Transcript: Tử Khổ - Tứ Diệu Đế 04

  • Speaker: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Duration: 1:29:54

Full transcript of the talk (in Vietnamese), taken from its subtitles. Select a timestamp to play that part.

[0:18]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:23]À như đã đã sắp xếp trước thì thì lần này sư phụ giảng lại cái loạt bài Tứ Diệu Đế.

[0:34]À nhưng mà cứ giảng chung ở khóa thiền chùa Từ Tân với khóa thiền chùa Pháp Vân. Cứ một bài trong kia thì một bài ngoài này, một bài trong kia, một bài ngoài này. Vừa rồi thì giảng ở Từ Tân là bài số 3. Nên hôm nay giảng bài số 4. À nên vì vậy ai muốn theo dõi Tứ Diệu Đế liền mạch thì cứ vui lòng cũng phải phải theo dõi cái những những cái những bài bài lẻ đó. Cứ 1 3 5 7 9 ở trong miền Nam. Thì nghe cái bài ở Pháp Vân này nó liền mạch và hiểu hơn nha. Chứ vì hôm nay là hôm nay là sư phụ giảng bài số 4 mà nếu mình chưa nghe bài số 3 thì mình không có thấm lắm. Không có liền mạch. Các huynh đệ nhắc nhau, các đạo tràng nhắc nhau nha, như vậy như vậy.

[1:22]Hôm nay bài số 4, chúng ta đang nói về Khổ đế, chân lý về sự khổ. Đây là một điều rất là lạ. Hồi xưa vậy, khi mà thầy còn bé mà đến với đạo Phật thì nói bài pháp quan trọng mà Đức Phật giảng đầu tiên là bài Tứ Diệu Đế:

[1:42]Khổ trước, Khổ, Tập, Diệt và Đạo. Nên Phật nói về cái khổ liền, trong khi mình nghe nói là đạo Phật là cái gì cao siêu, về cái chân lý Đức Phật dạy là cái gì nó thanh bình, nó hạnh phúc, nó cao siêu, nó thánh triệt, nó vượt lên trên mọi cái tầm thường của kiếp người, tức là làm, Phật phải nói về cái gì nó nó không khổ, cực kỳ hạnh phúc, cực kỳ an lạc. Phải hứa hẹn về cái điều đó như vậy để ta theo đạo Phật. Bất ngờ là Phật nói về cái khổ trước. Nên nhiều năm như vậy, thầy cũng không hiểu, thầy không hiểu về Tứ Diệu Đế lắm, không hiểu. Lâu lâu lác đác lại nghe các vị thầy lớn cũng nói về Tứ Diệu Đế

[2:28]rồi cũng nói phất phớt, thì mới thầy cứ cứ cứ cứ cứ chôn cái thắc mắc ở trong lòng: làm, nghe nói đạo Phật là cao siêu vô cùng, cao siêu nhất á, nhưng mà lại nói về cái khổ. Mãi đến khi mình tu tu tu nhiều năm tháng rồi mới bắt đầu hiểu được cái vĩ đại của Đức Phật là cái chân lý đầu tiên mà ta phải nhận hiểu là khổ. Kiếp người là khổ, con người là khổ, thân phận của chúng sinh là đau khổ. Nghe rất là lạ. Tức là phải nhận định về cái khổ trước, trước khi ta nói những điều cao siêu hơn. Thật là hay! Từ từ khi ta học dần về sau, những bài kế tiếp ta càng lúc càng thấy rõ về điều này. Ta phải hiểu rất rõ về cái khổ thì ta mới có thể thoát khổ được.

[3:21]Còn ta mơ hồ, mờ mịt, không hiểu mình đang khổ thì người đó không bao giờ tu tu hành được. Nó lạ như vậy. Nên phải thật sự hiểu rõ chân lý về cái khổ. Trong cái chân lý về cái khổ á thì Đức Phật liệt kê ra tám cái khổ cơ bản. Thì tám cái khổ cơ bản này nó bao trùm gần hết mọi cái nỗi khổ. Mà mình nghe mình cũng không thấy khổ lắm đâu, chỉ khi nào mình cực kỳ trí tuệ thì mình mới thấy là tám cái khổ mà Đức Phật nói nó gom hết, bao trùm hết, phủ hết mọi cái khổ của cuộc đời này. Thì rất là lạ như vậy. Chứ ta mới nghe nó là nói là đời thì sinh, lão, bệnh, tử khổ thì nghe cũng thường thường thôi. Hoặc là oán tắng hội khổ, cầu bất đắc khổ, ái biệt ly khổ, ngũ ấm xí thạnh khổ.

[4:16]Tám cái khổ thì nghe thì cũng cũng thường thôi, thường thôi, không phải gì là khổ lắm. Nhưng nếu ta hiểu sâu sắc rồi ta mới giật mình, cái khổ bủa vây lấy cuộc đời của ta mà chỉ bởi vì ta mê muội, ta không biết nó khổ. Mấy lần trước thầy đã nói về cái khổ của cuộc sống, rồi cái sinh khổ, cái khổ của lúc già, ai cũng phải đi tới cái tuổi già, cái khổ lúc bệnh, vừa rồi là ở trong Từ Tân, hôm nay ta nói cái khổ lúc chết. Nhưng ta phải đối diện thì mới thấy vậy để thấy trước cái con đường mình phải đi tới. Có một cái phim của một cái nhà đạo diễn độc lập, ổng làm phim mà ổng không phải là một công ty lớn

[5:04]mà có vẻ cũng không cần ai biết nhiều. "The Man from Earth", mình dịch ra là "Người bất tử". Trong phim ấy cái nhân vật chính là một người sống không bao giờ chết. Cái gen ổng cứ đổi mới, tế bào ổng cứ đổi mới. À gen thì không đổi nhưng mà tế bào cứ đổi mới, làm cho ổng cứ đứng yên đó luôn và không bao giờ già, không bao giờ chết. Mà ổng ở đâu lâu quá rồi người ta phát hiện ông này không bao giờ già, người ta sẽ thắc mắc. Cho nên ổng ở đâu 10 năm ổng mới trốn đi chỗ khác, thay tên đổi họ rồi ổng lại sống tiếp. Thì ổng đi hết cả thế giới này, bắt đầu từ cái vùng Âu Châu đi tràn xuống dần dần và ổng đi vào tới cái thời của tới Ấn

[5:41]Độ, ổng gặp Đức Phật, ổng quay lại Do Thái, thời gian Chúa Giêsu, rồi đi qua Á Châu rồi đi vòng rồi đi qua qua Mỹ. À cái bộ phim hiện ra là lúc ổng làm Mỹ, ở Mỹ ổng đang dạy về khảo cổ. Tại vì ổng mới sống mấy chục nghìn năm nên ổng biết cái chuyện ngày xưa thế nào hết. Ổng dạy về khảo cổ dạy chính xác luôn. Nhưng mà lâu rồi bắt đầu ổng phải khăn gói ổng xin đi, và đi là biến mất á, đi là thay tên đổi họ luôn. Tuy nhiên qua tới cái bộ kế tiếp thì tác giả không sản xuất thêm được nữa, bởi vì thời đại ngày hôm nay, thời đại vi tính, thời đại 4.0 này không một ai thoát khỏi sự quản lý của nhà nước.

[6:22]Đừng hòng nói trốn đi đâu mà nói gọi là giống như ngày xưa mà thay tên đổi họ đến một cái xứ nào. Bây giờ có chui vào hang sâu thì một bất kỳ nhà nước nào họ cũng leo xuống họ bắt lên lại liền. Máy móc bây giờ theo dõi được hết. Cái ngày hôm nay cái công nghệ 4.0 nó là như vậy. Cho nên ngày hôm nay vậy với sự hỗ trợ của máy móc và nếu với một bộ máy tư pháp hùng mạnh, đừng ai hòng phạm tội lâu. Ta bị bắt liền. Nó là như vậy. Thì cái phim đó nó đưa ra một cái lý thuyết là ông này có cái tế bào ổng lạ, ổng cứ đổi mới đổi mới theo đúng lý thuyết và không bao giờ già cỗi. Nhưng thực sự chúng ta không phải như vậy.

[7:03]Cái gen của chúng ta, cái RNA chúng ta nó cho phép sao chép tế bào. Sao chép tế bào được sao chép RNA, nhưng mà bao nhiêu lần sao chép rồi thì bắt đầu nó bị trục trặc. Cái việc sao chép không chính xác nữa. Cái tế bào về sau này bắt đầu nó thoái hóa dần và các chức năng cơ thể của ta suy yếu dần rồi ta bắt đầu bệnh rồi ta chấm dứt bằng cái cái chết, cái chết. Và chết là một điều đau khổ, như vậy. Chỉ có rất ít người chết mà không đau khổ, còn đa phần tất cả chúng ta chết đều đều đau khổ. Đó là lý do mà

[7:44]ai muốn uy hiếp ta thì họ đều hăm là gì? Giết ta. Lý do bởi vì ai cũng sợ chết, như vậy thấy không? Nói: "Mày đưa không? Không đưa tao giết mày". Đó cái câu đó ta nghe rất là là thường xuyên, à. Hoặc là mang bố mẹ mà giận mình quá cũng nói: "Nhanh lên không tao oánh mày chết bây giờ". Cũng hăm, lấy cái chết ra đe dọa để bắt con cái mình phải vâng lời. Tức là cái cái đe dọa tối thượng là đe dọa đến đến mạng sống, à. Nhưng mà khi mình nghe bố mẹ mình nói cái câu đó hoặc là là là bạn bè mình hăm: "Tao tao đánh mày chết bây giờ". Nhưng mà trong ý nó không phải như vậy, cho nên cái câu đó không làm ta sợ.

[8:24]Bởi vì ta hiểu cái ý của người nói. Cái từ thì nghe rất là khủng khiếp, lấy cái mạng sống mình ra đe dọa, nhưng cái ý không phải vậy, nên ta không sợ. Nhưng một ngày đẹp trời, có một người kề dao vào cổ ta, kêu đưa điện thoại di động, đưa tiền bạc, đưa số tài khoản, bây giờ là đưa password của ngân hàng. Hồi xưa thì móc tiền nhiêu đưa ra hết. Bây giờ cái user name tài khoản ngân hàng và password vô đây bấm cho tao. Đã chuyển sạch hết rồi mà nó kề dao bên cổ, không nó giết liền. Thì cái này không phải nói đùa. Và chúng ta cũng vậy, thôi còn người thì còn, tất cả sẽ làm lại từ đầu. Bây giờ thôi cứ giao nó cho rồi. Rồi chuyển sạch, cướp mình hết.

[9:07]Bây giờ cướp thời đại 4.0 là không phải kề dao kêu đưa tiền mà kề dao kêu đưa password, password tài khoản. Như vậy, là vậy. Nên bây giờ vậy, ta cũng phải có cái cách để mà tránh thì thôi tôi bàn với nhau, ví dụ như mình dí vào người ta thì ta nói: "Dạ không, password vợ giữ". Dạ, thì bây giờ thì bởi vì nói: "Tại sao là password tài khoản?" "Dạ không, vợ giữ". "Dạ, bởi vì bởi vì vợ là tất cả", đại khái vậy, nói sao đó nói, vậy ý là như vậy. Nhưng mà đe dọa vào mạng sống là đe dọa tối thượng tại vì ai cũng yêu cái mạng sống của mình, ai cũng sợ chết. Tại vì sao ta sợ chết? Vì chết rất là khổ. Tại sao chết là khổ?

[9:53]Tại vì ta đặt nhiều cái hy vọng vào cái tương lai vào cuộc đời quá. Không ai nghĩ mình chết. Cái tâm lý của ta là vậy, không ai nghĩ mình chết. Ta vẫn ví là tới 90 tuổi rồi, nhiều khi đi không nổi rồi, nhưng mà ngồi vẫn bóp trán suy nghĩ ừ đầu tư vô thêm cái này, cất thêm cái nhà kia, cưới thêm cô vợ lẻ, ví dụ vậy. I'm sorry nếu nói có đụng chạm. Anh Thông không có nói anh nha. Không có vậy, không có à. Ví dụ vậy ha. Thì ta đặt nhiều cái hy vọng ở tương lai quá, nhất là những người có phước. Những người có phước họ có địa vị, có tiền bạc. Những người đó không bao giờ muốn mình chết và vẫn còn đặt rất nhiều mục tiêu

[10:44]trước mắt nên cái chết làm cho họ giống như là một cái cắt ngang, một cái mất tất cả. Cái đó làm một cái sốc rất lớn về về tinh thần. Nên không ai muốn mình chết. Cái cái đầu tiên cái khổ cái chết là cái cảm giác mà tài sản ta đang có, tương lai ta đang hoạch định bỗng nhiên bị biến mất hết, bị tước khỏi tay ta, khỏi cuộc đời ta. Đó là cái sốc về tinh thần, về tinh thần trước làm cho ta ta đau khổ. Rồi

[11:22]Thường khi ta chết thì ta có khóc không? Có không? Chết rồi khóc gì nữa. Nhưng mà ai khóc? Người chung quanh ta khóc. Khóc vì chia lìa. Những cái cuộc chia ly khác thì vẫn còn hy vọng gặp lại. Nhưng chết rồi thì đúng là không gặp lại được nữa. Nên cái mà tử biệt, vĩnh viễn xa nhau lại là một cái nỗi đau khác. Mà ta có khóc không? Khóc không? Có chết đâu biết. Nhưng mà trong luân hồi vô tận này, ta đã chết rất nhiều lần. Mà cái thế này. Khi ta chết, hồn ta lìa khỏi xác, cái người thân nhân đứng chung quanh ta khóc, thét lên, ta biết hết. Ta biết hết, nhưng mà không, không nói được. Cũng đến vỗ vai an ủi nhau á, và ta làm sao? Cũng khóc luôn.

