[0:11]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chúng ta học tiếp cái đề tài mà về tu học và làm việc của người xuất gia.
[0:23]Bài hôm nay là bài: Người xuất gia trong thời gian tu học.
[0:32]Trong thời gian tu học, đây là người tu sĩ còn sống trong sự bảo bọc, nuôi dạy của thầy tổ, chưa có bước ra giảng pháp, độ đệ tử hay hoạt động giáo hội.
[0:47]Giống như là mình là người con mà mới được sinh trong ngôi nhà Phật pháp, nên mình chưa có có thể tự mình làm được việc gì mà gọi là Phật sự có lợi cho đạo. Ở đây, mình còn phải được nuôi, được dạy, được thầy tổ chỉ bảo từng chút. Những công đức gì có làm được cũng chỉ là những chuyện nhỏ nhặt không có đáng. Trong cái thời gian này nó là cái thời gian,
[1:18]đây là cái thời gian mà nó ươm mầm, nó hình thành cái nhân cách, cái tính chất cho cả cuộc đời tu hành của chúng ta. Nếu mà người tu may mắn đến được cái môi trường, một cái ngôi chùa mà tốt, có thầy lành bạn tốt chung quanh, có nề nếp, có thanh quy vững chắc thì nó định hướng cho chúng ta cả cuộc đời tu còn lại rất là tốt. Sau này lớn lên, khi đi ra làm việc, có thể là rồi chúng ta sẽ gặp nhiều cái cái chướng ngại, cái cám dỗ, nhưng mà do chúng ta được
[2:05]được nuôi dạy trong cái giai đoạn ban đầu rất là tốt, cho nên chúng ta có cái đạo lực gì đó để chống đỡ lại những cái nghịch cảnh bên ngoài đó. Còn nếu mà trong giai đoạn đầu này mà chúng ta gặp môi trường không tốt, mà chúng ta cứ xem những cái chuyện làm bậy làm bạ là điều bình thường thì lớn lên cuộc đời tu chúng ta rất dễ vấp ngã và hư hỏng.
[2:33]Có những cái chùa như tôi quan sát tôi thấy á, cái tổ chức, kỷ luật tu học rất là lỏng lẻo.
[2:47]Nhiều khi bây giờ mình nói giống như là nói xấu cái việc của đạo, nhưng mà nó là sự thật, tôi rất là đau lòng. Như cái việc trong chùa mạnh mỗi người đi tìm cái Phật tử riêng, bởi vì có được Phật tử riêng giúp đỡ thì đời sống cá nhân của mình sẽ khá hơn. Mình sắm quần, sắm áo, sắm xe, sắm cộ đi học, đi hành, có tiền bạc chi tiêu. Cho nên thành cái sự chia rẽ ở trong chùa, rồi người nào cũng có một cái cái cơ đồ riêng, tài sản riêng, rồi không ai không ai thuận với ai hết.
[3:26]Rồi tình trạng như có những cái chùa trong chúng không thương nhau, không ai biết lo cho nhau, chăm sóc cho nhau hết. Cái người bệnh rồi các huynh đệ không ngó ngàng tới, họ tủi thân, và không có cái tình ở trong đạo. Lớn lên cái tình trong đạo nó biến mất. Rồi có nhiều khi có những chú mới vào tu mà chứng kiến thấy những thầy lớn làm những việc sai trái, thì một á là cái chú đó bất mãn bỏ đạo, còn không bất mãn bỏ đạo á thì xem cái việc đó là việc bình thường của người tu, lớn lên sẽ làm nhiều chuyện còn bậy hơn nữa. Mới có một cái chú đó về, tu cái ngôi chùa nhà quê cũng tốt, sau lên thành phố học.
[4:17]Vô cái ngôi chùa không biết cái chuyện như thế nào cái chú chứng kiến chuyện gì cái chú về chú bỏ ra đời. Tôi khuyên gì cũng không được. Chú về chú nói: "Con thấy tại người lớn mà còn làm vậy rồi con nhỏ chắc con làm không có đúng được, thôi con bỏ tu." Tôi nói: "Con nói vậy là sai, vì nếu mà mình thấy người khác làm không đúng thì mình phải có tâm nguyện làm lại cho đúng, chứ không có được mà mà mà thấy người ta như vậy rồi mình mình thối tâm. Như vậy là cuộc đời mình tự đánh mất, rồi những kiếp sau không còn công đức nữa." Mà không biết chú thấy chuyện gì, tôi nói gì nói rồi chú cũng bỏ, bỏ ra đời mất.
[4:57]Nó có những cái như vậy. Cho nên, cái người xuất gia đầu tiên mà lựa được cái môi trường, một cái ngôi chùa tốt để tu thì là điều rất quan trọng. Nên ai mà lên tôi xin tu cũng vậy, lên tôi nói lên xin ở tôi không có chịu. Tôi nói phải tới lui nhiều lần, phải tới đây ở vài ngày, xem xem cái chùa này có được hay không, cái thanh quy, nề nếp, những con người trong chùa này mình có hài lòng hay không, đường lối đây mình thấy thích hợp hay không rồi hãy hãy quyết, quyết định xin ở, chứ đừng có mới đến bữa đầu mà xin liền thì nó là điều không chín chắn, không chín chắn. Rồi không những là mình nhận xét chùa mà còn để cho chùa nhận xét mình nữa.
[5:41]Nghĩa là những người ở trong chùa họ mới sẽ quan sát mình khi mình tới lui như vậy, họ xem cái tư cách, đạo đức của mình có thích hợp hay không. Rồi rồi rồi hai bên chấp nhận nhau mới đến thì như vậy nó mới bền vững. Có nhiều người do cái hoàn cảnh gì đó đến một ngôi chùa trong một lúc bồng bột nào đó đã vội vàng xin ở mà không có biết rõ. Đến khi ở một thời gian dài mới thấy trong đó nhiều chuyện mà mình không có, không có chấp nhận được, rồi đến lúc đó nó lỡ cỡ rồi. Đi thì nói phản thầy phản tổ, mà ở lại thì lòng áy náy không yên, rồi bất an, rồi cả một đời tu nó chỉ là một cái sự bất mãn. Bây giờ thì quý cô đã xuất gia,
[6:26]đã học hết rồi thì cái chuyện đó đã trôi qua rồi không nói lại. Nhưng mà quý cô nhớ sau này khi mà lớn lên mình có chùa, có độ đệ tử thì phải nhớ làm giống như tôi nói vậy đó. Cái người nào mà đến xin mình tu thì mình phải nói với họ, nói với họ là: "Con hãy ở đây vài ngày và tới lui nhiều lần, xem coi cái chùa này có hợp hay không." Rồi sau đó mình cũng nhận xét họ lại, tại vì mình chưa có chứng thánh, mình chưa có cặp mắt tuệ, mình không thể trong giây phút đầu tiên mình nhìn mình đánh giá được cái người đó liền. Còn nếu như quý cô sau này lớn lên mà tu đắc đạo thì tôi không nói. Vì trong giây phút người đó vừa xuất hiện trước mắt mình,
[7:05]mình đánh giá người đó được liền, biết người đó tốt xấu cỡ nào liền, tu được hay không tu được liền. Đó. Còn mình ví dụ như đặt trường hợp mình chưa có có đạt được cái sở đắc tâm linh, cái tuệ mình còn kém thì mình phải dò xét, phải nghiên cứu, thì như vậy nó nó bền vững. Nên cái việc cái người tu chọn chùa rất là khó, và chùa chấp nhận một người tu cũng phải rất là kỹ lưỡng. Để tránh cái tệ mà hiện nay là các chùa mình nhận người xuất gia rất là bừa bãi. Và do nhận mà bừa bãi cho nên cái phẩm chất của người xuất gia hiện nay nó giảm sút, giảm sút rồi đạo đức không vững, tu hành không nhiều, lớn lên tràn lan đi ra gọi
[7:48]là làm Phật sự mà nhiều khi chỉ là làm hư đạo. Vì sao? Vì cái đạo đức của mình không vững, rồi làm mất niềm tin nơi Phật tử. Cho nên cái mà chọn chùa, chọn người giai đoạn đầu cũng rất là khó như vậy. Rồi khi mình vào tu, cái môi trường đó thì rõ ràng là hoàn toàn mình thụ động, hoàn toàn mình thụ động hết, chỉ do thầy tổ, huynh đệ chung quanh sắp đặt, giáo dục cho mình, tạo mình thành một cái nhân cách của một người xuất gia ở ban đầu. Cái giai đoạn đầu của một người xuất gia đó rất là quan trọng, giống như đứa bé mới sinh vậy đó. Khi mà đứa bé nó chưa biết nói thì nó tiếp nhận cái thế giới bên ngoài bằng cái gì?
[8:34]Hỏi chắc quý cô chẳng ai biết, tại đây dòm mặt chắc cũng chưa có ai có con cái gì. Đứa bé nó chưa biết nói đó, nó chỉ nhận cái thế giới bên ngoài bằng tâm với tâm thôi, chứ nó không biết ngôn ngữ. Từ ở trong bụng mẹ, đứa bé nó nhận cái tâm của người mẹ vào, nó rớt vào trong tâm của nó, rồi khi nó sinh ra, những người đến với nó với cái tâm thế nào đều rớt vào trong lòng nó một chút hết, một chút cái tính cách của người đó. Ví dụ cái người mà hay sân, đụng chuyện gì cũng phản ứng mạnh thì đứa bé sau này lớn lên nó cũng có cái cá tính mạnh mẽ, đụng chuyện gì nó cũng dễ phản ứng mạnh mẽ. Cái đó là do cái môi trường đó, mà đầu tiên là bằng cái tâm vô
[9:17]thức á, cái tâm mà chính cái người chung quanh không biết và đứa bé không biết, nó đi từ tâm đến tâm một cách trực tiếp. Giai đoạn đầu nó hình thành cái nhân cách đứa bé rất là quan trọng. Rồi lớn lên á, khi mà đi qua cái ý thức rồi ngôn ngữ thì lúc đó đứa bé nó mới dùng cái cái nghĩ, cái lý luận của nó để nó suy xét, mà giai đoạn đầu không có nhiều, lớn lên thì mới nhiều, thì cái môi trường chung quanh ảnh hưởng định hình cái tư cách của mình rất là mạnh. Cái người tu trong giai đoạn đầu cũng là như vậy, vì mình hoàn toàn thụ động, nhờ thầy mình nuôi, rồi nhờ thầy mình dạy, mọi chuyện nó định hình suốt đời cho mình.
[9:58]Cái giai đoạn này được chia làm hai giai đoạn, giai đoạn mình ở trong chùa đó, là giai đoạn mình mới vào chỉ làm sư đệ thôi. Tức là người chung quanh mình ai cũng lớn hơn mình hết, ai cũng làm sư huynh của mình hết. Thì lúc đó đó cái bổn phận của mình là gì? Bổn phận mình là gì? Là chỉ biết nghe lời thôi. Hễ mà trái lời là bị đòn, bắt quỳ nhang. Cho nên lúc này là cái lúc mà nó thành cái phước suốt đời, đây là điều rất là lạ. Ừ. Vì sao? Vì lúc này cái ngã của mình rất là nhỏ. Mình không hề có kiêu mạn. Bởi vì mình thấy mình nhỏ nhất ở trong chùa, thầy mình là lớn nhất, các sư huynh của mình đều lớn hơn mình, mình là người nhỏ nhất.
[10:49]Thì lúc đó ai nói gì thầy vâng lời, ai dạy gì cũng phải chấp nhận hết. Nên cái ngã của mình nó như tan vỡ luôn rồi đó. Nên cái giai đoạn này đó mà nó kéo dài được chừng nào thì mình có lợi chừng nấy, rất có lợi. Vì mình nó thành cái tâm là tâm nhu thuận, tâm vô ngã. Nên chưa có đắc đạo, chưa biết gì đạo lý hết trơn á, nhưng mà chính cái hoàn cảnh chung quanh nó tạo cho mình thành cái con người như vậy, cực kỳ tùy thuận và vô ngã. Chưa chứng đạo mà vô tình nó tạo thành cái khung cảnh như vậy. Mà cái người mà không may mắn á thì cái giai đoạn này nó ngắn. Giai đoạn này nó ngắn. Nghĩa là mình tu đâu được chừng hai năm cái ông thầy mình ổng
[11:26]nhận thêm mớ mới nữa, thế là mình biến thành sư huynh. Lúc đó là công đức bắt đầu giảm. Cho nên tôi nói đó cái người mà hên đó, là cái người mà cái giai đoạn này kéo rất là dài. Không biết khiến, trời đất khiến xui sao mình vô đây 10 năm mà ông thầy ổng không nhận ai nữa hết, thế là mình phải làm một người sư đệ suốt 10 năm, thì cái người này rất may mắn. Có thể suốt đời còn lại họ tu rất vững vì cái hạnh họ thuần. Cả quanh năm 10 năm trời chỉ biết nghe lời thôi chứ không có hò, hé, cự, nự gì với ai được tiếng nào hết trơn. Nên thành cái công đức mà trong đạo Phật cái công đức quan trọng nhất, cái tâm hạnh quan trọng nhất là vô ngã.
[12:06]Dĩ nhiên cái vô ngã nó cực kỳ cao siêu, phải là một người đắc thiền định rất sâu mới đạt được. Còn ở đây, cái người trong giai đoạn này mình cũng chả ý thức được cái vô ngã là cái gì, nhưng mình chỉ được cái hạnh của vô ngã là tùy thuận. Là tùy thuận. Tôi kể lại một cái trong bài kinh là Tiểu Kinh Rừng Sừng Bò.
