Transcript: Có Bốn Hạng Người

  • Speaker: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Duration: 46:55

Full transcript of the talk (in Vietnamese), taken from its subtitles. Select a timestamp to play that part.

[0:02]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:15]A Di Đà Phật, kính thỉnh Thượng tọa giảng sư an tọa, kính mời chư Tôn đức thường trực Ban Trị sự Phật giáo huyện Hóc Môn an tọa, mời quý Phật tử chúng ta đồng an tọa. Xin kính cúng thỉnh Thượng tọa giảng sư à hoan hỷ bố thí chia sẻ đôi lời pháp thoại cho đại chúng được ân triêm công đức. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con cám ơn à Thượng tọa rất nhiều. Và hôm nay vậy chúng con cũng kính trên a chư Tôn đức và quý Phật tử. Thì thầy Lệ Tâm phát tâm làm một cái Phật sự nó nó sâu sắc, nó thấm thía à đúc cái đại hồng chung để gõ có phải gõ cho vui không ạ?

[1:02]Cái tiếng chuông á thiêng liêng và trong đó ẩn chứa nhiều cái thần lực nhiệm mầu. Hồi xưa có một lần chúng tôi giảng ở miền Tây đi đâu cái chùa nào đó không biết nhớ cái chùa nằm ở đậu xe bên ngoài lội bộ vô hai cây số mới tới cái chùa đó. Qua sông qua đò tùm lum à. Rồi giảng cái bài tựa là Tiếng Chuông Chùa, cũng nói về sự mầu nhiệm của tiếng chuông chùa. Hôm nay thầy Lệ Tâm thì à phát tâm đúc cái chuông rất là to, một tấn rưỡi là nếu cái chuông to thường là cái tiếng nó bị trầm. Nhưng mà nếu mình đủ lực mình đánh thì tiếng nó vang xa lắm, tiếng nó vang xa. Mà cái ý nghĩa của tiếng chuông đó tại sao nó trở thành tiếng linh thiêng?

[1:46]Bởi vì khi mà chúng ta gióng chuông á ta gõ chuông á, người ta ngồi đó người ta tụng niệm có những lời tụng, những lời niệm gởi gắm ở đó, cho nên cái tiếng chuông vang nó mang cái cái cái cái tâm hồn, nó mang cái lời kinh tiếng kệ vang đi khắp nơi. Và khi người ta nghe cái tiếng chuông đó người ta nếu mà chỉ nghe trên ngôn ngữ thì chỉ nghe một tiếng boong à, không có lời gì hết. Nhưng mà không ai biết rằng giấu trong cái tiếng boong vang xa đó là thần lực của của của chư Phật. Cho nên cái tiếng nó vang tới đâu thì những người chung quanh được nhiếp hóa dần dần, chúng sinh ở địa ngục được thoát khổ, người ngạ quỷ được thoát khổ,

[2:29]mà cái cõi người của mình cũng lần lần được thức tỉnh vậy. Cho nên hôm nay vậy, hôm nay về đây để mừng cũng là đóng góp cho việc thầy Lệ Tâm đúc cái đại hồng chung. Thôi ta có một cái pháp thoại ngắn ngắn chút xíu nha. Cái đề tài hôm nay ta trao đổi với nhau là có bốn hạng người ở trên đời này có bốn hạng người.

[2:54]Hạng người thứ nhất là không làm gì. Hạng người thứ hai là làm điều bậy. Hạng người thứ ba là chỉ làm điều đúng. Và hạng người thứ tư chuyện gì cũng làm, bốn hạng người. Hạng người thứ nhất á là hạng người không làm gì tức là nó hơi có cái tính đãi đàng lười, không có năng nổ, không siêng năng, không đóng góp gì vào cuộc đời. Rồi từ cái người nó chìm dần chìm dần ở trong cuộc sống này. Nghĩa là mình xuất hiện giữa cuộc đời vậy mới ban đầu thì người ta cũng thương mình lắm, cha mẹ mới sinh mình ra cha mẹ cũng hy vọng lắm, rồi những người bạn quen biết mình người ta cũng vui mừng lắm. Nhưng mà một thời gian rồi tự nhiên mình nhạt nhòa nhạt nhòa rồi mình giống như

[3:40]không còn hiện diện trên cuộc đời này nữa chỉ bởi vì mình không làm gì cả. Rửa chén cũng không muốn rửa, rồi quét nhà cũng không muốn quét nhà, rồi có chuyện từ thiện làm kêu cũng từ chối, rồi thấy chùa có công quả cái gì cũng không tới. Nghĩa là không thích làm việc gì tự mình loại mình ra khỏi cuộc sống này. Nhớ, ta còn tồn tại trên cuộc đời này bởi vì ta còn hành động tức là còn tác nghiệp. Cái tác nghiệp là tạo nên một sự tương tác giữa mình với mọi người. Dứt cái sự tương tác đó rồi thì tuy hình hài mình còn á nhưng mình đi ra khỏi cuộc đời, đi ra khỏi lòng người, mọi người quên mình dần dần không ai hay.

[4:24]Chỉ bởi vì mình không chịu làm gì cả. Nên cái hạng người thứ nhất là hạng người không làm gì thì ngay trong hiện đời tự mình giống như biến mất khỏi cuộc đời không còn ai nhớ tới mình. Mà nhớ con người không nhớ tới mình thì chư thiên cũng không nhớ tới mình. Rồi đến khi mình chết vật vờ vật vưỡng ở một cái góc nào đó cũng không ai nhớ tới mình và cũng không đầu thai được luôn. Vô tình bước vào cái cõi ngạ quỷ là cũng không ai cúng cho ăn, cứ ngồi ủ rũ ủ rũ ở một góc tường nào đó mà cứ vật vờ vật vưỡng cả trăm năm này qua trăm năm kia không đầu thai được, cũng không đọa địa ngục, không đọa súc sinh, cũng không lên cõi trời,

[5:06]cũng không đầu thai lại cõi người được. Nhớ cái người không chịu làm gì như vậy. Ấy nếu mà chúng ta có cái con mắt mà nhìn thấu được cái cõi âm mà thấy được cái các cái vong, chúng ta sẽ bắt gặp có một số cái vong như vậy. Có một số cái vong là lúc sống họ không làm gì hết, rồi mình đi ngang qua cái bụi đường thấy họ ngồi đó. Ngồi bên cái bụi đó ngồi ủ rũ ủ rũ không ai cúng cho ăn mà đi kiếm ăn cũng không ra, cũng không ai nhớ tới, bà con thân thuộc nhiều kiếp quên mất luôn. Người ta cứ đầu thai đi đầu thai lại rồi người ta đi theo nghiệp của người ta, còn mình cứ ngồi một góc một bờ đó không có nhà nào nhận mình làm con, không đầu thai được.