[12:28]Trong cái cảnh đó, ta thấy đó là đúng là chia ly. Ta gặp họ, ta biết họ, cái nỗi đau ta ít hơn họ. Còn cái người mà sống á thì nghĩ là mất luôn rồi, còn ta không đau khổ lắm bởi vì ta vẫn còn nhìn thấy họ. Nhưng bắt đầu cái đau khổ nó gặm nhấm ta từ từ ở chỗ này, là ta không giao tiếp được. Ta đứng một bên họ, ta an ủi, "Không, bố còn đây con, bố đây con, bố đây con." Nhưng con nó không nghe. Thì mới ban đầu ta không khổ tại vì nó vẫn đứng đây mà, ta đây mà. Nó thấy ta đi rồi nó khóc, ta vẫn thấy nên ta không khổ. Nhưng cái đau khổ ta đến từ từ, từ từ ở chỗ là ta nói gì nó cũng không biết, không nghe hết.

[13:06]Cái đó bắt đầu mới cái khổ từ từ nó mới đến chậm, mà khổ nhất cái là làm sao? Còn cái số vàng hay số tiền để đâu đó mà chưa kịp nói được, chết. Cái đó không biết làm sao, ấm ức ấm ức ấm ức, cái đó ray rứt. Nhiều việc định làm mà bây giờ không biết ai để làm tiếp tục, vì cái mơ ước cuộc đời ta vẫn còn rất là nhiều. Cái cái khổ lúc đó đó nó từ từ nó đến chầm chậm nhưng rất là thấm. Rồi đó, còn cái người sống mà họ đứng là khóc bù lu bù loa, khóc quá chừng khóc vậy đó, tới bảy ngày hết khóc rồi. Thấy không nè? Và tới 49 ngày là bắt đầu cạn nước mắt khóc rồi, qua năm sau đám giỗ thì rất là vui. Mọi người lại ăn uống rồi vui chơi tưng bừng không có gì nữa trơn, hết rồi.

[13:48]Nhưng mà lúc đó là ta bắt đầu mới buồn. Ta mới là bắt đầu người còn lại là người buồn. Vì sao? Thấy người thân của mình mà không ai, không ai nghe mình, không ai thấy mình. Mình giao tiếp không được. Cái đó mới là cái đau, mà cái cái đau nó càng lúc nó càng dài vì mình vẫn nhìn thấy họ. Đó là ví dụ là ta không bị đọa, ta không bị đọa súc sinh, ta không bị đọa địa ngục, ta vẫn còn lẩn quẩn quanh đó. Ta vẫn thấy họ đó, mà không thể nào nói cho họ nghe được một, một tâm tư, một tình cảm, một ý tưởng nào cả. Họ bên cạnh ta mà họ như không thấy ta. Cái đó mới là cái gì? Cái đau khổ. Cái đau khổ này giống như cái gì?

[14:30]Nè cái đau khổ này nè, nó giống như thế này, vừa rồi nó có một cái luật mà người ta có đề nghị làm, nếu hai vợ chồng ở trong nhà mà không nói chuyện với nhau, được xếp vào gọi là bạo lực gia đình. Nói, "Ủa không nói chuyện nhau đâu đánh đấm gì nhau bạo lực gia đình?" Nhưng họ vẫn xếp cái này gọi là áp chế tâm lý, bạo lực gia đình. Ví dụ bây giờ, ông chồng đi làm về, bà vợ ra mở cửa, mới đang giận nhau mà, trên bà vợ bả chỉ mở cửa thôi bả không nói gì, ông chồng cũng không nói gì. Ổng vô rồi bà vợ dọn cơm, mời, ổng ăn không ăn không cần, có khi ổng không thèm ăn, hoặc có khi ổng ăn rồi ổng tự ổng

[15:11]dọn, cả một tháng trời không nói chuyện với nhau. Thì bà vợ làm sao? Thiếu điều tự vẫn luôn. Cái đó tuy giận thì giận nhưng mà rất là, là đau khổ. Nên có một cái TikTok như vậy nè, bà vợ bả xách gói ra, bả nói: "Giờ tôi đi về nhà mẹ tôi đây." Cái ông chồng nói: "Kìa, chìa khóa xe kia kìa." Cái bà vợ mới nói chứ: "Cái gì á? Tôi không đi xe tôi tự đi." Ổng nói: "Hả, đây nè, Grab nè, số này nè, gọi cái Grab số này." Tức là bả làm quá chừng, cuối cùng bả: "Sao ông không năn nỉ tui ở lại?" Tới đó thì TikTok nó hết rồi mình cũng không biết sao. Tức là giận thì giận nhưng người ta vẫn không mong chia tay.

[15:52]Nhưng mà nếu có một người cứ lì lì không nói gì với mình, thực sự là sao? Là một cái sự hành hạ về tinh thần. Thì đây vậy, cái người chết họ rơi đúng cái tình trạng đó. Ta muốn tiếp xúc với người ta yêu thương, đây là con ta, là cháu ta, là vợ ta, đủ thứ hết. Cái thằng cháu nội mới đẻ ra ta thích, ta thương, mà nó đâu có biết ông nội là ai vậy? Chết mất rồi. Cái đó, cái gặm nhấm tinh thần đó mới là, là ghê gớm của cái cái gọi là người chết, đau dần, đau dần, cứ càng nhiều năm thì càng đau. Còn cái người mà thân coi 7 ngày bắt đầu bớt đau, rồi 1 năm là vui rồi, 1 năm mỗi lần giỗ mừng lắm, kéo nhau lại ăn gươm chả.

[16:29]Nhưng mình thì rất là đau, cái đó là một cái vậy.

[16:34]Ví dụ bây giờ,

[16:39]ta đi về ta về nhà, cái ta phát hiện cái cái két sắt tiền nhà mình bị mở toang ra, ở trong đó ta để 2 tỷ đồng, mất. Đau không? Đau không? Đau rồi nha, ha. Dạ vâng ạ, thì ta rất là đau, rất là buồn. Còn cái chết, ví dụ ta mở cửa cái két sắt ra, ta không còn thấy ta nữa. Cái đó đau không? Đau gấp vạn lần, đúng không ạ? Kia có mất có 2 tỷ, còn cái này thấy két sắt mở ra mở cửa ra ta không còn trên cuộc đời này luôn, chứ không phải là chỉ 2 tỷ, mà ta biến mất khỏi cuộc đời. Thì cái mất cả ta, cả cuộc đời ta thì mới là gấp vạn lần cái cái 2 tỷ đó. Thì cái chết làm cái mất mà làm cái mất, mất tất cả luôn, không còn gì.

[17:27]Cái đau ta phải so sánh mình mất một số tiền và mất một cái gấp vạn lần số tiền là cả cuộc đời ta, thì sẽ hiểu cái cái đau nó nó đến như thế nào. Còn bây giờ chưa chết thì ngồi còn ngơ ngơ thấy không ai đau khổ trơn á, chưa ai hình dung ra hết. Mà tới chết thật rồi mới thấy cái đau của nó, nha. Trong cái trong cái phép tu thiền của ta, ta có quán thân này là vô thường. Khi ngồi thiền là phải quán thân này vô thường, nó là căn bản của thiền, để cho ta diệt cái chấp thân và đối diện với cái chết. Cái người tu thiền là người can đảm. Giờ ai nói chết sợ chứ người tu thiền ngày nào ngồi cũng thấy tới cái chết của mình.

[18:11]Thấy thân này là vô thường, nó sẽ tàn hoại, sẽ bệnh, sẽ chết, sẽ tàn hoại hết. Tức là ngày nào người tu thiền cũng đối diện với cái chết, và sao? Rất là bình thản. Cho nên cái người tu thiền, đệ tử Phật được cái hay hơn người khác là trước cái chết rất là, là bình thản. Vì sao bình thản? Tại vì chưa chết thật. Mới quán tưởng tượng thôi à, nên chưa chết thật. Chết thật một cái rồi bắt đầu mới biết là cái công phu tu thiền của mình xưa nay có có có kết quả hay không. Còn bây giờ thầy dạy, à đến thầy dạy: "À ngồi kiết già nha, biết rõ toàn thân nha, rồi nhớ hơi thở ra vào, rồi biết thân này vô thường,

[18:54]ha, từ từ già rồi bệnh rồi chết." Mình cũng ngồi làm theo thầy, thân này rồi sẽ chết tỉnh queo à, bình thản an lạc lắm tại vì có chết thật đâu. Chết thật một cái biết liền. Ừ, cái nỗi đau nó khủng khiếp lắm. Nếu trước đây tu thiền mà ta không đạt được trạng thái cái tâm vào trong định, thì chết thật một cái là biết liền, cực kỳ đau khổ. Vì sao? Giống như cái cảm giác khi ta về nhà mở két sắt ra, mất cả cuộc đời, chứ không phải chỉ là 2 tỷ. Thấy, hình dung cái điều đó ta mới thấy. Rồi bây giờ khổ gì nữa đây?

[19:34]Chết rồi là đi đâu? Khi ta chết ta đi đâu? Ví dụ bây giờ à có một gia đình đó, sau khi làm ăn khá giả, rồi mới nói rằng là, bố mẹ ở ngoài Bắc khí hậu khắc nghiệt quá, tới mùa đông lạnh quá, tôi bị đau khớp chân. Nghe nói trong Nam nắng ấm, thôi bây giờ ta chuyển cơ sở làm ăn vào trong thành phố Hồ Chí Minh, mua một căn nhà cho nắng ấm. Thì hai vợ chồng nghe nói rồi thăm dò mọi thứ thấy cũng hợp lý, thế là ta đi vào Nam sắp xếp, lập, thiết lập một cơ sở làm ăn, chuyển cơ sở ngoài Bắc ta vào trong Nam. Tức là ta dời khỏi Hà Nội, ta về thành phố Hồ Chí Minh để làm ăn sinh sống. Thì cái việc mà ta rời bỏ Hà Nội đó, có buồn không?

[20:23]Có buồn không? Không. Buồn chút đỉnh thôi, nhưng mà những cái hứa hẹn phía trước mắt ta thì lại nhiều cái nó hấp dẫn hơn. Trong kia có nắng ấm, nha, có người miền Nam vồn vã, đon đả, ân cần. Người lớn lớn gặp mình kêu bằng "cưng", ha. Ở ngoài Bắc không ai cưng mình cả, vô Nam tất cả đều cưng mình. Cưng mình làm sao? Ví dụ như cái họ họ đứng trước cửa nhà mình, "Cưng cưng cưng, ra đây chị hỏi coi." Cái mới có "Nhà em có cái gì không cho chị mượn cái búa." Nói, "Mình mới qua đây gặp bả, bả kêu mình bằng cưng." Rồi vô cũng lấy cái búa đưa bả mà mặt ngơ ngơ ngơ ngơ. Trả bả xong, lát cái mai đi làm,

[21:04]qua cái ông hàng xóm, "Ê cưng cưng, cưng mới về đây hả?" Nói, "Dòm mặt ổng, mình mới về đây chưa biết ổng, tự nhiên ổng cưng mình." Nhưng người miền Nam là như vậy, người miền Nam là gặp ai cũng cưng hết, cưng. Cho nên ta sống lâu rồi ta sẽ rất thích cái phong cách của người Sài Gòn ở chỗ đó đó, cái người miền Nam. Gặp ai cũng cưng, cho nên nói trước đừng có ngạc nhiên. Thì nơi đó nó có nhiều cái cái cái lạ, thích. Ở đây ta ta rời khỏi Hà Nội, ta xa Hồ Gươm ha, ta xa Hồ Tây, ta xa những con phố cổ, ta xa những cái bóng cái hoa sữa, ta xa những con người mà có cái giọng nói trau chuốt nó đi sâu vào tim, vào máu ta.

[21:43]Vô trong miền Nam bắt đầu đổi giọng ngược hết à. À. Ví dụ như mình đi vào bệnh viện, mình nói, "Tôi đi đến bệnh viện", vô miền Nam đi "bỉnh dịnh". Ngửa ngửa liền, thế là vào một thế giới khác liền. Lạ. Nhưng cái tiếng nói người miền Bắc á nó đẹp như vậy, nó trau chuốt như vậy, vào trong kia từ từ khang khác hết từ từ, rồi con mình mốt đẻ ra nói giọng Nam không. Ý là như vậy. Thì không buồn, vì sao? Vì ta biết chỗ mình đi. Ta biết cái chỗ mình sắp đi, ta chuẩn bị cho nó rất là kỹ. Ta mua nhà, mua cửa, ta sắp xếp hết. Còn chết thì sao? Không biết. Có ai bước qua cõi chết, đầu tư nhà cửa bên đó trước không? Không. Xong.

