sao? Vì thế giới loài người còn rất nhiều điều ác độc. Buộc phải có người cầm quyền, họ dùng vũ lực để trấn áp, giữ gìn cho xã hội bình yên, trật tự. Nếu không có nhà cầm quyền, xã hội loạn lên hết liền, những người ác họ nổi lên, họ ức hiếp cái người dân lành, không ai chịu nổi. Ta nhớ vào thời xưa là khi mà chính quyền yếu, cái sự liên lạc, thông tin kém là mạnh được yếu thua.
[34:17]Ở những cái vùng quê, cướp bóc nổi lên thường xuyên. Cho nên là ai cũng phải ráng học võ để thủ thân. Còn cái thời bây giờ ta thấy là bên nhà nước họ giữ hết cái vấn đề vũ lực. Công an, quân đội giữ hết quyền lực, cho nên ta sống rất thanh thản. Đi làm ruộng ở miền xa vậy chả cần phải đem vũ khí, không cần cái gì hết và rất ít chuyện cướp bóc. Cướp bóc lâu lâu thấy trên báo nói một chút vậy thôi. Chỉ có mà mấy cái người cặp nam nữ mà hẹn hò ở chỗ vắng á thì bị tới cướp, nên thôi Phật tử mình đừng bao giờ mà hẹn hò ở chỗ vắng nha, nhớ giùm. Mấy đó hay bị cướp thôi, còn ngoài ra hổng sao hết. Là vì có cái nhà cầm quyền cứng rắn họ giữ cái xã hội này.
[35:04]Đó, còn lên cõi trời cao rồi, con người ta bắt đầu đạo đức hơn thì cái quyền lực của ông vua giảm dần, giảm dần. Mà lên tới cõi trời Sắc Cứu Cánh rồi thì khỏi vua luôn, vì mỗi vị thiên tử là một ông thánh. Những vị đó đều là những vị chứng tam quả A-na-hàm hết rồi, Bất lai hết rồi, cho nên là không cần vua nữa. Nhưng mà cõi này còn cần. Mà cõi trời thấp hơn cõi trời Sắc Cứu Cánh còn cần, vẫn cần vua. Cho nên khái niệm trong cõi trời, và đã là vua rồi thì phải sao? Rất là bận tâm, phải điều phối, phải kiểm tra, phải thực thi, phải sắp xếp. Thậm chí là trên cõi trời sắp xếp xuống số phận của cõi người này.
[35:47]Ta ở dưới này, ta cứ tưởng là bữa nay là ông này được bầu lên làm tổng thống là do dân bầu, ông nọ lên làm thủ tướng là do dân bầu. Nó không phải. Ai bầu?
[36:01]Ông Trời bầu. Nhớ giùm điều đó, ông Trời bầu. Ông Trời bầu là sao? Ổng tác động vào dân, thế là dân cầm lá phiếu bỏ vô cho người đó. Tự nhiên người đó được phiếu đông lên làm tổng thống. Mà ta cứ tưởng là do dân chủ, ý dân. Không, ông Trời ổng tác động, điều khiển hết cả việc trần gian này. Quý Phật tử có tin chuyện đó không? Tin. Cho nên vì vậy, nhiều khi ông bà mình nói là sống thuận lòng Trời là vậy đó. Ta không cần chạy bậy. Ta cứ sống cho tốt, cho có đạo đức, Trời sắp chỗ cho mình, không cần chạy. Mà khi mà Trời sắp chỗ thì cái gì nó hiện ra? Là tự nhiên lòng người ủng hộ mình.
[36:54]Nhớ, lòng người ủng hộ mình. Đó, nhớ nha. Khi mà lòng người ủng hộ mình là mình biết là Trời ủng hộ mình. Còn mà lòng người thì oán thán, mình thì cố gắng là gượng lại để chạy chọt cái gì thì nhớ là mình đã đi ngược ý Trời. Mà ngược ý Trời sau này có cái hậu quả lớn lắm á. Tại ông Trời ở trên ổng sắp xếp chứ không phải là ở dưới này đâu. Coi vậy chứ số phận con người vẫn lệ thuộc vào ở cõi trên á. Đó là cái số phận thật sự. Các vị vua cõi trời họ bận rộn bởi vì phải quan sát, kiểm soát, sắp đặt mọi thứ. Trong kinh Phật có một câu chuyện như vậy đó. Một lần Đức Phật ngồi thiền trên một cái hang động, Ngài nhập định.
[37:40]Ngài nhập định cái chợt có cái tiếng đàn của một vị thần Càn-thát-bà nổi lên, hát một bài hát rất là hay. Hát hình như ổng hát cái bài: "Có những niềm riêng làm sao nói hết..." Như, như trăng như sao chết trong biển khơi. Không biết phải bài đó không biết. Ổng nói một lát cái ổng nói tới chuyện người yêu. À ổng nói: "Anh yêu em như A-la-hán yêu thiền định." Cái Đức Phật cười. Tức là Đức Phật ngài cũng không có cười bậy bạ, và lần đó nghe ông thần đó ổng hát cái ngài cũng phải mỉm cười. Ngài lúc đó ngài mới xuất định, ngài mới hỏi: "Ở đâu mà anh có cái bài hát vậy?" Ông thần Càn Thát Bà mới để cái đàn xuống, quỳ lạy Phật ba lạy, vậy mới nói là:
[38:30]"Bạch Thế Tôn, à bài hát này do con sáng tác. Vì ở trên cái cõi trời đó, con yêu một cái nàng công chúa ở cõi trời nhưng mà nàng không yêu con. Mà con si mê nàng, ở trên đó cũng yêu đương tùm lum đó nha, rồi cũng khổ lắm chứ không phải không đâu, cũng cực khổ lắm. Ừm cái mà nàng không yêu con, thì thì con mới con mới tìm cách để chiếm được trái tim cái tình cảm của nàng. Thì con mới đi tìm coi nàng thích cái gì nhất, thì con mới phát hiện ra là nàng rất yêu kính Tam Bảo. Nàng kính Phật, kính các vị A-la-hán. Thế là con biết được cái đặc tính đó con mới sáng tác một bài nhạc là: Anh yêu em như là A-la-hán yêu thiền định.
