Transcript: Tham Vấn Thiền 05

  • Speaker: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Duration: 7:21

Full transcript of the talk (in Vietnamese), taken from its subtitles. Select a timestamp to play that part.

[0:00]Hôm trước chúng ta nói cái chỗ sức tỉnh giác này phải không? À cái đặc tính của sức tỉnh giác là gì?

[0:10]Biết được cái tâm động loạn của mình từ thô rồi dần dần cho tới vi tế, từ cái lớp cạn cho tới những lớp vọng tưởng, những cái tâm rất là sâu. Nghĩa là cái sức tỉnh giác của mình mà nó sắc chừng nào, nó sáng chừng nào thì mình mới thấy được cái nội tâm sâu thẳm của mình chừng nấy. Nghĩa là ở đây hôm trước sư phụ dặn không được nói tới sức tỉnh giác, không được nhìn ngắm sức tỉnh giác, không được chạm vào nó. Chỉ có cái là mình biết được vọng tâm của mình, vậy thôi. Tức là nó có tồn tại nhưng mà không quan tâm. Vì chạm tới nó là một siêu vọng tưởng, đi tìm nó là một siêu vọng tưởng. Còn cái tìm cái này lại là đại bệnh rồi đó.

[0:53]Cái này là rất là bệnh, mà nhiều người thì để ý cái này. Nhưng hôm nay sư phụ sực nhớ một câu chuyện trong Góp Nhặt Cát Đá rất là hay. Có một câu chuyện trong cái Góp Nhặt Cát Đá là Sa Thạch Tập của thiền sư Muju, Vô Trú của Nhật Bản. Ông viết nhiều chuyện ngă ngắn ngă ngắn mà ngày xưa sư phụ có giảng. Trong đó có câu chuyện thế này: là có bốn người thi nhau im lặng, ai mà nói trước thì người đó thua. Bốn người họ ngồi bốn góc trong cái phòng, ở giữa họ để một cái đèn. Trong đêm xuống rồi vậy họ cứ ngồi im lặng vậy, đừng ai nói gì hết. Tụi con nhớ câu chuyện đó không? Nhớ hả? Thì thôi không nói nữa, nhớ là thôi không nói.

[1:39]Thì tới đêm nó lâu rồi họ ngồi cũng lâu cái cái cái đèn đó nó nó hết dầu. Hồi xưa thắp bằng cái dầu ăn đó mà, để cái cái một cái cái tim bấc nó ló ra nó cháy từ từ rồi nó hết dầu, cái dầu từ từ từ nó tắt. Thì một người: "Ê, cái đèn tắt! Giữ lại để làm sao thắp lại không nó tối." Thì người kia nói: "Sao anh nói?" phải không? Cái anh nói, cái người thứ hai nói chứ: "Không được nói!" Cái người thứ ba mới nói: "Cả hai anh vừa nói." Thì ông thứ tư nói: "Chỉ có mình tôi không nói." Câu chuyện đó là một câu chuyện hài, nhưng mà thật sự nó là chuyện của nhà thiền. Tại vì nếu không phải liên quan tới thiền thì ông thiền sư đó không đưa

[2:25]vào trong cái tập thiền đó, Sa Thạch Tập tức là Góp Nhặt Cát Đá. Sư phụ kể lại chút xíu từ từ đi. Cái người thứ nhất thấy cái đèn lụi tàn cho nên lật đật kêu: "Ê, giữ giữ cái đèn lại không nó tắt!" Cái người thứ hai là: "Sao anh nói?" Người thứ ba: "Hai anh đều nói." Ông thứ tư: "Chỉ có tui không nói." Nhưng rồi ai không nói? Ông nào cũng cũng nói. Ông thứ nhất nói vì lý do gì? Vì ngoại cảnh. Vì ngoại cảnh thấy cái đèn lụi tàn, lật đật phản ứng. Ông thứ hai là sao? Phê bình ông thứ nhất: "Sao nói?" Thì ông thứ ba, ổng nói cái ông phê bình đó cũng là nói. Và ông thứ tư là ổng tự hào: "Tôi không nói", rồi cũng nói.