[22:22]Nên cái mà hoang mang đó mới là cái sợ đó. Ta đi về một nơi, ví dụ bây giờ ở đằng sau cánh cửa này là một thế giới, ta chia tay người thân ta xong, ta mở cửa ta bước vào đó mà ta không biết sau cánh cửa nó là gì, sợ không? Là một cái rất là sợ. Đó là một cái rất là sợ đó. Đó. Thoắt một cái, bước qua cánh cửa một cái, vào một thế giới kia liền. Ta không biết nó là gì. Cảm giác lo sợ là một cái khổ một lần nữa. Nhưng mà sau cánh cửa đó, nó là nhiều loại thế giới của nhiều con người khác nhau. Nếu lúc sống, ta thường đi chùa Pháp Vân, dự khóa thiền, nghe Pháp, tham gia đạo tràng tu tập, làm các điều thiện, thì cánh cửa đó mở ra ta bước vào một cái, đằng sau đó là gì?

[23:13]Là ánh sáng, là hương thơm, là bạn lữ, là mọi điều an lành, hạnh phúc. Còn nếu lúc sống không tới chùa Pháp Vân, nghe ai rủ rủ đi chùa Pháp Vân, "Tao mắc đi chơi", ha, à là cứ karaoke, hát cho bể nhà hàng xóm chơi, ví dụ vậy. Cứ vui chơi thoải mái thì đến cái ngày mà ta xô cánh cửa ta bước qua cái cái cái cái cái thế giới bên kia là bóng tối, là sự hôi thối, là nóng bức, là khổ đau, là tiếng rên la, không ai nhìn thấy ai, chỉ sờ soạng sờ soạng mà thôi vì nó tối đến như vậy. Không có đèn nữa nha, dưới không có đèn và cũng không ai sắm điện gì cả, không có điện, không đèn. Mọi người chỉ cảm nhận nhau vì đụng nhau rồi chửi bới nhau vì ai cũng hung dữ cả.

[24:05]Cái thế giới đó đen tối và rất đáng sợ. Nhìn nhau không ai nhìn mặt nhau rõ cả, và chính vì không ai nhìn mặt nhau rõ cả cho nên không ai cần trau chuốt cái ngoại hình mình cả. Đó là lý do tất cả gương mặt của các ma đều đều xấu, đều ghê rợn. Nếu mà ta lỡ ta thấy ma, ta sợ kinh hoàng liền vì mặt ai cũng xấu. Tại sao vậy? Vì trong thế giới đen tối đó không ai nhìn mặt rõ ai cả, và ta không cần phải phải đi thẩm mỹ. Còn ở trong cái thế giới này nhìn mặt nhau rõ, ta nhìn thấy gương, ai cũng chải đầu, xoa son, phấn, làm sang, mặc áo đồ đàng hoàng. Đó là lý do ta phải bảo vệ ngoại hình của mình vì mọi người đều nhìn.

[24:45]Còn cái thế giới đen tối kia chỉ có mùi thôi, và chỉ có đụng chạm thôi, và chỉ có sự giận dữ. Đó là chưa nói tới địa ngục, địa ngục là ta bị tra khảo nữa. Còn trong thế giới đen tối đó thì chạm nhau cái, "Mày đui hả?", thì có ai thấy đâu mà không đui. Nhưng mà cứ chen chúc nhau và đói, không có gì để ăn. Khổ sở vô cùng. Cái thế giới của những người mà không biết đi chùa Pháp Vân. Sợ chưa? Còn người đi chùa Pháp Vân thì bảo đảm nha, không sao.

[25:18]Ta không chuẩn bị gì cho cái thế giới đó cả, trừ những người đệ tử Phật. Ta nhìn cái thế giới tám chín tỷ người này ta mới thấy sợ. Ai rồi cũng sẽ chết, ai rồi cũng bước qua cõi chết, mà hầu như không ai chuẩn bị gì cho cái cõi bên kia cả. Chỉ sống cho sống vui cho trọn đêm nay. Chúng ta chỉ sống vui trọn đêm nay rồi rồi cuộc vui tàn, hứ, mọi người à bước đi ha.

[25:50]Một mình tôi về, lệ tràn ướt mi. Có nhớ bài đó không? "Rồi cuộc vui tàn, mọi người bước đi. Một mình tôi về, lệ tràn ướt mi." Hoàng Long em biết hả con? Hồng Minh, Hồng Minh chắc biết, à Hồng Minh. Đó, nó là như vậy, vui cho hết mình, vui cho hết tất cả cái phước mình có. Trong đời này mình làm bao nhiêu phước, quá khứ kiếp trước làm bao nhiêu phước hưởng cho sạch hết đi. Và không ai nghĩ gì tới cái cái sau khi chết, chỉ trừ những người đệ tử Phật. Vì sao vậy? Vì những người đệ tử Phật ta được Phật dạy về nhân quả, về tái sinh luân hồi. Ta sống kiếp này không phải là một kiếp duy nhất, ta còn sống nhiều kiếp nữa, và ở những kiếp sau đó, ta lấy gì để sống?

[26:42]Người đệ tử Phật mình luôn luôn lo lắng cho điều đó. Bây giờ ai rủ ta đi làm phúc, mình đi làm liền. Nói, "Có cái nhà nghèo quá chị ơi, chị có gì giúp người ta không?", cái mình móc móc trong túi ra được 50.000 mình cũng đưa, anh nói, "Em có cái áo này, lấy cho người ta." Những cái điều đó ta đang gửi cái phước về tương lai của mình cả. Là dù gì biết Phật pháp rồi, ta đã gửi gắm nhiều thứ, nhiều món đồ cho cái cái nơi đến trong tương lai của mình, nơi một cái chỗ mà không ai biết, không ai nhìn thấy. Nhưng vì ta tin lời Phật dạy, ta có đầu tư. Còn vô số những con người trên trái đất này, trên cõi đất này không biết gì về cõi sau,

[27:24]cứ mà mãi gọi là sống sống cho hết mình, sống cho hết tất cả cái phước đang có, rất là tội. Đạp cánh cửa bước qua thế giới bên kia rồi là rớt vào chỗ u tối liền. Chỉ có đau khổ, chỉ có nóng bức, chỉ có đói khát, và toàn gặp những con người sao? Hung dữ mà thôi. Lúc đó mình cũng là người hung dữ, bước vô thế giới đó, cũng toàn những con người hung dữ. Rồi mình sống làm sao? Đầu óc mình làm sao? Nhớ giùm, cực kỳ căng thẳng khi ta phải sống với những người người hung dữ. Nên có cái câu chuyện vậy, ờ nghĩa là có những cái những cái những cái thế lực mà nó hăm dọa một cái người đó, nói, "Nếu mà mày không có làm này cho tao,

[28:05]tao đẩy mày vô tù, đây là cái chứng cứ đây. Vô trong tù rồi mày mới biết bạn tù là loại nào nó đang chờ mày." Sợ liền. Vì sao? Vì mình là con người dịu hiền, không quen đấm đá, mà vô đó nó vô đi ngang nó tát bóp vô mặt mình cái, mình không kiện thưa ai được. Một cái tát đó không đủ thành một vụ án, mà mình thưa nó giết mình luôn. Mình lấy cái mâm cơm ra ăn á, lại giả vờ nó té nó hất nó đổ mâm cơm, bữa đó mình đói. Tức là nó ăn hiếp nhau, nghĩa là tiếng Anh gọi là bully á, là ăn hiếp nhau. Mà mình sống giữa những con người nào như vậy, chung quanh lúc nào hở một chút nó ăn hiếp mình, nó nạt, nó la, nó chửi bới, đánh, đầu óc mình sao?

[28:45]Cực kỳ căng thẳng. Bởi vì sao? Mình hết phước rồi. Rớt vào một cái thế giới mà không ai thương ai, mà ai cũng hung dữ, sẵn sàng đàn áp nhau, đánh đập nhau. Tinh thần cực kỳ căng thẳng. Nghĩa là dù mình bị ức hiếp hay không bị ức hiếp cũng cực kỳ căng thẳng, và chính cái căng thẳng đó là gì? Là đau khổ. Ta cũng giống như vậy, giống như bây giờ trong cái cõi sống này, à mình sống trong một cái gọi là một cái khu ổ chuột, nhà cửa người ta cất bừa bãi, chen chúc chen chúc, hở đâu là có người lại chiếm cái cất, không ai nói được, gọi là khu ổ chuột. Mà trong đó toàn tệ nạn, tệ nạn ma túy nó tràn vô,

[29:24]ăn cắp vặt nó tràn vô, nghĩa là đĩ điếm này nọ kia, nghĩa là tất cả tệ nạn nó nằm trong cái khu đó, và tất cả thằng nào cũng có dao với súng trong người hết. Rồi không biết cái nhân duyên gì mình lọt vô xứ đó mình ở. Có sung sướng không? Sung sướng không? Không bao giờ. Đầu óc mình sao? Căng thẳng. Và cái căng thẳng mà lo sợ vì mình sống lọt vô người xấu á, cái đó gọi là đau khổ. Đau khổ. Mà sau cái chết, ta có nhiều nguy cơ lọt vô cái chỗ đó, lọt vô cái chỗ không ai thương ai á, ai cũng hung dữ với nhau cả. Thì đó là một cái gì? Một cái cõi cực kỳ đau khổ là vậy. Mà vì sao vậy? Chỉ bởi vì lúc sống không chịu đi chùa Pháp Pháp

[30:06]Vân, mà mà đi chùa Pháp Vân thì đi nghe Pháp xong rồi về, không chịu ở lại ngồi ngồi thiền, tại vì ngày mai mới là khóa thiền chính thức, hôm nay nghe thôi, mà nghe xong rồi đi về, không chịu ngồi thiền thì kiếp sau thì sau khi mình chết, mình cũng sẽ lọt vào một cảnh giới mà

[30:27]người ta chỉ nói giả dối thương mình chứ không ai thương mình thật. Thương phân nửa. Chỉ khi nào mình ngày mai mình ở lại, mình dự khóa thiền đầy đủ thì sau này mình chết, mình lọt vô một cái cõi giới người ta nói thương mình, người ta thương thiệt. Tại vì bây giờ mình tu thiệt, mình tu thật, mình tu thật nha. Còn bây giờ mới nghe xong đi về trốn mất rồi là tu giả. Nha, nhớ vậy đó, tu giả. Như vậy, cái đúng là mình đi về một cái cõi mình không biết gì và không chuẩn bị được gì là một cái điều cực kỳ đau khổ.

[31:02]Có một vài trường hợp có những người tự tại biết trước cái chết và ra đi rất nhẹ nhàng. Đó là những người sống một đời thiện lành hoặc là những vị thánh đắc đạo. Những vị thánh đắc đạo thì khi họ chưa chết, họ biết trước cái cõi họ sẽ đến. Và cái cõi đó thường là những cõi trời trên cao. Cho nên khi họ đi rồi họ thanh thản lắm, vì họ biết trước một nơi mình bỏ cõi này về kia sung sướng hơn rất là nhiều. Nên Ví dụ có ngài

[31:38]thiền sư Đổng Sơn Lương Giới á, lúc ngài bắt đầu ngài nói: "Thôi ta, ta tịch." Ngài bắt chân kiết già lên, ngài nhắm mắt ngài đi liền. Tới đây đệ tử khóc. Ối dù cha khóc như mưa ngài mở mắt ra ngài sống lại. Ngài nói: "Các ngươi khóc cái gì? Ta đi đâu ta biết." Tức là ngài nói ngài rành quá có gì đâu ngài buồn. Ngài biết về cái chỗ ngài đi khóc cái gì đâu mà khóc. Không khóc, ngài nín à. Cái thôi ngài bỏ ngài không không chết nữa. Ngài đứng lên ngài đi vô. Thì qua ngày mai cái mọi người cũng vậy, cũng chờ tập trung ngài bắt chân ngồi kiết già ngài tịch đi luôn liền. Tức là sống chết tự tại, muốn chết là chết,

[32:16]muốn sống là sống, rồi bỏ thân đi luôn. Và ngài về cái cõi ngài biết rất là rõ. Thì đó là một trường hợp rất là ít. Hoặc là một vài người không phải là đắc đạo đến mức độ như vậy, nhưng mà họ sống thiện lành quá. Họ sống thiện lành là lúc họ sống đó là họ giúp ai được điều gì họ giúp. Đôi khi họ san sẻ mà dành cái phần thiếu lại cho mình, giúp người khác qua cái cơn khốn khó. Rồi khi hiểu đạo rồi, không giữ cái đạo lý lại cho một mình mình, lúc nào cũng chia sẻ đạo lý cho người khác để ai cũng cùng biết tu với nhau. Và biết cái khóa thiền Pháp Vân kéo mọi người lại về đây mà cùng cùng tu tập. Rồi cái khi mọi người nghe giảng xong đòi về cái năn nỉ:

[33:01]"Ở lại ngày mai đi, mai mới ngồi thiền thiệt. Còn bây giờ nghe bỏ về liền không hay, ráng ở lại đi nha." Ra nói Còn người nói: "Này không, tui ở lại ổng oánh tui." "Không, ông chồng oánh chị em oánh ổng cho, cứ ở lại tu đi nha, không sao đâu." Nói vậy nên Tức là cả cuộc đời này cứ cứ làm phúc, sống lành, thương người tử tế. Đến khi cái nghiệp xưa nó hết, nghiệp xưa nó hết dần hết dần, tuổi thọ kiếp này cũng hết. Nhưng mà trước khi hết biết hết trơn, biết chính xác ngày nào mình sẽ chết, biết chết xong mình đi về đâu. Đi về đâu là đi về đâu? Có hai chỗ đi: một lên cõi trời, hai biết trước cái gia đình mình sẽ

[33:44]tái sinh đầu thai vào luôn đó, biết trước luôn. Được chọn lựa, chọn lựa cái nhà đó là nhà biết đạo để về đó mình sớm được tu hành. Nhà đó khá giả về đó mình được ăn học đàng hoàng chớ không phải bị dốt nát. Cái nhà đó có tài sản để mình có thể thực hiện cái hạnh bố thí của mình. Thấy ai nghèo mình xin tiền bố mẹ mình cho được, chứ còn nhà nghèo quá không giúp ai được mình lòng mình rất là ray rứt. Nên khi có phước rồi ta chọn cái gia đình mà mà đầu thai, nhớ.