[39:13]Con nhắc cái chữ đó chút xíu cái ngài có cảm tình với con liền. Cái nhờ cái bài hát đó mà mà con được được được người yêu, được vợ." Thế là, cái sau đó xong nói là: "Bạch Thế Tôn, là có vua trời Đế Thích là cha vợ con bay ngang đây, muốn đến đây đảnh lễ Thế Tôn, nhưng mà thấy Thế Tôn nhập định nên không dám quấy rầy. Thì vua mới sai con đến đây làm sao để cho Thế Tôn xuất định. Thì con không biết cách nào thì con gảy đàn con hát, con không ngờ Thế Tôn xuất định thật. Cái xin Thế Tôn cho phép vua trời Đế Thích được thăm Thế Tôn." Cái Đức Phật mỉm cười, tức là ngài đồng ý. Thì ngay lúc đó, vua trời Đế Thích hiện thân xuống nhỏ lại
[39:57]bằng con người, hiện ra trước cửa hang quỳ đảnh lễ Phật. Chứ vua trời Đế Thích thân to lắm, nếu mà so với con người á, ổng to cả trăm lần, cả ngàn lần con người. Nhưng mà vì thăm Phật, lúc đó Phật mang hình hài của con người nên cái vóc dáng của Phật chỉ cao hai thước hơn. Nè ông cũng phải hiện thân nhỏ lại quỳ đảnh lễ Phật rồi nói chuyện, thưa hỏi đạo lý. Trong đó là ông có nói câu này: "Bạch Thế Tôn, cái công việc của con hết sức là bận rộn, nên con ít khi được đến đảnh lễ Thế Tôn. Nhưng hôm nay nhân đi ngang qua đây, thấy Thế Tôn đang nhập định, con nhớ Thế Tôn quá, con vào thăm một chút." Thì cái đó là cái tình cảm nhưng có câu chuyện là:
[40:40]"Con rất bận rộn." Nhớ nha, vua cõi trời rất bận rộn. Chúng ta đừng tưởng mà coi trong phim gì đó, phim Tề Thiên Đại Thánh mà thấy ông vua cõi trời sao? Tấu nhạc phải không? Ăn yến tiệc rồi ăn đào tiên đồ thấy nhởn nhơ chơi đùa, không có đâu. Làm vua cực lắm, vua cõi người cũng cực mà vua cõi trời cũng cực. Đó, vì cực để làm gì? Sắp xếp số phận của của con người. Sắp xếp số phận, nhất là những con người mà đặc biệt nổi bật rồi thường là được các ngài chú ý sắp đặt. Mà khi các ngài sắp đặt thì không giống như mình là phải đi vận động, ngài tác động hết vào tâm của mọi người, khiến như vậy khiến mọi người đồng lòng ủng hộ.
[41:25]Ta phải hiểu đó là là ý trời là là như vậy. Nhưng mà, sâu thẳm phía sau của những ý của con người, phía sau ý chí của con người, phía sau ý muốn của con người, phía sau ý muốn của trời, thực sự là cái gì chi phối? Luật nhân quả chi phối phía sau. Vì ông trời, ổng có làm cái điều gì, ổng có sắp đặt cho ai nên điều gì, thực sự đằng sau cũng là luật nhân quả. Ổng cũng làm theo đúng cái luật nhân quả công bằng chứ ổng không thể làm khác hơn được. Ta nhớ cái chuyện khi đất nước mình bị quân Minh đô hộ thì 10 năm à 10 năm đầu là ta chìm trong cái sự nô lệ, bao nhiêu người nổi lên là bị quân Minh đánh tan hết.
[42:15]Cho đến khi bắt đầu là Lê Lợi nổi lên từ cái vùng Thanh Hóa. Thì khi Nguyễn Trãi rồi cùng với những cái người bạn của mình đi tìm đến Lê Lợi thì lúc đó trong một ngôi miếu mới nghe nói chuyện. Thì đây cũng như là truyền thuyết, ta không biết thật hư thế nào, nhưng câu chuyện nói rằng thế này: là trong đêm ngủ, nghe cái ông thần ở miếu á ổng mới nói chuyện. Ổng nói: "Tôi về, tôi lên thiên đình để họp với Thượng đế, vì kỳ này nghe nói là Ngọc Hoàng Thượng đế giao cái việc mà làm chủ nước Nam này cho cho Lê Lợi, cho dòng họ Lê. À nên để tôi về họp để biết chuyện đó để mà được Thượng đế phân công mà ủng hộ cái người Lê Lợi này."
[43:00]Qua một cái câu chuyện nhỏ, truyền thuyết nhỏ nhưng ta thấy thế này: như vậy trong 10 năm mà kháng chiến đánh quân Minh của Lê Lợi có bao nhiêu là khó khăn, gian khổ, hiểm nguy. Nhưng mà Lê Lợi cứ thoát thoát trong gang tấc để rồi chiến thắng lên làm vua nước Nam, mở ra một triều đại mới cho Việt Nam mình. Có một lần vậy, có một lần mà khi Lê Lợi chạy trốn chui vào trong bụi rậm, cái quân Minh cầm chó rượt theo. Quân Minh thời đó là biết sử dụng chó đánh hơi. Cầm cái thương. Thì khi mà cái quân Minh, lính của Minh mới tới cái bụi rậm đó rồi thì chó nó cũng lao vào đó nó sủa, thì chợt trong bụi rậm chạy qua một con thỏ.
[43:42]Thế là con chó nó rượt theo con thỏ và cái người lính Minh nghĩ rằng à, chó sủa là tại con thỏ này chứ không phải là tại Lê Lợi trốn trong đó, nên bỏ đi và Lê Lợi thoát chết. Cứ nhiều cái may mắn chút chút như vậy mà Lê Lợi thoát hết để lãnh đạo cuộc kháng chiến thành công. Thì ở đây cái ông thần trong miếu ổng nói và Nguyễn Trãi nghe được, cho nên Nguyễn Trãi hết sức mà mà theo phò Lê Lợi để để mà lãnh đạo cái cuộc kháng chiến này. Trong đó có nói rằng là Thượng đế là đã giao cho Lê Lợi ở Thanh Hóa làm chủ nước Nam. Cho nên lên để nghe bàn và nhận lệnh mà ủng hộ cho Lê Lợi. Như vậy trong suốt cái cuộc chiến đấu căng thẳng đó,
[44:31]đừng tưởng là chỉ có con người đánh với nhau, mà sao? Có thần linh đi theo trong. Những ông thần được thờ dưới các miếu các đình họ cũng âm thầm bí mật ủng hộ những đội quân kháng chiến. À nên cái thế lực của quân Minh tuy còn nhưng mà số phận đã được sắp đặt là họ phải thua và quân Lê Lợi phải phải thắng. Đó như vậy, thì đó là ý trời. Nhưng mà đằng sau cái ý trời đó
[45:01]vẫn là luật nhân quả.
[45:05]Là tại sao ông trời ổng chọn dòng họ Lê Lợi? À, cha Lê Lợi là một hào trưởng giàu có ở cái vùng Lam Sơn, Thanh Hóa. Nhiều đời ông bà sống có đức. Đó, đó là nói cái dòng họ. Nhưng mà nói bản thân Lê Lợi ở kiếp xưa cũng phải là người tạo được công đức rất là lớn và lớn đến nỗi có thể lên cõi trời, rồi trên cõi trời điều xuống đây làm người để lên làm vua chứ không phải là khi không mà được đâu. Nên do đó nói là trời sắp nhưng sự thật bí mật đằng sau vẫn là luật nhân quả. Nên đạo Phật ta là thường hay nói tới gì? Nói tới luật nhân quả. Còn các tôn giáo bạn hay nói gì? Là ý trời. Cái nào cũng đúng hết.