[12:30]Bài này thì tôi có giảng ở nơi khác rồi, nhưng ở đây tôi nói vắn tắt lại. Là có một lần đó Đức Phật vì Ngài... Ngài đã cảnh cáo vì các Tỳ-kheo mà không sống hòa thuận với nhau, chia làm phe phái chống nhau, Ngài bỏ đi. Ngài bỏ đi tại Đức Phật thì hiền lành không có, không có nói nặng. Ngài bỏ đi Ngài mới đến thăm ba tôn giả sống trong một khu rừng. Cái này quý cô đã nghe bài này chưa? Nikaya đó. Ừ. Ngài đến thăm ba tôn giả là Ngài, tôi nhớ coi, Anuruddha, Nandiya và Kimbila.
[13:08]Khi Ngài đến đó thì Ngài hỏi thăm, hỏi thăm là các ông ở đây sống với nhau có hòa hợp hay không? Vì vừa rồi Ngài coi như không vừa lòng cái việc mà các Tỳ-kheo ở trong đại chúng mà không hòa hợp. Hỏi các ông ở đây có hòa hợp hay không? Thì Ngài Anuruddha mới thay mặt các huynh đệ mà trả lời, là chúng con sống ở đây hòa hợp như nước với sữa, luôn luôn nhìn nhau bằng cặp mắt thiện cảm. Ở đây chúng ta nhìn nhau bằng cặp mắt thiện cảm hay bằng cặp mắt hình sự?
[13:41]Hình sự, giỏi. Cũng có thiện cảm, cũng có hình sự, à. Giỏi, có thể làm công an được đó. Thì Đức Phật mới khen, Đức Phật nói: "Đời sống người xuất gia như vậy rất là tốt, nhưng mà tại sao các ông làm được điều đó?" Thì Ngài Anuruddha mới trả lời rằng: "Bạch Thế Tôn, bởi vì con không sống bằng tâm con mà con sống bằng tâm huynh đệ con." Cái câu này các cô phải suy nghĩ vài ba tháng để hiểu câu này và thực hành thử câu này. Con không sống bằng tâm con, mà con sống bằng tâm huynh đệ con.
[14:20]Thì tôi ngừng lại tôi hỏi, câu này nghĩa là gì? Ai trả lời được? Đứng lên, cầm micro nè.
[14:36]Thưa Thầy, theo con nghĩ, con sống bằng tâm của huynh đệ, tức là mình nghĩ về tâm sự, tức là về đối với người khác đối với mình, khi người ta... nếu người ta muốn đối với mình, người ta đòi hỏi sự giúp đỡ đối với mình hay là người ta chia sẻ hay là người ta giúp đỡ, tất cả mọi việc người ta muốn mình giúp đỡ thì mình cố gắng mình làm. Rồi mình sống cho mọi người mà không sống cho riêng mình và sống vì quyền lợi của tất cả mọi người, cho mọi người chung quanh ta, làm cho lòng mình an nhiên thanh thản. Cảm ơn cô.
[15:06]Còn ai có ý gì nữa không? Nhớ hỏi nên trả lời cho lẹ, phải nhanh tay nhanh chân cho lẹ. Để sau này quý cô đi giảng pháp á, người ta hỏi chưa dứt câu là mình đã hiểu hết ý người ta, và người ta vừa dứt câu là mình có câu trả lời liền. Phải đi, phải như vậy mới đi giảng pháp được. Ai trả lời nữa nhanh đi, đừng chần chờ.
[15:33]Cứ đưa tay lên rồi lên, nhanh như cô này nè, cô ngồi cái o người thấy liền. Còn cái o nữa, lên đây đi, lên trả lời coi, nhanh lên. Đừng có nhìn ai hết trơn. Dạ thưa Thầy, theo con nghĩ sống theo tâm huynh đệ, tức là huynh đệ làm cái gì mình thích thì mình làm cái đó, chứ mình không
[16:06]có cản. Rồi người ta lại thích làm bổn phận của người ta, chứ người ta không có nhờ mình. Thầy cảm ơn. Đây là đang nói giải nghĩa cái câu đó, rồi từ từ mình mới thực hành. Tức là con không sống bằng tâm con mà con sống bằng tâm huynh đệ con. Cô đó. Ừ, lên. Một, hai, ba, bốn, năm, hàng thứ năm từ ngoài lên, lên đi.
[16:40]Kính thưa Thầy, con sống theo tâm huynh đệ chứ không phải theo tâm con, thứ nhất là tâm... tức là cái tâm thuận theo cái sở thích của tâm huynh đệ, tức là tâm của huynh đệ muốn cái việc gì, còn thứ hai là huynh đệ có những cái khó khăn hoặc những cái gì đó nó chưa được bằng lòng thì cái tâm của mình nó phải theo cái tâm của huynh đệ đó, một cái tâm chia sẻ với huynh đệ rồi mình sống theo... mình điều hòa thích ứng theo cái tâm của các huynh đệ để mình cùng hòa tan với cuộc sống của các huynh đệ, bài thuyết của con tới đây xin hết.
[17:22]Cảm ơn cô. Nói chung là vì các cô chưa có kinh nghiệm.
[17:30]Tôi nói cái chuyện nhỏ, sống bằng tâm của huynh đệ tức là bằng cái ý của huynh đệ muốn, những chuyện rất lặt vặt. Chứ không có nói những chuyện lớn lao mà làm cho huynh đệ an vui, hạnh phúc hay cái gì, chuyện đó nó cao siêu lắm. Tôi nói cái chuyện đơn giản thôi. Ví dụ như là mình định là sáng nay rửa chánh điện, huynh đệ nói: "Thôi, chiều." Thì mình để chiều liền, hoàn toàn không theo cái ý mình nữa, mà theo ý huynh đệ. Những chuyện nhỏ như vậy thôi. Nói những chuyện rất là lặt vặt như vậy, tức là mình không giữ cái ý kiến của mình, không có chấp cái ý kiến của mình, quên mình. Những cái ý kiến mình không có giữ, những cái chuyện rất lặt vặt trong đời sống,
[18:18]chứ còn mình nói mà mình xúc phạm tới huynh đệ, cái điều đó nó quá lớn rồi. Tức là không phải những chuyện to tát như vậy, không phải những chuyện to tát như vậy, mà là những chuyện rất nhỏ, những công việc thôi, mà mình vẫn tùy thuận với huynh đệ. Như tôi nói... cái này tôi nói, tôi nói về mình hoài cũng kỳ, nhưng mà thôi chút chút. Hồi xưa còn ở trong chúng á thì tôi vẫn tới phiên thì vẫn phải nấu bếp, tới phiên thì vẫn phải nấu bếp. Thì nấu bếp thì tôi cũng biết nấu, mà nấu cũng không đến nỗi dở lắm. Khi thì cũng mặn, khi cũng ngọt chứ không đến nỗi là lạt, nói vậy cũng tốt. Lần đó thì tôi được phân công, lúc đó chúng đông rồi,
[18:56]tôi được phân công với một người sư huynh của mình. Thì khi mà đã làm với người sư huynh rồi thì tôi không bao giờ làm theo ý tôi nữa hết. Đến nỗi mà xắt củ cà rốt tôi cũng hỏi cái củ cà rốt này xắt làm sao sư huynh? Ổng chỉ xắt sao là xắt vậy, không có ý kiến. Ổng kêu nấu gì nấu đó, mà thật ra là tôi là người biết nấu cơm hết chứ không phải biết nấu thức ăn. Mà ổng kêu làm gì làm nấy à, không có thắc mắc. Tới khi nửa chừng cái ổng bệnh, ổng nghỉ còn một mình tôi thì lúc đó là tôi mới tự làm theo ý mình. Chứ còn hễ sống với huynh đệ là cứ làm theo ý huynh đệ à, nó như vậy. Mà có nhiều khi nó... cái ý huynh đệ mình không phải là hợp lý hoàn toàn,
[19:30]không phải hợp lý hoàn toàn, có nhiều cái cũng sai lắm. Nhưng mà mình cứ làm theo. Những cái sai lặt vặt không đáng kể, cứ làm theo. Chừng nào những cái sai lớn thì dứt khoát không theo à. Những cái mà nó nghiêm trọng thuộc về đạo đức thì phải khuyên, phải cản liền. Chứ không theo. Còn những cái ý kiến chuyện lặt vặt, ví dụ như khi làm buổi sáng hay làm buổi chiều, đôi khi đi bên đường bên phải, ổng thích đi đường bên trái thì thôi cứ quẹo qua đi bên trái, không có gì hết. Đó là sống theo tâm của huynh đệ á. Quý cô đã làm được chuyện này chưa? Thấy không? Được chút chút thôi không? Đó! Đó! Thành thử nó là những việc rất nhỏ, chứ không nói tới việc lớn,
[20:05]mà mình tùy thuận được mình sẽ thấy tâm mình nó an vui nhẹ nhàng lắm. Chưa nói thành Phật, thành Tổ gì, nhưng mà chỉ những việc chút chút mình đã thấy an vui. Còn ba vị A-la-hán đó là vì tâm các ngài cực kỳ thanh tịnh, cho nên chắc chắn là không có ai có ý nghĩ sai lầm hết á. Cho nên những vị còn lại yên tâm: "Thôi, mình không có gì, cứ theo ý mấy ổng là xong chuyện, tại ông nào cũng chứng đạo hết trơn rồi." Cho nên thành cuộc sống hòa, ba người mà như một. Cho nên ở đây chúng ta không có chứng đạo được, bây giờ chúng ta cứ làm được chút chút như các ngài, hoàn toàn tùy thuận. Bây giờ thì có ai mà mà mà mà chưa có sư đệ không?
[20:45]Có không? Cũng có những người chưa từng có sư đệ hả? Mình là út hả? Sướng, mấy người đó là sướng cực kỳ, hạnh phúc á. Còn ai đã là sư huynh rồi? Giơ tay lên. nhiều lắm phải không? Thì đó, mình bắt đầu được làm sư huynh là mình đang đi vào cái cái giai đoạn bất hạnh. Thấy có em mình đã tay chứ mà thiệt thực đối với cái việc tu là một điều một điều thiệt thòi, điều thiệt thòi. Vì cái ngã mình đang thăng lên từ từ, cho nên thôi tôi mong cho quý cô làm sao cái giai đoạn mà không làm sư huynh á được kéo dài lâu lâu thì cái phước mình cái hạnh của mình nó sẽ sâu dày cho lâu dài cả cuộc đời của mình, người đó ít bị ra đời bậy bạ.
[21:32]Vì chính cái tâm tùy thuận, vô ngã á nó tạo thành cái công đức của người xuất gia. Còn cái người mà làm sư huynh lẹ quá này kia hết phước coi chừng hoàn tục cũng hay. Tôi nói đây là sự thật đó. Rất là nguy hiểm. Cái giai đoạn mà làm sư huynh về sau, cái ngã mạn mình tăng, phước mình tổn dần dần mà mình không hay. Mà tôi nói điều này là không phải trong lúc mà giai đoạn mình làm đệ tử tu học không, kể cả sau này bước ra làm thầy cũng vậy. Thì đó là giai đoạn phải nói là con người đó đứng trên đầu sóng ngọn gió, đi trên chông nhọn, đi trên dao bén, rất nguy hiểm. Nghĩa là tôi nói như vậy nghĩa là chính bản thân tôi cũng đang bị.
[22:13]Khi cái người mà bước ra làm thầy là người Phật tử chung quanh gặp mình á là họ mọp xưng con, đệ tử trong chùa mình nói gì phải nghe nấy, thì lúc đó cái ngã mình nó cỡ nào nếu mình không tu. Ngã mình nó cao hơn núi Hy Mã Lạp Sơn, cao hơn núi Tu Di, nên rất là nguy hiểm. Phước mình đang tổn mà mình không biết. Nên có một lần tôi gặp cái anh cư sĩ á, cái anh này ổng là thầy giáo dạy học thì cấp ba, có một thời gian rảnh anh có đến chùa anh ở với một vị thầy nào đó,
[22:51]thì anh nói đến giờ công phu á thì anh lên chùa anh tụng kinh, khuya dậy thì anh công phu khuya, còn ông thầy hoàn toàn không nha, ông thầy hoàn toàn không. Mà giống như ông thầy ổng nói ổng tu quá nhiều rồi, từ lúc làm điệu tới bây giờ ổng tụng không biết bao nhiêu thời kinh rồi bây giờ thôi, khỏe rồi, ổng chuyển qua chuyện lặt vặt nhỏ để cho người nhỏ. Nhưng mà cái anh cư sĩ ảnh nói như vậy: "Rõ ràng vào chùa thấy con thấy con tu hơn nhiều hơn ổng, ổng Thượng tọa gì không biết nhưng cũng lớn rồi, trụ trì chùa rồi nhưng mà thấy cả ngày ổng không có tu gì hết trơn á. Con thấy con vô con tu không à." Thì mới nói:
[23:24]"Tại vì thầy ổng cũng tu nhiều quá rồi cho nên bây giờ thầy ổng nghỉ." Nhưng mà ảnh cũng thắc mắc, nói: "Nghỉ nghỉ một bữa chứ làm gì mà cái ngày này qua ngày kia không bao giờ ổng tụng kinh hết á. Cứ thấy con là con lên chùa con tụng kinh không à." Thì cái lý luận á mình thì mình nghĩ à mình tu nhiều quá rồi thôi nghỉ tu một chút cũng không sao, nhưng mà trên nhân quả đây là điều nguy hiểm. Sở dĩ ngày nay mình được làm Thượng tọa, mình được làm thầy được trụ trì vì cái phước mình tích lũy từ thuở nhỏ. Phải không? Bây giờ đến lúc mình được hưởng. Nhưng bây giờ mình không gieo nhân nữa thì cái quả nó từ từ nó nó hết.
