[0:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa quý thầy, quý cô cùng quý Phật tử, hôm nay mới là ngày 14, chưa phải chính xác là rằm Trung thu, cho nên là thầy không có định là giảng. Nhưng mà bất ngờ thầy gặp lại quý Phật tử ở An Giang là những người mà đã năm năm trời đi biệt á, bây giờ mới quay lại thăm chùa à làm cho thầy vui, rồi cảm động. Sẵn thầy còn nợ một cái bài trong Tứ Nhiếp Pháp là bài Lợi Hành, à nên thầy thôi thì giảng luôn hôm nay cũng giống như là một cái món quà tặng cho Phật tử An Giang. Ờ vì ngày mai mới chính thức là đêm Trung thu thì chắc cũng có một số Phật tử lên chùa chơi.
[0:58]Ngày mai thầy lại giảng cái đề tài khác. Cái đề tài ngày mai là "Khi thương thì trái ấu cũng tròn". Thì thôi không nói nữa, ai muốn nghe thì ở lại ngày mai không nói nữa.
[1:14]Thật ra đó thì trong chùa mình không có cái truyền thống là tổ chức Trung thu, mà thầy không hiểu sao Phật tử năm nào cũng ham vui, rồi lên chơi, cho nên thầy lòng dặn lòng là thầy không làm gì hết. Hễ Phật tử đem bánh lên thì chia ra ăn, không đem bánh lên ăn thì cùng nhịn, không ai lo gì hết. Thì thầy thấy hình như chiều có được ba hộp bánh với mấy cái lồng đèn, lát nữa mình trưng ra. Mấy lồng đèn đâu ta? Đem đi lát thầy giảng xong rồi biểu diễn cho vui. Chắc nếu bánh mỗi người cắn một miếng chắc cũng đủ, không sao hết. Đầu cái bài nói chuyện bài Lợi Hành, thầy cũng muốn thay mặt cho chùa Phật Quang qua trung gian quý Phật tử ở An Giang
[1:56]gửi lời thăm bác hai Như Sanh, một người mà thầy luôn luôn kính trọng. Mặc dù là thời gian rất là dài, thầy không có gặp bác, nhưng mà thầy có một cái niềm tin vững chắc là giữa bác và thầy không hề có cái sự ngăn cách, thầy tin chắc như vậy, ừ, không có gì nghi ngờ. Đây không phải là lời nói lịch sự đãi bôi, mà giữa cái tấm lòng đối với tấm lòng. Thầy tin, bởi vậy chính cái niềm tin đó nên thầy không cần phải liên lạc với bác, ừ, thầy cũng không cần làm động tác gì hết, bởi vì thầy biết là thầy với bác có những cái điểm rất là là là tương đắc với nhau. Và điều đó thì không có một cái gì có thể phá vỡ được,
[2:37]cho nên ai nói nhăng nói cuội gì nói, thầy cứ cười trừ. Tại thầy biết cái điều tương đắc giữa thầy và bác không ai có thể phá vỡ được, không một đồng tiền nào phá vỡ được, không một lời nói nào phá vỡ được, không một thế lực nào phá vỡ được, thầy tin điều đó. Cho nên hôm nay một lần nữa thầy gửi cả cái tình thương yêu, quý kính của thầy đến với bác hai qua Phật tử An Giang, nha.
[3:00]Thì trở lại cái đề tài là bài Lợi Hành trong Tứ Nhiếp Pháp, ừ, bởi vì nghe đột ngột nên thầy nhắc sơ một chút. Là trong đạo Phật, Đức Phật có dạy một người muốn làm cái hạnh Bồ Tát mà nhiếp hóa chúng sinh thì phải thực hành bốn cái phép để nhiếp hóa gọi là Tứ Nhiếp Pháp, bốn phép đó. Bốn phép đó thì Đức Phật liệt kê là thứ nhất là bố thí, nghĩa là đem tài vật ra mà giúp đỡ cho chúng sinh. Thứ hai là ái ngữ, ái ngữ là dùng cái lời nói nhẹ nhàng, khéo léo để đưa chúng sinh về với đạo. Thứ ba là lợi hành, tức là bằng cái công sức mà không phải tốn tiền, chỉ tốn công, tốn trí não để làm lợi ích cho chúng sinh.
