[0:23]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hình như năm ngoái thầy có giảng ở đây phải không ta? Lúc đó là hình như là phá sạch hết ha, chỉ còn cái đất trống, dựng cái mái che, mà bây giờ đã lên được như vầy, thì cái chùa nhìn hình dáng rất là đẹp.
[0:41]Như vậy đây là cái công đức thứ nhất là của ai? Của thầy trụ trì, đúng là cái đức của thầy trụ trì mới khiến như vậy. Kế đến là của ai? Của tăng chúng. Tức là tăng chúng tu hành nghiêm minh, tinh tấn mới cảm nên được như thế này. Thứ ba là của ai? Thứ ba là của ai? Của các Phật tử nha. Tức là tấm lòng của các Phật tử khắp nơi mà đóng góp tịnh tài tịnh vật mới lên được cái ngôi Tam Bảo, như một cái viên ngọc nổi lên giữa Cần Thơ như thế này. Thứ tư là của ai?
[1:26]Thứ tư là của nhà nước, chính quyền, vì chính quyền giúp đỡ, cấp phép, tạo điều kiện, trong đó có những vị là nhà nước mà đứng trong cái ban vận động để xây chùa. Cho nên đó, nói là thứ tư chứ cũng quan trọng lắm. Nên mình mới thấy ở cái đất nước của mình, cái đạo pháp và dân tộc là một, là đồng hành. Thầy ra ngoài Bắc thầy giảng á, ví dụ việc gì của chùa là làng xã phải lại, ê ờ chính quyền phải lại để lo. Thậm chí có một lần vậy á, lúc thầy ở chỗ thầy nghỉ, thì một ông Bí thư xã đến, ổng là Bí thư xã nha, ổng đến ổng thỉnh thầy về cái chùa làng để giảng trong cái xã ổng. Đáng lẽ cái đó là phải là cái người,
[2:11]người người sư cô ha, sư cô hay ông thầy trụ trì đó tới tới thỉnh thầy. Không, ông Bí thư xã. Nói: "Dạ, con là Bí thư xã đó. Hôm nay con đến...", lại lạy đàng hoàng, làm thầy ngạc nhiên vô cùng. Nha. Rồi có một lần thầy đến thầy giảng cái chùa đó ở Thái Bình, giảng xong thì một cái người đứng lên trên để tạ ơn thầy là cái ông Chủ tịch Mặt trận của cái huyện. Lạ lùng. Cho nên ra ngoài đó mình thấy cái cái đạo pháp dân tộc rất là rõ. Còn hôm nay ở miền Nam thì ít hơn, nhưng mà hôm nay tại cái chùa Phật Học này thầy cũng thấy như vậy. Thầy thấy cũng nhiều cái người mà cán bộ nhà nước á cũng quan tâm lo lắng cho cái chùa Phật Học này.
[2:47]Đi từ xa nhìn cái chùa sừng sững nổi lên như một cái hòn ngọc, thì những cái vị nào mà ngày xưa từng khai sơn cái chùa này cũng sẽ rất là là hài lòng. Ví dụ những các vị ở trên trời cao nhìn xuống đây, thấy những cái hàng hậu thế của mình ngày nay trùng tu được cái ngôi chùa như thế này, rồi mọi người về đây tu tập như thế này, thì các vị đó cũng rất là rất là vui lòng. Còn chúng ta đến đây, chúng ta nhờ ơn của Phật, ơn của Tổ, mà có một cái nơi tu tập như vậy thì thật là thật là hạnh phúc. Nhớ đừng có phụ cái cái cái nhân duyên của mình và cái công đức của chư Tổ. Mà cái chùa mình ở ngay trung tâm, không biết phải đúng trung tâm chưa ta?
[3:30]Đúng trung tâm. Cho nên mọi người Phật tử về đây tu rất là dễ. Ờ mà nơi đây là tu hành nghiêm túc nữa, quý thầy tu hành nghiêm túc, cho nên đây sẽ là nơi tụ hội rất là đông, mà chùa không có rộng được phải nói là một điều rất là tiếc, tiếc tiếc vô cùng tiếc.
[3:55]Hồi nãy ta vừa nói thế này: Ta vừa nói là cái chùa mình nổi lên sừng sững giữa cái thành phố Cần Thơ này như một cái hòn ngọc nổi lên ha, giữa cái cõi Ta bà trần gian này. Và đó chính là nhờ cái đức tu của của thầy trụ trì. Thầy trụ trì và tăng chúng ở đây. Thì đó là điều không thể phủ nhận rồi nha. Nói gì nói. Ví dụ bây giờ nói là: "Không, thưa thầy, con, cái này là con cúng mấy tỷ trong đây là do con". Không, đừng nói như vậy. Dù mình có cúng nhiều không được nói. Nếu không có cái đức tu của quý thầy, mình chẳng thể phát tâm cúng được đâu. Đây là nhờ cái đức tu quý thầy, phải nói như vậy. Cho nên cái đức tu á mới là cái quan trọng,
[4:35]mà trong tất cả chúng ta như vậy, mỗi người chúng ta như vậy, mỗi người chúng ta mà nếu ai cái đức tu mình lớn lên, thì cái sự nghiệp mình sẽ thành tựu vĩ đại ở kiếp này và những kiếp khác. Nhiều khi ví dụ như mình gặp cái người họ làm chức lớn, nhiều khi họ làm tới cả Thứ trưởng, Bộ trưởng, vân vân á, mà mình đến tiếp xúc với họ mới phát hiện ra họ có cái tâm Phật ở đâu á, tức là lòng họ thành kính ghê lắm, đối với Phật pháp họ lòng thành kính. Nói: "Thì ra những người này đã có cái đức tu đâu từ kiếp trước á, bây giờ họ mới được vinh quang thế này, chứ không phải là khi không, không có ngẫu nhiên đâu.
[5:15]Tất cả đều có cái công bằng nhân quả hết". Như vậy. Cho nên cái đức tu á nó rất là quan trọng. Mà ta gặp Phật là để được cái gì? Cũng là để được, được tu. Cũng chỉ là để được tu thôi. Đó. Cho nên cái từ cái con người ta cho rằng mình là người xấu, ở đây có ai cho mình tốt sẵn không? Có không? Không, phải không? Trừ mấy người cười mím chi. Còn hầu hết không ai dám cho mình tốt sẵn hết. Ai cũng nghĩ rằng mình là phàm phu, là còn xấu, còn còn kém. Bây giờ gặp được Chánh pháp rồi mình phải nỗ lực mà tu hành để chuyển từ xấu thành thành tốt. Đó, thì cái chuyển từ xấu thành tốt đó đó gọi là tu. Phải không ạ?
[6:06]Gọi là tu, mà ai cũng vậy. Nói bây giờ người không biết đạo Phật cũng phải tu, chứ đừng nói là người biết đạo Phật. Ví dụ dù cái người đó không biết đạo Phật, mà còn có chút lương tâm đều phải tìm cách chuyển tâm mình từ xấu thành thành tốt. Còn đã là người biết đạo Phật, biết được cả một biển mênh mông giáo lý của Phật, của Phật Đà, trong đó biết bao nhiêu điều cao đẹp thì ta lại càng càng bị thôi thúc là phải tu tập. Không thể nào mà đứng yên mãi trong cái thân phận của một phàm phu ngu si, tầm thường, hèn kém, để rồi trôi lăn mãi trong luân hồi đau khổ. Cho nên biết Phật pháp rồi, cái sự thôi thúc ta phải tu càng mãnh liệt biết là bao nhiêu. Như vậy.
[6:52]Nhưng tu là cái gì? Tu là cái gì? Tu là sửa. Mà sửa là sửa cái gì? Cái gì hư thì mới cầm mỏ, cờ lê mỏ lết mình vặn sửa lại phải không hả? Hư gõ bốp bốp, vặn cờ lê mỏ lết sửa, cắt, hàn, cưa, sửa... Đại khái sửa, tức là ta làm chỉnh sửa cái gì nó sai. Đúng không ạ? Cái gì nó sai thì mới là sửa. Nghĩa là thấy cái gì sai thì sửa, đó gọi là tu, y hệt giống như sửa xe Honda, không khác gì hết. Sửa, nhưng mà giống hệt vậy thôi, cái gì hư sửa gọi là tu, tu là sửa mà. Cái gì hư sửa, rõ ràng ha. Mà cái gì hư? Cái gì hư? Cái gì? À. Thấy cái gì hư thì sửa cái đó. Vậy bây giờ làm sao mình thấy được cái gì hư trong tâm mình?
[7:49]Làm sao? Cái vấn đề là làm sao ta thấy được cái hư trong tâm mình để sửa, phải không ạ? Nếu không thấy được cái hư thì không không sửa được, giống như ta dắt cái xe máy đi vô tiệm, nói: "Xe sao tui chạy hổng được?". Bắt đầu ông thợ ổng ổng đạp cành cành cành, ổng rồ ga cũng không thấy gì hư, tháo này tháo kia không thấy gì hư, cái cuối cùng xe cũng không nổ mà ổng cũng không biết sửa gì hết, thì như vậy là sao? Không sửa được vì ổng không thấy được cái hư. Còn ta dắt qua tiệm khác, ông kia ổng đạp cành cành, ổng tháo ổng làm sao ổng nói: "À, cái này cái này bugi sạch, cái sạch vậy có chỗ đứt dây điện
[8:25]ở đâu đó", cái ổng phăng theo đường dây điện ổng tháo ổng tìm ra, vậy ổng tìm được chỗ hư, ổng sửa đúng, xe chạy lại. Ta cũng vậy. Mình bị đứt cái gì á? Mình có bị đứt dây điện nào không? Không, mình bị đứt vài sợi thần kinh đạo đức. Mình bị đứt vài sợi, giờ phải nối lại cho nó chạy, cho máy nó chạy nha. Nhưng cái quan trọng là mình có thấy được cái chỗ hư của mình hay không, thấy được chỗ sai của mình hay không. Mà không thấy được thì coi như làm sao? Không sửa, không tu gì được. Cứ đi chùa thì đi cho vui nhưng mà không hề tu vì chưa sửa được cái gì cả. Còn bây giờ ta đi chùa hoặc có khi bận quá không đi chùa
[9:02]được, nhưng thấy được cái sai của mình thì sao? Có thể sửa được. Cái vấn đề là thấy được cái sai của mình. Nên hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau về đề tài này: Làm sao để thấy được cái sai của mình? Nhưng mà thấy bằng cái gì? Ai biết? Thấy bằng cái gì?
[9:25]Phật dạy ta có lục căn, sáu cái căn ha. Hôm nay thầy đi vào chuyên môn Phật học một chút. Phật dạy ta có lục căn là sáu cái căn, sáu cái giác quan. Giác quan thứ nhất là gì? Mắt. Thứ hai là tai để nghe tiếng, mắt để nhìn thấy cảnh, tai để nghe tiếng, mũi để ngửi mùi, lưỡi để nếm vị và da để để xúc chạm. Tức là năm cái giác quan này để ta tiếp xúc, ta biết được thế giới bên ngoài. Nhưng mà còn một cái thứ sáu là gì? Ý căn. Nha, ý căn cái đó để nhìn cái gì á?
[10:06]Cái ý căn để nhìn cái gì? Nhìn chính tâm mình. Độc đáo trong đạo Phật, không có khoa học nào nói được điều này, chỉ trong đạo Phật thôi. Khoa học chỉ thường nói tới năm giác quan, còn hễ nói tới giác quan thứ sáu là nói cái linh cảm, trực giác. Nhưng trong đạo Phật, không. Cái linh cảm, trực giác là một loại năng lực khác. Nhưng con người đã có sẵn sáu căn mà cái căn thứ sáu là căn tự mình thấy được tâm mình. Ví dụ như ơ ví dụ như có người nói: "Trời, sao ừm sao mà con a con có có có con học hoài cái đầu con mệt quá?" Tức là mình thấy được tâm mình thấy không? Hoặc là nói: "Sao nay con nhớ ba con quá?" Tức là mình thấy được tâm mình. Đúng không ạ? Thấy.