[5:43]Đó là cái người mà không chịu làm gì, hạng người thứ nhất. Hạng người thứ hai, thích làm nhưng làm chuyện làm bậy, làm ác á. Đó là phá đầu này hoại đầu kia, hồi còn nhỏ thì ranh mãnh, nghịch ngợm. Như có cái thằng bé ngồi nó kể nói con lấy một cái bóp con cột sợi dây cước con để ngoài đường. Rồi con ngồi trong bụi, cái xe người ta chạy qua người ta nhìn thấy có cái bóp cái người ta thắng cái két két két xe lại, người ta quay lại đến là ta hy vọng là có cái bóp ai rớt chắc có tiền. Người ta thắng cái két người ta quay lại, khi người ta quay lại thì con giật cái cái cái cái bóp nó vô trong bụi con giấu con ngồi trỏng luôn.

[6:19]Thế người ta quay lại tìm không thấy người ta quê người ta đi, thế con lại đem ra con quăng để ngoài đường nữa. Cứ vậy nó lừa người ta. Nghĩa là cái người này không làm thôi mà làm là thích làm điều bậy. Thì lớn lên vậy, từ từ cái nghịch ngợm cái phá phách đó khiến dễ dính líu vào những cái tổ chức xấu, những cái băng đảng xấu, những bạn bè xấu, rồi chuyên vậy cũng chỉ là lừa đảo. Làm ăn làm ăn thì cũng không đàng hoàng, chỉ thích lừa thích gạt người ta thôi. Thì hạng người thứ hai này thì không có bị vật vờ vật vưỡng nhưng mà chết đọa liền, hoặc là địa ngục hoặc là ngạ quỷ hoặc súc sinh liền, thường là súc sinh và địa ngục.

[6:57]Là hạng người mà chỉ thích làm bậy. Còn hạng người thứ ba là hạng người biết được đạo lý, biết được Phật pháp thì khi làm chỉ chọn làm điều đúng mà thôi. Mặc dầu trong cuộc đời có nhiều lúc gặp khó khăn, đáng lẽ phải tham thì không tham, có những lúc phải sân nhưng không sân, có những cơ hội để có thể lấy tiền về cho mình được, từ chối không lấy vì nó không không chính đáng, nó không chân chính dứt khoát không nhận. Những cái người như vậy là họ sẽ thiệt thòi ở trong cái cuộc sống này nhưng mà chết rồi họ về cõi lành. Hoặc là có những anh hùng trong cuộc đời này, họ đi vào gian khổ, đi vào những cái chỗ nguy hiểm,

[7:43]thậm chí đi vào những nơi đầy gian dối nhưng mà

[7:49]để chống đỡ, để đấu tranh, để giữ gìn cái bình yên, cái an lành cho cuộc sống này. Đó là những người chỉ làm điều đúng. Nếu mà với bản thân mình thì không làm điều sai, không làm điều ác, mà nếu vì đại cuộc thì làm một anh hùng nghĩa hiệp mà giữ gìn cái bình yên, chiến đấu chống lại điều xấu, bảo vệ cái điều thiện cho cái cuộc sống này. Đó là hạng người thứ ba. Có một hạng người thứ tư nữa là hạng người chuyện gì cũng làm. Đụng chuyện gì cũng tè le đòi làm, thấy có chuyện gì ai rủ cũng làm mà không phân biệt được đúng hay sai. Thì người này thiện ác lẫn lộn. Cái người thiện ác lẫn lộn này cái nghiệp tính về họ cũng rất là rắc rối.

[8:31]Khi thì họ bị họa, khi thì họ được phúc. Khi thì sinh lên cõi cao, khi thì tụt xuống dưới cõi sâu, hoặc là làm con người thì cứ thăng trầm lên xuống theo cái nghiệp xưa của họ mà chuyện gì cũng làm. Hễ ai rủ nói nghe xuôi tai rồi chuyện đúng cũng làm mà rủ chuyện bậy rồi cũng nhào vô làm luôn. Đó là hạng người thứ tư. Thì trong bốn hạng người này mình xem lại mình thuộc hạng người nào? Hầu hết chúng ta ở đây thuộc hạng người thứ ba, vì ta biết biết đạo ta mới ngồi đây, tức là hổng làm thì thôi, làm thì cố gắng làm cái chuyện điều điều chân chính, điều thiện, tức là để cố gắng xây dựng cái chánh nghiệp cho mình.

[9:09]Đó là ta thường là hạng người thứ ba. Nói là thường là vậy thôi chứ không tuyệt đối, là vì sao vậy? Là bởi vì đôi khi ta cũng phạm làm những việc sai mà mình không biết, không biết đó là sai, không biết đó là xấu do không đủ trí tuệ. Cho nên là đôi khi ta vẫn làm những việc sai, và kiếp sau cái ta cũng bị trả nghiệp lãng nhách à. Thật ra những vị thánh đến mức độ như là chứng Tu-đà-hoàn, chứng Tư-đà-hàm rồi vẫn còn bị làm việc sai, vì trí tuệ chưa đủ. Cho nên đôi khi cũng còn bị lầm lẫn, vẫn quyết định sai, vẫn có những hành động sai chứ chưa có hết. Hai bậc thánh đầu đó: Tu-đà-hoàn và Tư-đà-hàm.

[9:51]Tu-đà-hoàn thì sống rất chân chính, rất quân tử, rất có lý tưởng, nhưng không đủ trí tuệ để nhìn nhận mọi việc. Tư-đà-hàm thì bắt đầu có trực giác biết được tâm người, đôi khi biết được quá khứ vị lai một chút, nhưng cũng không đủ sức thấu suốt nhân quả của nhiều kiếp. Cho nên có những quyết định vẫn vẫn sai lầm. Tới cái bậc mà A-na-hàm á thì bắt đầu có trí tuệ vượt bực, nhìn thấy được việc của nhiều kiếp. Cho nên một vị A-na-hàm hầu như không còn làm điều gì sai nữa. Các vị đó chỉ còn một ít kiết sử thầm kín để đến khi chứng A-la-hán thì mới hết. Thường là không sai. Tuy vậy, nhưng mà A-la-hán, A-la-hán là

[10:34]không làm điều gì sai, nhưng mà để làm điều đúng thì cũng chưa đủ. Cũng phải mấy kiếp, cũng phải bao nhiêu nghìn năm, bắt đầu cái cái trí tuệ mở tuột hết vô lượng kiếp, mà cái thần lực, cái uy dũng vượt bực lên rồi, cái công đức vượt tăng lên rồi thì mới có thể là từng việc làm nhỏ đều thành tựu vô lượng công đức của một Bồ Tát, nó không phải dễ. Còn chúng ta là những người chưa chứng được thánh quả, chúng ta mới đang đi trên đường. Trong chúng ta đây ắt hẳn chắc cũng có một vài người đã chứng được Tu-đà-hoàn kiếp nào trở lại chứ không phải không. Vì Tu-đà-hoàn họ sống rất bình thường như mọi người, nhìn khó biết lắm.