[3:49]Và cái thứ tư là đồng sự, đồng sự nghĩa là hòa chung với mọi người trong một hoàn cảnh, trong cái nếp sống. Như vậy để cho dễ gần gũi. Thì bốn cái bốn cái phép mà nhiếp hóa chúng sinh đó thì Đức Phật đã giảng cách đây hơn 2.500 năm, mà đến ngày nay cái giá trị vẫn còn nguyên. Và đến đây chẳng những vẫn còn nguyên mà vẫn là một cái gì cực kỳ mới vì chúng ta chưa hề thực hiện được hết, chúng ta chưa hề làm được trọn vẹn, cho nên vẫn luôn luôn là mới. Cái gì chỉ gọi là cũ khi chúng ta đã quá thông thạo, quá lão luyện, đã đạt được trọn vẹn mới gọi là cũ. Cho nên tuy Tứ Nhiếp Pháp này được nói rất lâu mà chúng ta chưa thông thạo,
[4:35]chưa lão luyện, chưa thực hiện trọn vẹn nên vĩnh viễn vẫn là mới. Thì ba bài trước là bài Bố Thí, Ái Ngữ, Đồng Sự thì thầy đã giảng, riêng cái bài Lợi Hành thì cái bài giảng không có suôn, máy thâu bị trục trặc, nên thầy có hẹn là Trung thu là thầy sẽ giảng lại. Nhưng mà rồi cái trí thầy lại hay quên, thì lúc này thầy già nua, lẩm cẩm, tai thì lãng, mắt mờ cho nên thầy quên mất cái lời hẹn là Trung thu thì giảng lại. Cái thầy lo thầy soạn bài khác là cái bài mà "Khi thương trái ấu cũng tròn" á, "Khi ghét thì trái bồ hòn cũng vuông", đấy, đại khái vậy. Mà thầy lỡ là soạn bài đó để giảng cho ngày mai thì
[5:19]không ngờ là Phật tử An Giang lên cứu bồ thầy. Nên sẵn có Phật tử An Giang nên thôi thầy giảng cái bài Lợi Hành ở đây luôn. Lợi hành có nghĩa là
[5:30]giúp đỡ bằng cái hành động hay là bằng cái công sức, nghĩa là mình lấy cái sức lao động của mình, lấy cái sức bắp thịt của mình ra để mình giúp người khác, là gieo cái duyên lành giữa chúng ta với chúng sinh. Tại nguyên tắc của Tứ Nhiếp Pháp là như vậy á, làm cách nào để cho chúng sinh có được cái duyên lành với mình, mà sau này mình mới có thể nói chuyện Phật pháp cho chúng sinh nghe. Đó là cái cái cốt tủy của Tứ Nhiếp Pháp. Và trong cái cách mà để kết duyên lành á thì Phật dạy là mình phải chiếm cảm tình. Thì trong cái chiếm cảm tình của chúng sinh đó thì có cái bố thí là cho tiền bạc, vật chất;
[6:09]thứ hai là ái ngữ là nói năng khéo léo, ngọt ngào; thứ ba là mình giúp đỡ bằng cái công sức; và thứ tư là mình hòa đồng cho vui là bốn cái pháp để chiếm cảm tình chúng sinh. Thì ở đây chúng ta nói cái yếu tố thứ ba là dùng cái cơ bắp, dùng cái sức lao động để mình giúp chúng sinh mà chiếm cảm tình, chiếm cảm tình. Có cảm tình rồi đó thì có thể là lúc đó mình chưa có kịp nói giáo pháp rồi mình với cái người đó chia tay nhau, mỗi người đi xa trên nẻo đường chân mây như nãy bài hát vậy đó. Nhưng mà cái duyên lành còn đó, cảm tình còn đó. Vào một lúc nào đó hoặc là kiếp này, hoặc là kiếp khác, khi mà gặp lại thì tự nhiên cái duyên xưa nó nảy nở