[10:50]"Nay con nhớ má con quá.", phải không? Là thấy được tâm mình. Là mình đang nhớ má mình, mình thấy được cái tâm nhớ má mình nói lên là thấy: "Sao con nhớ hàng xóm quá?" Nhớ cô người dưng đó quá, tức là mình cũng thấy được tâm mình. Nói trúng tim đen sao con cười dữ vậy? Rõ rồi. Mấy đứa con hay nhớ hàng xóm ở cái tuổi này nè, cái tuổi này hay nhớ hàng xóm, ừm hửm. Thì à tức là mình thấy được tâm mình. Nhưng mà mình thấy rồi thôi. Hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau là thấy để cái gì? Thấy sâu xa trong nội tâm mình để mà gì? Thấy cái hư trong đó mà sửa. Đó chính là tu. Còn tạo hóa tạo cho ra cho ta sáu giác quan mà hết năm cái giác quan sao?
[11:38]Chạy ra bên ngoài, chỉ một giác quan ở lại bên nhìn bên trong. Và vì vậy, đa phần chúng ta chỉ nhìn bên ngoài, ít có ai mà biết nhìn lại bên trong. Đó là vấn đề. Và ít nhìn lại bên trong cho nên ít thấy được cái sai của mình để mà tu, mà sửa. Vấn đề là như vậy. Nên vì vậy, trong cái cuộc sống này ta nhìn người khác rất giỏi, ta đánh giá người khác rất giỏi. Người ta cười một cái thế mình nói liền: "Cái thứ cười vô duyên." Người ta đi qua mặt mình cái nói: "Đồ õng ẹo." À, người ta nói ba bốn chữ, người ta nói ba bốn chữ nói nói: "Ăn nói kém văn hóa." Mình rất nhạy trong việc đánh giá người khác mà thường đánh giá xấu người ta, phải không ạ?
[12:27]Nhưng mà sao, tất cả những cái mà õng ẹo, vô duyên, kém văn hóa đó nó nằm ở đâu? Ở trong bụng mình cũng có đầy cả, sẵn hết, mình không thấy. Vì mình chỉ có một giác quan để nhìn lại chính mình thôi. Nếu mà ông tạo hóa ổng lật ngược lại, ổng cho mình tới năm cái giác quan để nhìn trong tâm mình ha, giác quan này để chuyên nhìn thấy cái tâm tham, giác quan kia nhìn chuyên nhìn thấy cái tâm sân, giác quan nọ nhìn thấy cái ích kỷ thì mình sẽ sao? Ai nấy thành thánh hết á vì mình thấy lỗi mình nhanh quá. Mà chỉ một giác quan nhìn ra bên ngoài thôi, chỉ một con mắt thôi, tai điếc hết, mũi không có nếm gì hết trơn,
[13:03]chỉ một con mắt dòm dòm dòm, mình sẽ ít thấy bên ngoài mà lo nhìn bên trong. Nhưng mà tạo hóa cắc cớ, trớ trêu lật ngược lại, cho mình tới năm cái giác quan để nhìn bên ngoài, thế là ta làm sao? Ta chìm trong cái cái cái trầm luân vô tận, ta chìm trong những ngoại cảnh lao xao, ta chìm trong những cái pháp trần mênh mông, mờ mịt và chỉ giữ lại một cái ý căn mà ta lại ít để ý để biết được tâm mình. Chính vì vậy mà ta khó tu là vì chỗ này, vì chỉ một giác quan để nhìn trong tâm mình. Nhưng mà hôm nay, ta đến với cửa Phật rồi, ta quỳ dưới chân Phật rồi, ta quyết tâm tu hành rồi thì bây giờ ta phải làm cho một cái ý căn này nó mạnh gấp gì?
[13:49]Gấp trăm lần cái năm giác quan kia. Mạnh gấp trăm lần năm giác quan kia. Nghĩa là làm sao? Nghĩa là thế này, mỗi khi mắt ta nhìn thấy cảnh thì ý căn phải coi lại tâm mình cái gì xảy ra. Ví dụ bây giờ ta nhìn thấy cái xe chở bia nó qua cái vòng xoay nó toé cái, nó lật nhào, nó đổ bia ra. Mắt mình nhìn thấy phải không? Thì lúc đó, ý căn phải nhìn qua cái tâm mình nó khởi cái gì lên. Khởi gì lên? Nói nghe coi. Phải chạy ra hôi phải không? Gần chỗ mà, lẹ. Đúng không ạ?
[14:29]Có nghe chuyện đó không? Có. Nghe chuyện vừa rồi lên báo đầy hết, lên cả mạng thế giới, đủ thứ. Lúc đó ngộ, mọi người cứ nghĩ như của trời cho ha. Tai nạn xe lật xuống, tài xế suýt chết, tài xế đứng khóc lóc, năn nỉ, mọi người tưởng của trời cho. Rồi có một cái bài có một bài báo viết hài hước nói: "Tôi là quan tham, mọi người cứ chửi tôi là tham nhũng. Nhưng mà hãy dòm coi thấy người ta hôi bia đó. Nếu mấy người đó mà lên làm quan thì hơn tui nữa, tham nhũng hơn tui. Như vậy cái tham nhũng nó nằm sẵn trong sao? Mọi người. Mọi người." Chính chúng ta đều có cái tham hết. Mình nhìn cái xe bia lật là biết ngay, biết rõ lòng người ha.
[15:12]"Từ khi biết rõ lòng người" là vậy đó. Thì chúng ta cũng vậy, bây giờ cứ mỗi ngày trong cái cuộc sống này, khi mà mắt chúng ta nhìn thấy một điều gì thì lập tức ý căn khởi lên để coi lại tâm mình nghĩ gì nha. Còn bao lâu nay, bao năm qua, nhiều kiếp xưa mắt ta nhìn thấy ngoại cảnh, tai ta nghe thấy ngoại cảnh thì chúng ta không hề biết kiểm soát tâm mình khởi cái gì, phải không ạ? Vì vậy mà ta làm sao? Trôi tuốt luôn trong luân hồi sinh tử. Bây giờ chỉ bây giờ cái chìa khóa nằm lại ở chỗ này. Mỗi khi mắt ta nhìn thấy ngoại cảnh, tai ta nghe tiếng đó thì coi lại tâm mình nghĩ gì. Được không ạ? Nghĩa là ta phát huy cái ý căn này gấp trăm lần
[15:58]so với năm cái căn ngoài kia, được không ạ? Dễ hay khó? Dễ hay khó?
[16:10]Bây giờ Giờ ví dụ như à có một người nào đó họ thấy mình chiều cái mình mặc áo tràng đi chùa, cái đứng họ nói a họ nói ơ: "Cái đồ đạo đức giả." Mình quay lại, mình coi thì họ giả bộ họ dòm chỗ khác. Như vậy họ nói ai á? Họ nói ai? Họ nói xéo mình chứ ai, phải không ạ? Nhưng mà lại mình cự thì nói: "Ờ tôi đâu có nói chị đâu. Tôi nói tôi nói cái cây cây cột." Mình làm gì? Nhưng mà mình biết họ nói xấu mình, phải không ạ? Mày lúc đó là Khi mình nghe được cái đó rồi thì sao? Mình sao? Nó có hai cách ha. Khi mình nghe họ nói xéo như vậy thì mình mình cái túi đồ mình đem đi tụng kinh á, có kinh, có áo tràng mình treo lại.
[16:59]Mình xăn tay áo lên, mình bước lại mình nói chuyện, nghe. Ừm mình nói chuyện. Rồi. Thì đó là một cách. Cách thứ hai là khi mình nghe họ nói xéo như vậy thì mình khởi cái ý căn lên nhìn lại tâm mình liền. Coi tâm mình đang khởi cái gì khi nghe câu chửi xéo đó. Được không? Đó, đó cách tu đó đó. Thì vì một là ta nghe cái câu đó rồi ta xử, xử đẹp. Hai, ta nghe câu đó, ta dùng ý căn coi lại tâm mình. Được không? Bắt đầu bây giờ là như vậy. Bề cách thứ hai là cách ta tu nè. Dùng ý căn, phát huy cái ý căn lên gấp trăm lần cái cái tai nghe đó. Nhưng mà cái ý căn coi lại, kiểm soát lại tâm mình, xem xét kỹ cái tâm mình. Ha?
[17:43]Coi. Chứ còn mà nếu mà nếu mà mình không biết tu đó, không phát huy được cái ý căn á, thế là mình phát huy năm cái giác quan bên ngoài để mình chạy theo trần thế. Mình nghe ừ thì câu người ta chửi xéo bắt đầu sao? Lại cái tai, phải không? Bắt đầu quay lại, đưa mắt nhìn bà đó. Coi bà này bặm trợn cỡ nào, so với mình mạnh hay yếu cỡ nào, nhà bả giàu nghèo thế nào. Nếu mình lại mình chửi thì bả làm gì, mình đánh thì bả làm gì. Đó là mình tính ở ngoài, tức là bên ngoài không, chạy ra bên ngoài. Còn bây giờ tai vừa nghe cái tiếng chửi xéo thì ý căn khởi lên nhìn lại tâm mình. Coi coi tâm mình đang sân hay không,
[18:20]đang giận không, đang tự ái không, đang phiền não không? Được không? Chỗ tu là chỗ này. Khởi ý căn lại. Bí quyết nằm chỗ này, được không ạ? Được. Rồi bây giờ đó, một chuyện nha. Khi mà bỗng nhiên khi mình nghe nghe cái người đó họ chửi xéo mình như vậy, mình đang tu, mình tự hào mình tu là làm cái việc cao quý ha, mình là đệ tử Phật, mình ngon lành. Tại sao chửi mình đồ đạo đức giả? Mình bỗng nhiên mình thấy bên trong có cái gì khởi lên? Tự ái, hơi giận phải không, hơi bực. Đó thì tâm mình nhìn thấy nó liền mà không nhìn bà kia nữa. Không nhìn bà kia nữa, không nghe bà kia nữa, không quay lại nhìn và nhìn cái tâm mình thôi.
[18:57]Thấy có một chút phiền não, chút tự ái khởi lên thì sau đó làm sao? Sau đó làm sao? Phải xử, xử đẹp liền. Xử đẹp cái gì? Xử đẹp cái gì? Nghe xử đẹp thầy chưa nói hết câu tưởng lại xử đẹp bà đó là trật à nha. Xử đẹp cái? Cái tâm của mình, cái tâm phiền não của mình nha. Mình thấy khởi lên nói liền: "Nè nè nè, thấy mày rồi nha. Xuống xuống xuống, dẹp nha. Dứt trừ nha, không giận, không hờn, không tự ái, không sân si nha. Nghỉ nha, để tao đi chùa nha." Như vậy rồi đi tiếp, xách giỏ đi tiếp.
[19:34]Đó, bí quyết tu là nhờ ta phát huy cái ý căn lên. Rồi bây giờ vậy. Ví dụ như bây giờ à giờ thầy nói chuyện mấy đứa thanh niên à, à mấy đứa thanh niên tụi con. Biết đi chùa ha, à biết tu tập, biết làm phúc và đôi lúc thấy mấy thầy tu hành cái tụi con đôi lúc cũng động tâm muốn xuất gia, ha. Có không ạ? Có. Có không? Có. Sao thầy hỏi con trai mà toàn con gái trả lời không vậy? Hỏi con trai. Hỏi con trai nè, ví dụ như tụi con hay tới chùa lễ Phật cái nọ, cũng đôi lúc trong đầu mình nghĩ tới chuyện đi xuất gia. Có không? Đó đó, được hai đứa à. Thế đi xuất gia, thế mình cũng nuôi dưỡng cái tâm đó, nhưng mà nó cũng đôi lúc nó cũng giống như là chưa chín muồi.
