[0:48]Thường thường các bài giảng ở Pháp Vân thì nó hơi nghiêng về nội tâm. Hôm nay cũng vậy, sư phụ cũng phân tích chia sẻ một cái tâm lý là kiên định lập trường và lì lợm, ngang bướng. Vì hai cái tâm lý này nó rất là giống nhau. À, đôi khi nó nhìn nó rất giống nhau nhưng mà hễ ta đi đúng thì ta được gọi là một người kiên định về lập trường, nhưng hễ ta sai thì ta bị phê bình là lì lợm, ngang bướng. Ở đây ai thấy mình là lì lợm, ngang bướng? Được, thấy không? Cả đạo tràng ta vậy chỉ có bốn người giơ tay thôi, còn bao nhiêu ngoan hết à.
[1:38]Rồi, thôi cám ơn quý vị. Thế nào là lì lợm, ngang bướng và thế nào là kiên định lập trường? Hai cái này rất là giống nhau. Tức là cả hai đều giống nhau ở một điều là giữ chặt quan điểm của mình, đúng không nè? Giữ chặt, giữ kỹ quan điểm của mình. Nhưng khi cái quan điểm, lập trường của ta nó là thuộc về một điều có chính nghĩa, có đạo đức, có lẽ phải của đạo đức thì ta được gọi là người kiên định lập trường. Còn khi mà cái quan điểm của ta là một quan điểm ích kỷ, cá nhân, sai quấy mà ta khăng khăng giữ cho bằng được thì ta được gọi là một người lì lợm, ngang bướng. Cả hai, nhưng mà cái tính cách giữ chặt cái quan điểm của mình giống hệt nhau.
[2:22]Và dĩ nhiên nó cũng sẽ đưa cho chúng ta đi hai con đường khác nhau. Nếu mà một người kiên định lập trường với cái lẽ phải, với đạo lý, với lý tưởng mà kiên định lập trường, dù có bao nhiêu sóng gió, khó khăn, vất vả, hao tốn cũng không thay đổi thì sau này cái quả phúc của người đó là cực kỳ bền bỉ, lâu dài. Cái cực kỳ bền bỉ, lâu dài nghĩa là sao? Ở đây cái nó nó bước qua khái niệm ở một cõi giới khác. Ví dụ như ở trong một kiếp này ta giữ được cái quan điểm lập trường, một kiếp mình chỉ có mấy mươi năm thôi. Nhưng cái quan điểm mà ta giữ chặt đó là một đạo lý đúng, một lý tưởng đẹp thì khi ta bỏ cái thân này, ta về cõi Trời vài nghìn năm.
[3:19]Đó, mấy mươi năm nó sẽ biến thành vài nghìn năm liền vì cái sự kiên định của ta, giữ chặt của ta. Thì ngược lại cũng vậy, nếu chúng ta lì lợm, ngang bướng, giữ cái quan điểm sai mà trong cái quan điểm sai đó nó cũng có gây tổn hại, đau khổ cho người khác, nó gây bất an cho người khác thì đến khi ta bỏ cái thân này, cái lì lợm đó nó cũng trở thành một cái đau khổ dai dẳng trong địa ngục. Đau khổ dai dẳng trong địa ngục, mà cái dai dẳng, cái đau khổ dai dẳng trong địa ngục là bao lâu? Cũng mấy nghìn năm. Mấy nghìn năm mà lúc nào cũng đau đớn thì cái cảm giác của nó như là mấy triệu năm, mấy triệu năm.
[4:10]Giống như bây giờ vậy, ta có cái chuyện gì vui, ta ngồi nói chuyện với nhau một tiếng đồng hồ đi qua rất là nhanh không hay. Nhưng nếu mà tay ta bị một cái vết thương đau thì chỉ đau chừng năm phút thôi, ta đã thấy cảm giác như là là đã cả tháng trời. Cảm giác, cho nên cũng là mấy ngàn năm phải thọ cái quả báo dưới địa ngục, nhưng cái sự đau đớn dưới địa ngục làm cho ta cảm giác là mấy triệu năm, cái nỗi khổ nó dồn dập. Mà cái nỗi khổ, nỗi đau ở địa ngục là như thế nào thì điều này Đức Phật diễn tả trong một bài kinh Hiền Ngu. Ta sẽ đón chờ xem tập Đỉnh Sinh Vương thứ 41 ta sẽ thấy nha, 41 sẽ có cái cái phần lý giải về cái cái nỗi khổ trong địa ngục. Rất là thê thảm.
[4:58]Khi mà Đức Phật kể rồi, ai cũng sợ kinh hồn cái khổ của địa ngục, sợ tái mặt luôn. Giờ ta trở lại thế này.
[5:10]Ví dụ như bây giờ một người chiến sĩ đi chiến đấu để bảo vệ non sông, à lúc đó quê hương mình bị à bị xâm lược, à dân nhân dân bị đau khổ, bị kẻ giặc nó nó hành hạ đau đớn, vân vân, thì đi chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ đồng bào, vân vân. Thì khi đi chiến đấu với giặc như vậy, cái cực cái khổ là không thể tưởng tượng, không thể tưởng tượng được. Cái sống cái chết là không thể tưởng tượng, rồi có khi phải bị thương, có người chết luôn, có người bị giặc giết mất. Rồi có khi không giết thì có khi bị thương, có khi cũng phải bị đói, mà cái sự cực khổ trèo đèo, lội suối, ngâm nước rồi ngày nắng,
[5:57]đêm sương là đủ thứ cực khổ, nhưng lòng không thay đổi. Bởi vì cái gì? Vì lý tưởng, vì lý tưởng cao đẹp, yêu đất nước, yêu quê hương. Thì cái mà kiên trì
[6:14]giữ gìn cái quan điểm, giữ gìn cái lý tưởng mình bằng hành động thực sự, bằng cả cái cuộc sống mình thực sự thì nó thành một cái quả phúc rất là xứng đáng, đó là điều đương nhiên. Giờ đây thầy hơi lạm dụng nói qua chính trị một chút. Chứ đúng là nói Pháp mình nói về chính trị nhiều quá nó cũng kỳ, nhưng cho cho sư phụ nói hơi qua chính trị chút. Ví dụ như có nhiều người họ đòi phải nhiều đảng để mà thay cái sự lãnh đạo. Nhưng mà nó khổ cái này, là bây giờ có một cái đảng mới lên, họ chưa từng có cái công lao, khổ đau, vất vả cái gì đối với đất nước này cả, bỗng nhiên họ nhờ cái miệng họ nói rồi
[7:02]đứng lên họ giành quyền, rồi giành phiếu bầu. Đó là một điều không công bằng trong trong thế giới này. Nên bây giờ nói là ai có công với đất nước thì người đó buộc phải là người lãnh đạo đất nước, đó là sự công bằng. Nên cái người nào mà đã vực dậy đất nước từ nô lệ, từ nghèo đói, từ chiến tranh thì chỉ có người đó thôi mới là người xứng đáng để tiếp tục lãnh đạo đất nước này. Đó là cái công bằng của nhân quả, ta không thể làm khác đi được. Cho nên ai nói gì nói kệ người ta, mình phải hiểu đây là một sự công bằng của trời đất, với như vậy. Bây giờ nói qua cái việc khác, ví dụ bây giờ vậy: có một người nghèo
[7:49]ăn bữa có bữa không, cũng không phải là lành lặn lắm, nhưng đến khi hiểu được đạo mới biết rằng là cái khổ của mình ngày hôm nay chắc hẳn là do kiếp trước mình cũng có cái sai lầm gì. Cái sai lầm này hoặc là mình bủn xỉn, bỏn xẻn đã không biết giúp đỡ người khác, hai là mình đã có cái sai lầm là mình phá hoại tài sản của người khác trong lúc giận dữ. Ví dụ như mình bỏn xẻn không giúp ai thì kiếp này mình cũng sẽ nghèo. Nhưng mà nếu trường hợp không phải là mình bỏn xẻn nhưng mình đi phá hoại tài sản của người khác trong một cơn giận dữ, ví dụ như người ta trồng cây, người ta sắp sửa ăn trái, ban đêm mình giận người ta quá đi chặt sạch hết.
[8:35]Quý vị có không? Báo đăng lâu lâu đó. Thấy rất là tội mấy cái người đó. Đầu tiên là tội cái người bị bị chặt hết cái cây trồng, trồng mấy năm nó sắp ra trái rồi ban đêm bị ai chặt lén mất tiêu thì cũng giận nhau đấy mà chặt á. Chặt cây thì đâu có được cái gì đâu, đâu có lấy được cái gì đâu nha. Nhưng mà tội cái thứ hai là cái người chặt cây. Cái người bị chặt á thì có thể họ sẽ khổ vài năm. Vốn liếng đổ vào đó không lấy được, nhưng mà cái người chặt cây thì xin thưa khổ vài kiếp, chứ không phải vài năm. Cái người bị chặt khổ vài năm thôi, mượn vay mượn rồi lại trồng lại được. Nhưng cái người mà chặt cây người ta rồi thì bảo đảm phải nghèo khó vài kiếp.
[9:19]Nên hôm nay ta bị nghèo thì chắc hẳn ta có cái sai lầm gì trong quá khứ, hoặc là bỏn xẻn. Nhưng mà nếu bỏn xẻn thì kiếp này tiếp tục bỏn xẻn, kiếp này ta sẽ thấy rằng trong cái tâm của mình vẫn còn cái khuynh hướng ích kỷ, hà tiện, ít có giúp đỡ ai. Còn nếu thấy mình nghèo nhưng mà nhìn trong tâm mình không hề có bỏn xẻn, không hề bỏn xẻn, tức là mình là người vẫn hào phóng nhưng mà cứ nghèo thì cái này là không phải nghèo do bỏn xẻn mà nghèo do cái gì? Lúc giận đã phá tài sản của ai. Nên bây giờ bị nghèo, nghèo vô lý, nhưng mà đã quả báo nghèo rồi thì phải ráng mà chịu nghèo, chứ không biết làm sao được.
[10:02]Bây giờ biết hiểu nhân quả rồi, mới chuyển cái nghiệp đó bằng cái cách gì? Thề suốt cuộc đời này là sống vị tha, hy sinh, giúp đỡ người khác. Nhưng mà nghèo lấy đâu mà vị tha, hy sinh, giúp đỡ người khác? Đang nghèo mà. Thì đây mới là một cái câu trả lời đáng quý. Nghèo vẫn cố gắng làm phước, đó mới là người kiên định lập trường. Còn cái người mà thấy mình nghèo, chạy ăn bữa đói bữa no, bữa có bữa không, rồi nghe giảng về luật nhân quả, nghe giảng về Phật pháp, rồi có mọi người khuyên thôi là "Ồ, chị nghèo quá thôi chị ráng làm phước", cười nhạt bỏ đi. Vì sao vậy? Nói: "Tôi cơm chưa có ăn lấy gì làm phước.
[10:44]Cho nên thôi chừng nào giàu rồi tôi tính chuyện làm phước sau, bây giờ lo kiếm ăn cái đã." Thì người như vậy là sao? Không thay không thay đổi được, không chuyển nghiệp được, cuộc đời không có khác đi được. Còn cái người mà hiểu đạo rồi, hiểu lỗi của mình rồi, chấp nhận. Trong cái nghèo khổ này quyết làm phước, mà đã dùng cái chữ quyết rồi thì việc làm phước này có dễ không? Dễ không? Không dễ chút nào. Người giàu làm phước rất dễ. Muốn giúp ai cái gì, muốn cho ai cái gì, chớp nhoáng quyết định liền, làm ngay, không có phải phải phân vân. Nhưng cái người nghèo muốn làm phước rồi đủ thứ điều khó,
[11:23]trong lòng muốn làm, không có kiếm đâu ra tiền, không kiếm đâu ra thời gian. Không kiếm được thì cứ ráng mà kiếm, cũng phải ráng mà kiếm, phải kiên trì, quyết tâm, khắc phục, chia sẻ một ít thời gian, một ít sở hữu cái gì của mình để giúp cho người khác, cũng chẳng giúp ai được nhiều. Ví dụ như bây giờ mình chỉ cần 50.000 mình cho ai đó, nhưng mà cái người kia họ có cần 50.000 của mình không? Không cần, họ cần tới 5 triệu lận, thì cái 50.000 của mình là vô nghĩa. Như vậy cái 50.000 mình cho ai? Mình cho cái người cần, cái người đó cũng phải làm sao? Cũng rất nghèo. Cũng rất nghèo. Nên nên cái việc mà cái người nghèo mà đi làm phước,
[12:11]ta cũng không thể giúp được những cái đối tượng làm mà quá rộng rãi, quá đặc biệt, cũng chỉ tìm những cái thân phận cũng đã tan vỡ như mình, cũng đã lỡ làng, cũng dở dang như mình để giúp, chứ cũng không có cơ hội để mình giúp ai được nhiều cả. Ví dụ như là, như Sư phụ có mấy cái tài khoản ở ngân hàng, nhưng đừng nghĩ là giàu nha, tại người ta cứ yêu cầu bắt vậy để người ta gửi tiền cái phải đăng ký tài khoản. Thì thỉnh thoảng có người gửi vào tài khoản để cúng dường và có ghi cái nội dung. Có có đứa bé nào đó mỗi ngày nó gửi Sư phụ đúng 10.000, thì Sư phụ nghĩ là chắc là đứa bé nó không có tiền.
[12:58]Và đặc biệt có một lần, cái này có một cái số tiền này rất đặc biệt làm Sư phụ suy nghĩ hoài. Sư phụ đang ngồi làm việc, tự nhiên cái điện thoại báo có cái tin nhắn gửi tiền vào, mở ra có người gửi 500.000, đề cái nội dung: "Hương linh cúng dường Sư phụ". Nghe ớn chưa?
[13:18]Cứ ngồi nghĩ hoài không ra, không biết hương linh nào mà ổng tân tiến, ổng biết chuyển tiền tài khoản hay thật. Hương linh... Và đặc biệt trên thế giới Sư phụ nghĩ chắc cũng không ai có, Sư phụ nhận được đúng một đồng, một người nào chuyển khoản, ngân hàng nó cũng báo một đồng một. Một đồng không phải là 10 đồng, không phải 10.000 nha, một đồng một, một đồng lẻ của Việt Nam. Vậy mà có một cái số tiền chuyển vào á, không nghĩ là hiểu ai chuyển, lạ thật, không hiểu. Ngộ ghê vậy. Thì à nhưng mà những cái người mà cái số mà ít nhất là thường là 2.000, 5.000, giống y như đi chùa cúng tiền lẻ vậy. Nhưng mà những người đó thường là người, chắc mấy em bé nhiều khi nó
[14:00]cha mẹ cho tài khoản á, rồi cũng tập chuyển tập cúng dường cho vui. Mấy cái số tiền đó rất là dễ thương, rất là dễ thương vậy. Sư phụ cứ dành giụm để đó, chứ làm việc cần làm việc gì thì làm, vậy vậy. Mà thường thì người ta yêu cầu nhiều lắm, người ta cũng không nhớ nổi đâu. Nhiều khi cho Sư phụ 20.000 cái nói: "Con đóng góp làm đường", mà làm đường tới 20 tỷ lận. 20.000... Nhưng mà thôi cứ để vậy cứ góp góp vậy rồi có khi Sư phụ lại làm được cái công đức nào đó, không chừng được, ừ. Thì cái người nghèo mà làm những việc công đức đòi hỏi cái sự nỗ lực của mình nhiều hơn cái người giàu, và cái nỗ lực này mới tính thành cái phước báu lâu dài.
[14:42]À, ví dụ bây giờ một người giàu họ rất giàu, cứ có người nói nhà kia nghèo quá, thôi anh a anh cho một ít, ổng ổng móc ra 10 triệu ổng cho ngay, ổng không suy nghĩ gì hết, tại vì 10 triệu đối với ổng quá dễ đi, ổng móc rẹt, lòng không có gì phải khó khăn, tài sản nhiều. Nhưng bây giờ gặp cái người kia, nói cái nhà đó mới bị cháy, ổng lại bứt đầu vò tai, ổng không có cái gì trong túi sẵn hết á. Thì hôm đó ổng đi làm đâu được mấy lít gạo, ổng mới đem đến ổng đóng góp vài lít gạo để cho người kia có gạo nấu cơm mà ăn được, à vậy. Thì cái khó khăn cái khó khăn của vài lít gạo đó, cái giá trị nó không hề thua cái người kia 10 triệu trong cái dễ dàng, không hề.
[15:25]Nên chính cái công khó đó đã nhân lên với cái số tài sản đem bố thí
[15:33]thành quả báo, đúng không ạ? Đúng không?
[15:39]Bài toán về nhân quả nó phức tạp hơn, nhưng ít nhất nó có ba cái cái số hạng để nhân với nhau: Một là cái tài sản ta đem bố thí, hai là cái công khó của ta để có được cái tài sản đó, và cái thứ ba là cái lợi ích của cái người kia nhận được như thế nào. À, ví dụ người kia họ nhận được hai 2 lít gạo rồi họ nấu cơm họ ăn hết luôn, rồi sau khi ăn no rồi họ sửa lại cái nhà của họ, đó là cái lợi ích. Còn có người 2 lít gạo xong rồi đem để đâu đó quên mất, chó mèo nó ăn mất tiêu, thế là người ta mất phước. Cái vấn đề là chỗ đó nữa. Nên nó tới ba điều: Một là cái số số lượng tài sản đem đi giúp đỡ, thứ hai là cái công khó để mà tạo ra tài sản và đem đi cúng
[16:28]dường, bố thí, và thứ ba là cái người mà nhận được cái tài sản đó, họ làm nên cái kết quả gì cho cuộc đời họ, cho tâm hồn họ. Đó, nên vì vậy mà nếu các chùa mà nhận cái số tiền cúng dường rồi mà xài không đúng thì cái người thí chủ không hề có phước, không hề có phước nhiều.
[16:52]Nên vì vậy, ta cúng chùa hay ta giúp người phải bảo đảm rằng họ sẽ sử dụng cái số tiền đó có hiệu quả, nhớ giùm Sư phụ nhớ, nha. Chứ đừng có đưa đại rồi người ta không dùng gì rõ ràng thì mình cũng không có phước, nhớ như vậy. Thì ở đây chính cái công khó đã tạo thành một cái phước báu lâu dài, đúng vậy. Còn cái người mà lì lợm, ngang bướng là cái người mà
[17:25]ít nhất làm cho người chung quanh mình khó chịu, và có thể làm cho người chung quanh mình đau khổ, nhưng mình cứ lì lợm mà làm hoài, bất chấp nỗi đau của người khác. Ví dụ bây giờ cái người con mà cứ ngang bướng làm ý mình, bố mẹ nói gì cũng không nghe, nói vịn vào là con có quyền của con, con có quyền trẻ em hoặc lớn lên con có quyền của cá nhân, bố mẹ đừng can thiệp vào cuộc đời con, thì nói chứ ai sinh mình ra, ai nuôi mình lớn? Thì cha mẹ mình làm gì làm nhưng phải có ý kiến vào cuộc đời của mình. Vì cha mẹ sinh mình ra rồi, cha mẹ phải có cái quyền trong cái quyết định trong cuộc đời của mình,
[18:09]dù không nhiều thì cũng phải một phần, chứ không thể là hoàn toàn không có. Nhưng mà cái người con ngay cái việc mà khăng khăng cho rằng cuộc đời mình là quyền quyết định của mình, bất chấp nghĩ tới cái tình cái tình cảm của cha mẹ, của mọi người thân, thì đây là cái cái cái lì lợm, cái ngang bướng, cái ích kỷ, bất chấp nỗi đau của người khác.
[18:38]Rồi trường hợp mà có cái người mà gọi là giữ chặt cái quan điểm của mình mà bất chấp cái khổ của người khác nữa chứ không phải là chỉ là cái nỗi đau trong tâm hồn. Ví dụ như bây giờ cái cái một cái người đó họ làm chủ, rồi họ thuê công nhân, nhưng mà cái họ chủ trương rằng là dễ gì đời thời buổi này mà có việc làm, họ thuê như vậy là may mắn lắm rồi, nên phải ráng mà làm, không họ đuổi việc. Rồi họ cứ nghĩ trên cái kiêu hãnh và cái ác độc, bắt người ta làm việc nhiều hơn cái công sức người ta bỏ, cái đồng lương mà người ta được hưởng, bắt người ta phải làm việc nhiều hơn. Đó, và dù người ta có vất vả,
[19:24]có cực khổ gì đó, có bệnh tật gì cũng bắt người ta phải làm. Thậm chí là cái giờ đi vệ sinh cũng phải quy định một buổi sáng đi được một lần, 4 phút rưỡi, ví dụ vậy, buổi chiều đi được một lần 4 phút rưỡi, nhiều hơn đuổi việc liền. Ví dụ như vậy, thì bất chấp của nỗi đau mà mình khăng khăng cho ý mình là đúng, những cái đó là cái người cái sự lì lợm, sự ngang bướng biến thành cái ác độc lâu dài. Đó là lý do mà đến khi người ta khổ rồi, khổ mãi, không cách nào sửa được. Như Sư phụ cũng vậy, có nhiều người đến gặp Sư phụ vậy, xin giúp đỡ, giúp đỡ là xin chú nguyện hay cho một lời khuyên để cho cuộc đời bớt khổ, nhưng Sư phụ nhìn vô Sư
[20:05]phụ bó tay liền, người này không sửa được. Vì sao? Vì trước đây ngoan cố quá, trước đây lì lợm, ngang bướng, chấp ý mình quá, chỉ biết ý mình, không cần biết cái tâm của người khác, không cần biết cái mong muốn của người khác là gì, chỉ thấy mình là đúng thôi, khăng khăng làm theo ý mình thôi. Rồi bây giờ đã gieo bao nhiêu nỗi khổ trong đời, thì bây giờ nói quả báo nó tới, cái phước hết rồi, mà bắt Sư phụ phải chú nguyện xin Phật cho mình hết khổ, xin không nổi, Phật cũng không giúp được. Cái quả báo thế này không giúp được. Thì nếu nghe lời Sư phụ thì phải chấp nhận trả quả báo cực khổ, và trong khi đau khổ đó ráng làm phước ngược lại thôi.
[20:50]Chứ đừng hòng có cái việc mà chú nguyện hay cái gì mà có thể thay đổi được tình thế được, vì cái nghiệp nặng quá. Trước đây ngang bướng, lì lợm quá, chịu không nổi. Nhưng mà do đâu mà ta xuất hiện cái tâm lý lì lợm, ngang bướng? Hay là do đâu mà ta xuất hiện được cái cái tâm lý kiên định lập trường, giữ gìn cái quan điểm, lý tưởng tốt đẹp để theo đuổi? Do đâu ta lại lì lợm, ngang bướng mà cứ khăng khăng chấp cái ý sai lầm của mình, bất chấp nỗi đau của người khác? Ở đâu xuất hiện cái này?
[21:29]Ai có kinh nghiệm lì đó, nhìn coi từ đâu mà ra cái này? Hồi nãy giơ tay cũng nhiều nhiều rồi đấy. Thấy cũng nhiều nhiều rồi đấy. Ở đâu mà mình có cái đó vậy? Đâu mà có cái lì lì đó vậy? Nhìn lại coi, phân tích coi ở đâu ra?
[21:50]Cả hai nó đều có cái gốc là trước đây ta làm cái gì ta kiên nhẫn ta làm. Ví dụ như một cái người nông phu thì cái phải gặt cái đám lúa cho xong, vì trời mưa bão sắp tới có thể là ngày mai mưa bão, thì hôm nay phải ráng gặt cái lúa. Thì lúa của nhà mình mình phải ráng gặt. Thì nghĩa là lúc nắng như đổ lửa hoặc là cái lúc đó đang đói đang gì, mệt gì đó nhưng mà cơm chưa đưa tới, nhưng mà cứ sợ mưa bão cũng phải ráng gặt. Cái ráng đó nó sẽ tạo thành cái cái sức kiên trì của ta, nhưng mà không biết là thành ra là cái kiên định lập trường tốt đẹp hay là thành cái lì lợm, ngang bướng, chưa có quyết định.
[22:34]Nhưng ban đầu đều là do cái tinh thần trách nhiệm nào đó mà ta ráng làm việc của ta dù cái rất là cực khổ, thì cái người đó đã chuẩn bị cái sức mạnh tinh thần rồi. Rồi chuẩn bị cái sức mạnh tinh thần để bắt đầu sẽ đi vào cái kiên định lập trường hay là sẽ rẽ qua cái lì lợm ngang bướng, chưa biết. Nhưng buổi ban đầu là do có chịu cực, kiên nhẫn, nhẫn nại hoàn thành cái trách nhiệm của mình trước, thường là công việc của gia đình trước, nó chưa có hiện rõ thiện ác ra. Nhưng mà do ta chịu cực chịu khó thì bắt đầu có cái sức mạnh tinh thần, nên ta nhìn lại mình, nhất là những người làm nông nhân, nông dân đó, là dễ xuất hiện cái tâm lý này, đúng không ạ? Công việc.
[23:24]Rồi nhiều khi cái người mà đi bắt cá, đánh bắt cá dưới sông, dầm mưa dãi nắng đi trên sông trên ngòi, rồi đêm hôm có khi bụng đang đói, nhưng mà lúc đó cơm chưa tới, người mình chưa về nấu cơm được mà công việc đang còn thì phải khắc phục cái cảm giác đói đó đi để làm công việc cho xong cái đã. Thì những cái mà ta khắc phục cái cảm giác đói để làm việc cho xong bắt đầu tạo thành cái sức mạnh tinh thần. Đó, đó là chuẩn bị để sau này mà ta rẽ hướng, ta sẽ trở thành con người có sức mạnh mà kiên định lập trường trong cái lý tưởng tốt đẹp hay ta sẽ rẽ hướng để trở thành một người lì lợm, ngang bướng đều là do cái tinh thần trách nhiệm ở cái thuở nào trước đây.
[24:09]Và đó là lý do mà thường là cái người mà nông dân cực khổ, đến lúc nào đó họ có cái sức mạnh tinh thần nhiều hơn, hơn là những cái người mà sống ở thành thị, muốn cái gì có ngay cái đó, muốn gì có ngay cái đó, không có gì phải chịu cực khổ lắm. Thì đói thì trong nhà có cơm ăn ngay, à đi đâu thì có xe có cộ ngay, chuyện gì cái nhu cầu của mình đều được đáp ứng nhanh chóng, không phải chịu đựng quá lâu thì những người đó thường tinh thần yếu đuối, thường là như vậy. Nên ai mà đã từng lao động à vất vả tay chân, vậy mà ta dễ có cái cái sức mạnh tinh thần hơn. Nên bây giờ cứ cứ kiểm lại, rất nhiều những em học sinh mà thủ khoa thường là miền quê. Đúng không ạ?
[25:00]Thường là miền quê, là vì lý do đó. Kiên trì lắm, cái sức mạnh tinh thần nó có rất là cao, cao hơn là những cái học sinh mà ở ở thành thị cái gì cái cũng có sẵn, cần cái gì có cái nấy, có nhu cầu gì đều dễ dàng được đáp ứng vậy. Do vậy, mà nếu cuộc đời ta đi qua một giai đoạn rèn luyện, lao động vất vả, hãy nhớ rằng đó là cái vốn quý của cuộc đời ta. Còn nếu ai mà sống nhàn nhàn, cái gì cũng sung sướng, ta thiếu cái sức mạnh tinh thần, thiếu cái sức mạnh của ý chí. Nên bố mẹ thương con nhớ vậy, dù mình giàu cũng phải tìm cách làm cho con mình cực khổ để cho nó nên người, chớ đừng ỷ vì mình có tiền để chứng
[25:46]tỏ rằng mình giàu, chứng tỏ rằng mình thương con, mình chiều nó mọi thứ, làm cho nó mất đi cái sức mạnh tinh thần rất là uổng phí, sau này lớn lên nó sẽ thua sút người ta. Ở đây ai giàu giơ tay lên coi, cho sư phụ biết coi. Hỏi ai giàu cái rồi không ai giơ tay, bây giờ hỏi ai nghèo giơ hết à? Đó thấy không, ở bắt đầu chưa giơ lên, chưa hỏi là đã giơ tay rồi. Nói sợ là sợ tôi lại thăm nhà hay sao không ai giơ tay cả.
[26:17]Đó là thường là vậy, từ cái tinh thần trách nhiệm ở một thuở nào đó ngay kiếp này hoặc kiếp xưa làm cho ta có cái sức mạnh tinh thần, vì ta có tinh thần trách nhiệm với công việc của mình. Rồi bây giờ đây chuẩn bị nó rẽ hướng nè nha. Bây giờ nó biến thành cái kiên định lập trường để có cái lý tưởng phấn đấu, thương người, thực hiện những điều tốt đẹp hoặc là rẽ hướng trở thành lì lợm, ngang bướng, chỉ sống theo ý mình bất chấp cái đau khổ người khác. Bắt đầu mới rẽ hướng là do đâu? Do đâu? Ban đầu là ta chịu cực trong cái trách nhiệm của mình thành cái sức mạnh tinh thần, rồi cái sức mạnh tinh thần đó
[26:57]nó sẽ thành hoặc là kiên định lập trường cho cái điều tốt đẹp hoặc là lì lợm, ngang bướng cho cái điều sai trái, tới cái mốc nó rẽ hướng. Ở đâu gây ra cái rẽ hướng này? Ai biết?
[27:13]Bây giờ ai nghĩ ra tại sao tới đó ta bị rẽ hướng? À.
[27:21]Đây, chỗ này đây. Ví dụ bây giờ ta là người đang có sức mạnh tinh thần, là vì trong quá khứ ở kiếp này hoặc kiếp trước ta là người rất có tinh thần trách nhiệm, chịu cực để hoàn thành cái nhiệm vụ của mình nên bây giờ ta có sức mạnh tinh thần, có sức kiên trì, có sức bảo vệ quan điểm của mình. Nhưng tới lúc này đây, có lúc chọn lựa rẽ nhánh đây nè. Đây cái lúc rẽ là nhánh thế này. Là từ hồi lớp một ta học được một cái sách giáo khoa.
[28:03]Trong những bài tập đọc của sách giáo khoa đó đã gợi ý cho chúng ta những cái đạo đức cao đẹp,
[28:15]nói về cái lòng hiếu kính đối với cha mẹ, lòng tôn trọng với thầy cô, sự tử tế với bạn bè, đối với tình yêu quê hương đất nước, đối với năm điều dạy của Bác Hồ cho thiếu nhi, à đối với lòng thương yêu những người chiến sĩ hy sinh ở chốn xa, đối với cái lòng yêu chuộng hòa bình thế giới, à. Hoặc là nói đối với cái nhân quả báo ứng, những câu chuyện như là Ăn khế trả vàng. Hồi nhỏ đây mình có đọc Ăn khế trả vàng chưa kìa? À đấy đấy, cái câu chuyện như vậy. Mặc dầu nó là những chuyện thần thoại nhưng mà nó làm gieo vào lòng chúng ta một cái điều là trong cái cuộc đời này có cái thiện ác báo ứng. À.
[28:58]Nếu ta có cái lòng tử tế thì sau này ta sẽ được một cái báo ứng tốt đẹp. Còn những kẻ tham lam à không nghĩ tới người khác, kể cả với người ruột thịt của mình cũng tham lam thì sau này sẽ gặp cái hậu quả khó khăn, khổ đau, ví như vậy. Từ nhỏ ta đã bị gieo vào những điều đó, cái sách giáo khoa nó tốt đẹp như vậy. Nó gieo vào lòng ta những cái ý niệm thiện như vậy, rồi cái ý niệm thiện đó nó cộng với cái cái sức mạnh tinh thần kiên trì mà ta đã tích lũy từ trong quá khứ thì bây giờ bắt đầu nó rẽ cái nhánh liền, nó qua bên đây. Ta là con người kiên định với điều thiện. Ta đã tin rằng cuộc đời này cái lý tưởng mình phải có,
[29:49]lý tưởng mình phải sống, lý tưởng mình phải theo đuổi là một đời sống hy sinh, vị tha, phụng sự cho lẽ phải, cho cuộc đời, cho đất nước, cho quê hương, cho nhân loại. Mình xác định cái lý tưởng đó rồi cộng thêm cái cái cái sức mạnh tinh thần mà mình hình thành do trong quá khứ mình đã kiên trì hoàn thành trách nhiệm, bắt đầu ta biến thành con người kiên định lập trường trong cái lý tưởng sống. Thì lúc đó, nhưng mà ta bắt đầu hình thành thôi chứ nó chưa thành tựu là do chưa có hành động. Phải có hành động rồi thì cái tâm lý mà kiên định lập trường đó mới thành tựu. Thì hành động gì? À thì lúc đó là ta không biết, nhưng mà ví dụ như ta tham gia đạo
[30:37]tràng, tham gia Chúng thanh niên thì lúc đó là Các Thầy, nhà chùa và Ban Điều Hành yêu cầu ta phải đi nhặt rác trên đường phố, yêu cầu bữa đó mặc đồ đẹp đi nhặt rác qua nhiều tuyến đường. Thì nào giờ là mình thấy cái việc mà nhặt rác là việc của những người gì? Những người bần cùng nghèo khổ, những người mà lương hướng thấp, không còn nghề nghiệp, không có nghiệp vụ gì mới đi nhặt rác, chứ mình là người cao sang như thế này mà đi nhặt rác gì. Nhưng hôm nay, khi mà ta được hiểu rằng cái lý tưởng là bảo vệ môi trường xanh, sạch, đẹp, bảo vệ đường phố quê hương mình cho nó đừng có mắc cỡ với người nước ngoài thì việc nhặt rác là một chẳng những là làm sạch đường
[31:19]phố lúc đó mà là thể hiện một cái tấm gương cho bao nhiêu người dân cư ở quanh đó để họ ý thức mà đừng bao giờ họ xả rác nữa. Nên việc của chúng ta là việc giáo dục chứ không phải chỉ là nhặt rác không. Và ta vui vẻ ta lên đường ta đi. Mặc đồ đẹp, đồng phục, cầm cái bao đi lượm, nhặt rác. Thì cái việc mà bao nhiêu con người nhìn ta à mới ban đầu ta hơi mắc cỡ, hơi hổ thẹn, nhưng mà ta kiên trì lập trường bởi vì ta đã được trao đổi cái quan điểm này rồi. Cái việc mà đi nhặt rác này không phải là cái việc nhặt rác mà là một việc giáo dục ý thức cho bao nhiêu con người trên đường phố. Nghĩa là đi nhặt rác nhưng sự thực là ta đang diễn, phải không ạ? Đang diễn.
[32:04]Đang diễn cho mọi người xem. Đây là một màn biểu diễn, a performance nha, một cái màn biểu diễn cho mọi người. Cho nên là ta phải lúc nào phải cười tươi, mặc đồ đẹp, đánh môi hơi đỏ đỏ một chút, nghe chưa? Tóc chải đàng hoàng rồi mới đi nhặt rác, chứ không được nhặt rác mà mặt xấu và quần áo xấu. Mặt phải đẹp và quần áo phải đẹp, vì đang đi diễn mà. Nhớ tất cả diễn viên đều phải đẹp, ta cũng vậy. Tay cầm cái đồ móc, móc cũng phải là loại móc đẹp, đúng tiêu chuẩn Hàn Quốc đàng hoàng nha. Rồi cái bao cũng đẹp, người đẹp đi nhặt rác và dù trời nắng, trời mưa, bao nhiêu người nhìn ta, càng nhìn ta càng hãnh diện nha.
[32:41]Vì à vì cái cái diễn nhặt rác này đâu có diễn viên nào của Hàn Quốc đi nhặt rác đâu. Thấy không? Chỉ có diễn viên của Việt Nam mới đi nhặt rác thôi. Như vậy, ta cứ kiên trì đi qua con phố đó mà một lát nó mệt, nó mỏi. Nào giờ ít lao động mà, mỏi. Nhưng mà cái cảm giác mỏi, cái mệt của cái cơ, ta cố gắng vượt qua, mệt quá đứng lại thở thì cái huynh đệ ta nói: "Ủa, sao mới có làm có mấy cái mà mà cái gì?" Ta phải ráng xách lên khắc phục vượt qua cái mỏi cơ để mà tiếp tục đi làm việc làm rèn luyện cho ta cái quan điểm về kiên định lập trường thêm như vậy. Hoặc là khi vừa rồi ta nghe về các anh bộ đội vào một
[33:20]cái khu rừng để cứu hộ bị đất sạt lở chết luôn. Mà ta theo dõi ta mới thấy thì khi mà nước ngập đó cái Chúng Thanh Niên của ta ở Huế đó là là những người đầu tiên đi vào để đem lương thực cho cái vùng bị cô lập, tại họ hoàn toàn không còn gì ăn, hoàn toàn không còn gì ăn. Khi mà bên Chúng Thanh Niên Huế ta liên lạc được là ta đi vào liền, vào chính quyền địa phương họ rất là mừng. Vì không có đường tiếp tế chứ, bị nước cắt hết không còn... Đi đi xe hết được rồi phải đi xuồng đi vào, phải nói là vất vả. Mà khi mà phát hiện đi Sư Phụ nói: "Tụi con áo phao đâu?" Chứ không thêm một vài đứa nữa Sư Phụ mệt lắm á! Áo phao nói:
[34:00]"Mới hớ là vội vàng đi rồi không mang áo phao." Đó là một cái sai lầm, cái Ban Điều Hành ở đây phải bị phê bình đó. Đi vào vùng đó là phải mặc áo phao, không nói gì hết trơn. Rồi nhưng mà đem ít lương thực được để chặn cái cơn đói người ta đã. Rồi bà lão bà nói bà không còn gì ăn hết trơn, bà đưa ra cái nồi không này có miếng cơm cháy, không còn gì để ăn. Nhưng mà ta đưa đến gấp rút tới vội vàng rồi chỉ đem được ít mì gói, ít gạo thôi, như vậy. Rồi phát hiện thêm một vùng khác, rồi mai lên đường đi nữa. Thì cái việc mà trong bão, trong lũ ta chịu cực, chịu khó đi như vậy, ta nói hình thành trong ta một cái sức mạnh tinh thần nữa.
[34:38]Mà cái sức mạnh tinh thần này của gì? Kiên định lập trường trong những điều tốt đẹp. Nhưng mà ta đi có chút xíu à, không bằng các anh bộ đội vượt rừng, vượt đèo rất là khổ sở, vừa rồi bị vùi chết luôn. Thì ta phải hiểu rằng cái địa hình của nó gì? Cực kỳ khó khăn, hiểm trở. Chứ còn cái Chúng Thanh Niên ta đi vượt nước vào cái chỗ bị cô lập coi vậy chứ vẫn không phải là khó. Các anh bộ đội phải đến trước những nơi mà khó nhất. Và vào nghĩa là các anh mang theo lương thực của mình, vô mới phát hiện là dân sao? Dân đói quá! Đưa hết lương thực của mình cho dân ăn cái đã, còn mình thì ăn rất ít, một chút xíu thôi rồi chịu đói
[35:17]để cứu dân, đưa họ về cái vùng an toàn cái đã rồi rút lui. Khi rút lui về là thật sự là các anh đều đang đói meo hết nhưng mà gì? Chịu cái cơn đói đó để lo cho dân trước đúng cái lý tưởng của người bộ đội Cụ Hồ cái đã. Thì những cái tinh thần đó được rèn luyện qua hành động. Thì ban đầu là ta có cái sức mạnh kiên trì rồi, rồi ta lại có cái xác định cái lý tưởng đẹp để đi theo, rồi bây giờ cái thứ ba nữa là kinh qua hành động để củng cố cái lập trường đó. Thì ta là một con người được gọi là gì? Kiên định lập trường trong cái lý tưởng cao đẹp. Thì những cái người đó vậy bỏ cái thân này rồi thường
[35:57]phải đi về cõi lành mà cái quả phúc rất là là lâu. Thì ngược lại cũng vậy, bây giờ một người trước đây hoàn thành trách nhiệm của mình, có tinh thần trách nhiệm, chịu cực, chịu khổ để cắt cho xong cái thửa ruộng, cắt lúa cho xong, quấn hết một đống rơm hay chẻ cho xong một cái đống củi hay là kéo thuyền về cho kịp con nước, vân vân, sau đó cũng hình thành được cái sức mạnh tinh thần. Nhưng mà đến chỗ ngã ba họ đã rẽ một hướng khác là có một ai đó đã cho họ một cái quan điểm rằng sống trên đời này lo cho mình cái đã. Hay mình tốt rồi thì mới tính sau. Vì trên cuộc đời này chẳng ai thương ai, họ gieo rắc cho mình cái quan điểm như vậy.
[36:43]"Trên đời này chả ai thương ai, thực tế thấy..." thấy ông đó hại bà kia, bà kia giành của ông nọ, ông nọ chụp giựt người nọ, người kia. Họ cứ chỉ ra bao nhiêu cái chuyện trên cuộc đời này cái làm mình nản và làm mình mất niềm tin với cuộc sống. Mình mất niềm tin với cuộc sống rồi cái khi mà ai nói là: "Thôi, sống trên đời cứ lo cho mình trước." Cứ lo cho mình nó hình thành cái khuynh hướng ích kỷ, lo cho mình và suy nghĩ của mình. Đã ích kỷ rồi bắt đầu nó chấp cái ý nghĩ của mình. Hễ cái ý nghĩ của mình mới quan trọng hơn cái tâm tình của người khác. Đây là bắt đầu hình thành cái quan điểm là cái khuynh hướng là lì lợm, ngang bướng.
[37:21]Ý nghĩ của mình quan trọng hơn tâm tình của người khác, kể cả tâm tình của bố mẹ mình cũng kệ, không quan trọng, ý nghĩ của mình mới quan trọng, lợi ích của mình mới quan trọng. À! Thì người này từ cái sức mạnh tinh thần có nhưng do quan điểm sai rẽ sang một cái hướng trở thành con người lì lợm, ngang bướng. Ai nói gì cũng cãi, ý mình mới quan trọng, ai đúng ý mình thì vui, ai không đúng ý mình sừng liền. Vì ý mình là nhất, lợi ích mình là nhất và ta trở thành con người rẽ sang cái hướng đó lì lợm, ngang bướng. Vậy ở đây ai thấy mình đúng rơi vào cái bệnh lì lợm, ngang bướng?
[38:11]Không có mấy người giơ tay cả. Rất đúng! Chỉ có một, hai người giơ tay và chính xác người đó đang bị lỗi đó. Không phải khiêm tốn, người này rất thật thà. Đã giơ tay được rồi đó, thấy được lỗi mình rồi đó.
[38:29]Hầu hết những người ngồi đây không đến cái mức độ mà lì lợm, ngang bướng như Sư Phụ vừa nói, phải không ạ? Tại vì mình đã chọn được đạo lý rồi, đã biết tôn kính Phật, biết yêu thương chúng sinh thì mình đã xem nhẹ cái ý nghĩ của mình rồi, mới về đây ngồi đây mà ngồi thiền. Và đặc biệt là những người ngồi thiền là những người không thể chấp ý của mình được, vì chấp ý của mình thì không ngồi thiền được. Vì sao vậy? Vì nguyên tắc của ngồi thiền là gì? Từ bỏ ý nghĩ của của mình thì để cho tâm mới thanh tịnh. Ngồi thiền là tâm thanh tịnh mà. Thấy thân này không là gì cả, tâm này không là gì cả thì mới ngồi thiền được, tâm mới thanh tịnh được.
[39:13]Nên do vậy, những ai có mặt trong khóa thiền đều là những người không thể lì lợm, ngang bướng. Dạ, chỉ hơi lì lì chút thôi chứ không...
[39:32]Là do chúng ta còn tập khí, chứ đã chấp nhận bước vô trong khóa thiền rồi là ta rất ít bị cái kiểu lì lợm, ngang bướng mà bất chấp nỗi đau của người khác. Nên thường là ta biết lắng nghe hơn. Đó, thôi chút nữa nói lại. Còn cái người mà thuộc loại là đúng chuẩn mực của lì lợm, ngang bướng rồi ta sống gần họ không nổi. Ta sống gần họ không nổi. Ừm. Như vừa rồi có một cái người lại kể chuyện cho sư phụ vậy, nói: "À, năm đó là, năm này đây nè, bố mẹ con đã ly dị." Cái sư phụ ngạc nhiên. Sư phụ nói: "Ủa, sao lại có chuyện này? Tại vì nhìn cái gương mặt thì thấy họ người cũng hiền." Nói: "Dạ không, bố con có một điều rất lạ là quyết không bao giờ nhường mẹ con trong
[40:20]bất cứ chuyện gì." Thế là dù coi là mẹ con hết sức cố gắng bảo vệ hạnh phúc gia đình, nhưng đành phải ly dị và bỏ nhà ra đi, nhường lại hết. Vô cơ quan ở luôn. Vô cơ quan coi là xin một cái phòng ở tạm vì không chịu nổi. Còn cái ông kia thì coi là có với nhau hai mặt con, nhưng mà quyết không bao giờ nhường vợ trong một ý kiến nào. Thì thà gia đình tan vỡ, vợ đòi ly dị cứ ly dị, nhưng mà ý ổng là tất cả. Lạ lùng, có những con người đến mức độ như vậy. Họ chấp đến mức độ như vậy, ta không hiểu nổi. Thì ở đây là để có thể lì đến mức độ như vậy, bất chấp cái tâm tình của người khác mà thậm chí là cái người
[41:00]vợ với người chồng mà mình đã thề thốt yêu đương, bất chấp luôn, cũng là một loại siêu lì, không phải là dễ, siêu lì. Thì thì họ sẽ vì cái nhân quả của họ như vậy. Ở đây ta mới nhớ lại cái câu chuyện của ba tôn giả ở trong khu rừng sừng bò, Tiểu kinh Rừng sừng bò vậy. Nói: "Con không sống bằng tâm của con mà con sống bằng tâm của huynh đệ con."
[41:29]Ta ta nhớ lại.
[41:32]Chỉ có những bậc A-la-hán sống với nhau họ mới được như vậy: "Con không sống bằng tâm của con mà con sống bằng tâm của huynh đệ con." Cái câu này ta ngồi mà ta tư duy, ta suy nghiệm rồi ta ứng dụng vào trong cuộc sống sẽ thấy rất khó thực hiện, nhưng đẹp không thể nào mà tính kể được. Từ hôm nay ta về nhà, từ hôm nay ta về nhà ta thử thực hiện cái điều này. Không đợi người khác nói ra. Không đợi người trong gia đình mình nói ra, mà mình chỉ đoán thôi. Đoán được là mình đã sao? Đã làm giúp, đã hỗ trợ. Nhưng mà dĩ nhiên là đừng có hỗ trợ điều bậy. Ví dụ mình đoán cái người nhà mình chuẩn bị đi nhậu hay là đi ăn cướp thì phải chặn nha.
[42:23]Nhưng mà còn những việc bình thường trong cuộc sống, nhiều khi cái người đó bỗng nhiên họ thích ăn món này, hoặc họ thích đang ngồi chỗ kia, mình đoán được mình hỗ trợ hết, chứ không cần phải đợi nói ra. Thì mình sẽ thấy rất là lạ. Mình mình bỏ cái tâm mình đi, bỏ cuộc sống riêng tư của mình đi để sống cho người khác thôi, sống cho điều ước muốn đúng của người khác thôi. Những cái điều ước muốn bình thường, tốt đẹp người khác ta đáp ứng hết, ta đáp ứng hết mà không cần người khác nói ra nữa thì một ngày nào đó ta mới phát hiện cuộc đời ta rất đẹp, à rất hạnh phúc, rất an vui. Không phải là ta được người khác thương,
[43:01]người khác chiều mà ta hạnh phúc đâu, chính vì ta từ bỏ được cái lợi ích của mình, cái việc quan tâm cho chính mình để hiểu được người khác, để đáp ứng được cho nhu cầu của người khác, đáp ứng được cái tâm tình của người khác, ta mới bất ngờ phát hiện ra: ủa, cuộc sống này mới là cuộc sống đẹp. Còn ta cứ khăng khăng không cần biết ai, chỉ biết mình, từ từ càng lúc càng loạn tâm, càng đau khổ. Có những người vậy, than á: "Đời con buồn tẻ, đau khổ, bất an." Nói: "Chỉ vì con lo cho con nhiều quá. Con chỉ con chỉ quan tâm tới chính ý nghĩ của con." Hoặc có người nói: "Dạ, con là người sống nội tâm." Nội tâm là cái gì?
[43:50]Nội tâm tức là con chấp ý con chứ có cái gì đâu nội tâm. Chả có cái gì nội tâm cả. Nội tâm trong đó là tham, sân, si. Nói: "Con là người sống nội tâm", nghe lãng mạn, thơ văn. Chả có cái gì trong nội tâm đó cả. Nội tâm toàn tham sân si nghĩ bậy không, toàn ý nghĩ con. Cứ ngồi con cứ nuôi cái tâm đó, theo đuổi những cái tâm trong đó, thành ra chấp cái ý của mình. Vứt cái nội tâm đó ra đi. Để chi? Để sống được với mọi người, để hiểu được tâm tình của mọi người, đáp ứng được với mọi người, và thậm chí biết cái lỗi mọi người sắp phạm chặn giúp cho họ, đừng để họ phạm lỗi. Cuộc sống như vậy mới là cuộc sống đẹp.
[44:27]Đó là ta bắt chước được một phần cái cuộc sống, cái tâm hạnh của các vị vị A-la-hán vĩ đại. Như vậy.
[44:38]Còn mà khi mà ta đã có cái sức mạnh tinh thần rồi bắt đầu chọn cái quan điểm là sống vì mình, xem trọng ý nghĩ của mình, ta sẽ thấy bắt đầu ta là người gieo rắc đau khổ ra chung quanh. Đầu tiên là người có trách nhiệm mình nhất thì đó là người đau khổ nhất. Ai? Bố mẹ mình cái. Hoặc như là cái ông kia, vợ chồng mình trước cái đã. Người nào mà có trách nhiệm với mình nhất, người đó sẽ là người bị đau khổ nhất bởi cái lì lợm, ngang bướng của mình. Mình chỉ biết mình thôi, nói cãi tới cùng, dù cái gia đình tan vỡ cũng cái cũng kệ, miễn là phải theo ý thôi. Con người quá tàn nhẫn. Nên chỉ nói là cái người lì lợm,
[45:20]ngang bướng, nhưng sự thực đó là người đang phá hoại tất cả. Cái quả báo lớn lắm và cái hậu quả lớn lắm, cái hệ quả lớn lắm. Vì còn chỉ cần ta nhường lại một bước thôi, sẵn sàng buông ý mình ra, bỗng nhiên mọi điều rất là tốt đẹp. Và thậm chí là nhiều khi đợi chưa đợi người ta yêu cầu, mình đã đáp ứng, cuộc sống nó đẹp hơn bội phần. Ví dụ nói cái thế nào là người tử tế? Đơn giản là nhiều khi ai nhờ ta cái gì, ta cố gắng giúp thì đã là một cuộc sống đẹp rồi. Mà cái hay hơn hết là chưa nhờ mình đã giúp là cái cuộc sống đẹp hơn một bậc. Mà cái một bậc cao hơn nữa, người ta chưa biết người ta cần cái gì, mình đã biết người ta sẽ cần cái đó và giúp luôn.
[46:09]Đó là cái đỉnh cao của sự tử tế. Thầy nói ba mức độ tử tế mà đều là do mình từ bỏ được cái ngang bướng của mình. Mình sống vì người khác, mình mới hiểu tâm tình người khác để mình trở thành người tử tế ở ba mức độ. Ba mức độ. Thứ nhất, người ta nhờ mình và cái điều đó rất là bình thường, rất là tốt đẹp, không có gì xấu xa, người ta cần và người ta mở miệng, mình cố gắng giúp người ta. Đó là mức độ tử tế thứ nhất mà nội làm được cái mức độ thứ nhất này thôi là đã hưởng phước rất nhiều sau này. Muốn cái gì được cái nấy. Có những người trên đời có cái phước muốn gì được cái nấy là bởi vì hễ ai nhờ mình đều tìm cách giúp, không bao giờ từ chối.
[46:54]Mà nếu chưa làm được bây giờ, cứ nuôi cái đó trong đầu, đến lúc nào đó phải làm, phải giúp cho người ta. Đó là cái mức độ tử tế thứ nhất. Mức độ tử tế thứ hai, người ta chưa mở miệng, người ta cần mà người ta ngại, người ta chưa mở miệng nhưng mình đoán ra hết. Mà vì sao mình đoán ra được? Vì mình không hề chấp ý mình. Cuộc sống này là của mọi người. Our life is of, is for others, của mọi người, không phải của mình nữa.
[47:29]Do đó mình rất nhạy để hiểu được tâm của người khác. Lúc đó mình nhận ra người ta cần điều đó mà người ta không mở miệng được, mình giúp liền. Giúp người ta, cực kỳ mừng. Mà chẳng những là đợi người ta xuất hiện trước mặt mình đâu, chỉ thoáng thoáng vài cái tin nhắn điện thoại biết họ đang bị cái gì mà họ chưa mở miệng, giúp liền. Đó là mức độ tử tế thứ hai, mức độ này là bắt đầu là mức độ của chư thiên rồi đó. Mức độ tử tế thứ ba, chính người ta cần mà người ta không biết người ta cần nữa, nhưng mình biết người ta đang cần, giúp luôn. Đến khi mình giúp rồi người ta mới vỡ ra rằng: "A, đây chính là điều người ta cần."
[48:10]Ví dụ cái thứ ba là cái gì? Ừ. Ví dụ cái thứ ba, cái mình đến thăm một cái gia đình, à ngồi chơi nói chuyện người ta, rồi lát mấy đứa bé đi học về, nó vô nó: "Chào chú, chào bác." À. Rồi xong nó đi vô nhà sau. Qua ngày hôm sau mình đem qua tới hai chiếc xe đạp cho nó. Cả nhà bỡ ngỡ, nói: "Tôi đâu có cần. Tại vì cái nhà trường cách đó một cây số đi bộ được. Hoàn toàn tôi không có nhu cầu." Nhưng mình phát hiện ra rằng sẽ có nhu cầu. Mấy đứa bé này cần một chiếc xe đạp không phải chỉ để đi học mà để còn lớn lên, còn đi xe máy và không phải chỉ để đi học, còn đi giúp mẹ đi ra chợ, ra đồng. Cần, phát hiện trong nhà ít xe quá, có chiếc xe ông bố ổng đi à.
[49:01]Còn đi đâu rồi nhỏ không đi được. Mà cả gia đình cũng cảm nghĩ rằng nó không hề cần chiếc xe đạp, mấy đứa đi học nó cũng nghĩ nó không cần chiếc xe đạp, nó không, nhưng mình thấy nó cần. Mình biết nó cần mà khi nó không biết nó cần luôn, giúp luôn, cho luôn hai chiếc xe đạp luôn. Đó là cái mức độ của cõi thánh đó. Giúp người ta cái điều mà chính người ta cũng không hay là người ta cần nữa. Đó là cái sự tử tế của bậc thánh. Nên sư phụ nhắc lại ba cái mức độ tử tế mà khi ta vượt qua được cái sự chấp ý của mình thì ta đạt được ba cái sự mức độ tử tế. Một là gì? Nhắc lại coi.
[49:42]Đúng, khi người ta mở miệng nhờ, mình hết sức cố gắng giúp, không có để người ta thất vọng. Thứ hai? Chưa nhờ, họ có cái nhu cầu nhưng họ chưa mở miệng, mình đã đoán biết và đáp ứng giúp đỡ. Đây là cái sự tử tế của chư thiên. Còn cái thứ ba?
[50:07]Chính người ta chưa biết người ta cần mà mình đoán được, nhìn thấy người ta sẽ cần và giúp luôn. Đó là sự tử tế của thánh, nhớ như vậy.
[50:24]Và để có được cái sự tử tế, cao thượng như vậy trong cuộc sống, thì ta phải vượt qua được cái gì? Sự ích kỷ của mình, vượt khỏi cái tâm của mình, vượt qua khỏi cái ý nghĩ của mình, bỏ đi cái chấp ý của mình, không sống cho mình nữa, thì người này bỗng nhiên sao? Mọi người xung quanh hiện ra hết, cuộc sống của mọi người xung quanh hiện ra hết, ý nghĩ của mọi người xung quanh hiện ra hết. Mình đoán được ý nghĩ người ta hết, đoán được cái tâm tình, cái nhu cầu của người ta hết, yêu thương được hết như vậy. Không lo cho mình nữa, mình trải lòng ra yêu thương được mọi người và hiểu được mọi người. Nên ở đây là khi ta nói cái đề tài hôm nay về tâm lý á,
[51:09]hoặc là ta kiên định lập trường trong cái điều lý tưởng tốt đẹp, hoặc là ta trở thành một kẻ lì lợm, ngang bướng chỉ biết cái ý nghĩ của mình mà bất chấp nỗi đau của người khác. Thì ở đây, sư phụ cũng nói rằng ai đã về đây, vào đây ngồi thiền thì không thể là một cái người lì lợm, ngang bướng, trừ một người có giơ tay. Rất đúng, người đó rất đúng. Người đó nhìn ra mình có cái lỗi đó rất đúng và hy vọng là người đó sẽ vượt qua được. Người về đây rồi mà để bước vào ngồi thiền được rồi là phải bỏ ý nghĩ mình mới có thể ngồi thiền được. Dù có người đã nhiều năm, có người hoặc mới thôi nhưng đều hiểu cái nguyên tắc muốn vào được thiền định bỏ hết ý nghĩ mình đi. Đó.
[51:55]Và cái việc mà ta thực hành thiền định, tu thiền khó hay dễ? Khó. Khó mà vẫn lì lợm mà tu thì người này là thuộc loại người gì?
[52:12]Đừng nói lì lợm, ngang bướng à, tội nghiệp người ta. Đây là người kiên định lập trường phải không ạ? Ngồi thiền rất cực. Nhưng mà cái kiên định lập trường này để làm gì? Kiên định lập trường để ngồi thiền này để làm gì?
[52:30]Để xây dựng lại Phật pháp. Tại vì đạo Phật, Đức Phật dạy cho chúng ta là thiền định là cái lõi tu hành. Mà bây giờ cái người theo đạo Phật mà không thể tu thiền thì tự nhiên đạo Phật làm sao? Mất đi cái cái lõi. Nên chúng ta là đệ tử Phật, cực khổ gì cũng cố gắng tu thiền, chính ta đang xây dựng lại Phật pháp như thủa ban đầu. Mà bây giờ nói à có người ai đó rủ ta nói à tu thiền có phước lắm. Phước gì? Nói ờ được phước lên cõi trời, phước được xinh đẹp, phước được thông minh, thì chắc là cũng có. Ngồi thiền mãi sẽ được thông minh, ngồi thiền mãi tâm thanh tịnh, gương mặt sẽ được đẹp ra, ngồi thiền mãi tâm thanh tịnh có thể lên được cõi trời.
[53:23]Những cái điều người ta nói mình vậy hoàn toàn không sai. Nhưng những cái phước đó bèo. Có một cái phước nó mới lớn hơn tất cả, đó là gì? Ngồi thiền để góp phần xây dựng Phật pháp. Phước này mới vượt hơn tất cả.
[53:45]Chúng ta cứ vào thiền đường ngồi lặng lẽ, đau chân, mỏi lưng, cực khổ, vậy đó từng người từng người như vậy đâu biết rằng ta đang góp phần xây dựng lại Phật pháp như thời Đức Phật. Cái phước đó mới là vượt thắng hơn tất cả mọi loại phước khác. Còn cái phước khác cũng có nhưng không quan trọng nữa, nhớ như vậy. Nên khi ta ngồi thiền như vậy ta cũng đang là kiên định lập trường. Rất là tốt cho chúng ta, rất là có lợi cho cho Phật pháp. Mà khi ta bỏ được ý nghĩ đó đi, thì ta còn lại cái gì? Nói: "Nè, con sống là nhờ suy nghĩ, nào giờ bây giờ con được khen thưởng cơ quan là nhờ con suy nghĩ, nhờ con có sáng kiến này nọ. Thấy không?
[54:39]Thành công là nhờ con suy nghĩ, tìm ra được cái đường lối sáng tạo. Bữa nay vô đây ngồi thiền, thầy bắt bỏ hết cái ý nghĩ, như vậy có phải chết con không?" Đúng không? Đúng không? Không. Đây nó có cái đặc biệt là thế này: nếu ta bỏ hết cái ý nghĩ đi, thì ta còn lại một cái,
[55:05]cái đó gọi là cái vô hình. Tại vì không có gì hết, không có suy nghĩ thì tâm mình nó trống rỗng rồi phải không ạ? Tâm mình nó trống rỗng rồi, không có gì hết. Đúng không ạ? Ai nói đúng giơ tay lên. Ai đúng giơ tay lên đây quỳ nhang.
[55:33]Hôm vừa rồi cái khóa thiền ở trong Từ Tân, có một người mới đưa cái tờ giấy lên hỏi sư phụ câu này. Nói: "Thưa sư phụ, con ngồi thiền con tâm con thanh tịnh à... rồi được thế này thế kia, rồi cái xả thiền rồi con cuộc sống con rất an vui, vậy là làm sao?" Câu hỏi đấy, sư phụ mới trả lời: "Đây là câu hỏi vô duyên nhất ngày hôm nay." Sao vậy? Thì đương nhiên nó phải vậy. Đó là chuyện đương nhiên có gì đâu mà hỏi. Nghĩa là sao? Nghĩa là tâm thanh tịnh thì hạnh phúc tràn ngập, đó là điều đương nhiên. Nên đừng nghĩ rằng tâm thanh tịnh không có gì hết. Nên hồi nãy sư phụ hỏi câu để lừa, hỏi tâm thanh tịnh không có gì hết phải không ạ?
[56:17]Ai giơ tay lên là người đó chưa hề được tâm thanh tịnh, mới trả lời cái câu ẩu đó. Mới trả lời đấy là tâm thanh tịnh không có gì hết. Là người chưa từng được tâm thanh tịnh mới nói rằng là tâm thanh tịnh rồi không có gì hết. Còn người thật sự được tâm thanh tịnh rồi, hạnh phúc mở ra và trí tuệ mở ra. Nha. Trong cái tâm hư vô đó không có gì đó, ta có một cái vô hình là trí tuệ. Lúc đó chân lý mở ra. Nên vì vậy, khi ta bỏ hết cái ý của mình về đây ngồi thiền, bỏ hết ý mình để về đây ngồi thiền cho tâm được hư vô, cả ý nghĩ giống như có lợi, bất lợi, bỏ; ý nghĩ giống như đúng, như sai, bỏ; còn lại cái không có gì, nhưng không ngờ trong cái không
[57:08]có gì đó là hạnh phúc tràn ngập, là trí tuệ xuất hiện. Trí tuệ đó là gì? À, biết đúng, biết sai rất rõ ràng. Biết đúng, biết sai rất rõ ràng. Chỉ cần người ta nói nửa câu, trong cái câu nói đó biết đúng, biết sai, biết liền. Một ý nghĩ vọng tưởng mình lóe lên, phần nào đúng, phần nào sai, biết rõ ràng liền. Đọc một cái câu chuyện, một câu nói, một cuốn sách, đúng sai là phân tích rất rõ ràng, bởi vì tâm ta thanh tịnh. Nên trong cái tâm thanh tịnh đó nó có cái trí tuệ. Và khi nó có cái trí tuệ để biết đúng sai rồi, thì đừng hòng ai làm cho ta lay động. Bắt đầu nó xuất hiện một cái sức mạnh của cái sự kiên định.
[57:57]Mà ban đầu nó giống như từ hư vô, là từ cái tâm thanh tịnh, rồi ta có trí tuệ. Nơi cái trí tuệ này ta biết đúng, biết sai rõ ràng, tách bạch trong cuộc sống này. Mà khi đã biết đúng sai rồi, rõ ràng rồi, đừng hòng ai làm ta lay động. Sư phụ nói ví dụ thế này. Ví dụ như có hai người cùng là theo sư phụ, học với sư phụ, là đệ tử sư phụ, ừ. Thì khi mà theo sư phụ thì phải cho rằng rằng cái đạo lý sư phụ giảng là đúng, là hay rồi mới theo phải không ạ? Chứ nếu nghĩ rằng sư phụ giảng sai thì theo làm chi. Cho nên ngay từ đầu mà theo sư phụ thì trong tâm đã xác định rằng à lời sư phụ giảng là đúng nên mới theo, làm đệ tử để tu hành, hai người.
[58:44]Nhưng bất ngờ cả hai người đó là bị tiếp cận để mua chuộc. Người ta đến người ta nói thế này thế kia, nói theo sư phụ không có tương lai. Tại vì sư phụ bị mọi người chống đối, à ai cũng không ưa đường lối của sư phụ, nên theo sư phụ không tương lai. Bây giờ theo họ đi, họ sẽ tạo dựng cho tương lai thế này, tiền bạc như thế này, cuộc sống như thế này. Phải không? Ứ... nghĩa là nó... họ vẽ ra một bức tranh huy hoàng, nhưng mà cũng chỉ vẽ thôi. Ta nhìn bức tranh vẽ ta tưởng thiệt thì mới chết á, mà cũng chỉ vẽ thôi. Họ vẽ bức tranh huy hoàng, thì trong hai người đó có một người ngã lòng
[59:30]và có một người kiên định không ngã lòng. Lý do tại sao cũng cùng là đệ tử sư phụ, nhưng mà khi bị người ta hứa hẹn thì một người ngã lòng và một người không ngã lòng? Tại sao vậy?
[59:48]Tại vì cái người mà không ngã lòng á là họ tu thiền tâm thanh tịnh xuất hiện trí tuệ thấy đúng sai rõ quá, thấy rõ quá. Nên bây giờ có tiền muôn bạc vạn lại mua không được, tại vì cái này là đúng rồi không thể sai. Thầy dạy như vậy rồi, mình thực hành đã như vậy rồi, nhân quả sẽ như vậy rồi thì bao nhiêu tiền cũng không đánh đổi được cái lẽ phải này, nên không bao giờ ngã lòng. Còn cái người kia mà ngã lòng là bởi vì không thấy đúng sai rõ, mập mập mờ mờ. Thấy sư phụ thấy cũng hay hay, thấy người ta theo mình cũng theo, thấy sư phụ giảng hay hay cũng theo. Nhưng mà tự bản thân mình trong thiền định chưa thể xuất
[1:00:31]hiện được một cái trí tuệ để xác định đúng sai rõ ràng, nên khi người ta đưa ra một cái số tiền hứa hẹn vẽ một bức tranh đẹp đẽ cái mình bị đánh mất, dao động liền, không giữ được cái kiên định lập trường của ban đầu. Là lý do không thấy điều đúng sai rất rõ ràng. Còn cái người mà thấy được đúng sai rất rõ ràng rồi có chết thì chết không bao giờ ngã lòng là như vậy. Nên ở đây vậy, bao nhiêu người đang ngồi đây trong cái phòng này cũng đã có rất nhiều người nghe những lời nói xấu sư phụ rồi, đúng không ạ? Đúng không? Cũng nghe nhiều người nói xấu sư phụ rồi nhưng mà giờ này vẫn còn ngồi đây. Và cũng đã có những người đã từng theo sư phụ
[1:01:14]trong cái hội chúng này rồi, nghe người ta nói xấu sư phụ rồi là bỏ đi. Lại không kiên định được lập trường. Thấy cái người nói xấu sư phụ và người ta thêm một vài điều hứa hẹn, cái là chấp nhận liền rồi bỏ đi. Vì không nhận được đúng sai một cách rất rõ ràng, tách bạch. Và lúc đó thấy cái quyền lợi, thấy cái lợi dưỡng nó quan trọng hơn lẽ phải. Vì sao? Vì lẽ phải mình chưa thấy, mà tiền thì thấy, thấy người ta tới người ta hứa liền, thấy hứa liền. Còn lẽ phải không thấy. Còn cái người mà kiên định lập trường vì họ thấy được lẽ phải. Thấy được lẽ phải rồi thì tất cả đều nhận ra một điều: lẽ phải này mới quý hơn mọi sự giàu sang danh vọng của thế gian.
[1:02:04]Như vậy.
[1:02:12]Nãy giờ sư phụ có khen là khi mà người nào ngồi đây thì đều là những người đã sao? Không phải là những người lì lợm, ngang bướng phải không ạ? Vì lì lợm ngang bướng chẳng ai vô đây ngồi làm chi, mà không ai bỏ ý nghĩ mình làm chi. Ngồi thiền phải bỏ ý nghĩ mình, không phải lì lợm, ngang bướng. Như vậy những người ngồi đây đã đạt được cái mức độ là kiên định lập trường, đúng không ạ? Ai gật đầu giơ tay lên. Như vậy là nó làm sao? Không phải lì lợm ngang bướng mà cũng không phải đạt được cái kiên định lập trường, vậy ta là ai?
[1:02:58]Thật ra những cái người mà khi sư phụ hỏi có phải lì lợm ngang bướng không, nhìn lại mình không thấy có cái đó nên không giơ tay; rồi sư phụ hỏi phải mình đạt được cái kiên định lập trường không, cũng không giơ tay; đó là những người rất đúng, rất hiểu mình đấy, rất hiểu mình. Vì sao vậy? Vì thật sự mình cũng chưa đạt được, phải không ạ? Nói mình lì lợm, ngang bướng, không phải; nhưng bảo mình đã đạt được đến cái mức độ mà kiên định lập trường, sẵn sàng hy sinh thân mạng cho lẽ phải, cũng chưa phải. Vì sao vậy? Vì sao? Vì vẫn còn lì lì một chút.
[1:03:41]Vì vẫn còn lì lì một chút như vậy. Lì lì một chút là làm sao? Dễ biết lắm, dễ biết lắm. Ví dụ như các ngài A-la-hán đã nói: "Con không sống bằng tâm của con mà con sống bằng tâm của huynh đệ con." Nghĩa là huynh đệ muốn cái gì, chưa cần nói ra mình đã hòa theo. Bây giờ vô trong chùa cũng vậy, mình vô trong hội chúng tu hành mình dễ nhận ra người đó lắm. Mình bỏ hết, không tham, không này cái nọ để về đây tu, nhưng mà để ý cái cái cái cái người mà trong ban điều hành nói: "Chị chị, chị qua đây ngồi." Nói: "Thôi thôi thôi, ngồi đây được rồi." Đó, lì nó còn rồi đó. Có mà, cái đó có không? Nhiều lắm, nhiều lắm.
[1:04:21]Đó, cái lì lì nó còn rớt lại đó. Chứ mà nếu: "Chị qua đây ngồi." Dạ thôi mình xách nón qua liền, không còn ý mình nữa, không còn cái muốn của mình nữa, cũng không còn cái chấp mình nữa thì đó là người đã khá cao. Còn đa phần: "Nè nè nè, chị qua đây ngồi." Nói: "Kh... Không không, em ngồi đây được rồi." Là xong rồi đó. Cái người đó thuộc loại người ở giữa, thứ ba. Thứ ba mà người này còn bị rất là nhiều. Tức là chúng ta tuy có tu nhưng coi vậy chứ cái chấp ý mình, cái lì lì vẫn còn. Nhiều hay ít?
[1:04:56]Đó là trong huynh đệ với nhau, còn về nhà thì làm sao? Còn khủng khiếp nữa, đúng không ạ? Về nhà khủng khiếp nữa. Vô chùa là hiền lắm rồi đó mà cũng như vậy, về nhà là không ai chịu nổi đâu. Nên chúng ta cố gắng vậy. Chùa là nơi yêu thương, là nơi tập tu ha, nơi buông xả, rèn luyện. Ở đây mà ta tốt mười thì về nhà ta tốt còn...
[1:05:20]Có người tới ba lận hả? Hay dữ vậy? Hay mà tới ba lận, chứ thường chỉ còn... Một lận hả? Nửa hả? Không có
[1:05:34]nữa. Tại sao mà nhiều người thích đến chùa? Bởi vì chùa là môi trường tu tập. Ai đến chùa cũng hiền bớt đi. Vì ai cũng hiền hết nên ta đến chùa ta thấy rất là hạnh phúc. Mà tại sao nhiều khi mình, ở nhà mới là nguồn yêu thương chứ, phải không? Nơi có cha mẹ, vợ chồng, con cái mới là nguồn yêu thương chứ, mà tại sao cứ thích đến chùa? Bởi vì ở nhà nhiều người lì quá. Mình lì, ông kia ổng cũng lì, bà đó cũng lì, em cũng lì, chị cũng lì, ở nhau khó chịu. Lì. Về chùa cái mọi người hạ cái bản ngã xuống một cái. Thấy nói: "Lại đây ngồi chị." Nói: "Thôi thôi thôi thôi không ngồi đâu." Thôi kệ, qua đây đi mà.
[1:06:17]Họ năn nỉ câu thứ hai cái mình buông cái ý mình liền, phải không ạ? Thế mọi người sống với nhau rất là vui. Nên cuối cùng ta mới phát hiện được một điều: nơi mà ta có hạnh phúc là nơi mà ta và mọi người bớt lì. Như vậy thôi, không có gì ghê.
[1:06:38]Vũ Minh Tâm có một bài nhạc mà sư phụ rất thích, bài Về Nhà, phải không hả? Nơi đâu cho ta bao hơi ấm, nơi đâu cho ta từng chân bước, có tiếng hát có những bữa cơm ngon lành... Đại khái như vậy á, ổng nói rằng về nhà bởi vì có tình yêu thương. Nhưng mà sự thật không phải. Sự thật là coi vậy chứ về nhà rồi không phải là hạnh phúc, là tổ ấm vì ở nhà ai cũng lì một chút. Cuối cùng mới phát hiện chùa mới là nơi hạnh phúc vì nơi đó ta ít lì hơn. Ít lì hơn thành ra mọi, bao nhiêu con người cũng bớt lì bớt lì sống với nhau rất vui. Sống rất vui, để ý đúng không ạ? Cho nên bây giờ từ đây về sau ai hỏi ta nơi nào là tổ ấm, ta trả lời liền:
[1:07:27]nơi không có ai lì cả. Chùa, nơi không ai lì cả, đó mới là nơi hạnh phúc. Như vậy. Đúng không ạ? Đúng phải không? Thấy rõ ràng là như vậy. Đó, tại sao các vị A-la-hán sống với nhau rất hạnh phúc? Tại các ngài không còn lì, không có bản ngã, sống phải không, bằng tâm của nhau. Thì đó, ta đem cái này mà ta áp dụng vào nơi cộng đồng của mình, ta sẽ xây dựng cái cộng đồng thành một nơi hạnh phúc. Bây giờ nói thôi, thôi con chán nhà con quá à, con muốn tới ở chùa luôn, lý do vì trong nhà ai cũng lì. Bây giờ ta cũng chưa thể bỏ nhà được, nhưng mà phải xây dựng cái nhà mình là một nơi hạnh phúc, tổ ấm bằng cách làm sao cho mọi người trong nhà đều bớt...
[1:08:11]Lì, đúng, hay, giỏi, đúng như vậy. Bớt lì. Nhưng làm sao cho mọi người bớt lì? À, vấn đề làm sao cho mọi người bớt lì, tại vì căn bản của lì là gì? Căn bản của lì nghĩa là gì? Ai nói cũng không thèm nghe, thì làm sao mình nói người ta bớt lì được, phải không ạ? Người ta đã không nghe rồi làm sao mà khuyên người ta bớt lì? Vậy làm sao? Cái khó là cái chỗ đó, phải không ạ?
[1:08:41]Nên có những gia đình mà nhiều khi vợ đi chùa chồng không đi, chồng đi vợ không đi. Cái gia đình nào mà cả chồng cả vợ đều đi chùa, gia đình đó hạnh phúc vì cả hai người đều ít lì.
[1:08:57]Còn nữa nè, mà bây giờ nói: "À vâng, con nghe lời thầy, thôi con về nhà con cũng cố gắng nói khuyên để cho gia đình con bớt lì." Mà khuyên sao được? Tại vì căn bản định nghĩa chữ lì là gì? Người ta nói không nghe thì làm sao mà mở cái chỗ cái cái đó ra để mà mình nói người ta cái đạo lý bớt lì. Bữa nào mình ngồi mình nói: "Em nói anh nghe một cái đạo lý bớt lì, anh ngồi lắng nghe." Ổng đã không chịu nghe liền, nói là đã không chịu nghe rồi, phải không ạ? Vậy làm sao đây?
[1:09:25]Ta không nói trực tiếp được thì ta nhờ Phật nói, nhờ Phật nói thầm. Ta cứ lặng lẽ lễ Phật xin nha. Xin cho gia đình con như thế này, theo Phật Pháp, theo đạo lý, cùng tin nhân quả, cùng hướng về mục tiêu vô ngã nha. Cả nhà con đều là Phật hóa hết, xin cho con Phật hóa được cả nhà như vậy. Cứ cầu xin như vậy có khi chỉ sáu tháng bắt đầu có kết quả, bỗng nhiên chồng mình bớt lì. Có người phải một năm, có người phải ba năm, bỗng nhiên gia đình thay đổi. Vì sao? Vì ta không nói trực tiếp với họ, họ lì quá không nói được, nhưng Phật nói. Phật có một cái cửa nói sâu vào trong tiềm thức của họ, gỡ cái tâm họ ra.
[1:10:12]Bỗng nhiên một hôm ta đi về nhà, ta phát hiện ông chồng của ta ổng mở bài giảng của sư phụ ta ra nghe. Thấy hông, mà ta đâu có kêu. Từ nào giờ mình mà mình mở nghe ổng kêu: "Tắt đi!" Lì đó! Bữa nay tự nhiên chính ổng mở nghe. Ổng mở nghe rồi khi mà ổng thấy mình về cái ổng mắc cỡ, ổng bẽn lẽn ổng tắt. Nhưng mà từ hôm đó mình thấy cái thái độ của ổng đối xử với mình rất là đàng hoàng, đó bớt lì đó, thấy bắt đầu gia đình mới thành tổ ấm được là như vậy nha. Rồi sao? Rủ ổng đi Pháp Vân ngồi thiền luôn là xong, xong nhiệm vụ.
[1:10:52]Cái người mà kiên định lập trường thì ta xuất hiện được những cái khuynh hướng đạo đức như thế này: chung thủy, đúng không ạ? Sắt son, trung thành, và đặc biệt là can đảm.
[1:11:06]Tại vì để có thể giữ được cái lập trường đạo đức của ta, ta sẽ gặp rất nhiều thử thách, nói ra nói vào, mua chuộc hay là hăm dọa. Nhưng dù người ta mua chuộc hay hăm dọa, ta không sợ, không thay lòng đổi dạ, nên nó tạo cho ta thành một cái đức tính là can đảm, không sợ hãi trước sự đe dọa, vì ta kiên trì giữ cái lập trường lý tưởng sống của mình, là như vậy. Cái đạo đức nó hình thành như vậy. Rồi giặc không bao giờ ngưng đánh phá vào cái lòng yêu nước của ta. Ta nhớ vậy. Ở trên mạng hoặc là ta gặp gỡ ở đâu đó ở góc đường, những người ta tưởng là bạn nhưng họ đều sẽ khéo léo đánh vào cái lòng yêu nước của ta.
[1:11:56]Thì nhớ như vậy, họ lì lợm họ đánh cỡ nào thì ta kiên định chừng nấy đối với lòng yêu nước của mình, không bao giờ cho họ họ đánh phá làm suy xuyển cái lòng yêu nước của ta. Cái lòng yêu đạo cũng vậy, sẽ có những cái cách họ khéo nói để họ làm cho ta lung lay, nói đạo nào cũng tốt mà, vân vân. Rồi họ có cách dẫn dụ: ở nơi kia linh lắm, ở chỗ bà nọ linh lắm, đền nọ linh lắm, làm cho ta lung lay. Không! Kiên định lập trường. Vì ta phải sắt son, chung thủy, trung thành và can đảm. Vì những kẻ mà phá đạo, những kẻ phá nước chưa bao giờ ngừng vì họ lì lắm, họ rất lì. Và để chống lại cái lì của họ ta phải kiên định lập trường. Nhớ như vậy.
[1:12:46]Mà nếu ta kiên định được đối với đạo pháp, đối với dân tộc, đối với đất nước thì quả phước của ta là sao? Là rất lâu dài. Sư phụ chỉ dùng chữ rất lâu dài thôi, mà trong cái cái phước rất lâu dài đó mà ta tinh tấn thiền định, tinh tấn làm những điều phúc nữa thì ta chứng quả Thánh thì cái chữ rất lâu dài nó sẽ biến thành cái chữ gì? Bất tận nha, bất tận, infinite.
[1:13:19]Cái người mà lì lợm á nó sẽ có thêm cái nữa gọi là cố chấp nguyên tắc nữa. Ngoài là cố chấp ý nghĩ của mình còn cố chấp cái nguyên tắc và không ai sống nổi với mình. Khó tánh quá, không ai sống nổi. Nên cái người khi mà ai mà nói mình khó tánh quá coi chừng mình đang rơi vào từ cái lì lợm, ngang bướng bắt đầu trở thành cái người cố chấp nguyên tắc và không ai sống nổi với mình, nhớ như vậy. Mà cái này Phật gọi là cái bệnh giới cấm thủ, là một cái phi đạo đức rất khó nhận ra. Phải là bậc Thánh Tu-đà-hoàn mới phá vỡ được cái giới cấm thủ này để có thể sống sao? Rất trí tuệ, rất uyển chuyển, rất linh động mà thương yêu được mọi người.
[1:14:01]Thôi hôm nay như vậy là được rồi nha. Thank you for listening.