[6:49]thì mình có thể à đem Phật pháp mình nói chuyện làm cho người ta đi theo. Nên ở đây trong cái Tứ Nhiếp Pháp này á là cái người hạnh Bồ Tát á phải làm phước rất nhiều, giúp đỡ chúng sinh rất nhiều. Tuy nhiên nó có một cái khác của cái người làm phước bình thường. Cái người làm phước bình thường á là giúp đỡ chúng sinh để tìm cái phước cho mình ở mai sau, hoặc là mình nói ngọt ngào, mình chiếm cảm tình của chúng sinh để rồi mình nhờ vả, mình lợi dụng thì đó là cái người phàm phu. Còn người Bồ Tát á, mình giúp đỡ chúng sinh rất nhiều mà không cầu phước, mà chỉ để cầu sau này có duyên lành rồi mình đem Phật pháp để mình mình hướng dẫn chúng sinh,
[7:34]mình thăng hoa tâm hồn của mọi người lên một đỉnh cao hơn. Cũng như là ví dụ như mình nói một lời nói khéo léo, ngọt ngào hay là mình hòa đồng cho vui để chiếm cảm tình không phải là để mình nhờ vả, lợi dụng mà để là khi người ta thương mình rồi thì mình mới nói Phật pháp cho người ta nghe. Nên cái yếu chỉ của Tứ Nhiếp Pháp là như vậy. Thì cái Lợi Hành cũng nằm trong đó, là cái cách giúp chúng sinh, chiếm cảm tình, kết duyên lành rồi để mai sau mai sau, lúc nào đó không biết hoặc kiếp này hoặc nhiều kiếp khác chúng ta gặp nhau thương yêu, vui vẻ và nói chuyện Phật pháp cho nhau nghe. Đó là cái yếu chỉ.
[8:15]Thì ở đây chúng ta thấy rằng là khi mà giúp đỡ bằng tiền bạc hay giúp bằng công sức đều cũng là giúp đỡ, đều cũng xuất phát từ cái tấm lòng. Đó, nghĩa là mình có lòng mình tốt mình mới đem tiền của mình cho người ta, hoặc là mình có lòng tốt mình mới chịu khó bỏ thời gian, bỏ công sức ra để giúp người ta, hai cái đều tấm lòng và đều tốn, cái tốn tiền, cái tốn công. Nhưng cái vấn đề tế nhị là tại sao Phật á lại cho cái Lợi Hành đứng hàng thứ ba, tức là đem cái công sức mà giúp đỡ chúng sinh á lại cái mức độ quan trọng chỉ là hàng thứ ba, mà đem tiền bạc cho chúng sinh á lại xếp hàng đầu? Là như vậy, nghĩa là nghe như vậy đó thì mình nghĩ rằng giống
[9:03]như Đức Phật lại coi cái vật chất lại là ưu tiên hàng đầu, mà những cái giá trị khác như cái lời nói ái ngữ ngọt ngào, cái công sức lao động bỏ ra, hay là cái tinh thần hòa vui sống chung là những cái có giá trị tinh thần hơn Phật lại xếp sau hết, mà coi cái vật chất lại là hàng đầu? Như vậy chúng ta thấy không phải là Đức Phật coi trọng vật chất, mà Đức Phật cực kỳ thực tế. Nên đạo Phật là một đạo rất thiết thực, rất thiết thực vô cùng. Đọc cái phân tích này chúng ta nhớ lại Đức Phật định nghĩa về Phật pháp. Phật pháp là cái gì? Là cái gì? Thiết thực, hiện tại, không thời gian, đến để mà thấy, được người trí tự mình chứng hiểu.
[9:43]Cái đầu tiên mà định nghĩa về Phật pháp là thiết thực, phải áp dụng được trong đời sống. Là cái câu định nghĩa Đức Phật chắc không thể nào lay chuyển được. Thầy nói sẵn thầy hơi tâm sự một chút, là hễ mà thầy đọc tới một cuốn kinh sách nào mà thầy lật ra thầy thấy nó có vẻ đi quá chuyên sâu, nhiều thuật ngữ xa xưa, đi vào những lý thuyết mà nó quá mênh mông vào trong thế giới nào khác, thầy không đọc liền. Cho nên nếu mà nói là một người ít nghiên cứu, trong các hàng giảng sư có ngồi lên bục giảng, có giảng mà ít nghiên cứu nhất thì có lẽ chắc là thầy. Thầy luôn luôn từ chối những cuốn sách mà đi vào lý thuyết quá xa, không bao giờ.