[20:26]Ví dụ còn phải mắc học, hay là còn bổn phận gì nghĩ là chưa xong, nhớ? Nhưng thỉnh thoảng cũng đi chùa, rồi thấy cái đời sống quý thầy tu hành cũng hay, cũng muôn muốn. Rồi cái từ từ cái tới lui tâm sự quý thầy, nói: "Sao nhiều khi con cũng muốn xuất gia?". Cái ông thầy mới khuyên: "Nếu con muốn xuất gia thì con phải quyết tâm, con phải tinh tấn, rồi tránh xa những cái chuyện vui của trần gian, nhất là tránh cái chuyện tình cảm nam nữ. Vì vướng chuyện tình cảm nam nữ rồi nó nó cột trói nặng nề lắm". Bởi vì sao? Như 14 lời Phật dạy, món nợ lớn nhất của đời người là... Thấy mấy bà thuộc kỹ chưa?
[21:02]Đó, món nợ lớn nhất của đời người là tình cảm. Cho nên mà đã hễ lỡ gieo cái tình cảm rồi cái tự nhiên nó bị kẹt. Cái kẹt đó nó còn nặng hơn mình thiếu người ta mấy tỷ đồng nữa. Thật, phải không? Có đúng không? Ví dụ mình mình lỡ mình nói cô nào, lỡ mình viết thư hay là mình nhắn tin, nhắn nhắn: "Anh thương em". Câu đó thôi là mất 3 tỷ, kẹt trong đó rồi đó. Gieo cho người ta một cái tình cảm là 3 tỷ đó, chứ không phải rẻ đâu. Cho nên là bắt đầu cái thôi thầy mình khuyên vậy cái thôi mình ráng giữ lòng thanh tịnh để tu hành. Nhưng mà giữ được bao lâu à? Giữ được bao lâu? Giữ được 15 phút, tại vì sau 15 phút thì có một cái cô gái cô đi ngang.
[21:44]Mắt dòm thấy cổ, cái bắt đầu đi theo. Đó là mắt, ha, cái nhãn quan nó nhìn thấy. Thì thì như vậy phải làm sao?
[21:56]Nó ngược với cái, làm cho mình ngược với cái tâm nguyện của mình. Ví dụ mình muốn đi xuất gia, bây giờ bỗng nhiên gặp một cô gái cổ như là cái gì, như là
[22:07]cô gái đi thướt tha trên đường ha, tà áo dài bay phấp phới gì đó, mái tóc dài tung bay trong gió rồi cái nọ, ánh mặt trời chiều lấp lánh trên ngọn cây rồi vân vân, thấy thơ mộng quá thì lúc đó làm sao? Nói thiệt thầy nghe coi.
[22:25]Dòm cho tới khi cổ đi mất. Nhưng mà sợ cổ đi mất, phóng lên xe đạp mà rượt theo, phải không à? Đó, thì đó là gì? Là mình chạy theo theo trần cảnh. Rồi bây giờ ngược lại, mình vừa nhìn thấy cô gái đẹp, bỗng nhiên ý căn khởi lên nhìn lại tâm mình, thấy cái tâm gì? Tâm đó tâm gì? Tâm ái. Mà cái ái bản năng của nam nữ nó mạnh lắm, thấy liền. Thấy liền thì làm sao? Xử đẹp liền. Xử đẹp liền, nói: "Thôi nha, tao mới nói chuyện với thầy trụ trì để đi tu, mày không được khởi lên để cho tao tu hành nha". Đó, vậy diệt cái tâm đó đi. Đó, có vỗ tay đó, có vợ chưa mà vỗ tay? Bà xã mà thấy vỗ tay là chết. Chưa? Chưa. Ờ.
[23:16]Nên cái quan trọng á là mở cái ý căn ra thường quan sát được tâm mình. Mà để cho cái ý căn này làm việc gấp trăm lần năm cái giác quan bên ngoài. Đó là bí quyết của sự tu tập. Phát huy cái ý căn hơn năm giác quan kia. Bây giờ như vậy là hôm nay hiểu cái việc tu là gì chưa? Biết chìa khóa tu chưa? Rồi, phải không ạ? Phật dạy lục căn, trong đó có năm giác quan là để tiếp xúc với thế giới bên ngoài, chỉ còn một cái ý căn là nhìn lại bên trong. Mà tu là gì? Chính là phát huy cái nhìn bên trong này để nhìn thấy được tâm tâm mình. Bởi ngày xưa dạy câu này: "Phản quan tự kỷ bổn phận sự". "Phản quan tự kỷ" là xoay lại nhìn chính mình,
[24:10]đó là cái cái việc làm chính của người tu. Người xưa cũng đã nói như vậy. Hôm nay là thầy cũng nói lại câu nói của người xưa. Nhưng mà nhìn lại chính mình là bằng cái gì? Bằng ý căn. Mà cái ý căn này chỉ có một căn, trong khi mình tới sáu căn, hết năm căn nhìn ra bên ngoài. Vì vậy, cái bản lĩnh của người tu chính là gì? Chìa khóa nằm ở gì? Phát huy cái ý căn này lên gấp gấp trăm lần. Nhớ như vậy nha, đó chìa khóa như vậy.
[24:42]Thường thường, hồi nãy mình nói là thế này: Muốn sửa thì phải thấy cái gì? Hư mà mà sửa. Nhưng mà cái khó ở chỗ là ta không thấy mình hư. Cái khó là không thấy mình hư, không thấy mình sai. Cái khó đó, nên không sửa được. Và vì sao mà ta không thấy mình sai, ta khó thấy mình hư? Vì sao vậy? Trong khi người khác nhúc nhích cái mình thấy liền. Hễ người khác họ chưa nói ra là mình thấy rồi. Ví dụ như thế này, ví dụ như có một người cái lại gặp mình cúi đầu chào một cái, cái là trong tâm mình nghĩ: "À, nó mới vừa nghe tin tôi trúng số 100 triệu cái nó nịnh tôi". Trong khi người ta chỉ cười lịch sự bình thường thôi.
[25:30]Nhưng mà mình nghĩ bậy liền. Mình nghĩ bậy liền. Cứ nghĩa là trong đầu mình cứ hay đánh giá người khác rất là thấp. Mình hay có cái khuynh hướng như vậy và làm cho mình mình tổn phước không hay. Và ngược lại, mình cứ hay tự khen mình, tự đề cao mình. Cứ nghĩ là: "À, tôi ăn chay tháng tôi ăn chay được 10 ngày nữa nha. Tôi đi chùa tôi tụng hết mấy bộ kinh thế này nha. Mấy người kia nhìn chưa gì hết, tôi được phước lắm". Cứ tự khen mình. Nên cái bản ngã ta lừa gạt ta, che mờ ta, làm cho ta ít thấy được cái sai của mình. Đó là thêm nữa, đã có một cái căn để nhìn mình thôi là đã dở rồi, rồi lại thêm cái bản ngã lừa gạt mình khiến cho mình
[26:15]cứ tự khen mình, tự đề cao mình, không bao giờ chịu nhận mình dở, nên cái đường tu đóng lại mờ mịt hết. Và đó là lý do cả 7 tỷ con người trên trái đất này mà chỉ được chừng bao nhiêu người đây biết đi chùa tu là vì vậy. Cái số người tu ít quá là như thầy đã nói nè: Nó có hai lý do làm cho ta khó tu. Một là trong sáu căn chỉ được có một căn mà mà nhìn lại mình. Nha, còn bị cái điện thoại nó la nó kéo nữa, lại nó reo nữa. Cái thứ hai là cái bản ngã của mình nó che mờ, lừa gạt mình, càng làm cho mình không thấy được cái sai của mình. Và chúng sinh bị hai cái này che rồi thì lấp hết đường tu, không bao giờ thấy mình sai. Và cứ sao?
[27:03]Hết kiếp này đến những kiếp kia trôi tuốt trong luân hồi sinh tử, đi vào sai lầm, si mê, mờ mịt. Và vì vậy, tu là khó, tu là khó. Nên hôm nay khi chúng ta đến chùa mà đã nói là quyết chí tu hành thì gỡ cái chỗ này ra cho bằng được, gỡ chỗ này ra cho bằng được. Mà phải là người có trí tuệ mới gỡ chỗ này, nha. Nãy giờ thầy nói vấn đề nó khó không? Khó vô cùng. Nghe thì rất là logic phải không ạ? Nhưng mà để làm thì rất là khó, đòi hỏi quyết tâm rất cao. Chìa khóa tu hành nằm chỗ đó. Mà cũng chính vì cái chỗ khó này mà chúng sinh, nói 7 tỷ con người mà không biết là mấy trăm tỷ loài súc sinh ở trên cái hành tinh này, cứ chìm trong luân hồi mờ mịt là vì vậy.
[27:49]Nên bây giờ ta làm hai việc: Một, sử dụng ý căn nhiều để soi lại tâm mình, nha, thường kiểm soát tâm mình, phát huy cái ý căn lên gấp trăm lần trước đó. Cái thứ nhất, được không? Vỗ tay để biết đường. Cái thứ hai, đừng để bản ngã lừa gạt khiến cho mình cứ tự khen mình mãi. Cái thứ hai, không để bản ngã lừa gạt làm cho mình cứ tự khen mình hoài, đóng hết mọi đường đi về cái nẻo thiền, ngăn hết cái lối về với với công đức lành mà làm cho phước mình bị tổn giảm từng ngày do cái cứ tự khen mình bí mật bí mật bên trong. Ai cũng bị cái này. Hai cái này chặn mất làm cho mình không thấy cái sai để sửa,
[28:40]giống như người ta đẩy chiếc xe máy vô nhờ ông sửa xe, ổng tìm hoài không thấy lỗi rồi ổng trả xe về rồi dắt đi qua tiệm khác. Tại vì ông đó không đủ trí tuệ để tìm ra được cái chỗ hư của chiếc xe đó. Thì cũng chúng ta cũng vậy, chúng ta chính là những người thợ sửa xe kém, dở. Chúng ta đều như vậy hết. Thầy nói có tự ái không? Có đòi xử đẹp thầy không? Không nha. Ừ, thầy nói đúng rồi. Tại vì sao? Vì chính thầy cũng vậy, chính thầy cũng là người thợ sửa xe dở. Quý thầy đây cũng vậy, quý Phật tử cũng vậy, nha. Chúng ta đều là những người thợ sửa xe dở, không thấy cái lỗi xe nó hư chỗ nào để mà sửa, vì vậy ta cứ mãi mà mà trôi lăn.
[29:27]Nên bây giờ quyết tâm thấy nhìn thấy cái chỗ hư chiếc xe như thế nào, nên phải tháo máy ra mà dòm. Thì tức là tháo máy ra mà dòm bên trong nghĩa là gì? Dùng cái ý căn mình mà nhìn tâm mình thường xuyên hơn, đừng nhìn ngoại cảnh nhiều nữa. Ví dụ, nghe tiếng nhạc, đừng chạy theo. Thấy cảnh sắc, đừng dõi theo, nha. Nghe cái mùi thơm, đi ngang hàng quán nghe mùi thơm, đừng bình luận gì nữa, vân vân. Tức là năm cái giác quan, đừng có để nó mà lôi mình hướng về hướng về trần thế, mà làm sao? Thường nhìn xem tâm mình đang nghĩ gì, nha. Thường nhìn xem coi tâm mình đang tính chuyện gì. Đó là phát huy cái ý căn nhiều hơn năm cái căn kia.
[30:11]Còn ta nói: "Trời, hôm nay trời nóng quá, thôi xách xe đi dạo phố". Leo lên chiếc xe chạy tàn tàn đường phố cho nó mát thì mắt cứ nhìn người này, mắt nhìn người kia cái cho vui. Cho vui bằng cách làm sao? Phóng tâm chạy ra bên ngoài gọi là cho thư giãn. Hay nói: "Buồn quá, thôi có ít tiền đi du lịch để ngắm cảnh này cảnh kia", tức là gì? Cũng là chạy theo giác quan, chạy theo năm căn kia. Còn bây giờ, thôi mệt quá, buồn quá, căng thẳng quá, thôi làm sao? Tới chùa Phật Học ngồi thiền, tĩnh tâm, nhìn lại tâm mình. Nhìn lại tâm mình, lòng thư giãn liền. Cho nên ta từ nay ta tu là thường nhìn lại tâm mình,
[30:51]chứ không có thường mà nhìn ra ngoài ngoài thế gian. Bí quyết tu là ở chỗ đó. Cái thứ hai, khi nhìn tâm rồi nói: "Dạ, con nhìn tâm hoài con thấy sao tâm con tốt quá à. Thấy tâm con dễ thương quá à". Vậy là làm sao? Cũng bó tay luôn, cũng không tu được luôn nha. Nói tâm con dễ thương sao? Dạ, dạ tâm con dễ thương là dạ con ước mơ là là con giúp đỡ được mọi người, tâm con nó từ thiện. Nói là sao giúp mọi người? Dạ là bằng cái cách là con sẽ lên con làm vua, con trị vì, con cai trị hết mọi người, con sẽ giúp họ. Tâm vậy tốt không? Tốt không? Lại tham vọng, ha, vừa cái ý nghĩ là giúp người, mà lại kèm theo cái tham vọng quyền lực, nó lẫn vào trong đó mà không thấy.
[31:36]Chỉ thấy cái tốt không à, mà không thấy mình đang bị đang bị tham vọng. À ví dụ như nói nói chứ, dạ nói chứ: "Về con thấy tâm con sao?" Nói: "Dạ thưa thầy, tâm con tốt lắm." "Tâm con tốt cỡ nào?" "Dạ con thấy tâm con là một cái anh hùng hào hiệp. À con nghĩ rằng con đi ngoài đường mà con gặp mấy cái thằng nó đánh cô gái đó, con sẽ đá thằng này, chém thằng kia, giật chỏ thằng nọ, ngã hết và con cứu cô gái đưa cổ về tới nhà và thấy ba cổ cảm động để nhận con làm con rể." Thì cái tâm nó tốt không? Tâm nó tốt không? Thứ nhất là cái tâm hiếu thắng phải không? Muốn thắng người ta. Thứ hai là tâm muốn khoe khoang võ thuật.
[32:18]Thứ ba là cái tâm vũ thích sử dụng vũ lực. Thứ tư là tâm mê gái và thứ năm là cái tâm gì? Tâm ái dục. Đó, vậy mà thấy mình tốt không à, thấy con hào hiệp trượng nghĩa, nhưng sự thực nó nó bị sai. Cho nên nói rằng bây giờ thì nó nói nó nói: "À thôi không con không chạy theo năm giác quan bên ngoài, con dùng ý căn soi cái tâm con, thấy tâm mà toàn thấy tâm mình tốt không cũng chết dở, không tu được." Rằng đây cái quan trọng là thấy được cái tâm mình sai chỗ nào. Khởi một ý nghĩ lên, thấy tốt, nhưng mà đằng sau cái tưởng là tốt đó, nó là gì? Cả một khối lầm lỗi nằm lẫn nó đi theo. Được không ạ? Cái này mới là khó.
[33:01]Thấy được cái chỗ này rồi mới là biết tu nè. Tới chỗ này mới là biết tu, tức là thường quan sát tâm mình. Mà thấy được chỗ này rồi mới là biết tu. Đây mới gọi là phản quan tự kỷ, bổn phận sự, mà không để cho cái bản ngã lừa gạt mình. Ví dụ bây giờ nói: "Dạ thưa thầy, con con thấy tâm con thế này, là con bớt nhìn ra bên ngoài, ha, thấy người ta nhà lầu, con không còn ước mơ mình sẽ xây được cái nhà lầu giống nữa. Trước đây con có thích đua đòi, nói ờ người ta cất được nhà lầu, nữa mình ráng làm có tiền xây được nhà lầu như người ta. Bây giờ con thấy cái tâm đó nó sai, con con xoay lại nhìn, con nhìn lại tâm hồn mình, con thấy cái tâm đó là tâm đua đòi,
[33:47]mà tâm đua đòi là tâm tội lỗi, tâm tham, nên con dứt bỏ. À như vậy con thấy con có cái sai là đua đòi, nhưng ngày hôm nay con thấy được nó, con bỏ. Như vậy là con cũng đã tiến được một chút, đúng không thưa thầy?" Như vậy đúng không? Đúng không? Đúng, phải không ạ? Đúng là thấy người ta rồi muốn xây bắt chước người ta là tâm đua đòi, mà quyết bỏ là là đúng. Nhưng mà chỉ có thế này, có là mới bỏ được một tâm đó thôi, mà cái tâm đua đòi với tâm tham còn không? Còn rất nhiều chứ chưa hết, mới bỏ được một ý niệm thôi. Thấy cái nhà lầu là muốn bỏ, thôi nói rồi nói bây giờ bây giờ tâm: "Dạ, con thấy tâm con có tiến bộ thế này,
[34:31]con thấy là cái người mà người đời trầm luân đau khổ quá, à chạy theo danh lợi thấy nó hão huyền quá, nên sự thực là con muốn đi tu." Ồ nghe mừng không? Tuyệt vời phải không à? Tuyệt vời, nói người muốn xuất gia là tuyệt vời. Nói: "Rồi sao nữa?" Nói: "Dạ, sau khi con đi tu rồi con sẽ cố gắng con đi học, con tu, con giỏi." "Để sau này để làm gì nữa?" "Dạ, sau này con sẽ làm một thiền sư, một giảng sư đắc đạo, con đi thuyết pháp cho cả cái thế giới này. Con đi tới đâu là người ta sẽ vui mừng tới đó, người ta nghe pháp con, người ta thích, người ta đón nhận, người ta quỳ người ta lạy con, người ta khen con." Vậy được chưa?
[35:13]Bị lừa trở lại phải không à? Bị bản ngã lừa lại. Như vậy cái tâm tham ban đầu đã hết chưa? Tâm đua đòi hết chưa? Tham vọng hết chưa? Chưa, đó, nó biến tướng từ cái trạng thái này sang trạng thái khác, từ ý niệm này sang ý niệm khác. Chết, đó. Cho nên, tốt được một lần mà chưa phải là gì? Chưa phải là tốt hẳn, vì cái gốc tham vọng nó còn nằm ở đó. Cho nên ở đây là phải thấy thấy được cái sai của mình nằm ở trong gốc. Mà cái điều này phải làm sao? Phải hết sức là tỉnh tu, tâm phải thăng tịnh thanh tịnh, trầm lắng sâu xa mới thấy được những cái sai từ trong cội trong gốc của nó. Đó, thì cái khó là cái này là là như vậy.
[36:01]Chứ bản ngã nó cứ lừa gạt ta hoài, nó cứ đưa ta hết cái điều sai này tới cái điều sai kia. Trước đây ta theo nó sai luôn, bây giờ ta tỉnh ra, ta diệt từng cái. Diệt được cái này thì nó vẫn sao? Mọc cái khác, vì cái gốc nó chưa hết. Cái quan trọng là tu cho thấy được cái gốc luôn. Mà để tu thấy được cái gốc thì phải làm sao? Đây là chuyện lớn á. Tu mà cho thấy được cái gốc sai á hay là những kiết sử á, chuyện này hơi bị hơi bị lớn á. Tức là phải công đức lạy Phật rất nhiều, phải lễ kính Phật rất nhiều, làm rất nhiều việc phước trong đời, giúp đỡ người, cúng dường, bố thí, làm đủ thứ hết. Rồi phải thiền định, tỉnh tâm,
[36:47]lễ Phật niệm Phật cho dày, bắt đầu mình mới có trí tuệ mò tới cái gốc của kiết sử, những cái sai mà nằm ở trong sâu xa. Chứ còn không là không đủ sức đâu, không là chỉ thấy cái ý niệm này diệt được nó, mọc cái ý niệm khác. Những cái tham vọng nó biến tướng từ cái trạng thái này sang trạng thái khác. Do đó là để mà mò được tới cái gốc này là chuyện chuyện khó rồi. Đây là chuyện mà sao? Chuyện là của các vị cao tăng hòa thượng thôi, không phải dễ đâu, cái đó, hừ. Cái may mắn nhất của ta là gì? Là ta đánh giá đúng được về chính mình. Người nào mà đánh giá được đúng về mình, đó là người may mắn nhất trên đời này.
[37:31]Bây giờ hỏi ai là người may mắn nhất? Nói: "Dạ người trúng số 5 tỉ." Không, không có, người đó không may đâu, họa. Có 5 tỉ rồi đó là họa, bao nhiêu người dòm ngó, rồi mình xài bậy một đồng là mang tội một đồng, xài bậy hai đồng mang tội hai đồng. Đó ví dụ bất ngờ có này là tiền của tôi, tôi muốn xài gì tôi xài, không có đâu. Xin lỗi à, không có đâu. Tiền vào tay mình là cái trách nhiệm, xài trật một đồng là mang tội một đồng, mà xài hết 5 tỉ đồng mà xài tầm bậy thì đủ tội để xuống địa ngục luôn. Cho nên đừng tưởng tiền là may. Rồi nói à nói: "Con tôi là người may mắn nhất vì tôi vừa được bình chọn ở trên
[38:11]mạng internet là người đẹp nhất thế giới này." Cái may không? Không, bị lừa chứ may cái gì, phải không? Nói nói là: "Tôi vừa nhận vào được một công ty lương cao." May không? Ba bữa đuổi bây giờ nếu không không làm đúng cái cái cái cái điều nó mong mỏi. Không có gì may hết. Chỉ có một điều may mắn là mình đánh giá đúng được về mình. Mình xấu cỡ nào, mình biết mình xấu cỡ đó. Mình tốt mặt nào, mình biết chỗ này vừa được chỗ này chỗ này được nè, chỗ này xấu nè, chỗ này xấu nè. Biết rất rõ về mình, chính xác, đó là may mắn nhất. Trên đời này không được mấy người may mắn như vậy đâu, trừ những bậc gần làm thánh thôi.
[38:51]Tức là những người mà tu hành đã chuẩn bị chứng quả thì người đó họ đạt được một cái trạng thái là đánh giá đúng được về chính mình. Còn đa phần chúng ta đánh giá về chính mình sai hết. Ta đều đánh giá làm sao? Sai sự thật về chính mình, tức là mình xấu mà tưởng mình không xấu lắm, hén, thường là như vậy. Là mình tham mà tưởng mình sao? Tưởng mình là người rộng rãi, bố thí cúng dường. Mình sân mà tưởng mình sao? Tưởng mình là anh hùng hào hiệp, không phải, bị nhầm. Còn chỉ những người mà tu đến mức độ gần tới chứng thánh rồi, bắt đầu mới nhìn đúng về mình, biết à đây là sân, đây là tâm tham, đây là đố kỵ,
[39:36]đây là ích kỷ, đây hẹp hòi, đây là hơn thua, đây là tự ái, đây là phiền não, những cái còn đây là tâm này còn vẫn tham ăn, đây còn tham ái, tức là những cái chút chút chút chút nhìn thấy được nơi chính mình. Thì chỉ những bậc mà sắp chứng thánh mới thấy, còn những bậc chứng thánh thì họ vượt qua luôn. Nhưng mà sắp chứng thánh thì họ thấy được mình chính xác. Cho nên để cho tới được cái mức mà gần sắp sửa chứng thánh thì ta làm sao? Dễ không? Không dễ.
[40:08]Trong bao nhiêu người ngồi đây, được mấy người sắp chứng thánh? Giơ tay lên để cho thầy lạy.
[40:19]Nha, mình phải không ạ? Nếu mà mình biết rằng mình chưa phải là người sắp chứng Thánh, thì như vậy mình nhìn đu, mình chính mình đúng không? Chưa đúng phải không ạ? Mình nhìn chính mình còn sai. Và như vậy, mỗi khi trong tâm mình có khởi ý niệm khen mình, thì đó là gì? Tâm đó là tâm gì? Tâm đó tâm gì? Tâm đó là tâm...
[40:44]Cái đó là bản ngã ha. Đó là cái tâm lừa gạt và cái tâm đó mở đường để cho mình mình thoái đọa xuống ba cõi ác. Nhớ như vậy nha. Cho nên từ đây là cẩn thận như vậy. Thì hồi nãy chúng ta nói, biết dở mới sửa, biết hư để mà mà tu. Đó, biết như vậy. Thì chúng ta công nhận là mình dở chưa ạ? Hay là chưa? Đồng ý là mình dở chưa? Có ai cự nự thầy câu này không? Có ai tự ái không? Đồng ý phải không? Đồng ý thầy mới nói nữa, còn không đồng ý thầy không nói nữa à. Tức là mỗi người phải đồng ý rằng mình dở, thì thầy mới giảng tiếp được. Tại bài giảng thầy nó vậy đó. Bài giảng thầy ngang đây, phải hỏi Phật tử coi có thấy mình dở không.
[41:38]Nếu mà Phật tử thấy dở thì giảng tiếp, không dở thì đi xuống. Như vậy là đồng ý với thầy là ai mình thấy mình cũng dở hết rồi phải không? Rồi, được rồi, thầy giảng tiếp. Khi mà mình đã khi mình đã thấy mình dở rồi, thì mình biết khuyết điểm rồi, thì phải làm sao? Phải tự cảnh tỉnh mình hằng ngày. Đó là sửa. Cái người thợ sửa xe thì họ cầm cái gì? Cờ lê, mỏ lết ha, cái hàn, cái cắt, cái khoan, cái bắt vít. Còn mình cái mình cầm cái gì?
[42:13]Mình cũng cầm cái cờ lê, cũng cũng mỏ lết, cũng cưa, cũng khoan, cũng sắt, cũng hàn, để mà sửa cái khuyết điểm của mình.
[42:23]Cờ lê nó làm sao? Cờ lê mà để sửa tâm mình đó là sao? Có ai nhớ cái câu chuyện mà Đức Phật bị cái ông ông ông ông địa chủ ổng ổng không cho cơm ăn không? Có nhớ câu chuyện đó không? Tức là có lần đó Đức Phật đi một mình. Không biết sao lúc đó ngài cũng đã mấy ngàn đệ tử rồi, mà có những lúc Đức Phật thích đi một mình, đi lang thang một mình. Ngài đi tìm độ những người mà ngài biết là có duyên. Thì lần đó ngài thấy, quan sát thấy có một cái ông địa chủ ổng có cái duyên được độ. Nên ngài mới đến. Thì buổi sáng sớm á, thì ổng mới phát cơm cho cái người nông dân ăn rồi mới đi cày ruộng, đi trồng trồng, đi tưới cây.
[43:02]Mọi người đứng ôm cái bát tới giống như khất khất thực, rất giống cái cảnh mà tỳ kheo đi khất thực. Mỗi người ôm bát tới cái ổng xúc cơm đổ vô, xúc cơm, dọn xúc cơm đổ từng món món ăn, rồi bước ra đằng kia ngồi ăn. Ăn xong rồi đi xách trâu rồi cày cho ổng. Thì ổng là địa chủ mà. Thì Đức Phật thấy vậy, ngài cũng ôm bát ngài đứng ở cuối cùng. Thấy, nói chớ bây giờ mình nhìn mấy cảnh đó mình đứt ruột ha, kiểu đó. Hồi xưa sao nó vậy, chứ mà bây giờ mà thấy thấy Phật của mình mà đi ôm bát đứng sau lưng mấy người nông dân mà đi xin ăn thì mình chịu không nổi. Lúc đó mình có chết cũng phải bưng Phật về mình nuôi, chứ ai đâu để kỳ vậy.
[43:36]Thì cái cảnh đó, lúc đó cuối cùng khi xúc hết cho người thợ rồi, cái thấy một ông Sa môn bưng cái bát. Ổng ổng này ổng nhìn lên. Cái ổng ổng mới nói, là Đức Phật im lặng, không nói gì, nhưng mà đưa cầm cái bát im lặng thôi. Thấy này ổng xúc vô thì ăn, không xúc thì thôi. Ổng đã không xúc ổng còn trả treo. Ổng còn nói: "Này ông Sa môn, ông đi cày ruộng đi sẽ có ăn. Còn ở đây chúng tôi đó đó, mấy người đó đi cày ruộng nên chúng tôi có ăn." Tức là đã không cho rồi mà còn nói nặng nói nhẹ. Đó. Cái cái Đức Phật mới bình tĩnh. Ngài ngài ngài mày biết cái người này độ được mà, ngài mới thị hiện mà. Ngài mới nói thế này, nói:
[44:09]"Này gia chủ, Như Lai cũng đi cày ruộng và Như Lai có ăn." Ổng nói: "Ủa?" Nói: "Ủa, ngài nói ngài cày ruộng mà tôi đâu thấy ruộng ngài đâu? Tôi đâu thấy con trâu, đâu thấy lưỡi cày, đâu thấy cái dây roi, không thấy gì cả mà ngài nói ngài cày ruộng có ăn là sao?" Đức Phật mới nói: "Này gia chủ, ta có nguyên một cái mảnh đất tâm để cày xới. Ta có cái lưỡi cày của ta là cái gì? Là cái trí tuệ lật lên hết những cái cỏ dại của vô minh phiền não. Ta có cái con trâu của sức mạnh của sự tinh tấn không bao giờ ngơi nghỉ. À ta có cái cái roi là cái sức mạnh của cái lòng tàm quý, biết hổ thẹn. Và như vậy ta cũng cày ruộng và ta có ăn.
[44:54]Này gia chủ, cái miếng ruộng mà ngươi đang cày đó chỉ là vô thường tạm bợ, một ngày nào đó có thể là hoang phế. Cái ngôi nhà mà ngươi đang ở một ngày nào đó có thể là sụp đổ. Còn cái mảnh đất tâm mà ta cày là đưa ta vào một sự sống bất tử. Này gia chủ, hãy cày cái mảnh đất mà ta vừa nói với ngươi." Ông kia bừng tỉnh, quỳ xuống lạy liền. Quỳ xuống lạy liền, ngộ đạo liền. Nói: "Xin cho con được cúng dường ngài." Đức Phật nói: "Như Lai không bao giờ giảng pháp xong rồi nhận cúng dường. Hôm khác." Rồi ôm bát đi luôn. Tức là giả vờ để xin ăn, nhưng để độ ổng mà nói một câu sắc gọn trong vài chữ thôi, độ được một con người liền.
[45:38]Tức là cũng cày ruộng mà Đức Phật ví cái con trâu là sức mạnh tinh tấn, lưỡi cày, mảnh đất, roi này nọ rất là hay không? Bây giờ mình lại, ông thợ sửa xe thì ổng lấy cờ lê, mỏ lết ổng sửa những cái hư, phải không? Ổng hàn, ổng nối, ổng cắt, ổng xén. Còn mình khi thấy cái tâm hư, thì mình cờ lê, mỏ lết mình là cái gì, nói nghe coi? Hử? Cờ lê, mỏ lết mình là cái gì?
[46:09]Ai về làm cho thầy một bài thơ về cái này nha, thợ sửa xe Honda nha. Rồi ai văn hay chữ tốt làm coi. Bây giờ thầy nói thế này. Chúng ta khi biết mình còn dở, thì phải tự cảnh tỉnh mình hằng ngày. Hằng ngày hằng ngày thôi chứ thầy không nói hằng lúc, tại hằng lúc mình làm nó mệt cái tâm, hằng ngày thôi. Mỗi ngày thứ nhất
[46:38]là khi quỳ trước Phật tự cảnh tỉnh mình. Đây, "Lạy Phật, sao? Con rất là dở, con rất là kém. Con có những cái sai lầm như thế, cho nên Phật xin độ cho con vượt qua." Đó là mình nói với Phật. Là mình trình bày cái lỗi mình ra trước Phật. Mà Phật thì sao? Phật thì từ bi. Mình càng nói lỗi nhiều chừng nào thì càng được Phật thương chừng nấy. Đây là cái đặc điểm, đó là nhân quả nha. Mà không phải với với Phật đâu, với thầy của mình cũng vậy. Ví dụ khi mình có một vị bổn sư, mà mình đến gặp cái vị bổn sư đó, nếu mình nói cái lỗi của mình mà mình nói càng tỉ mỉ, càng chi tiết thì mình sao? Mình càng được thầy mình thương.
[47:33]Vì cái người biết lỗi là người biết tu, là người có trí tuệ. Nhớ như vậy. Cho nên cứ mỗi ngày mình quỳ trước Phật, mình nói được cái lỗi nào đó mình vừa thấy. Đó là cái thứ nhất. Cái thứ hai là cái này mà ai biết được thì khen hay. Khi nào trong ngày mà mình tự cảnh tỉnh mình?
[48:00]Những lúc mình soi gương, những lúc mình soi gương. Trong ngày có khi nào mình soi gương không? Có không? Có ai 7 ngày mới soi gương một lần không? Mặt như con mèo không? Mỗi ngày ít nhất có lúc nào đó ta cũng phải soi gương phải không ạ? Đều phải soi gương. Mình nhìn thấy con người trong gương đó mình nghĩ điều gì? Nghĩ điều gì? Mình nhìn con người trong gương đó nghĩ điều gì? Nói ra cho thầy nghe xem. Hử? Đâu bây giờ mỗi người viết một tờ giấy đưa lên cho thầy nha. Lúc con soi gương con đã nghĩ như thế này: Thứ nhất, con không kém gì Hoa hậu Hà Kiều Anh. Thí dụ vậy ha. Hai, với cái gương mặt này mà nếu con tu,
[48:47]sau này con sẽ lên trời, con làm thiên nữ đẹp nhất, đúng không ạ, phải không? Đó. À rồi gì nữa, nói nghe coi? Ừm nếu con đi tu thì con sẽ là gì? Sẽ là một người đắc đạo, ai cũng phải kính phục. Thứ ba, nếu có một ông vua ổng gặp con thì ổng sẽ bưng con lên làm hoàng hậu. Đó. Cứ đưa cho thầy nha. Mình nhìn cái con người đó mình nghĩ cái gì, viết lên cho thầy coi. Có không? Có ai nghĩ vậy không? Có không? Dám có lắm à, dám có lắm chứ không phải không. Nhớ? Cái lúc soi gương là lúc mình nhìn thấy con người mình mặt đối mặt. Còn thường mình chỉ nhìn bằng cái ý căn không à, nhìn thấy tâm mình thôi.
[49:32]Còn khi soi gương nhìn thấy con người mình, nhìn mặt đối mặt. Và ta nhìn cái con người đó một cách khách quan. Bình thường ta nhìn mọi người, ta nhìn mọi người một cách khách quan. Ờ ai cũng ở ngoài ta hết. À ta người đó gương mặt thế, mặt thế thế thế thế thế, thấy khách quan. Và ta nhận xét người đó thế, người nọ thế, người kia thế thế thế. Nhưng bây giờ ta cũng nhìn chính mình một cách khách quan qua tấm gương. Và ta nghĩ coi con người đó là gì? Người đó phải làm gì? Và ta muốn người đó làm điều gì? Nói thầy nghe coi. Ta muốn người đó phải làm như thế nào? Ta muốn người đó phải sống như thế nào?
[50:08]Thì lúc nhìn gương mà mà nói. Nói làm sao? Nói làm sao? Khi mình đứng trước gương, mình nhìn thấy con người đó, nói gì? Nha. Cho thầy, mỗi người cho thầy một bài viết, một bài thơ về chuyện này cái coi. Đề cái tựa là: "Soi gương - Tôi nhìn tôi trong kiếng" nha. Nói sao, ai nói hay nhất thầy sẽ đề nghị thầy trụ trì ở đây, thầy Minh Thông ha, phát cho một phần quà lớn nhất vào trong ngày mùng 1 Tết. Nha, đó. Gửi bài về đây chấm. Tôi nhìn tôi trong kiếng, cái tựa bài là bài thơ là Soi gương. Và mình nói gì với con người đó? Nói cho thầy nghe. Nếu ai mà làm hay nhất thì đề nghị là thầy trụ trì Phật học thưởng một phần thưởng lớn liền.
[50:53]Có thể là một chiếc xe Wave Trung Quốc. Thầy ổng đâu mất rồi cà.
[51:04]Sợ sợ quá ổng bỏ đi mất rồi kìa.
[51:11]Thầy nói thật nha, mình nhìn trong gương mình nói gì với con người đó? Nói gì nói thầy nghe. Khi thầy nói điều này bởi vì đây chính là điều mà thầy vẫn thường làm mỗi ngày. Thầy vẫn làm mỗi ngày. Mỗi ngày thầy cũng phải đi đi vô toilet nha, rửa mặt, súc miệng và vẫn nhìn thấy cái con người đáng ghét nó ở trong gương mỗi ngày. Và thầy cũng đều nói với con người đó một mình. Đố ai biết thầy nói cái gì với cái con người đó?
[51:46]Mỗi ngày thầy đều vào trong toilet, thầy nhìn vào tấm gương và thầy đều chỉ vào cái mặt đó và thầy nói câu này: "Mày phải biết tôn trọng tất cả mọi người. Mày phải biết yêu thương tất cả chúng sinh.
[52:05]Mày phải biết sống cả một đời tận tụy hi sinh, không được tiếc công, tiếc sức và không được chấp công." Mỗi ngày thầy đều bắt cái con người đó phải như vậy. Nhưng mà ba câu đó hay chưa? Chưa hay so với người Phật tử ở Cần Thơ. À vì Cần Thơ hay hơn nhiều. Cần Thơ mà làm văn, làm thơ là vì Cần Thơ mà, cho nên Cần Thơ mà làm văn, làm thơ là hay hơn nhiều, thầy không bằng được. Cho nên thầy chờ nha. Chờ cái bài thơ cái tựa là Soi gương mỗi người viết và gởi về địa chỉ chùa Phật Học ở Cần Thơ nha. Và dưới ghi rõ rằng mình tên gì, pháp danh, địa chỉ là à tên gì, pháp danh, địa chỉ kính gửi là Thầy Thượng tọa trụ
[52:50]trì chùa Phật Học, ha, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi thơ có tựa đề là Soi gương, ha. Ghi rõ ràng đàng hoàng đó. Mà nếu có thưởng thì xin gởi về địa chỉ đàng hoàng đó, gởi về cho thầy. Mỗi ngày mình nói gì với con người đó và nói bằng bài thơ cho thầy. Được không ạ? Thầy vừa nói hai hai dịp để ta cảnh tỉnh. Dịp thứ nhất là gì? Quỳ trước trước Phật, phải không? Thứ hai là gì? Những lúc đối diện với chính mình. Mà đối diện với chính mình là lúc nào? Lúc mình ở một mình, mình bằng cái ý căn mình nhìn thấy tâm hồn mình. Hoặc những lúc ở một mình nhìn vào gương và đối diện được với cái cái vẻ mặt của con người mình ở trong cái tấm gương đó.
[53:42]Đó là những lúc mà đối diện với chính mình. Và mình phải sao? Tự cảnh tỉnh mình. Đó là lời cơ hội thứ hai. Cơ hội thứ ba là gì? Là lúc mà ta tiếp xúc với với người.
[53:58]Bước ra khỏi phòng gặp người thân mình: gặp ba, gặp mẹ, vợ gặp chồng, gặp con cái, anh chị mình. Bước ra đường gặp láng giềng, hàng xóm; đến cơ quan gặp đồng nghiệp; đến chùa gặp bạn đạo; nhìn vào ti vi nhìn thấy cả thế giới ở trong đó, vân vân. Đó, đó là cơ hội thứ ba là lúc mà mình nhìn thấy nhìn thấy mọi người.
[54:24]Và lúc đó cũng phải tự cảnh tỉnh mình. Cảnh tỉnh điều gì? Nhắc mình điều gì, nói thầy nghe?
[54:34]Trịnh Công Sơn có cái bài nhạc lâu quá thầy không đánh lại thầy quên, ổng nói thế này: mỗi sáng ổng thức dậy ổng rất là mừng, mừng bởi vì bởi vì ổng còn nhìn được thấy con người. À ý rất là hay. Thì mình cũng vậy. Mỗi một ngày khi mà nhìn thấy con người, mình phải tự cảnh tỉnh mình liền. Bởi vì sao? Bởi vì cái duyên nghiệp của chúng ta ở giữa cuộc đời này là gieo với chúng sinh nha. Có người mình đã gieo duyên xấu, có người mình đã gieo duyên tốt, lẫn lộn thiện ác đầy hết từ vô lượng kiếp tới ngày nay. Nhưng ngày hôm nay, bây giờ biết đạo rồi, ta chỉ còn có một con đường để đi, đó là gieo duyên lành với tất cả chúng sinh.
[55:17]Ước ao của ta chỉ là gieo duyên lành với tất cả chúng sinh, không còn có gieo cái nghiệp xấu, cái duyên xấu với chúng sinh nữa để gặp nhau không còn bị oan trái nữa. Ước mơ là như vậy. Thì bây giờ mỗi ngày khi tiếp xúc với con người, ta phải cảnh tỉnh mình, nhắc mình liền cái điều gì? Là nguyện lòng sao? Yêu thương con người nha, nguyện lòng tôn trọng con người, nguyện lòng nhẫn nhục, chịu đựng những cái điều mà không vui cho người dù cho người đem đến với mình nha. Và nguyện lòng sao? Nhẫn nhục trước những sự chê bai của người và nguyện lòng sao? Biết ơn những sự giúp đỡ của người không bao giờ phai nhạt.
[56:04]Nguyện lòng làm sao? Nguyện lòng là nếu được sự giúp đỡ của người thì sẽ đem cái ơn nghĩa đó mà đền trả lại cho tất cả chúng sinh. Và nguyện lòng làm sao? Nguyện sao để sống xứng đáng để mà khi mở mắt nhìn thấy mọi con người, lòng mình không có gì phải hổ thẹn. Được không ạ?
[56:30]Đó là cái cảnh tỉnh mình như vậy. Vì sao? Vì chúng ta biết mình dở và cái cờ-lê mỏ-lết của ta là mấy cái đó đó nha, những cái câu nói đó đó. Những cái câu tự nhắc mình, tự cảnh tỉnh mình khi quỳ trước Phật, khi đối diện với chính mình một mình và khi tiếp xúc với mọi người. Những cái câu nói đó chính là những cái cờ-lê mỏ-lết mà ta sửa lại chiếc xe tâm hồn của của ta. Ở đây dưới đây là thầy có gợi ý một số câu. Mọi người thích thì bắt chước, còn không thì thì thôi. Phật gọi là như lý tác ý đó, tức là theo đạo lý mà tác ý như vậy, mà suy nghĩ như vậy. Cái câu thứ nhất là: "Xin cho con luôn biết lỗi mình." Bởi vì sao?
[57:14]Bởi vì như như từ đầu chúng ta đã nói, cái bản ngã ta lừa gạt ta, cứ làm cho mình thấy mình hay không à. Đâu có ngờ là phía sau cái bộ mặt tốt đẹp đều ẩn chứa những điều xấu xa. Mà khi nào ta thấy được lỗi mình, đó mới là một bước tiến dài trên trên sự tu tập nha. Nên câu thứ nhất là: "Xin cho con luôn biết lỗi mình." Câu thứ hai là: "Xin cho con tôn trọng chúng sinh."
[57:43]Tại vì sao vậy? Bởi vì mình không thấy cái hay của người khác. Mình thấy ai cũng thường thường á, nên mình không tôn trọng được ai hết. Còn bây giờ, khi mà
[57:57]lòng mình lắng đọng xuống, khiêm hạ xuống thì tự nhiên mình nhìn mỗi người mình thấy mỗi người có có cái hay nào đó trong cuộc đời để mình phải học. Và vì vậy mình hay có cái sự tôn trọng người khác. Như Khổng Tử đã dạy câu này qua cái ẩn ý: "Tam nhân đồng hành, tất hữu ngã sư yên." Ba người cùng đi, thế nào trong đó cũng có người làm thầy mình. Nghĩa là Khổng Tử dạy sao? Tức là trên cuộc đời này chung quanh ta, ai cũng có cái gì hay đó để cho ta học, đúng như vậy, Khổng Tử. Nhưng mà ổng nói một câu ẩn ý xa xôi quá: "Tam nhân đồng hành, tất hữu ngã sư yên." Ba người cùng đi chắc có, thế nào cũng có người làm thầy mình.
[58:37]Đó là một hai người gần nhau cũng có cái hay cho ta học. Thì Khổng Tử dạy như vậy thì hôm nay ta nói lại câu này: "Xin cho con tôn trọng chúng sinh." Vì sao? Vì mình nhìn thấy được cái hay của mọi người, của từng người trong cuộc sống này, chung quanh mình. Được không ạ? Đó, cái thứ hai. Câu thứ ba: "Xin tình thương ngập tràn pháp giới." Đó là tôn trọng rồi, bây giờ tới yêu thương. Đó là nguyện lòng cái tình yêu thương này không được giới hạn mà cứ trải rộng, trải rộng mãi trong trong pháp giới. Không có phân biệt, không có ngăn cách. Có thể là có nhiều người họ có cái quan điểm khác với mình cũng làm
[59:21]cho mình khó chịu, nhưng mà thôi, trước hết cứ thương cái đã nha. Ví dụ có những người nào đó họ không hiểu đạo Phật, nhiều khi họ nói này nói kia làm mình cũng khó chịu. Cái đó cũng là cái xúc phạm vào cái niềm tin của mình, mình cũng khó chịu, nhưng mà thôi, mình cứ thương cái đã, từ từ mình có duyên mình giải thích sau. Vậy. Hoặc là có những người mà ví dụ như họ sống ở cái xứ sở mà cái văn hóa cái vùng đó nó kém quá, đụng chút họ gây gổ nhau, đụng chút họ lừa gạt nhau. Đó, thì những cái cái mà kém đạo đức của họ làm cho mình rất là khó chịu. Nhưng mà thôi, từ nay mình nguyện lòng thôi cứ thương trước
[59:57]cái đã, rồi từ từ có duyên thì mình mình giáo hóa sau nha. Nên vậy câu thứ ba là: "Xin tình thương ngập tràn pháp giới." Kể cả tới những hành tinh nào mình chưa biết gì hết, nhưng mà nếu hành tinh đó có sự sống, hễ nơi nào có sự sống thì nguyện cái tình yêu thương mình cũng trải đến đó, nó mênh mông như vậy. Nó lý tưởng đến mức độ như vậy, lý tưởng gần như là ảo tưởng luôn nhưng cứ thương nha, cứ thương. Huống hồ là những người trên hành tinh này, huống hồ là những con thú sống với mình trong một cái cõi đất này. Đó, cứ nguyện tình thương ngập tràn pháp giới. "Xin cả đời chẳng ngại hi sinh." Đó là câu thứ tư:
[1:00:38]"Xin cả đời chẳng ngại hi sinh." Tức là suốt cuộc đời này nhường nhịn cho ai được cái gì xứng đáng mình cứ nhường.
[1:00:48]"Xin cả đời chẳng ngại hi sinh", tức là ví dụ như việc nặng mình gánh vác được cứ ráng mà mà làm, giúp ai được điều gì ráng giúp, nhường cái vinh quang lại cho ai được là cứ cứ nhường. Đó là nguyện cả đời. Đó là bốn cái tác ý như vậy, được không? Thầy nói lại. Thầy nói lại nè, nói theo thầy: - Xin cho con luôn biết lỗi mình. - Xin cho con... Xin cho con tôn trọng chúng sinh. Xin cho con tôn trọng chúng sinh. Xin tình thương ngập tràn pháp giới. Xin tình thương ngập tràn pháp giới. Xin cả đời chẳng ngại hy sinh. Xin cả đời chẳng ngại hy sinh. Lỡ nói rồi hứa rồi phải ráng làm à nha, không làm chết à.
[1:01:42]Thôi một bài nữa nha, một bài nữa. Chuyện trần gian bóng ngựa qua song. Nói theo đi. Chuyện trần gian bóng ngựa qua song. Sống hết lòng nhưng chẳng bận lòng. Sống hết lòng nhưng chẳng bận lòng. Tin nhân quả, quy y Tam Bảo. Tin nhân quả, quy y Tam Bảo.
[1:02:04]Có Phật từ che chở chờ mong. Có Phật từ che chở chờ mong.
[1:02:10]"Chuyện trần gian bóng ngựa qua song", nghĩa là qua song cửa nghĩa là sao? Cái gì nó cũng vô thường, coi vậy chớ chẳng gì tồn tại mãi, hiểu như vậy. Thân xác này là vô thường, mọi chuyện vinh hoa phú quý danh lợi là vô thường, tình cảm ân nghĩa với nhau coi vậy cũng vô thường, chuyện trần gian bóng ngựa qua song. Nhưng không vì vậy mà mình trở nên thụ động, tiêu cực, buông xuôi, mà phải sao? Sống hết lòng, nha. Vẫn yêu thương con người, vẫn tận tụy con người, phục vụ con người, vẫn yêu thương đất nước mình, yêu thương đồng bào mình. Và nếu có cơ hội phục vụ cái nhân loại này mình cũng chẳng hề tiếc công tiếc sức, nghĩa là sống hết lòng.
[1:02:57]Dù biết rằng chuyện trần gian như như mây nổi, như bóng ngựa đi qua song cửa chớp nhoáng như vậy mà thôi. Nhưng vẫn phải sống hết lòng chứ không được là: "Cuộc đời như giấc mộng thôi, tôi về tôi ngủ à", không có được, không có được à. Chuyện cuộc đời như giấc mộng nhưng mình vẫn phải sống hết lòng. Được chưa? Sống hết lòng nhưng mà sao? Không bận lòng. Cái mốc là chỗ này. Vì sao? Vì chúng ta thường bị cái nhược điểm là khi mình dồn tâm sức vào điều gì quá, cái ta bị chấp vào đó, ta chấp. Ví dụ mình lo cho ai quá là mình cứ kể công mãi, mình thương ai quá mình cứ ghim nhớ người đó hoài hết kiếp này tới kiếp kia.
[1:03:37]Đó, rồi mình theo đuổi một việc gì quá rồi điều đó ám ảnh tâm trí mình hết kiếp này tới kiếp kia. Còn ở đây vậy, biết cuộc đời như mây nổi, như bóng ngựa phi qua song cửa sổ thoáng qua, nhưng mà phải sống hết lòng với mọi người, giúp mọi người không tiếc gì cả. Nên "Xin cả đời chẳng ngại hy sinh" mà, cho nên là sống hết lòng với mọi người. Nhưng mà sống hết lòng mà không? Không bận lòng. Cái yếu chỉ tu hành nằm ở chỗ này: không chấp, không dính. Giúp hết mọi người xong phủi tay, không chấp, không giữ, không dính, không kể công, không chấp công, không nhớ, không gì nữa hết, buông trôi, không nhớ gì nữa.
[1:04:14]Thì như vậy mới giải thoát, tức là ta vừa có phước mà vừa không dính mắc. Còn đa phần chúng ta có phước rồi dính mắc hết. Tức là mình kiếp trước mình cất ngôi chùa, kiếp này tự nhiên mình đẹp, mình giàu, mình làm chức to thì là vì mình dính mắc á. Còn kiếp trước mình cất ngôi chùa mà lúc đó mình không dính nha, trong tâm không dính, chỉ ước nguyện tu hành thanh tịnh, kiếp này mình không giàu, không đẹp lắm, không làm chức to, nhưng mà sao? Đắc được thiền định tâm linh. Cái này mới quý hơn à. Cho nên ta sống hết lòng mà chẳng bận lòng là để được cái yếu chỉ này, để được cái chỗ mà phước thì rất lớn, nhưng mà sao?
[1:04:55]Không hưởng phước đó, mà dồn hết cái phước đó cho gì? Cho tâm linh, thiền định, giải thoát. Cái hay của cái câu này là như vậy: sống hết lòng nhưng chẳng bận lòng. Tin nhân quả, quy y Tam Bảo. Tin nhân quả là cái chuyện đời nó như mây nổi như chiêm bao á, như ngựa câu qua cửa sổ, vậy chớ nó đều theo nhân quả chứ nó không phải ngẫu nhiên. Nó không phải tự nhiên có tự nhiên mất, tự nhiên có tự nhiên mất đâu. Cái gì có cũng theo nhân quả mà có, cái gì mất cũng theo nhân quả mà mà mất. Phải hiểu mọi điều, hiểu tinh vi, hiểu sâu xa từng chút một. Nhìn một người biết tại sao họ đẹp như thế, nhìn một người biết tại sao họ xấu như thế.
[1:05:37]Nhìn biết tại sao người này gặp nạn này người kia gặp nạn kia, tại sao người nọ được cái vinh quang đó, được cái phúc lành đó, được cái may mắn đó. Phải hiểu được nhân quả tại sao. Và hiểu được nhân quả như vậy, tin được nhân quả như vậy, mình cũng biết chọn lựa cái hành vi trong cuộc đời của mình nên làm chuyện gì và không nên làm chuyện gì. Vì thường á, cái người mà hay quên tội phước nhân quả nhất là những người đang có quyền lực, những người đang có quyền lực. Muốn cái gì ra lệnh là người ta phải làm theo ý mình, cho nên những người đó thường quên nhân quả. Người giàu quá cũng quên nhân quả, tại muốn cái gì là được cái đó mà.
[1:06:16]Muốn cái gì là nơi cái ý mình mà ra, nên người đó thường quên nhân quả.
[1:06:24]Cái hay là người có quyền, người có tiền mà tin được nhân quả mới là quý. Cũng giống như cười lắm, như thường cái ngày sinh nhật của thầy thì thầy cấm thầy không cho đệ tử thầy nhắc tới. Nói: "Ai mà nhắc tới sinh nhật của thầy đi quỳ nhang". Như vậy không ai dám nói tới. Nhưng mà đệ tử thầy như không biết sợ, âm thầm cấu kết nhau, âm mưu với nhau cái tổ chức sinh nhật của thầy. Mà bây giờ kéo về chùa làm cả mấy ngàn con người. Rồi bây giờ thầy giữ đúng cái lời hứa của thầy nói đi quỳ nhang hết, bắt đi quỳ nhang hết, thì mấy ngàn con người đi quỳ nhang, kiếp sau thầy sao? Kiếp sau thầy quỳ không có giờ đứng dậy.
[1:07:06]Thầy phải sợ nhân quả, thầy phải bó tay chịu thua thôi. Chứ còn lúc đó ví dụ thầy quên nhân quả, thầy ỷ thầy là thầy có quyền, phải không, thầy nói: "Rồi, vô quỳ nhang hết. Tôi đã cấm rồi là không được". Thì thì đúng là mình có quyền mình quên nhân quả, nhưng may mắn là thầy nhớ nhân quả, kiếp sau mà quỳ hoài không đứng lên được chết, tại mấy ngàn con người quỳ mà, đâu phải dễ đâu. Mà những người bạo chúa họ thường hay quên nhân quả. Giết, tàn sát là giết. Không còn để, vì quyền lực trong tay mình, đâu có ngờ rằng là một cái lệnh mình đưa xuống bao nhiêu sinh linh mà chết thảm như vậy thì sau này mình nhiều kiếp không có đường sống.
[1:07:44]Không đường sống. Mà lỡ kiếp nào được sống vừa ló lên người ta giết mình cho chết liền, vừa đầu thai lên người ta giết mình rớt xuống chết liền. Mấy ngàn kiếp như vậy, không có cơ hội để sống. Nhưng mà khi có quyền lực, muốn giết ai là giết, muốn sống ai là sống, thì quên mất nhân quả. Nên vì vậy cái câu nói mà tin nhân quả là để nhắc cho ta đời đời lỡ đời này mình làm được phước nhiều quá, vì mình sống hết lòng mà, vì sống hết lòng rồi bắt buộc phước mình phải nhiều, tới khi phước nhiều quá quên mất nhân quả, chết á. Cho nên phải có cái câu dặn lòng là tin nhân quả. Dù lúc đó mình làm vua, tiền bạc đầy ngập thì vẫn phải nhớ nhân quả.
[1:08:24]Làm cái gì cũng cân nhắc. Vậy chớ hôm nay quyền lực như vậy, rồi phước đi qua, cuộc đời như bóng câu cửa sổ, nghiệp phải trả là thê thảm á. Cho nên lúc nào cũng tin nhân quả mà cân nhắc mọi điều mình làm trong đời này. Tin nhân quả, quy y Tam Bảo là sao? Có một chỗ để mình trở về là gì? Là là Phật pháp đó, là Phật, là Pháp, là Tăng. Thế còn mọi cái khác không phải là bến đỗ đâu, không phải là chỗ trở về đâu. Hôm đó thầy nói với các Phật tử vậy, lúc lên chùa, thầy nói như các Phật tử lên chùa thầy thì cái chùa thầy là cái chùa nghèo, ở trong rừng núi, cây cối mọc nhiều, nhà cửa thì cất sơ sài. Quý Phật tử về đây thấy nó không bằng cái nhà của mình, phải không à?
[1:09:14]Nhà mình mình có cái phòng ngủ riêng, trong cái phòng ngủ mình mình có cái nệm dày, phải không, mình có cái máy lạnh, mình có cái toilet riêng, có cái tủ quần áo riêng, đó, có cái tủ lạnh để nước uống riêng. Đó là vô chùa không có gì hết. Và lúc đó mình nghĩ chỗ nào mới là tổ ấm? Cái nhà của mình mới là tổ ấm, phải không? Là cái chỗ mình có quyền sở hữu đất, có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Có cái két sắt để tiền trong đó, đó mới là tổ ấm, chùa không phải tổ ấm. Nhưng không phải đâu. Cái nhà mình đó, nó là gì? Nó là biển khơi sóng gió nó dập dồn đó. Còn cái chùa bèo mà không có gì hết nè, đây mới là tổ ấm,
[1:09:53]đây là mới bến bờ để trở về, chứ không phải cái nhà mình đâu, không phải. Nên vì vậy, dù gia đình mình rất giàu, dù cái xe hơi mình rất sang, nhưng hãy nhớ những cái đó đều là tạm bợ. Đó đều là gì? Đó là ngoài biển khơi sóng gió, mà ở đâu mới là bến bờ? Chùa Phật học này mới là bến bờ, nha. Quy y Tam Bảo, nơi Phật pháp mới là bến bờ để ta trở về. Còn cái nhà thế gian dù coi nó hào nhoáng, cao sang, đẹp đẽ gì cũng chỉ là gì? Chỉ là luân hồi thôi, là tạm bợ thôi. Nên phải nói câu này để nhắc mình, chứ mai mốt giàu quá cái mình quên, nói: "Thôi, ở đây mới là nhà, còn ở chùa ấy là chỗ ở tạm". Không.
[1:10:39]Nhiều khi cái chùa mình đến mấy tiếng đồng hồ về, nhưng sự thật chùa mới là tổ ấm của mình chứ không phải là nhà mình đâu. Không phải nhà mình đâu.
[1:10:50]Mà người nào bỏ nhà luôn vô chùa ở luôn như mấy thầy đây mới là khôn nhất thiên hạ. Về chùa luôn, đó, không có nhà, mới là mấy người khôn. Còn mình vẫn còn là chưa khôn lắm, nha, vì không chịu về chùa ở luôn, đó. Ngày nào đó không biết, kiếp này hoặc kiếp khác, về chùa ở luôn, dứt khoát không quay lại với thế tục nữa, là số một. Đó mới là cực kỳ khôn ngoan, đó mới là về với bến bờ, về với tổ ấm, nha. Đó. Cái bộ đồ tụi con mặc vậy đó có model chứ không đẹp đâu, đồ này mới đẹp nè, nha, đồ này mới đẹp nè, mới đẹp. Có Phật từ che chở chờ mong. Đức Phật từ bi vậy, khi ta phát tâm, ta sống đúng với đạo lý của Phật, khi ta đã một lần quỳ xuống
[1:11:41]dưới chân Phật, nha, khi ta đã quy y Tam Bảo, thì mình trở thành con của Phật. Và trong cái bước luân hồi đó, Phật lúc nào cũng theo dõi từng bước chân của mình. Nhưng mà vì cái cảm ứng còn ít, tâm mình chưa thành, nghiệp mình còn trói buộc nhiều quá, và cứ Phật cứ phải chờ mong, vừa gia hộ mà vừa chờ mình quay lại, đó. Quay về đâu? Quay về đâu? Quay về chùa trước, nha, về chùa trước. Quay về đâu? Quay về với cái nội tâm giác ngộ, giải thoát của mình. Đó là Phật lúc nào cũng chờ, chớ Phật cũng không thể ra tay phất một cái cái mình biến thành người giải thoát, không được. Vì sao? Vì cái sự giải thoát là phải chính mình khai mở cho mình.
[1:12:30]Còn Phật là dạy và Phật gia hộ. Đó Phật làm hai việc thôi. Thứ nhất, để lại một đạo lý vĩ đại để cho ta học và nương theo. Thứ hai, âm thầm gia hộ ta trong vô hình âm thầm, âm thầm. Và thứ ba, chờ ta. Chờ ta tinh tấn tu hành, chờ ta đạt được sự giác ngộ để ta quay về với cái mái nhà, một cái căn nhà mà Đức Phật còn chừa cái chỗ cho ta. Căn nhà đó ở đâu? Căn nhà đó bao la Pháp giới này, chứ nó không có cái ghế, không có cái mái, không có cái cửa, không có con đường, không có cái giường, không có gì hết, nhưng nó là gì? Là bao la Pháp giới này là nhà của ta. Nơi đó, Đức Phật từ bi đang đang chờ đợi ta, nha.
[1:13:21]Chịu không?
[1:13:28]Nguyện từng ngày tinh tấn tu hành.
[1:13:32]Đó, bây giờ không chịu nói theo, nghe tới câu này sợ rồi. Nguyện từng ngày tinh tấn tu hành. Nguyện từng ngày tinh tấn tu hành. Mặc chướng duyên cám dỗ tội tình. Mặc chướng duyên cám dỗ tội tình. Lòng đã quyết một đường đi tới. Lòng đã quyết một đường đi tới. Nào sá gì bao kiếp qua nhanh. Nào sá gì bao kiếp qua nhanh. Được không? Nha, khi mà hiểu hết rồi thì vấn đề còn lại là như Đức Phật nói, cái con trâu tinh tấn kéo cái lưỡi cày trí tuệ. Đó, thấy rồi, tức là ta có cái lưỡi cày trí tuệ rồi, bây giờ phải có con trâu kéo cái lưỡi cày đó đi, tức là cái sức mạnh tinh tấn. Nguyện từng ngày tinh tấn tu hành, ta quyết tâm
[1:14:23]tinh tấn, bền bỉ, kiên trì nhưng mà nhẹ nhàng, không dằn ép, ráng tu. Nhưng mà cái tinh tấn của ta lúc nào cũng bị thử thách bởi nhiều thứ. Một là nghịch cảnh,
[1:14:40]tự nhiên tai họa ập tới, tự nhiên cái tài sản làm ăn khó khăn, tự nhiên bệnh tật, đó, tức là những chướng duyên nó làm cho mình có thể nói: "Thôi, mệt quá. Thôi bữa nay nghỉ tu một bữa" là bữa đó mình thua rồi đó. "Nay bệnh quá, sốt quá thôi ngồi thiền không nổi, niệm Phật, tụng kinh không nổi", bữa đó mình thua. Sốt thì sốt, ra quỳ lạy Phật tụng coi thằng nào chết. Ai chết cho biết, ai thua cho biết. Mặc chướng duyên mà, vẫn tu. Mà vậy đó mà hết bệnh, cái bệnh nó sợ mình. Còn mà mình sợ bệnh mình bỏ tu thì bệnh nó thắng mình. Coi vậy đó, thầy nói coi thử coi có đúng hay không. Thấy bệnh gần chết nghĩ như mình không thể ngồi dậy
[1:15:18]được, nghĩ không thể lạy Phật được, mà cứ ngồi dậy lạy Phật, tụng kinh, ngồi thiền thử coi. Cái nào chết? Cái nào thua? Vậy mà mình thắng á. Đó là cái chướng duyên, mặc chướng duyên. Thứ hai, cám dỗ. Cám dỗ gì? Cám dỗ thứ nhất là ái dục nam nữ. Cám dỗ thứ hai là gì?
[1:15:40]Tiệc tùng ăn uống xa hoa, sang trọng. Bữa nay đi chùa, ờ nay nghe nói có cái ông thầy ổng giảng hay lắm ổng về chùa ổng giảng. Thôi thôi, bữa khác tháng sau ổng về, mấy tháng nữa ổng về, bữa nay có cái tiệc sinh nhật này vui lắm, đi đi, đi. Thôi mình đi. Đó là cám dỗ nó thắng mình phải không ạ? Đó tiệc nào thôi bữa nào mình cũng đi, nhưng mà hễ mà bữa đó mà có cái chuyện gì với Phật pháp thì tất cả thì sao? Bỏ sạch! Vì sao? Không có chuyện gì quan trọng bằng Phật pháp. Nhớ như vậy nha. Bởi vậy là mặc chướng duyên cám dỗ tội tình, không ai lung lay mình được, vậy đó. Giống như có người à mình có một người yêu,
[1:16:22]à sau khi có người yêu xong rồi mới gặp Phật pháp. Gặp Phật pháp rồi cái bắt đầu mình phát tâm tu tập. Phát tâm tu tập thì cái người yêu mới giận, mới nói: "Anh mà cứ đi chùa hoài, em bỏ anh." Thì mình trả lời sao?
[1:16:37]Trả lời sao? "Xin vô cùng đa tạ." Vô cùng đa tạ.
[1:16:46]Tại tôi đang muốn đi tu đây mà nghĩa là không lẽ bỏ em thì lỡ hứa yêu em rồi không lẽ bỏ, nay em đòi bỏ tôi trước, coi là tôi không có lỗi, xin vô cùng đa tạ, nha, mừng liền.
[1:17:00]Rồi không đợi cổ xin lỗi nha, đừng cho cổ xin lỗi: "Hồi nãy em nói giỡn", không, nói giỡn không có, nói một lời xong luôn đi luôn cho rồi. Mặc chướng duyên cám dỗ tội tình, nhớ vậy.
[1:17:13]Được không? Sao nghi quá
[1:17:18]à. Nghi quá. Lòng đã quyết một đường đi tới, nha, không có lui, không có hai ba đường như vậy, nào sá gì bao kiếp qua nhanh. Coi vậy chứ nhiều kiếp qua nhanh, mà tu đừng có hẹn, nói: "Quyết tu kiếp này chứng đạo", không có chuyện đó đâu. Phải nghĩ sao? Nghĩ tới phải 3 kiếp, 30 kiếp, 300 kiếp, chứ đừng có nghĩ 2-3 năm, không có. Trong lòng mình như vậy đó, không có chấp thời gian, chấp nhận thời gian trôi bao nhiêu cũng được, bao nhiêu kiếp cũng được, miễn là từng ngày mình được tu, nha, từng giờ mình được tu. Đó là hạnh phúc rồi, đó là may mắn rồi. Còn tu bao lâu thành, không kể, không tính. Mà ai nói tới thời gian, gạt ngang, không có nói. Vì sao?
[1:18:05]Vì nói tới thời gian sẽ làm cho mình nôn nóng, làm cho mình mất cái tinh tấn liền. Bởi cái tinh tấn của mình là không hẹn thời gian, mà cái tinh tấn của mình là gì? Trong từng giờ phút hiện tại, nha, bằng cái ý căn soi rọi tâm hồn mình, thấy được lỗi mình, từng ngày từng giờ cảnh tỉnh được mình, từng ngày từng giờ lắng tâm mình được trong trong thanh tịnh, đó là tinh tấn, chứ không phải kỳ hạn bao nhiêu. Cái người kỳ hạn là người là người sai lầm, nhớ như vậy như vậy. Cho nên là hôm nay chúng ta nói với nhau cái đề tài là Nói với chính mình là ta gồm mấy điểm nè, nhắc lại. Thứ nhất, là ta có sáu giác quan phải không?
[1:18:48]Mà hết năm giác quan là nhìn tuốt ra bên ngoài, chỉ còn một giác quan để nhìn lại chính mình. Mà người tu thì phải biết sao? Phản quan tự kỷ bổn phận sự, nhìn lại chính mình, vì vậy phải phát huy ý căn này lên gấp trăm lần, thứ nhất. Cái thứ hai, khi nhìn lại mình như vậy đó, thường ta bị là bị lừa, là cứ nghĩ rằng mình mình hay, mình tốt phải không ạ? Bây giờ cố gắng đừng để bị bản ngã lừa mà tìm ra được những cái gì? Những cái dở, những cái lỗi của mình để mà mà sửa, đó. Và cái may mắn nhất là người đánh giá đúng được chính mình trong từng cái khuyết điểm đó. Rồi cái thứ ba, là phải biết tự cảnh tỉnh mình hằng ngày trong ba cái cơ hội.
[1:19:37]Cơ hội thứ nhất là gì? Quỳ lạy trước Phật. Cơ hội thứ hai là gì? Những lúc đối diện riêng với chính mình. Cơ hội thứ ba là gì? Mỗi khi tiếp xúc với con người, nha, đều có những lời dặn dò với chính mình, cảnh tỉnh với chính mình, răn nhắc với với chính mình. Đó, những cái cảnh tỉnh đó nó gồm theo từng cái đặc điểm của từng người, nhưng mà tổng quát gồm những điều này là chúng ta hay bị cái lỗi về sân, phải không? Sân. Thứ hai là tham. Thứ ba là ái. Thứ tư là dãi đãi, lười biếng. Thứ năm là gì? Kiêu mạn, coi thường con người khác. Thứ sáu là gì? Hay khoe khoang. Thứ bảy là gì? Nói nhiều, giống như nãy giờ cái người này nói nhiều, rồi chê người, đó vân vân.
[1:20:25]Rồi tùy mỗi người còn có bao nhiêu khuyết điểm nữa mà tự răn nhắc mình, phải không? Mà cái người nào mà dạy được mình rồi thì mới làm sao? Mới dạy được người khác, nha. Sau này có lúc nào đó ta cũng phải làm thầy, hoặc là ta đàm đạo với huynh đệ, bạn đạo trong cái cuộc sống thường ngày. Mỗi một lời mình khuyên răn, người ta nghe lời mình để người ta tu tập, phước mình rất là lớn. Hoặc nếu lỡ mình xuất gia mà có thể là một pháp sư lên trên bục tòa mà nói một lời lay động được tâm hồn bao nhiêu con người, làm cho bao nhiêu con người phải thức tỉnh mà mà sửa đổi, chỉ bởi vì sao? Bởi vì mình dạy được chính mình trước. Nhớ nha.
[1:21:10]Thì từ bây giờ phải dạy được mình rồi mới dạy được người khác, mà dạy được người khác rồi là công đức vô lượng, vì pháp thí thắng mọi thí mà. Cho cái gì cũng không bằng cho giáo pháp hết. Nhớ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thôi. Quý Phật tử an vui, tinh tấn nha, ráng như vậy.