[0:28]Thì bây giờ ở đây thầy nêu ra một vài cái phẩm chất mà một người sếp tốt phải có. Thứ nhất là trân trọng công sức của nhân viên.
[0:41]Ví dụ cái người nhân viên mình ngày đêm cày, hoặc cày ở công trường, hoặc cày trong phòng vẽ, hoặc cày ở nơi hành lang vân vân, thậm chí cái người lau quét thì mình là người sếp không bao giờ mình được coi thường những cái công sức đó. Mình đều quý trọng từng giọt mồ hôi của họ, từng cái nếp nhăn của họ. Và một người sếp tốt là người vậy. Ví dụ cái người nhân viên đến đưa một ly nước trên bàn mình, mình cũng quý trọng. Quý trọng từng cái công sức của của người nhân viên, nên nó thành cái tình yêu thương là vì vậy. Hồi nãy mà anh nói: "Bây giờ tôi yêu thương được các bạn." có nghĩa là anh trân trọng công sức của từng người.
[1:23]Còn cái người sếp mà không biết trân trọng cái công sức của người dưới của mình thì nó có cái quả báo. Quả báo thế này: Cách đây khoảng ba hôm thì thầy ghé Nha Trang, thì thăm cái đạo tràng Phật tử cái đấy, thì cái anh, anh là Trưởng ban Tôn giáo của tỉnh, anh đến thăm thầy. Thầy đang ở trên cái chung cư, anh đến thăm, anh kể chuyện đời. Thì mới hỏi anh: "Vì sao mà anh hôm nay thì anh nhận cái chức là Trưởng ban Tôn giáo của tỉnh?" Anh nói rằng: "Vì trước đây anh làm Trưởng phòng Tôn giáo của thành phố Nha Trang, bây giờ là Trưởng ban Tôn giáo của tỉnh Khánh Hòa, lên một cấp cao." Rồi thầy hỏi:
[1:59]"Trước đây anh làm gì nữa?" "Dạ, trước đây làm chủ tịch phường." Rồi anh nói: "Nhưng mà trước đó anh làm lính." Lính phòng không không quân. Rồi anh ra quân. Ra quân anh đi lao động, anh làm thuê cho một cái xưởng làm song mây. Anh phải vô trong rừng, ảnh lấy song mây ra, ảnh cưa, ảnh luộc trên luộc trên cái dầu gì đó. Cái kỹ thuật này lạ, thầy cũng không biết nữa, nghe anh nói mới biết. Mới biết là trước khi ta đi ta xuất khẩu song mây thì ta phải bó, luộc thế nào đó. Và ảnh luộc, ảnh bó lại cho ngay ngắn. Ảnh về tới nhà là từ đầu tới chân là dầu nhớt không, tắm không hết được, vất vả vô cùng.
[2:34]Giờ ảnh có sáng kiến để làm cho nó nhanh, làm cho tốt và truyền bá cái sáng kiến cho anh em mình đều cùng làm như vậy. Thì hôm đó có lý do gì đó, có cái chuyện gì của ai đó thì cái người chủ mới mắng sa sả cái người nhân viên. Thì ảnh đứng lên ảnh bênh vực cái người, những người công nhân. Anh mới nói thế này, anh mới nói thế này: "Thưa ông, ông không có cho cho không tiền chúng tôi, mà chúng tôi phải đổ bao nhiêu mồ hôi, ông mới trả tiền. Ông không được xúc phạm chúng tôi. Và sông có khúc, người có lúc." Mới không ngờ là cái câu này nó ứng nghiệm. Sau này ảnh leo lên chủ tịch phường thì cái ông
[3:12]kia tán gia bại sản tới bán cái gì nhờ ảnh ký. Mới gặp lại cái ông, ông này trước làm chủ của mình, mình đi làm công nhân cho ổng, bây giờ thì ảnh lên làm chủ tịch phường và ông đó lại phải phải phải đến nhờ lấy cái chữ ký của ảnh. Nên cái việc mà ta không có trân trọng cái công sức của nhân viên là một cái cái tội. Người ta phải hiểu điều đó. Và thầy tin rằng anh Dũng là người hiểu điều đó nhiều.
[3:42]Cái phẩm chất thứ hai của sếp là
[3:47]phát huy người có tài. Thì ai cũng nói: "Ủa, đương nhiên rồi. Làm sếp thì phải tìm cái người tài để phục vụ phải không ạ? Để cống hiến, để làm lụng, đóng góp công sức. Đó là điều đương nhiên. Chớ tại sao mà phải nêu cái phẩm chất này ra?" Nói: "Không, thầy nêu thành vấn đề." Vì ở nơi ví dụ như cái công ty công ty gọi là ta công ty tư nhân này á thì vấn đề đương nhiên. Có những công ty mà thuộc về quốc doanh á thì vấn đề này lại là một vấn đề tế nhị. Vì những người sếp mà không có cái phẩm chất tốt như thế này, không phát huy người tài, đó là một cái điều tội lỗi. Và người đó trước sau mất phước hết rồi cũng lụn bại.
