[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng ta sống riết rồi cũng sống hết một năm. Bây giờ là cái ngày cuối năm,
[0:20]mà thật là cảm động khi mà giữa rừng núi hiu quạnh như thế này, lẽ ra là ta sẽ khó thấy được mùa xuân, trừ khi mà ta thấy nhìn vào những cánh mai rừng năm nay lại nở vội mà biết rằng mùa xuân đến, rồi cũng sẽ hiu quạnh, cũng sẽ buồn tẻ như là những năm xưa mà khi thầy mới về đây ở vậy. Lúc thầy đón cái Tết chỉ có một mình, chỉ là rừng núi, một cái chòi vậy thôi. Nhưng mà ngày hôm nay, cứ, cứ đến cái ngày giao thừa này, lẽ ra là mọi người ở lại với nhà mình để đón giao thừa, đón Tết. Nhưng mà mỗi người đã mang một chút cái tình xuân, cái niềm xuân, cái lòng xuân về đây góp vào núi rừng này để đem lại cái mùa xuân cho chùa Phật Quang, cho núi, cho rừng này.
[1:22]Nếu mà nói rằng có một sự cúng dường, ta cúng dường tiền bạc, cúng dường giáo pháp, cúng dường sức khỏe, cúng dường tâm trí, vân vân, thì hôm nay ta phát hiện ra, ta cũng trình với Phật là có một sự cúng dường rất là lạ, đó là cúng dường cái mùa xuân, cúng dường cái niềm xuân, cái ý xuân, cái tình xuân để mà về đây cùng chung vui xuân với nhau. Một sự cúng dường rất là lạ lùng. Và cái gì cúng dường với cái tâm lành như thế đều sẽ có cái quả báo lành của nó. Ví dụ như là trong cái ngày Tết hiu quạnh giữa núi rừng, nhưng mà chính vì có quý Phật tử đã, mỗi người đã góp một chút cái lòng xuân, tình xuân về đây làm, gọi là cúng dường cái mùa
[2:21]xuân cho chùa Phật Quang, nhờ vậy mà chùa Phật Quang có Tết. Chứ nếu không có những Phật tử đem mùa xuân về đây để góp lại chung vui thì chùa Phật Quang sẽ là quanh năm buồn tẻ, nên ta biết ơn những con người đã mang về mùa xuân ở đây, và mong rằng cái quả báo lành cho những người mang mùa xuân về cho chùa là đời đời kiếp kiếp, ta sinh ra ở đâu cũng tràn ngập mùa xuân.
[2:54]Hôm nay cứ như ngày cuối năm thì ta thường hay nói với nhau về một cái đạo lý gì đó mà có tính quê hương, dân tộc, có tính truyền thống. Thì hôm nay cũng vậy, cứ cái xuân về thì ta lại nói một cái đạo lý cũng có tính cách như thế. Cái đề tài ngày hôm nay ta nói với nhau là: Trung thành cũng là đạo đức. Cái đạo lý trung thành được nhắc nhiều trong cái đạo Nho, đạo Khổng, vì lúc đó Khổng Tử ông mới nhận thấy điều này: là muốn quốc gia được ổn định thì phải có nền nếp, kỷ cương. Mà muốn có nền nếp, kỷ cương thì trên dưới phải một lòng. Lúc đó ở chế độ quân chủ thì người ta xem vua là tối thượng, mọi cái đều hướng về vua.
[3:49]Và cũng trên cái nền tảng, cái ý niệm của chế độ quân chủ đó, ông Khổng Tử ông xây dựng cái lòng trung thành của những bậc quan, thần, của dân. Tất cả đều tập trung về một cái đối tượng, một lãnh tụ tối cao duy nhất là vua, để giúp cho đất nước được ổn định. Chính vì có cái lòng trung thành như thế, người ta không có hai lòng, không có sự phản bội, không có sự khuấy động, không có sự chống đối, mà đất nước có thể không bị phân tán lực lượng, để dành cái sức của mình mà xây dựng đời sống cho con người. Cái ý đầu tiên là như vậy. Tuy nhiên, cái gì cũng có cái mặt trái của nó. Ví dụ như khi gặp một hôn quân,
[4:35]bạo chúa mà được cái sự trung thành nữa thì cái sự đàn áp đối với người dân là không thể phá vỡ được. Nhưng mà đa phần là không phải ai cũng hôn quân, bạo chúa, cái tỉ lệ mà hôn quân, bạo chúa chiếm rất là nhỏ, còn đa phần hễ làm vua thì người ta cũng có lòng lo cho dân, lo cho nước. Nên vì vậy mà cái lòng trung thành luôn luôn góp phần giúp cho đất nước đó ổn định. Thì ta nói chuyện đất nước và cả chuyện trong đạo, hoặc chuyện cơ quan, công ty, tổ chức, đoàn thể gì cũng giống như thế. Có một điều rất lạ là cái đạo đức trung thành mà con người nhiều khi phải cố gắng rất là nhiều mới có thể đạt được,
[5:24]thì con chó nó tự nhiên nó có, chẳng cần ai dạy, chẳng cần phải cố gắng. Rất là lạ, rất là lạ. Là trong cái, cái lập trình não của con chó, vì một lý do gì đó là cái giống loài đó nó phải mang một cái gen, cái ý niệm của sự trung thành mà không cần điều kiện. Tuy nhiên, tuy nhiên là có con chó trung thành tới cuồng tín, tới cực độ, nhưng cũng có những con chó cái sự trung thành nó ít hơn. Nhưng mà nếu tính trên cái mức độ trung bình thì chó là loài trung thành nhất giữa các giống loài, trung thành với chủ á. Còn mà nói về cái chung thủy thì nó có những loài chim. Có những loài chim, cái đó là chung thủy trong tình cảm vợ chồng.
[6:14]Còn nếu nói trung thành với chủ thì chó luôn luôn là số một. Thế tại sao chó có cái đạo đức trung thành? Thì đây nói trên nhân quả thì ta hiểu thế này: Là chó là một loài giống gần với loài người, cái tình cảm, cái đời sống, cái hoàn cảnh rất gần với loài người. Nghĩa là thường cái con chó đó, trước đây nó là con người, trước là con người do phạm một lỗi lầm gì đó nên chết đọa làm chó. Nhưng mà bao nhiêu loài khác không lựa, mà cái nhân duyên lại đưa đầu thai vào cái loài chó để mang cái ý niệm trung thành? Là khi một người đọa làm một loài vật để nhận một cái tính chất á, là thường là do cái nguyện
[7:06]của người đó hoặc là do cái, cái điều mà người đó cần phải học. Đây là điều rất là lạ trong cái nhân quả, vì chúng ta quên mất cái cõi chết của mình nên chúng ta ít có học được những bài học từ nhân quả. Nếu chúng ta nhớ lại được những lúc mình đã chết, đi qua cái cõi chết như thế nào, chúng ta sẽ thấy cái tính cách mà ta có được ở đời này nó liên quan nhiều lúc mà chúng ta ở trong cái cõi chết. Ví dụ thế này, ví dụ như là, tại sao người ta đọa làm một con rắn, mà con rắn là nhìn ai cũng thấy sợ? Dĩ nhiên nó không phải là cái gì mà nó mạnh mẽ như con cọp, con gấu, nhưng mà nhìn thấy con rắn là ai cũng sợ,
[7:49]cũng tránh né, hoặc là nếu mà người nào mà họ mạnh bạo thì họ lấy cây họ đập liền, vì nghĩ đó như là cái, cái hiểm họa đối với đời sống con người. Nguyên nhân được tìm thấy là vì cái người này á ở những đời trước á, lúc nào cũng muốn người khác phải sợ mình. Nghĩa là mình sống bằng cái cách làm cho người khác sợ, cứ nghĩ rằng trên đời này mạnh được yếu thua, mà làm cho người ta sợ mình là mình thành công, mình trở thành đàn anh, đàn chị. Thì lúc nào cũng đối xử với người khác bằng cái, cái hung dữ, độc địa gì đó làm cho người ta phải khiếp sợ mình, thì kiếp sau đọa là vào cái loài mà ai nhìn thấy cũng phải sợ.
[8:36]Hoặc là có người tại sao đọa làm loài hổ dữ đầy cái sức mạnh rồi làm bá chủ sơn lâm? Là vì cái người này cái cái phước nó còn, tại vì con hổ nó vẫn là như vua của các loài ở trong rừng, cho nên cái người này đời trước còn cái phước. Cái phước nhiều nhưng mà ác quá, ác, dữ quá, cho nên vừa cái tính cách ác, vừa dữ, cộng với cái phước còn, cho nên phải đọa là vào một cái loài như là hổ như vậy. Cho nên thấy mọi cái muôn thú thấy đều phải phủ phục, đều phải sợ hãi. Đó là nó có tính cách như vậy. Còn cái loài mà tại sao đọa làm loài chó? Vì nó có hai lý do ngược hẳn nhau rất là lạ. Lý do thứ nhất, vì người này có phạm cái lỗi để đọa làm súc sinh nhưng mà lại có
[9:28]lòng trung thành, cho nên phải đọa làm chó một thời gian để trả cái nghiệp. Đó là cái nguyên nhân rất là dễ hiểu. Nhưng mà có nguyên nhân ngược lại hẳn rất là khó hiểu, đó là vì vì người này đời trước bất trung. Rất là lạ. Cái nguyên nhân này rất khó tìm thấy. Người này bất trung mà lại đọa làm chó, làm một con vật trung thành. Rất là lạ. Vì sao vậy? Thì thế này: tức là người này đời trước tức là nhận nhiều ân nghĩa của cái người chủ nhân của mình. Người chủ nhân đó có thể là ông vua, ông tướng, ông chủ gì đó. Người này nhận nhiều ân nghĩa nhưng mà rồi phản bội, bất trung. Khi chết xuống á, bị Diêm Vương luận tội.