[23:59]Mình đang hưởng từ từ nó hết mà mình không biết nó hết hết lúc nào nha. May mắn cho mình á kiếp sau nó hết thì mình còn được làm người xuất gia cho tới khi nhắm mắt, mà nếu không may mắn á nó hết nó đứt ngang nửa chừng thì chưa chết mà đã phải hoàn tục.
[24:19]Cái phước nó hết thì tự mình không muốn làm người xuất gia nữa, cái ý nghĩ tự nó khởi lên. Giống như trong kinh mà nói như Phật nói nghen, có những điều mà báo hiệu một người chư thiên đã sắp sửa mãn cái thiên tuế, cái tuổi của của của cái thọ mạng của tuổi trời thì trong đó có mấy dấu hiệu các cô biết không, nhớ không? Chưa học à? Kìa, cái hoa trên người bị héo, cái mùi thơm hết, hoa quan rớt, cái chỗ ngồi Chỗ ngồi bị rung rinh, hư mục và quan trọng là cái cái tâm ở trong làm sao? Tự nhiên chán thiên giới. Tự nhiên thấy nhàm thiên giới, muốn đi đâu á. Chính cái ý nghĩ muốn đi đâu á làm cho người đó chấm
[25:04]dứt thọ mạng rồi rớt xuống cõi cõi người liền. Đó là cái ý muốn trước. Thì cái người xuất gia cũng vậy, khi mình còn cái phước làm người xuất gia đó, tự nhiên mình quyết tâm tu hành á. Nghĩa là ai nói gì nói, mình thích cái màu áo này. Mình nhìn người đời mặc đồ đầm, đồ áo dài rồi đi thướt tha vậy mà mình không thấy thích, thích mặc cái áo lam đạm bạc như vậy, thích cái đầu không có tóc như vậy. Nhưng mà đến một lúc nào đó mà mình làm cái điều gì đó tổn phước, ví dụ như mình có thể là sau này mình lớn ra nhận chùa rồi cái đi giảng, nhưng rồi ỷ y mình không thèm lễ Phật, không thèm tu nữa, không thèm làm phước nữa,
[25:42]không thèm tụng kinh nữa, không ngồi thiền nữa, không kính trọng những bậc sư trưởng nữa, phước mình tổn dần đến lúc nó hết. Lúc mà nó hết thì chuyện gì xảy ra? Tự nhiên mình nhìn cái người thế gian để mái tóc cong cong, đẹp. Tự nhiên mình thấy động tâm, thấy thích, đó là đẹp. Nhìn thấy họ mặc cái áo dài tha thướt đi trong chiều mưa, mình thấy chiều mưa nó ướt hết rồi, nói chiều gió đi, đi trong buổi chiều hoàng hôn phải không, trên con đường lộng gió ví dụ vậy, sao mình thấy hình ảnh nó đẹp quá. Đó, đó là dấu hiệu mà mình bị dao động. Rồi bỗng nhiên mình nhìn thấy người ta sống trong đời sống
[26:14]gia đình có chồng có con, có nhà lầu xe hơi bỗng nhiên mình cảm thấy nó thích, đó là, rồi bỗng nhiên mình chán cái đời sống xuất gia, đó là dấu hiệu phước đã hết. Và đến một lúc nào đó có một cái duyên gì đó là mình nhảy ra liền, nhảy ra không thương tiếc. Nó xuất phát từ trong tâm trước, mà tại sao trong tâm mình nó xuất hiện? Vì mình đã làm cái điều gì tổn phước, không giữ gìn cái nhân mình cho kỹ. Mà cái việc này nó không phải là cái việc của người đang còn còn ở trong tu học làm chúng đâu, cái người bước ra làm việc rồi vẫn bị. Quý cô có nghe nói những người bước ra làm việc rồi vẫn bị hoàn tục không? Có.
[26:49]Mà bị nhiều nữa đó. Đó là lý do mình ra làm việc rồi mình tưởng mình vững rồi nhưng không ngờ đó là lúc nguy hiểm, lúc mình đang hưởng mà không gieo nhân lại, chết. Nên vì vậy tôi nói rằng cái giai đoạn mà làm chúng là giai đoạn hạnh phúc vì giai đoạn mình đang tập cái hạnh tùy thuận, vô ngã và biết vâng lời. Quý cô phải tập cái hạnh tùy thuận, vâng lời. Đối với huynh đệ là gọi là tùy thuận nhưng đối với thầy tổ gọi là vâng lời. Lát mình sẽ nói lại điều này. Cái giai đoạn mà làm chúng như vậy á là giai đoạn mình tích lũy ba điều: một là giáo lý, mình học giáo lý, giai đoạn tu học là học giáo lý.
[27:29]Thứ hai là mình tích lũy được cái công phu, công phu tu tập. Thì công phu này tùy chùa, có chùa cho rằng tụng kinh là công phu, có chùa cho rằng ngồi thiền là công phu. Nhưng theo tôi thì chúng ta phải có cả cả hai là phải biết tọa thiền, phải cũng biết tụng kinh, lễ Phật. Một lát nữa chúng ta nói cái quan trọng của lễ Phật, nha. Cái hai là công phu, thứ ba là phước, thứ ba là phước. Nghĩa là trong giai đoạn và thời gian tu học ở chúng nè, chúng ta phải tích lũy được ba điều, nói lại là: một là giáo lý, kiến thức, giáo lý thì mênh mông lắm. Thứ hai là công phu, thứ ba là phước, đó chúng ta nhớ.
[28:10]Bây giờ chúng ta nói về cái học trước. Học thì có năm cách học, năm cách học. Cách thứ nhất là học với Bổn sư, đó. Học với Bổn sư là học những điều gì? Ở đây thì ai cũng biết hết rồi, nói tôi nghe coi. Học cái gì con?
[28:34]Ngồi đầu bàn chắc giỏi lắm. Lên đây. Cô đó chuẩn bị luôn. Dạ mô Phật. Dạ kính thưa Thầy, học với Bổn sư là khi mà Thầy chỉ dạy những
[28:47]điều hay, điều
[28:52]tốt, dù đó là có sự Có như thế nào thì đó là cái điều chúng ta phải phải lắng, chúng ta phải tâm tư để nghe lời Thầy chỉ bảo. Cô đó lên đi. Ừ. Rồi, cảm ơn con. Học với Bổn sư học cái gì? Dạ Nam Mô Phật, học với Bổn sư là theo con nghĩ là để một con người hoàn thiện. Thứ hai là con nghe là việc tu của Thầy là để là con tính siêng tu và phát tâm.
[29:28]Dạ cảm ơn. Mà học với Bổn sư có ba điều để học. Một là những điều luật, oai nghi căn bản. Phải không? Có Bổn sư nào không dạy điều này không? Vô chùa là phải, phải không, vô chùa phải học cái này trước là những điều luật, oai nghi căn bản. Nghĩa là, thôi để từ từ rồi giải thích. Thứ hai là học qua những tấm gương trong đời sống của Bổn sư mình, phải không, gọi là thân giáo đó. Thầy mình mà ổng hay sân thì nữa mình cũng sân, Thầy mình mà hiền lành từ bi thì mình sẽ thành con người hiền lành từ bi. Đó là thứ hai là học qua tấm gương trong đời sống, tức là thân giáo. Thứ ba là học những giáo lý sở trường của Bổn sư mình,
[30:10]tức là người Bổn sư mình mà ổng giỏi Duy thức là ổng cứ nắm Duy thức ổng dạy miết, ổng mà giỏi Kim Cang là ổng cứ dạy Kim Cang riết, ổng mà giỏi Pháp Hoa ổng dạy Pháp Hoa riết. Tức là giáo lý sở trường của Bổn sư, đó là ba điều mình học được: một là điều luật, oai nghi, hai là tấm gương trong đời sống nè, thứ ba là những giáo lý sở trường riêng của Bổn sư mình. Đó. Ba cái điều đó là mình phải học được nơi Bổn sư. Bây giờ cái điều luật, oai nghi căn bản thì mình dựa vào đâu? Dựa vào bốn cuốn luật phải không? Bốn cuốn luật. Nhưng mà sự thật bốn cuốn luật nó chưa đủ đâu, chưa có đủ. Bốn cuốn luật này nó xuất phát từ cái thời cách đây khoảng ngàn năm,
[30:52]Tới này nó hết hồn rồi. Tới này có nhiều cái nó không có thích hợp nữa. Cho nên phải bổ sung, cải, cải cách lại nhiều cái lắm chứ không có đơn giản như vậy. À như riêng chùa tôi đó, tôi có soạn lại cái thanh quy. Trong cái thanh quy mà cái phần mà luật nghi á, luật nghi, tôi đã soạn lại và bổ sung rất nhiều. Vì tôi thấy rằng cái 24 thiên oai nghi trong cái Sa Di, ờ thiếu dữ lắm. Cho nên tôi có sửa lại nhiều. Để hôm nào mà có điều kiện tôi a tôi tôi đem một cuốn thanh quy của chùa tôi lên quý cô tham khảo thêm. Tham khảo để có gì mình bổ sung cho cuộc đời tu học và và dạy chúng của mình. Tôi nói ví dụ tôi tôi thêm tôi thêm những điều rất là lặt vặt.
[31:37]Những điều rất là nhỏ nhặt, lặt vặt. Ví dụ tôi nói à dù trời nóng nực cũng không được kéo quần lên khỏi đầu gối. Có những chuyện rất lặt vặt mà tôi phải thêm, tại vì tôi đã thấy rồi. Tôi đã thấy có rồi. Tôi đi ngang tôi thấy nó kỳ kỳ, cái từ đó tôi nghĩ điều này phải chế ra và tôi đưa nó vào cái cái cái oai nghi. Ờ rồi ví dụ tôi nói rằng là
[32:03]khi có người bệnh, phải tận tình chăm sóc. Mà tôi đưa điều đó vào trong luật á. Tại vì nhiều khi người tu mình bị cái cái thờ ơ, huynh đệ mình bệnh cái mình giao cho cái khám bệnh hay gì á mình không để ý. Phải tận tình chăm sóc, phải giặt quần áo giùm, phải canh giờ cho uống thuốc, phải đem cháo lên đúng lúc. Tôi đưa vào đó là vào luật nghi luôn. Đó, những những cái như vậy. Hoặc là nói rằng khi huynh đệ sống chung với nhau, muốn tắt đèn phải hỏi ý những người cùng phòng. Đó, những cái điều Dạ, trong Sa Di có. À, có hả? Dạ. À, vậy vậy tôi quên. Nhưng có những những điều những nhiều cái lắm tôi thêm vào để bổ sung.
[32:44]Rồi vì trong cái thời đại mới đó, có nhiều cái vấn đề rất là mới, khác với ngày xưa nhiều lắm. Cho nên trong cái điều luật oai nghi này thì tôi cho rằng mình học trong bốn 24 oai nghi nó không không không đủ lắm. Cho nên sau này để tôi tôi tôi hôm nào tôi đem cuốn thanh quy của tôi lên tôi đó, thứ này. Cái hai là học qua những tấm gương trong đời sống á. Thì thường á mình trước khi xuất gia mình đã khá thần tượng cái vị thầy của mình rồi, phải không? Mình đã kính phục rồi có duyên đời trước gì gì đó, mình mới đến đó xin làm đệ tử. Thì thầy mình ắt hẳn phải có những cái hay mà mình phải học hỏi.
[33:21]Bây giờ quý cô lên đây kể lại xem cho tôi nghe một vài cái chi tiết gì đó mà mình học được từ thầy mình đi. Ai nhớ gì kể nấy. Cô ngồi trong góc á. Nhanh lên. Nhanh nhanh đừng để mất thì giờ. Người khác chuẩn bị. Nhanh lên.
[33:43]Cô này chuẩn bị luôn. Ví dụ được học được cái gì cô kể nghe? Nam Mô A Di Đà Phật. Kính bạch thầy, con ở với bổn sư con, trong một thời gian 3 năm thì con học được ở thầy con qua những cách hành xử ứng xử như thật. Cho nên ở lúc này con cũng nhớ ơn thầy. Tuy nhiên, khi được ai được cho con thức ăn thì con đi vô thưa thì
[34:13]thầy con chưa cho phép ăn là
[34:19]Ví dụ như
[34:23]là đi lụng kinh mà con không đi vì lý do trời mưa thì thầy con dạy rằng là khi mà trời trời mưa thì có bao giờ con quên ăn hay không? Thì giờ tụng kinh nếu mà trời mưa thì con cũng nên mặc áo mưa tới tụng kinh. Thì con học ở thầy con qua tánh gương là để con dạy chúng dưới này cũng phải tìm ứng thích hợp để cho thầy được an lòng nhiều để không phụ công ơn của thầy. Dạ.