[4:27]Nên cái phẩm chất thứ hai của người sếp là phải quý cái người tài, phát huy cái người tài. Và ta mở cái lòng đến nỗi mở đường cho người tài đó vượt lên hơn mình nếu có thể. Chẳng sao cả. Chẳng sao cả. Ngay cả ví dụ như thầy nói trong đạo thầy thôi, thầy là sư phụ, những người kia là đệ tử của thầy thì những người kia có nể phục thầy, kính trọng thầy vì thấy thầy giỏi hơn mới chịu theo làm đệ tử, đúng không ạ? Nhưng mà phần thầy, lúc nào thầy cũng quan sát đệ tử của thầy. Nếu đệ tử nào mà có cái năng lực đặc biệt, thầy tìm cách kèm phát triển lên, phát triển lên, kèm chung với cái đạo đức, nâng cái đạo đức lên, nâng cái tài năng lên.
[5:18]Và lòng của thầy mở ra là một ngày nào đó người đệ tử này hơn mình. Thầy phải mở đường và thầy phải hy vọng điều đó. Thầy phải hết sức mong mỏi, hết sức hy vọng là đệ tử phải giỏi hơn mình và thầy tìm cách mở đường cho đệ tử giỏi hơn mình. Đó là đạo đức của một người thầy, thì người sếp tốt cũng vậy. Khi mà làm việc với các nhân viên vậy, cứ thanh thản quan sát, ai có điểm gì ưu thế, phát huy được, cố gắng phát huy, nâng người ta lên. Đó là cái đạo đức như vậy. Sếp Dũng có cái này không ạ? Dạ, cho tràng pháo tay.
[5:59]Có một cái thứ ba, thì đây là điều mà thầy thấy nơi anh Dũng có. Anh Dũng, hôm trước thầy có nói chuyện thầy nói thế này: "Cái người mà làm việc ở tập đoàn Tân Hoàng Minh này á thì từ từ giỏi lên. Từ từ giỏi lên." Vì sao vậy? Vì sếp yêu cầu cao quá. Sếp hơi bị cầu toàn. Có đúng không ạ? Thầy cũng không ở đây nên thầy cũng chẳng biết lắm nhưng mà thầy lâu lâu gặp thầy thấy thoáng thoáng, thoáng thoáng á thì mới phát hiện ảnh cầu toàn. Và ảnh làm việc cũng không kể ngày đêm, miễn được việc và ảnh lôi cả cái hệ thống nhân viên ta đi theo tinh thần đó, làm cho được việc. Đừng kể cái thời gian hay đừng kể cái lý do khác, cứ ráng làm.
[6:46]Chính vì vậy, ta bị một ông sếp mà đòi hỏi cao quá, nên buộc ta phải làm sao? Ta phải tiến lên. Đúng không ạ? Ta phải tiến lên mới kịp với cái yêu cầu của ông, không ta bị bỏ rơi lại phía sau. Cho nên là khi ta làm việc ở đây, cái may mắn của ta là ta sẽ giỏi lên. Cái người nào mà từ Tân Hoàng Minh đi ra sẽ là người giỏi. Trừ trường hợp bị sếp giận đuổi thì có vấn đề thôi, chứ còn vì một lý do khác mà đi ra thì chắc chắn người này là người giỏi, giỏi hơn lúc trước. Và nếu một công ty khác tuyển dụng cái người này sẽ được nhiều cái lợi. Vì sao? Vì lúc làm việc trong tập đoàn này được đào tạo khủng khiếp quá.
[7:36]Cho nên một cái phẩm chất mà thứ ba của một người sếp giỏi là trong công việc đã đào tạo nhân viên mình tiến bộ hơn. Dùng cái công việc để tìm cách đào tạo nhân viên mình giỏi lên hơn nhiều mặt khác. Câu này thì thầy không hỏi, nhưng mà thầy cảm thấy anh Dũng có điều này. Đúng không ạ? Đúng à. Làm việc với ảnh là toát mồ hôi hết phải không? Thì cho tràng pháo tay vì phẩm chất này.
[8:13]Cái phẩm chất thứ tư của một người sếp là thế này: Là lèo lái cả cái công ty đi đến được cái mục tiêu cao thượng là cống hiến cho xã hội. Có thể trước đây khi ta đến với công ty, ta có cái mục tiêu tầm thường là làm việc để mưu sinh thôi. Có thể như vậy. Ta chỉ có mục tiêu. Nhưng mà khi bước vào rồi, ta bị sếp lèo lái, dẫn dắt để ta hướng về một mục tiêu là cống hiến cho cho xã hội. Ví dụ bây giờ các anh em ta ở đây cũng vậy, ta làm việc với Tân Hoàng Minh nhiều năm, bây giờ ta đi qua đi lại trên con đường của Hà Nội thì ta thấy cái gì?
[9:00]Cái công trình của mình làm đấy, phải không ạ? Nó nằm trên đất của thủ đô, nó làm đẹp thêm cái thủ đô của ta. Mà nếu ta không có một ông sếp ổng đòi hỏi cao, ổng đam mê, rực lửa, ổng khát khao đòi hỏi thì thủ đô ta cũng cũng sẽ bớt đẹp hơn như thế này. Vì có một cái ông sếp rực lửa mà thủ đô ta thêm một phần đẹp đẽ. Đúng không ạ? Và ta vui vì đó, công trình đó có mặt tôi trong đó, có mồ hôi của tôi trong cái công trình này. Rõ ràng là có thể ban đầu ta đến với cái mục tiêu rất là tầm thường, thầy nói thẳng là tầm thường, chỉ để mưu sinh thôi, lãnh lương thôi. Nhưng mà sếp đã lèo lái ta, dẫn dắt cả công ty ta
[9:47]đi đến một cái mục tiêu là cống hiến cho xã hội và làm cho ta vỡ ra, vỡ tâm hồn mình ra, ta lớn lên, ta thăng hoa, ta to tát hơn ngày xưa và rõ ràng là ta vui hơn. Đó, cái phẩm chất thứ tư của người sếp là như vậy. Chứ không phải là dẫn dắt cả công ty càng ngày càng ích kỷ, đi tìm cái lợi cho riêng mình mà thôi. Cho nên người sếp phải vĩ đại ở điều này. Người sếp phải dẫn đường, phải lèo lái để cho công ty ta đi lên tầm cao, đi lên cái sự cao thượng chứ không được kéo xuống trở thành cái điều vị kỷ, tầm thường. Đúng không ạ? Đúng.
[10:34]Và điều thứ năm là
[10:38]cái người sếp tốt phải là người quan tâm đến cái quyền lợi của nhân viên. Hồi cái cái phẩm chất đầu tiên hồi nãy đó là người trân trọng công sức của nhân viên, chỉ là tấm lòng thôi. Ví dụ thấy mọi người làm việc, mình yêu thương, mình quý trọng cái công sức. Nhưng mà cái phẩm chất thứ năm này thì nó cụ thể cái điều thứ nhất là quyền lợi, nghĩ đến nhiều đến quyền lợi của nhân viên của mình. Ví dụ cân đối à nếu lãi như vậy thì lương của nhân viên như vậy có đáng chưa với cái số lãi? Vì nếu mà không tăng lương thì người chủ được quyền ôm hết cái lãi này về cho cá nhân mình. Nhưng một người sếp tốt không nghĩ như vậy.
[11:20]Nói, "Ồ, thấy lãi vượt như vậy thì người nhân viên mình phải xứng đáng được nâng lên." Và đây là yếu tố cái phẩm chất thứ năm là cái phẩm chất hết sức là quan trọng, vì nó là cụ thể, vì nó là đồng tiền, vì nó là vật chất, vì nó là cuộc sống. Những yếu tố trước có thể là thuộc về tinh thần, nhưng yếu tố thứ năm này thuộc về vật chất, mà có thực mới vực được đạo. Không có nói mơ mơ, không nói chơi tình cảm lịch sự mà nó là điều cụ thể, thực tế của cuộc sống này. Nên ta ta yêu cầu cái người sếp ta có năm cái phẩm chất. Một là gì? Biết trân trọng công sức của của nhân viên. Thứ hai là phát huy được người có tài.
[12:01]Thứ ba là đào tạo giúp nhân viên mình giỏi lên về nhiều mặt. Thứ tư là chèo lái cả cái công ty ta đi theo cái hướng là cống hiến được cho xã hội. Và thứ năm, phẩm chất thứ năm là hết sức quan tâm đến quyền lợi của nhân viên mình. Mà nếu cái người sếp nào có được năm phẩm chất này thì ta tin tưởng rằng ta đã đầu quân đúng một người có đức. Mà nếu đây là người có đức thì sự nghiệp này được bền vững, công ty sẽ được tồn tại, phát triển lâu dài. Đúng không ạ? Dạ đúng. Đó là sếp. Giờ tới mình. Nhân viên ta cũng có những phẩm chất thế này: Một người nhân viên tốt ta có những phẩm chất như thế này. Thứ nhất, xác định công ty là gia đình thứ hai của
[12:53]ta, cũng là một tổ ấm ta, như ruột thịt của ta. Đúng không ạ?
[13:03]Có nhiều người không cho là đúng. Tại vì gia đình của mình, ruột thịt của mình, vợ con của mình, pháp lý nằm nơi đó. Còn công ty là nơi đi làm kiếm tiền. Nhưng nếu không có cái đồng tiền ở công ty thì liệu có cái tổ ấm gia đình ta ở nhà tồn tại không? Nếu ta thất nghiệp, liệu vợ ta có
[13:25]có làm thinh hay là đưa đơn ly dị? Nha. Nếu không có cuộc sống, có khi tổ ấm ta vỡ liền. Đúng không ạ? Nếu ta không có tìm ra tiền, gia đình ta liệu có hạnh phúc, ổn định, có tiếng cười, có niềm vui hay không? Hay là về chỉ có cái mặt rầu rầu, đau khổ, cằn nhằn và gây gổ? Phải không ạ? Cho nên nơi ta làm ra tiền, nơi ta làm việc cũng là một gia đình thứ thứ hai của ta, cực kỳ quan trọng, ta phải ý thức điều này. Chớ đừng nghĩ là ồ, đây là nơi ta đi làm 8 tiếng để kiếm tiền rồi cái ở nhà ta mới là tình yêu của ta, không. Đây mới là tình yêu của ta, cũng là một cái tình yêu lớn trong đời của ta.
[14:11]Trừ trường hợp ai có bồ nhí thì thứ ba, thứ tư thì thầy không biết, nhưng ít nhất ta có hai cái gia đình nha. Một cái gia đình là gia đình ruột thịt của ta, và một cái gia đình là nơi ta làm việc, nơi ta sinh sống này, nơi có niềm vui, nỗi buồn này, nơi có những lúc khó khăn, có lúc thuận lợi này. Biết bao nhiêu điều xảy ra nơi đây. Và ai hiểu được điều này mới là một người nhân viên tốt. Ai xem được điều này mới là người nhân viên tốt. Ở đây ai là người ngộ ra điều này? Ai là người ngộ ra điều này? Sếp đang đếm, sếp đang đếm. Anh đứng lên cái anh đếm giùm.
[14:52]Dạ, phải cho tràng pháo tay cho vui lòng.
[14:58]Nhưng mà cái thầy vừa nói là xem công ty là gia đình thứ hai của mình thì cái chữ "xem" này làm sao mới gọi là "xem"? Chỉ khi nào trái tim ta để đây phân nửa, tình yêu thương của ta để đây,
[15:15]cái sự tha thiết mong đợi, nhớ nhung của ta đặt ở đây thì ở đây mới là gia đình của ta. Còn nói, "Dạ, em xem gia đình công ty là gia đình thứ hai", nói cười cười rồi ra khỏi cửa là mất liền, không phải. Ta phải thực sự có cái tình cảm yêu thương nơi cái công ty này thì mới xem được công ty là gia đình thứ hai. Thầy nói câu này mọi người có thấy quá đáng không ạ? Có thấy thầy thầy yêu cầu cái phẩm chất đầu tiên là xem công ty là gia đình thứ hai của mình, thầy có nói cường điệu quá đáng không ạ? Có ép uổng không ạ? Nó là sự thật, phải không ạ? Vì có cái gia đình này ta mới có cái gia đình kia tồn tại á.
[15:56]Có một cái cặp nghệ sĩ chồng là nhạc sĩ nổi tiếng, vợ là ca sĩ nổi tiếng, họ lên họ hát với nhau và khoe cái hạnh phúc của họ trước thế giới này. Thời gian sau cái thầy nghe họ ly dị, họ ly dị, rồi cái người nhạc sĩ thì về nước khác rồi có vợ khác. Thì cái nguyên nhân dĩ nhiên là không bao giờ được nói, nhưng mà lúc đó thầy mới thầy cũng hơi thắc mắc, tại vì cứ vô tình thầy xem mấy cái clip của họ, thầy thấy họ hạnh phúc quá, nhưng bây giờ họ tan vỡ, chia tay. Thầy mới lắng cái tâm thầy đi tìm hiểu xem nguyên nhân là gì, thầy mới phát hiện ra nguyên nhân là vì kinh tế. Vì kinh tế. Ổng không bảo bọc nổi gia đình, vỡ liền.
[16:45]Thì ổng lang thang về nước, ổng ca hát, có vợ khác. Nhưng mà thầy cũng không tiện, tại vì cũng không có thầy cũng không quen biết nhiều trong cái giới đó, nên thầy cũng không đắc chí, thầy chỉ đoán ra nguyên nhân nằm chỗ đó thôi nhưng mà không có câu trả lời chính thức. Ba năm sau thì thầy lại đọc một cái bài, trong đó có cái câu phỏng vấn của người phóng viên hỏi ông nguyên nhân của sự tan vỡ gia đình, ông nói thật, "Vì lý do kinh tế." Cho nên cái gia đình thứ nhất của ta nó nó nó ấm êm hạnh phúc hay không chính là nhờ cái gia đình thứ thứ hai này, nói thẳng câu. Nếu công ty ta thành công, ổn định,
[17:26]phát triển thì gia đình ta tiếp tục yên vui, hạnh phúc. Ta là người giá trị trong gia đình của mình vì ta đem được đồng tiền về đóng góp vào cái cuộc sống gia đình. Nếu thử ta không đem được đồng tiền nào về, thử đi! Rồi ta sẽ thấy bao nhiêu lời yêu thương hứa hẹn trước kia tan theo mây khói liền. Đúng không ạ? Tan liền! Cho nên cái lời nói, "Em yêu anh nhất trên đời, anh yêu em nhất trên đời, không có em anh chết liền, không có anh em nhảy xuống sông Hồng liền", nhưng mà nếu không đem được đồng nào về thì tất cả những câu nói đó thành tan vỡ mây khói liền.
[18:08]Đó là lý do mà thầy đi tu.
[18:19]Thầy nói đùa dám tin đem ra đi đồn lắm á. Cho nên cái phẩm chất thứ nhất mà nói cái người nhân viên xem công ty mình như một gia đình thứ hai đòi hỏi cao lắm và đòi hỏi tận trong đáy trái tim của mình đó nha. Phải yêu thương, nó có cái tình yêu thương chứ không phải là chỉ xem trên quan điểm dạ dạ, "Dạ, công ty là gia đình thứ hai của em", câu nói ngoài môi đó nó không thành sự thật. Nó phải là cả một cái tình yêu thương mình gói chặt trong đó như vậy nha. Nhưng mà thế này: Nếu ta đã xem công ty là gia đình thứ hai thì nó xuất hiện thêm một cái tình cảm kế theo nữa. Khi ta yêu thương được cái gia đình, ta yêu thương được cái công ty của mình
[19:02]một cách thực sự thì nó xuất hiện một cái tình cảm thứ hai là tình tình...
[19:09]Nếu ta xem được cái công ty này là gia đình thứ hai của ta thì nó phải xuất hiện một cái tình...
[19:17]Dạ thưa Thượng tọa, quan điểm của con là khi xác định công ty là một gia đình thứ hai của mình thì luôn trái tim và tâm khát vọng của mình đều say đắm luôn vào yêu thương ngôi nhà thứ hai. Còn riêng bản thân con thì tập đoàn Tân Hồng Minh thì nhiều hơn gia đình riêng tư ạ. Anh nói anh vẫn đang trả lời câu thứ nhất, là xem công ty gia đình thứ hai. Thì nó nó sẽ phát sinh ra một cái phẩm chất kế tiếp, là phẩm chất thứ hai của nhân viên, xuất hiện một loại tình cảm khác kế theo đó. Cái tình? Cái tình thì lúc đây chúng ta sẽ xuất hiện một tình cảm mới, tất cả những người đồng nghiệp của mình có một tình
[20:01]yêu thương và lúc nào nhìn mọi việc nó rất an... Cho tràng pháo tay! Quá tuyệt vời, đúng như vậy! Chỉ gọi là gia đình khi có nhiều con người với nhau, và cái tình lúc này là tình đồng nghiệp. Và thầy thêm mở ngoặc: tình đồng nghiệp trong sáng đậm sâu. Nhớ chữ trong sáng giùm thầy nhé, không có mờ ám nhé!
[20:27]Nó xuất hiện thêm một cái tình nữa là tình đồng nghiệp, tình đồng nghiệp trong sáng. Giống như người trong chiến đấu vậy đó, có cái tình đồng đội. Vì sao? Vì vượt qua cái nguy hiểm sống chết bên nhau. "Ủa, cái thằng kia coi chừng nó bị địch bắn kìa!" Chạy lại lôi chân nó lại, lôi qua né đạn. Chính lúc cứu giúp nhau trong cái mạng sống đó. Thấy chưa, "Hết cơm rồi hả? Đây còn cái nắm cơm của tao nè, mày ăn phân nửa tao ăn phân nửa." - "Trời, cái cơm gì mà nó dơ quá, dính máu tùm lum sao tao ăn?" - "Mày không ăn mày đói mày chết à, ăn đi mày." Đó, "Đưa đây mày sợ, đưa cái phần dính máu tao ăn, mày ăn phần không dính máu." Chính những điều
[20:58]nho nhỏ đó trong chiến đấu nó làm thành cái tình đồng đội thiêng liêng, bất tử. Mà 40 năm đi qua rồi, có những người lặng lẽ đi về lại cái nghĩa trang thắp cho đồng đội mình một nén hương. Đồng đội mình đã nằm lại, mình bây giờ về lại thủ đô, mình làm cán bộ. Nhưng mà cái tình đồng đội lúc mà chia nhau cái miếng cơm nắm, lúc mà trong lửa bom ầm ầm ầm ầm bảo vệ mạng sống của nhau vậy, nó thành cái sự thiêng liêng bất tử. Thì cái tình đồng nghiệp ta không đến mức độ nguy hiểm như vậy, nhưng ta cùng với công ty đi qua những niềm vui, những nỗi buồn, những lúc khó khăn, những lúc thuận lợi, những lúc căng đầu để tìm giải pháp và
[21:40]những lúc cười ha hả vì vì sự thành công, nó cũng tạo thành một cái tình. Vì sự sống của ta gắn ở trong đó, phải không ạ? Công ty mà thất bại một cái, coi chừng thất nghiệp cả đám ạ. Sếp cũng không dám nhận lương, mình cũng bùi ngùi: "Thôi cho cho em giảm lương tháng này luôn nếu công ty thất bại." Đúng không ạ? Ta chia sẻ gánh nặng với sếp mà. Thì đi qua những niềm vui nỗi buồn đó, nó thành cái tình là tình tình đồng nghiệp. Nhưng mà thầy nhắc thêm chữ trong sáng giùm nha, vui lòng không mờ ám trong cái tình đồng nghiệp này. Mà có cái tình này nó mới xuất hiện như cái mà thầy nói trên đầu là làm việc để thỏa mãn niềm vui sống.
[22:23]Ta đi đến ta gặp những con người ta yêu thương thì sao ạ? Là hạnh phúc, phải không ạ? Trong đạo Phật có nói một cái câu nè, cái khổ trong đó có một cái khổ là cứ gặp mặt với những điều ta oán ghét, với những người ta ghét mà cứ gặp mặt hoài, thực sự ta bị ức chế, bị áp lực tâm lý, đúng không ạ? Thì ngược lại cũng vậy, cứ mỗi ngày ta gặp một niềm vui, mỗi ngày ta đến với một niềm vui khi ta đến với cái làm việc tới cơ quan này toàn gặp những người người mà ta yêu mến, và ta biết họ cũng yêu mến ta. Vì làm sao? Vì tình đồng nghiệp, vì cái đạo đức, cái phẩm chất của một người nhân viên xem cái công ty như gia đình thứ hai của mình, cho nên ai cũng yêu thương nhau.
[23:08]Và gặp người mình yêu thương là điều điều hạnh phúc. Tại sao có những người bạn gặp nhau nói chuyện cả đêm không chán? Vì tình bạn, yêu thương. Ta gặp được người ta ta yêu thương, mà cả cái cái cơ quan này là những người ta yêu thương, thì hạnh phúc nó làm sao? Nhân lên gấp bội lần. Đến nỗi chiều tối về rồi cũng chẳng muốn về. Nhưng mà cái gia đình thứ nhất réo gọi: "Tại sao giờ này anh chưa về? Anh đi với ai, báo cáo ngay!" Thấy không? Thế là ta đành phải về, chứ còn cái con gấu đang ở nhà nó đang hù dọa ta, ta phải về, chứ thật sự không muốn về, bởi vì hạnh phúc quá, trong công ty này hạnh phúc quá.
[23:54]Phẩm chất thứ ba là đạo đức trung thành. Cái trung thành là một đạo đức khó, khó!
[24:04]Hôm nay thầy gần 70 tuổi trong cuộc đời này và thầy nghiệm ra một điều: không dễ ai có được lòng trung thành. Nên trong cái nhiều cái loại hình về đạo đức, thì thầy đã xếp cái đạo đức trung thành thuộc loại một trong những cái top của đạo đức, cái đỉnh cao của đạo đức. Ngày xưa vậy, vua cũng phải chọn cái người trung thành mới dám giao giao việc, chứ người không trung thành nó phản lúc nào vỡ cả vương triều và mất cả đất nước này. Ngày hôm nay cũng vậy, chính trị vậy, cái người lãnh đạo cũng phải tìm cái người trung thành mới dám giao việc, không thôi đi nó bán hết bí mật quốc gia ra là chết liền.
[24:47]Mà cái đạo đức trung thành nó có rồi, người ta mới khước từ cái sự mua chuộc. Vì giặc nó rình ta từng ngày. Lương nhà nước trả mình 10 triệu, nó cho mình 100 triệu thì mình làm sao?
[25:04]Đó, nếu không có lòng trung thành thì ta phải nhận một cái 100 triệu để làm tay sai cho nó liền. Vì lương nhà nước thấp quá không đủ, mà nói lương cao thì nhà nước lấy ngân sách đâu ra mà trả. Cho nên nhà nước này chỉ sống được, tồn tại được bởi gì? Những người cán bộ có đạo đức trung thành. Nếu thiếu những người đạo đức trung thành thì chế độ ta gãy cái rụp. Vì sao vậy? Lương không đủ, mà giặc bên ngoài thì nó mua rất nhiều tiền. Thì trong công ty cũng vậy, ngoài cái tình yêu đối với sếp, ngoài cái tình yêu đối với đồng nghiệp, nó còn một phẩm chất mà nó không thuộc về tình cảm, mà nó thuộc về đạo đức, lương tâm và lý trí, đó là sự trung thành.
[25:50]Mà đây là một đỉnh cao, rất là khó. Ngày xưa vua cứ mỗi năm đầu năm mời hết các quan tướng lại, bước vào nhà thờ tế lễ đó, tất cả mọi người phải trịnh trọng thề với trời đất là trung thành với đất nước, trung thành với vương triều. Mà cứ nhắc đi nhắc lại hoài vậy chứ vẫn có người phản. Nhưng mà có những người nhờ cái lời thề như vậy mà họ vượt qua được những sự mua chuộc, cạm bẫy, sóng gió để cùng sống cùng chết với với vua mà giữ gìn cái đất nước này. Nên cái đạo đức trung thành là một cái top, một cái đỉnh cao của của đạo đức. Ví như lòng vị tha cũng là một cái đạo đức, sự nhẫn nhục cũng là một đạo đức,
[26:38]sự khiêm hạ cũng là một đạo đức, vân vân, nhiều cái lắm, nhưng mà lòng trung thành là một đạo đức rất đặc biệt, nằm ở đỉnh cao. Thì ta xem lại mình mình đã đạt được cái phẩm chất này chưa. Ta xem lại mình. Nếu chưa, nếu ta chưa đạt được cái phẩm chất này thì phải tự tạo lấy. Tạo lấy bằng cách gì? Mỗi ngày đứng trước Phật, quỳ trước Phật thề: "Xin Phật cho con lòng trung thành đối với sếp của con, đối với đất nước của con,
[27:17]đối với lãnh đạo của con." Cứ mỗi ngày ngồi nói cho thầy. Cứ mỗi ngày nói thì 5 năm sau ta mới thành tựu được cái đạo đức này trong lòng mình. Còn mới nghe thầy nói hôm nay, hoàn toàn lát bay mất liền. Nhé! Nghe, hiểu, thích đó, ồ nói nghe ông thầy nói cũng có lý, thôi mình cố gắng trung thành. Bay liền! Bước ra khỏi phòng này mất tiêu liền! Nên muốn có được cái đạo đức trung thành, mỗi ngày mình phải tự nói với mình và nói với thần thánh, nói với Phật. Có sự chứng minh, có sự gia hộ của Phật thì cái đạo đức đó từ từ hình thành trong lòng ta từ từ từ từ từ từ, chứ không phải chỉ hiểu là nó có liền.
[28:00]Mỗi ngày phải thề trước Phật: "Xin cho con được lòng trung thành với sếp con, với lãnh đạo con, đối với đất nước của con."
[28:11]Mà lòng trung thành đối với đất nước nó còn cao đẹp gấp bao nhiêu lần nữa. Ví như trong đạo Phật có một cái đạo đức rất là lớn mà Phật dạy là lòng từ bi. Lòng từ bi là lòng yêu thương được mọi người mọi loài. Mà lòng từ bi này Phật nói rất nhiều bài kinh, những bài kệ tụng, những đạo lý nói mênh mông. Nhưng mà cái người nào có được cái lòng từ bi như Phật dạy tỉ lệ một phần triệu của những người đã nghe lời Phật dạy. Vì sao vậy?
[28:52]Bởi vì họ chỉ nghe mà thôi.
[28:56]Bởi vì họ chỉ nghe. Còn người nào mà mỗi ngày quỳ trước Phật, ngồi thiền tĩnh tâm, nguyện lòng, trải lòng, ép mình, buộc mình, bắt mình phải yêu thương chúng sinh, thì thầy nói 5 năm trở lên, 10 năm trở lên mới được lòng từ bi một chút xíu bằng cái móng tay nhỏ. Chứ còn nghe nói về lòng từ bi, ra khỏi cửa mất liền. Mà phải thực tập mỗi ngày, xin Phật mỗi ngày, ép mình mỗi ngày, buộc mình mỗi ngày, quán tưởng mỗi ngày. Cứ ngồi thiền đó tưởng tượng tình yêu thương mình trải ra tưng bừng khắp chốn, cứ trải ra, trải ra. Vậy đó mà 5 năm trở lên, 10 năm trở lên cái lòng từ bi mới được bấy lớn bằng móng tay.
[29:42]Mà có được cái lòng từ bi móng tay này rồi thì tâm người này có hào quang. Bắt đầu chư thiên trên trời nhìn thấy người đó, chứ còn chư thiên trên trời không quan tâm tới chúng sinh lắm. Vì chúng sinh cứ theo nhân quả mà sống, mà làm, mà hưởng. Ác mốt khổ, thiện mốt sướng, cứ nhân quả mà trôi. Nhưng trong vô số những chúng sinh đó, chợt có những người sáng lên mà chư thiên nhìn thấy, bởi vì họ có lòng từ bi bằng cái móng tay. Mà để có được cái lòng từ bi bằng cái móng tay này, họ phải 10 năm tu tập từ bi, bắt mình phải từ bi, ép mình phải từ bi, phải quán tưởng từ bi. Như vậy thì lòng trung thành cũng vậy.
[30:27]Nghe nói thì hay, ta cũng thích ta được là một người trung thành, ta cũng mong rằng ta sống chết với sếp mình, với lãnh đạo của mình, ta sẽ cùng sếp đi qua gian khó. Lúc nào mà sếp cần nhất thì ta sẽ là người có mặt đầu tiên. Lòng ta nghĩ như vậy, nghe thấy thích như vậy, bước ra cửa mất liền, nếu mỗi ngày ta không thề trước Phật. Mà ở đây ta có bàn thờ Phật không ạ? Thật ra thầy cũng mong ước như vậy là ta có cái bàn thờ Phật để có cái sự tu tập. Lát nữa thầy nói tới phần này, trong cái phần mà công ty phát triển bền vững, những yếu tố tâm linh rất là quan trọng nha.
[31:14]Cái phẩm chất thứ ba của người nhân viên là thế này: là ta hiểu rằng sếp ta chưa phải là thánh.
[31:25]Sếp ta là người có phước lớn, tập hợp lại thành một doanh nghiệp. Sếp ta dẫn dắt, lèo lái, quyết định,
[31:40]tạo ra một môi trường đầu tư để cho ta có cơ hội làm việc. Sếp ta đôi khi cũng là một nhà triết gia nói những điều thú vị. Sếp ta cũng hay nói về đạo lý, đạo đức cho ta nghe, nhưng sếp ta chưa phải là thánh. Cho nên sếp ta chắc chắn còn nhiều sơ suất, đúng không ạ? Ví dụ như sếp ta rất giỏi, nhưng mà sếp ta còn phải
[32:11]hút thuốc, ví dụ vậy. Rồi sếp ta nhiều khi đi ngoại giao, đôi khi sếp ta phải uống rượu hay nhậu, ví dụ vậy. Cho nên bổn phận ta là nhân viên thì trong tương đối nào đó với một người sếp như vậy, ok rồi. Ta đầu quân ta đi theo trung thành và chấp nhận những điều còn sơ suất của sếp, chứ không có bắt bẻ, không có bới móc, không chỉ trích. Nhớ như vậy. Mà không phải với sếp đâu, với đồng nghiệp ta cũng vậy. Ví dụ như thầy vậy, khi thầy đi tu thì trong cái sự tu hành Phật có dạy những giới luật, những điều cấm không được làm điều này, cấm không được làm điều kia, thì trong cái môi trường của người tu
[32:55]sĩ thầy cũng giao du rất nhiều, thầy quen biết rất nhiều. Và có những người thầy giao du, thầy quen biết, thầy biết cả cái lỗi lầm bí mật của họ. Nhưng mà thầy xét qua một mặt khác thì họ lại người tốt, họ cống hiến được nhiều, nhưng có lẽ vì nghiệp gì đó nên họ còn cái sơ suất cái mặt đó. Thầy im lặng, không bao giờ thầy nhắc tới, không đào sâu, không tìm hiểu, không cần biết. Không bao giờ đề cập tới để giữ cái tình đạo ấm êm, thân ái mà thôi. Không đòi hỏi, không cầu toàn. Vì biết sao? Vì cái người huynh đệ mình chưa phải thánh, chưa chứng thánh, chắc là còn sơ suất. Nhưng ở một mặt nào khác, họ cũng là người tốt, một ông thầy tu tốt, chẳng sao cả.
[33:42]Có những người tới gặp thầy khóc, nói: "Thưa thầy, con vừa phạm lỗi." Thì chưa cần nói thầy biết lỗi gì rồi, thì thầy cứ ngồi im lặng nói ra đúng như vậy, cũng nghiêm trọng. Nhưng mà nghe trong cái tâm bao dung, yêu thương, tha thứ và hướng dẫn cái cách để họ vượt thắng điều đó, chứ không có gầm giận dữ lên chỉ trích, mắng chửi hay là ghét bỏ, không có.
[34:12]Trước cái lỗi lầm của con người, với đồng nghiệp ta cũng vậy, thì vì với sếp ta cũng vậy. Sếp ta cũng là người hướng thượng, nhưng mà thầy nói trước cũng là người ân nhân của ta, nha. Ta đến với sếp với lòng biết ơn vì sếp chịu cực tạo ra một cái môi trường để cho ta làm việc. Doanh nhân là gì? Người tạo ra một môi trường để cho nhiều người được làm việc. Định nghĩa căn bản như vậy cái đã. Đúng không nào? Phẩm chất thứ năm của cái người nhân viên là thiết tha phụng sự cho công ty
[34:55]và xem rằng cái việc phụng sự công ty cũng là việc cống hiến cho xã hội. Tâm ta phải như vậy. Rồi nối từ công ty cho đến cả xã hội này. Phụng sự cho công ty tức là cống hiến cho xã hội. Tại sao bây giờ nhà nước ưu đãi doanh nhân? Vì nếu không có doanh nhân, không có nhiều việc đầu tư, không có công ăn việc làm, kinh tế không phát triển, chết à. Cho nên khi ta phụng sự cho sự thành công của công ty, thực sự ta đã cống hiến cho đất nước. Như vậy, đây là năm cái phẩm chất. Thầy nhắc lại từng cái phẩm chất. Thứ nhất là gì? Xác định công ty là gia đình thứ hai của ta. Phẩm chất thứ hai là xuất hiện được cái tình yêu thương đối với đồng
[35:41]nghiệp một cách rất là trong sáng nha, nha, không có mờ ám nha. Thứ ba là tạo được cho ta cái đạo đức tót trung... trung thành, phải tạo. Thứ tư là đừng bới móc, chỉ trích sếp, phải thông cảm cho sếp nha. Sếp có phước lớn nhưng sếp chưa phải thánh. Chắc chắn sếp còn những sơ suất. Cho nên ta phải hiểu sếp như vậy, ta hiểu sếp như một người bạn, yêu thương thông cảm sếp như một người bạn, và chẳng những với sếp, với đồng nghiệp ta cũng như vậy. Cho nên ta gặp nhau yêu mến. Và cái phẩm chất thứ năm là ta hiểu rằng ta phụng sự, phục vụ cho công ty, đóng góp cho sự thành công của công ty chính là ta đã cống hiến cho sự phát triển của của cả đất nước ta.
[36:30]Năm phẩm chất như vậy nha. Thôi ta nghỉ 10 phút, rồi mời vô lại nha.