[10:14]Cái chuyện mà Diêm Vương luận tội không phải là chuyện đùa đâu nha, chuyện có thật á. Diêm Vương luận tội thì buộc người này phải nhận cái lỗi của mình, phải thấy được lỗi của mình để sám hối. Thì người này sau khi bị Diêm Vương, bị phán quan phân tích cái tội, phải tâm phục khẩu phục và thấy đó là lỗi. Đây là cái điểm khác nhau giữa trần gian và âm phủ. Ở trên trần gian á, con người ta bướng bỉnh, ít chịu nhận lỗi và luật pháp thì lỏng lẻo nên không buộc người ta phải nhận lỗi, người ta chỉ nhờ luật sư hoặc nhờ sự dối trá của mình để lách qua lách lại, che đậy cái tội của mình. Nhưng chết xuống âm phủ thì không qua mặt được Diêm Vương với phán quan.
[10:59]Và những vị Diêm Vương, phán quan đó còn giỏi hơn Bao Công nữa, chứng minh à đến một lúc nào đó người kia phải tâm phục khẩu phục và phải nhận tội. Còn cái người mà bày đặt hung dữ mà cãi thì quỷ sứ đập liền. Lúc đó là quyền lực mình hết, sức lực không còn, là không còn có thể cãi bướng được ở dưới âm phủ nữa và buộc có lỗi phải nhận lỗi. Mà khi có nhận lỗi, chịu lỗi rồi thì lúc đó Diêm Vương mới ra một bản án, mà cái bản án thì thường là cái bản án là buộc người ta phải học một bài học trong cái cái kiếp luân hồi, bổ sung lại cái mà người ta còn thiếu. Nên đối với cái người mà bị bất trung, cái buộc phải đầu thai làm loài chó
[11:47]để nhận lấy cái tính chất trung thành mà như đền bù lại cái mình đã không làm tròn khi mình được làm con người. Nên cái mà đọa làm chó rất là lạ là nó hai nguyên nhân ngược hẳn nhau. Cả hai đều cùng có cái tội gì đó mới đọa làm súc sinh, nhưng mà người vì có tính chất trung nên được làm chó. Thì con chó này có cái trung thành rất là tự nhiên mà trung thành cực độ, và thường là thông minh và người ta yêu quý. Còn lại chó là do bất trung mà đọa thành á thì nó cũng trung thành đó, nhưng mà ta thấy nó cũng cà giựt. Đôi khi ba hồi thế này, ba hồi thế kia vì nó là được mới học thôi chứ không phải là cái bản chất trung tự nhiên.
[12:29]Nó bị phạt đọa vào cái loài để nó được học mà thôi, nên đây là cái rất là lạ như vậy. Và trung thành cũng là một đạo đức không thể thiếu. Và nếu ta sống làm người mà ta không có lòng trung thành thì ta nhớ đó là một trong những nguyên nhân để ta phải đọa làm súc sinh, không đơn giản đâu. Đọa làm súc sinh thì nó có nhiều yếu tố lắm, như ta ác độc quá ta cũng đọa làm súc sinh, ta ích kỷ quá ta cũng đọa làm súc sinh, rồi ta hay nói xấu người này người kia quá ta cũng đọa làm súc sinh. Mà điều bất ngờ nhất là ta bất trung ta cũng đọa làm súc sinh. Nên vì vậy, trung thành cũng là một trong những đạo đức
[13:11]rất cần thiết của con người mà ta phải rèn luyện. Khác với loài chó nó có sự trung thành tự nhiên, còn loài người phải tư duy, phải ấp ủ, phải suy nghiệm, phải tự dặn lòng mình, phải phát nguyện trước Phật thì cái lòng trung thành đó mới thành tựu được. Còn mà ta không có ý nghĩ gì về trung thành, ta không suy nghiệm, không tự dặn lòng mình, không phát nguyện trước Phật, thì ta rất dễ là con người bất trung, là con người phản bội. Bởi vì bất cứ đạo đức nào cũng vậy, đều rất khó thành tựu trong lòng ta, rất khó. Mỗi một cái đạo đức nào cũng đòi hỏi ta phải suy nghiệm rất nhiều, phải phát nguyện rất nhiều mới thành tựu được.
[13:54]Ví dụ như là người có cái gương mặt chằm dằm mới phát hiện ra vui vẻ cũng là đạo đức, thì bây giờ muốn mình trở thành người vui vẻ thì cũng phải dặn lòng mình. Phải nói: "Thôi, bây giờ mình gặp mọi người mình vui vẻ nha, đừng có chằm dằm nữa." Rồi cái quỳ trước Phật lại: "Dạ xin Phật gia hộ cho con được gương mặt vui vẻ, khả ái như là mùa xuân mới về mà không bao giờ ra đi", vân vân vậy. Nhờ phát nguyện như vậy, bắt đầu từ từ cái gương mặt mình từ cái chằm dằm cái nó giãn ra, giãn giãn giãn giãn rạng rạng rỡ ra cho đến khi gặp ai đó mình có thể nở được nụ cười hoàn toàn thoải mái, tự nhiên, chứ không phải là dễ để có được cái vui vẻ đâu, ừ.
[14:37]Hoặc là ngày mùng sáu Tết ta sẽ nghe một cái bài là "Sạch sẽ cũng là đạo đức". Không phải mà dễ sạch sẽ được nha, nhiều khi có người mắc cái tật ở dơ rồi đó, không dễ gì là là ở sạch được, cũng phải dặn lòng, cũng phải phát nguyện. Cho nên năm nay trong cái dịp Tết, thầy giảng hai cái bài đạo đức, giao thừa cái tựa đề là "Trung thành cũng là đạo đức", và mùng sáu ta sẽ nói cái bài là "Sạch sẽ cũng là đạo đức" nha, như vậy xin mời đến đón nghe. Thì ta thấy trung thành là điều quan trọng như vậy, bây giờ ta định nghĩa trung thành là gì? Trung thành nó là phẩm chất đạo đức mà nó cũng có cái yếu tố của tình cảm, là ví dụ như là ta có một cái người chủ,
[15:23]ta có một người lãnh tụ, à ta có một cái người chỉ huy của mình, hoặc là trong đạo thì mình có thầy của mình, tự nhiên ta có cái lòng thương và quý, kính. Đó là cái nền của sự trung thành. Nên đó là cái tình cảm để đưa đến cái bản chất, cái tính chất của sự trung thành. Còn nếu mình không có cái thương, cái kính cái người trên của mình thì không thể trung thành. Mình có thể vâng lời vì quy tắc, ví dụ như ông ông thầy mình ra lệnh: "À, bây giờ con đi quét cầu tiêu cho thầy", mình đi liền vì cái luật trong chùa bắt như vậy, mình không cãi, nhưng trong lòng mình không có cái thương, cái quý ông thầy mình thì nó không có cái nền của sự trung thành.
[16:07]Hoặc là một người lính ở ngoài cái chiến trận cũng vậy, là lúc đó nó có một cái điểm nguy hiểm, cái ông người chỉ huy ra lệnh: "Bây giờ hai anh, đây là điểm mà khó nuốt nhất thì hai anh đi vào đó. Một ăn hai thua, có thể phải bỏ mạng, nhưng mà nếu đánh thủng được thì tìm ra được một cái thông tin để báo cho cái đơn vị mà tấn công đỡ bị chết, chứ còn bây giờ cứ lơ ngơ mà vô sấp hết cả cái đại đội vô chết hết cả đám. Bây giờ hai người phải chấp nhận hy sinh." Thì cái người này là vừa tuân phục, vâng lời trên cái quy luật, mà vừa có cái lòng thương cái người chỉ huy mình à nên chấp nhận cầm súng bò vào mà chấp nhận hy sinh.
[16:50]Đi vào chưa chắc bò ra được, có khi chết luôn. Thì cái cái tình cảm thương và kính cái người trên của mình á thì nó là cái nền của sự trung thành. Hoặc là cái người dân đối với vua cũng vậy. Trong cái phim mà The Last Samurai của Mỹ đóng bên của Tom Cruise đóng là cái một cái người đại úy Mỹ mà vô tình đi tham gia vào sống trong cái cộng đồng của những người mà võ sĩ đạo của Nhật, Samurai, thì cái người võ sĩ đạo họ tôn thờ vua của họ, ông vua trẻ măng à. Nhưng mà hễ đã là vua rồi thì họ yêu, họ kính và họ chết vì vua của họ sẵn sàng. Thì cái người Mỹ này họ không có hiểu điều này, họ ngang ngang ngang.