[11:15]Có khi đó là một thầy tu, trở lại là một vị sa-môn xuất gia, nhưng mà ở trong kiếp trước đã từng chứng Tu-đà-hoàn rồi. Cũng có khi người đó trở lại là một cư sĩ thì cũng mộ đạo, rất là mộ đạo, cực kỳ mộ đạo, nhưng mà đời trước đã chứng Tu-đà-hoàn rồi. Thì đời này khó biết, giống như như chúng ta vậy thôi, nhìn qua nhìn lại không ai biết được đó là vị chứng Tu-đà-hoàn. Thì một vị Tu-đà-hoàn họ sống rất là tốt, rất là chân chính, rất là quân tử, nhưng đôi khi vẫn bị lầm, vì lầm thôi chứ không có cố ý làm sai, nhưng vẫn bị lầm. Còn chúng sinh á, khi người mà chưa chứng thánh quả đó, thì trong lòng mình chưa có cái kiên định đối với điều thiện.

[11:54]Nên khi gặp một cái sự mời gọi hấp dẫn nào đó, ta có thể vì cái lợi mà làm sai, hoặc là ta bị cám dỗ cái gì đó ta vẫn có thể phạm điều sai, hoặc là đôi khi ta bị sân, ta vẫn có thể làm một điều sai. Đó là phàm phu của chúng ta. Còn một người mà chứng Tu-đà-hoàn rồi thì kiên định đối với điều thiện, thà chết chứ dứt khoát không làm điều sai. Mà nếu làm điều sai, chỉ vì hiểu nhầm thôi. Đó. Nên đây trên đời có bốn hạng người: hạng người thứ nhất là hổng chịu làm gì, tự mình chìm, tự mình mờ mịt, tự mình biến mất khỏi thế gian này, trong nhiều kiếp luân hồi không có cơ hội trở lại, sống không sống, chết không chết;

[12:34]hạng người thứ hai, hạng người làm chỉ là làm điều bậy, điều ác, vì tâm ở trong đó chất chứa điều ác, không có đạo lý để sống;

[12:45]hạng người thứ ba là hạng người có đạo lý, nên khi đã làm thì chỉ cố gắng chọn điều thiện mà làm; hạng người thứ tư là hạng người rất thích làm, đụng việc gì cũng làm, thích chứng tỏ mình, cho nên nhiều khi, khi thì làm điều đúng, khi thì làm điều điều sai. Đó là bốn hạng người trên đời. Có bốn hạng người trên đời: hạng người thứ nhất hổng thương ai; hạng người thứ hai là thương nhầm người; hạng người thứ ba là thương đúng người; hạng người thứ tư là thương lẫn lộn, ai cũng thương, thương tào lao. Đó, hạng người. Còn cái từ bi khác à nha. Từ bi là thương hết, không ghét ai, nhưng không phải là dễ dãi, khác khác với cái thương tào lao.

[13:37]Giờ ta nói về bốn hạng người. Có hạng người sống trên đời chẳng thương ai, là họ có cái tâm khô khan kỳ lạ. Ví dụ như bổn phận thì làm, ví dụ lúc mà còn bé ở trong nhà thì vì là sống với ba mẹ phải nghe lời ba mẹ thì ba mẹ kêu làm gì đó làm, anh chị kêu làm gì đó làm, lớn lên rồi đi học thì thầy cô giáo kêu làm gì đó làm, nhưng mà lòng lạnh như băng giá. Đối với ba mẹ cũng chẳng thương, đối với anh chị em chẳng thương, đi học gặp với thầy mình cũng chẳng thương, với bạn bè cũng ngơ ngơ. Nghĩa là việc cần làm thì làm vậy thôi, chứ lòng không thương ai. Có những người họ có trái tim họ khô kỳ lạ như vậy.

[14:15]Ở đây ta có không? Nếu mà khô quá chắc không tới đây được. Người tới đây với trái tim cũng hơi ướt át một chút xíu mới tới đây được. Hạng người thứ hai là bị thương nhầm người, tức là cái người họ không ra gì, nhưng mà thấy họ nói ngon nói ngọt chút cái là mềm lòng là thương. Giống như ta nghe những câu chuyện mà giai nhân thương nhầm cái tướng cướp vậy đó. Thằng tướng cướp nó hung dữ, nhưng mà nó coi nó nam tính quá, nó hùng dũng quá, hàm râu quai nón nó coi oai vệ quá, thấy nó đã quá thương, mê, mê gia đình khóc lên khóc xuống nhưng mà mê, nói con mê nó thằng đó cái nỗi gì, nói ảnh dòm qua manly quá, ảnh nam tính quá con mê.

[14:56]Đó đó là thương nhầm người mà không phân biệt đúng sai, rồi thấy hấp dẫn cái thương. Hoặc là cái nói con thương con nhỏ đó thương cái gì vậy, dạ thấy dáng đi yểu điệu, ngoại hình đồ coi được quá nên thương, nói trời con nhỏ nó hư thấy mồ đó thương thương cái gì, đó mà hổng để ý, không cần chiều sâu, chỉ là được được cái gì đó là thương đại. Thì cái người gọi là không có lý trí, không chọn lựa và thương nhầm người. Hạng người thứ ba là đặt tình thương đúng chỗ, nói chỉ thương những người nào mà đi chùa Quan Thọ thôi, còn không đi chùa Quan Thọ không thương, dứt khoát. Nói thương ai? Dạ thương người nào đã xuống tóc xuất gia thôi,

[15:34]thương, còn chưa xuống tóc thì để đó từ từ tính sau, ví dụ vậy. Tức là thương những người nào á là biết làm những điều thiện nha, giữ gìn kỹ lưỡng cái phẩm hạnh, đóng góp được những điều tốt đẹp cho cuộc sống, nghĩa là ai là người tốt mà sống với đời có giá trị thì mình thương, chứ không phải bạ đâu thương đó, là thương có chọn lựa, có lý trí. Mà khi thương thì thương đàng hoàng, thương đậm đà, thương nồng nàn, thương thương thương thành thật, nó vậy. Đó là hạng người thứ ba. Còn hạng người thứ tư, thế là đụng ai cũng thương, người tốt mình cũng thương, người xấu nói xuôi xuôi tai cũng thương, là hạng người như vậy.

[16:16]Cái mà thương tùm lum này ta nói lại là khác với cái từ bi. Từ bi thì ta trong cái trí tuệ, trong cái đạo đức mà ta quán tưởng cái tâm yêu thương của mình phủ trùm hết chúng sinh. Ở trong đó có cái tri giác, trong đó có cái sự xét nét, trong đó có cái sự nghiêm khắc, trong đó có cái sự tha thứ, đó cái từ bi nó là vượt bực rồi, hôm nay ta không nói về từ bi, hôm nay ta chỉ nói cái cái tình thương, cái tình cảm bình thường của con người với nhau thôi, thì cũng có bốn hạng người như vậy. Nên ở đây thì ta sợ nhất là hạng người thứ nhất và thứ hai. Hạng người thứ nhất hổng thương ai, sống nó khô queo à, họ không phải là ác tặc,

[16:57]nhưng mà lạ một cái hổng thương ai được, cứ theo cái nguyên tắc mà sống thôi, chứ không có du di, không có chút mềm lòng, không có chút rung động, nhìn thấy ánh trời chiều hoàng hôn đổ xuống cũng chẳng thấy nó đẹp đẽ gì, nhưng cái giọt mưa rơi trên thềm cũng chẳng thấy nó có cái gì tí tách gì nghe hay, còn chiều thu lá đổ, ta bước chân những chiếc lá khô đi nghe rải rắc rắc cũng hổng thấy gì rung động, nghe một tiếng nhạn vút lên giữa trời khuya cũng thấy khó chịu, rồi nhìn thấy em bé mà cỡi trâu đi ngoài đồng cũng chẳng thấy có gì hay, thấy thằng nhỏ lấm lem, léc dơ chả có gì, nói chung là nhìn cuộc

[17:35]đời khô queo chả có gì cả, không có một chút ướt át lãng mạn. Gần mấy người này mình cũng khổ lắm á. Nhưng mà nhiều khi họ cũng có cái phước gì, họ cũng sống một đời họ tồn tại giữa cuộc đời bình thường, nhưng mà bên cạnh mình mình gặp những người đó mình khó chịu. Còn hạng người thứ hai là không có nhận định được đúng sai, không biết ai phải ai trái, về thương thương nhầm người xấu, ủng hộ người xấu, và tiếp sức mạnh cho người xấu, nên trong cái gián tiếp vô tình đóng góp vào cái điều điều xấu cho cuộc đời, cái điều khổ cho cuộc đời. Như vậy cũng thành ra cái nghiệp. Thương nhầm người xấu thì vô tình nó thành cái

[18:12]nghiệp, đời sau ta cũng mất hết phước á. Còn cái người thứ ba là biết chọn lựa người để mình thương, mình ủng hộ, thì cái người tốt họ làm được điều tốt, thì mình cũng có phước lây theo. Nên cái người thứ ba là người người có phước. Còn người thứ tư thì không có chánh kiến, ai cũng thương, nên khi tốt khi xấu, khi tội khi phúc, là lẫn lộn như vậy nha. Giờ ta nói cái mục thứ ba là có bốn hạng người: người chẳng ghét ai cả, nghe như rất là tốt; có người là gặp người tốt mà ghét; người có cái trường hợp là người ghét đúng người, hễ ai xấu thì không ưa, ghét; còn có hạng người thứ tư là đụng ai cũng ghét.

[18:55]Trong cái mục này đó thì có người thứ nhất với người thứ tư là thú vị nhất. Cái người thứ nhất giống như là một người đạo đức, không ghét ai, sống trên đời không ghét ai. Thì cái người mà sống trên đời không ghét ai vậy đó coi vậy chứ dễ có cơ hội gặp được đạo lý để tu hành, tại họ có cái tâm lạ là không ghét ai, nên nó như là nó có sẵn một cái điều thiện. Người này gặp đạo lý rồi dễ tiếp nhận. Sợ nhất là cái người đụng chút ghét, đụng chút ghét, người này không làm việc đạo được, không tu hành được. Nó giống như xưa thầy vậy. Thầy có tổ chức cái hội từ thiện, cái à rồi thầy thấy những người đó làm sao họ dễ ghét nhau quá.

[19:33]Đụng chuyện cái khởi cái tâm ghét chuyện này ghét người kia, nói những người này không làm việc thiện được. Thầy phải đi tìm, đi tìm một người mà không ghét ai. Họ có cái tâm độ lượng lớn hơn, thấy người ta có lỗi mình cũng không ghét, mà để từ từ tính, từ từ cảm hóa, từ từ sửa, không ghét. Cái người vậy đó sau này thầy mới giao việc được, mới có thể làm chuyện lớn được. Còn cái người mà khi thì ghét người này, khi bực chuyện kia, tâm người đó hẹp hòi không xài được. Đó là hạng người người thứ nhất á. Còn cái hạng người thứ tư là người ghét tùm lum, rất là dễ ghét, rất là dễ hờn, rất là dễ bực dọc,

[20:11]mà nhìn đâu cũng thấy cái xấu người khác để chê trách. Cái hạng người thứ tư này là hạng người tạo nghiệp, có phước đời xưa rồi từ từ cũng hết. Mà cái hạng người thứ tư này lạ lắm, mình gần họ mình mình khó chịu là họ mở miệng cứ chê người này trách người kia, ghét người nọ. Có những người mắc cái nghiệp kỳ lạ như vậy đó, họ một cái kiêu mạn gì nó tiềm ẩn ở trong lòng, mà không bằng lòng ai cả. Hễ người ta mặc áo đỏ, nói mặc đồ giống như bà hỏa. Người ta mặc đồ trắng, bộ nhà có tang sao mặc đồ trắng. Rồi người ta mặc đồ nâu, bộ đi tu tới nơi sao mặc đồ nâu, nghĩa là cái gì cũng chê. Người ta nhuộm tóc xanh thì nói dòm giống như ma le,

[20:50]người ta đổi qua tóc đỏ dòm giống như sao Hỏa mới xuống, người ta để tóc đen quê mùa, người ta bực quá người ta cạo luôn làm bộ thầy chùa sao cạo, tức là không bằng lòng ai chuyện gì hết. Đời sao mà không vừa lòng, có người cái tâm lý họ cũng kỳ lắm, cũng lạ như vậy. Thì nữa từ từ họ cũng bị cô độc, cô độc cái chỗ là mình không ưa ai thì từ từ cũng chẳng ai ưa mình. Nó có một dạng tâm lý như vậy rất là lạ. Giờ ta nói tới mục thứ tư ha. Có bốn hạng người. Có những hạng người sống trên đời không bao giờ biết bắt chước học hỏi điều gì của ai cả. Giờ ai làm gì làm, mình nhìn qua ngơ ngơ thôi, không để ý.

[21:27]Cái hạng người thứ hai là hạng người rất giỏi bắt chước mà bắt chước điều xấu. Thế là ai chửi bậy chửi tục là ít bữa học theo liền. Thế là là ai mà họ lừa đảo cái thấy để ý hay hay cái là học theo liền. Đó là hạng người thứ hai. Còn hạng người thứ ba là người chỉ bắt chước học những điều đúng thôi. Thấy người ta đi chùa, thấy đi chùa hay, đi theo. Đi chùa ít bữa thấy người ta đi tu, cái đi tu theo luôn. Hạng người này rất hay. Mà sao ở đây chùa mấy người này chưa tới trình độ đó nha, chưa tới... Mà cái hạng người thứ tư là bạ gì cũng bắt chước, thấy ai làm gì cũng bắt chước, đó là có bốn hạng người.

[22:05]Hạng người thứ nhất á là người mà không bao giờ để ý bắt chước học hỏi gì về ai cả. Người sống cũng vậy cũng vô tâm, hời hợt, không quan tâm, không để ý, không đánh giá người khác làm điều tốt, điều xấu mà không không có cải thiện, không có update, không có nâng cấp con người mình lên. Tức là mình biết nhiêu biết, kệ mình, rồi tự mình cứ sống tàn tàn như vậy. Cuộc đời nó cứ trôi qua, loài người cứ tiến bộ, mỗi ngày cái nhân loại này lại văn minh lên dần dần, mình cứ đứng yên một chỗ. Là hễ mà cứ đi xe đạp thì cứ thích đi xe đạp thôi. Thôi, đi xe máy tao sợ lắm bây ơi, té chết á. Thôi, đi xe đạp là được rồi.

[22:45]Rồi cái ngồi nhai trầu, cứ nhai trầu thôi, nhai trầu bỏm bẻm gặp đâu nhổ cái bẹt đó thì thôi. Nói hồi xưa thấy nhổ lại người ta cũng nhổ vậy, không cần đổi. Người ta bây giờ người ta có ống nhổ đời mới rồi ha, người ta là nghiền trầu là có dụng cụ tinh vi rồi, mà thậm chí người ta có rô bốt ăn trầu giùm cho mình khỏi ăn nữa, nhưng mình cứ nhai gặp đâu nhổ cái bẹt. Đó là người không chịu bắt chước học hỏi gì hết. Hạng người thứ hai là hạng người mà bắt chước rất nhanh những điều xấu. Thấy người ta mà đánh lộn, ừ ngao bộ hay à, thế là cũng bắt chước gây gổ rồi đánh lộn. Thấy người ta chửi một câu tục tĩu bắt chước liền,

[23:22]rồi thấy người ta coi những cái phim đồi trụy cũng mượn về coi liền. Đại khái là hễ mà cái điều gì xấu á, do cái chủng tử trong tâm xấu cho nên thấy ai làm điều xấu học theo rất là nhanh. Rồi những người đó chết rồi đi luôn xuống địa ngục luôn, súc sinh luôn, chẳng có cơ hội trở lên lại. Còn hạng người thứ ba là hạng người có cái chủng tử thiện tu hành gì đâu đời nào ở trong tâm á, cho nên biết chọn lựa, lúc nào cũng muốn nâng cấp mình lên, lúc nào cũng muốn mình tiến bộ, có cái học hỏi được điều mới nhưng lại biết là chắt lọc. Thấy người ta làm một việc biết đánh giá đúng sai. Như giờ thấy người ta đi vô chùa người ta cắm hoa,

[24:00]người ta chưng lên bàn thờ, chưng lên bàn Phật, chưng lên các bàn tôn túc thì thấy mình nào giờ mình cũng cắm hoa mà không hay lắm, cái lại đó đứng gần đứng nhìn. Người ta cắm tại sao cái cành này ngắn, tại sao cành kia dài, thì ngồi mình có khi hỏi, có khi không hỏi nhưng lặng lẽ đứng nhìn rồi học, học được à hiểu ra là việc tạo thành một đóa hoa nó phải như vậy. Hoặc là khi vào chùa à rồi thấy mọi người cái có người thì lại chụp cái chổi ra quét sân, có người chạy vô nhà vệ sinh để mà quét nhà vệ sinh, có người xuống bếp để phụ nấu cơm, rồi có người lên soạn kinh soạn điển, sửa nhà kho đồ lại, có người lên quét chánh điện.

[24:38]Mình đứng quan sát một lát cái mới thấy là mọi người bước vào trong cái cổng chùa này, mọi người tự ý thức, thầy chưa sai, mọi người tự kiếm một việc để làm gọi là làm công quả. Cái ngồi mình suy ngẫm thấy hay, thế là rồi mình đi mình cũng kiếm rác kiếm gì đó mình lượm, mình làm. Rồi sau đó mình đi về nhà mình tiếp tục suy nghiệm về điều đó. Nói: "Ở trong cái cõi của chùa, trong cái cõi Phật, mọi người đều tự giác đóng góp điều gì đẹp cho cuộc đời. Mà nếu cả thế gian này ai cũng như vậy thì thế gian này thành thiên đường rồi, thành cõi Phật á". Thế mình về mình cũng vậy, bắt chước. Ở trong nhà mình làm đã đành,

[25:13]vào công sở, vào cơ quan, hay trong xóm trong làng mà có đường hư hay rác rơi mình đều đi mình sửa, mình nhặt hết. Tức là mình học được bài học từ trong chùa rồi đem về cả cuộc đời mình áp dụng như vậy. Đó là hạng người thứ ba, biết quan sát, biết đánh giá để bắt chước những điều hay. Còn hạng người thứ tư là hạng người tò mò, thấy ai làm gì lạ lạ lạ cũng đều bắt chước. Thấy người ta cầm dao người ta rượt nhau, thấy có bộ hay cũng vác dao giắt ở sau lưng rồi đi kiếm ai đó rượt thử coi làm sao. Tới khi công an chụp lại bắt còng thì thôi ngừng lại, vì tức là hay dở gì cũng bắt chước, người không có phân phân biệt.

[25:51]Ta nói tới mục thứ năm, có bốn hạng người: hạng người chẳng tin đạo nào cả, rồi có hạng người thứ hai là tin vào các tà đạo, hạng người thứ ba là chỉ tin vào chánh đạo, và hạng người thứ tư là hễ nghe nói tới đạo là nhắm mắt tin. Bốn hạng người. Hạng người thứ nhất là người không tin đạo nào, vì họ nghĩ rằng là sống trên đời này thôi cứ làm người tốt vậy là được rồi, cũng chẳng cần tới thần thánh. Vì sao? Vì không thấy thần thánh cho mình cơm gạo. À, sống tuân thủ luật pháp được rồi, chứ cũng chưa thấy thần thánh mà là hiện ra để phạt cái người ác, người dữ gì. Chết rồi thấy hết rồi, chứ chẳng còn gì.

[26:35]Nên nghĩ như vậy thôi chẳng cần đến đạo. Hạng người thứ hai là thích cái tâm linh huyền bí, nhưng mà lại thích cái tà đạo. Mà thích tà đạo là sao? Là khỏi tu nhiều mà được lợi nhiều, chỉ lại bái bái sá sá, xin ít bùa, ít chú vậy thế là được về lợi, được may mắn. Chỉ đi cầu đi xin, xin tí bùa tí đồ vậy, thờ một chút xíu cái đồ gì lạ lạ lạ trong nhà, trấn yếm trong nhà vậy là nhà sẽ được may mắn. Cái người này chỉ thích tin tà đạo, mà nguyên tắc của tà đạo là gì? Là bỏ công ít mà mong rằng thần thánh cho mình nhiều, đó là tà đạo. Còn người, có người hễ tin đạo thích tin đạo nhưng chỉ tin chánh đạo.

[27:18]Mà chánh đạo là gì? Chánh đạo là nhân quả công bằng. Tức là biết rằng ta phải tốn công tốn sức, một là phải tu dưỡng tâm hồn mình, sửa lỗi lầm của mình, hai là phải đóng góp thật nhiều cho cuộc đời, đem lại lợi ích yên vui cho rất nhiều, thì sau này cái phần thưởng trở lại, cái quả báo trở lại nó mới xứng đáng, tức là nhân quả công bằng. Nên cái người mà tin vào chánh đạo thì chịu cực chịu khổ, mà nghe nói cái gì mà dễ tu dễ chứng không tin, mà cái gì khó đó thì mới tin, vì nó có cái cái xứng đáng của nó, nó có cái giá phải trả một cách xứng đáng của cái phước báu. Nói một người tự nhiên anh lại anh anh lạy cái ông này,

[27:59]anh tụng cái bài này là về anh làm vua, nói không có chuyện dễ như vậy. Để gọi làm vua đầy uy quyền thì cái phước gieo biết bao nhiêu đời mới thành được chứ đâu phải dễ, nó đều phải có cái công đức cái nhân quả tương xứng, đó là chánh đạo. Còn hạng người thứ tư là đạo gì cũng tin. Bữa nay người ta rủ đi chùa, đi liền, mai rủ tin xá, đi liền, mai xuống cái đền miếu, đi là, đây khi xuống Châu Đốc bà Chúa Xứ, đi liền. Đó là đụng đạo nào cũng tin. Là sống ở cõi đời thực tế này, nhưng mà tâm thì mơ mơ màng màng ở cõi thần bí á, mà trong cái cõi thần bí đó cũng chẳng phân biệt được cái đúng cái sai, thấy ai rủ đâu tin đó, đó là bốn hạng người.

[28:37]Ở đây mình mình hạng người thứ mấy? Không phải là thứ nhất, tại thứ nhất là chẳng tin đạo nào. Chắc là mình cũng không phải là tà đạo, vì nếu tà đạo không ngồi đây. Thường mình là hạng người thứ ba, phải không ạ? Mình là người tin được chánh đạo. Nhưng trong đây cũng có người thứ tư, đạo nào cũng tin, bữa nay ngồi đây chứ ngày mai chạy tuốt xuống Châu Đốc rồi đó. Có không? Dám có lắm á. Nên trong bốn hạng người như vậy thì cái hạng người mà thứ nhất á là hạng người không tin đạo nào vì họ chưa gặp được một chân sư, chưa ai thuyết phục được họ cho họ mở ra một cái thế giới, một cái chân trời mới để họ thấy vũ trụ không phải chỉ là vật lý,

[29:21]không phải chỉ là vật chất, mà cái vũ trụ mênh mông này nó nhiều tầng, nhiều lớp, nhiều cõi giới mà cái sự thành công hay thất bại của con người không phải là do sức người. Ta phải nhớ điều này. Ví dụ nói là nói: "Tôi học giỏi, ha, tôi chịu khó, gia đình tôi có vốn, tôi ra tôi đầu tư tôi thành công. Như vậy tôi có ba yếu tố để thành công: một là tôi học giỏi, hai là tôi siêng năng, ba là tôi có vốn sẵn của gia đình cho. Cộng ba yếu tố này lại nên bây giờ tôi trở thành một doanh nghiệp thành công." Câu đó sai hoàn toàn. Vẫn luôn luôn còn những yếu tố bí ẩn khác nữa. Nhớ như vậy. Trong cái sự thành công hay thất bại của con người,

[30:08]chúng ta không bao giờ thống kê ra được tất cả mọi yếu tố của nó. Nhớ như vậy. Luôn luôn còn những yếu tố bí ẩn mà con người không bao giờ biết được. Mấy thầy cũng không ai biết được luôn, nói thẳng câu, chỉ Phật mới biết. Nghĩa là cái yếu tố, bao nhiêu yếu tố đưa đến thành công của một con người luôn luôn có chứa đựng cái ẩn số bí mật. Nên cái người mà cứ nhìn cuộc đời này bằng cái gì thấy, cái gì nghe thôi, thì cái nhìn nó rất là cạn. Vì thực sự trong cuộc sống này ta còn bị chi phối bởi rất nhiều điều bí mật.

[30:51]Ta bị chi phối bởi rất nhiều điều bí mật. Nên khi nào mà cái người đó họ gặp được một bậc chân sư, mở ra cho họ một chân trời mới, khai thị cho họ rồi họ mới bắt đầu tin đạo, đó là người thứ nhất. Hiện nay cái hạng người đó cũng nhiều lắm á. Ngang bướng. Ngang bướng: "Tôi đâu thấy ông thần nào đâu. Thấy mấy ông thầy chùa. Thầy chùa cũng như tui." Cái giọng điệu đó nhiều lắm. Chứ làm sao ông thầy chùa mà như tui được. Muốn làm thầy chùa khổ lắm chứ hông phải... hổng tin hỏi mấy thầy đi, khổ lắm mới làm thầy chùa được chứ hổng phải dễ. Nó phải thúc liễm thân tâm. Thấy thì an nhàn như vậy nhưng mà đó là một cuộc

[31:27]chiến đấu với chính mình rất là khốc liệt. Người đời mình không tu đó, nhiều khi là những cái ham muốn, những cái sân si mình mình chìa theo nó được, nhưng người tu hổng được phép. Mà nó làm sự thúc đẩy rất mạnh ở bên trong, mà đó là một cuộc chiến vô hình, bên ngoài nhìn vô hổng thấy, nhưng quý thầy lúc nào cũng phải tự chiến đấu với chính mình, thắng cái tham, cái sân, cái dục của mình, để làm chi? Để làm một bậc mô phạm giữa đời. Khổ lắm chứ hổng phải... khó lắm chứ không phải dễ. Làm sao một thầy chùa giống như tui được. Nghĩa là nhìn vô hổng thấy. Rồi đó là cái nhìn nhìn trên cái bề mặt. Còn những bậc Bồ Tát, Chư Thiên ở những cõi giới nọ cũng không thấy.

[32:08]Không thấy rồi phủ nhận nó hết. Đó là cái cạn cợt. Trên đời này có nhiều cái ta không thấy nhưng không phải là không có. Mà cứ nói: "Hổng thấy là hổng có." Nên người này vừa ngang bướng, ngang bướng mà hời hợt. Thành thử ra hổng tin đạo nào. Thì người này thôi, đành phải chờ một cái nhân duyên gặp một bậc chân sư mới khai thị được. Còn người thứ hai, hễ tin là tin tà đạo, bởi vì trong tâm mình sao? Mình thích cái điều dễ có. Chỉ được một cái lá bùa, lạy lục vài cái, đem cái cục gì mua vài ít tiền về trấn trong nhà rồi tin rằng sẽ được may mắn, thì cái người này là ăn gian. Cái người này không công bằng, tham lam, ăn gian.

[32:50]Muốn ít công mà lại được cái hưởng phúc nhiều. Tà là chính cái đó. Tà là bắt đầu tà từ cái đạo đức. Ta sống trên đời ta không công bằng, muốn bỏ ít công mà lại thu hoạch nhiều, đó là tâm ta đã xấu rồi, đã kém đạo đức cho nên ta vướng ngay cái đạo tà. Vì cái đạo tà nó hứa điều đó. Nó hứa rằng ta tốn ít công mà được thu hoạch rất nhiều. Nên ta tà từ nơi cái tâm hồn mình, từ cái gốc mình nên vướng cái đạo tà. Còn cái chánh đạo là bởi vì tâm mình có đạo đức. Mình thấy tự nhiên ai cho mình số tiền lớn mình ngại liền. Nhớ vậy. Ví dụ như bây giờ có người đâu đó đến nói cho nói: "Tôi tôi cho anh 100 triệu." Thì mới đầu mình ngỡ ngàng, nói:

[33:35]"Thôi kỳ quá, thôi kỳ quá", kỳ quá rồi lấy liền. Nhưng mà cái người mà có đạo đức, họ hỏi: "Tại sao anh cho tui? Phải không? Ở đâu tiền này ở đâu?" Hỏi rồi ngại không nhận, nói: "Tôi không xứng đáng. Tôi đâu có công gì đâu, tự nhiên anh đưa tôi 100 triệu." Cái đó nó khác. Nên cái người mà chân chính, người mà chỉ tìm được chánh đạo bởi vì họ có đạo đức. Họ muốn cái quả phúc mà họ hưởng nó phải tương xứng với cái công lao mà họ họ làm ra. Nên nếu mà đi tìm đạo thì người này sẽ tìm được chánh đạo. Mà chánh đạo ở đâu? Chùa Quang Thọ thôi. Nha.

[34:17]Còn hạng người thứ tư là hạng người tào lao. Đạo nào cũng tin, hễ ai rủ đâu cũng chạy tới. Ta nói về mục thứ sáu: Có bốn hạng người. Có những người sống trên đời mà không có mục đích gì cả, không ước mơ gì cả, không có lý tưởng gì cả.

[34:37]Hạng người thứ hai là hạng người có hẳn một cái mục tiêu xấu xa, tham vọng. Hạng người thứ ba là hạng người sống trên đời có một cái mục tiêu cao đẹp để mình theo đuổi. Và hạng người thứ tư là cái gì cũng muốn. Bốn hạng người. Ta dễ bị rơi vào cái hạng người thứ nhất. Ví dụ như mình học không phải giỏi lắm, gia đình mình cũng tàm tạm bậc trung, thế là mình không có ước mơ gì trong cuộc sống này cả. Cứ cuộc đời đưa đẩy tới đâu thì mình bước tới đó. Không ước mơ, không lý tưởng. Đời tới đâu thì tới. Trên đời người này như vậy nhiều lắm. Hạng người thứ hai là có ước mơ: "Lớn lên tôi phải làm một trùm băng đảng xã hội đen,

[35:28]lớn lên tôi phải làm một tay cho vay nặng lãi, hoặc lớn lên tôi phải là một cái người nghĩa là giàu có, địa vị", tức là toàn mục tiêu là tham vọng. Hạng người thứ ba thì lại có những ước mơ cao đẹp. Nói: "Lớn lên thì hy sinh làm người làm đẹp cuộc đời." Hoặc làm nếu là một người nghệ sĩ hát những bài ca để xây đắp tình yêu thương của con người với nhau. Nếu là một bác sĩ chữa trị bệnh nhân tận tụy mà không có lấy tiền nhiều. Nếu là một người phu quét đường trong đêm thì sẽ thanh thản quét đoạn đường cho sạch. Nếu là một người công nhân xây dựng sẽ cố gắng xây những những căn nhà đẹp cho mọi người ở.

[36:15]Nghĩa là họ có mục tiêu rõ ràng. Rồi đến lúc nào cảm thấy mãn nguyện với việc mình phục vụ cuộc đời rồi thì thôi, vô chùa xuống tóc đi tu luôn. Còn hạng người thứ tư á là nghe cái gì cũng muốn. Coi cái chuyện là viễn tưởng thì thích mình trở thành người sắt, đánh đông dẹp tây, phun lửa ra. Coi phim Người Nhện thì kiếm nhện cho nó chích mình để mình có thể bay được, leo các tòa nhà. Mà hễ coi phim Batman thì mặc đồ người dơi vô đi ngoài đường, vân vân. Thế là thế là ai nói cái gì hay, cái gì lạ cũng muốn làm hết, đó là người tào lao. Cái gì cũng muốn, không có chọn lựa. Đây là bốn hạng người. Thì ở đây chúng ta đừng làm cái người mà không biết ước mơ.

[37:00]Phải biết sống có ước mơ, có lý tưởng, có mục tiêu. Định hướng cuộc đời mình để mình đi về đó, đừng để cuộc đời nó đưa đẩy mình. Vì có những lúc có những hoàn cảnh nó đẩy mình vào cái chỗ xấu mà nếu mình không định hướng, mình vì cuộc đời cái mình bước luôn vô vô chỗ xấu. Nên phải có ước mơ, phải có định hướng. Và cái ước mơ, cái định hướng phải dựa vào đạo lý để đừng có ước mơ làm những điều sai trái, bậy bạ rồi tạo thành cái nghiệp trướng oan khiên. Nhớ, ta phải sống phải có ước mơ, có lý tưởng mà chỉ là những ước mơ cao đẹp mà thôi.

[37:39]Thì thôi hôm nay vậy. Hôm nay nhân cái buổi tiệc buffet để quyên góp cúng dường đóng góp để mà đúc cái đại hồng chung, thì Thầy Lệ Tâm, trụ trì chùa Quang Thọ cũng hi vọng rằng trong cái buổi tiệc lần cuối quyên góp này sẽ đủ luôn cho cái tiền đúc cái đại hồng chung. Mà cái đại hồng chung thì thứ nhất nó là cái một cái nét, một điểm trong cái văn hóa của Việt Nam với cái Phật giáo như là một nền quốc đạo. Nhưng mà không phải chỉ là một cái tiếng chuông văng vẳng nghe nên thơ đâu, mà ẩn chứa trong cái tiếng chuông văng vẳng vang xa đó nó có cái thần lực của đạo lý, thần lực của Chư Phật. Bởi vì cái người khi mà ngồi họ đóng chuông,

[38:34]họ thành tâm, nhiếp tâm họ tụng những lời tụng niệm cao siêu, phi thường, thiêng liêng. Nên nghe cái tiếng chuông trong buổi ban chiều, nhiều cái người đó họ quên tu, chợt nghe tiếng chuông chùa văng vẳng bỗng nhiên cũng nhìn lại lòng mình. Ở nơi cái cõi kia đó, ở nơi một góc chùa xa xôi đó có những con người họ đang thúc liễm tu hành thì mình đang ở ngoài đời này mình đừng có phóng tâm, đừng làm những điều ác độc. Nên một cái tiếng đại hồng chung văng vẳng nơi mỗi góc chùa nhỏ nhưng mà thực sự nhắc nhở được rất nhiều người ở làng xóm chung quanh. Cái tiếng chuông không phải là một lời, không phải là một câu chữ,

[39:22]không phải là một ngôn ngữ, nhưng cái êm ả đó, cái thanh thản, cái bay xa đó

[39:31]giúp cho người ta hiểu rằng con người phải có một chốn để quay về, một cái miền đất tâm linh để nương tựa và có một điều thiện để tôn thờ. Cho nên khi ta giúp cho chùa, bất cứ chùa nào vậy, đúc một cái đại hồng chung thì ta đã góp vào đó để xây dựng nên cái điều thánh thiện cho cuộc đời này. Xin kính chúc cho Thầy Lệ Tâm thành tựu được cái Phật sự của Thầy. Xin kính chúc cho Chư Tôn Đức ở Hóc Môn này mỗi ngày đều thăng tiến được nhiều Phật sự tốt lành cho chúng sinh. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[41:03]Lặng nhìn về quá khứ, bước chân hoang trôi dạt giữa nhân gian.

[41:13]Cuộc đời đầy bóng tối, sống trong mơ không tìm ra hướng đi.

[41:22]Chợt một hôm con đến đây, chùa mờ sương trong bóng cây, rồi lòng con như lắng yên nghe chuông chùa rơi.

[41:39]Dịu dàng lời kinh thiêng cất vang lên thẳm trong dưới trăng đêm.

[41:48]Nhịp nhàng hồi chuông khuya, tiếng ngân nga êm đềm chốn sơn khê.

[41:57]Từng lời kinh soi sáng tâm, từng hồi chuông vang pháp âm, rồi lòng con như thoát ra muôn vạn nỗi buồn.

[42:15]Nghe tiếng chuông, tiếng chuông ngân tan dần tối tăm.

[42:24]Nghe tiếng kinh, tiếng kinh khuya xoa dịu nỗi đau.

[42:33]Ước mong đời thái an, chúng sinh ngừng trái ngang. Ánh đạo từ bi truyền lan ngàn nơi, tình thương ngời sáng.

[42:52]Nhìn Phật đài trang nghiêm, ánh chân như chư Phật sáng vô biên.

[43:02]Lòng nhẹ nhàng thanh lương, đóa hoa sen đang bừng khai sắc hương.

[43:10]Hồi chuông khuya trong gió sương dìu đời con xa bến mê. Ngàn sầu đau như lá thu rơi rụng cuối mùa. Lặng nhìn về quá khứ, bước chân hoang trôi dạt giữa nhân gian.

[44:07]Cuộc đời đầy bóng tối, sống trong mơ không tìm ra hướng đi.

[44:16]Chợt một hôm con đến đây, chùa mờ sương trong bóng cây, và lòng con như lắng yên nghe chuông chùa rơi.

[44:34]Dịu dàng lời kinh thiêng cất vang lên thẳm trong dưới trăng đêm.

[44:44]Nhịp nhàng hồi chuông khuya, tiếng ngân nga êm đềm chốn sơn khê.

[44:52]Từng lời kinh soi sáng tâm, từng hồi chuông vang pháp âm, rồi lòng con như thoát ra muôn vạn nỗi buồn.

[45:09]Nghe tiếng chuông, tiếng chuông ngân tan dần tối tăm. Nghe tiếng kinh, tiếng kinh khuya xoa dịu nỗi đau.

[45:28]Ước mong đời thái an, chúng sinh ngừng trái ngang. Ánh đạo từ bi truyền lan ngàn nơi, tình thương ngời sáng.

[45:47]Nhìn Phật đài trang nghiêm, ánh chân như chư Phật sáng vô biên.

[45:57]Lòng nhẹ nhàng thanh lương, đóa hoa sen đang bừng khai sắc hương.

[46:05]Hồi chuông khuya trong gió sương dìu đời con xa bến mê. Ngàn sầu đau như lá thu rơi rụng cuối mùa.

[46:20]Hồi chuông khuya trong gió sương dìu đời con xa bến mê. Ngàn sầu đau như lá thu

[46:33]rơi rụng cuối mùa.