[34:18]Không được, ta được phép chọn, ừm. Cái số người đó không không nhiều nhưng mà khi mà nhìn cái số người chết không được tự tại, không biết trước ngày chết, không biết sau khi chết mình đi đâu, cái số người đó ít quá ta rất đau lòng. Có nghĩa là cái thế gian này làm sao? Thế gian này vẫn còn chìm trong tội lỗi, u tối và thiếu phước. Nên lòng ta vì lòng ta cố gắng, ai cũng cố gắng tu tập và đem đạo lý cho mọi người để mọi người cùng nhau mà mà tu hành. Để sau này các huynh đệ bi- ngồi đây với nhau thế này nè. Ai cũng đạt được một cái kết quả tu tập, hoặc là thiền định, hoặc là thánh quả, hoặc là công đức vô lượng.

[35:07]Để làm sao tất cả mọi người ngồi đây sau này muốn chết là nhắn tin. Nhắn tin: "À 10:00 mai em đi nha chị." Rồi, xong. Nó phải như vậy đó. Đến một ngày nào ta phải đạt được như vậy hết, ai cũng chết một cách an lành như vậy. Cái người kia nhắn tin lại: "Khoan, khoan, khoan, khoan, ngày mai em nấu miếng bánh a" Ngoài Bắc có bánh gì ngon ngon nhở? Không rành nữa. Ngoài Bắc có gì ngon ngon kìa? Thầy cũng không rành ba vụ ăn uống lắm, không biết cái bánh gì. Ngoài Bắc có cái gì ngon kìa? Bánh chả hả? À chả hồ Tây gì đó hả? À bánh chả bún chả, à nói không không à nhớ rồi, bún đậu mắm tôm. À quên nhớ rồi. Họ nói:

[35:46]"Khoan, khoan, khoan, mai em tính nấu mắm mắm bún đậu mắm tôm. Chờ em tí chờ em mang qua rồi mốt hãy chết. Ngày kia", à không phải người, ngày mốt là người miền Nam, người miền Bắc gọi là ngày kia nhỉ? Ngày kia ngày kia à Bắc. "À ngày kia hãy chết." Thế là ngoái nghe thôi không chết nữa, qua ngày mai bạn đem bún đậu mắm tôm tới ăn rồi chia tay nhau rồi thôi đi về qua ngày mai mình chết. Ta ráng tu làm sao tất cả mọi người được như vậy nha. Hôm nay ngồi với nhau trong pháp hội này hẹn với nhau làm sao ráng tu là ngay trong kiếp này nghĩa là khi ta chết là biết trước và chia tay nhau cười vui vẻ, phải tu như vậy.

[36:24]Để cho đỡ khổ, đỡ cái tử khổ đi, đỡ cái khổ về cái chết đi. Chứ còn cả cái thế gian này chết là điều quá đau khổ. Ta cố gắng tu tập thế nào mà để khi chết ta bớt đau khổ, biết trước ngày chết, biết trước chỗ chỗ mình đi đến. Phải như vậy nha, cố gắng như vậy. Bây giờ dễ chết không? Muốn chết có dễ không? Không. Muốn chết thế nào? Trong một cái bộ phim Hollywood thấy không? Một cái tay đó là một tay của một tổ chức gì rất là phe phe ác giờ bắt được một cái người đó nó bắt khai ra một cái cái bí mật gì đó. À thì cái ông này ổng đâu có khai. Không khai, ổng nói ổng nói câu này liền: "Nếu mày không khai ra à tao sẽ làm cho mày năn nỉ tao để mà được chết."

[37:23]Nghĩa là làm sao?

[37:27]Nghĩa là nó tra tấn tra tấn tới chỗ tột cùng đau đớn, lúc đó thật ra mình chỉ mong được chết thôi, tại vì sống quá đau khổ đi. Ngồi nó vì nó mấy ngón tay này nó a giựt từng cái móng ra ha. Giựt móng mà chưa thì bắt đầu nó cắt, nó cắt từng khúc đi vô, cắt hết ngón này nó cắt tới ngón kia. Mà hết ngón, bàn tay hết ngón rồi bắt đầu nó cắt tới cái khớp tay, nó chặt vô từ từ. Bàn chân cũng vậy, nó rút móng cho hết rồi nó chặt từng ngón chân đi vô lên lần lần. Tới chừng nào nghĩa là đau đớn không còn cái gì. Rồi sau đó cái nó khoét một mắt bớt đi rồi còn một mắt thôi. Nó làm nghĩa là lúc đó ừ cái câu mà nói nè:

[38:02]"Mày phải năn nỉ tao để được chết." Nghĩa là nó tra tấn tới mức mà mình không chịu nổi nữa. Tới đau khổ đến như vậy, sợ không? Sợ. Nghĩa là gì? Nghĩa là chết có dễ không? Không dễ chút nào, coi vậy chứ không dễ chút nào.

[38:24]Muốn chết thì ta phải như thế này, quên xin lỗi, có ai muốn chết đâu. Nhưng mà để có thể chết thì thứ nhất là một là ta tột cùng đau đớn. À.

[38:38]Tột cùng đau đớn nghĩa là gì? Cái cảm giác đau nó phải xuất hiện và nó lấy hết sạch năng lượng của ta thì ta cạn cái năng lượng mà chết. Đây là một trong những lý luận cơ bản của y khoa. Một người đi học bác sĩ y khoa phải biết điều này. Trong nhiều loại chết có một loại chết là do ta cạn sạch năng lượng sống. Mà cái mà năng lượng đó là gì? Để ta chịu đựng cơn đau. Mà cái đau nó mạnh quá, nặng quá, kéo dài quá. Ta cứ phải chống chịu đựng, chịu đựng một lúc cạn sạch cái năng lượng là ta chết. Không phải vì mất chức năng, tim vẫn còn khỏe, não vẫn còn tốt, phổi, gan, thận tất cả đều còn tốt hết.

[39:19]Nhưng chỉ bởi vì đau quá, cái đau nó kéo dài, ta cạn mất năng lượng và chết. Phải đau đến mức độ nào mới hết năng lượng. Đó cũng là một cách để ta chết. Cái chết kiểu đó sướng không? Không sướng chút nào, mà nhiều người tự tử là chọn cái đó đó. Nhiều người tự tử là chọn một cách làm cho mình rất là đau để cho mình chết, rất là dại. Nên hôm nay ta học để tìm cách mình chết nó dễ dễ một chút, chứ cái chết mà đau quá không không nên nha. Vậy. Rồi một cái loại chết thứ hai nữa là gì? Như hôm trước ta nói: bệnh tật mà mà chết, bệnh tật mà chết. Đó là khi ta bệnh tức một phần cơ thể ta bị hỏng, hỏng chức năng.

[40:02]Hỏng chức năng hỏng đến nỗi mà nó phá hoại hết tất cả các điều kiện sống của cơ thể. Nó chỉ một bộ phận thôi, nhưng mà một bộ phận cơ thể ta thì nó phối hợp với toàn bộ cơ thể. Giờ một bộ phận nó hư rồi thì nguyên cái cuộc sống nguyên cái sự sống nguyên cái sự phối hợp của cơ thể nó tắt một cái, thế là ta chết. Thường người ta định nghĩa là chết là gì? Não não dừng hoạt động, như vậy. Tim tắc rồi có phải chết không? Không. Vì còn lại trong vài giây, não vẫn còn một ít oxy để hoạt động và trong khoảng mấy giây đó ta chưa được gọi là chết. Nên khi ta thấy một người chết, họ hay rờ cái mạch động mạch ở cổ.

[40:47]Thấy động mạch cổ mà dừng, nghĩa là nãy giờ máu không đưa oxy lên não. Và vì không có oxy não, não chết thật sự đó mới gọi là là chết. Và có những trường hợp não chết rồi mà cái cơ phận ở dưới còn nguyên: tim, gan, phèo, phổi còn tốt. Lúc đó ta thường hay xử lý gì trong y khoa? Lấy ra cấy ghép cho cho người khác để cứu thêm được vài người, bởi vì não chết coi như chấm dứt sự sống. Vậy nè, nhưng mà mấy bộ phận khác còn tốt thì lấy ra xài được, ý là như vậy, phải là não chết. Nhưng mà để não chết thì đừng có máu lên não bơm oxy. Mà để đừng có máu lên não bơm oxy thì sao? Tim phải ngừng đập. Để cho tim phải ngừng đập thì sao?

[41:31]Hoặc là tim bị vỡ, bị thủng, bị sốc tim. Hoặc là những cái nguồn gì trợ giúp cho tim tắc. Đó. Đó đó bệnh tật rồi chết. Ví dụ như có những cái bệnh mà không chết, một vài cái lặt vặt thôi, ví dụ ngón tay đứt cái cũng không đến nỗi chết. Nhưng mà gan vỡ cái chết, hay là hai quả thận thối có thể chết. À vân vân, có một số như vậy. Nhưng bao tử bị cắt phân nửa không chưa chết, nhưng mà cũng số bộ phận bị hư một cái nó đánh qua tới tim, tim ngừng đập, không máu không lên não thì chết liền. Thấy là nhiều cái dạng như vậy. Là một dạng để chết, ta phải bệnh tật rồi chết. Một cái dạng chết thứ ba nữa là bị tai nạn mà chết, tai nạn mà chết.

[42:19]Ừ đang sống như vậy, có người xô mình té lầu ở trên lầu 10 rớt xuống chết liền. Cái chết đó êm ái không? Ê mông. Không Có những trường hợp thấy nạn nhân té trên lầu xuống chết, đi tìm nguyên nhân tại sao họ té xuống, không có nguyên nhân. Ai xô, lúc đó không có ai bên cạnh. Mà tại sao không có ai bên cạnh thì họ nhảy lầu tự tử chăng? Tất cả điều tra mọi mối quan hệ, rồi xem điện thoại không có một dấu vết gì của sự buồn bã, thất vọng, tuyệt vọng, đau khổ, không có gì hết, công việc làm ăn vẫn tốt. Nè, người vợ lớn, người vợ bé đều yêu thương. À. Nghĩa là tài khoản ngân hàng còn đầy đủ, công việc hợp đồng là còn nguyên,

[43:02]nghĩa là không có gì để có thể phải than vãn về cuộc đời, bỗng nhiên nhảy lầu chết. Không ai xô thì nghĩa là ông phải tự nhảy. Nếu có người xô, thì dấu vết camera nó ghi lại hoặc là có dấu vết, nhưng không có người nào ở gần, mọi việc tốt đẹp không có gì để buồn, tại sao ông nhảy lầu? Có những trường hợp là tai nạn, không thể lý giải được, nhưng nếu ta hiểu về tâm linh, ta hiểu điều đó. Có một dạng loại ma mà nó xúi trong đầu ta, nó kêu: "Nhảy đi, nhảy đi." Lúc ta không cưỡng lại được cái sức mạnh đó, ta ta nhảy xuống. Bị, vì có nhiều người đó, có nhiều người bị, nhưng người bị đánh một loại bùa, cái vong đó nhập vào tâm

[43:39]ta, nó xúi ta tự tử chết đi, lấy dao đâm tim đi, đâm cổ đi, là uống thuốc độc này đi, là ta không cưỡng lại được, ta tự tử. Khi ta chết rồi, không ai tìm ra nguyên nhân, không ai tìm ra nguyên nhân. Thậm chí có người trong mộng gặp lại cái người thân mình chết hỏi: "Ơ tại sao mày chết?" Người đứng im lặng, im lặng rồi biến mất trong giấc mơ, cũng không trả lời được, đó là những trường hợp như vậy. Nhưng nói là có một dạng là tai nạn rồi chết, ví dụ như là ta bị tai nạn xe, hai cái xe va nhau, ta ngồi trong xe, thế là ta chết. Nhưng mà tông cái rầm rồi chết liền nó dễ, nhưng đa phần tông một cái rầm không chết liền. Vì sao vậy?

[44:23]Còn bị thương cái đã. Còn bị thương rồi người ta mới xúm lại, người ta tìm cách kéo ra, nhưng cửa nó khóa mà nó gài lại không mở cửa được. Ta nằm trong đó máu cứ chảy và thở thoi thóp thoi thóp, đến khi họ đập cửa vì ta lúc đó chết rồi. Nghĩa là từ cái khoảng lúc ta bị tai nạn, bị tổn thương, bị va đập cho tới lúc chết, ta chịu một khoảng rất là đau đớn. Chết có dễ không? Không dễ chút nào. Nên cái tình cảnh của một cái chết cực kỳ là khổ sở, không có dễ chút nào. Rất hiếm người ở tại nhà mình nằm trên giường bệnh im ắng rồi đi luôn, rất hiếm trường hợp đó. Còn đa phần để đến được cái chết cực kỳ khổ sở.