[17:32]Nhưng đến khi mà họ sống trong cái cộng đồng của cái người của cái tập thể mà võ sĩ đạo đó, họ họ nhiễm tinh thần đó và họ thấy đó là một cái bản chất đáng quý. Khi mà cái người thần dân có cái lòng yêu và kính lãnh tụ của mình một cách trọn vẹn, tuyệt đối mà vô điều kiện, không cần thắc mắc, không cần hỏi, và ổng mới nhận ra được là con người sống trên đời phải có cái tình cảm này. Nên đến cái giây phút mà do cái hai ba phe đánh nhau thì một cái phe của trong triều đình họ diệt sạch hết cái phe võ sĩ đạo, chỉ còn cái anh người Mỹ này sống. Thì khi anh người Mỹ này phải ra trước triều đình để điều trần với ông hoàng đế người Nhật về cái sự việc
[18:14]vừa rồi, thì anh này đứng trước hoàng đế Nhật anh quỳ xuống, anh cúi lạy với trọn cái lòng ảnh y như là những người bạn ảnh đã làm những lần trước. Lần trước ảnh thấy ảnh hổng thèm chào tại ảnh nghĩ ảnh người nước ngoài. Nhưng bây giờ thì ảnh nghĩ ảnh như là một cái người Nhật, và ảnh ảnh yêu, ảnh kính cái ông vua trẻ măng ngồi ở trên ngai kia, và ảnh thấy rằng cái tình cảm đó là đẹp. Hồi xưa cũng vậy. Hồi xưa là cái những người quan, những người tướng khi họ nhận nhiệm vụ ở trong triều đình thì đối với ông vua họ cũng được cái tình cảm như vậy, họ yêu, họ kính ông vua của mình một cách tuyệt đối mà không cần điều kiện.
[18:53]Nên lúc đó ông vua bảo đi vào chỗ chết là đi liền, sẵn sàng bỏ lại gia đình, chia tay gia quyến, vợ con, thê tử mà biết rằng mình không còn ngày trở về, thê tử, gia quyến mình sẽ mất hết, nhưng không, vì cái niềm trung thành đối với vua là tuyệt đối nên bỏ hết để đi, mà người ta hạnh phúc trong đó. Mà nó có cái phần thưởng của nó, tất cả những cái người mà trung thành được với vua như vậy thì khi mà có hy sinh, có chết thì hầu hết đều sinh làm thần, làm thánh hết, ở trong cái cõi được mọi người tôn thờ, trọng vọng. Có cái phần thưởng, có thể là nhiệm vụ đó mình không hoàn thành nhưng luôn luôn phần thưởng để dành vì cái tấm lòng sắt son, trung nghĩa.
[19:41]Nên cái tình yêu, kính đối với cái lãnh tụ của mình, đối với người trên của mình là cái nền của sự trung thành. Nếu trong lòng ta ta nhìn ta thấy trong đất nước này ta không thương yêu, kính trọng lãnh tụ nào hết là ta biết ta không có cái phẩm chất trung thành. Hoặc là khi mình đi vào mình làm trong cơ quan, công ty cũng vậy, Thì giữa chủ và người nhân viên chỉ là cái hợp đồng, hợp đồng thôi, trả lương, làm việc thì trả lương thôi. Nhưng mà nếu trong đó ta không tự mình buộc mình phải thương quý cái người trên của mình thì ta không có lòng trung thành. Nên nó có những tình cảm mà ta buộc ta phải có.
[20:25]Nó lạ như vậy, chứ có những cái tình cảm nó không phải là để tự nhiên đâu. Nói, "Tại sao cô không thương tôi?" Nói, "Tại vì tôi tự nhiên tôi không thương anh, bắt tôi thương sao được?" Thì cái chuyện tình cảm nam nữ, nhưng mà có những tình cảm trên đời ta buộc ta phải có. Nên ví dụ như là: "Tôi buộc lòng tôi với mọi người, để tình chan trải khắp nơi nơi, để hồn tôi với bao hồn khổ, gần gũi nhau thêm mạnh khối đời." Cái chữ mà "Tôi buộc lòng tôi với mọi người", chữ đó hoàn toàn chính xác. Vì có những tình cảm mà ta phải tự buộc mình có chứ nó không tự nhiên xuất hiện. Ví dụ, ví dụ như là tình yêu thiên nhiên đối với cây cỏ.
[21:08]Tự nhiên một người bình thường chẳng hề biết thương yêu cây cỏ đâu. Nhưng mà nếu ta hiểu được đạo lý Phật dạy, ta hiểu được cái sự ràng buộc giữa mọi sự sống trên đời này với nhau rồi, ta hiểu cái cái cây rừng, những ngọn lá xanh nó cần thiết đối với cuộc sống ta như thế nào, nó yêu thương ta, che chở ta như thế nào, cho ta rất nhiều điều như thế nào trong cuộc sống này, lúc đó ta buộc ta phải thương yêu cây cỏ. Nên tình cảm phải buộc như vậy. Hoặc là tình cảm mà của con cái đối với cha mẹ cũng vậy. Thường là nước mắt chảy xuống, cha mẹ thương yêu con rất nhiều, nhưng mà con rất khó thương yêu ngược lại cha mẹ.
[21:50]Bởi vì nước mắt cứ chảy xuống, đó là quy luật tự nhiên. Nhưng đạo lý buộc ta phải thương yêu cha mẹ mình. Đó. Và cái buộc đó là đạo lý, mà nếu ta không buộc được ta cái tình cảm này ta không còn là con người nữa. Nên cái chữ mà "Tôi buộc lòng tôi với mọi người", nó rất là chính xác vì ta sống làm con người nó không có tự nhiên. Ví dụ, con chó tự nhiên nó có lòng trung thành, nhưng ta là con người ta không tự nhiên có mà ta tự mình buộc mình phải có lòng trung thành. Nên ví dụ như người Phật tử, mình hiểu cái buộc của tình cảm này rồi, ví dụ hôm đó mình được tuyển dụng làm nhân viên của một cái
[22:31]cơ quan, một công ty, mình cũng phải buộc lòng mình, mình thương người chủ mình để mình xuất hiện cái lòng trung thành. Hoặc mình là một người công dân của đất nước này, mình phải buộc mình yêu đất nước này, mình cũng phải buộc mình, mình yêu kính những lãnh tụ của mình. Đó là cái tình cảm mà ta buộc mình phải có chứ không phải tự nhiên mà có, những điều như vậy. Đó là cái yếu tố thứ nhất là cái tình cảm, cái thương, cái kính người trên mình mà ta buộc mình phải có, đó là cái nền của sự trung thành. Cái thứ hai nữa là, biểu lộ của sự trung thành nữa là sự vâng lời, vâng lời triệt để. Cái vâng lời nó có ba mức độ vâng lời.
[23:17]Cái mức độ thứ nhất là vâng lời trong việc làm, đây là cái cạn nhất mà dễ thấy nhất. Ví dụ như là bây giờ cái người chủ họ mới nói với cái người nhân viên, họ nói rằng, "Hôm nay công việc nhiều quá, thôi anh vui lòng ở lại làm thêm giờ, thêm một, hai tiếng." Cái người nhân viên mới nói rằng là, "Vâng, thưa ông chủ, thưa ông giám đốc, chiều nay tôi có hẹn cái tiệc, nhưng bởi vì ông đã yêu cầu như thế, tôi xin vâng lời." Cái họ bỏ cái tiệc của họ, ở lại họ làm việc tiếp, thì đó là cái vâng lời trên công việc mà đó là biểu hiện của sự trung thành. Vì trung thành là phải vâng lời. Thì cái vâng lời trên công việc là
[24:03]dễ thấy mà là mức độ thấp của sự vâng lời, mức độ thấp của sự trung thành. Cái vâng lời thứ hai nữa khó hơn nữa là vâng lời trong tư tưởng. Đây bắt đầu là đi vào sâu của sự trung thành. Ví dụ như cái người công dân của một đất nước này, lúc đó cái người lãnh tụ họ bàn với nhau, họ vạch trong cái đường lối, họ vạch trong đường lối như thế này, họ nói rằng là nếu để tự do cho con người làm giàu thì những người có ưu thế về tiền bạc, thế lực, quen biết thì họ sẽ càng lúc càng giàu. Còn những người mà ít học, không có thế lực, không có quen biết, không có sẵn vốn liếng sẽ mãi mãi chỉ là người làm công, nô lệ.
[24:53]Mà để một đất nước trong đó những người ta vì vì người ta kém may mắn, người ta không có thế lực mà người ta cứ phải làm công, làm nô lệ hoài, còn những người kia cứ giàu giàu lên hoài, mua hết căn nhà này tới căn nhà kia, mua hết mảnh đất này tới mảnh đất kia. Như vậy, xã hội bất công quá. Nên ta phải có một chính sách là ép bớt cái người giàu, nâng đỡ cái người nghèo. Nhưng mà đừng có để cái sự mà ép người giàu đó làm cho người ta nản rồi người ta không thèm đầu tư, không thèm suy nghĩ kinh doanh, phát minh điều gì nữa. Cho nên phải làm sao ép ở mức độ nào để tạo thành cái xóa bớt cái hố giàu nghèo, nhưng mà vẫn là
[25:38]kích thích được cái sự sáng tạo, sự phiêu lưu của những cái người dám làm ăn, dám kinh doanh. Đó, thì những người ở trên họ bàn nhau vậy. Thì mình đó là thuộc về tư tưởng. Thì cái mình là người dân, sau khi mà mình nghe cái người những người lãnh tụ họ bàn như thế và trong chừng mực nào đó ta thấy hợp lý và ta tuân thủ, ta vâng lời trong thẳm sâu tâm hồn của mình. Có thể ta đang là giới chủ nhân, ta đang là cái giới giàu có mà cái chính sách đó đưa ra là ép cái quyền lợi ta xuống, nhưng vì ta trung thành, ta yêu kính lãnh tụ của ta nên ta chấp nhận cái sự thiệt thòi quyền lợi của mình để cho người lãnh tụ đó họ thực hiện được cái chính sách của quốc gia.