[45:55]Đúng hết, nhưng mà ta nói là ta nói tới cái cái gốc, còn tôn giáo bạn nói ý trời là muốn nói tới một điều nó cụ thể hơn một chút, chứ nói nhân quả thì quá sâu xa. Cho nên nói là à có trời sắp đặt cũng là một cách nói cụ thể. Còn bây giờ mà nếu mà bỏ không nói luật nhân quả, không nói ông trời mà chỉ nói cái thế giới vật lý hữu hình thì ta nói là ý của ai? Ý của của con người phải không? Ý của dân. À nói như vậy, nhưng mà sự thật nói là ý của người, ý của dân thực sự đằng sau sự chi phối là ý của gì? Ý của thần thánh. Nhưng mà đằng sau cái sự chi phối của thần thánh là gì? Là luật nhân quả. Mà luật nhân quả thì không có ý nữa.
[46:42]Luật nhân quả là một nguyên tắc, một cái quy luật vô hình chi phối hết tất cả, chi phối luôn trong tận tâm ý của con người. Đó, và thế là, nhưng mà như ta nói vậy, nếu mà vậy tại sao ông trời ổng chọn người này, ổng lại không chọn người kia? Vì ta nói rằng tại người đó tốt hay tại người đó à xấu. Hoặc là ví dụ như là ở như bên đạo Thiên Chúa vậy, một người mà đi tu làm linh mục thì họ nói rằng đây là người được Chúa chọn, được Chúa chọn. Như vậy tại sao Chúa chọn người này mà không chọn người khác? Tại sao? Phải không? À bên đạo Phật mình giải thích liền: vì nhân quả. Cái người này là có cái phẩm chất gì đó,
[47:30]có cái công đức, có cái phúc cho nên Chúa chọn người này. Còn người kia, Chúa không chọn là vì chưa đủ phẩm chất. Nên ta dùng cái nhân quả ta giải thích cái câu Chúa chọn, giải thích được liền. Có một lần vậy, có những cái sơ lên trên chùa chúng tôi nói chuyện thì khi mà nói về đạo lý, thì bữa hôm đó là chúng tôi chỉ toàn nói chuyện giáo lý Thiên Chúa không, không có nói giáo lý đạo Phật. Họ hỏi cái gì lấy giáo lý Thiên Chúa trả lời, họ hỏi gì lấy giáo lý Thiên Chúa trả lời. Một lát các sơ ngạc nhiên quá, các sơ mới nói: "Thầy hiểu đạo Thiên Chúa đến như vậy, tại sao thầy không đi tu làm cha mà lại đi tu làm sư ở chùa?" Chúng tôi trả lời sao?
[48:10]"Đó là ý Chúa." Ý Chúa.
[48:17]Nhưng có một lần thì không phải vậy. Có một lần thì chúng tôi được một ông cha mời đến để trình bày giáo lý đạo Phật, bởi vì họ yêu cầu là giáo lý đạo Phật, cho nên lần đó đúng là mình trình bày giáo lý đạo Phật. Thì hôm đó ông cha đó ổng đến thì chỉ le que vài người thôi chứ họ không có mời đông, một vài cha, một vài frère, vài thầy, vài sơ và giáo dân, những người trí thức đến và họ đặt câu hỏi. À, họ đặt câu hỏi về đạo Phật. Thế là lần đó là chúng tôi chỉ đem đạo Phật nói thôi vì họ đặt vấn đề rất rõ là là họ họ tìm hiểu đạo Phật. Thì lần đó vậy thôi. Còn mà bình thường mà nói chuyện cứ lấy giáo lý Chúa ra nói.
[48:58]Có một lần cũng vậy, có một ông cha ổng dắt một đoàn thanh niên sinh viên của Thiên Chúa đi ngang lên chùa. Họ lên họ ngạc nhiên là đây có cái chùa thì theo cái lịch sự cái họ mời được gặp ông thầy trụ trì. Khi ra mình ngồi lỡ rồi mình cũng không rút lui được, mà biết ngay là họ không có cố ý lên đây thăm mình, họ chỉ đi chơi dã ngoại thôi. Thì bắt đầu họ xin phép được sinh hoạt giáo lý, thì cũng lịch sự họ mời ông thầy trụ trì phát biểu trước. Rồi cũng lịch sự thôi chứ họ, trong chương trình họ không có. Nhưng mà bữa đó đúng là ý Chúa. Chúng tôi cũng đem giáo lý Chúa ra giảng cho mấy sinh viên nghe, cho ông cha nghe.
[49:33]Nghe xong ông cha ổng thích quá. Lát vô mời uống ăn cơm, ổng nói "Và mời thầy về nhà thờ giảng cho giáo dân nghe." Không dám, thôi tới chỗ này ngừng lại không dám nữa, chưa phải lúc. Thì chúng ta thấy thế này, sự thật là trong các tôn giáo ở trên thế giới này, có những cái điểm mà khá tương đồng. Và nếu ta có cái tâm bao dung, ta sẽ nhìn thấy những cái điểm hay của nhau để mà yêu quý, bao dung, tôn trọng nhau, chứ không có khích bác để gây thành thành xung đột tôn giáo, không nên, phải không? Còn ai mà trong cái lĩnh vực tôn giáo mà thích gây xung đột tôn giáo, người đó là người xấu. Người đó là người xấu, người đó đã sai với chính tôn giáo của mình. Đó.
[50:23]Còn nếu là một tôn giáo chân chính thì ta thích cái sự đoàn kết của nhân loại, vượt qua khỏi cái ranh giới tôn giáo để con người yêu thương nhau. Nên hôm nay mà chúng ta nói cái bài "Ai sắp đặt số phận?" là vậy. Ta nói thần thánh cũng được, ta nói luật nhân quả cũng không sai, đúng hết. Nhưng mà tùy góc độ mà ta nói thì không có gì có lỗi. Cái quan trọng vẫn là chính con người. Con người đó được Trời thưởng, được Chúa chọn hay là người đó được luật nhân quả có phúc để sắp xếp, tất cả đều chính con người cái đã. Chính ta cái đã là ý chí của cá nhân là trước hết cái đã. Chính ta ta quyết định phải sống như thế nào,
[51:07]Chúa sẽ chọn ta sau, Trời sẽ thưởng ta sau. Trước hết chính ta cái đã. Nên cái ý chí của ta là sắp đặt số phận của ta trước. Nên nói rằng con người có một số phận được sắp đặt, nhưng nó không có hoàn toàn cứng ngắc, nó mềm, vẫn thay đổi được. Có một số điểm chính không thay đổi được, nhưng mà có một số điểm thay đổi được, chứ không phải là không. Ví dụ như bây giờ, như thấy quý thầy quý cô mà đi xuất gia như vậy là có phải là một cái số phận cố định không? Có không? Có không?