[45:07]Chỉ có một cái này, trong cái phim mà để cứu Trái Đất, phim Hollywood. Lúc đó có một cái có một nền văn minh nào họ đáp đĩa bay xuống đây. Ờ xuống cái bắt đầu họ họ tàn sát. Thì ở ở người Trái Đất có một anh hùng, sau đó tìm cách tiếp xúc được với cái người người ngoài hành tinh đó. Cái mới hỏi người ngoài hành tinh đó: "Các anh đến đây làm gì?" Người ta nói cái người ngoài hành tinh trả lời: "Tôi đến để cứu Trái Đất." Ông kia: "Mừng quá. Đúng rồi, ông phải giúp chúng tôi." Ổng nói: "Không, tôi cứu Trái Đất bằng cách tôi phải tiêu diệt loài người." Giật mình liền, nói: "Tại sao?" "Vì loài người các anh đang hủy diệt Trái

[45:49]Đất bằng các lối sống như vậy." "Tại sao gọi là chúng tôi hủy diệt Trái Đất?" "Các anh chặt phá rừng. Các anh làm ô nhiễm không khí, làm ô nhiễm nguồn nước. Các anh đánh giết lẫn nhau, các anh tàn phá lẫn nhau và đặc biệt là cái khóa thiền Pháp Vân mà anh không chịu đi tới tu. Như vậy, anh hủy diệt Trái Đất này, cho nên tôi xuống tôi diệt loài người để cứu lại Trái Đất này. Là đó, rồi đó, chừng nào mà đông người biết đi chùa Pháp Vân thì tôi dừng lại, còn không là chết hết bây giờ." Vậy. Thì lúc đó cái người Trái Đất mới nói chứ: "Anh giết người như vậy là tàn nhẫn, làm ta đau đớn." Ổng nói: "Chỉ sốc hai giây thôi." À để có thể chết,

[46:28]họ có một kỹ thuật đánh vào người mình, bơm một cái năng lượng vào người mình, sốc trong hai giây mình chết liền giống như mình bị điện giật. Mình nghe sướng không? Sốc hai giây cái chết liền, không biết gì nữa, nghe sướng không?

[46:44]Nghe mà nói sốc hai giây á rồi ta hơi hơi chấn động chút xíu rồi sau đó chết liền. Nghe khỏe, bắt đầu đầu mình nghĩ hễ buồn buồn mình thôi, sốc hai giây chết cho rồi. Nhưng sự thật không phải vậy. Sự thật là thế này, cũng lần đó có một cái cô Phật tử vậy, cô có người chồng đi công tác, khi máy bay đáp xuống ở Đài Loan thì máy bay bị trục trặc dập xuống, kỳ đó máy bay đó chết rất nhiều người và chồng cổ cũng bị chết. Lúc là cái trần máy bay nó đập xuống cái đầu của của cái anh đó đập xuống chết. Nhưng chưa hết, chưa hết là

[47:22]có những đêm cổ nằm mơ thấy chồng cổ về nói chuyện báo mộng. Thì ông chồng ổng mới nói câu này: "Em ơi, anh vẫn còn đau đầu quá, vẫn còn đau đầu, tại vì khi chết là cái trần máy bay nó sập xuống đánh vô đầu. Đến bây giờ vẫn còn đau đầu mà chuyện, nghĩa là sau cái chết đó là khoảng 3 năm thế, sau cái tai nạn đó 3 năm rồi mà ổng nói vẫn còn đau đầu." Chúng ta thấy vậy, đừng có tin cái phim mà nó sốc 2 giây chết êm ả không có đâu nha. Nghĩa là cái đau để làm cho ta chết nó sẽ kéo dài rất lâu trong cõi chết.

[47:58]Nên ví dụ bây giờ một người nhảy lầu xuống, nhảy cái đột xuống chết, thì ta đừng tưởng là chỉ chấn động trong 2, 3 giây tê tê giật giật cái vài giây rồi chết, không có, cái đau đó sẽ kéo dài nhiều năm trong cõi chết. Hoặc là cái người vậy, cái người mà họ tự tử, họ thắt cổ họ chết, thì cái nghẹt thở, cái tức tưởi, cái uất ức của họ nó kéo dài 10 năm, 20 năm trong cõi chết, chứ không phải là nó hết liền, cái đau vậy. Ví dụ bây giờ cái người vậy, bị xe cán qua người, cán giập nát cái phổi rồi chết, rồi nói: "Chết rồi thôi, thôi mình gom xác lại, mình lượm lượm mấy cái mảnh lại, rồi bỏ vào hòm chôn là thôi xong rồi." Không, không xong.

[48:37]Cái đau vì cái xe nó cán qua người đó nó kéo dài ba, bốn mươi năm sau chưa hết. Cái cái chết là như vậy đó, không dễ tí nào. Còn nếu ta chết êm thắm tại nhà thì ta không bị cái đó. Tức là qua cõi bên kia mình không bị cảm giác đau đớn gì. Mà khi nào thì ta mới có thể có một cái chết êm ả ở trên giường trong gia đình mình rồi đi qua cõi bên kia an lành, khi nào? Tại sao? Do đâu mà được như vậy? Bởi vì ta có đi dự. Ờ giỏi rồi đó, đúng rồi đó. Đi dự chùa Pháp Đúng rồi đó. Đó, đó, nghe cái khóa tu ha, thì mình đến mình dự đàng hoàng. Thì người đó có nhiều cái hy vọng ha ta có phước, vượt qua hết mọi cái tai nạn bất trắc trong cuộc đời.

[49:30]Ngày nào đó mình ra đi ở trong nhà mình, mình đi yên lành như vậy, để qua cõi kia không bị đau đớn. Chứ còn không, chết mà chết trong cái trục trặc, trong tai nạn, trong cái đau khổ, qua bên kia vẫn tiếp tục, nó kéo rất là dài. Hoặc là cái người bị chết nước vậy, ví dụ như cái người nhảy xuống sông Hồng à vì lý do gì đó không biết, nhảy xuống sông Hồng chết. Rồi cái gia đình vớt xác được đem về chôn, thỉnh các thầy lại cúng tế rước vong, ừ rồi xong hả? Không, không xong đâu. Cái cảm giác ngợp nó theo vài trăm năm sau. Nó nó kéo dài tới vài trăm năm sau nói: "Ủa sao không đầu thai?" Nó không đầu thai, những người đó không đầu thai.

[50:16]Cứ ở trong cõi ma mà bị ngợp nước nơi các bến sông hoài. Tại sao vậy? Tại sao không được đầu thai? Tại vì anh không biết yêu quý cuộc cuộc sống này. Bố mẹ sinh ra nuôi nấng, dạy dỗ, hi vọng ta sẽ đóng góp, cống hiến gì đó được cho cuộc đời này, cho đất nước này, mà ta chỉ vì giận người yêu, ta nhảy mất xuống sông, nhảy mất xuống sông. Ơ là là mà mà mà mà người yêu làm gì mà ta giận dữ vậy? Thì vì có lỡ có câu nói. Câu nói đó: "Em mà không yêu anh nữa, anh nhảy xuống sông liền." Thì đúng là phát hiện cô kia cổ lạnh nhạt, hỏi sao? Cổ tưng tửng nói: "Tôi không yêu anh nữa." Ra sông mình nhảy mất tiêu.

[51:05]Mình giữ đúng lời hứa: "Em không yêu anh nữa, anh nhảy xuống sông liền." Mà ta chỉ vì cái câu nói của cô đó thôi mà ta quên mất bố mẹ, quên mất cái trách nhiệm đối với đất nước, với cộng đồng, với Phật pháp, với tất cả, chỉ vì câu nói đó thôi. À. Nói như vậy: "Thưa thầy, thì cái cô mà cổ nói câu đó làm cho anh đó chết, cổ có có bị quả báo không?" Thì có chứ. Biết người ta liều, người ta nói thì thôi ráng tránh giùm, cũng đẩy tới luôn, đẩy cái cái cái cái cái sự tự ái người ta tới đỉnh điểm là người ta nhảy luôn, cũng sẽ mang tội về sau, sau này cũng sẽ nhảy, kiếp nào cũng sẽ nhảy. Nhưng mà cái quả báo của cái người mà nhảy sông tự tử,

[51:49]tự hủy cuộc đời mình chỉ bởi vì chuyện lặt vặt, sau này không đầu thai được. Còn có người cũng vậy chết rồi đầu thai được liền, chỉ bởi vì cái chết của họ là một cái chết có ý nghĩa. Cái chết đó chết vì vì một cái điều cao thượng thì chết xong có thể đầu thai trở lại liền. Chết cái gì mà chết vì một điều cao thượng? À ví dụ như trong người, trong lòng mình đang giữ một cái bí mật của nhà nước mà giặc nó bao vây rồi, nó bắt mình để nó tra khảo và nó lấy cái bí mật nhà nước, thì lúc đó mình mới thấy lợi ích của Tổ quốc là trên hết và trước khi nó vô tới mình tự sát liền. Và mang cái bí mật đi luôn để bảo vệ cái bình yên cho đất nước luôn,

[52:35]thì người đó chết xong vẫn vơ ít lâu, đầu thai lại liền. Tại vì cái chết mình là vì vì lợi ích của quốc gia, chết liền. Hoặc là mấy cái chiến sĩ mà hy sinh á, có nhiều khi trong những trận đánh mà khốc liệt hy sinh để mà cứu đồng đội, mấy người đó rất dễ đầu thai, tại vì cái chết cao thượng, chết có ý nghĩa. Còn cái chết mà lãng nhách, cái chết mà lãng xẹt, cái chết mà vô duyên khó đầu thai lắm, khó đầu thai lắm. Nhất là cái chết vì yêu khó đầu thai vô cùng nha.

[53:11]Cho nên khi mà ta yêu nhau, ta vui lòng có cái giao ước là:

[53:18]"Anh có yêu em không?" "Yêu." "Anh có chết vì em không?" "Không." Nhớ trả lời thẳng thắn giùm. Nhớ trả lời nha. Tại vì sao vậy? Nói: "Tại sao?" Nói: "Tại anh sợ khó đầu thai, em thông cảm." Sợ khó đầu Phải nói rõ ràng trước khi yêu ha, nói rõ ràng như vậy. Rồi thì cứ yêu, yêu được thì cứ yêu, nói rõ ràng. Nói: "Vậy vậy cái gì làm anh chết?" "Chừng nào Tổ quốc cần thì anh sẽ chết." Đó, "Vì sao? Tại sao vậy?" "Vì cái đó chết dễ đầu thai." Nói, nhớ như vậy.

[53:56]Rồi một trường hợp nữa là cái gì? Bị sát hại mà chết. Đó, cái bị sát hại này trên thế giới này cứ gây cái nghiệp hoài, cứ giết qua giết lại. Mà cái sự sống của con người vậy, ở cái thời mà không có luật pháp, xã hội loài người man rợ, con người ta rất là dễ giết hại lẫn nhau. Nhưng đến khi cái xã hội văn minh dần, luật pháp được củng cố thì cái mức độ giết hại nó giảm xuống thấp dần, thấp dần. Tức là không giết con người nữa mà giết cái gì? Giết thú vật, giết bò, giết heo, giết chó, giết những con vật. Mà ngày nào đó cái nền văn minh nó cao hơn nữa thì người ta không giết con vật mà giết những con vật thấp hơn.

[54:38]Thấp hơn chỉ còn là những sâu bọ thôi, đến lúc nào đó người ta chỉ ăn cào cào, châu chấu vì nó cũng có đạm, ví dụ vậy. Là cái mức độ mà giết hại để tìm sự sống nó thấp dần, thấp dần. Mà đến một xã hội mà nó cực kỳ văn minh rồi ấy thì không có giết nữa, mà người ta ăn bằng cái gì? Bằng thực vật. Hoặc là nếu là thịt thì là thịt nhân tạo nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Người ta trích ra một cái tế bào, người ta nuôi trong phòng thí nghiệm. Trong 2 tháng cái một cái tế bào có thể tạo ra được 5 tấn thịt. Nên nuôi cấy lớn thịt hoàn toàn là thịt thật, nhưng không hề có giết hại, hoàn toàn đúng chất lượng của thịt thật.

[55:15]Ví dụ một miếng ta lấy một mảnh bò vậy thôi, một một trích ra chút xíu một cái tế bào bò bỏ vào trong phòng nuôi cấy, 2 tháng sau ta có 5 tấn thịt bò. Cái lời này cái lãi nữa, lãi hơn là việc chăn nuôi bò rồi giết hại, mà nó không có tội. Lúc đó loài người mà tiến tới mức độ đó rồi thì ta được ăn ngon mà không hề có cái nghiệp sát sinh. Còn hiện nay vì ta vẫn phải giết hại lẫn nhau để mà sống nên ta vẫn còn gây nghiệp. Mà do cái luật pháp ta hùng mạnh, ta giảm cái sự giết người nhưng mà vẫn giết những con vật thấp hơn. Còn ở những xứ như mà những cái xứ mà ít văn minh, ta vẫn thấy có những cuộc nổi loạn rồi giết nhau là vì sao?