[26:28]Nên cái mà đồng ý, cái vâng lời trong tư tưởng đó là cái sự trung thành ở chiều sâu nhiều hơn nữa. Hoặc là ví dụ như những người đệ tử của thầy đến với thầy học đạo thì nó cũng cần cái đạo đức của sự trung thành. Thì lúc đó ở trong tư tưởng, trong tư tưởng là thầy bảo rằng cái giáo lý nguyên thủy của đạo Phật là giáo lý gốc Phật dạy, còn những giáo lý Đại thừa là cái sự phát triển về sau. Cho nên, cái người bước vào đạo Phật tu hành phải nắm vững cái giáo lý nguyên thủy cái đã trước khi ta tham khảo thêm giáo lý Đại thừa. Thì khi thầy nghe thầy nói câu này thì nhiều đệ tử do trung thành với thầy nên đã vâng
[27:20]lời cái này, mà vâng lời thẳm sâu trong tư tưởng của mình. Thì đó gọi là vâng lời trong tư tưởng và chấp nhận cái quan điểm của thầy, cho nên lúc nào cũng nghiên cứu cái kinh điển Nikaya một cách thấu đáo, uyên áo rồi sau đó mới tham khảo kinh điển Đại thừa. Đó là vâng lời thầy, vâng lời trong tư tưởng. Rồi đến cái thứ ba đó mới là cái vâng lời sâu hơn, trung thành sâu hơn là trung thành, vâng lời trong tình cảm. Vâng lời trong tình cảm là sao? Nghĩa là không bao giờ mình tự ý thương người này, ghét người kia theo ý mình, mà lúc nào cũng phải xem ý của thầy mình. Xem thầy mình là thầy mình đối với người đó thầy mình
[28:06]có ưu ái không hay thầy mình có nghiêm khắc không? Nếu thầy mình nghiêm khắc thì mình cũng giữ một mức độ khoảng cách chừng mực với người đó, vì biết thầy mình có lý do gì đó mà phải nghiêm khắc với người đó. Hoặc là thấy thầy mình ưu ái với người đó thì biết rằng có lý do chính đáng gì đó thầy ưu ái nên mình dễ có cái sự gần gũi hơn. Nghĩa là vâng lời với thầy, trung thành với thầy cả trong tình cảm của mình chứ không có tự ý, cố chấp cái ý nghĩ, cái tình cảm của mình. Thì mức độ mà vâng lời được tới chỗ này là toàn tâm toàn ý, là vâng lời, trung thành tuyệt đối. Ta nhắc lại, có ba mức độ vâng lời:
[28:49]thứ nhất là vâng lời trong công việc làm, thứ hai là vâng lời trong quan điểm tư tưởng và thứ ba là vâng lời trong tình cảm thương ghét. Một yếu tố nữa của sự trung thành nữa là biết bảo vệ cái giá trị của người trên mình: người chủ mình, người lãnh tụ mình, người chỉ huy của mình hoặc là thầy của mình. Ví dụ như là mình là con dân của một nước thì nếu ai mà đem cái đất nước Việt Nam mình ra mà biếm nhẽ thì cỡ nào mình cũng phải ngăn chặn người ta. Mà có khi ngăn chặn bằng cả mạng sống của mình, thà mình chết chứ không ai được quyền xúc phạm tới Tổ quốc của mình. Đó là sự trung thành đối với Tổ quốc, phải bảo vệ đối với Tổ quốc.
[29:40]Còn ngày xưa, vì bảo vệ giá trị của vua, người ta sẵn sàng phải chết. Đừng hòng có ai mà xúc phạm được tới cái cái vị vua chí tôn, chí kính của họ. Họ liều mạng họ chết liền, họ đánh liền. Chính nhờ như vậy, chính nhờ cái cái ý niệm, biểu tượng thiêng liêng của một đất nước là vua được bảo vệ tột cùng như vậy nên đất nước im phăng phắc á. Như bây giờ ở Thái Lan cũng vậy á. Thái Lan thì vua Thái Lan không có thực quyền, nhưng mà đừng hòng có ai mà xúc phạm được tới vua Thái Lan. Xúc phạm một cái là người dân họ liều chết họ đánh liền. Cỡ nào họ cũng bảo vệ cái biểu tượng, giá trị thiêng liêng của đức vua của họ, và đó chính là lòng trung thành.
[30:30]Thì ở trong đạo cũng vậy, nếu có một người nào mà xúc phạm tới Đức Phật thì cỡ nào chúng ta cũng sao? Cũng ra tay, có chết cũng ra tay.
[30:46]thì lãnh tụ ta cũng vậy, và thầy ta cũng vậy, vân vân. Đó, ta phải bảo vệ cái giá trị, cái uy tín cái người trên của mình. Biểu hiện của lòng trung thành nữa là không bao giờ phản bội dù ta bị mua chuộc với giá cao. Ở trong đạo nhiều khi còn êm ả, ta ít thấy. Nhưng mà ở trong lĩnh vực chính trị, quốc gia thì cái việc mà cán bộ của một nước này bị bí mật mua chuộc bởi một nước khác là chuyện rất bình thường. Nhất là một đất nước nghèo như Việt Nam, lương của cán bộ còn rất là thấp thì việc mà bị mua chuộc là vô cùng dễ dàng. Nên nếu những người cán bộ đó mà không có cái lòng trung thành sắt son đối với Tổ quốc thì cái việc mà mất nước không phải là xa.
[31:43]Nên đất nước càng nghèo, lương cán bộ càng thấp thì cái đạo đức trung thành của người cán bộ phải được đặt lên hàng đầu. Phải được đặt lên hàng đầu. Nếu không, cái hệ thống chính trị, kỷ cương, luật pháp quốc gia sẽ bị phá vỡ bởi những cái đồng tiền đen tối, bí mật phía sau. Nhưng mà làm thế nào để cho cái người cán bộ họ xây dựng được cái sự trung thành trong chính cái lòng của mình? Đây là điều phải cả một cái cái công trình có bài bản. Phải làm sao vậy, từ khi còn là một người dân, còn là học sinh, chưa bước vào làm cán bộ là đã phải biết rèn luyện cái lòng trung thành nơi chính mình. Còn đến khi bước vào làm cán bộ thì cái đạo đức trung thành phải được nhắc đi
[32:36]nhắc lại rất nhiều lần quanh năm suốt tháng, để ngăn chặn cái việc mà họ bị mua chuộc bí mật bởi nước ngoài, làm tổn hại cho quyền lợi của quốc gia. Nên nói nên nói cái đạo đức trung thành không phải là dễ có. Phải là những người có trí tuệ, có đạo đức, tự dặn lòng mình, tự nguyện với lòng mình, vượt qua rất nhiều thử thách rồi mới có thể hình thành được cái đạo đức trung thành trong lòng mình. Mà có những người họ thành tựu được cái lòng trung thành tuyệt đối đối với Tổ quốc á là có thể họ nghèo, nhưng mà dù có thể bỏ ra một tỷ đô la, tức là mười mấy ngàn tỷ đồng Việt Nam, cũng không thể nào mua chuộc được trái tim của họ.
[33:29]Đó người xây dựng được đến mức độ như vậy. Còn bình thường ở mức độ thấp hơn thì có người chỉ cần trăm triệu bán nước, có người khó hơn chút một tỷ bán nước, có người mười tỷ bán nước. Nó nó tùy cái đạo đức đến mức độ nào thì cái giá mua cao đến mức độ đó. Còn cái người mà nếu mà thành tựu được như một bậc thánh trong đạo Phật, từ Tu-đà-hoàn trở đi thì không có một giá tiền nào có thể mua được cái lòng trung thành của họ. Khi họ chứng được cái quả thánh thứ nhất à hoặc là họ chứng được thiền định ở mức độ Sơ thiền thì không một giá tiền nào có thể mua được cái lòng trung thành với cái hay cái đạo đức của họ.
[34:11]Vậy cho nên cái sự tu tập theo nhân quả của đạo Phật, theo thiền định của đạo Phật cũng giúp cho người ta có đạo đức và giữ được cái lòng trung thành của mình. Đó là những điều ta nói như vậy. Bây giờ cái người trung thành, vì sao có công đức? Cái công đức cái phước đức ta có được là do ta đem lợi ích đến cho chúng sinh. Ví dụ như ta cho ai tiền thì người đó được lợi và họ được sống, ta cho ai đạo lý người đó họ có cái hướng để sống đúng nên ta có phước. Nhưng bây giờ cái trung thành, ta cho được cái gì cho đời mà làm cho ta có phước, khiến cho ta có phước? Cái trung thành. Hả? Cái trung thành ta cho được cái gì cho đời?
[34:54]Ngoài chuyện là ta chỉ bảo vệ, vâng lời, thương yêu người lãnh tụ của mình thì mắc mớ gì liên quan tới cuộc đời mà tạo thành cái công đức? Hử, ta đem được cái gì?