[51:51]Có đó. Cái người mà phải đi tu, sự thật không sống cách nào khác được, tới giờ phải đi tu. Đó là những người mà chân tu á. Còn người tu giả, tu năm ba bữa nhảy ra thì không có tính. Còn người mà thật tu rồi là cuộc đời họ, cái định nghiệp của họ là phải đi xuất gia, không đi con đường khác được. Giờ mà có tính chuyện khác không được. Tính chuyện khác không được. Ví dụ như bây giờ các vị hòa thượng đang ngồi trước mặt ta đây, các ni sư đang ngồi trước mặt ta như vậy, giờ cho các ngài lui ngược lại mấy chục năm xưa, hồi mà cái thời chưa đi tu, chưa đi tu. Bây giờ hỏi, giờ nếu lúc đó là thầy đừng đi tu,
[52:36]rồi thầy đi học để làm bác sĩ, thầy sẽ tính như thế nào? Xin ngài ngài trả lời sao ạ? Ngài nói không, phải không ạ? Mà bây giờ nếu lúc đó có động tâm à muốn đi làm bác sĩ, thi vô đậu không? Rớt liền, dù học rất giỏi vẫn rớt. Vì mọi con đường đã bị đóng lại hết rồi, đóng lại hết. Rồi bây giờ nói thôi bác sĩ rớt, nhảy qua thi làm kỹ sư. Học rất giỏi, vô làm bài được hết nhưng chỉ lộn một chút xíu thôi, người ta vẫn đánh rớt. Cái lộn đó là do đâu? Trời sắp. Phải lộn để chi? Mọi con đường thế gian đóng lại, chỉ còn một con đường đi tu. Rồi chưa chịu đi tu nữa, gặp cô đó, cổ quá giàu, cổ quá đẹp, cổ thương.
[53:24]Cổ nói "Em bảo đảm cuộc đời anh, anh khỏi đi tu, lấy em em lo hết." Rồi cái cũng tính thôi chắc cũng được. Rồi chuẩn bị để mà lấy cổ thì sao? Bỗng nhiên cổ trúng gió, cổ chết.
[53:40]Thế là mọi con đường đều đóng lại, buồn quá đi vô chùa. Thế ông thầy ổng nhận mình liền, thôi đi luôn, đi tu luôn. Không biết con nói vậy có đúng với các ngài không biết. Nhưng mà thực sự là vậy. Cái người mà xuất gia mà chân tu rồi, không có con đường thứ hai. Đó là cái định nghiệp á. Nhưng tu tốt hay tu xấu là do ai? Có phải định nghiệp, có phải số phận không? Không ạ. Tốt hay xấu do mình ạ. Đó gọi là ý chí cá nhân. Đây là ý chí các anh. Lúc đó trong đạo rồi, có thầy có bạn rồi, có giáo lý rồi thì làm ơn sao? Tu cho tinh tấn, cho quyết tâm, cho thanh tịnh. Thì đó, đó là ý chí của mình. Rồi có nhân quả phía sau đó là khác nữa.
[54:28]Ví dụ có người định nghiệp phải đi tu nhưng rồi tu không tốt, rồi nên sau đó kiếp sau đọa. Thì đó là số phận nó thay đổi rồi, do cái ý chí cá nhân đã quyết định sai. Còn người định nghiệp phải đi tu nhưng khi đi tu họ tu tốt, sau đó họ chứng Thánh, thì đó là định nghiệp. Cái ý chí họ đã quyết định như thế. Nên ta thấy là đi tu à quyết định rồi đó, định nghiệp đó, nhưng mà tu tốt hay tu xấu là do do mình nè nha, ý chí cá nhân ạ. Chúng ta cũng vậy, từng người chúng ta cũng vậy. Chúng ta sinh ra đời trong cha mẹ như thế là định nghiệp, vì ta không chọn được. À, thật sự là chọn được đó, nếu mà lui ngược ra trước khi chết,
[55:15]trước khi đầu thai ta chọn được đó chứ không phải không đâu. Nhưng mà ta cứ tạm nói là thôi không chọn được, thì do cha mẹ sinh ta ra rồi, cùng một trong gia đình đó rồi, cha ta như thế, mẹ ta như thế không thay đổi được, là định nghiệp rồi. Nhưng mà sao? Phần còn lại cũng là do ta. Cha mẹ ta chỉ dạy ta được tới mức độ đó hết. Nhưng mà để tốt hơn là do do ta đi tìm tòi học hỏi, hoặc xấu hơn cũng là do ta đi chơi bời, hư hỏng với bạn bè xấu và ta đi xuống luôn. Cùng cha mẹ như thế mà chính ta quyết định vượt lên trên số phận, ta tìm tòi học hỏi nhiều hơn, những điều tốt hơn thì ta trở thành con người xuất sắc vượt lên trên ở mai sau.
[56:00]Còn không là chơi với bạn bè hư hỏng là ta tụt xuống thành những người tầm thường, hèn kém liền. Đó, nên có định nghiệp mà cũng có cái bất định nghiệp. Có những cái số phận đã quyết định không thay đổi được, nhưng trong cái số phận quyết định không thay đổi được đó, còn có ý chí của ta, ta thay đổi cuộc đời ta ở phía sau nữa chứ không phải là không. Đó. Ví dụ như là hôm nay à là ngày giỗ Hòa thượng, rồi các huynh đệ ta bàn với nhau, tổ chức xe về đây dự lễ giỗ rồi nghe pháp. Mọi người cùng lên trên chuyến xe đó, giống như là một định nghiệp đi, không thay đổi được, lên xe ngồi rồi, không thay đổi nữa.
[56:44]Xe đi tới nơi, ta dự lễ, nghe pháp, rồi ăn cơm, rồi cúng dường, lễ tổ xong rồi ta về, đó là một định nghiệp, không thay đổi, giống nhau hết. Nhưng trong đó có cái thay đổi tùy người. Có người nghe pháp rất tinh tấn, chăm chú, tìm lỗi mình, áp dụng vào cuộc đời mình để tiến tu. Nhưng có người nghe cho vui: "Ờ, ông thầy ổng nói nghe vui quá ha, lải nhải hoài vui quá ha, lâu lâu ổng hát mấy câu nghe đã tai ha." Rồi thôi. Thì hai người nghe pháp, lễ tổ giống nhau, nhưng một người được thăng tiến trí tuệ, tăng tiến được đạo tâm, đi về được thu hoạch nhiều lợi ích, còn có người đi về cười cười vui vui không có gì nữa hết trơn.