[55:55]Bởi vì cái suy suy nghĩ con người ở những cái vùng đó nó vẫn gần với con thú, tức là giết đồng loại. Giết đồng loại là một loại ác độc, một loại tàn nhẫn, nhưng mà vì cái nền văn minh nó thấp, đạo đức kém quá, người ta vẫn giết hại nhau. Mà khi giết hại nhau như vậy, đau khổ không? Đau khổ vô cùng. Hôm trước ta nói vậy, một người bệnh khổ cả cái nhà, một người chết khổ cả một cái bao nhiêu gia đình vậy. Ta có nhìn thấy vậy đó nói giống như trong cái phim vậy đó, cái cái đoàn lính nó đi qua thấy hai đứa bé nó đẩy chiếc xe, trên chiếc xe đó có cái xác. Có ông sĩ quan kêu: "Dừng lại, dừng lại." Ổng nói:

[56:39]"Tụi con lên với chú đi, chứ bây giờ cái vùng này không còn ai ở, tụi con ở đây với ai?" Thằng anh thì nó không chịu đi, nó: "Con hứa với với ba con là con phải chôn xác mẹ con." Thằng em thì nó đòi đi, vì nó thấy quá bơ vơ rồi, không còn sự sống, không thức ăn, không gì hết. Thằng anh thì cứ lì lì đòi ở lại để đi tìm cái chỗ đào lỗ chôn xác mẹ cái đã rồi tính gì tính. Thằng em thì thôi nó bỏ đi theo xe lính đi luôn. À vậy rồi ông lính ổng đi ổng đi tìm tới khu dân cư ổng mới nhờ một người nào nuôi giùm đứa bé đó luôn, coi như rồi ổng mới đi tiếp. Cái câu chuyện là như vậy. Nhưng ở đây nhìn cái cảnh tang hoang mà người ta giết

[57:12]nhau là một người chết, cái khổ nó lan lan lan lan ra không biết bao nhiêu người chung quanh. Ta nói khổ chết là không phải mình chết mình khổ đâu, mà mình chết nhiều người chung quanh khổ. Cho nên cái khổ của cuộc đời này về cái chết thật là bi đát là vậy đó, quý vị. Thì bây giờ ta nói qua cõi chết một chút. Ta nói nãy giờ hù riết nha, sợ chưa? Hả? Không. Đó, chừng nào mà bắt đầu mà tột cùng của cái sợ rồi, ta sẽ biết hết sợ là biết tu ha nha, không sao. Vì nếu chết rồi mà lúc chết đã hết phước rồi thì khi chết rồi ta làm cái gì? Ma đói, ngạ quỷ là ma đói, hết phước rồi. Có những người vậy, thầy gặp thầy nhìn thấy họ hết phước rồi.

[58:04]Tự nhiên nhìn thấy họ không còn đường sống nữa. Họ loay hoay họ xoay xở cái gì cũng không có cách nào sống hết, vì nhìn thấy cái mặt họ hết. Thì đúng ít bữa sau nghe tin bệnh chết. Là cái bệnh chết này là họ không còn phước để sống, mà chết rồi chắc chắn qua cõi bên kia làm làm ma đói, nó vậy. Mà tại sao ta hết phước? Bởi vì lúc sống ta không không làm phước. Lúc sống không làm phước, lúc sống ta có bao nhiêu phước hưởng cho hết, không để dành phước qua kiếp sau, không phải tới kiếp sau đâu, qua cõi chết thôi. Chứ còn mà nói người nào mà dư phước qua tới kiếp sau là giỏi rồi đó. Cái người đó mà biết tu, biết đi chùa,

[58:51]làm phước nhiều đó, cái phước ta mới kéo qua tới kiếp sau. Đó là ta có một giai đoạn nè: bây giờ kiếp sống nè, rồi cái khoảng thời gian nằm trong cõi chết nè, rồi khoảng thời gian bắt đầu đầu thai lại qua kiếp khác. Nếu ta ở kiếp này ta làm phước nhiều thì bước vào cõi chết ta vẫn còn sung sướng. Mà nếu ta làm phước nhiều nữa, ta đầu thai lại vẫn còn phước thì lọt vào cái gia đình đàng hoàng, khá giả, thuận lợi. Đó là cái người biết suy nghĩ đó, lúc sống biết làm phước để dành cái phước cho sau khi chết và qua cõi tái sinh. Đó là người biết tu, nhưng đó là người biết tu dở. Thầy nghĩ tới một kiếp nữa thôi, kiếp tái sinh.

[59:35]Mà người biết tu giỏi nghĩ tới mấy kiếp? Nghĩ được tới mấy kiếp? Người biết tu giỏi chuẩn bị cái phước của mình cho 1.000 kiếp nữa cho tới khi mình đắc đạo giải thoát luôn. Đó là người biết tu giỏi. Làm một việc gì dè dặt, cẩn thận vì biết cái nhân quả nó đi luôn tới rất nhiều kiếp sau. Làm gì cũng rất cẩn thận. Nghĩ tới 1.000 kiếp nữa, nếu mình còn phải luân hồi 1.000 kiếp nữa thì bảo đảm trong 1.000 kiếp đó lúc nào cũng có phước để sống. Lúc nào cũng vậy. Nói: "Làm sao trong một kiếp mà đủ phước cho 1.000 kiếp?" Một kiếp thì ta không làm đủ phước cho 1.000 kiếp, nhưng ta có lời thề, ta có ước nguyện là nguyện sao?

[1:00:25]Đời đời đều gặp Phật Pháp, đều tin nhân quả, biết tu hành và đều biết làm phước. Nên cứ một kiếp làm cho ba kiếp, làm phúc cho ba kiếp, cứ một kiếp làm phúc cho năm kiếp, cứ một kiếp làm phúc cho 10 kiếp, nên đi cả 1.000 kiếp sau nữa vẫn còn phước để sống, để tu. Cho đến khi mình đắc đạo luôn, khi về cõi trời hay là giải thoát, giác ngộ luôn, không sợ. Còn nếu không biết, cứ kiếp này xài cho hết, qua kiếp sau không còn gì.

[1:00:59]Giờ ta nói cái cảnh khổ mà người lúc mà sống có tiền đi chơi, có tiền mua sắm, rồi có tiền hưởng thụ. Nghĩ được thì nghỉ liền, đó là bữa nào đi làm nghỉ được nghỉ liền, thụ hưởng cái đã. Rất nguy hiểm, quý vị. Cái người hiểu biết nhân quả rồi sợ cái sự hưởng thụ lắm, sợ sự hưởng thụ. Biết mình có khả năng để hưởng thụ mà cũng không dám, tại vì sao? Tại vì nghĩ tới 1.000 kiếp sau, nghĩ tới 1.000 kiếp sau. Ví dụ như bây giờ nói như thầy, nhiều khi thầy cũng được đệ tử thương, nhiều khi đệ tử thầy thương thầy vậy, cũng muốn cho thầy ăn cho ngon, mà thầy không thích đâu. Thầy nói ăn nhiều tổn phước chứ có cái gì đâu.

[1:01:48]Miếng tàu hũ, miếng rau, nước tương ngon thấy đủ, cũng sống khỏe. Đừng đừng có quên với cà pháo thôi, cà pháo dưa chua là số một, như vậy thôi, sống vậy là hạnh phúc rồi. Mà ví dụ nếu có phước nói: "Trời ơi, thầy ai cũng thương mà sao thầy ăn khổ vậy?" Nói: "Không, để dành phước cho kiếp sau, tại vì ta còn phải đi 1.000 kiếp nữa. Mà ta làm phước nhiều lắm, người giỏi lắm thì ta làm đủ phước cho năm kiếp thôi, tới 10 kiếp là hết rồi. Thì qua kiếp sau ta lại làm nữa, cứ kiếp này làm phước đủ để phủ qua ba kiếp, năm kiếp, 10 kiếp sau thì biết như vậy thì 1.000 kiếp sau ta còn đi tiếp. Còn cái người có cái tầm nhìn cạn quá,

[1:02:32]kiếp nào cứ xào cho hết phước kiếp đó thì chết làm ma đói liền. Mà ma đói là làm sao? Ma đói là không có gì ăn.

[1:02:44]Mình mà không có gì ăn thì gương mặt mình như thế nào? Teo tóp rồi xấu, nhớ như vậy. Mình mà còn sống mình đói, mình cũng xấu chứ đừng nói ma. Ma cũng vậy, ma khi họ đói quá rồi họ cũng teo tóp và xấu, mà thêm cái nữa trong cái cõi ma họ hôi, họ hôi hám. Cho nên là trong cái thế giới của của loài ma ma đói, họ đói, xấu, thiếu, đó là lý do mà nếu lỡ ta có nhìn thấy họ, ta kinh sợ là vì mặt họ dữ. Do cái tâm của họ, cái tâm họ lúc sống họ ác á, họ dữ, cái họ hiện cái xấu đó ra, ta rùng rợn. Mắt á trợn dọc, tròng trắng không chứ tròng đen không thấy, tròng đen có một chút xíu à. Mình là đẹp cho nên tròng đen mình hơi to to, phải không ạ?

[1:03:33]Đó, như con mắt thầy cũng đẹp đẹp nè, tròng đen hơi to to, chứ còn mà cái người mà xấu cái tròng đen còn tí xíu nữa bằng giống như hạt tiêu vậy á, mình nhìn kinh sợ lắm, nhìn rất là sợ. Rồi răng thì nếu mà nó không rụng thì nó cũng lòi ra bên ngoài hết, còn nó rụng thì nhìn còn kinh hồn nữa. Tóc thì không ai cúng lược nên lòa xòa lòa xòa, cúi đầu đi giật giật. Nghĩa là trong bóng đêm mà nhìn thấy ma mà xõa tóc rồi là sợ liền, cho nên nhìn thấy ma là sợ. Nói: "Tại sao vậy? Tại sao nhát ma?" Bởi vì hình dáng ma rất là ghê rợn. Mà mà cái đói nó giày vò con người mới khủng khiếp. Ở đây ta có bị đói chưa?

[1:04:17]Đói hoài cái gì, phải không? Cái thời bây giờ ta ít đói, thời bây giờ là do đất nước của ta đã phát triển qua mấy mươi năm rồi, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, coi chứ cái kinh tế vật chất của Việt Nam ta rất là phát triển. Bây giờ mấy đứa nhỏ không có biết đói là gì đâu, toàn bị ăn thừa cân, bây giờ tiểu đường rất là nhiều. Còn vào cái thời xưa, nhất là vừa sau chiến tranh là cảm giác đói là là thường xuyên. Bây giờ ta chỉ bị cảm giác đói lúc nào? Chỉ nơi người bệnh tiểu đường thôi. Nhớ nha! Đói mà ăn là là bệnh không chữa được. Nói không ăn sao sống? Đợi hết đói rồi ăn. Hết đói rồi không cần ăn nữa, không ăn chết ráng chịu.

[1:04:59]Nhưng mà như vậy cái dằn vặt của cái đói của của loài ma đói cực kỳ khổ sở, họ rất là tội. Nhiều khi cái người mà còn phước á, bắt đầu họ vô nhà mình họ quậy để họ xin ăn. Họ nói mình đâu nghe, cho nên họ quơ cái đũa, quơ cái chén, khua loảng xoảng. Đêm xuống mình nghe trong nhà bếp nó dở đồ khua loảng xoảng, mở cửa nhìn bếp, bật đèn lên không thấy ai, vì họ đi tìm thức ăn, họ báo cho mình biết họ cần ăn, nhưng mà họ nói khào khào không ra tiếng, nói không ra tiếng. Tại vì sao mà họ nói khào khào không ra tiếng? Tại vì lúc sống họ đã dùng cái giọng nói họ trong những việc sai lầm, khi chết nói không được nữa.

[1:05:41]Lúc sống dùng cái âm thanh ngôn ngữ của mình nói những việc sai lầm là nói cái gì? Là chửi bậy, phỉ báng kinh điển. Rồi bây giờ có những trường hợp có những người khi chết mà không phải là hết phước để làm ma đói thì khiến họ được cúng thức ăn. À, ví dụ như là có thể là họ không làm phước nhiều, nhưng mà trong gia đình họ là một người cha, người chồng, người mẹ mẫu mực, thế là con cái rất là thương, khi chết rồi bữa ăn nào nó cũng múc chén cơm để lên bàn thờ. Tại vì nó nó nghĩ là chết rồi chẳng chắc chẳng ăn gì, chứ nó để có miếng cơm, làm bao nhiêu năm mình cứ ăn cơm trắng không à. Thấy người có món ăn, nó thèm kìa, nó thịt kho kìa,

[1:06:26]nó cá kho kìa, nó canh chua, nó cà ri ngon ghê, nó bới cho mình có miếng cơm để trên bàn thờ, dễ ghét dễ sợ mà nói không được. Nó cũng tử tế lắm, nó bới miếng cơm xong nó cắm cây đũa: "Cạch!", rồi xong, "Ba ăn đi ba!", rồi xong, "Bố ăn đi bố!", rồi còn dưới kia thì nó ngồi nó ăn thịt kho, dễ giận chưa, mà nói không được. Nhưng mà cũng còn một chút chút phước, chút phước, lâu lâu giỗ thì nó cũng cho thức ăn đàng hoàng. Mà nó lúc mà cúng giỗ thì bữa đó nó làm gà, làm vịt, nó để trên bàn thờ hoành tráng lắm, mình ăn chưa kịp nó hạ xuống nó ngồi nó nhậu với nhau hết trơn rồi. Nói: "Tao mới mới vừa ăn thấy bụng tao cũng chưa quen,

[1:06:59]cả năm mày mới cho tao ăn, chưa kịp ăn là mày hạ xuống mày thổi nhang mày đem xuống mày nhậu hết trơn." Trời đất ơi! Nhưng mà cũng còn một chút phước là nó còn cúng cho ăn, chứ còn mà hết phước rồi là không ai cúng cho ăn, cứ đói hết năm này tới năm kia, đói cả mấy trăm năm. Có những người chết mà đâu ai biết, không bà con, không quyến thuộc, không thân nhân, không bà con, không quyến thuộc, không ai cúng, làm ma đói hoàn toàn, rất là khổ. Còn có người cúng là bởi vì cũng còn một ít phước, một ít phước cho nên nó cúng rất là thảm, cúng rất là tệ. Nên sau này vậy, khi trước khi chết mình nhớ dặn con cháu:

[1:07:34]"Mày ăn gì mày cúng cho tao đúng cái đó nha!" Cho nó đỡ đỡ tức chứ không gì hết trơn á. Ngồi trên bàn thờ dòm xuống nó ăn linh đình mà nó cho mình có chén cơm à, tức lắm nha! Rồi chết là như vậy, chết là tức, vừa khổ vừa tức quý vị, ừ.