[35:08]Thứ nhất thế này, thứ nhất là ta tạo được sự bền vững, ổn định cho cái tổ chức của ta, cho đất nước của ta, cho tôn giáo của ta. Ví dụ như ở trong công ty vậy, mà cái người nhân viên họ trung thành với chủ thì công ty lúc đó đang nghèo, không cạnh tranh nổi với những cái công ty lớn, nên lương nhân viên thấp. Nhưng mà cái người nhân viên này họ trung thành với chủ, họ không vì bên kia trả lương cao hơn họ bỏ đi, mà vì trung thành chấp nhận nghèo, ở lại vậy. Cho nên họ đã xây dựng được cái công ty phát triển lớn mạnh lên. Còn nếu họ bỏ đi thì công ty sẽ càng ngày càng lụn bại, yếu dần, có thể là phá sản luôn.
[35:49]Mà công ty phá sản thì rất nhiều người mất việc làm. Còn đây, chính vì họ đã kiên cường đứng lại, không ham tiền, không ham lương cao, ở lại chung tay góp sức xây dựng cái tương lai nghèo của mình lên lần lần lần lần. Nhờ vậy mà nhiều người có công ăn việc làm ổn định. Chính vì nhiều người có công ăn việc làm ổn định mà cái người trung thành đó được phước lớn. Hôm trước thầy có gặp người Phật tử, một cô Phật tử, cổ cũng là một cái chủ doanh nghiệp. Cổ đến cổ tâm sự, cổ nói: "Con làm doanh nghiệp quanh năm vất vả, nhưng mà con không hưởng được gì vì nhiều khi cái thị trường bấp bênh, khi cuối năm tổng kết lại có khi con đã lỗ
[36:30]vào vốn của mình mà suốt một năm con rất vất vả. Nhưng mà khi hiểu đạo rồi con thấy vui, bởi vì trong suốt một năm qua đó, con vất vả đó, con lỗ vốn đó, nhưng mà con nuôi được bao nhiêu cái người công nhân viên của mình họ sống một năm ổn định. Chính vì hiểu được điều đó nên con cũng vui, dù mình lỗ. Ông chồng con không hiểu, ổng có nói con dẹp đi, làm cực khổ mà không có lời gì hết trơn. Nhưng mà con hiểu đạo, con nhìn ra cái chỗ là mình vẫn làm được điều lợi cho cuộc đời nên con vui." Cái quan điểm nó hoàn toàn chính xác. Mà chủ doanh nghiệp cần cái đạo đức như thế để sống và làm. Nên ta sống trên đời nhiều khi không phải là ta vì lợi nhuận của
[37:14]mình mà hãy vì đời sống, vì lợi ích của bao nhiêu con người. Nên một cái nhân viên vì lòng trung thành đối với chủ, không vì lương cao mà bỏ qua công ty khác, vô tình đã giữ được cái công ăn việc làm của nhiều người cho nên được phước rất là lớn. Hoặc là một cái người trung thành với Tổ quốc cũng vậy. Thì chính vì sự trung thành với Tổ quốc, không ai mua chuộc được họ cho nên họ đã giữ được cái đất nước này bình yên và phát triển. Mà cái đất nước bình yên, phát triển này thì cái lợi ích là không biết bao nhiêu con người được hưởng. Chính vì vậy mà cái trung thành của họ đem đến một quả báo rất lớn cho họ ở đời này và những đời sau.
[37:54]Đó là lý do tại sao mà những người càng trung thành chừng nào thì khi chết ở trong cái cõi giới bên kia được quỷ thần người ta quỳ lạy, người ta tôn trọng, người ta phục vụ và có những cái đền đài để mà mà cư ngụ là vì cái sự trung thành đã đem đến lợi ích lớn lao cho đất nước, cho nhân sinh như thế. Ở trong đạo cũng vậy. Ở trong đạo, đạo pháp ta, nhất là Phật pháp của ta đã đem lại ánh sáng chân lý, đem lại niềm vui, đem lại hạnh phúc cho bao nhiêu con người thì một người đệ tử, dù là đệ tử xuất gia của thầy hay đệ tử tại gia của thầy, nhưng một lòng kiên định trung thành với thầy để cùng với thầy mà truyền bá Phật pháp nên khiến
[38:41]cho cái niềm tin đối với đạo của mọi người càng ngày càng lan dần lan dần và nhiều người có được đạo lý để sống, họ tìm được niềm vui, tìm được hướng đi và họ xây dựng được công đức. Cho nên là những người trung thành với thầy, góp tay với thầy luôn luôn thành tựu được rất nhiều công đức. Còn khi mình bị mua chuộc để mà phản bội thầy, nhiều khi nói xấu một lời với thầy làm hoang mang dao động những người khác, làm mất đạo tâm của người khác, mất lợi ích của người khác thì cái quả báo đến với mình cũng không phải là nhỏ. Như vừa rồi vậy, thì có người Phật tử cũng nhiều năm theo thầy, rồi không biết trong kinh tế khó
[39:20]khăn gì đó bị ai mua chuộc là bắt đầu đi nói xấu thầy bằng những cái điều dựng lên không có thật và không thể nào tưởng tượng được, mà vẫn đi nói hết người này tới người kia để nói xấu thầy, gây hoang mang dao động cho nhiều người. Buộc thầy phải lên tiếng, chứ thường là thầy thường im lặng chịu đựng, mà người này làm dao động đạo tâm của nhiều người quá, buộc thầy phải lên tiếng. Trong cái bài mà Lời kêu gọi cuối năm, thầy có nói. Nọ đi đến từng người khóc lóc, nói rằng là thầy đã sai, thầy rất là giàu, thầy đi mua xe hơi cho gái, thầy đi mua nhà tặng cho người này người kia và làm cho nhiều người hoang mang.
[40:03]Và họ nói rằng họ đi cùng với thầy để mua những thứ đó, họ nói họ đứng ra họ họ đi cùng với thầy. Thì những cái điều mà họ nói như thật như vậy làm lung lay đạo tâm của nhiều người, nên buộc thầy phải lên tiếng. Thầy nói nếu Phật tử có nghe những lời như vậy thì yêu cầu cái người nói nói mạnh như thế hãy ký vào tờ giấy giùm là họ đã nói những điều như thế, rồi gửi tờ giấy về cho thầy. Nếu thực sự họ dám nói, họ dám ký. Nhờ làm mạnh như vậy bắt đầu họ ngừng lại. Nhưng mà ta thấy có những người như vậy, cả trong đạo vậy, dám phản bội, dám quay ngược lại nói những điều không có để vu khống, nói xấu thầy, hạ uy tín thầy.
[40:46]Thì thầy cũng chẳng mất ký lô nào, nhưng mất đạo tâm của rất nhiều người và cái tội đó khó thể đền bù được. Nên ta thấy là khi một người trung thành mà thành tựu được những công đức lớn lao, bởi vì họ đã giữ được cái sự bền vững, sự ổn định, sự phát triển cho tổ chức của họ, cho đất nước của họ, cho đạo pháp của họ. Còn cái lợi ích đối với bản thân là thế này. Ta thấy là ví dụ như khi ta muốn một điều này, nhưng mà cái người trên của ta yêu cầu ta làm một điều khác. Rồi vì ta trung thành cho nên ta bỏ cái muốn của mình, ta bỏ cái cái bản thân mình, bỏ cái việc làm của mình, bỏ tư tưởng của mình,
[41:32]bỏ tình cảm của mình để vâng phục theo cái cái cái cái lời yêu cầu, cái sự chỉ đạo của người trên của mình. Thì như vậy bản ngã mình nhỏ hay lớn? Bản ngã mình rất là rất là nhỏ. Nên chỉ có những người bản ngã nhỏ mới trung thành được. Chính vì điểm này mà ta gọi trung thành là đạo đức. Vì sao vậy? Bởi vì bất cứ cái gì là đạo đức đều là do bản ngã nhỏ mà có được. Còn những người bản ngã lớn không bao giờ thành tựu được đạo đức. Ví dụ như tại sao ta thương người? Ta hi sinh, ta tận tụy cho người bởi vì ta không lo cho ta. Nên tình thương yêu con người là đạo đức vì bản ngã ta ta nhỏ lại. Rồi tại sao ta có thể nhẫn nhục được,
[42:24]ta không tự ái khi mà người nào đó họ xúc phạm ta? Bởi vì bản ngã ta nhỏ ta mới không tự ái. Rồi tại sao ta có thể là nhường nhịn cái phần của mình để cho người khác? Bởi vì bản ngã ta nhỏ, ta không thấy mình là quan trọng nữa. Rồi tại sao ta có thể vui vì sự thành công của người khác? Bởi vì bản ngã ta nhỏ, ta không muốn hơn người khác, ta chỉ muốn người khác hơn mình. Và tại sao ta trung thành, ta từ bỏ hết cái cuộc sống của mình, quan niệm của mình, ý nghĩ mình, tình cảm của mình để mình vâng phục theo người trên? Bởi vì bản ngã ta nhỏ. Cho nên trung thành chính là đạo đức bởi vì xuất phát từ
[43:08]cái bản ngã đã được khắc phục, được diệt trừ rất nhiều. Nên cái người mà có cái đạo đức trung thành, mà nếu may mắn nữa ta trung thành với một bậc lãnh tụ anh minh, ta trung thành với một bậc minh sư, thiện hữu thì ngoài cái việc bản ngã ta nhỏ rồi, ta còn được cái công đức gấp bội lần, gấp bội lần hơn nữa. Cho nên cái người mà có cái đạo đức trung thành như thế, đến một ngày nào đó bắt chân vào họ ngồi thiền thì họ sẽ thành tựu được những cái kết quả của tâm linh nhanh chóng hơn là những người phản bội. Còn những người đã là người phản bội rồi thì thường là sẽ khó tu tập thiền định được. Vì cái cái tội của họ trong cái sự phản bội đã
[44:02]phá vỡ cái công đức trong tâm linh của họ. Cho nên cái trung thành đã là cái diệt trừ bản ngã. Rồi đồng thời cũng là cái sự góp sức cho người trên của mình để đem lại lợi ích cho cho xã hội, cho dân tộc, cho đạo pháp. Nên phước chồng trên phước, đức chồng lên đức, là phước chồng lên đức mà đức chồng lên trên phước. Nên rất dễ đạt được cái kết quả của tâm linh thiền định là như thế. Rồi cái người mà trung thành tột độ như vậy thì luôn luôn họ có cái tinh thần rất là mạnh mẽ. Mặc dầu ta nhìn thấy họ hiền lành nhưng mà phải hiểu là tinh thần họ rất là mạnh mẽ. Nên thường là những người mà lập chiến công oanh liệt
[44:54]thường là những người ta thấy họ thầm thầm lặng lặng, hiền lành. Hoặc là ở trong cái cái ngành mà đào tạo chó, đào tạo cún khuyển á, những chó nghiệp vụ á, thì những người mà cán bộ đào tạo họ rút ra một kinh nghiệm thế này: Là trong bầy chó cái con chó nào trầm tính là những con chó cực khôn và giỏi giắn. Còn con chó nào lanh chanh, lách chách thì thường không đào tạo được. Thì con người cũng vậy. Con người nào mà lanh chanh, lách chách, nổ thường ít làm được việc. Còn những người trầm trầm lặng lặng, thừ hiền lành, trung thành thường là những người làm nên được những việc lớn, hiển hách là như vậy.