[57:28]Hỏi "Hôm nay thầy nói gì vậy?", "Không biết ổng hát cái gì: 'Có những niềm riêng làm sao nói hết' gì đó." Nhớ được có một câu ông thầy ổng hát, còn ổng thầy ổng nói gì không nhớ nữa. Đó, cho nên là trong cái định nghiệp đó có cái bất định, khác biệt giữa chúng sinh với nhau, không phải ai cũng giống ai. Bây giờ thế này, trong yếu tố để thay đổi con người đó, ta vừa nói là cái ý chí của ta phải không ạ? Ý chí của ta làm cuộc đời ta thay đổi, nhưng mà ở đâu ở đâu ta có được những cái quyết định tốt, những ý chí tốt? Vì đâu ta quyết định sai rồi tạo nên một cái số phận sai lầm, xấu dở cho đời ta?
[58:08]Ở đâu? Yếu tố giáo dục cực kỳ quan trọng. Nếu ta may mắn, tới chỗ này ta bất ngờ gặp chữ may mắn, nếu ta may mắn, ta gặp được thầy lành bạn tốt trong đời khuyên ta những câu mà thấm thía, thế là từ đó ta có sẽ có những quyết định tốt, thay đổi cuộc đời mình đi lên. Còn nếu ta xui, ta dùng cái chữ xui, ta gặp cái người bạn xấu, à một ác tri thức xúi ta những điều bậy bạ là ta quyết định cuộc đời sai lầm liền. Ví dụ vậy, ví dụ có một cái gia đình đó, cả nhà theo đạo Phật rất là ngoan. Rồi anh chồng ảnh đi làm ăn, rồi có người bạn mới cho ảnh mượn cái phim mà phim đồi trụy á, phim sex. Ảnh về đó thì tò mò mà, đàn ông coi nghe bạn bè rủ lắm tò mò coi thử.
[59:04]Tối thì vợ con rồi đi ngủ hết, ổng mới mò mò mò mò ra phòng khách, lúc không có ai hết ổng bỏ phim vô ổng coi. Ổng coi xong nhiều ngày thì bà vợ phát hiện, bả mới cự, bả nói "Ở trên là bàn thờ Phật, ở dưới để cái tivi để mọi người coi phim thì ổng mở coi cái phim bậy bạ." Bả cự quá nhưng ông này bắt đầu lậm, lậm rồi bắt đầu cái tâm nó động loạn lên thì mới thấy gia đình này không thỏa mãn cho cái ngũ dục của mình nữa, đi kiếm bồ. Rồi gia đình tan vỡ luôn. Thì như vậy chỉ vì những cái bộ phim đồi trụy, chỉ vì cái người bạn xấu cho mượn cái phim đồi trụy, gia đình đó tan vỡ. Thì ngược lại cũng vậy, cũng có cái gia đình đó bị cắn đắng,
[59:47]đau khổ, hư hỏng, bỗng nhiên có người đến cho mượn một cái đĩa giáo lý của thầy Thiện Châu trụ trì chùa Nguyên Thủy. À, thế người ta nghe tới nghe lui mấy lần, bỗng nhiên cả nhà biết tu, về chùa Nguyên Thủy tu tập, thế là gia đình hạnh phúc lên, con cái ngoan lên, nó tốt lên. Như vậy ta thấy cái yếu tố tác động của bạn bè, của một lời dạy, lời khuyên của thiện tri thức hay ác tri thức quan trọng vô cùng. Nó thay đổi nhân quả luôn. Thế là đáng lẽ mọi chuyện là trời sắp như thế, nhân quả đã sắp như thế, nhưng mà vì cái ý chí người đó thay đổi nên số phận thay đổi. Mà do đâu ý chí thay đổi? Vì thiện tri thức hay ác tri thức.
[1:00:35]À, cái lời khuyên dụ của bạn tốt hay xấu tạo nên ý chí tốt hay xấu của ta và số phận ta thay đổi luôn. Yếu tố này rất quan trọng. Đó là lý do mà Phật không dùng thần thông để cải hóa tâm người, mà phải dùng cái gì?
[1:00:57]Dùng lời nói để giáo dục.
[1:01:01]Suốt cuộc đời Phật chỉ là nói, nói, nói mà dạy người ta. Phật cũng khuyên các đệ tử mình, những 60 vị A-la-hán đầu tiên: Các ngươi hãy đi, mỗi người một phương trời, đừng hai người đi chung một con đường, mà đem Chánh pháp truyền bá cho cho chúng sinh. Nó vậy. Rồi lúc đó, khi mà đạo Phật nổi lên ở Ấn Độ thì đụng phải một cái hệ thống tín ngưỡng lâu đời của Ấn Độ đã nằm chằng chịt đầy hết cả cái các quốc gia Ấn Độ thời đó là đạo gì? Đạo gì? Bà-la-môn. Nên là Ngài đụng chạm liền với cái hệ thống Bà-la-môn đó. Ngoài ra còn các giáo phái của lục sư ngoại đạo, nhất là cái giáo phái lõa thể của Ni-kiền-tử
[1:01:42]là người ta đã có trước Phật và hệ thống người ta đã chằng chịt rồi, Đức Phật nổi lên đụng hết, gây nên một sự xung đột không thể tưởng tượng, lớn lắm. Bây giờ ta nhìn sử, ta đọc lại sử, xem kinh, ta nghe nói chỉ là sơ sơ một phần ngàn thôi, chứ nếu thời đó ta sống ở thời Đức Phật, ta phải biết rằng cái sự chống đối đối với Đức Phật là gấp 1.000 lần, cũng khủng khiếp luôn. Nhưng mà Đức Phật không bao giờ dùng thần thông để tiêu diệt những kẻ chống mình, không bao giờ, không bao giờ dùng thần thông để mà giành cái sự ờ cái thắng thế cho mình, mà chỉ gì? Chỉ dùng cái lời nói giáo hóa, kiên nhẫn dạy bảo từng người, giáo hóa từng người để người ta
[1:02:26]thay đổi nhận thức, người ta chọn một con đường đi đúng hơn. Vậy thôi, không dùng thần thông. Và bây giờ cũng vậy. À, bây giờ là ví dụ với một người ác, cũng không có ai dùng quyền lực bắt người đó tốt lên. Chỉ có bắt giam người đó để cho người đó đừng làm điều xấu, nhưng mà trong thời gian giam giữ là phải cải hóa người ta, chứ còn không tâm hồn họ không thay đổi. Tâm hồn là cái gì nó ở trong sâu á, nó chỉ được cảm hóa bằng cái gì? Bằng tư tưởng, bằng lời nói mà thôi. À, mà khi có tư tưởng tốt rồi, người ta quyết định tốt, số phận người ta thay đổi. Nó vậy. Cho nên là cái việc mà giáo hóa cho nhau
[1:03:12]là cái công đức số một.