[1:07:50]Bây giờ một có một cái khổ, có một cái khổ ghê gớm lắm nè, lúc chết là chết đọa địa ngục. À, chết đọa địa ngục là do lúc sống chúng ta phạm sai lầm nhiều quá.

[1:08:04]Trong cái phạm sai lầm đó, ta mắc hai cái tội song song: một là làm đau khổ cho người khác, hai là ngang bướng. Cái người mà có cái tính ngang bướng là coi chừng đó, có nguy cơ địa ngục, nhớ như vậy. Mà ngang bướng rồi cộng thêm cái làm khổ người khác thì chắc chắn kết hợp cộng hai cái yếu tố đó lại, chết xuống địa ngục liền. Nói: "Tại sao phải có yếu tố ngang bướng?" Bởi vì không ai khuyên ta được nữa. Không ai khuyên ta được nữa thì chỉ còn cách gì? Chỉ còn bị tra tấn, bị hành hạ, bị đày đọa dưới địa ngục để ta mềm cái ngang bướng của mình đi. Nha, cái ngang bướng không thể sửa bằng lời nói nữa thì chỉ còn

[1:08:51]một cách là sửa bằng những hình phạt thảm khốc dưới địa ngục. Đó là nguyên tắc, nên ta cẩn thận đừng ngang bướng, đừng có chấp ý mình, biết nhu thuận, biết lắng nghe là ta chặn bớt cái con đường đi xuống địa ngục, là cái yếu tố thứ nhất. Yếu tố thứ hai là đừng làm khổ người khác, cẩn thận như vậy. Nên đây là mà cái người tội nặng là gì? Cái làm khổ người khác là làm sao?

[1:09:21]Ta gọi là người có máu lạnh đó. Ví dụ cái người cho vay nặng lãi, người ta cày gần chết trả cũng không nổi, thấy tình cảnh người ta khổ mà mình vẫn quyết đòi nợ, lấy lãi cho bằng được, cái đó không nghĩ đến cái nỗi khổ của người ta. Cái không nghĩ đến nỗi khổ người khác, đó là máu lạnh, người tàn nhẫn. Hoặc là những kẻ giết người không gớm tay là vì lý do gì đó, tràn vào một khu nào đó giết bừa bãi, gây biết bao nhiêu là nước mắt và máu cho những người khác, đó cũng là máu lạnh, tàn nhẫn. Hoặc là không phải con người mà là con vật cũng vậy, giết quá nhiều chó, quá nhiều bò, quá nhiều heo vậy, giết nó đau đớn chứ,

[1:10:07]nhưng mà máu lạnh, lòng không mảy may cảm xúc, cái đó đều gọi là tàn nhẫn, đều gây đau khổ cho chúng sinh. Mà bây giờ có ai lại khuyên, nói: "Đi sám hối, đừng làm nó nữa!", thì mình cãi cho bằng được, cãi bướng, bất chấp không nghe, thì hai yếu tố nó xuất hiện đầy đủ, vừa tàn nhẫn mà vừa ngang bướng thì cửa địa ngục đã chờ mở ra rồi. Hộ khẩu đã bây giờ còn sống nhưng hộ khẩu đã có ở dưới địa ngục rồi. Mà cảnh giới địa ngục là làm sao? Giống như vậy, đó là nơi mà tội nhân nhẹ nhất là bị giam cầm trong bóng tối, trong đói khổ. Trong bóng tối không thấy gì hết, chỉ nghe tiếng lào xào, tiếng than, tiếng khóc, những mùi hôi và sự nóng bức hoặc là sự lạnh buốt.

[1:10:52]Có cái địa ngục là lạnh mà lạnh mà lạnh kinh khủng hoặc là nóng nóng kinh khủng mà không có cái giờ dừng. Ví dụ như mình ở đây nóng quá, tự nhiên một cơn mưa đổ qua một cái mình mát lại, hay là rét quá, bỗng nhiên trời ửng nắng hoặc là ta có cái nhà để ta có cái máy sưởi ấm là ta còn có cái chỗ để ta nương náu đi qua cái cảnh khổ, còn dưới địa ngục thì không, không có máy điều hòa, không có cơn mưa mát trời bất chợt. À, không có nghĩa là: "Em về đường mưa ướt áo", không có mấy cái chuyện đó, chỉ trong bóng đêm và mùi hôi mà cảm nhận mùi hôi rất rõ, ta sống tinh thần cực kỳ căng thẳng. Đó là không có hành hạ đó, chỉ là bị giam thôi.

[1:11:31]Còn mà những hình phạt mà mà bị đày đọa, bị tra tấn thì nói không hết được. Có những hình phạt mà ta bị cắt người, bị nung trong vạc dầu, bị đốt, bị xiên, bị đâm, tất cả hình phạt đó đều có, đừng nói là địa ngục không có nhá! Ai mà phủ nhận địa ngục không có là một tà kiến sẽ đọa địa ngục cho biết á! Đừng nói địa ngục không có, địa ngục là có thật. Nói: "Có những người phạm tội thì trên trần gian đã trả rồi?", không không không không! Cái luật pháp của trần gian không đúng với luật nhân quả, tại vì cái luật pháp ở trần gian còn khoan hồng lắm, còn nhân hậu, còn độ lượng lắm. Thí dụ như cái người đó họ phạm tội đó cái 10 năm tù,

[1:12:17]vậy là là hết mức rồi, vì đó là quy định của pháp luật. Nhưng trong luật nhân quả, không phải 10 năm tù, mà phải là 1 năm 100 năm bị đốt mới đủ trả cái tội này, nhưng trong loài người mình thì luật pháp của loài người không thể đem người ra hơ 100 năm được. Thôi nhốt nó 10 năm là quy định pháp luật ta cứ theo. Cho nên cái ý trừng phạt cái người tội nhân ở trên thế giới này, trong loài người này theo quy định của pháp luật rất là nhẹ, không đúng luật nhân quả. Luật nhân Mà luật nhân quả ta không mua chuộc được vì không phải là con người. Luật nhân quả là quy luật vô hình. Ví dụ như nếu có một người phụ trách,

[1:12:56]ta đến năn nỉ được, ta xin được, nhưng luật nhân quả không phải là một con người. Luật nhân quả là luật vô tư, nên cực kỳ nghiêm khắc. Ờ đó, có nhiều cái hình phạt là như vậy. Mà ví dụ như bây giờ ở trên cuộc đời này ta bị giam 10 năm. Giống như là là cái người xưa nói "nhất nhật tại tù, thiên thu tại ngoại". Ở trong tù một ngày thôi mình thấy nó dài như là nghìn năm, "nhất nhật tại tù, thiên thu tại ngoại", đó là cảm giác. Còn ở dưới địa ngục á, đâu phải là giam ngồi yên đó, giam mà bị tra tấn, bị đánh đập, bị nóng bức, bị khổ sở, thì một ngày ở dưới địa ngục nó bằng cả mấy vạn năm ở trên này, cái cảm giác khổ, khổ kinh hoàng lắm.

[1:13:43]Đây là cái người mà phạm tội rất là nặng, thì cái chết họ là xuống địa ngục. Cho nên ở đây vậy, ở đây ta có bị có ai đã gieo nghiệp xuống địa ngục không? Thường thì ta nghĩ mình biết đi chùa chắc là không. Đừng lầm nha! Đi chùa thì đi, đọa vẫn đọa. Vì thật sự có những người đi chùa vẫn xuống địa ngục. Thật sự có những người cạo đầu, phủi tóc xuất gia rồi chết vẫn đọa địa ngục. Nói tại sao mà mà mà đi tu rồi là là là chết đọa địa ngục? Bởi vì đi tu giả dối, lừa tiền bá tánh.

[1:14:26]Mà cái mà đi tu giả dối, thấy mình mặc cái áo cà sa vô, Phật tử người ta thương, người ta cúng dường, thế là nhận tiền của bá tánh thoải mái mà không sử dụng cho đúng với với đạo.

[1:14:42]Xem như là tội lừa đảo nặng á, lừa đảo nặng. Mà cái tiền người ta cúng cho mình, là có phải người ta đi lượm ngoài đồng người ta đưa không? Có không? Đó là mồ hôi, là nước mắt, rồi người ta nhịn ăn nhịn mặc, người ta đem người ta cúng cho trong chùa, nhưng mà sử dụng không chính xác, phải trả. Mà cái sử dụng không chính xác nó có hai loại, ta vô tình ta không biết thì không đến nỗi lắm, cũng bị phạt, bị nghèo ở kiếp sau, vân vân như vậy. Mà cái cố ý lừa đảo, trong tâm có thật sự có cố ý lừa đảo để người ta đưa tiền nhiều, mà lòng mình có cái lợi dụng, có cái ác trong đó, có cái sai trong đó, có cái bất thiện, có cái phi đạo đức ở trong đó, chết xuống địa ngục liền.

[1:15:27]Cho nên đừng tưởng ta đi chùa rồi ta không xuống địa ngục. Đi chùa thì đi, vẫn xuống địa ngục. Làm Phật tử có xuống địa ngục không? Vẫn xuống địa ngục. Bởi vì sao? Trong lòng ta vẫn còn ác, còn tham, còn sân, còn si, còn ích kỷ, còn tà kiến, thì cái nhân địa ngục vẫn còn trong lòng ta. Còn đi tu có xuống địa ngục không? Xuống dài dài. Rất là đáng sợ vậy. Nên vì vậy ta có những cái căn bản để đóng cái con đường địa ngục, là lòng tôn kính Phật tuyệt đối, lòng từ bi thương yêu chúng sinh vô hạn, và tâm khiêm hạ tột cùng. Mỗi ngày ta tác ý ba cái tâm hạnh đó là ta chặn con đường xuống địa ngục lại.

[1:16:12]Vì ta thương người thì bảo đảm mình không làm khổ ai, làm khổ chúng sinh. Ta khiêm hạ thì ta không có ngang bướng. Và ta tôn kính Phật tuyệt đối thì cái phước rất là lớn, lúc nào ta cũng hướng về sự giác ngộ tu tập. Khi ta đều đặn mỗi ngày ngồi thiền đều tác ý là tôn kính Phật, từ bi, khiêm hạ, rồi mỗi khi có khóa tu ở Pháp Vân, mình đều dự đầy đủ không có trốn, không có nghe xong rồi lén lén trốn về, ngày mai không có ngồi thiền, mình ngồi thiền đầy đủ thì người đó không có xuống địa ngục, nha. Còn người nghe rồi mà trốn không ngồi thiền vẫn có thể xuống địa ngục. Dọa hù vậy đó, sợ chưa? Hả, sợ chưa?

[1:16:56]Cái địa ngục mà mình nếu mà diễn tả cho hết cảnh giới thì ta phải diễn tả mấy ngày. Sợ lắm! Thôi bây giờ không nói địa ngục nữa, nói khác: súc sinh.

[1:17:08]Cái đặc điểm của súc sinh là gì? Là ngu. Giờ nói loài nào mà thông minh, thì không có loài nào thông minh bằng con người. Đôi khi ta nói cá heo rất thông minh, đôi khi ta nói loài linh trưởng, loài khỉ, loài vượn rất thông minh, hoặc là chó, nhiều khi chó nghiệp vụ đào tạo rất thông minh. Thông gì thông cũng không bằng con người. Cái sự sai biệt giữa người và thú rất là lớn. Tại vì con chó thông thì thông minh, không bao giờ nó vào vi tính nó lập trình nổi, nha. Viết một cái chương trình phần mềm lập trình chỉ có con người mới làm nổi mà thôi. Chứ con chó thông minh gì thông minh chẳng bao giờ hiểu nổi tới mức độ đó.

[1:17:49]Không bao giờ giải nổi một phương trình bậc hai, không bao giờ chó nào giải nổi phương trình bậc hai. Dạ. Nên vì vậy cái sự cách biệt giữa người và súc sinh rất là lớn. Có nghĩa là khi ta đọa làm súc sinh là ta bị ngu. Mà tại sao ta bị ngu?