[3:12]Cái câu chuyện rất là hay. Tức là những lớp tâm thức của mình tu khi mà mình có cái sức tỉnh giác mà mình biết cái tâm loạn của mình thì những cái tâm này nó diệt, cái tâm kia nó nối cái tâm kia cũng đều là cũng đều là sư cô cũng là người nữ cả, nhưng mà nhiều lớp sư cô. Sư cô này rầy cái cô cư sĩ, thì có một cái sư bà rầy cái sư cô, rồi có một sư bà rầy cái sư bà này. Đều là sao? Đều là người nữ cả, đều là vọng tưởng cả mà ta không vượt qua nổi. Vì sao? Tới khi ta nhập được định tới Sơ thiền cũng còn. Cái tầm tứ nó ở mức độ rất là sâu. Bữa sau khi nghe sư phụ giảng rồi Khải Tôn Nhất mới nhắn tin sư phụ:

[3:56]"Cái mà sư phụ nói những cái lý luận mà về sự tu hành đó có phải là tầm tứ không?" Sư phụ nói: "Gần giống nhưng không phải. Vì tầm tứ nó nằm ở mức độ sâu hơn rất là nhiều." Tầm tứ nằm ở mức độ sâu hơn. Vì lúc đó khi mà nhập vào Sơ thiền rồi ta không làm gì nữa, tâm tự nó định. Tâm tự nó định nhưng mà sao? Bà sư cô bả vẫn còn chứ chưa hết. Tới Nhị thiền bả mới đi ngủ, mới thực sự đi ngủ. Thì cái câu chuyện mà Góp Nhặt Cát Đá và nói về cái lý thiền và sức tỉnh giác này nhắc cho ta một điều. Ví dụ khi tụi con thấy tâm mình yên thì có phải yên không? Không. Vẫn còn một ý niệm tự khen mình đang yên.

[4:44]Thì đó là cái ông nội thứ tư đó: "Chỉ có mình tao không nói." Chính là ông nội thứ tư á, là vẫn còn một người tự khen mình ở trong. Những cái ý niệm thầm kín này, cái này nối kia, cái kia nối cái nọ, nó vẫn chưa hết. Còn một loạt trước cái ví dụ trước cái chỉ quán này buộc lòng ta phải động tâm, phải lý luận nhiều. Cái đạo đức chánh tư duy này và những công đức này, còn trước kia là bao nhiêu điều tà ác thì ta không nói nữa. Những bao nhiêu những suy nghĩ sai lầm trước thôi ta bỏ, ta chỉ nói bắt đầu từ đây. Vì tất cả những cái này đều là những cái động, những cái chánh tư duy thiện nó dựng cái bản chất ta.

[5:18]Để sau này khi ta không còn suy nghĩ gì nữa thì bản chất của ta vẫn là thuần thiện. Nên đó là lý do mà ta phải đi qua cái giai đoạn này rất là là lâu là như vậy. Còn nhiều người nhiều khi mới biết đạo cái nhảy vô cái là được một cái gì liền thật rất là nguy hiểm. Vì bên ngoài tâm thanh tịnh nhưng bản chất sâu bên trong không phải thuần thiện, họ dạy người khác sẽ không kỹ. Nên hôm trước có cái cô người Đức lên, lên ở đây hai ngày xong bả ngộ đạo mất. Giờ không biết bả lang thang cùng trời cuối đất đâu, không biết tụi con có giữ liên lạc không. Nhưng những cái đó sư phụ rất là lo, vì không biết đã thuần thiện trong nội

[5:56]tâm chưa và sẽ không rành cái phương pháp dụng công để dạy người khác, mở miệng toàn khoe cái kể cái trạng thái của mình rồi làm hư đạo Phật luôn. Cái người đó mà thật sự họ được ở lại trong chúng mà tu tập lại căn bản thì mới có lợi cho chúng sinh, chứ bản thân họ được lợi nhưng mà chúng sinh sẽ không được lợi. Mà đây là cái tình trạng của Thiền tông Trung Hoa bao nhiêu nghìn năm đều bị như vậy. Hôm nay thì sư phụ nói cái cái quá trình đi tới cái sức tỉnh giác này là một quá trình vất vả vô cùng. Mà khi tới cái sức tỉnh giác rồi thì ta nhớ lại cái câu chuyện của Góp Nhặt Cát Đá mà bốn cái ông ngồi thi nhau im lặng.

[6:33]Thi nhau im lặng là tượng trưng cho chúng ta ngồi thiền, cố gắng giữ giữ thanh tịnh. Nhưng mà sao? Ngoại cảnh làm chúng ta động niệm. Rồi cái ý niệm tu hành nó phê bình cái sự động niệm đó, nhưng mà rồi một ý khác nó lại phê bình cái cái lý luận tu hành đó. Nhưng những lớp này, những lớp kia nó cứ nối tiếp, nối tiếp, chưa bao giờ yên thật sự. Hiểu như vậy để khi mà tụi con tâm tụi con có yên, có nhiếp được, vẫn hiểu: bên trong vẫn còn một tên lải nhải ngầm ở trong đó chứ chưa hết. Hiểu như vậy để chi? Mình không chủ quan, không kiêu mạng và tiếp tục cẩn thận, cảnh giác. Ý là như vậy. Hôm nay sư phụ nhắc chút xíu vậy thôi, rồi thôi nghỉ nha.