[34:54]Hay. Rất mời cô kế tiếp. Kính thưa kính thưa thầy. Con nhận thấy là con thấy cái tấm gương của thầy bổn sư của con là thứ nhất là
[35:11]đức tính à sống cuộc sống chất phác, đơn giản. Và thầy hay có những cái nhường sự thành công cho người. Cái gì người ta tới mà khen hay khen cái nào có những khó khăn thì thầy con nhận phần đó mà tạo mọi điều kiện để cho tụi con sửa lỗi. Và cái thứ hai nữa là dù khỏe hay bệnh thì thầy con cũng cố gắng là thức sớm để tụng thời, thời nào chứ không trễ và thầy cũng dạy là phải cố gắng sống cho thanh thản thì thấy nhẹ nhàng. Cảm ơn cô. Thấy không? Tôi nghĩ là nếu mà hỏi ra là nhiều lắm, ha. Thôi cứ mai mốt cứ viết rồi để dành thọ. Bây giờ, trong năm cách học thì hồi nãy là học với bổn sư, bây giờ thứ hai là học ở các trường Phật học.
[36:04]Mình như mình ở đây đó. Học ở các trường Phật học thì có những tính chất như thế này, là học giáo lý, học kiến thức với khối lượng lớn. Phải không? Ở đây quý cô học qua hết 4 năm rồi phải không? Dạ chưa, đang năm thứ ba. Nhưng mà đang năm thứ tư phải không? Dạ. Ờ, vậy là tính ra là học cũng được nhiều lắm rồi phải không? Phải không? Sao lại ít? 4 năm sao ít được? Nhiều lắm rồi chứ. Nhưng mà học cái đây là một cái giai đoạn quan trọng nè, vì mình biết được rất nhiều về kinh điển, về vấn đề khác nữa. Có học Anh văn không? Dạ có. Giỏi. Rất cần Anh văn ha. Hôm nào để bữa nào rảnh tôi sẽ nói về vấn đề Anh văn.
[36:43]À, có một ông thầy ổng đi bên Ấn Độ về, ổng nói cái Phật giáo Tây Tạng nó truyền lan bên Âu châu rất mạnh bởi vì người Tây Tạng họ biết nói tiếng Anh, những nhà sư Tây Tạng lạt ma họ nói tiếng Anh rất giỏi nên họ truyền bá được cái đạo của họ. Còn người Việt Nam mình không biết nói tiếng Anh, nên đây là một nhược điểm. Nghe thầy nói rồi giống như cái ý nghĩ của tôi. Tôi nói chứ phải mà trong Việt Nam mình có những cái tu viện tu hành rất là tốt, học cũng rất là tốt mà trong đó chỉ nói bằng tiếng Anh thôi, để tập nói. Những người đó sau này có thể đi truyền đạo ra thế giới được. Nhiều khi tôi có ý nghĩ như vậy. Rồi cái ông thầy đó ở bên Ấn Độ về ổng kể chuyện
[37:21]đó sao cũng giống cái ý nghĩ của tôi. Mà đạo Tây Tạng tà dữ lắm. Tà thấy sợ luôn á. Ổng kể mà tôi nghe tôi hết hồn. Nói đây mình nghe đọc mấy cuốn như Đường Mây Qua Xứ Tuyết rồi mình thấy thần tượng ha. Bên đó thấy thánh tăng đồ không. Tới chừng ông thầy đó ổng kể thôi ổng bật ngửa ra luôn. Ổng nói á bên đó tà đến cái độ là tất cả vị lạt ma đó ăn mặn, uống rượu, lấy vợ hết. Cúng á, những buổi lễ thờ cúng lấy cái sọ người chế rượu vô trong đem dâng lên bàn thờ cúng Phật. Và nhiều khi thờ những bức tượng của những các vị thần, thần nam thần nữ mà đang giao hoan với nhau trong tư thế giao dâm mà để vào thờ.
[38:03]Nghĩa là không thể tưởng một cái đạo mà gọi là đạo khiêu dâm dâm đãng như đó. Mà họ lý luận lát nghe xuôi tai à. Họ nói à tại người nữ tượng trưng cho từ bi, người nam tượng trưng cho trí tuệ, nên đây là sự hòa hợp giữa từ bi trí tuệ. Nghe lát cũng xuôi tai. Mà thiếu gì biểu tượng để tượng trưng cho hai cái đó phải không? Mà lấy ngay cái hình ảnh động trời chướng mắt đó mà đem ra thờ chành dành đó. Ổng nói tà dữ lắm, đủ thứ hết trơn. Đến nỗi vừa rồi cũng cách đây không lâu, họ phát hiện ra 50 cái xác của người nước ngoài bị giết chết chặt mất đầu, thì chính quyền sở tại họ kết luận là Phật giáo làm liền.
[38:36]Họ nói chỉ có đạo Phật mới chặt đầu người ta thờ, mới lấy sọ người thờ. Mình thấy đau lòng. Trong khi đạo Phật mình là đạo mà không tổn hại một con kiến, mà lại mang tiếng như vậy. Đạo kỳ khôi lắm. Mà đủ thứ chuyện ổng ngồi ổng kể, ổng nói thiệt mình bên đây mình đọc mấy cuốn về Tây Tạng mình thấy quá chừng hay, tới chừng qua bển bật ngửa hết trơn. Không có giống gì hết. Nhưng mà họ được cái là người Âu châu họ sang rất nghiên cứu rất nhiều vì các sư lạt ma học tiếng Anh kỹ, nói tiếng Anh rất giỏi. Nên ở đây có học tiếng Anh thì quý cô phải ráng học cho giỏi. Biết đâu sau này quý cô cũng đi nước ngoài giáo hóa nữa.
[39:11]Thì ở trường Phật học có cái hay là học được rất nhiều điều nhưng mà ít tiêu hóa được. Cái chữ tiêu hóa nghĩa là gì? Nghĩa là gì?
[39:28]Học nhiều nhưng mà thực hành ít, phải không? Nó không thấm vào trong cái xương trong tủy mình, thành cái đời sống của mình, thành tâm của mình. Ví dụ mình cũng học quá chừng về cái trí tuệ Bát-nhã, về từ bi, nhưng mà mình không có thì giờ để mình quán từ bi ra sao, mình thực hành quán các pháp này như huyễn như hóa ra sao, ít có thì giờ phải không? Đó, cho nên với cái khối lượng đó đó, con chuột ngập sình mất tiêu rồi.
[39:56]Cái điều thứ hai nữa trong các trường Phật học này là các trường chưa tổ chức được tu tập thiền định, cho nên tự mình phải bổ sung điều này. Thì tôi cũng hay kêu gọi các vị tôn túc trong giáo hội phải nghiên cứu lại, vì một trường Phật học phải có tu. Vì người ta tu người ta mới thấm cái giáo lý đó kỹ được. Như bây giờ nói quán từ bi đi, mà là nghĩa là rải lòng thương yêu tất cả chúng sinh.
[40:26]Ví dụ nói về quán từ bi thì mình mình không có một giờ phút nào mình ngồi mà mình tưởng rải cái tâm từ mình tất cả đến tất cả chúng sinh, mình sẽ không hiểu ở trong đó làm cái gì, thực hành ra sao, những cái biến chuyển trong tâm mình nó như thế nào khi mình thực hành như vậy. Ví dụ như Phật nói khi mình quán từ bi được thì lòng mình nó sẽ an lạc, nó thanh tịnh. Chưa tu thiền, chỉ với cái quán từ bi mà đã làm cho lòng mình thanh tịnh. Mình không thực hành làm sao mình biết cái cảm giác thanh tịnh, an lạc, hạnh phúc nó như thế nào? Mình chưa làm được điều gì cho chúng sinh, chỉ ngồi đây mình chắp tay mình nguyện đem lòng thương yêu chúng
[41:02]sinh, tự nhiên đã thấy một cái hạnh phúc rồi, một cái thanh tịnh an vui rồi. Đó. Rồi ví dụ như nói là trong mình học Kim Cương đi, "quán các pháp như mộng huyễn bào ảnh" đi, như sương như ảo ảnh này kia. Nếu mình không có ngồi đó mình thực hiện, thực hành mình quán các pháp như ảo ảnh, mình trong lúc trong đời sống đi đứng nằm ngồi, mình nhìn mọi người mọi vật mà mình không quán như huyễn, mình không cảm nhận được cái đạo vị. Còn nếu mình có thực hành, mình sẽ thấy ngay đó tâm mình buông cái chấp, tâm mình tự nhiên nó rớt rớt xuống, nó thanh tịnh, nó tan tan ra. Thì cái đó là cái giá trị. Mình có tu, có học có tu, mình có kinh nghiệm để nói với người khác.
[41:41]Rồi từ cái kinh nghiệm á, nó thành cái có cái sức mạnh của nội tâm mình, khi mình giảng người ta nó có sức thuyết phục, mình giảng rồi người ta muốn thực hành liền. Còn mà mình không có tu á, mình nói nó ngoài đầu môi, nói phơn phớt người ta cũng nghe ngoài đầu lỗ tai. Rồi người giảng xong đi về, người nghe xong vô ngủ, không có chuyện gì xảy ra. Còn nếu mình có tu, nếu mình có tu, cái lời nói mình nó mạnh, nó có sức thuyết phục vào trong tâm, người kia họ nghe xong là họ muốn lát về thực hành liền. Ở đây quý cô nghe tôi nói rồi có muốn thực hành không? Dạ có. Nếu mà có là chắc tôi có tu chút chút,
[42:17]còn nếu mà nghe mà không muốn tu là tại tôi không có tu. Nên quý cô ở trường Phật học á thì không có thời giờ ngồi thiền, quý cô ráng tự mình bổ sung, ráng tìm cái thời gian để mà ngồi thiền và xin, xin Ni sư ở đây nè, Ni sư trụ trì ở đây là xin tổ chức cái thời khóa ngồi thiền. Cái ngồi thiền này tôi nói không phải là tu tập theo Thiền tông, cái ngồi thiền có nghĩa là mình ngồi bằng một pháp môn nào đó để nhiếp tâm, hoặc là cô niệm Phật: Nam mô A Di Đà Phật, Nam mô Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát, tùy mình có duyên vị nào, hoặc là mình theo dõi hơi thở nè, hoặc là mình quán Bát-nhã nè, hoặc là mình có một câu Án Ma
[42:53]Ni Bát Di Hồng cũng được, miễn có một pháp môn để nhiếp tâm thì đều gọi là tu thiền hết, đừng chấp pháp môn. Miễn mình đi đúng đường thì pháp môn nào cũng ra được hoa quả giải thoát. Giống như nhìn cái cây, cái gốc nó làm sao không cần biết, nhưng mà nếu đúng cái gốc đó thì đi cành nhánh nào cũng có trổ hoa trổ quả giống nhau hết, đúng không? Tích lũy được phước thì bất cứ pháp môn nào: niệm Phật, quán hơi thở gì cũng sẽ được định, được ngộ hết. Đó. Nên là tôi nói các trường không có thì tự mình phải phải thực hành điều đó. Ở đây mình có ngồi thiền không? Dạ có. Có phải không? Vào giờ nào? Dạ 9:30. À, ngồi bao lâu?
[43:37]15 phút. Dữ vậy! Trời ơi! 15 phút lận!
[43:50]Thôi ráng, ráng xin được nửa tiếng đi, ráng xin nửa tiếng đi mà phải ngồi, phải xong hai lần, một lần không đủ. Thì như vậy qua 4 năm mà học cũng là 4 năm mình có dụng công thì cái sở học đó nó vững vàng, mình có thành cái nội lực. Rồi sau này mình ra khỏi trường, mình có đi học thêm hoặc mình về chùa mình, mình vẫn tiếp tục thực hành cái công phu thiền định đó. Như vậy mình có cái đạo lực tích lũy được suốt đời. Ở đây quý cô ngồi thiền dụng công như thế nào? Niệm Phật. Niệm Phật tốt, đếm hơi thở... Sao cũng được hết. Niệm Phật thì mình cứ biết rõ từng tiếng nhẹ nhàng biết rõ, không bao giờ được dằn ép nha.
[44:30]Dụng công không bao giờ được dằn ép, nghĩa là phải tâm mình đó phải nhẹ nhàng, chú ý biết rõ nhưng không dằn ép, chú ý biết rõ nhưng rất nhẹ nhàng mới là đúng. Tu gì tu tôi không biết, nhưng mà nguyên tắc đó giữ gìn giùm. Kỳ tới chúng ta sẽ nói về các pháp môn. Rồi trong các trường Phật học á thì những vị giáo thọ, những vị giáo viện vân vân lại là những cái hình ảnh thân giáo khác. Trước kia thì mình học nơi bổn sư mình rất là gần gũi trong đời sống phải không? Cả ngày ở bên nhau mình học được nhiều, còn những vị giáo thọ thì mình ít biết lắm. Các vị đó đến đây chút xíu rồi đi, thỉnh thoảng trong cái dịp gì đó mình mới được
[45:07]dịp gặp gặp gỡ gần gũi, nên học về thân giáo của các vị giáo thọ thì hơi ít. Ở đây, ở đây giáo thọ mình cũng nhiều chứ hả? Tương đối nhiều. Đông ha? Thì mình có học được nhiều cái cái gương gì trong đời sống các ngài ngoài cái lời nói không? Có không? Dạ có. Ví dụ, ai vừa nói có lên trả lời đi. Lên.
[45:37]Mời cô lên. Lên trước đi, rồi rồi hai người thế nào cũng tới phiên. Dạ, Nam mô Phật. Kính bạch Thầy, kính thưa Thầy, vừa qua con có học ngày hôm nay của quý Thầy, học ở quý Thầy của trường chúng con. Quý Thầy mặc dù tuy việc nhiều nhưng mà quý Thầy rất là bận rộn, quý Thầy vẫn dành thời gian để quyên góp, quý Thầy đem hết tâm lực để hướng dẫn và chỉ dạy cho chúng con trên con đường tu đạo. Thì con nhận thấy đó là một cái một cái bài học mà quý Thầy đã đi ra, đã để lại cho chúng con những người sau này đã tiếp bước con đường quý Thầy đã đi qua. Cảm ơn cô. Dạ, kính thưa Thầy, kính thưa Ni trưởng, kính thưa quý Sư.