[10:22]Nên có nhiều khi gặp quý thầy hay các sư mà bàn đến những cái lý thuyết cao xa của những cuốn sách kinh điển, thầy im lặng, không bàn tại vì không biết gì hết, và không muốn biết những điều đó. Mới đầu thầy nghĩ rằng thầy bị một cái nghiệp gì á dở, tức là không có cái cơ duyên hay trí tuệ để nghiên cứu sâu. Nhưng rồi thầy nghĩ là không ngờ, không ngờ là cái đó mới đúng với Phật pháp, là cái thiết thực. Hễ là một cái giáo pháp nào thiết thực, áp dụng được trong đời sống, mà mình thấy trước mắt ứng dụng được, đó là Phật pháp. Còn những cái đi quá sâu, rời xa đời sống, chìm trong cái lý thuyết cổ
[10:57]thì không phải được khuyến khích, không được Phật khuyến khích. Ví dụ đó cũng là kinh Phật, đó cũng là sách Phật, nhưng mà những cái bộ luận đó, những cái bộ luận của cái vị tổ ngày xưa cách đây mấy ngàn năm ngồi luận giải những vấn đề siêu hình quá xa, không đụng tới thực tế cuộc sống mình thì có lẽ là lợi trong giai đoạn đó. Nếu mà giai đoạn đó thấy là thiết thực thì giai đoạn đó cần, nhưng đến giai đoạn mình không thiết thực nữa thì mình phải mở ra một lý luận mới liền, phải mở ra lý luận mới để thiết thực với cái đời sống hiện tại. Đạo Phật định nghĩa đạo Phật là thiết thực và hiện tại. Rồi có thể những điều mà chúng ta nói hôm nay là thiết
[11:34]thực hiện tại hôm nay, năm trăm năm sau cái nó trở thành cái gì nó mơ hồ, nó trừu tượng thì phải bỏ, bỏ những điều chúng ta nói hôm nay, thì lúc đó lại có một vị nào xuất hiện mở ra một lý luận mới, cũng dựa vào cái gốc đạo Phật, nhưng mà lý luận lại mới để đạt được cái sự thiết thực hiện tại trở lại lần nữa, cho nên phải luôn luôn, phải luôn luôn là cải cách đạo Phật, cải cách hoài, không bao giờ được gọi là chìm chết vào trong kinh điển cổ với những lý luận mơ hồ rời xa thực tế. Đây là một điều căn bản, chúng ta quay lại Tứ nhiếp pháp. Chính vì lý do thiết thực này, Đức Phật đã đặt cái vấn đề bố thí tiền
[12:08]bạc là quan trọng nhất trong việc chiếm cảm tình của chúng sinh. Rất là hay. Và tại sao như vậy? Vì chúng ta thử hỏi thế này biết. Ví dụ như là chúng ta mở ra một cái hội từ thiện, thì có thể là có hai ba chục người hoặc là bốn năm chục người tham gia vô liền, làm hội viên liền, rất là dễ. Nhưng mà dù có hai ba trăm người tham gia mà nếu không có cái người bỏ tiền vô cho hội hoạt động thì có hai ba trăm người đó làm sao? Ngồi dòm cười trừ. Không có tiền, hội không hoạt động được. À đây là một điều rất là lạ. Dĩ nhiên ví dụ như bây giờ có tiền mà không ai bỏ công ra thì hội cũng không hoạt động được, nên cả hai là cần.