[1:03:16]Khi ta nói lên được những đạo lý tốt, ta thay đổi số phận của người khác và đó là cái phước lớn nhất. Cho người ta ăn, phước tạm thời, một hai bữa người ta đói lại. Cho người ta một cái nghề để người ta sống, người ta sống được bao nhiêu năm bằng cái nghề đó rồi cũng thất nghiệp, hoặc là già không làm được nữa. Nhưng mà cho người ta một đạo lý, người ta sống tốt rồi người ta mang hết từ kiếp này qua tới kiếp khác, cứu người ta vĩnh viễn, thay đổi cuộc đời người ta vĩnh viễn, cho nên cái phước rất là lớn. Nên bây giờ ta nói ai sắp đặt số phận cho mình thì ta nói là đầu tiên là nói gì? Thần thánh, phải không ạ? Thần thánh sắp đặt.
[1:03:58]Nhưng mà sâu xa hơn thần thánh là cái gì? Cái gì sắp đặt số phận cho ta? Luật nhân quả, phải không ạ? Nhưng mà để có cái luật nhân quả cho ta đi theo chiều hướng tốt là do đâu? Do đâu? Chính ý chí của ta, phải không ạ? Ý chí của ta để ta gieo nhân lành thì luật nhân quả mới sắp cho ta được cái cái quả lành. Nhưng mà ở đâu ta có những ý chí tốt? Ở đâu? Do giáo dục, do giáo hóa, do thầy lành bạn tốt. Cho nên cái yếu tố mà minh sư thiện hữu quan trọng vô cùng. Ta lúc nào cũng cần minh sư thiện hữu nhắc ta một lời, nói cho ta một câu để thay đổi tâm hồn của ta. Ta cần ghê lắm. Ta cần thì người khác làm sao?
[1:04:47]Cũng cũng rất cần, nhớ như vậy. Và như vậy, cái số phận của ta cần thay đổi theo chiều hướng tốt, số phận của những người khác cũng sao? Cũng cần phải thay đổi theo chiều hướng tốt. Và ta không bao giờ thay đổi số phận của mình chỉ một mình mình mà thôi. Là làm sao? Hễ thay đổi thì phải làm sao? Thay đổi hết, đồng bộ hết. Tất cả đều phải tốt lên hết thì mới tốt được. Còn nếu có ai nghĩ rằng: À, nay tôi biết đạo lý rồi, một mình tôi sẽ vươn lên thành một người tốt nhất, thì sao? Không bao giờ được. Đó là ý nghĩ ích kỷ, không hợp lý và không thành công. Nên khi ai đã có một đạo lý tốt rồi, để có thể thay đổi tâm hồn mình, thay đổi số phận mình, thì phải sao?
[1:05:39]Nghĩ tới những người khác liền, nghĩ tới những người chung quanh mình liền, nghĩa là tất cả phải cùng nhau tốt lên, tất cả phải cùng nhau thay đổi số phận của mình theo cái chiều hướng tốt lên, chứ không có ai được quyền mà tốt một mình hết. Cuộc sống này là là như vậy.
[1:06:00]Có bốn cái điều để ta thay đổi được cái cái tâm hồn của mình: Thứ nhất là chánh kiến, học được đạo lý đúng cái đã. Mà làm sao để có đạo lý đúng? Thì thôi, cái này không biết được, hên xui. Gặp thầy tốt thì ta có đạo lý đúng, gặp thầy không tốt lắm, đạo lý ta sẽ bị sai một chút. Thứ hai là chánh tư duy, là quyết trong tâm mình chỉ thay đổi những điều chỉ suy nghĩ những điều tốt mà thôi, không cho những suy nghĩ bậy xuất hiện, đó là chánh tư duy. Thứ ba là như lý tác ý. Như lý tác ý nghĩa là tự mình ra cái mệnh lệnh cho chính mình. À, ví dụ như có người thấy mình ích kỷ, sau khi phát hiện thấy tâm hồn mình
[1:06:46]có cái sự ích kỷ tiềm tàng thì mới tự mình ra lệnh cho chính mình: Không được ích kỷ nữa, nghe không! Một câu ngắn gọn mà quyết liệt, thế là cái tâm ích kỷ đó bị đánh bật liền. Nó không hết, nhưng mà nhiều lần như vậy nó sẽ bớt. Là cái thứ ba. Cái thứ tư là phát nguyện trước Phật. Mỗi ngày ta quỳ lạy trước Phật thì ta thấy ta thiếu điều nào, ta cần điều nào, ta cầu nguyện với Phật. Ví dụ cái người tu thì phát nguyện cho con được tinh tấn. À, thấy người mình nào có nhiều ích kỷ, cho con vị tha. Hoặc có người thấy sao con bị cái dục nhiều, nói: Nguyện cho con hết cái dục, vân vân. Cứ tùy đó mà cứ phát nguyện trước Phật, 3 năm như vậy là ta thay đổi
[1:07:30]tâm hồn mình liền, ta định hướng lại cho vô lượng kiếp sau luôn. Ví dụ mình từ một người dãi đãi mà mỗi ngày mình phát nguyện tinh tấn trước Phật thì không những là kiếp này mình tinh tấn mà vô lượng kiếp sau mình tinh tấn luôn, hay như vậy. Hoặc là một người nói là đa dục, à nói: Sao con bị nặng ái dục quá. Cứ mỗi ngày phát nguyện trước Phật 3 năm như vậy là không những kiếp này nhẹ ái dục mà vô lượng kiếp sau nhẹ luôn, hay như vậy. Hoặc là một người mắc cái tật tham lam, phát nguyện trước Phật rồi là mỗi đêm như vậy 3 năm là thay đổi luôn cả cái dòng nghiệp của mình vô lượng kiếp sau luôn. Cho nên ta có bốn cái cái tác ý
[1:08:09]để mà thay đổi tâm hồn mình và thay đổi số phận của mình: Thứ nhất là chánh kiến, học cho được đạo lý đúng. Thứ hai là chánh tư duy, suy nghĩ làm sao tâm hồn mình chỉ còn những điều thiện. Thứ ba là như lý tác ý, là ra mệnh lệnh cho chính mình, làm những điều tốt thôi. Thứ tư là phát nguyện trước Phật, nha. Ta có bốn điều đó là bắt đầu mở ra một chân trời mới cho số phận của ta. Ta thay đổi cuộc đời của ta, ta chuyển cái dòng nghiệp của ta. Dòng nghiệp của ta đáng lẽ như thế này, bỗng nhiên chuyển qua cái hướng khác liền, tốt hơn liền. Mà ở đây ta có đủ điều kiện để làm, vì sao? Ta có cả một đạo lý của Phật mênh mông, vô tận, tu hoài không hết.