[46:32]Thì vừa qua thì trường của chúng con là có tổ chức một cái tuần lễ cúng dường chư Tăng. Sau đó thì chư Tôn đức Tăng Ni... cho nên có một cái sự chuẩn bị... đến quý ngài. Thì các khâu tổ chức rất là chu đáo và cũng hết sức là chăm chút. Thì chúng con thấy được rằng các Sư, các Ni trưởng, Ni sư và Thầy rất là quan tâm và thấy được rằng... việc mà quý thầy cô đã dạy. Dạ, xin hết.
[47:08]Cảm ơn cô. Có ai có câu chuyện gì nho nhỏ không? Lặt vặt á. Mấy câu chuyện đó mới thú vị. Chứ trên lời nói thì bình thường rồi, thầy lời nói là Phật pháp thì luôn luôn rất là hay. Nhưng mà trong đời sống á, những cái hành vi lặt vặt nho nhỏ mà mình học được cái gì á, nó rất là hay. Mình ít có dịp ha, ít có dịp. Tại quý thầy cũng đến rồi đi không có sống gần cũng thấy khó thấy được những cái hay. Có hả? Ví dụ. Ngọc. Ví dụ. Ví dụ.
[47:47]Thưa thầy, đợt vừa rồi trường chúng con làm đám tang của cố Ni trưởng Thầy của chúng con. Thì thấy chú, thầy Minh Hội với lại thầy Thanh Hòa đến giúp chúng con rất là nhiệt tình, phụ từ việc khiêng quan tài rồi phụ... Thấy các thầy rất là hay, tại vì việc Ni nhưng mà hai thầy đều lại phụ hết. Thầy chỉ huy rất là trật tự. Dạ, con xin hết. À, cũng là một cái được. Thứ cách thứ ba nữa là học với huynh đệ. Có năm cách học á: học bổn sư, học ở trường Phật học, học với huynh đệ. Huynh đệ ngang hàng mình nên là rất gần gũi và mình biết rõ ưu khuyết điểm của nhau hết, phải không? Chúng với nhau sao không biết hết, ở gần quá giấu không lâu không có lâu được.
[48:37]Chứ mình có làm bộ ra tốt thì ở 5 ngày, chứ chừng tháng biết hết à, phải không? Nhưng mà huynh đệ mình thì có ưu điểm và có khuyết điểm. Thì đối với ưu điểm mình làm sao? Học. Học. Đối với khuyết điểm mình? Biết để tránh. Biết để tránh. Rồi sao nữa? Biết để tu. Biết để tu rồi sao nữa? Biết để sửa. Biết để học. À, biết để học. Biết cái xấu để học cũng hay.
[49:15]Cái hay của huynh đệ mình để mình học. Nhưng mà mình phải làm sao mình mới thấy được cái hay của huynh đệ mình? Mình phải làm sao?
[49:30]Mình phải thật sự là khiêm hạ, không đố kỵ, biết công nhận những cái hay của người khác thì mình mới thấy được cái hay của người khác để mình học. Còn nếu mà mình đố kỵ, mình kiêu ngạo, nghĩ mình là giỏi thì dù cho người cái hay người khác có hiện ra trước mắt, mình vẫn không nhìn thấy, đúng không? Đó, cho nên mình phải lắng lòng mình, phải chân thành, phải khiêm tốn. Là cái gì mình dở, mình biết mình dở thì mình sẽ biết được cái hay của người khác, sẽ biết được cái hay người khác. Thì còn cái dở của huynh đệ thì mình mình tránh là đúng. Mình thấy để mình nghiên cứu tại sao họ phạm như vậy mà để mình tránh, mình nghiên cứu tìm ra nguyên nhân mình tránh.
[50:21]Và rồi rồi sao nữa? Phải góp ý để cho người huynh đệ mình sửa. Tôi nói cái điều này quan trọng đó. Mình thấy huynh đệ mình có lỗi mà mình không có muốn sửa, góp ý để sửa là mình mắc tội với Phật pháp. Mà tội này khá nặng, tội này làm cho Phật pháp hoại diệt. Coi vậy chứ mà lại khá nặng. Vì tôi có nghe một cái câu chuyện, trong chùa tôi là vậy, thấy lỗi người khác mà không nói ra là tôi phạt liền. Nhưng mà không phải là nói một cách lành, có hai cách nói. Một á là mình thấy mình với người đó có duyên thì mình nói trực tiếp với người đó liền. Tại vì người đó có duyên với mình họ thương mình, cho nên mình nói họ nghe thì phải nói trực tiếp liền.
[51:06]Còn mình thấy mình với người đó không có duyên thì phải lên nói với thầy liền để cho thầy sửa, không được làm thinh. Mà tôi thì có hai bên đệ tử, đó là bên Tăng bên Ni. Mà bên mấy chú á, hễ mà vừa phát hiện có lỗi là lên báo với tôi liền, trong tích tắc. Còn quý cô mà lên báo cái lỗi thì cái lỗi đó đã sáu tháng trước rồi, bây giờ mới nói. Tôi nói thì quý cô nhu nhược, giúi giúi, mấy cái đó là phá hoại Phật pháp. Rồi có một ông thầy, ổng thuộc loại là nếu mà tính ra thì ổng là huynh đệ với tôi. Nhưng mà sự thật là khi tôi rời khỏi chúng rồi ổng mới đến, cho nên tôi không biết ổng, nhưng mà ổng lại nghe tiếng tôi, ổng tìm tới thăm.
[51:40]Ổng đọc sách nghe băng gì đó, ổng tìm tới thăm. Thì hiện nay ổng ở một cái chùa nổi tiếng, một chùa ở Việt Nam mà nổi tiếng cả thế giới lận. Ổng tu trên đó. Ổng mới ổng mới tìm đến tôi. Ổng thăm, ổng nói lên những cái nỗi lòng của ổng. Ổng nói nhiều điều lắm, nhưng trong đó có nói một điều này mà tôi thấy là tôi đã đi đúng rồi nè. Ổng nói bị đọc trong Pháp Bảo Đàn á, nói là hễ thấy lỗi người thì lỗi mình đã đến, phải chăng? Có không, nghe nhớ không? Cho nên trong trong viện không ai nói lỗi ai hết, ai làm gì làm kệ người ta. Mà ổng nói cái chùa muốn tiêu luôn. Cái chùa muốn tan nát luôn vì cái lỗi, người nào cũng được tồn tại hết.
[52:19]Nên chùa muốn tan. Bên ngoài nhìn thấy đẹp đẽ, rực rỡ, danh tiếng, nhưng bên trong tan nát hết vì không ai nói lỗi của ai hết. Vì hễ thấy lỗi người khác là lỗi mình tới chân, rồi người ta làm ngơ luôn. Cho nên tôi đã ngay từ đầu, trong cái thanh quy của chùa tôi là vậy: hễ thấy người khác có lỗi là phải tìm cách sửa cho bằng được. Mà người nào không thành tâm nghe chỉ lỗi là phạm cái giới liền. Vì tôi cũng hơi chế lại cái giới nữa, trong đó có cái giới là giới không thành tâm nghe chỉ lỗi. Người huynh đệ góp ý với mình mà mình có sân, có cái gì phản ứng là là phạm phạm giới liền. Là kêu lên tôi phạt rất là nặng, tôi rầy, tôi la, bắt quỳ nhang luôn, rất là nặng.
[52:56]Cái giới mà không thành tâm nghe chỉ lỗi. Ở đây chúng ta đều thành tâm nghe chỉ lỗi hết phải không?
[53:05]Phản ứng mạnh mẽ quá. Cho nên thấy chúng ta phải tập lại đó. À mà mình phải sửa đổi huynh đệ mình, thấy người ta có lỗi, mình phải thương mà tìm cách sửa. Ừ, một là nói trực tiếp, hai là lên nói với thầy. Còn cái người mà nghe nói với thầy, kêu thầy kêu lên rầy mà giận á thì cái người đó bắt đầu tôi rầy tiếp nữa. Rầy chừng nào tới hết cái tật mà người khác lên mách thầy mình giận, phải biết ơn người ta. Mà ai có tật mấy cô thì hay sợ lắm. Sợ lên mách thầy cái người kia buồn con, không dám nói. Tôi nói cái đó là sự khiếp nhược, mình làm cho Phật pháp hoại diệt á. Không sợ cái đó, không có sợ. Không có sợ. Hồi xưa vậy, lúc tôi ở trong chúng vậy,
[53:45]có một người sư huynh, ông sư huynh này ổng ổng lớn, lớn hơn tôi nhiều mà ổng to con, mạnh bạo, tánh cũng thiệt tốt, tu hành tốt. Nhưng mà lần đó ổng ổng có phạm một cái lỗi. Có phạm cái lỗi thì trong chùa ai cũng thấy, biết hết á. Ai cũng lo, không ai dám nói hết tại ổng cũng thuộc loại hơi cá tính cũng hơi mạnh á. Thì một bữa thầy tôi ở trên núi về, trước đông đảo huynh đệ, tôi ngồi tôi kể chuyện rất là thủ thỉ nhẹ nhàng, tôi nói luôn cái chuyện ổng ra luôn. Trời ơi! Ổng ổng giận một trận mà tôi tỉnh bơ à, tỉnh như không vậy. Thế nào ông thầy tôi mới kêu ổng lên rầy, rầy. Thế là chuyện lỗi của ổng chấm dứt liền.
[54:22]Mấy người huynh đệ thì sợ tôi bị trả thù. Tôi nói: "Có gì đâu sợ." Miễn là ổng tốt được thì kể như mà em có bị cái gì mà ổng còn tốt thì ổng ổng tiếp tục lo Phật pháp thôi chứ có gì đâu sợ. Nhưng mà rồi ổng là người tốt, vì tôi đánh giá ổng là người tốt nên tôi không sợ. Ổng có giận chút đỉnh rồi sau cái thôi, ổng hết lỗi rồi ổng lại tốt tiếp, không có gì hết. Cứ như vậy đó. Nên đừng đừng có sợ, đừng có nhút nhát trong cái việc đó. Vì Phật pháp mình phải nói lỗi huynh đệ mình ra. Nhưng mà cái quan trọng là cái học, học được cái hay của huynh đệ mình. Bây giờ ai lên kể một cái chuyện gì cái hay
[54:56]của huynh đệ mà mình đã nhìn ra được á?
[55:03]Một huynh đệ nào cũng được mà mình thấy được cái hay, mình đã nhìn ra được á, nhanh lên.
[55:11]Đừng để mất thì giờ.
[55:18]Nhanh lên đi. Không thấy huynh đệ mình có gì hay hết hả?
[55:25]Thì ở đây cũng được, nghĩa là huynh đệ chung quanh mình nè, ở đâu không có? Nhìn không ra à? Nếu mà nhìn không ra coi chừng mình bị cái gì hồi nãy tôi nói đó nha! Cái gì? Kiêu mạn nè, đố kỵ nè, không chân tình nè, đó.
[55:46]Quý cô nhớ đi, để tôi kể một điều tiếp. Nhưng nói là thấy cái lỗi của người khác mình phải lo mình tránh, mình tìm nguyên nhân. Như tôi bản thân vừa rồi á, thì mới tối hôm qua, tôi đến tôi thăm ông thầy, ông thầy mà hồi nãy tôi nói đi bên Ấn Độ về đó. Ông thầy đó ổng giỏi, ổng giỏi ghê lắm. Ổng học ổng đang chuẩn bị để học lấy tiến sĩ. Bệnh ổng về nghỉ ngơi. Thì tôi cũng quý ổng lắm, mà ổng vì ổng giỏi mà, nên những điều ổng nói ra rất là có giá trị. Cho nên tối hôm qua tôi mới đến thăm ổng. Thì vô tình câu chuyện đi vòng vòng cái liên quan tới một vị thầy cực kỳ nổi tiếng, rất nổi tiếng. Thì tôi nghe kể tới thầy đó, tôi rất là mừng vì mình muốn nghe thêm.
[56:22]Nhưng mà không ngờ là thầy đó kể ra những điều mà mình, thầy đó nói: "Con cực kỳ thất vọng." Ổng nói vậy. Ổng nói: "Bên đây mình nghe tiếng nhưng khi sang gặp thì con cực kỳ thất vọng." Tôi hỏi: "Chuyện như thế nào kể tôi nghe?" Thì ổng kể lại cái buổi tiếp xúc từng chút, từng chút. Tôi nghe xong tôi cũng sụp đổ luôn. Nhưng mà tôi nghe là tôi mới sợ, tôi mới sợ cho bản thân mình. Tôi nói lỡ mai mốt mình cũng hơi hơi nổi tiếng rồi mình cũng bị như vậy nữa thì tiêu luôn, không còn gì là Phật pháp nữa. Mà tại sao? Cái vấn đề là tại sao một người mà nổi tiếng như vậy, giáo hóa, dạy dỗ được như vậy mà lại còn bị những cái nhược điểm như vậy?