[1:18:09]Bởi vì lúc ta sống, ta

[1:18:15]nắm nhầm tà kiến, à, nắm nhầm tà kiến. Cái phần chánh kiến và tà kiến thì ta sẽ giảng tiếp trong Bát Chánh Đạo, lúc đó sẽ phân biệt cái chánh kiến, tà kiến rất nhiều cái hấp dẫn, rất nhiều cái phức tạp, rất nhiều cái chi ly. Nhưng hôm nay ta chỉ nói cái khổ của cái chết. Trong cảnh giới chết đó có nhiều cái trạng thái rất là đau khổ, mà trong đó có đó là đọa vào súc sinh, mà cái nguyên nhân để đọa súc sinh là do tà kiến. Đó, ta học đạo nhằm ông thầy ổng dạy bậy là ta với ổng xuống làm súc sinh hết đó. Ổng chết làm súc sinh, ta cũng theo ổng làm súc sinh. Bây giờ thấy nguyên một cái bầy nai là coi chừng,

[1:18:52]hay là một bầy khỉ, coi chừng cái con đầu đàn là cái ông thầy dạy đạo ta, còn cái con ở trong đàn là ta. Súm nhau đi theo tà kiến. Nói vậy giờ không biết đâu mà có chánh kiến, cái đó lúc nào nói tới cái bài chánh kiến rồi ta sẽ phân tích thêm, nhưng bây giờ trước thôi. Mà cái nguyên nhân để đọa súc sinh là cái gì? Nó có cái này, là có khi là sự chọn lựa của ta. Ta chết rồi, ta chọn lựa đầu thai vô bụng chó, bụng bò. Nói: "Ai mà ngu đi chọn lựa bụng chó, bụng bò để đầu thai?" Thấy, vì ta không we have no other choice, không còn chọn lựa nào khác nữa. Nói:

[1:19:40]"Sao lại không còn chọn lựa nào khác nữa?" Thì vì chỉ có một con đường đó thôi. Lúc đó, khi ta chết ra rồi, ta bơ vơ, ta lạc lõng và đói. Đói rồi gặp cái người chung quanh của ta nó toàn là cái quỷ ma nó ăn hiếp ta. Nó nó nó nó nó đang còn hung dữ, nó đánh nó đập ta. Khổ quá mà mình vừa đói nè, vừa khổ nữa, tơi tả, hôi hám. Chung quanh thì mấy con ma mà ma ác quỷ nó đánh mình khổ quá mình cứ chạy, cứ chạy trốn. Chạy trốn cho tới khi mình thấy một cái bào thai, cái bụng của một con bò, nhìn thấy đó mới là nơi trú ẩn, vô đó núp rồi thì mấy cái con quỷ kia nó không rượt, không đánh mình nữa, đâm đầu nhập vô liền.

[1:20:18]Không ngờ là thần thức ta vừa nhập thai bò, hết đi ra luôn. Hoặc là con chó cũng vậy. Mình bị ăn hiếp quá khổ đi, quá đói đi, kiếm miếng ăn không ra. Nhìn thấy cái bụng con chó, vô đó có bầu sữa trổng, thế là nhập vô cái bầu sữa là vô rồi nhập thai chó, thành chó mà thôi. Đó là sự chọn lựa của ta, mà cũng không còn cách nào chọn lựa khác nữa. Đó là cái bi thảm của cái chết là như vậy, là đọa súc sinh. Mà tại sao cái cái con đường nào mà tới thê thảm như vậy? Vì lúc sống tà kiến, nghĩ sai, nghĩ bậy nên làm điều tổn phước. Nhớ như vậy, cái đặc điểm của tà kiến là khiến cho ta làm những điều tổn phước.

[1:21:08]Ví dụ như thế này,

[1:21:11]ví dụ bây giờ trong làng xóm chúng ta à có cái người đó

[1:21:18]họ đi làm ăn xa, họ để lại mấy đứa con nhỏ ở nhà, rồi làm ăn cũng không khá giả, cái nhà nó hư, nó dột. Mấy đứa nhỏ nó khổ sở, mưa xuống một cái là nó túm tụm nó chạy qua cái nhà khác để nó ở đỡ trên cái mái hiên chứ nhà nó ướt hết rồi, khi nào hết mưa thì nó mới dắt, dìu nhau nó về nhà lại nó ở lại. Thì mình dòm mình thấy hết á. Nhưng mà kêu giúp đi mình không giúp, mình nói thế này, mình nói nhất là nghiệp ai nấy chịu. Cái nhà đó nó khổ là tại vì đời trước nó ác, bây giờ nó khổ, nghiệp ai nấy chịu. Với thứ hai, sống trên đời này mình chỉ nên thương chính mình mà thôi, không có thương ai hết.

[1:21:57]Đó là một loại tà kiến. Thấy người khác khổ mà không giúp, ừ rơi vào cái bệnh tàn nhẫn liền. Rồi ai nói chánh kiến, nói điều lẽ phải không nghe, rơi thêm cái bệnh bướng bỉnh. Mà cái tà kiến mới sợ. Dính cái tà kiến rồi chết, khi chết rồi ta rơi vào đúng cái cảnh khổ như vậy, quá khổ đi, rồi tìm đại một cái bụng con vật nào chui vô để núp, tránh cái cảnh khổ không ngờ nhập thai súc sinh, đọa làm súc sinh luôn. Đó là như vậy, nên cái người mà tà kiến là đọa làm súc sinh. Mà biết đâu tà kiến, biết đâu chánh kiến? Trong bài Chánh Kiến ta sẽ nói, nhưng mà tạm thời như vậy, tạm thời là mỗi ngày ta xin Phật là:

[1:22:38]"Cho con gặp được minh sư thiện hữu, con học được chánh kiến, con học được đạo lý đúng đắn, đúng như ý Phật, đúng như lời Phật dạy, để cho con mỗi ngày trong cuộc sống này đều làm nên những việc phúc lành", nhớ như vậy. Nhớ tà kiến làm cho ta mất phúc, nhưng mà chánh kiến làm cho ta có phúc, là như vậy.

[1:23:02]Một số ít có phước thì sinh lên cõi cao. Cõi cao thì hoặc là cõi trời hoặc là cõi A-tu-la. Hai cõi đó chứ coi vậy chứ cũng cù rằn nhau hoài, đánh nhau hoài, nhất là cõi A-tu-la hung dữ. Vì sao vậy? Vì cõi A-tu-la là những cõi thần. Cái cõi đó họ lúc ở sống trên đời này họ có làm nhiều việc từ thiện xã hội, nhưng mà tâm họ không tu. Họ rất là cao ngạo với cái việc mình làm được cho đời. À rồi ví dụ như bây giờ có có có ăn trộm tràn vô làng, thì một người coi như là ra nó oánh, oánh túi bụi, đánh bay luôn cái đám trộm đó bảo vệ cho làng. Thì khi bảo vệ làng là phải là phước không? Phải không? Phước.

[1:23:49]Nhưng mà cái thái độ hung dữ, nghênh ngang, ăn hiếp người ta sau đó, đó lại là cái hung dữ nó tồn tại, nên sau này khi nó chết cái công nó lớn quá, nó lên cõi A-tu-la. Cái cõi A-tu-la nó có phước vô cùng, nhưng mà nó hung dữ, nó ngang ngược. Nhưng vì phước lớn quá nên nằm trên cõi đó, chứ không phải xuống địa ngục. Xuống địa ngục là hết sạch phước đi. Đây là cõi A-tu-la là cõi rất có phước, nhưng mà hung dữ, cái đạo đức kém. Còn cõi trời là gì? Là cũng có phước, nhưng mà người ta hiền lành, người ta ở bên đây. Đó. Và vì người ta hiền lành, cho nên cái cõi giới người ta nó đẹp hơn, nó thanh tịnh hơn.

[1:24:24]Con người ở cõi trời nhìn gương mặt đẹp hơn, y phục, tóc tai người ta đẹp hơn. Còn cái người A-tu-la đó, có phước ngồi bên kia nhưng mặt mày nó xấu hơn, nó dữ hơn, y phục đồ cũng không đẹp bằng. Mà tâm lý của chúng ta thì sao? Ai đẹp hơn ta thì ta thì ta ghét. Đúng. Đó. Ai đẹp hơn ta thì ta ghét. Đó. Ở đây là ai bị ghét?

[1:24:52]Ai thấy mình là bị ghét nhiều nhất? Có ai không? Tức là người đó thấy mình đẹp nhất, phải không? Đó. Cái cái tâm lý là như vậy, nên cái cõi A-tu-la cũng bất an, trong cái cõi đó bất an. Cái cõi trời hạnh phúc như vậy, chứ sự thực cũng không yên. Tại vì còn cái sự đố kỵ, ganh tị. Tuy nhiên cõi trời nhiều tầng, nhiều lớp, sau này học qua tới bài Diệt đế ta sẽ học cái cõi trời trở lại một lần nữa, vì phức tạp vô cùng. Một số chết một thời gian thì tái sinh làm người. Mà tái sinh làm người thì ta rơi đúng trở lại cái gì? Cái khổ của của đời sống mà ta đã nói ở bài đầu tiên. Nha. Trở lại làm người cũng chả có gì hay ho.

[1:25:33]Nếu ta không có phước rồi cũng rơi vào kiếp người cũng vậy, cũng đủ thứ khốn khổ. Vậy đó, cũng phải xoay xở, phải bươn chải, phải đối phó vất vả vô cùng. Lâu lâu cũng được một miếng mật ngọt. Đời cũng cho ta một chút vị ngọt để chúng ta bồi dưỡng cơ thể để mà cày tiếp trên cái cuộc đời bạc bẽo, khổ đau, bất trắc này. Đời là như vậy đấy. Và có những người chết rồi tới mấy trăm năm không đủ duyên đầu thai. Tại vì sao? Tại không có nhà nào nhận mình hết. Mình cứ ngồi đó chịu đói, trốn một cái cõi không ai ăn hiếp, không ai ngó ngàng, vô một cái hốc vậy đó, không ai vô tới, núp trong đó, ở yên trong đó, không có gì ăn.

[1:26:17]Lâu lâu là gia đình người ta người ta bỏ thừa thức ăn thì lén lén lại đó ăn, rồi cũng không có phước gì cứ ngồi yên lặng. Rất thèm khát để trở lại cái thân xác loài người, nhưng không ai nhận mình làm con cả, không ai thương mình cả. Lỡ đầu thai vô, tự nhiên cũng hư thai rồi người ta đuổi ra lại, hoặc là lỡ thấy cái thai nhập vô người ta phá thai mất á, tại vì không ai thương mình cả. Đó đó là cái nhiều khi mấy trăm năm chưa đủ duyên. Chỉ trừ những trường hợp có những cái vong cũng bị như vậy, nhưng mà bỗng nhiên nghe được cái Pháp. Mình ở bên cái nhà này, mình núp bên cái nhà này, mình đang lẩn quẩn trốn trong cái nhà này để lâu kiếm được miếng

[1:26:56]ăn, bỗng nhiên cái nhà hàng xóm bên cạnh người ta có cài cái app Pháp Quang. Cứ chiều chiều người ta bật Pháp lên người ta nghe, bên đây mình nghe ké. Mình nghe ké bắt đầu mình chuyển tâm, bắt đầu khởi tâm tôn kính Phật, khởi tâm yêu thương, khởi tâm sám hối những nghiệp xưa. Do bắt đầu ta khởi tâm được rồi, cái đức xuất hiện từ từ từ từ từ từ. Có một vị thổ thần họ đi ngang họ nhìn họ thấy, nói: Ủa, có cái vong này ở đây 200 năm rồi. Bên đây nhìn vô thì thấy cái tâm bắt đầu tốt, mà cứ vất vả tội, cái ổng vô ổng kêu: Đi ra đây. Thôi mày ra đây với tao, tao sai mày làm chuyện này, làm chuyện kia cho có phước.

[1:27:38]Đi theo hầu ổng thêm 50 năm nữa, làm bao nhiêu việc có phước rồi, nói: Thôi hôm nay mày có phước rồi tao cho mày đầu thai vô cái nhà kia. Là mất 250 năm mới đầu thai được. Mà cũng may là gì? May là nhờ có cái người cài app Pháp Quang mở Pháp nghe. Đó. Nên vì vậy, nha, ta cố gắng mà mà gì?

[1:28:05]Cài app Pháp Quang. Ta mở nghe, biết đâu ta độ cho được rất nhiều vong linh gần đó. Mà bây giờ nếu không cần biết đâu, ta làm cho chắc luôn. À làm cho chắc luôn. Ở nơi những nghĩa trang ha, ở nơi cái nào mà ta nghi ngờ có vong, ta cứ mở cái máy có những bài giảng mở cả ngày, bên cạnh nó để cái đĩa bánh, một ít bánh ít trái cho họ ngồi đó họ ăn bánh và họ nghe Pháp. Cứ như vậy, nhất là nghĩa trang. Giống như có người nhắn tin hỏi: Đất nó dữ quá, bây giờ tụi con bán nhà đó con dời đi chỗ khác được không? Cái chỗ nào mà không dữ? Dữ hiền là do do tâm mình, do mình tu. Nói: Không cần bán nhà đi đâu, cứ mở

[1:28:46]máy nghe Pháp cho họ nghe cả ngày, bên cạnh nó để một đĩa thức ăn. Qua hai tháng sau, đất nào cũng hiền lại hết, không có đất dữ nha. Rồi bây giờ ta nhắc lại, hôm nay ta học bài Tứ diệu đế số bốn nói về cái khổ của cảnh chết chóc, ta hiểu rằng chết không hề là một điều dễ dàng, chết là một nỗi đau khổ, đau cho người chết và đau cho người không chết. Nhưng mà cái người mà không chết á, họ đau một tuần à. Còn cái người chết, cái đau nó gặm nhấm từ từ từ từ, nó thấm mấy mấy nhiều ngày tháng sau. Và cuối cùng ta hiểu một điều này: Để cho cái chết ta bớt khổ, chỉ còn một cách duy nhất, ráng giữ hoá thiện pháp.

[1:29:31]À vâng, giỏi, rồi vậy được.