[1:08:56]Ta có cái ưu thế hơn của một người không biết đạo Phật. Ta biết đạo Phật, giáo lý đạo Phật là vô tận. Cho nên ta có tư liệu để trang bị cho tâm hồn của mình, trang bị cho tâm hồn của mình tràn đầy ánh sáng. Còn những người mà không biết giáo lý đạo Phật, họ đang trong bóng tối mà không biết cái gì để thắp lên trong cái cõi lòng đó. Còn ta, ta có vô số cái ngọn đèn giáo lý của Phật, ta chỉ mang mồi rồi thắp vào trong lòng mình làm cho lòng của mình mỗi một ngày một sáng tỏ. Ta hạnh phúc vô cùng. Vấn đề còn lại là quyết tâm nha. Hôm nay cũng vậy, về đây giỗ tổ, gặp chư tôn thiền đức, rồi gặp bạn bè,
[1:09:41]đạo hữu với nhau, vậy ta quyết thay đổi số phận của mình bằng cái gì? Bằng bốn điều đó. Thứ nhất: chánh kiến, trang bị những đạo lý chân chính. Thứ hai: chánh tư duy, dựa vào đạo lý đó để suy nghĩ thay đổi tâm hồn của mình. Thứ ba: như lý tác ý, ra mệnh lệnh cho chính mình. Thứ tư: phát nguyện trước Phật. Bốn điều này là thay đổi tâm hồn ta trước và tâm hồn đã thay đổi rồi, từ từ số phận ta thay đổi theo. Mà ta thay đổi cái gì? Thứ nhất là bắt đầu ta cưỡng lại được cái thói quen xấu. Thay đổi là cưỡng lại được thói quen xấu. Ta có những thói quen xấu, bây giờ tới lúc khi ta phát nguyện, ta tác ý được bốn điều đó rồi thì ta đụng phải thói quen xấu.
[1:10:30]Ví dụ như một người thích uống rượu,
[1:10:35]Bây giờ bạn bè mời, và Phật đẩy mình ngồi trước bàn rượu,
[1:10:43]nghĩa là khi mình đã phát nguyện rồi là Phật đưa mình ngồi trước bàn nhậu liền, để cho mình chiến đấu lần cuối. Và chính trong một lần mà rất đầy đủ điều kiện để nhậu mà dứt khoát không nhậu, mà không cần bỏ đi, không cần đứng lên chạy, vẫn ngồi đó bình thản, nhìn người ta uống những ly rượu mà ngày xưa mình thèm khát, bây giờ nhìn người ta uống mà bình thản thì người đó tắt luôn, chấm dứt luôn cái nghiệp nhậu luôn.
[1:11:13]Không tin thử. Thử xong về còn tỉnh nha, thử xong về mà ngật ngà ngật ngưỡng là lần đó thua, mai mốt làm lại, thử lại nữa à. Rồi đó, ví dụ như bây giờ trong một một lần mà họp bàn để chia chia phần quyền lợi, thì nào giờ mình là người ích kỷ mình cứ giành cái hơn cho mình. Bây giờ mình phát nguyện là sống không vị kỷ nữa thì trong lúc mà bàn quyền lợi đó ví dụ như cha mẹ mình giao gia tài cái khu đất đó chia làm bốn, năm phần cái nọ, người con thứ mấy phần này, con thứ kia phần kia. Nào giờ là mình cứ gườm gườm gườm gườm để mình lấy được khu đất cho to, nhưng lỡ hai năm qua mình đi chùa Nguyên Thủy mình đã phát nguyện
[1:11:57]là sống vị tha, trong buổi mà cha mẹ mình kêu về cái chia đất ra, giờ đất cha mẹ hồi từ hồi cha được 500 m2 đất, bây giờ thì cha chết thôi chia ra cắt năm miếng đứa 100 m2 mình cũng có một phần. Thì lúc đó mình nói câu này, nói con có nhà rồi thì nào giờ có gia đình thì con lập cũng ra riêng có gia đình hết con cũng không cần. Thôi cha cứ chia làm bốn phần thôi, cho bốn người anh chị của con còn con không cần. Mà mình rất là thản nhiên cái không khí gia đình nó dịu liền. Chứ ban đầu mà về mà nói ba mẹ về mà chia đất năm phần là năm người gườm gườm gườm gườm nhau. Bữa trước thì gặp anh chị em vui vẻ bắt tay mà nghe nói
[1:12:36]chia đất cái bốn người liếc nhau gườm gườm gườm gườm. Nhưng mà tự nhiên mình mang cái đạo lý của Phật ở trong lòng mình buông hết 100 m2 liền, mình nói thôi con không lấy đâu, con có nhà nào giờ ở yên không có gì, thôi chia mấy người kia. Bỗng nhiên bốn gương mặt kia sao? Giãn ra liền, cười khoẻ khoắn, ai cũng nhẹ lòng hết trơn. Nói thằng này đi chùa có lợi cho tui, nó đi chùa nó.
[1:13:01]Không gườm nhau nữa, không khí nó nhẹ gia đình hạnh phúc lại. Chứ còn mà nếu mà mình cứ căng đòi căng đòi hơn chút có khi là giết nhau. Thì đó là cái cưỡng lại được thói quen xấu là nhờ mình mình thay đổi được ý chí của mình, mà mình nhờ được bốn cái điều đó: chánh kiến, chánh tư duy, như lý tác ý, phát nguyện trước Phật. Thế là mình thay đổi dòng nghiệp, cưỡng lại được cái thói quen xấu. Mà làm sao khi mình phát nguyện rồi là Phật bắt mình phải đối diện với những trường hợp đó để mình giải bài toán đó. Giải được thì đậu cho lên cấp nữa. Cho nên khi mà ngày hôm đó mình nhường cái khu đất lại cho gia đình
[1:13:40]mình không lấy nữa, tối hôm đó mình lên một chức ở trong đạo. Mình không thấy, nhưng mà trên sổ của trời đã ghi tên mình lên một chức cao hơn. Tâm linh mình mở ra thêm một bước mình không hay. Mình chuẩn bị đặt chân vào dòng thánh rồi mà mình không hay. Mình thấy chỉ thấy nhẹ lòng thôi, thấy gia đình vui thấy lòng mình nhẹ, nhưng đâu ngờ rằng ở trên cái sổ thần thánh bắt đầu ghi tên mình rồi, là do mình đã giải được một bài tập đúng đáp số. Mà Phật sẽ bắt mình làm như vậy hoài, hoặc là ví dụ như mình quỳ trước Phật mình thấy mình nào giờ không có làm phước được nhiều, mình mới xin Phật cho con có cơ hội để làm phước chứ con ít làm phước quá.