[45:34]Cho nên cái người trung thành ta sẽ thấy họ hiền lành bởi vì bản ngã họ nhẹ, nhưng phải hiểu tinh thần họ rất mạnh. Mà chính vì tinh thần rất mạnh nên khi chết thường họ làm thần là ít nhất ở mức độ thấp, còn nếu họ có tu tập thì họ làm thánh luôn. Còn ở trong cái cõi đó làm thần là uy lực đã dữ dội, đã nhiều thuộc hạ dữ lắm rồi. Hồi nãy ta nói cái điều kiện là có cái tình cảm ban đầu, cái sự yêu kính đối với người trên mà làm thành sự trung thành, thì ta yêu cái gì? Ta yêu nước. Cái cái lòng yêu nước này thầy đã nói nhiều lần ở những bài giảng trước nhưng hôm nay thầy không lặp lại. Nhưng mà thầy chỉ nói điều này:
[46:21]Hãy nhìn lại tâm mình, nếu ta chưa có lòng yêu nước nồng nàn thì phải buộc mình yêu nước nồng nàn. Buộc cách nào đó thì tùy mỗi người. Phải dặn lòng mình, phải buộc mình yêu yêu nước. Rồi yêu gì nữa? Ta phải yêu đạo. Như bài mà như thế vẫn chưa đủ thầy nói đó, yêu nước vẫn chưa đủ, ta phải yêu đạo, yêu đạo chưa đủ phải yêu yêu nước. Cho nên ta phải buộc ta yêu nước rồi, đối với đạo pháp cũng vậy ta phải có lòng yêu đạo thiết tha. Mà nó có cái lạ thế này, thầy không hiểu tại sao, là người ta dễ yêu đạo hơn là yêu nước, thầy chẳng hiểu. Có lẽ vì ở trong đạo người ta được hứa hẹn nhiều cái điều gì đó cao siêu,
[47:10]mầu nhiệm, nhiều thần thánh có vẻ như gần gũi một bên, còn đất nước ta mênh mông xa xôi, những lãnh tụ ta ở vời vợi đâu đó ta không thấy, lịch sử hào hùng của cha ông bây giờ ta không hình dung ra được. Cho nên ta ít yêu nước, khó yêu nước hơn yêu đạo. Vì vậy mà ta dễ bị đạo dụ ta nhiều hơn. Nên những thế lực mà ngoại bang vậy, thường họ đem tôn giáo họ dụ ta dễ dàng, ta quên nước liền. Ta quên đất nước để mà ta chạy theo một cái tôn giáo gì đó ở đâu tới rất là lạc lõng, rất là xa lạ.
[47:48]Nên cái Đạo Phật sở dĩ đáng để cho ta yêu quý là vì sao? Bởi vì Đạo Phật luôn luôn nhắc ta lòng yêu nước. Đạo Phật không kéo cái trái tim ta đi về một cõi nào xa xôi ở nước khác. Ta không bỏ đất nước này để ta yêu một đất nước khác vì Đạo Phật, mà chính vì có Đạo Phật ta yêu nước Việt Nam ta nhiều hơn nữa. Có thể ta cũng có cái quý mến cái xứ Phật, nơi mà Đức Phật đã sinh ra, nơi Đức Phật đã thuyết pháp, đắc đạo, nhập Niết bàn. Có thể ta cũng có cái tưởng nhớ tới cái đất Phật đó, nhưng không bao giờ vì thế mà ta rời bỏ một tấc, một phân nào cái tình yêu đối với đất nước của ta. Ta cảm ơn cái đất nước đó vì đã có Đức Phật sinh ra.
[48:37]Nhưng Đức Phật dạy ta yêu đất nước ta cái đã. Nên đây là những điều mà ta phải suy nghiệm kỹ càng để ta không bị lầm giữa cái tình yêu đạo và tình yêu nước. Không bị lầm. Rồi để có thể trung thành được, ta phải quên cái lợi ích cá nhân của mình. Ví dụ ai đó hứa cho ta những cái gì hạnh phúc, sung sướng, giàu sang, tình yêu gì đó đủ thứ, nhưng không! Ta phải trung thành đối với người trên của ta, đối với thầy ta, đối với vua của ta, đất nước ta cái đã. Lợi ích cá nhân của ta bỏ qua một bên trước. Đó là cái cái cái quan trọng. Rồi cái điều kiện để ta có thể trung thành nữa đó là ta không tham tiền, không tham danh vọng, không tham địa vị.
[49:29]Vì hễ có chút tham ta bị lừa liền, ta sẽ bị mua chuộc liền. Nên phải dặn lòng dứt khoát không tham tiền, không tham địa vị, không tham danh vọng. Vì ai đó họ muốn mua ta thì họ phải đem tiền họ nhử ta, họ hứa hẹn ta chức này chức kia. Nhưng mà nếu ta đã có sức đề kháng từ lâu ta đã nguyện lòng mình ta chỉ sống để phụng sự và nếu cần phụng sự trong âm thầm, trong thầm lặng không cần ai biết. Không cần tiền, không cần danh, miễn cứ phụng sự được là làm, không cần, thì người này mới có thể trung thành được. Chứ còn mà ta thích danh thì sẽ có người đưa danh dụ ta liền, ta thích chức có người đưa chức dụ ta liền
[50:09]và ta sẽ bán mình, mất mình, ta bán đạo pháp ta, ta bán đất nước ta liền. Nên để giữ được cái đạo đức trung thành, ta phải dặn lòng không tham tiền, không tham danh, không tham chức. Và một điều nữa để có thể trung thành được là không sợ hiểm nguy, không nề gian khó, kể cả cái chết. Nếu cái người nào sợ khó khăn, gian khổ, chết chóc, bảo đảm người đó không bao giờ có thể trung thành được. Dù có nói cái miệng hay bằng trời, đụng khó khăn là trốn liền. Nên ta thấy để có thể trung thành được có rất nhiều yếu tố, không phải dễ. Nên cái đạo đức trung thành tại sao nó cao quý mà chết được phần thưởng lớn?
[50:51]Bởi vì quá nhiều yếu tố đòi hỏi: yêu nước, yêu đạo nè, quên đi lợi ích cá nhân của mình, yêu kính những lãnh tụ của mình, dẹp đi cái bản ngã, quan điểm của mình, vượt qua cái tham lam, háo danh và không sợ gian khổ, không sợ hiểm nguy, không sợ chết chóc. Bao nhiêu yếu tố đó không dễ có được, mà người nào phải huân tập được đủ bao nhiêu yếu tố đó mới có thể là một người trung thành được, sống hiên ngang, lẫm liệt giữa trời đất này được. Rồi... cái sự trung thành nó cũng được thử thách. Nó sẽ thử thách. Ví dụ ta bây giờ ta phát nguyện trung thành rồi đó, ờ là tôi nguyện trung thành với tổ quốc tôi,
[51:33]tôi nguyện trung thành với lãnh tụ tôi, tôi nguyện trung thành với đạo Pháp tôi, tôi nguyện trung thành với thầy tôi. Nhưng nguyện thì nguyện, nhưng phải đi qua thử thách mới xem cái lòng trung thành đó có vững hay không, có vững hay không. Ví dụ bây giờ một cái người lo việc cho đất nước, nhưng mà họ có gia đình, có vợ con. Rồi có một người nói bây giờ anh... anh nghe lời tôi, anh vâng lời tôi thì tôi sẽ cho con anh đi du học. Ừm, tôi sẽ chu cấp anh mỗi tháng bao nhiêu tiền để anh cất lại cái nhà tồi tàn của anh. Mà ai, cha mẹ nào cũng muốn cho con mình được mấy cái môi trường học tốt ở nước ngoài, được đi du học, cũng muốn cho mình có căn nhà đàng
[52:16]hoàng để con, vợ con mình sống cho nó nó nó thoải mái, vân vân. Chính cái muốn cho cái gia đình ta đó là cái điểm hở để cho người khác họ đến mua chuộc. Nhưng đây là sự thử thách. Nói chấp nhận con tôi học trong nước, có thể nó dở chút, chấp nhận tôi sống trong căn nhà tồi tàn này, cực khổ một chút, nhưng không bao giờ tôi đi theo ngoại bang. Thì người nào mà được như vậy là vượt qua được bài học đầu tiên về lòng trung thành. Còn nếu không là bị mua mất liền. Ta sẽ thấy tự nhiên ông cán bộ ông giàu lên không có nguyên nhân. Có những mối quan hệ bí mật, sau này chính là những người bán nước, phản bội tổ quốc hết. Đó là một.
[53:01]Rồi một cái thử thách khác nữa là sự tự ái, sự giận hờn, sự bất mãn đối với người chỉ huy của mình. Ví dụ như trong cái chiến đấu vậy, là cái người lính có làm cái điều, làm điều sai thì lúc đó là họ phải canh cái điểm đó, nhưng mà không ngờ họ dời qua khỏi cái điểm đó 10 thước, bị cái địch lọt vô, bắn chết mấy người. Thì ông chỉ huy biết, thấy vậy ông phát hiện ra, ông nói ủa sao cái điểm đó là ổng đã đoán trước, ổng cho cái người trận mà sao địch lọt vô được? Hỏi ra này lúc đó ảnh mắc đi toilet ngoài trời, ảnh dời xa điểm đó 10 thước, ngay đúng điểm đó lọt vô liền. Này giận quá, xách đầu nắm áo lên, mày không thể nín được qua 2 tiếng đồng
[53:41]hồ hết canh gác để mày đi sao mà mày ngay cái giờ gác mày mày đi. Tát cho mấy bạt tai, đá cho mấy cái, tại vì ổng giận là vì lính chết. Tại vì người chỉ huy người ta thương lính. Tát cho mấy cái bạt tai, đá cho mấy cái lăng cù mèo luôn, bắt đầu bất mãn liền, tự ái liền, và người này sẽ phản bội. Đó là cái thử thách trung thành cực độ. Làm sao tới lúc đó vậy, bị chửi, mắng, tát đánh như vậy mà không tự ái, không bất mãn, vẫn một lòng yêu kính người chỉ huy của mình. Người này mới là người trung thành được. Ở đây làm nổi không? Đụng tới chỗ này chịu nổi không? Nổi không? Thế còn trong chùa là thầy không dám, thầy không bao giờ dám xách áo ai mà tát
[54:19]mấy bạt tai hết, thầy bỏ đi liền, quay sang chửi thầy bỏ đi liền, sợ lắm. Nhưng mà nếu người nào phát nguyện trung thành, thầy sẽ thử liền. Ai phát nguyện trung thành giơ tay lên, mai thầy thử. Mấy người xuất gia kìa. Ai phát nguyện trung thành rồi mai thầy túm áo tát cho mấy bạt tai, đá cho mấy cái lăng cu mèo thử coi. Có ai đăng ký không? Thầy ghi tên đăng ký, coi có tự ái bất mãn không. Chứ còn á, có những người họ lầm lỗi, có phạm một cái sai lầm gì đó, mặt thì nghiêm, ngay cả Phật tử nha, mà Phật tử là bị cái này nhiều lắm. Lên gặp thầy, thầy nghiêm mặt một cái. Thầy nói ông thầy nay ông mất đạo đức rồi.
[54:55]Ông mà đâu biết là vì mình có cái lỗi tày trời vừa mới xảy ra nên thầy nghiêm mặt, mà không thấy cái nghiêm của thầy là để cho mình nhìn lại cái lỗi của mình. Nói ông thầy nay ông mất đạo đức quá, ông không từ bi nữa. Bỏ chùa đi, từ ái bất mãn. Hoặc là bữa đó lên thăm thầy là lên nói nha, là xin báo giùm thầy là tôi từ bên Mỹ về nên đến đây thăm thầy. Nói dạ, thầy có dặn là từ đây cho tới trưa là không được cho thầy tiếp khách bởi vì thầy đang bận một công việc gì rất là căng thẳng. Nói tôi từ bên Mỹ về. Nói dạ, Mỹ hay Tây gì cũng vậy hết, vui lòng chờ tới bữa cơm. Giận đùng đùng bỏ về, bỏ luôn.
[55:32]Thầy đó là vô lịch sự, ông thầy đó là ổng tự cao này cái nọ, tự ái liền. Cho nên ta thấy cái tự ái, cái bất mãn mà rất dễ xảy ra và làm ta mất cái lòng trung thành liền. Cho nên là phải nguyện lòng mình là dù thầy con có đánh con, có chửi con, có mắng con, có ngầu với con, con vẫn không tự ái, không bất mãn để mà giữ được lòng trung thành với thầy con. Có ai nói được câu đó không? Nghi quá, vỗ tay chứ không nói nổi. Cái này cho nhiều người bị. Rồi cái sự đe dọa, sự khống chế nữa. Ví dụ như ơ có một bộ phim về anh này anh làm trong bộ phận kỹ thuật quan trọng của một cái chiếc máy bay, mà chiếc máy bay đó nó có cái bí mật về kỹ thuật.
[56:16]Thì cái người nước ngoài mới tới nói là đưa con anh đi học từ mấy giờ tới mấy giờ đi trên đoạn đường này, vợ anh là đi từ đâu tới đâu, ha. Thì bây giờ đó, ừm... và... đây hình ảnh là tôi đã từng đứng chơi với nó là đưa ra cái hình chụp chung với thằng bé, sợ tái mặt. Nếu mà anh hôm đó anh không có lấy được cái bản vẽ của cái cái bộ phận đó thì tôi không bảo đảm là con anh sống thêm một tháng nữa. Kìa tái mặt liền, đó là sự khống chế, sự đe dọa đối với gia đình. Mà lúc đó nếu ta chụp cái bản vẽ đó đưa rồi là coi như cái bí mật quốc phòng, bí mật quốc gia bị mất và nền an ninh quốc gia bị đe dọa, họ sẽ đem tấn công liền.
[56:58]Họ tấn công rồi không còn vũ khí phòng vệ nữa, mất nước liền. Mà chỉ đơn giản là đem đứa con mình ra hù thôi. Nếu cái người đó mà vì nước trên hết á, phải khóc đứa con mình, chấp nhận con phải chết nhưng cha phải giữ bí mật quốc gia. Chỗ này ai làm nổi không? Không ai làm nổi. Nhưng mà phải làm cho bằng được để trung thành với tổ quốc. Nếu có người nào đó, ngày nào đó đem gia đình ta ra đe dọa thì thà họ giết gia đình ta, không bao giờ ta làm điều tổn hại đối với đất nước. Bởi vì cái tổn hại gia đình ta là rất nhỏ, nhưng cái tổn hại đối với quốc gia là rất lớn. Mà ta phản bội vì sự khống chế đe dọa rồi, đời đời ta không làm người được nữa.
[57:40]Chỗ này rất là khó, mà phải vượt qua được điều này ta mới làm người trung thành được. Hoặc là vậy, có một người Phật tử đó nghèo, cái họ gài cho mắc nợ, không trả nổi, bắt đầu mới nói, bây giờ đó có hai điều kiện. Một là bây giờ chị phải bán nhà, chị ra ngoài hè ở, trả tiền cho tôi, không tôi kiện chị ở tù, bởi vì chị mượn tờ nợ đây, giấy tờ chứng hết đây. Hai là chị phải chống thầy Chân Quang tôi. Theo đúng kịch bản này thì tôi sẽ xóa nợ chị và cho chị thêm rất nhiều tiền. Thì lúc đó ta thấy cái sự khống chế, sự đe dọa, cái tình cảnh gia đình nằm trong nguy hiểm rồi. Tức là nếu mà trung thành với thầy thì mất nhà,
[58:21]cả nhà kéo ra ngoài hè ở, không biết như thế nào. Mà nếu chống thầy mình chút xíu thì con mình ổng ốm yếu ổng chết luôn cho rồi, nhưng mình sẽ được xóa nợ, có tiền của này. Và người ta đã chấp nhận cái điều kiện thứ hai, chống lại thầy mình. Vậy cái ông thầy ổng ốm, ổng xấu cũng không quan trọng gì. Ổng chết cũng chẳng ảnh hưởng gì tới thế giới này. Ổng quá ốm, quá xấu, chết cho rồi. Nhưng đâu biết rằng ổng ốm, ổng xấu nhưng ổng dễ thương.
[58:50]Rồi có ông nữa, ví dụ như cái người đó cán bộ đi ra nước ngoài. Đi ra nước ngoài thì ổng cũng là một cán bộ ổng quan trọng. Cái vô khách sạn ở, cái nó cho một cô tiếp tân phục vụ lõa lồ ẻo qua ẻo lại, bỏ thuốc kích thích cho ổng. Cái ổng phạm tội với cô đó, cái nó quay phim chụp hình đầy đủ. Trước khi về nó đưa hình ra, nó nói ừm, nếu ông muốn những cái hình này không bao giờ tới với gia đình ông, tới với thủ trưởng của ông, thì ông hợp tác với chúng tôi. Ông sẽ không mất gì và ông sẽ được rất nhiều. Ông sẽ được chúng tôi cấp tiền. Người của chúng tôi sẽ nằm đâu đó, đưa ông lên chức lần lần lần lần.
[59:31]Thì ta chịu phương án nào? Cái hình đó mà đem về, cái bà vợ già xấu của ta, bả sẽ cào nhà, cào cửa, bả tru tréo, bả chửi bới ta cả một năm trời chưa hết, chịu không nổi. Thủ trưởng của ta là kỷ luật ta, đuổi ta ra khỏi ngành, ta mất hết, mất vợ con, mất gia đình, mất danh dự, mất hết tất cả. Còn bây giờ nếu ta hợp tác, cho ta tiền, giữ bí mật danh dự ta, còn đưa ta lên chức, ta chọn cái nào? Hầu hết đều chọn cái sự hợp tác với giặc. Chỉ có những người nào cực kỳ trung thành thì mới dám: Thà tôi bị kỷ luật, thà tôi bị bạ bờ già bạ trút tréo một năm, dứt khoát không phản bội đất nước. Rồi cái điều cái gọi là cái tham tiền,
[1:00:12]ví dụ như mình nghèo, mình sống thanh liêm nghèo, mình nhìn bên ngoài xã hội người ta cứ giàu lên phơi phới, nay họ mua xe này, mai họ cất cái nhà kia, mình bị ray rứt, ray rứt cũng có cái ham muốn thèm thèm, đến lúc có người họ đặt vấn đề cho tiền thì dính liền. Ta phản bội đạo pháp, ta phản bội Tổ quốc ta liền. Cho nên để có thể trung thành được với Tổ quốc ta, với đạo pháp ta, với thầy ta, với lãnh tụ của ta, ta phải diệt cái lòng tham đó cho bằng được. Dứt khoát ai giàu ta vui mừng họ, ta chúc mừng họ, còn ta sống âm thầm trong cái nghèo nàn như vậy, nhưng để giữ cái lòng thanh liêm, cái đạo đức, sự trung thành của mình.
[1:00:50]Trời, Phật chứng cho ta. Một ngày kia trong cõi chết ta vinh quang được mọi người nghĩa là tán dương, ca ngợi, trọng vọng. Ta không cần cái phù du vật chất ở cõi đời này. Nên những cái điều đó ta thấy để giữ được lòng trung thành không phải dễ chút nào. Nãy giờ ta kể ra bao nhiêu điều không phải dễ. Cho nên muốn có lòng trung thành ta phải phát cái lời thề mỗi ngày trước Phật chứ không phải dễ đâu. Cái lời thề mỗi ngày là những lời thề thì tùy mỗi người tự mình suy nghĩ, còn ở đây thầy gợi ý vài điểm chút xíu. Nhất là: Thà chết không bao giờ phản bội đất nước, đạo pháp, lãnh tụ, thầy tổ của mình.
[1:01:28]Lời phát nguyện thứ nhất. Lời phát nguyện thứ hai là ta không bao giờ đánh đổi phẩm hạnh với tiền. Nghĩa là có thể người nào đó cho ta mười tỷ, yêu cầu ta chỉ nói một lời nói dối nho nhỏ, dứt khoát không là không. Cái phẩm hạnh đó dù là một điều nhỏ nhưng nó vô giá, còn cái tiền dù nó tiền tỷ tiền tỷ nhưng nó có giá, có cái giới hạn và nó phù du. Cho nên cái lời nguyện thứ hai là: Lạy Phật, con xin thề không bao giờ con đánh đổi cái phẩm hạnh đối với tiền. Dù bao nhiêu tiền cũng không có thể buộc con phải phạm sai lầm rất nhỏ. Đó là lời thề thứ hai. Lời thề thứ ba là: Lạy Phật, xin Phật gia hộ cho con, giữ gìn cho con cái lời thề không bao
[1:02:21]giờ con khởi tâm tự ái, bất mãn với người trên của con. Dù con bị oan ức, dù bị chê bai, dù phải đi vào công việc khó, dù con buộc đứng vào vị trí kém người, không bao giờ con bất mãn, con tự ái với thầy con, với lãnh tụ của con. Nói như vậy để làm chi? Để thầy có nắm áo tát mấy bạt tai đá lăn cù mèo chứ cũng không bao giờ không bao giờ giận. Cái lời thề thứ tư: Lạy Phật chứng minh cho con cái lời thề dù con bị gài bẫy, dù con bị khống chế thì con thà mất tất cả chứ không bao giờ để cho kẻ xấu khống chế và buộc con phải phản bội lại Tổ quốc con, đạo pháp con. Phải phát cái lời thề này từng ngày ta mới thành
[1:03:12]tựu được cái lòng trung thành của mình. Và ta thấy vậy, để có thể có cái sự trung thành, ta đòi hỏi cái bản ngã phải nhỏ. Mà muốn cái bản ngã phải nhỏ thì ta phải làm sao? Ta phải tọa thiền đúng phương pháp từng ngày. Khi ta tọa thiền, ta ngồi đúng tư thế kiết già bất động, biết rõ toàn thân, giữ thân mềm mại không nhúc nhích, thấy thân này vô thường, sẽ tan hoại, thấy hơi thở vào, hơi thở ra mà ta không cần điều khiển, lần lần cái chấp của ta mất dần, bản ngã ta nhẹ dần, tâm ta an định dần, bản ngã ta nhỏ lại và ta dễ trung thành. Vì ta không tham gì nữa, ta cũng không tự ái, không muốn gì cho mình, nên rất dễ trung thành.
[1:03:58]Nên tọa thiền chính là điều hỗ trợ đạo đức và hỗ trợ cái tâm trung thành cho ta. Thế còn quả báo của những người trung thành là gì? Thì cái người mà trung thành hiện đời cái tinh thần họ mạnh lên dần dần, ý chí họ lớn lên dần dần, và chính vì cái ý chí của họ, tinh thần họ mạnh như vậy, nên họ làm điều gì cũng dễ thành công, nhất là đi vào trong lĩnh vực tu tập. Cái người mà trung thành thì sẽ tinh tấn tọa thiền. Cái người phản bội đố mà có thể ngồi thiền được tiếp tục, hãy nhớ điều đó. Cho nên cái người mà tinh tấn tọa thiền thường là người có phẩm chất trung thành. Còn ta thấy người đã dãi đãi tu thiền thì ta phải
[1:04:42]nghi ngờ cái lòng trung thành của người đó. Vì coi vậy chứ mà cái sự tu tập đối với cái lòng trung thành nó có mối liên quan với nhau như vậy. Còn cái quả báo của đời sau là gì? Quả báo của đời sau nếu ở trong cái cõi chết kia ta là một vị thần vinh quang, còn nếu ta tái sinh lại làm người, cái sự thành công của ta là cực kỳ bền bỉ, không ai phá hoại được. Vì sao? Bởi vì đời trước ta đã kiên định, đã trung thành, ta giúp cho tổ chức ta, Tổ quốc ta, đạo pháp ta ổn định, thì đời sau cái sự thành công của ta là vô cùng bền bỉ, vinh quang nó kéo rất là dài. Vinh quang gì thì thầy không biết, tùy cái nhân ta ta gieo, như vậy.
[1:05:27]Bài giảng đáng lẽ đến đây là hết, nhưng mà thầy nhắc sơ một chút, còn một yếu tố nữa là sự trung thành, cái ngu trung nữa. Ngu trung là thế này, tức là trung thành mà quá mù quáng. Sự thật á cái sự trung thành nào nó cũng cần một chút mù quáng, nghĩa là ví dụ vì ta theo thầy ta, ta chọn thầy ta rồi thì ta chấp nhận thầy ta sai, ta sai theo; thầy ta xuống địa ngục, ta xuống theo; thầy ta chết, ta chết theo. Ta chấp nhận như vậy. Đó là sự trung thành, thì cái trung thành đó rất là tốt. Hoặc là đất nước ta vậy, đất nước ta vinh quang ta vinh quang theo, đất nước ta nghèo khổ ta nghèo khổ theo, đất nước ta lầm than ta lầm than
[1:06:06]theo, chứ không bao giờ tách bỏ đất nước mình để đi tìm cái vinh quang riêng. Cái sự trung thành là như vậy. Tuy nhiên có những trường hợp mà ngu trung là thế này: Ví dụ như một cái tay đó là xã hội đen, giết người không gớm tay, lừa đảo, nó gây tổn hại cho xã hội, nhưng mà ta vì nó cho một ít tiền, cho quyền lợi nên ta trung thành với nó, ta gây tổn hại cho đất nước, cho xã hội, thì cái đó gọi là ngu trung, trung thành sai lầm, trung thành sai con người, sai chính nghĩa gọi là ngu trung. Thì bài nói chuyện đến đây là là hết. Cái chương trình sắp tới là chương trình văn nghệ. Quý Phật tử sẽ chứng kiến,
[1:06:50]sẽ tham gia à vui theo một buổi văn nghệ rùng rợn, kinh dị do quý thầy, quý cô mình trình diễn. Xin chúc cho quý thầy, quý cô được một đêm giao thừa hạnh phúc, vui vẻ, an lành để chuẩn bị ta đón một năm mới nhiều điều thuận lợi, thăng tiến, tiến bộ, tinh tấn và và và bền vững. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.