[56:57]Thế là cả đêm qua như vậy tôi tôi thức rất là khuya về vấn đề đó đó. Tôi tôi tư duy, tôi tôi trầm tư về vấn đề tại sao một người có thể hiểu biết giáo lý như vậy, uyên bác như vậy, giáo hóa được đông đảo như vậy mà còn bị những cái nhược điểm như vậy? Thế là tôi tôi tư duy để tôi tìm. Và mình tìm để làm gì? Để mình tránh cho bản thân mình. Có một ngày nào đó khi mình nổi tiếng, nhiều người tôn trọng, mình đã bắt đầu kiêu mạn, mình thấy mình là chân lý nè, ai nói sai với mình là không chấp nhận được, mình phải giận, phải sân hay không, vân vân. Tôi sợ một ngày nào đó tôi sẽ bị như vậy. Đó là điều phải đáng lo.
[57:30]Khi mình thấy lỗi người khác á, chứ không phải thấy lỗi người khác mình vỗ tay: "A, ông đó dở, vậy tôi hay hơn" là chết liền. Mình sẽ bị giống như vậy. Thấy người khác có lỗi, mình phải thương xót và chính mình coi chừng mình sẽ bước vào cái đó. Mà tôi sợ cái điều đó rồi thì quý cô cũng phải coi chừng điều đó. Sau này quý cô biết đâu lớn lên cũng làm được việc cho Phật pháp, rồi cũng có uy tín, nhiều người nể nang mình. Có khi mình cũng sẽ bị như vậy, mình cũng sẽ bị cái kiêu mạn nào đó khởi lên, rồi sẽ phiền não, sẽ cái sự đối xử sẽ thô, cái phiền não mình nó thô quá và người ta nhìn thấy quá rõ ràng hay chăng?
[58:05]Phải đề phòng chuyện đó. Cho nên phải tu dưỡng cách nào để giữ được cái tâm hạnh của mình lúc nào cũng khiêm cung, nhẹ nhàng, trầm tĩnh, từ ái. Làm sao giữ được cho tới khi nhắm mắt. Không chắc là đắc đạo được nhưng mà những cái hạnh đó phải giữ cho được. Thấy lỗi người, phải phải sợ. Biết đâu là chính mình sẽ bị như vậy. Cách học thứ tư là tự học. Thứ tư là tự học. Tự học là bây giờ vậy nè, vì thật ra đó thầy mình dạy cũng không có nhiều lắm đâu. Ở trường Phật học chứ dạy học cũng không hết đâu. Huynh đệ mình thì cái có cái không. Thì mình phải tự tìm đọc trong cái nguyên bản, trong kinh tạng.
[58:42]Vì khi học ở trường Phật học, mình không học hết toàn bộ kinh tạng, phải không? Ví dụ nguyên cái bộ kinh Nikaya đã học hết chưa? Đó, mình phải tự đọc lại hết. Tại có nhiều bài kinh mà giáo thọ không không giảng. Vì ông giáo thọ đó nhiều khi ổng cũng không có sở trường bài kinh đó. Nhưng có những bài kinh khác mà mình lại thấy cái hay, mình tìm ra trong Nikaya. Rồi những kinh Đại Thừa, những bộ luận, mình rảnh từ từ mình tìm đọc lại hết. Nếu mình có khả năng dịch, mình cứ vừa học vừa dịch lại. Còn không thì mình cứ tìm đọc những bản dịch hoặc là những nguyên bản, vân vân. Đó, mình phải đọc thêm để tăng thêm kiến thức. Chứ không phải là thầy dạy nhiêu,
[59:15]trường dạy nhiêu, biết nhiêu, đó là không có được, ít nhiều lắm. Rồi những tác phẩm Phật giáo khác, không phải là những cái kinh tạng hay những luận bản ngày xưa, mà những tác phẩm mới bây giờ đó. Tại vì nhiều khi có những người nào đó họ có những phát minh hay, họ viết ra, mình xem được cũng có cái bổ ích trong sự tu, sự học và giáo hóa của mình. Đó, những cái đó cũng cũng cũng rất là tốt.
[59:41]Cái quan trọng là phải tự tìm những cuốn sách kể về các bậc danh Tăng đắc đạo. Cái điều này phải Tôi nói cái này lại là quan trọng nữa. Tại sao vậy? Tại vì cái tấm gương cuộc đời của những bậc Thánh Tăng luôn luôn làm cho mình có cảm xúc và thêm sức mạnh, thêm sức mạnh. Như đối với bản thân tôi vậy đó, không có gì mà làm cho tôi cảm xúc bằng những việc mà đọc cuộc đời của những vị Thánh Tăng. Mà gần đây nhất, tôi chú ý nhất là cuộc đời của ngài Hư Vân. Cuộc đời của ngài Hư Vân quá tuyệt vời, quá đẹp đi, từng chút từng chút một. Nên ngài là thần tượng của tôi đó. Ngài Cuộc đời của ngài quá vĩ đại đi.
[1:00:32]Theo tôi nghĩ á thì cái chứng của ngài cũng chưa phải là viên mãn. Khi tôi đọc thì tôi đánh giá như vậy. Nhưng mà cái hạnh của ngài quá tuyệt vời, quá tuyệt vời, mình học không hết nổi. Nổi những cái như là ngài đi mấy ngàn cây số, ba bước lạy một lạy về Ngũ Đài Sơn để lễ Bồ Tát Văn Thù, cái đó mình không bắt chước nổi, không bắt chước nổi. Do cái công hạnh đó nên cái phước của ngài là bất thối đối với đạo. Ngài sinh ra bất cứ đời nào ở cõi người hay cõi trời thì ngài là một người bất thối và luôn luôn được mọi người chung quanh tôn tôn quý, vì ngài đã hết lòng kính trọng Bồ Tát Văn Thù, nên cái phước đó không thể nào tưởng tượng được.
[1:01:12]Và suốt cuộc đời hành đạo về sau của ngài, cái nhiều điều linh ứng xuất hiện lắm. Có một lần ở cái núi nơi cái chùa của ngài, khi ngài làm lễ, cả cái núi nó ửng lên sắc màu hoàng kim hết. Cây ổi nó ra hoa sen luôn, vân vân. Nhưng cái con chồn nó đến nó làm đệ tử ngài luôn, rồi ông thần ở cái cây chuông, cái chuông mọc bên chùa hiện ra thân người đến để xin thọ giới với ngài luôn. Đó là nghĩa là cái công đức của ngài nó cảm vào tới quỷ thần luôn vậy đó. Cái tâm của ngài, cái hạnh của ngài vi diệu. Về sau thì cái thần thông của ngài phát triển càng lúc càng nhiều, mạnh. Nên cuộc đời của ngài tuyệt vời từng chút từng chút một, không thể tưởng tượng được.
[1:01:47]Nên tôi luôn luôn cảm xúc khi đọc cuộc đời của các vị Thánh Tăng. Nhất là cuộc đời của Đức Phật thì thôi, mình không thể nói hết. Cuộc đời của Đức Phật mà nói phân tích mình phải có một bài để để học. Nhưng mà vì chỉ học hạ đó, cho nên ngoài buổi giảng hôm nay chỉ còn hai buổi nữa là hết. Buổi giảng tới thì chúng ta sẽ học về các pháp môn tu tập. Còn buổi giảng cuối cùng thì chúng ta sẽ nói qua về cái phương pháp làm việc, làm việc khi mà quý cô không học nữa, bước ra làm việc thì phải làm theo cách nào, thì đó là bài cuối cùng, chỉ còn hai bài nữa thôi. Thì đây là mình đang nói về vấn đề tự học. Đó.
[1:02:21]Rồi, vấn đề thứ ba của cái tự học là phải nghiên cứu ngoại ngữ. Ngoại ngữ hồi nãy tôi có nói sơ sơ, phải học những cái ngoại ngữ căn bản như là chữ Nho, phải không? Nên học thêm tiếng Pāli, vì kinh tạng Pāli là gốc. Rồi tiếng Anh để sau này mình làm việc. Vấn đề tiếp xúc thế giới sau này càng lúc càng nhiều. Mình ở chùa nhưng người nước ngoài sẽ đến nhiều. Như chùa tôi ở trên núi vậy, vậy mà thỉnh thoảng vẫn thấy có người nước ngoài lên tới rồi đó, huống hồ là những chùa khác, phải không? Cho nên mình phải biết tiếng Anh để mà giao tiếp và nhờ vậy mình truyền bá được Phật pháp. Học tiếng Anh mà giỏi giỏi, gặp nhau nên tập nói
[1:02:54]tiếng Anh luôn, như vậy, để mà tập đàm thoại. Cách học thứ năm là học nơi cuộc đời, nơi cuộc đời. Học nơi cuộc đời thì học cái gì?
[1:03:08]Mình quan sát cuộc đời, quan sát con người với những sự thăng trầm thay đổi để mình rút ra những bài học ở trong đó. Vì cái điều đó nó cũng có lợi cho đạo, cho bản thân mình và cho cái việc giáo hóa. Như mấy tháng trước tôi có giảng mấy bài về Đạo Phật trong đời sống gia đình ở một cái chùa ở Sài Gòn đó. Rồi tôi giảng về quan hệ vợ chồng. Ghê không? Thấy tôi gan không? Tôi dạy là vợ chồng phải sống như thế nào, phải làm thế nào mới hạnh phúc, phải thế nào... Mấy người kia nói: "Trời, sao thầy giảng hay quá, y như thầy có vợ rồi vậy!" Rồi có người hỏi luôn: "Sao mà mà thầy biết rõ mọi chuyện?" Tại vì tôi nói là tôi quan sát, cái chuyện nó sờ sờ trước mắt.
[1:03:53]Tại mình đi đâu mình cũng tiếp xúc hết, rồi tôi mới quan sát. Tôi mới hỏi: "Tại sao họ hạnh phúc? Tại sao họ đau khổ? Tại sao họ đổ vỡ và tại sao họ bền vững?" Tôi quan sát lâu năm lắm. Cái nguyên nhân cũng là do một lần như thế này. Có một lần nọ tôi đến vô tình đến thăm quý thầy, rồi gặp cái buổi hội thảo quý thầy nghẹn, ngại khi tổ chức hội thảo cho sinh viên, cho sinh viên nó hỏi những câu hỏi tự do. Tôi lại chỉ đến chơi, không biết sao mấy thầy bắt tôi ngồi trả lời hết mọi câu hỏi từ đầu tới cuối. Thì mấy câu hỏi trong đạo tôi trả lời hết mà mấy đứa nghe rất là thích. Tới chừng nó hỏi câu này:
[1:04:25]"Thưa thầy, tụi tụi em" lúc đó chưa biết "em sống ngoài đời, tụi em phải có gia đình để mà nối dõi, cũng như giữ gìn cái nhân loại. Thì đó cũng là bản năng tự nhiên, cái lòng thương yêu giữa nam nữ là tự nhiên. Tại sao trong Đạo Phật lại chống cái ái? Phải không? Cái ái là nguyên nhân đau khổ mà, chống cái ái." Thì tôi bí. Thì tôi cũng ráng tôi nói cũng cãi chày cãi cối là phải từ bi rồi phải đừng ái ái là tình yêu ích kỷ rồi phải từ bi thương yêu rộng rãi, nói cho qua thôi. Nhưng mà tôi nhìn cái vẻ mặt không hài lòng. Thế là từ đó bắt đầu tôi để tâm về nó. Tôi để tâm, tôi mới quan sát hết gia đình này đến gia đình kia, đủ thứ chuyện.
[1:05:03]Và coi năm đó là năm mấy, khoảng năm 90. À tới năm nay năm 98, 8 năm rồi tôi mới giảng luôn mấy cái băng về quan hệ vợ chồng. Mà giảng thì người ta khen lắm, người ta tưởng thầy có vợ luôn mới giảng được mấy băng. Quan sát rồi tôi giảng luôn mấy cái băng về dạy con nữa. Thì cũng vậy, mình quan sát trong cuộc sống. Mà khi tôi giảng điều này thì có nhiều người khen, họ nói làm sao: "Thầy giảng điều này rất là có lợi. Vì người Phật tử nào giờ cứ nghe quý thầy giảng tu không à, giải thoát, vãng sinh, rồi cứ tới chùa ráng tu, hết, hết tu nổi rồi." Sao vậy? Nói: "Nào giờ quý thầy mình cứ giảng cho Phật tử ráng tu cho giải
[1:05:42]thoát, tu cho vãng sinh rồi bỏ mặc gia đình." Thế tôi đặt vấn đề, phải có một cái đạo lý rút ra từ những giáo pháp của Phật để cho họ sống cái cuộc đời bình thường. Nghĩa là vợ chồng phải đối xử với nhau theo nguyên tắc của đạo như thế nào để đạt được hạnh phúc, rồi cùng nhau nâng đỡ nhau hướng về sự tu hành. Nghĩa là khác với người đời là người ta xây dựng hạnh phúc rồi người ta ngủ yên trong đó. Còn người Phật tử phải xây dựng hạnh phúc, đầm ấm, dạy con ngoan, rồi hướng tất cả gia đình mình theo Phật pháp, cùng tu hành giải thoát hết. Mà mình phải làm cho gia đình mình hạnh phúc thì mình mới là người Phật tử.
[1:06:22]Rồi tôi có kể câu chuyện vậy, có gia đình đó ông chồng ổng ngộ đạo ghê gớm, nhưng bà vợ không bao giờ ưa. Vì sao? Vì ổng trong đời sống ổng quá tầm thường, không bản lĩnh, không làm được điều gì, đối xử với vợ con thì không có tế nhị, không sâu sắc. Cái họ bà vợ mới nghĩ: "Như vậy Đạo Phật không đem lại lợi cho cuộc đời." Bả nghĩ rồi bả không thèm theo đạo. Chúng ta thấy tai hại chưa? Đó, vì lý do đó mà tôi nghĩ vậy, người Phật tử phải biết làm cho gia đình mình hạnh phúc theo những nguyên tắc của Phật dạy thì mới thuyết phục được gia đình mình, thì người con mới nể được cha, vợ mới nể chồng, rồi lúc đó mới đem Phật pháp mà nói cho nghe, chứ không phải là dễ.
[1:07:02]Thì chúng ta vậy, chúng ta là người cũng phải quan sát trong cuộc đời để mình rút ra trong đó những cái bài học. Rồi ví dụ như tôi quan sát cái việc mà kinh tế suy sụp, tại sao công ty đó vỡ nợ, ông giám đốc đó bị bắt? Rồi phát hiện ra là ổng làm ổng tham lam, ổng nợ nần không trả nổi, đủ thứ hết trơn, dây chuyền hết. Thì tôi mới tôi mới bình tâm tôi quan sát là tại sao xảy ra như vậy, nó dựa trên nhân quả gì? Đó, và như vậy mình biết thêm được nhân quả. Mà nếu người Phật tử họ đến với mình, họ hỏi han về việc làm ăn, mình còn có đạo lý để khuyên họ. Mình nói họ phải tránh điều này, phải tránh điều kia, vân vân.
[1:07:37]Đó, thì như vậy mình mới là thầy của họ, là chỗ dựa tinh thần cho họ sau này. Chứ vô chùa chỉ khi nào họ chán đời, vô cho khuây khỏa thì gặp quý thầy nói chuyện đạo cho vui, cho vui chứ đâu tu, rồi về nhà lao vào thế tục thì bỏ quên đạo liền. Còn ở đây nếu mình hiểu được những cái điều sâu xa trong cuộc đời theo nhân quả, thì họ đem những vấn đề của cuộc đời họ đến hỏi mình trả lời được, thế họ áp dụng được đạo trong cuộc sống của họ. Thì mình mới thật sự là người thầy của họ. Mà trong tương lai, người Tăng Ni phải là như vậy, phải là chỗ dựa tinh thần của họ, là người thầy thực sự, cố vấn cho họ mọi vấn đề hết.
[1:08:13]Không biết tôi có nói cái chuyện về vấn đề mà Phật giáo mình đang bị sút giảm tín đồ chưa hả? Chưa hả? Hiện nay như vậy, Đạo Phật mình đang bị sút giảm tín đồ. Ngày xưa tại Ấn Độ á là đất nước Phật giáo, phải không? Hồi giáo đặt chân tới thì Đạo Phật từ từ biến mất. Hồi giáo có dùng tới bạo lực, nhưng mà đó không phải là nguyên nhân tất cả. Chính cái sự nhu nhược gì của mình á, cái sự thụ động gì của người tu đó đã làm Đạo Phật biến mất. Indonesia là một đất nước Hồi giáo, đến nỗi người ta vừa phát hiện cái tháp lớn nhất thế giới, tháp Đạo Phật chìm trong rừng không ai biết hết, các nhà khảo cổ chui vào mới biết.
[1:08:50]Mà bây giờ thì dường như mất. Khi Hồi giáo họ đặt chân tới thì Đạo Phật bị dạt qua một bên liền. Mã Lai cũng vậy, là đất nước Phật giáo rất mạnh, nhưng mà khi Hồi giáo bước tới thì bây giờ Phật giáo đang biến mất từ từ. Rồi nước Nhật là một đất nước Phật giáo nổi tiếng, ai cũng biết, phải không? Nhưng khi khoa học kỹ thuật mạnh lên, kinh tế họ giàu lên thì Đạo Phật không ai ngó tới nữa. Lớp trẻ bây giờ không biết Đạo Phật bên Nhật, không biết. Hàn Quốc cũng vậy, khi kinh tế họ mạnh lên bây giờ lớp trẻ không biết Đạo Phật, mất từ từ. Tại sao? Tại sao? Trước hết là tại Tăng Ni của mình, tu có cái gì thiếu, có cái gì sai.
[1:09:29]Thứ hai là tại mình làm việc trong cái cách thụ động gì đó nên không đủ mạnh mẽ để giữ gìn Phật pháp, không đủ sức giáo hóa Phật tử, không bám vào quần chúng, không dạy họ được điều gì cho có lợi, nên từ từ họ xa rời, Đạo Phật mất luôn. Cho nên tôi nói thời gian sắp tới Tăng Ni không có làm việc cái kiểu xìu xìu như vậy nữa, mình phải làm việc mạnh hơn. Mình phải tu nhiều hơn và làm việc mạnh hơn. Cái cách này thì trong cái bài cuối cùng tôi sẽ nói. Chúng ta phải thấy cái trách nhiệm của mình. Bây giờ ví dụ giống như chúng ta quan sát tại sao đạo đức suy đồi? Chúng ta có thấy hiện nay cái tình trạng bên ngoài đạo đức bị suy đồi không?
[1:10:05]Ma túy, cướp giật khắp nơi hết. Gia đình thì tan vỡ, lớp trẻ thì kiêu ngạo, bướng bỉnh, hỗn láo. Tại sao vậy? Thì tôi hỏi, tôi không trả lời, mấy cô phải quan sát mà trả lời, sau này dạy người ta. Rồi trong cuộc đời vậy, mình nhìn người thành công, mình phải tìm cái nguyên nhân của họ. Ví dụ một người họ đến chùa, mình thấy họ thành công trong cuộc sống, mình phải tìm cái nguyên nhân. Rồi sau này rồi mình nhìn một người, mình sẽ biết người đó sắp thành công hay sắp thất bại, thì mình mới biết biết nhân, biết quả hết rồi. Cho nên học về cuộc đời cũng quan trọng như vậy, tức là năm cái học. Cái thứ nhất là: Học nơi Bổn sư.
[1:10:44]Thứ hai là: Trường. Thứ ba là: Bạn. Thứ tư là: Tự học. Thứ năm là: Học nơi cuộc đời. Giỏi, giỏi. Vậy từ đây về sau nhớ là năm cách học đó học hoài nha.
[1:10:59]Bây giờ thứ ba là yếu chỉ của việc tu hành, yếu chỉ của việc tu hành. Cái việc tu hành thì nói nhiều lắm nhưng mà ở đây tôi nói vắn tắt về yếu chỉ. Sắp tới thì sẽ nói kỹ hơn về các pháp môn. Cái yếu chỉ tu hành thì nhiều lắm, dĩ nhiên là phải tích lũy công đức mình mới làm được, nhưng vì ở đây tôi chỉ giảng hạ, không có thời gian nên tôi nói nói nói nói nói tắt. Nói tắt cái này thì nó không có căn bản, nhưng mà quý cô thì ráng được chút nào hay. Thứ nhất là thanh lọc tâm. Thanh lọc tâm, nghĩa là mình phải biết tâm mình đúng hay sai, thiện hay ác trong từng cái ý niệm, quan sát cái giai đoạn đầu là thanh lọc tâm.
[1:11:43]Thanh lọc tâm này thì mình nhìn tâm mình hai cái là đúng đúng hay sai, hay còn gọi là thiện hay ác á, thiện hay là bất thiện á.
[1:11:57]Mà muốn như vậy đó, mình phải chân thành lắm, mình phải tự nhìn cái lỗi mình và đừng bao giờ bênh vực mình hết, đừng có binh mình. Mình phải nghiêm khắc, chứ đa số chúng ta bị cái bản ngã lừa gạt là chúng ta luôn luôn muốn mình tốt và gán rằng mình tốt, nên một ý nghĩ sai vừa khởi lên, mình cho qua, không nhìn thấy đó là sai thì mình không thể tu dưỡng đạo đức, không thể thanh lọc tâm được. Đây là cái mốc ban đầu quan trọng lắm. Mà đây là cái khó khăn, tại vì tự mình mắng mình mà, tự mình chê mình, tự mình trách mình rất là khó. Ở đây quý cô đã làm được cái điều này phần nào chưa? Cũng có nha.
[1:12:40]Nhưng mà phải làm cho nhiều, làm cho nhiều. Ở đây như vậy là trong thời gian 4 năm qua tu hành thì mình thấy cái lỗi của mình ở trong tâm á, chứ đừng không nói lỗi bên ngoài, những cái ý nghĩ sai đúng của mình nhiều hay ít? Nhiều, giỏi. Thấy được nhiều là giỏi đó, còn người thấy ít là người dở, mà người không thấy là người cực kỳ sai lầm. Vì sao? Vì bản thân tôi cũng vậy. Khi mà, vì tôi kể sơ sơ thôi, kể này tâm sự một chút thôi, nó hơi khoe. Hồi mà tôi chưa biết đạo Phật á thì tôi đã tự mình thanh lọc tâm, tự mình xem mình sai đúng trong từng ý nghĩ như thế nào. Cho đến khi tôi biết đạo Phật thì tôi mới giật mình nhìn lại là cái thời
[1:13:18]gian trước kia tôi quá nhiều lầm lỗi, mặc dù là mình đã tu đó, tự tu. Rồi đến khi tôi xuất gia, xuất gia rồi tôi mới nhìn thấy cái thời gian mình làm cư sĩ lại quá sai lầm đi, quá nhiều lầm lỗi. Tôi mới than nói thiệt cái thời gian qua con quá nhiều sai lầm, thấy được thì chắc hy vọng là về sau hết, nhưng không hết. Nhưng 3 năm sau nhìn lại giật mình, lại cái thời gian tu 3 năm trước kia là tu tầm bậy, sai lầm đủ thứ chuyện trong tâm mình hết. Như vậy và bây giờ, rồi đến lúc đó tôi mới vào thất, tôi siêng năng tôi tu hành, tôi nhập thất rồi đủ thứ chuyện chuyện hết thì lúc đó mình mới thấy là mình tốt, mình mới thấy à như vậy mình mới biết tu.
[1:13:55]Ngày hôm nay mình lo mình nhiếp tâm rồi tinh tấn rồi mình tránh duyên rồi rất là mừng, thôi mình đã tốt rồi. Bây giờ nhìn lại cái thời gian đó thì tôi muốn độn thổ trốn luôn. Nó quá trật, quá tầm bậy, quá sai đi. Đó, bây giờ thì mới thấy mình ngon. À bây giờ mình biết giảng pháp nè, mình tu mình biết giảng pháp, nhiều người nghe pháp mình cũng khen nè thì chắc là mình cũng tốt. Nhưng tôi tin rằng 5 năm sau mà tôi nhìn lại cái giai đoạn này thì tôi nói chắc tôi là cắt cái mặt tôi giấu luôn chứ không dám nhìn ai nữa hết. Bây giờ thì mình thấy mình đúng nè, nhưng mà 5 năm sau nhìn lại chắc chắn cái giai đoạn này là giai đoạn đầy lầm lỗi, chắc chắn như vậy.
[1:14:30]Mà mình tu như vậy phải thấy được cái lỗi, mà mà tôi nói nãy giờ là tôi nói chuyện dở của tôi đó. Vì cứ qua thời gian sau mới nhìn thấy được cái lỗi trước, thấy không? Đó là tôi là dở đó, còn nếu mà hay đó thì vừa mới khởi ý niệm sai mình đã biết nó là sai liền, biết nó là sai liền thì nó rất là đỡ trong giai đoạn sắp tới mình, thì những ngày tháng sắp tới mình ít sai. Còn cứ đợi thời gian sau mới nhìn lại cái lỗi của mình thì thôi trễ lắm. Đó như tôi là cái tệ, quý cô đừng có bắt chước. Ráng mà vừa thấy cái sai trong tâm mình là phải biết nó là sai liền, phải chân tình. Thì khi mà mình thanh lọc được tâm mình thì trong cái
[1:15:06]hành vi và lời nói bên ngoài bắt đầu làm sao? Hả? Nó toát ra cái hạnh, cái phong cách đạo đức là người chung quanh mình sẽ được lợi ích và an vui. Cái này thì tôi không có giảng ở đây, cái bài giảng vừa rồi ở mấy chỗ khác thì tôi giảng điều này rất là kỹ. Nhưng mà vì ở đây không thời giờ nên tôi nói nó lướt qua.
[1:15:28]Thì khi mà mình biết được đúng sai, thiện ác thì thì từ từ cái mình toát ra bên ngoài cái vẻ gì? Nhã nhặn nè, phải không? Lễ độ với mọi người nè, biết tôn trọng mọi người nè, thương yêu nè và sẵn lòng giúp đỡ. Ví dụ mình thấy cái người bạn, huynh đệ của mình có cái gì cần mà lúc đó mình định làm lơ, mình quay luôn, cái mình biết ngay cái tâm mà làm lơ đó là tâm sai, tâm bất thiện. Thế là phải quay lại đến săn tay áo lên mà phụ, phải không? Hoặc là mình biết người huynh đệ mình đang cần cái gì đó, đang cần tiền để mua thuốc. Trong túi mình thì còn 100.000đ mình giấu không ai hay hết, rồi làm ngơ hả?
[1:16:08]Xong mình thấy cái tâm lơ này nó bộ không được, khó chịu á, thôi đành phải thò tay móc ra, buồn bã mà đưa huynh đệ mình thôi ngươi lấy 100 mua thuốc. Phải không? Như vậy đó, đó là nhờ mình cứ biết biết mà sai đúng, thiện ác này, mình từ từ mình làm được nhiều việc phước và người chung quanh mình cũng được an vui, được lợi ích. Cái thứ hai, giai đoạn thứ hai là giai đoạn là tỉnh giác tâm. Sau này nhiều người thích kêu là tỉnh thức mà tôi thích dùng chữ tỉnh giác theo danh từ cổ vì chữ giác nó hay hơn, nó nặng hơn. Giai đoạn tỉnh giác cũng là giai đoạn mà kiểm soát ở trong tâm mình, kiểm soát, nhưng mà lúc đó tâm mình nó đã thuần thiện rồi.
[1:16:45]Tu qua 5 10 năm nó thuần thiện, hễ mà khởi ý nghĩ lên thì hầu như đều là ý nghĩ thiện vì người khác, chứ không còn những ý nghĩ ích kỷ, bỏn sẻn, ác độc, sân si nữa, tham lam nữa. Giai đoạn này, thì lúc đó mình bước sang giai đoạn tỉnh giác tâm là xem tâm mình tịnh hay là động, đúng rồi. Đó như vậy. Tại vì hễ mà nó động là nó chỉ động cái thiện không à, không cần diệt trừ nữa, giờ chỉ cần buông luôn cái tâm cái tâm động, tâm thiện đó để còn lại cái tịnh thôi. Đó là giai đoạn này gọi là tỉnh giác tâm, kiểm soát tâm mình thấy động hay tịnh. Thì phải tu giai đoạn này nhiều lắm nè, nó tạo thành cái phước bên ngoài,
[1:17:23]mình mới mới đạt được cái cái giai đoạn thứ hai này là tâm tỉnh giác. Cái tâm tỉnh giác này đó mình mà tu mà do cái phước, cái này do cái phước nó mới đạt được cái này. Khi mà đến giai đoạn này thì tâm mình tự nhiên nó nó xuất hiện cái trạng thái tỉnh sáng thường xuyên, rỗng rang, an lạc lắm, cái giai đoạn này. Mà tâm mình những cái tâm niệm nhốm nhốm nhẹ nhẹ, sâu sâu kín kín trong mình thấy hết trơn à, và lúc đó mình bắt đầu đạt được cái chánh niệm tỉnh giác, đạt được thiền, bắt đầu bước vào thiền là chỗ này, giai đoạn này. Tôi không có nói cách ngồi, lần sau thì nói. Giai đoạn này quan trọng lắm.
[1:17:56]Thế là mình có được cái tỉnh giác tâm này, lúc này mình mới bắt đầu làm người xuất gia chút chút. Tâm thanh tịnh, rỗng rang, sáng tỏ. Đây là cái dấu hiệu của thiền xuất hiện đó. Có nhiều người cường điệu quá, vội cho đây là ngộ đạo tại vì trạng thái này cũng hay lắm, nhưng mà chưa đâu, nó mới sơ sơ, chút chút chứ không có gì. Nhiều người hiểu lầm cho này là kiến tánh nè, chứ không phải. Cho nên phải ráng tu giai đoạn này, vượt qua giai đoạn này. Ở đây có ai tới giai đoạn này chưa? Ráng tu. Khi mình tới giai đoạn này là bắt đầu mình có chút chút đạo lực để mình đi làm việc, mình giáo hóa sau này.
[1:18:33]Còn mới giai đoạn này thì còn bấp bênh lắm, giai đoạn này vì mình vẫn còn sai á. Cho nên nhiều lúc mình đối tiếp đôi khi có tham ló lên chút cái lòi ra người ta thấy, đôi khi đụng chuyện giận sân lòi ra chút người ta thấy. Nên phải vượt qua giai đoạn này, đến giai đoạn này mình đi giáo hóa nó đỡ lầm hơn. Nên mình giữ được tâm mình, cái đụng chuyện bất mãn người ta nói bậy nói bạ mình tỉnh bơ, tại giai đoạn này kiểm soát được rồi, tâm nó rỗng rang, nó nhẹ nhàng, đã ai nói gì thì nói. Người khen kẻ chê, kệ họ khen mình cũng tỉnh mà họ chê cũng tỉnh là cái giai đoạn này. Thì lúc đó ra làm việc nó nó bớt lầm lỗi, nó bớt bị bị bị bị hở.
[1:19:08]Giai đoạn thứ ba là định tâm. Định tâm này thì nó tiến vào từng mức thiền là từng cái Sơ thiền, Nhị thiền á. Sơ thiền, Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền, nhưng mà mình chỉ nói Sơ thiền thôi, rồi lần sau sẽ nói. Cái Sơ thiền là từ cái trạng thái mà tâm rỗng rang, tỉnh sáng này nè, rồi nó nhập vào Sơ thiền. Khi mà nhập vào đây là tâm mình tự động rồi đó, không có dụng công nữa, không cần phải giữ gìn kiểm soát như thế này nữa, nó tự động, không có dụng công. Nhưng mà những ý niệm tế đó nó cứ lăn tăn nhẹ nhẹ, nó bơi bơi nhẹ nhẹ ở trong, rất là tế, rất là mơ hồ nhưng mình thấy hết á. Vì lúc đó tâm mình rất là sâu.
[1:19:46]Còn cái giai đoạn hiện nay của mình á, tâm mình phải suy nghĩ cho bự, cho mạnh ra thì mình mới thấy được à mình vừa có vọng tưởng, còn những tâm rất là nhẹ, nhỏ thì mình không đủ sức thấy. Phải qua nhiều giai đoạn như thế này, tới giai đoạn này thì những cái tâm tế mới thấy được. Thì người này có thể bắt chân ngồi kiết già khá lâu, bình an, an vui, hạnh phúc. Đây là mình bắt đầu vào có thể nói vào dòng thánh được. Mình là người đệ tử Phật mà nhập được Sơ thiền thì người này coi như là vào vị thánh rồi, vào hàng thánh. Còn cái Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền thì còn cao siêu hơn nhiều nữa, nhưng mà được Sơ thiền cũng rất là tốt rồi.
[1:20:18]Nên mình tu mình phải ráng, ráng tọa thiền, ráng bước vào cái chỗ Sơ thiền, coi như vào dòng thánh á. Quý cô ráng tu nghe không?
[1:20:30]Thứ tư, là tất cả những điều này đều do phước cho nên phải siêng lễ Phật và tạo phước. Phải siêng lễ Phật và tạo phước ha, nói là tạo phước. Vì phước nó làm nền cho toàn bộ cái việc tu hành của mình để tiến vào thiền nhập định luôn. Và sau này mình, trên đường hành đạo mình giáo hóa rồi mọi cái được thuận lợi vân vân cũng là do cái phước từ lúc hiện nay mình tích lũy, trong thời gian tu học này mình tích lũy. Bây giờ nói công quả tạo phước. Công quả tạo phước thì có sáu điều. Sáu điều, thôi viết lẹ đi cũng hết giờ rồi. Một, lễ kính Phật. Lễ kính Phật. Hai, kính trọng, thừa sự thầy tổ, sư trưởng.
[1:21:19]Mấy này dễ hiểu ha.
[1:21:24]Ba, tôn trọng, tùy thuận, giúp đỡ huynh đệ.
[1:21:30]Tôn trọng, tùy thuận, giúp đỡ huynh đệ. Bốn, lo việc chùa, việc chúng.
[1:21:41]Bốn là lo việc chùa, việc chúng.
[1:21:45]Năm, là phụ giúp khi thầy mình hay huynh đệ mình bước ra giáo hóa. Có khi cái người huynh đệ đó họ họ họ có cái duyên trước, họ ra giáo hóa trước thì mình phải hết lòng phụ giúp chứ không có giành nha. Ai mà giành là chết á, giành là hết phước á. Mình phải phụ giúp. Cái tâm, nghe không, cái tâm của một người Bồ Tát chân chính là vậy á, là nguyện làm người phụ, nguyện làm cái bóng à, không có tham vọng làm cái người chính, mà chỉ làm người phụ thôi, thì đó đó là tâm hạnh của Bồ Tát á. Còn mình là phàm phu, mình thích làm cái gì? Thích làm chánh không à. Thích phải làm trụ trì, đưa đi là phải làm trụ trì,
[1:22:22]tôi phải làm giáo thọ, tôi phải làm trưởng. Còn người tâm hạnh của Bồ Tát thật sự là thích cho huynh đệ mình làm, mình đứng sau lưng mình giúp, mình phụ thôi. Đó là cái tâm hạnh chân chính. Ở đây ai thích làm chánh đâu giơ tay lên? Ai đâu? Không ai giơ tay lên hết thì coi như đây là Bồ Tát không á, Bồ Tát hạnh không á. À sáu, là giữ gìn danh dự của đại chúng.
[1:22:51]Giữ gìn danh dự của đại chúng.
[1:23:01]Lễ kính Phật là cái công hạnh quan trọng nhất á. Ở mấy chỗ kia tôi giảng nguyên một bài về cái bài này, lễ kính Phật không á. Đây thì tôi nói một cái mục nhỏ thôi. Là mình là đệ tử Phật, mà Đức Phật là một một vị thánh tuyệt đối hoàn hảo, cho nên cái việc mà lễ kính Phật phước vô lượng. Phải siêng lễ Phật. Mà phải có thời khóa riêng cho mình, không có lễ chung với mọi người. Tại khi mình lễ chung toàn đại chúng á, mình bị phân tâm bởi mình phải hòa cùng với chung quanh á, lên xuống rồi đúng nghe tiếng chuông tiếng mõ. Còn đây thì mình phải có cái thời gian lễ Phật riêng, không tiếng chuông không tiếng mõ,
[1:23:34]một mình mình ngồi yên lặng một góc, quỳ yên lặng một góc mình lễ Phật. Mà lúc đó mình dâng hết cái lòng tôn kính lên Phật. Chùa tôi là vậy đó. Có một thời tụng kinh buổi tối, nhưng buộc mỗi người phải có một cái thời lễ Phật riêng. Thì cũng cái chùa chung, chánh điện chung vậy đó, ngồi cứ quỳ một góc, một góc, một góc, một góc á, mạnh ai nấy lễ không có đụng chạm tới ai hết, yên lặng mà tự lễ Phật. Vì như vậy mình mới dồn hết tâm ý mình hướng về Đức Phật với trọn sự tôn kính của mình. Mà mình kính Phật nhiều chừng nào thì sau này cái đạo quả nó lớn chừng nấy. Đừng có lười lễ Phật nha, tới suốt đời nha.
[1:24:08]Sau này mà có làm thầy, làm tổ, làm sư bà rồi thì xin vui lòng cứ phải lễ Phật giùm, trừ trường hợp những ngày mình bệnh hay bận quá thì thôi, chứ còn hễ có thời gian phải ráng lễ Phật. Quý cô có nghe lời tôi điều này không? Tôi nói cái điều này là rất là thiết tha đó. Có nghe không? Có. Giỏi, đáng khen. Còn cái thứ hai: Kính trọng, thừa sự thầy tổ là là kính thầy mới được làm thầy, phải không? Mình kính trọng thầy sau này mới làm thầy được. Cũng là một cái biểu lộ lòng biết ơn đối với thầy mình. Vì ơn của thầy mình không có gì đền đáp được đâu. Với nữa là lòng khiêm hạ, tập cái lòng khiêm hạ.
[1:24:49]Còn việc mà tôn trọng, giúp đỡ huynh đệ, huynh đệ là nơi mình tu tập cái tâm từ bi trước á. Nếu với huynh đệ mình mà mình không thương yêu được thì đừng có nói chuyện thương yêu chúng sinh, chuyện đó nói dối. Đạo Phật mình là đạo từ bi, mình phải tập thương yêu tất cả chúng sinh, nhưng mà trước hết huynh đệ chung quanh mình mình phải thương cho được cái đã. Ở đây ai là người thương huynh đệ nhiều nhất? Hả? Ngoan. Vậy chứ ai là người mà mà mà mà hay là ngầu với huynh đệ mình nhất? Giỏi, giỏi. Bây giờ phải ngồi suy nghĩ lại, phải ngồi mình quỳ lễ Phật mình cầu nguyện cho con thương yêu được huynh đệ con, con giúp đỡ huynh đệ con.
[1:25:34]Cứ quỳ lạy, nguyện chừng tháng là bắt đầu bắt đầu cái tình thương tự nhiên nó sẽ xuất hiện. Thấy huynh đệ mình có chuyện gì mình sẽ ân cần mình giúp đỡ được. Phải nguyện Phật mới thành chứ không có tự nhiên mà thành đâu. Không có điều gì, không có cái tâm hạnh gì tự nhiên mà thành hết á, nếu mình không lễ Phật á. Cái từ bi cũng vậy, thương yêu huynh đệ, thương yêu chúng sinh cũng vậy. Cũng phải mà nguyện rồi từ cả tháng, hai tháng sau từ từ cái tâm hạnh nó mới xuất hiện trong lòng mình. Còn cái việc lo việc chùa, việc chúng thì cái phước rất là lớn. Lười biếng là một cái ác độc, nên nhớ điều đó.
[1:26:08]Mình lười mình không làm để người khác làm á là ác chứ không gì trơn á. Cho nên mà một người gọi là tốt là không thể nào là một người lười biếng được hết á, không thể nào mình để công việc cho người khác làm, mình phải phát nguyện mình gánh vác, gánh vác mà làm.
[1:26:25]Nhưng mà đừng có quá sức mà đến nỗi sinh bệnh không tu học được thì cái đó là quá đáng. Còn cái phụ giúp khi thầy hoặc huynh đệ đi làm việc giáo hóa bên ngoài thì dễ hiểu rồi phải không? Giữ gìn danh dự của đại chúng là sao?
[1:26:44]Lỗi trong chùa chỉ trong chùa biết thôi, không có được nói người ngoài.