[1:14:24]Thì khi mình nói như vậy vừa đi ra khỏi chùa cái thấy có người té đạch đạch ngoài kia liền, bị xe đụng té xuống liền. Lúc đó làm sao? Thói quen nào giờ của mình là sợ mất công, làm gì đó làm mình lơ lơ không thấy chạy cho rồi, nhưng vừa mới vô chùa Nguyên Thủy cầu nguyện cho con được làm phước, bây giờ hai tâm nó giằng xé nhau, một cái là theo thói quen cũ sợ mất công bỏ luôn, một bên là muốn làm phước giúp đời giúp người. Cuối cùng cái đạo lý thắng, thế là mình dừng lại, mình đến mình sơ cấp cứu bảo vệ rồi tìm cách kêu xe đưa người đó đi vào bệnh viện. Xong chưa? Tùy. Nếu mà nãy mình phát nguyện nho nhỏ đó thì thôi xong,
[1:15:08]đây mình liên lạc người nhà, người nhà tới lo rồi mình đi về. Nhưng mà hồi nãy mình phát nguyện lớn quá, nãy ở trong chùa mình quỳ mình phát nguyện là trọn cuộc đời này sống vì chúng sinh nha không còn gì cho riêng mình, thì Phật cho mình bài tập hơi khó hơn, đưa người đó vô bệnh viện rồi bây giờ phát hiện ra người đó không có thân nhân, không có tiền, không có gì hết, rồi cho giải bài tập đó đi, giải được thì cho đậu. Tại nãy phát nguyện lớn á nên Phật cho cái người có cái mối to to hơn chút, còn mình phát nguyện nhỏ thì Phật cho cái mối nhỏ nhỏ làm ăn thôi. Nó vậy. Nhớ nha, mỗi một cái phát nguyện của ta Phật sẽ đem đến cho ta
[1:15:48]một cái cơ hội, đó là ta cưỡng lại thói quen, thói quen xấu.
[1:15:55]À hôm nay thì chúng ta nói là ai sắp đặt số phận cho ta, thì ta nói theo cái vật lý thì cha mẹ ta, môi trường xã hội, thiên nhiên, à nhà nước, chính quyền, vân vân. Nhưng mà nếu nói theo tâm linh siêu nhiên thì ta nói có cái thần thánh trên cao tác động vào cuộc đời của ta. Nhưng mà ta cũng biết rằng phía sau cái ý muốn của thần thánh thực sự chính là luật nhân quả. Nhưng mà ta cũng biết rằng cái khởi điểm của luật nhân quả chính là gì? Ý muốn của chính chúng ta trở lại. Vì hiểu điều đó nên ta ta phải xây dựng những cái ý muốn, ý chí tốt cho chính chúng ta, nhưng mà trong đó quan trọng nhất là yếu tố giáo dục.
[1:16:42]Ta được một người khác nhắc một câu có khi cuộc đời ta thay đổi và ta hiểu một điều, ta không được quyền tốt một mình, mà phải làm sao cho mọi người cùng tốt lên hết. Cho nên vì vậy đạo lý phải được lan truyền, chánh pháp phải được hoằng hóa bởi từng người đệ tử Phật của chúng ta, chúng ta không sống thờ ơ được. Và trong đó, để khởi điểm cho mọi sự thay đổi tốt đẹp là ta phải thay đổi tâm hồn của mình bằng bốn phương pháp. Một là học cho được chánh kiến, hai là tự mình thay đổi tâm hồn theo chánh tư duy, thứ ba là như lý tác ý tự mình ra lệnh cho chính mình, thứ tư là phát nguyện trước Phật. Và ta phải hiểu một điều mà khi bắt đầu phát nguyện
[1:17:27]trước Phật rồi là có những cơ hội tự nhiên đến với ta, nó buộc ta thử thách ta có làm được hay không. Phật sẽ đưa đến cảnh khổ để cho ta có nhẫn nhục, bình an được hay không, Phật đưa đến những người khổ để ta có thể giúp đỡ được hay không, Phật đưa đến những cám dỗ để cho ta mạnh dạn vượt qua được hay không. Tức là ta sẽ thấy cuộc đời mình gặp được nhiều cái đó và cứ mỗi một cái trường hợp như vậy ta phải dũng mãnh bước qua, bước qua để đi lên. Và khi đi lên như vậy ta thắng, ta giải được những bài toán đó, tên ta được ghi vào trên sổ trời và sắp vào những dòng thánh. Mà ta tu để làm gì? Là từ phàm mà thành thánh.
[1:18:10]Ta nhớ như vậy, tu tức là từ phàm mà thành thánh. Mà thánh thì nhiều cấp độ, đó, có những cấp độ chết rồi lên cõi trời, mà cấp độ cao tột nhất là siêu thoát khỏi tam giới, không còn luân hồi sinh tử. Như vậy, nhưng mà tu là để làm để làm thánh như vậy. Nên hôm nay, nhân ngày húy kỵ của của Hòa thượng tôn sư, Hòa thượng Minh Hạ Tánh, chúng ta về đây để chiêm bái cái công đức của Hòa thượng, thì chúng ta cũng có một bài pháp để cúng dường Hòa thượng, trao đổi với nhau, chúng con vậy hết sức là tri ân chư tôn đức đã về đây dự lễ giỗ và chứng minh, hộ trì cho cái buổi bài giảng đạo lý của chúng con.
[1:18:55]Thầy cũng cám ơn quý Phật tử đã từ các nơi về dự lễ giỗ và nghe bài pháp. Nguyện sao cho pháp giới này được an lành, hạnh phúc, tất cả chúng sinh đồng thành Phật đạo. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:19:15]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Sống trong giọt lệ giữa đời, mấy ai tìm được nụ cười pháp hoa.
[1:19:27]Nụ cười pháp hoa là nụ cười của chánh pháp mà hôm nay Thượng tọa giảng sư đã đem nụ cười trong chánh pháp đó đến ban bố cho toàn thể đạo tràng Phật tử chúng con. Trước ân tình sâu dày và những lời pháp thiết tha mà Thượng tọa đã ban bố cho đạo tràng chúng con hôm nay, chúng con thật sự rung động từ trong tâm can của mình khi được đón nhận những dòng pháp từ suối nguồn tuôn trào từ kim khẩu của Thượng tọa giảng sư và chúng con chỉ biết nói rằng: Bên răng ngọc trắng tuôn xá lợi, trên lưỡi sen hồng phóng hào quang. Giờ này đối trước Thượng tọa giảng sư, Thượng tọa trụ trì cũng như toàn thể đạo tràng Phật tử chỉ biết phủ phục
[1:20:34]năm vóc sát đất, thành kính đảnh lễ tri ân những lời pháp nhũ ân cần của Thượng tọa.
[1:20:44]Và chúng con xin được thành kính đảnh lễ tri ân Thượng tọa, ngửa mong trên Thượng tọa chứng minh cho tấm lòng thành của chúng con. Và chúng con ngưỡng nguyện lên mười phương Tam Bảo, chư Phật, chư đại Bồ Tát, chư Long Thần Hộ Pháp luôn luôn gia hộ cho Thượng tọa pháp thể khinh an, Phật sự viên thành, mãi là người truyền trao chánh pháp cho Phật tử chúng con trên bước đường tu học. Nam Mô A Di Đà Phật.
[1:21:23]Giờ này chúng con cung thỉnh Thượng tọa giảng sư cùng toàn thể đạo tràng chắp tay niệm kệ hồi hướng. Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ.
[1:21:42]Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn.
[1:21:53]Pháp môn vô lượng thệ nguyện học.
[1:22:04]Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành.