[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Ngưỡng bái bạch trên chư Tôn Thiền Đức Tăng Ni chứng minh. Hôm nay, ngày 24 tháng 8 năm 2023, chùa Đại Giác Cổ Tự chúng con long trọng tổ chức lễ Vu Lan báo hiếu để bày tỏ tấm lòng hiếu kính của những người con Phật. Giờ này, đạo tràng chúng con đã trang nghiêm thanh tịnh. Chúng con xin thành tâm cung thỉnh chư Tôn Đức quang lâm đạo tràng chứng minh và cử hành khóa lễ ngày hôm nay. Xin trân trọng kính mời toàn thể quý Phật tử chúng ta cùng đứng dậy, chắp tay trang nghiêm để cung đón chư Tôn Đức quang lâm.
[0:56]Kính bạch chư Tôn Thiền Đức Tăng Ni, kính thưa toàn thể quý Phật tử, ngày hôm nay thật sự là một ngày hạnh phúc vì hàng hậu học chúng con, trường hạ Đại Giác Cổ Tự chúng con được cung đón sự chứng tích quang lâm của chư Tôn Đức về chứng minh cho đại lễ Vu Lan 2023 ngày hôm nay. Và một niềm hoan hỷ lớn hơn nữa là chúng con được cung đón dấu chân hoằng pháp nghìn nơi của Giảng sư Phật học, Tiến sĩ Luật học Thượng tọa Thượng Chân Hạ Quang, trụ trì thiền chủ trường hạ Thiền Tôn Phật Quang, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Và giờ này, đạo tràng chúng con đã trang nghiêm thanh tịnh, chúng con xin đê đầu bái thỉnh Thượng tọa giảng sư quang lâm pháp
[1:35]tòa để ban bố cho hàng Phật tử chúng con những dòng sữa pháp ngọt lành nhân ngày đại lễ Vu Lan tại Đại Giác Cổ Tự 2023 hôm nay. Chúng con xin thành kính cung thỉnh.
[2:40]Chúng con xin thành kính cung thỉnh trên Thượng tọa giảng sư và toàn thể hội chúng niệm Phật cầu gia hộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[3:05]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[3:19]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[3:33]Chúng con xin cung thỉnh Thượng tọa giảng sư và toàn thể hội chúng đồng an tọa.
[6:14]Hết đánh trống rồi ha?
[6:24]Rồi rồi bây giờ làm cái gì? Giờ tới thầy tu nói hả? Hết đánh trống rồi nói.
[6:35]Chúng con xin thành kính cung thỉnh Thượng tọa ban bố cho chúng con những lời pháp nhũ quý giá trong mùa đại lễ Vu Lan năm 2023. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[6:50]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư Tôn Thiền Đức Tăng Ni. Kính bạch trên Ni sư Diệu Trí, trụ trì Đại Giác Cổ Tự. Kính bạch có ai nữa không cà? Hết rồi.
[7:10]Chắc lát nữa là Thượng tọa Minh Trí mới tới ha, chắc lát tới sau. Kính thưa toàn thể quý Phật tử các đạo tràng, chúng thanh niên. Có quý vị lãnh đạo địa phương nào tới không cà? Có không? Không? À à, vậy được rồi.
[7:31]Ở ngoài Bắc á, mấy dịp lễ này là chính quyền tới đủ hết á, từ tỉnh, huyện, xã đều tới dự, thành kính, hay. Hôm nay thì chùa Đại Giác tổ chức lễ Vu Lan, phải hôm nay Vu Lan của chùa mình, há há? Rồi Ni sư trụ trì có cái lời sai bảo cho nên thầy cũng phải y giáo phụng hành về đây chia sẻ một chút đạo lý.
[8:22]Dặn bên ngoài bảo vệ đừng cho ai rao hàng bằng loa.
[8:39]Đây là lần thứ hai sư phụ giảng ở ngoài lề đường ha. Lần trước giảng ở quận tư trong lễ Phật Đản giảng đúng ngoài lề đường á. Chùa không có chỗ cái phải tổ chức nguyên cái ngoài lề đường giảng xe cộ chạy qua chạy qua lại. Bữa nay thì không phải lề đường trong sân chùa nhưng mà cũng sát đường. Vui.
[9:01]Thường Vu Lan là một đại lễ trong Phật giáo. Nên các chùa đều tổ chức rất là trang nghiêm, long trọng và các Phật tử ta cũng hướng tâm về đại lễ Vu Lan như thế này.
[9:21]Tiếng gì vậy ta? Ở ngoài bảo vệ Phật tử tụi con tìm coi cái nguồn tiếng âm thanh ai nói cái gì đâu vậy? Mời nhờ người ta dừng lại giùm.
[9:43]Thường thì ta hiểu Vu Lan là đại lễ báo hiếu. Thực ra thì cái ý nghĩa của Vu Lan nó lớn hơn nhiều. Tuy nhiên ta cứ căn bản từ cái báo hiếu, từ cái tích truyện của Phật giáo Bắc tông là việc Mục Kiền Liên cứu mẹ. Nhưng cái việc mà Mục Kiền Liên cứu mẹ là một huyền thoại của Phật giáo Bắc tông, chứ còn Nguyên thủy Nam tông không có, không có chuyện đó. Ngài Mục Kiền Liên với ngài Xá Lợi Phất là đôi bạn thân chí cốt từ bé, mà có lẽ là cũng bạn thân từ vô lượng kiếp. Cho nên đến khi sinh ra ở đất nước Ấn Độ vào cái thời Đức Phật, hai ngài cũng là bạn thân với nhau từ bé, lớn lên xuất gia cùng với nhau.
[10:25]Rồi cùng chứng A La Hán và cùng được Đức Phật giao phó nhiệm vụ thống lĩnh Tăng đoàn, dù lúc đó rất nhiều vị chứng A La Hán trước đó, nhiều vị lớn tuổi hơn trước đó, nhưng Đức Phật chỉ định hai vị đó là thống lĩnh Tăng đoàn. Một vị giữ Trúc Lâm, đó là ngài Mục Kiền Liên giữ Trúc Lâm Tịnh Xá ở xứ Ma Kiệt Đà và ngài Xá Lợi Phất thì giữ Tịnh Xá Kỳ Viên ở nước Kosala. Hai vị chia ra. Nhưng sau này khi mà rất nhiều vị A La Hán chứng đạo rồi thì trong cái tâm linh các ngài nối kết với nhau thành một cái mạng lưới giống như mạng Internet vậy á. Cho nên các ngài luôn luôn thông tin và cái việc mà thống lĩnh Tăng đoàn
[11:07]bắt đầu nó không còn nghiêm trọng như buổi đầu nữa, vì các vị thánh Tăng nhiều quá nên ở mỗi nơi mỗi xứ các tịnh xá rải rác các nhau các nơi đều có các vị A La Hán trông coi và các vị biết nhau hết. Thế trong cái thế giới của cõi thánh các vị kết nối với nhau giống như bây giờ mình kết nối mạng Internet vậy. Nên có cái chữ là người mà chứng Tu-đà-hoàn là người nhập lưu là người vào dòng thánh cũng có nghĩa là người connect vào cái mạng Internet của thánh đó. Cho nên các vị trong cái cõi đó kết nối với nhau hết. Còn bên ngoài mình nhìn thấy người này ở xa người kia người kia ở xa người nọ, gặp nhau chào, sự thực là ở trong thiền định các vị kết nối nhau hết à.
[11:51]Đặc biệt, lúc đó thì cái do cái các vị thánh Tăng nhiều quá rồi các vị trông coi các hàng tỳ-kheo mới mà điều hành, dạy dỗ cũng khá ổn định. Mặc dù là ngoại đạo chống phá dữ dội nhưng mà cái thần lực của các vị A La Hán rất là mạnh nên ngoại đạo cũng không làm gì được nhiều. Đặc biệt có ngài La Hầu La là giữ mật hạnh, chuyên tâm là âm thầm bảo vệ chư Tăng. Mà các vị đều là A La Hán, thần lực vĩ đại nên chúng Tăng vào thời Đức Phật cũng yên ổn. Do vậy cái ngài Mục Kiền Liên không cần phải ở yên ở cái trú xứ của của Trúc Lâm Tịnh Xá nữa rồi cái ngài cũng thường hay đi theo Phật luôn. Có khi Đức Phật đi qua xứ này xứ kia rồi ngài cũng đi theo. Vì sao?
[12:37]Rồi rồi Trúc Lâm bỏ cho ai? Chẳng bao giờ bỏ, vì ở đó có nhiều vị A La Hán mà khi trong thiền định thì ngài cũng kết nối với các vị A La Hán đó hết, nên công việc quản lý thống lĩnh Tăng đoàn vẫn ổn định là như vậy. Còn câu chuyện lịch sử về ngài Mục Kiền Liên với mẹ ngài thì trong sử sách tuyệt nhiên không nói tới, hoàn toàn không có. Mà vấn đề lại là mẹ của ngài Xá Lợi Phất mới là vấn đề lớn chứ không phải mẹ ngài Mục Kiền Liên. Vì mẹ gia đình ngài Xá Lợi Phất có rất nhiều con. Ngài Xá Lợi Phất là anh trưởng. Ngài đi tu rồi lần lượt các em ngài đi xuất gia sạch, bỏ bà mẹ ở nhà một mình. Và làm cho bà căm giận chư Phật và Tăng đoàn.
[13:25]Bà nói rằng chính là vì Đức Phật thuyết pháp, chính vì có Tăng đoàn của Đức Phật như vậy mà con bà bỏ bà đi hết. Nhà thì rất là giàu, đất đai thì mênh mông, tiền của không thiếu, mà các con thì không ai thèm ở nhà để hưởng cái giàu sang phú quý đó mà bỏ đi xuất gia sạch. Mà trong cái nhiều mà hầu hết em của ngài Xá Lợi Phất đều chứng A La Hán, trong đó có một vị cực kỳ nổi bật là ngài Ly Bà Đa, Revata. Ngài cực kỳ nổi bật rồi với cái thần lực phi thường. Ngài ở trong cái xứ mà khi Đức Phật đi đến thăm, ngài hiện hình cả một cõi nước để đón Phật luôn. Còn ngài ở đó chỉ là rừng thôi, rừng hoang dại chỉ có những cây gai, đi vào rất là khó khăn.
[14:09]Nhưng mà khi Đức Phật đi thăm ngài, đi tới nơi đó rồi toàn bộ cái cảnh rừng đó biến thành lâu đài, điện các hết, thành một cõi Tịnh độ luôn, để đón Phật. Nghĩa là thần lực của ngài Ly Bà Đa, ngài Revata vĩ đại như vậy. Nên Đức Phật rất là khen ngợi ngài Revata. Rồi khi mà Đức Phật rời khỏi đó rồi thì ngài thu thần lực, toàn bộ cái lâu đài, điện các biến mất, trở lại cái khu rừng như cũ. Cái cái cái lấy vấn đề là ngài Xá Lợi Phất mới là vấn đề chứ không phải ngài Mục Kiền Liên. Thì ngài Xá Lợi Phất mới biết rằng với cái tâm mà giận hờn Đức Phật như vậy thì mẹ ngài có thể đọa địa ngục. Mặc dù là các con thì chứng A La Hán hết, cái phước của bà sẽ rất lớn,
[14:56]nhưng mà cái tâm căm giận Đức Phật sẽ làm cho bà mang nghiệp nặng. Nên ngài mới quyết tâm độ mẹ trước khi ngài ngài nhập Niết bàn. Là ngài đi về thăm mẹ mình. Ngài đi về thăm vào những giờ phút cuối. Thì bà thấy ngài về thăm thì bà mừng lắm. Mấy chục năm xa cách mà. Thì ngài bỏ đi suốt mấy chục năm. Thì ngài cũng không nói đạo lý nhiều tại vì biết tâm bà chưa cởi mở để có thể nghe được đạo lý. Ngài chỉ về thăm, hỏi thăm mẹ bình thường thì không có gì. Tối đến cái ngài ở một cái phòng riêng, cả cái phòng hào quang rực sáng. Ngài mở cái cửa ra hào quang rực sáng chói lên. Hào quang trên trời bay xuống đi vào phòng ngài rồi bay ra bay xuống ra.
[15:43]Bà bà vì mừng vì con mình về là mấy mươi năm không gặp, hồi đó Ấn Độ không có dễ đi tới đi lui. Cho nên bà cũng không có dễ đi thăm ngài vì ngài từ xứ này qua xứ kia, bà ở xứ Ma Kiệt Đà mà lên Kosala nó không phải dễ. Cái thời đó không có dễ giao thông. Điện thoại ai reo vậy? Nhớ điện thoại đừng để reo,
[16:12]làm động tâm huynh đệ không nghe pháp được, mang tội chết á.
[16:20]Nên bà mừng và đêm đó bà không ngủ được. Bà không ngủ được thì bà ngạc nhiên là cả cái căn nhà của bà sáng rực lên, mà hào quang cứ bay từ trên trời bay tới bay lui. Thì đến sáng rồi bà mới hỏi ngài, hỏi: "Hồi hôm sao mẹ thấy cả căn nhà mình hào quang sáng rực, mà nhiều vầng hào quang bay từ trên trời vào phòng của con?" Thì ngài mới nói: "Dạ đó là các vị Phạm Thiên đến thăm, đến chào con." Bà giật mình liền, tại vì bà thờ Phạm Thiên. Cái tín ngưỡng của bà là thờ trời mà trong đó có nhiều... Thời đó Ấn Độ cũng có một tiến bộ là có phân ra hai loại trời, một trời Đế Thích và một trời Phạm Thiên.
[17:02]Và trời Phạm Thiên là cao cấp cao hơn. Thì bà bà kính thờ trời Phạm Thiên. Bà xem như đó là vị tối cao. Còn người nào ở xuất hiện ở cõi người này mang hình dáng con người này là tầm thường. Còn nếu mà cao siêu thì phải ở trên trời chứ không phải ở cõi người. Thì bỗng nhiên thì mắt bà chứng kiến thấy hào quang bay lên bay xuống là mắt bà thấy, thấy hỏi ngài Xá Lợi Phất thì ngài nói các vị Phạm Thiên đến thăm con. Bà giật mình liền, nói là ngài Xá Lợi Phất con bà là cái gì mà Phạm Thiên trên trời phải bay xuống thăm? Tức là ngài con bà phải cao hơn Phạm Thiên chứ? Phạm Thiên bà giật mình liền. Cái người mà cái đấng mà bà tôn thờ thì bây giờ phải đi xuống thăm con bà.
[17:44]Mà mắt bà thấy hào quang sáng rực cả đêm, hào quang bay lên bay xuống. Thì bà mới ngạc nhiên bà mới hỏi: "Con là gì mà Phạm Thiên phải phải bay xuống thăm con?" Ngài mới nói: "Bởi vì con đã đặt gánh nặng sinh tử luân hồi xuống." Bởi vì con đã không còn vô minh, con không còn chấp ngã, con không còn tái sinh, nên những vị Phạm Thiên phải kính lễ con. Ngài nói một câu bà giật mình liền. Bà thì và những khái niệm của bà về cái chấm dứt luân hồi sinh tử, về cái vô minh, về giác ngộ, về giải thoát là bà chưa từng nghe, chỉ biết là kính thờ Phạm Thiên thì được phước, mà người nào kính thờ thành kính quá đó, chết thì được sinh lên cõi trời.
[18:33]Bà chỉ hiểu ngang đó. Bây giờ lần đầu tiên bà được nghe một cái khái niệm mà vô minh, chấp ngã, giải thoát, tái sinh, luân hồi sinh tử chấm dứt, và vị Phạm Thiên phải bay xuống để đảnh lễ một cái vị như vậy. Bà ngạc nhiên vô cùng. Bà mới hỏi tới lần lần thì ngài mới theo cái câu hỏi của bà mà ngài giải thích dần, giải thích dần đi sâu vào đạo lý của đạo Phật. Đến ngày hôm đó là ngài độ cho bà tin kính được Phật, và ngay lúc đó là bà phát nguyện quy y Phật Pháp Tăng, là ngài xem như nhiệm vụ mình đã xong, là bà cởi được cái nghiệp mà công kích Đức Phật, rồi ngài ra đi, ngài ra đi rồi ngài nhập Niết Bàn luôn.
[19:17]Đó là là chuyện của ngài Xá Lợi Phất. Câu chuyện chỉ chừng ấy thôi nhưng mà rất vĩ đại, chứ không phải chuyện ngài Mục Kiền Liên. Nhưng không biết tại sao qua tới Trung Hoa rồi cái nó biến thành chuyện Vu Lan Bồn. Là ngài Mục Kiền Liên xuống địa ngục cứu mẹ rất là ly kỳ, nhiều kịch tính. Và trong cái kinh Vu Lan Bồn thì dặn dò là sau ba tháng an cư, chư Tăng Ni có nhiều công đức, nên ai mà muốn báo hiếu cha mẹ mình thì hãy cúng dường cho Tăng Ni vào cái lúc Tự Tứ, thì cái phước đó sẽ đủ để cứu cha mẹ mình thoát cái tội khiên. Câu chuyện của Vu Lan là vậy. Ý nghĩa chuyện Vu Lan thì cũng rất là hay, và câu chuyện nó tồn tại cho tới giờ này.
[20:03]Còn cái câu chuyện về ngài Xá Lợi Phất thì ai mà nghiên cứu kinh điển kỹ thì mới biết, chứ còn nếu không nghiên cứu kỹ kinh điển, nhất là hệ Nikaya, thì ta không biết, ta cứ tin theo cái kinh Vu Lan Bồn mà mà mà mà tu tập thôi, vân vân, đấy.
[20:23]Cái hay của câu chuyện về ngài Xá Lợi Phất hoặc là cái kinh Vu Lan về ngài Mục Kiền Liên đều giống nhau ở điểm là cái lòng hiếu kính đối với bố mẹ là một đạo đức căn bản, quan trọng của con người. Mà cái đạo đức đó quan trọng đến nỗi là Phật
[20:46]nói đến cái loại mà ngũ nghịch ác đạo, nó có năm cái loại cực ác mà nếu phạm, chúng ta đọa địa ngục không có ngày lên. Trong đó có cái tội giết cha, giết mẹ. Tức là người giết cha, giết mẹ rồi thì đọa địa ngục không có ngày lên, bởi vì cái đạo hiếu là một đạo cực kỳ quan trọng của con người, của con người. Mà đạo Phật là một tôn giáo mà lấy đạo đức là nền tảng quan trọng. Và vì đạo Phật là một tôn giáo lấy đạo đức làm nền tảng quan trọng, nên đạo Phật luôn luôn vinh danh cái đạo hiếu. Từ thời Đức Phật cũng vậy, Đức Phật đắc đạo rồi, ngài phải lên cõi trời ba tháng ở trên đó để giảng pháp cho mẹ mình, cho mẹ mình chứng Tu-đà-hoàn ở trển.
[21:35]Và ở ở dưới cõi người này ngài cũng độ cho cha ngài là vua Tịnh Phạn chứng đạo trước khi ông qua đời, tức là ngài hoàn thành cái trách nhiệm của mình với cha mẹ ruột. Còn người mẹ nuôi, người mẹ là bà dì Đại Ái Đạo Kiều Đàm, thì ngài độ cho bà xuất gia và cũng chứng A-la-hán luôn. Tức là đối với cha mẹ mình, ngài rất là tròn cái bổn phận. Và cái đạo hiếu được Đức Phật và các đệ tử của ngài tuân thủ rất là kỹ lưỡng, và cái tinh thần đó nó truyền đi vào trong các quốc gia qua các thời kỳ. Khi mà đạo Phật đến với Trung Hoa, đến Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản và các xứ Bắc tông, thì gặp cái đạo Nho.
[22:23]Đạo Nho truyền bá vào thời Khổng Tử cũng đồng thời với Đức Phật. Khổng Tử, Lão Tử và Phật, Pythagoras đồng thời với nhau. Thì ở bên Đông Á này á, thì Khổng Tử cũng truyền cái đạo Nho, trong đó cũng đề cao cái đạo hiếu. Nên những cái người mà sống ở vùng Đông Á ảnh hưởng đạo Nho họ cũng tôn thờ cái đạo hiếu, cái lòng hiếu kính đối với bố mẹ. Đến khi Đức Phật... đạo Phật gặp cái đạo Nho thì ăn khớp với nhau ở chỗ đạo hiếu này. Nên vì vậy, cái người dân ở cái vùng Đông Á họ tiếp nhận đạo Phật một cách rất là thoải mái, dễ chịu. Từ cái căn bản đạo đức này, đạo Phật giúp cho con người phát triển thêm nhiều cái đạo đức khác.
[23:04]Ở đây thì ta hiểu cái đạo hiếu là thế này, là từ cái câu chuyện của ngài Xá Lợi Phất hay Mục Kiền Liên, đối tượng mà được các ngài độ là mẹ các ngài.
[23:18]Và vì vậy, một số chùa, không phải một số đâu, nhiều á, bị rơi vào cái quan điểm hẹp hòi, hễ nói tới Vu Lan, chỉ nói tới mẹ.
[23:34]Và đó là lý do những người đàn ông bỏ chùa sạch, không ai đi chùa, vô chùa kỹ toàn thấy bà già.
[23:48]Cái sai lầm đó là do các Tăng Ni hẹp hòi.
[23:55]Cứ nói báo hiếu là chỉ nói mẹ, cực kỳ hẹp hòi, làm hư đạo Phật luôn! Đàn ông họ không thèm tới chùa nữa. Coi thường tôi thì tôi không tới chùa nữa, tôi tới cái chỗ nào mà người ta vinh danh đàn ông thì tôi tới. Mà đạo nào vinh danh đàn ông? Đạo nào? Đạo Hồi.
[24:20]Nên các chùa phải cẩn thận điều này, phải mở lòng ra nhìn cho toàn diện, nhìn cho đầy đủ. Cho nên có nhiều... có nhiều chùa mới hỏi: "Sao chùa Phật Quang Phật tử đông?" Nói: "Tại chùa Phật Quang vinh danh cả cha lẫn mẹ."
[24:37]Hễ nói tới hiếu là phải cả cha lẫn mẹ, phải tôn thờ cả cha lẫn mẹ, chứ không phải là chỉ có mẹ không. Mà thêm một đòn đánh vào cái cái cái sự hẹp hòi đó nữa là gì? Cái bài Bông Hồng Cài Áo. Viết một câu chuyện, nguyên một bài thơ của một người rất là nổi tiếng cũng nói về lòng hiếu cũng chỉ nói về mẹ. Một hòa thượng cận đại nói về hiếu cũng chỉ nói về mẹ. Thế là các chùa cứ nối nhau xem như đó là văn minh, lịch... hiện đại, chỉ nói về mẹ. Rồi bên Tây phương cũng có Ngày của Mẹ, Day of Mother, rồi sau này mấy ông mới tức quá mấy ông mới lập ra Ngày của Cha, Day of Father, lập lại để cho nó cân đối lại.
[25:26]Tại vì gì cũng mẹ không cái nó cái mấy ông bố ổng cũng phiền, ổng giận bỏ nhà ổng đi hoài. Nên chùa ta vậy, hễ nói hiếu phải mẹ và cha, cha và mẹ, không được chỉ nói mẹ không, là phá đạo Phật á. Vì không có đàn ông tới chùa, chùa yếu liền. Người đàn ông người ta mới mạnh mẽ, người ta lo toan sửa ống, sửa điện, sửa nước, sửa gì đàn ông họ mới leo lên giàn nhà họ làm được. Cư sĩ nam họ mới tới chùa họ giúp mình được. Họ lên họ sửa cái nóc nhà, họ sửa cái ống cống là đàn ông mới làm được, chứ phụ nữ không làm được. Mà đàn ông họ tu tập thì họ mới mạnh mẽ, quyết liệt và tinh tấn vì họ có sức khỏe, phụ nữ không làm được bằng.
[26:09]Nên là hễ nói tới Vu Lan báo hiếu, vui lòng nói cả cha và và mẹ, tại vì công cha nghĩa mẹ lớn vô cùng. Đó là nói tới cái lòng hiếu. Nhưng
[26:23]mà trong đạo Phật thì không phải chỉ lòng hiếu đối với bố mẹ mà Đức Phật nói cái gì? Tứ trọng ân. Đạo Phật nói tới tứ trọng ân, nghĩa là một người tâm hồn giải thoát...
[26:41]Ở ngoài hè ai nói chuyện lớn tiếng tụi con ngăn lại liền con.
[26:51]Một con người giải thoát, xem cả cái thế gian này như hư vô,
[26:58]nhưng cực kỳ đạo đức và cực kỳ biết ơn. Ta nhớ điều này vậy. Nên có nhiều người chỉ giữ cái vế trước mà không biết cái vế sau là trở thành ngoại đạo và làm cho đạo Phật suy yếu. Ví dụ nói đạo Phật coi cả cái thế gian này như một giấc mộng, như hư vô, dừng ngang cái đó rồi, cái người này phá đạo Phật liền. Vì không còn lòng biết ơn và không còn trách nhiệm với cuộc đời này. Cái người này phá hư đạo Phật luôn, mà người này cũng vậy nghĩ xem cuộc đời như hư vô rồi mình không cần làm phước nữa, nhiều khi cũng nhẹ tin nhân quả, rất dễ bị đọa làm thú.
[27:39]Nên, và người như vậy họ không hề hiểu đạo Phật, không hề chứng đạo Phật. Cái người hiểu đạo Phật là đúng là cuộc đời này mọi cái danh, lợi, tài, sắc như một giấc mộng, không đáng để cho ta quan tâm, khao khát. Nhưng trong cái thanh tịnh của nội tâm đó, người ta tràn đầy đạo đức, tràn đầy lòng biết ơn. Cái người mà một vị thánh trong đạo Phật tâm thì hư vô thanh tịnh, nhưng trong cái hư vô thanh tịnh đó rất là đạo đức, rất là biết ơn. Nên ta nhớ cái chuyện tích mà Đức Phật, ngài đắc đạo xong khi mà ngài xuất định ngài bước đi, ngài bước đi mấy bước rồi ngài đứng lại ngài quay ngài nhìn cây bồ đề và nhập định ngài đứng nhìn cây bồ đề một tuần rồi ngài mới đi tiếp,
[28:26]để bày tỏ cái biết ơn đối với cây đã che chở ngài suốt 49 ngày đêm nhập định. Là cái tinh tế của Đức Phật đến như vậy. Cái cây che chở ngài mà ngài còn biết ơn thì ta phải hiểu mọi ân nghĩa trong cuộc đời Đức Phật và trong vô lượng kiếp Đức Phật đi tìm độ lại từng người, từng người. Vào cái thời đó đi đi tới lui vất vả mà bằng bước chân của ngài đặt trên mọi nẻo đường, đi hết nơi này tới nơi nơi kia lùng sục lại những cái người có duyên với mình để độ cho họ được giác ngộ hết, ít nhất cũng được chứng Tu-đà-hoàn. Có những cái người vậy, như cái xứ mà Alavi vậy, ngài tới cái xứ đó, lúc đó là mọi người kéo tới cúng
[29:12]dường ở Đức Phật nơi cái tinh xá đó đông lắm. Tới giờ ăn cơm, tới ngọ rồi ngài không ăn cơm, ngài cứ ngồi yên. Ngài không ăn thì ai dám ăn. Cư sĩ cũng ngồi đó yên lặng, các chư tăng cũng ngồi đó yên lặng, Đức Phật cũng ngồi yên lặng không thèm ăn. Cơm bát cơm để trước mặt rồi ngài không ăn. Một lát sau có một ông đó ổng ổng chạy vô, mặt mày xanh lè xanh lét mồ hôi nhễ nhại. Đức Phật nói xớt phần cơm mời cho ổng ăn. Thế là ổng ăn quá chừng ăn, ổng ăn sạch luôn cơm một phần cái bát to ổng ăn mất tiêu luôn. Ổng no say rồi Đức Phật mới mới kêu chư tăng và cư sĩ ăn. Ăn xong rồi ngài thuyết pháp một bài, ổng chứng Tu-đà-hoàn liền. Và vì sao vậy?
[29:55]Bởi vì ổng mất cái con bò. Ổng biết có Đức Phật tới, ổng muốn đi thăm mà mất con bò, con bò quan trọng hơn. Đối với người nông dân một con bò là cả cái tài sản, nên ổng phải đi kiếm con bò cái đã. Kiếm con bò rồi, cột con bò rồi, bắt đầu mới nghĩ tới Phật sau, bò trước Phật sau, thiệt tình. Nhưng mà cái người dân người ta không biết đạo thì người ta đó là gia tài người ta quan trọng hơn, đời sống kinh tế gia đình người ta quan trọng hơn. Tới đó rồi Đức Phật chờ ổng tới để làm chi? Để ông ông cái ông ăn không phải ăn thừa, ổng ăn miếng cơm không phải ổng ăn miếng cơm thừa mà ăn cùng với chư tăng.
[30:32]Ổng biết mình có phẩm giá, miếng ăn có phẩm giá. Rồi sau đó ổng mới bình tĩnh no bụng rồi mới nghe Phật thuyết pháp. Câu này thì đúng như ông bà mình nói có thực mới vực được đạo. Câu này Đức Phật áp dụng đúng câu đó luôn. Mà tại sao Đức Phật phải vất vả như vậy? Bởi ổng có duyên với Đức Phật đâu khoảng 100 kiếp trước. Nên Đức Phật cứ lang thang đi mọi nẻo đường lùng sục lại từng người có duyên với mình, có ân nghĩa với mình để hóa độ hết không bỏ ai. Từ trên cõi trời xuống tới cõi người. Cái sự vĩ đại của Đức Phật là như vậy. Cái việc giáo hóa của Đức Phật cũng đồng nghĩa với việc Đức Phật trả ơn cho mọi người mọi trong cuộc đời này từ vô lượng kiếp.
[31:11]Mà ở đây có một cái nghĩa một cái chỗ tinh tế là mọi người được ăn trong phẩm giá. Ta nhớ cái chỗ tinh tế của Đức Phật này mà từ đây về sau ta nhớ ta đối xử với mọi người. Mỗi khi ta muốn mời ai đến một bữa cơm, mỗi khi ta muốn giúp đỡ ai, thậm chí một cái người ta bố thí cái người ăn mày bên đường, hãy vui lòng nhớ tới cái bữa cơm của cái ông mất bò ở xứ Alavi. Hãy nhớ điều đó. Đức Phật chờ ổng tới ăn cùng với Đức Phật với chư tăng để ông ăn một bát cơm trong phẩm giá. Nên mọi người đến chùa cũng vậy, trách nhiệm của tăng ni là đừng bao giờ nghĩ người ta ăn miếng cơm chùa là người ta xin, không có.
[31:52]Ta phải đến chùa, ta được ăn bát cơm trong phẩm giá, ăn bát cơm trong yêu thương của tăng ni, trong ăn cái bát cơm trong cái tình yêu thương của của huynh đệ đồng đạo, ăn bát cơm trong hạnh phúc. Phải nhớ như vậy, ta phải đối xử mọi người như vậy. Một lát nữa, sau thời thuyết pháp tới cái thời lễ Vu Lan hả Ni Sư, rồi sau đó mọi người ở lại ăn cơm. Có không Ni Sư, có cơm ăn chứ hả? Rồi rồi rồi có cơm ăn. Ni Sư cũng mời mọi người ở lại dùng cơm. Đó, tại vì Ni Sư là người rộng rãi, nhìn tướng Ni Sư là ta biết. Nhiều kiếp Ni Sư thường hay bố thí cúng dường cho nên được cái tướng như vậy. Ở gần Ni Sư không bao giờ lo đói.
[32:37]Thì một chút nữa vậy ta sẽ được dùng miếng cơm của chùa Đại Giác. Ừ không biết là Ni Sư nấu mấy món thầy cũng không rành, nãy đi qua phía sau thấy có mấy món sao á, đại khái vậy. Mà đây sắp tới nữa đây là lúc chúng ta thực hành cái bát cơm không phải bát cơm hiếu đạo mà bát cơm của Phật. Mọi người mời nhau dùng cơm để ai cũng được ăn cơm trong trong phẩm giá, trong tình yêu thương của Phật, trong tình yêu thương của tăng ni, trong tình yêu thương của huynh đệ đồng đạo mình giống như Đức Phật đã đã thực hành ngày xưa vậy. Nhớ như vậy, cái ý nghĩa nó hay vô cùng. Và đó chính là cái gì? Cái tấm lòng của Đức Phật đối với chúng sinh,
[33:22]cái đền đáp ân nghĩa của Phật đối với chúng sinh trong vô lượng kiếp. Ngài cẩn thận như vậy, ngài tinh tế như vậy, ngài tế nhị như vậy, ngài sâu sắc như vậy. Đức Phật của chúng ta là như vậy.
[33:38]Và khi Đức Phật nói tới bốn trọng ân, thì ân cha ân mẹ là cơ bản. Ân ai nữa? Ân những người cho ta cái tinh thần, cái tâm hồn, cái kiến thức này. Cái kiến thức thì dụ bây giờ thì ta phân ra là trường văn hóa. Nhưng mà trong tinh thần ta còn có đạo lý thì thuộc về tăng ni. Nên là ơn sư trưởng. Ơn sư trưởng là thầy, tức là người cho ta cái tâm hồn, cho ta kiến thức, cho ta tinh thần, cho ta đạo lý là nói chung hết. Và đây ta trùng với Việt Nam có ngày Nhà giáo Việt Nam cũng rất là hay. Ơn thứ ba là ơn gì? Ơn vua. Mình hay tránh cái chữ vua mình nói là ơn nước, chứ sự thật là ơn vua á, ơn cái người lãnh đạo á.
[34:28]Bởi vì cái người lãnh đạo họ nắm quyền lực, và khi họ nắm quyền lực thì họ có thể quyết định số phận của người dân trong đất nước đó. Và cái trách nhiệm của họ rất là nặng để làm sao người dân được no ấm, đất nước được thanh bình, được phát triển, được thịnh vượng. Thì để mà lo được cho bao nhiêu con người trong đất nước như vậy, cái công của họ, cái sức của họ, cái trí tuệ của họ phi thường. Và ta phải biết ơn, ơn đó cũng lớn vô cùng. Gia đình mình nuôi vài đứa con là muốn chết rồi, nhưng mà cái người lãnh đạo họ phải giống như nuôi cả một đất nước. Mà cái chữ vua đây, trong cái thời đại mới ta phải hiểu không phải là một
[35:14]ông vua, mà là nguyên một hệ thống công chức nhà nước, những cái người mà ăn lương để mà phục vụ dân, là những cán bộ, những công chức. Cái chữ vua là gồm những người đó đó. Đây. Và cái thứ tư là ơn ai?
[35:33]Ơn Tam Bảo, ơn Phật, ơn những vị thánh, những người đã giác ngộ, những người giữ gìn được chánh pháp và truyền bá được chánh pháp cho chúng sinh. Vì sao vậy? Bởi vì đó là cái ơn tuyệt đối. Vì sao đó là ơn tuyệt đối? Bởi vì những vị đó cho ta một cái đạo lý đưa đến sự giác ngộ tuyệt đối. Nên cái ơn này là vô hạn.
[36:07]Và trong cái ngày Vu Lan vậy, đối với bốn ơn này thì ta hay nhấn mạnh cái ơn thứ nhất là ơn hiếu với cha mẹ.
[36:18]Nhưng nếu với một người có tấm lòng thì ta phải nhớ luôn cả ba ơn còn lại là ơn gì?
[36:27]Sư trưởng, ơn vua, ơn Tam Bảo. À, ta phải nhớ tới tứ trọng ân. Trong cái ơn vua, nhiều khi người ta còn thay người ta bị phân vân
[36:43]gọi là ơn chúng sinh, tức là chung chung.
[36:54]Ý nghĩa này nó cũng hay nhưng mà nó không rõ. Thì không thì ta thêm cái ơn thứ năm cũng được: ơn chúng sinh. Ngoài cái tứ trọng ân thôi mình thêm cái ơn phụ, ơn chúng sinh. Nghĩa là sao? Nghĩa là ta có mặt trên cuộc đời này,
[37:11]ai cũng có thể là người ơn của ta cả. Đây là cái trừu tượng, không cụ thể, nhưng ý nghĩa thì đẹp.
[37:24]Ví dụ như bây giờ một cái người cho ta một ly nước năm nào ta quên mất rồi, người nào mời ta bữa cơm năm nào ta cũng quên mất rồi, rồi ta cũng không tìm lại được. Người nào cho ta một lời khuyên, người nào ví dụ như ta đi trên xe xe xe xe xe xe bus bây giờ ta ngủ gật, tới chừng tỉnh dậy thì có một người thấy họ đang vịn cái vali của ta để để đừng bị ai ăn cắp, đừng bị trôi, rồi họ đi mất rồi mình cũng quên. Nghĩa là vô số ân nghĩa trong cuộc đời, ta không còn nhớ lại ân nhân, không gặp lại. Hoặc là bây giờ ta đi trên con đường này, thì con đường này biết bao nhiêu người đã đã đổ công để làm được
[38:04]con đường nhựa cho ta đi, những người ta chẳng biết là ai, nhưng đều là gì? Ta chịu ơn họ cả. Nên khi bàn bạc trong cuộc sống này, nếu ta sâu sắc, nếu ta có trí tuệ, ta mới phát hiện một điều là ta chịu ơn quá nhiều người, phải không ạ? Chịu ơn quá nhiều người.
[38:26]Mà thực sự là ta không biết ân nhân mình là ai nữa. Thôi bây giờ ta phải làm sao?
[38:38]Nếu là một người không có đạo đức thì ta sẽ là người vô ơn, không quan tâm.
[38:46]Không có cái chuyện ơn nghĩa, ta cứ sống, cứ làm, thuận mua vừa bán, có tiền ta mua món hàng lấy về, xong. Ta đi làm ta lãnh lương, rồi xong. Trước mắt thôi. Đi bệnh rồi trả tiền bác sĩ, rồi bác sĩ chữa mình, xong. Sống sòng phẳng. Nhưng thực tế trong cuộc sống này có nhiều cái ân nghĩa nằm đằng sau đồng tiền, chứ đồng tiền không là tất cả. Rất nhiều ân nghĩa khuất đằng sau đồng tiền mà ta không nhớ, không thấy.
[39:24]Có cái tiếng gì ở ngoài đường? Hàng rong hả? Hàng rong. Không biết mình có mang ơn cái ông bán hàng rong đó không nữa.
[39:39]Nên để đền đáp được bốn cái ơn này, bốn tứ trọng ân này, đó cũng chính là ngày Vu lan mà ta phải tề tựu về chùa để dự lễ Vu lan, ăn bát cơm Vu lan, gặp gỡ chư tăng ni để được nhắc nhở, được giáo dục, để làm cho chúng ta mãi mãi là một người biết ơn, nhớ như vậy. Tại vì chỉ cần ta quên ơn, ta biến thành một người vô đạo đức liền. Còn ta giữ được cái đạo đức biết ơn, ta tiếp tục là một con người đàng hoàng. Và cái con người đó có hy vọng tu tập để thành Thánh. Mà nếu ta vô ơn, mà ta rất dễ trở thành người vô ơn, thì ta mất tư cách của con người liền. Để đừng bao giờ trở thành người vô ơn mà mất phước, bị đọa thành súc sinh
[40:34]thì vui lòng mỗi năm tới chùa mà dự lễ Vu lan để được chư tăng ni nhắc nhở mình cái đạo làm người, trong đó cái đạo đức biết ơn là cực kỳ quan trọng. Mỗi năm chịu khó tới dự lễ Vu lan như vậy. Mà cái lễ Vu lan đúng nghĩa là ta nói tới bốn trọng ân, và trong đó có cái ơn thứ năm là ơn tất cả chúng sinh nữa. Dĩ nhiên ta nhấn mạnh là ơn cha mẹ, bởi vì cụ thể và gần gũi và căn bản nhất. Nhưng mà cái sự phát triển của những ơn khác cũng rất là là quan trọng. Khi ta biết ơn như vậy, rồi ta làm sao đền ơn?
[41:19]Làm sao đền ơn? Ơn nhiều quá rồi làm sao đền?
[41:34]Thôi thì ráng tu là đền ơn. Câu nói nghe chung chung thì cũng được, ráng tu cũng là đền ơn, cũng được.
[41:48]Cái chữ tu nghe đền ơn thì cũng được, nhưng nó bị thiếu một cái gì.
[41:55]Thiếu cái gì?
[42:01]Nói thôi tôi tu để tôi ráng đền ơn tứ trọng ân, ráng tu. Nghe cũng được, nhưng mà thiếu thiếu cái gì. Thiếu cái gì?
[42:22]Nghe nó có vẻ vị kỷ, đúng không ạ? Tu để đền ơn, nghe thấy cũng được nhưng nó có vẻ gì cũng vẻ hơi vị kỷ. Chứ nếu nói cho đủ thì ta phải nói là: Để đền được mọi ân nghĩa trong cuộc đời, chúng ta cố gắng vừa tu, vừa cống hiến, vừa đóng góp, vừa giáo hóa để cho ai cũng có cái đạo lý giác ngộ, để cho ai cũng có thể đối xử tử tế với nhau, để cho ai cũng có thể đạt được hạnh phúc. Ý là như vậy.
[43:14]Như vậy, trong cái ngày Vu lan, ta đến đây ta được kích hoạt cái đạo đức biết ơn.
[43:24]Vì không phải ngày Vu lan, có khi ta quên ơn. Nhưng vì ta là con của Phật, mỗi năm ta về chùa dự lễ Vu lan, ta được các thầy cô kích hoạt lại cái đạo đức biết ơn. Và từ cái đạo đức biết ơn này, ta khát khao muốn đền ơn. Và từ cái việc khát khao muốn đền ơn này, Phật cho ta con đường tu tập, cho ta con đường vị tha, hy sinh, cống hiến, phụng sự. Và mình hiểu một điều thế này: Cái cuộc đời này, thân xác này không còn là của riêng mình nữa, mà thuộc về ai?
[44:09]Thuộc về của tất cả chúng sinh. Thuộc về ai? Thuộc về ân nghĩa của cha mẹ mình. Thuộc về ai? Thuộc về những bậc thầy đã dạy dỗ cho mình. Thuộc về ai? Thuộc về nếu nói như ngày xưa là của vua, vua cái gì cũng của vua. Thuộc về ai? Cuối cùng thuộc về ai? Tấm thân này, cuộc đời này cuối cùng là của ai? Của Phật. Vỗ tay đi. Chỗ này mới đáng vỗ tay. Vậy ta phải đạt được tới cái mức độ hiểu như thế này: Cuộc đời này, trái tim này,
[44:50]thân xác này, nguyện ước này là của Phật, nhớ như vậy. Mà người nào hiểu được đến mức độ đó, tâm nguyện mức độ đó, thì người này sẽ không đọa vào ác đạo nữa, chắc chắn là cứ từng bước mà tiến lên dần dần trong cái pháp giới bao la này. Đây là điều điều quan trọng. Nên cái ngày Vu lan này, cái lòng biết ơn và tức là kích hoạt cái đạo tâm tu hành của chúng ta. Khi ta biết ơn rồi, bỗng nhiên ta bị thôi thúc bởi cái việc phải tinh tấn tu tập và và phụng sự cống hiến cho đời, để đền ơn bố mẹ mình. Nhiều khi bố mẹ mất rồi, nhưng mình phụng sự cho cuộc đời, tức là đền ơn bố mẹ. Nhiều khi sư trưởng mình mất rồi,
[45:46]nhưng mình cứ phụng sự mọi người, chúng sinh, tức là đền ơn cho sư trưởng. Rồi ta đền ơn vua, ơn nước, ơn chúng sinh và ơn Tam bảo cũng chỉ bằng cái gì? Cũng bằng cái sự tu hành chân chính của mình mà thôi. Nên ngày hôm nay là ngày Vu lan bồn, gọi là ngày báo hiếu, cũng là ngày kích hoạt cái đạo đức biết ơn của ta, cũng là ngày kích hoạt cái tâm tinh tấn tu hành của ta. Còn nếu không biết ơn, không tinh tấn tu hành, ta thực sự không còn là con người nữa. Nó đến như vậy chứ không phải là đùa. Nhưng bây giờ, ai là người chịu tu, tinh tấn tu, và ai là người không chịu tu hành?
[46:33]Đâu phải nói tu là dễ tu. Đâu phải nói tu là dễ tu.
[46:42]Ví dụ thế này: Ví dụ trong một đêm trăng thanh gió mát,
[46:50]cái ta mới mở cửa sổ của ta, ta ở trên lầu á, ta mở cửa sổ, ta ra ngoài hành... ban công, ta nhìn trời đất mát mẻ cho vui. Cái ta chợt thấy có một nhóm người họ kéo xe, kéo xẻng, kéo cuốc tới gần nhà mình.
[47:11]Ta mới thò cái đầu ra ta coi là gì, thì ra là họ bắt đầu họ lấp cái cái lỗ trên đường, là đường mình có cái ổ gà cũng hơi to to. Rồi cái nhóm người đó tới họ họ họ đang tìm cách để vá cái đường đó lại. Tại vì nhiều nơi vá mà nhà nước thì nhiều khi không làm kịp, và đôi khi nhà nước muốn sửa muốn vá phải lên kế hoạch, phải trình, phải xin duyệt ngân sách đồ, phức tạp. Thì có một số người nào đó họ làm thay cho nhà nước chuyện đó để mọi người đi qua lại an toàn. Như vậy cũng là một việc từ thiện mà ngày xưa là ông bà mình đã khuyến khích, mà trong Đạo Phật cũng có một vị Bồ Tát được đại diện cho cái hạnh vá vá sửa đường.
[47:54]Ai nhớ?
[47:59]Ai nhớ Bồ Tát nào? Ngài Trì Địa Bồ Tát trong kinh Pháp Hoa, Trì Địa Bồ Tát. Là ngày đó là ổng cứ lặng lẽ ổng đi ổng sửa vá đường khắp nơi cho mọi người đi tới đi lui. Và bây giờ ta thực hành cái hạnh của ngài Bồ Tát Trì Địa vậy là cũng đi sửa vá đường đi tới đi lui. Thì ta trong đêm thanh vắng ta mới thò cái đầu ra ta nhìn thấy có một số người đem nhựa đường, đem sỏi, đem đá, đem cát, đem xẻng, đem cuốc tới họ bắt đầu họ lấp cái vá đường đó. Rồi ta làm cái gì?
[48:38]Khi thấy như vậy rồi ta làm cái gì?
[48:43]Có bốn hạng người khi nhìn thấy cái cảnh đó.
[48:49]Có ba hạng người chứ, sự thật là có ba hạng người khi nhìn thấy cái cảnh đó. Nếu mà hỏi thấy cái lỗ đừa... cái lỗ vá đường như vậy thì tới bốn hạng người, nhưng mà khi thấy cái người mà làm thì có ba hạng người. Hạng người thứ nhất, khi thấy cái số người đến họ vá cái cái chỗ cái cái hố gà ở trên đoạn đường của cái xóm mình, thì lật đật sao? Chạy xuống xin vô mà tham gia cùng làm. Thấy người ta làm việc tốt thì
[49:24]tham gia, đó là hạng thứ nhất.
[49:29]Hạng thứ hai, thấy người ta vá đường cứ đứng trên dòm cười cười rồi thôi. Và hạng thứ ba, thấy người ta làm vá đường cười khinh bỉ, chê trách: "Bày đặt, ăn cơm nhà lại làm việc người ta, việc nhà không lo đi lo làm việc hàng xóm." Thứ ba là chê trách. Có ba cái hạng người khi thấy một người khác làm việc tốt. Ta nhắc lại, hạng thứ nhất là gì? Tham gia theo cái việc tốt đó. Hạng thứ hai là gì? Không quan tâm, khi thấy người ta làm việc tốt mình không quan tâm. Hạng thứ ba, thấy người ta làm việc tốt thì sao? Kích bác, chê bai.
[50:17]Ở đây mình thuộc hạng thứ mấy? Ở đây mình thuộc hạng thứ mấy? Nhìn lại lòng mình coi. Chắc chắn không phải hạng thứ ba, phải không ạ? Hạng thứ ba họ không có đi chùa. Hạng thứ ba nếu có đi chùa chỉ để làm gì? Một là ăn miếng cơm chùa, ăn cơm chay đổi món cho nó ngon miệng. Hai, móc túi người ta. Vì hạng đó ác. Thấy người ta làm điều thiện mà kích bác chê bai, đó là loại người ác, mà có đi chùa cũng chỉ để móc túi người khác thôi. Nên bảo đảm là trong cái số Phật tử ta hôm nay ngồi đây không có hạng người thứ ba. Mà có thể ta lọt vào hai hạng: là một, thấy ai làm việc tốt thì mình tích cực tham gia phụ giúp để cùng có được
[51:05]cùng cùng thực hiện cái việc tốt đó với nhau, cùng tạo nên công đức với nhau. Và hạng thứ hai là hạng gì? Vô tâm, thờ ơ, thấy ai làm tốt thì làm, mình cười cười rồi thôi, không quan tâm nữa, không làm gì nữa, không tham gia, cũng không nói gì, là hạng thứ hai. Coi chừng ta dễ bị rơi vào hạng thứ thứ hai này và không có phước gì hết. Ta nhớ như vậy. Nếu tính ra cuộc đời này thì còn bốn hạng: Hạng thứ nhất là hạng người tự mình khởi tâm làm việc tốt. Không biết họ tiếp nhận cái đạo lý từ đâu thì ta không biết. Có thể là trước đó họ hay đi chùa Đại Giác, họ tụng kinh chùa Đại Giác, gặp Ni sư chùa Đại Giác,
[51:44]rồi sau đó trong tâm họ có điều thiện nó thường hiện hữu, nên là họ tự nghĩ ra việc thiện này, nghĩ ra việc tốt kia, mà họ tự làm, rủ nhau làm. Đó là họ tự làm việc tốt. Cũng giống như có những người có cái căn cơ của Độc Giác Phật vậy, tự họ tu hành, tự họ phát tâm tu hành. Mà Đức Phật có khen ngài Đại Ca Diếp là vậy đó: "Nếu Như Lai không xuất hiện giữa cuộc đời này, thì Đại Ca Diếp vẫn đủ khả năng để chứng đạo." Bởi vì căn cơ của ngài Maha Kassapa, ngài Đại Ca Diếp, là căn cơ của vị Độc Giác Phật. Nhưng mà vì thời đó có Phật xuất hiện, cho nên ngài nương theo Phật để ngài chứng đạo, và ngài chứng rất dễ dàng.
[52:29]Từ khi còn bé là đã phát tâm tu hành, lấy vợ, lấy cho vui chứ không có lấy vợ thật. Hai vợ chồng sống trong sạch, rồi tới khi mà gặp Phật thì trong chớp mắt một vài ngày đắc đạo liền. Là căn cơ phi thường của ngài Đại Ca Diếp. Thì bây giờ ta không nói tới việc tu hành giải thoát, mà ta nói đến cái con người có thiện căn trong cuộc đời này một cách tự nhiên. Là nhiều khi tự trong tâm họ cái thiện căn cái cái thiện tâm của họ nó cứ cuồn cuộn cuồn cuộn, không cần ai dạy, không cần ai nhắc, tự tìm việc tốt mà làm, tự tìm con đại... con đường đạo đức mà đi, tự tìm ánh sáng mà bước tới. Có những con người như vậy.
[53:07]Và những con người như vậy thường họ dễ trở thành thầy của thiên hạ. Tại vì sao? Vì tự họ làm thầy họ được rồi, tự họ làm thầy họ. Cho nên khi mà họ ta gặp họ, ta bị cuốn hút liền, ta bị cuốn theo liền vì cái sức mạnh nội tại của họ, cái sức mạnh của của cái lẽ phải, của chân lý trong lòng họ mạnh quá, nên ta gặp họ ta bị cuốn theo liền. Nên những con người mà tự mình tốt là họ đủ sức để làm thầy thiên hạ. Đó là hạng người thứ nhất á, tự mình tốt lên. Đa phần chúng ta ở đây là hạng người thứ hai. Khi ta gặp được người tốt rồi thì ta làm sao? Ta bắt chước, ta tu theo. Đa phần chúng ta là như vậy, mà chỉ cần cái hạng người
[53:51]thứ hai này thôi là cuộc đời này đỡ lắm rồi. Nghĩa là bình thường ta cũng không phân biệt được tốt xấu, đúng sai cho cho rõ ràng, nhưng mà khi ta gặp được người tốt bỗng nhiên ta có một sự yêu thích, à ta có một sự soi sáng, một sự mở mang, và ta đón nhận cái điều tốt đẹp của cái người kia để ta đi theo liền. Thì ta cũng đặc biệt lắm mới được như vậy. Chứ còn nhiều người trên cuộc đời này như vậy, thấy người ta tốt mình cũng không biết người ta tốt nữa. Và cái thấy người ta tốt rồi, trong lòng cũng không có cái cảm xúc để bắt chước để đi theo. Đó là những người căn cơ rất là thấp. Nên cái người căn cơ thấp là người không thấy được cái tốt của
[54:39]người khác, và có thấy cái tốt người khác cũng không có cái cảm xúc, có cái inspiration để mà bắt chước làm theo.
[54:52]Còn ở đây chúng ta vậy, thấy người tốt ta có cái cảm xúc để đi theo, nên thế gian này ta đang cần những người này. Ví dụ thấy các Ni sư tu hành nghiêm túc, bỗng nhiên mình muốn thúc liễm thân tâm lại liền. Có thể mình cũng chưa xuất gia được, nhưng mà bỗng nhiên cảm thấy mình phải làm sao? Phải đàng hoàng, phải tu tập. Còn nếu cái người mà cảm xúc mạnh nữa thì thực ra cái muốn vô chùa tu luôn á. Hò! Nhưng mà nhiều khi gia duyên còn ràng buộc thì thôi. Tuy nhiên nhìn thấy hình ảnh Tăng Ni tu hành nghiêm túc bỗng nhiên mình có cái gợi mở, có cái soi sáng, có cái yêu thích, rồi cũng muốn mình là một người đàng
[55:34]hoàng, một người tốt đẹp ở trong trời đất này, như vậy.
[55:44]Còn biết bao nhiêu người vậy, vẫn thờ ơ với những điều thiện lành tốt đẹp, và thế giới này buồn là vì cái người đó đó. Buồn là vì cái người mà thấy được điều thiện lành tốt đẹp mà không đi theo, và cuộc đời họ trôi về đâu ta không biết. Mà thế giới này bị tàn phá bởi những người công kích điều thiện lành tốt đẹp. Thấy người khác tốt mà mình công kích á. Thế giới này bị phá vỡ bởi những điều này, gieo rắc những điều tà kiến, ác độc. Mà cái điều tà kiến, ác độc họ gieo rắc vào lòng ta nó làm hư hết mọi người trong lòng. Ví dụ bây giờ nói à nói: "Ôi, làm gì có nhân quả! Tôi thấy bao nhiêu người ác mà giàu kìa,
[56:27]bao nhiêu người thiện mà họ nghèo kìa." Họ nói câu đó rồi, họ đọa đã đành, những người tin theo họ đọa súc sinh hết luôn, gọi là gieo cái tà kiến. Hoặc nói: "Ôi, hơi đâu mà lo cho người khác, lo cho chính mình thôi. Hơi đâu mà thương yêu thiên hạ, phải thương chính mình thôi." Thì cái người nói câu đó sau này đọa đương nhiên rồi, nhưng mà ai tin họ sau này cũng đọa theo luôn. Đó những người phá hoại thế giới bằng những cái tà kiến ác độc. Còn chúng ta cố gắng giữ gìn cái thế giới này, bảo vệ cái thế giới này, cứu độ cái thế giới này bằng chân lý, bằng lẽ phải, bằng đạo lý của Phật. Nghĩa là mãi mãi gặp ai chúng ta cũng chia sẻ về cái cái niềm tin đối với nhân quả.
[57:13]Gặp ai, nói chuyện với ai, ta cũng đều chia sẻ về cái lòng từ bi của Phật dạy, là cứ phải cố gắng mà yêu thương tất cả mọi người. Gặp ai, nói chuyện với ai, ta cũng khuyến khích mọi người siêng năng lên, cố gắng lên một chút, làm việc từ thiện từng chút, từng chút một. Cả cuộc đời chúng ta là như vậy, mà khi ta chia sẻ được với mọi người cái điều đó là ta đang bảo vệ cái thế giới này. Nhớ như vậy.
[57:57]Thầy mệt chưa? Trời đang nóng quá ha, trời đang nóng. Không, Ni sư thì chắc không bao giờ mệt đâu nhưng mà mệt chưa?
[58:10]Thì
[58:18]thôi hẹn năm sau đi, năm sau có gì trở lại thăm Đại Giác sau.
[58:24]Trước hết thì thầy cũng cảm niệm công đức của Ni sư trụ trì chùa Đại Giác để kêu thầy về đây có cái dịp để chia sẻ đạo lý. Nên có nhiều Phật tử về đây thì cũng có nhiều người cũng chưa biết Ni sư, nên thầy xin trân trọng giới thiệu Ni sư Thích Nữ Diệu Trí, trụ trì tổ đình Đại Giác. Mời Ni sư đứng lên. Ni sư quay quay cho mọi người nhìn thấy để nhớ. Đó là người đẹp nhất nhì cái tỉnh Đồng Nai này đó, nhớ đi gặp nhớ. Thì ta có các các thầy của Thiền Tôn Phật Quang, có mấy thầy thì chắc cũng ở Biên Hòa đâu đây ha, các thầy ở Biên Hòa đến, dạ. Rồi chùa Phật Quang mình thì có các đạo tràng, có các ban điều hành, các ban chúng trưởng,
[59:15]lần lượt từng người đứng lên chào Ni sư biết nha. Như Trí Thành, Trí Thành đứng lên. Đây là hội trưởng Hội Từ thiện của chùa. Nhật Chiếu Ngộ cái chúng trưởng Đạo tràng Phật Hảo, đây là làm việc với Ni sư cũng thường xuyên, nhớ chào Ni sư. Còn Thiện Phú Quý, chúng trưởng Đạo tràng Phật Huệ ở Huế.
[59:36]Thái Phương Nhất, tổng thư ký của Đạo tràng Phật Quang ở Bình Phước. Thiện Huy Minh, chào Ni sư, ở chúng trưởng Bình Dương. Trí Quán Nguyện, chúng trưởng Bình Dương.
[59:53]Dung gì? Dung Phật Huệ? Dung Viên Huệ, trời ơi. Bắt đầu lãng trí rồi. Chúng trưởng Đạo tràng Phật Thịnh, chào Ni sư. Bữa nay Hạnh không có hả? Đoan Dịu Ân á, Đoan Dịu Ân chúng trưởng Đạo tràng
[1:00:10]Bình Chánh, Bình Chánh. Rồi rồi, rồi ai nữa kìa?
[1:00:17]Á à, Nguyễn Ngọc Mai rồi, chúng trưởng Đạo tràng Phật Trí Bến Tre, chào Ni sư, bước ra cho Ni sư thấy. Rồi rồi ai nữa kìa? Nhiều chúng phó lắm, thôi chào hết chắc Ni sư xỉu. Thôi chào. Rồi có Dụng Khai Tạng là chúng trưởng chúng tăng ở Phật Quang. Rồi có gì không con? À thỉnh thỉnh các vị về hả?
[1:00:48]Thôi thôi ai điều hành đi.
[1:00:55]Chúng con xin thành kính tri ân những lời đạo từ quý giá của Thượng tọa giảng sư đã ban bố cho hàng hậu học chúng con ạ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Và chúng con xin thành kính cung thỉnh Thượng tọa nán lại trên lễ đài để chứng minh cho nghi thức Vu Lan tại Đại Giác cổ tự năm 2023.
[1:01:29]Chúng con xin kính thỉnh trên chư tôn đức và kính mời quý Phật tử chúng ta sẽ cùng hát theo ca khúc Theo Mẹ Lên Núi Theo Cha Xuống Biển, một sáng tác của Thượng tọa giảng sư, Tiến sĩ Luật học Thượng Chân Hạ Quang ạ. Xin trân trọng kính mời.
[1:01:52]Mẹ đưa chúng con bước lên đại ngàn,
[1:02:15]núi cao chập chùng, bước lên đại ngàn, núi cao chập chùng.
[1:02:39]Và cha dắt tay chúng con tìm về sóng reo biển xa, tìm về sóng reo biển xa.
[1:02:49]Tuổi thơ thoáng qua, ấu thơ ngọt ngào, ấu thơ ngọt ngào, muôn đời mãi ghi.
[1:02:58]Kính mời quý Phật tử chúng ta cùng hát lớn theo. Kể từ máu long huyết rồng năm xưa, đến ngày hôm nay đồng lòng chung tay. Giữ lấy non cao biển lớn, giữ lấy con tim ngời sáng, sáng
[1:03:24]tình non nước cho nghìn đời sau. Nơi nơi
[1:03:37]đều là quê hương nỗi nhớ. Suối ngân chiều tà em bé ru hò.
[1:03:52]Đây đó đồng ruộng xanh tươi lúa thơm. Thuyền xa thuyền về trông ánh trăng mờ.
[1:04:18]Nghìn xưa chúng con đã theo mẹ về núi cao chập chùng, về núi cao chập chùng. Và theo dấu cha bước ra biển cả, sóng reo trời xa,
[1:04:34]sóng reo biển xa. Quê hương có những anh hùng, đi qua những lúc thăng trầm, muôn đời còn ngát danh thơm. Ai ơi hãy nhớ ơn mẹ công cha, nhớ người cho ta cội nguồn bao la.
[1:04:59]Giữ lấy non cao biển lớn, giữ lấy con tim ngời sáng, sáng tình non nước thanh bình mênh mông. Đi qua cuộc đời bao nhiêu ước mơ.
[1:05:19]Quê hương vẫn là nơi chốn quay về.
[1:05:25]Thương nhau bằng tình anh em thiết tha. Kính cha vẹn tròn trong tiếng câu
[1:05:44]ca. Vu Lan lại về trong tiếng chuông vang. Nghiêm trang Phật Đà sáng soi đời con.
[1:06:00]Ơn cha mẹ trọn muôn đời ghi nhớ.
[1:06:07]Cao như đại ngàn, lớn như trùng dương. Vu Lan lại về trong tiếng chuông vang. Nghiêm trang Phật Đà sáng soi đời con.
[1:06:27]Ơn cha mẹ trọn muôn đời ghi nhớ.
[1:06:34]Cao như đại ngàn,
[1:06:39]lớn như trùng dương.