[12:53]Cả hai tiền bạc và công sức đều cần để cho một cái hội hoạt động. Tuy nhiên thế này, cái công sức lúc nào cũng có sẵn, đúng không? Có không? Nhưng mà tiền bạc không phải lúc nào cũng có. Ví dụ như chúng ta ngồi đây đi, có thể chúng ta ngồi đây thì thì thì thôi không dám nói là mọi người đều nghèo, nhưng mà ví dụ như là có một hai người nào đó mình nghèo mình sẽ hiểu liền. Bây giờ kêu mình á đi ra ngoài à công quả chùa là mình xách nước vô nhà bếp, mình quét sân, mình lau chánh điện, mình làm được không? Làm liền. Nhưng bây giờ nói bây giờ kêu mình móc túi ra cúng chùa hai trăm ngàn thì sao? Không.
[13:33]Công sức luôn luôn có sẵn và tiền bạc không phải luôn luôn có sẵn, chính vì cái tiền bạc nó là một yếu tố quan trọng mà nó không có sẵn thành ra nó quý. Và do đó nên khi mà giúp bằng tiền bạc tự nhiên đánh động tâm hồn người ta hơn là là là giúp bằng công sức. Đó là cái lý do vì vậy mà cái công sức Phật lại xếp hàng thứ ba thua cả cái ái ngữ, lạ lùng, lạ lùng. Nghĩa là trong cái thực tế hiệu quả để chiếm cảm tình người khác thì cái công sức bỏ ra thua cả cái ái ngữ. Khi mới đầu nghe đọc cái đoạn này thì thầy cũng ngạc nhiên lắm. Mình thấy Phật xếp cái thứ tự ưu tiên này mình không hiểu sao, tại mình luôn luôn mình ở trong cái thân phận người nghèo
[14:14]thì mình nghĩ ai bỏ sức lao động ra giúp là cái tấm lòng rất quý, phải không? Nhưng mà tại sao Phật quan sát bằng cái trí tuệ của Phật, Phật nói: "Coi vậy chứ mà bỏ công sức ra giúp cũng không bằng cái người mà cái miệng nói ngọt nữa." Kỳ khôi vậy, tại ái ngữ là miệng nói ngọt á. Ờ nói ngọt vậy mà chiếm cảm tình người ta lẹ hơn là giúp người ta. Nghĩa là khi mà xếp thứ tự như vậy á, chúng ta hình dung ra cái chuyện như thế này, chúng ta hình dung ra, ví dụ có cái người đó trong hàng xóm mình họ cất nhà thì sẽ có ba hạng người tới giúp. Một người thứ nhất á là đem gạo tới cho để cái người hàng xóm mình có gạo
[14:47]ăn mà cất nhà, đem cột, đem xi măng tới cho, đó là hạng người bố thí. Cái người thứ hai á cái hạng người thứ ba tới á là không có gì cho nhưng mà lại có công, tới là phụ leo lên đóng đinh, đưa gỗ, đưa cây, phải không? Nghĩa là góp công sức, đó. Nhưng mà người đó chỉ được thứ ba thôi. Có cái người thứ hai tới đứng nói ngọt thôi không làm gì hết mà được hàng thứ hai. Mình sẽ hình dung ra như vậy không? Nói ngọt sao? "Anh cần gì? Nhà anh cất chừng nào xong? Đẹp quá ha." Vậy thôi mà Phật cho là cái người này chiếm cảm tình là thứ hai, hơn cả cái người mà đem công ra làm cho người ta á. Mình nghe tức không? Tức không? Tức.
[15:26]Mà không biết sao trong thực tế cuộc sống nó như vậy. Vì vậy, chúng ta coi chừng mấy người miệng ngọt. Coi chừng cái người miệng ngọt. Không biết đây ai có hay nói ngọt không, không biết nữa. Giơ tay lên để thầy đề phòng. Chứ cái người đó là người chiếm cảm tình người ta kỳ lạ lắm, không tốn giọt mồ hôi nào, chỉ lại vuốt lưng người ta: "Sao, chị khỏe không? Lúc này sao, trúng số đề gì không?" Cái rồi mình thương liền, thương còn hơn cái người mà đi nấu cơm cho mình ăn nữa, ngộ vậy, không biết sao kỳ. Mà đó là một thực tế nên cái lời nói á nó có cái sức ảnh hưởng. Nên vì vậy, trong cái bài mà ái ngữ thì chúng ta đã phân
[15:56]tích và chúng ta đã nói với nhau nhiều, phải không? Nên hôm nay thôi mình bỏ phần đó qua, giờ học qua phần thứ ba là bỏ công sức để giúp người ta. Ừ. Thì tuy nhiên chúng ta cũng đừng có buồn. Ví dụ như mình nghe nói là cái công sức chỉ có hàng thứ ba, đừng có buồn. Là vì sao vậy? Bởi vì ví dụ như mình chưa có cái gì, chưa có tiền bạc để giúp rồi mình chưa có cái miệng lưỡi để nói thì mình cứ giúp bằng công. Sau này bỗng nhiên mình có phước thì tự nhiên lại có tiền, rồi mình sẽ giúp người ta bằng tiền, đó là như vậy. Nhưng hôm trước có một số Phật tử ở đâu dưới miền Tây cũng lên thăm thầy thì thì nhìn mấy Phật tử đó xong thầy mới nói Phật tử là
[16:35]các Phật tử phải thề từ đây cho tới chết lo làm phước giùm. Tại mấy Phật tử đó khoe, nói: "Thưa thầy, tụi con ở đây là phát nguyện tinh tấn niệm Phật, đi đứng nằm ngồi niệm Phật." Thầy nói: "Quý Phật tử trật." Vì sao vậy? Bởi vì phải làm phước trước, không có phước đừng hòng giải thoát. Vì sao vậy? Bởi vì phải quay lại xem mỗi người chung quanh mình là một vị Phật mà mình thương yêu, mình tử tế, mình giúp đỡ. Còn mình quay lưng với con người mà mình chỉ biết ông Phật ở trên bàn thờ là một cái thiếu sót rất là lớn. Thì không bao giờ được Phật rước. Nên Phật rước mình không phải là vì mình hết lòng với Phật,
[17:13]mà chính vì mình hết lòng với chúng sinh, phải nhớ điều đó. Quên con người, đi đứng nằm ngồi niệm Phật thì cái người đó còn có lo gì cho vợ con được nữa không? Còn không? Không. Mắc niệm Phật rồi, vợ con làm gì đó làm. Thì cái người đó quên bổn phận với cuộc đời. Và thầy nói thêm câu nữa. Thầy nói khi mà chúng ta sống mà quên bổn phận với cuộc đời, chết không có yên, chết không nhẹ nhàng, nằm ngắc ngoải không chết. Đó là lý do tại sao có những người chúng ta nhớ cái người đó đó lúc sống là tu, ăn chay, niệm Phật, tu dữ lắm, khi chết nằm ngắc ngoải không chết. Có không? Chúng ta gặp trường hợp này chưa?
[17:50]Kể cả người xuất gia, có không? Có. Lý do là vậy. Nhưng mà lại có những người thế gian, nhiều khi mình thấy họ không tu gì nhiều nhưng mà họ sống với cuộc đời rất là tốt, chết nhẹ nhàng, ra đi cái liền. Đây là điều vậy. Cho nên là cái làm phước rất là quan trọng. Rồi khi mà thầy nói vậy thì có một vị mới hỏi là: "Thưa thầy, ví dụ như anh em tụi con không có gì để mà làm phước?" Thầy mới nói: "Không phải, không phải là cứ phải đem tiền ra mà mình chỉ bằng một lời nói thôi. Mình khuyên người ta biết tu, mình bằng lời nói mình khuyến khích người ta làm điều thiện, bằng lời nói mình khuyên hai người đừng ghét nhau nữa thôi là bắt
[18:32]đầu cái phước thành hình rồi, chứ không phải là đợi là phải có tiền. Rồi bằng một lời nói, bằng một chút công sức giúp nhau." Thấy đó, lấp một cái ổ gà ngay đường quê của mình, nghĩa là lượm một cái miểng chai, phụ nhau sửa một cây cầu băng qua sông cũng là có phước. Rồi có phước như vậy năm năm sau, mười năm sau mới bắt đầu có tiền, chứ đừng có tưởng làm phước sáu tháng nói tôi làm hoài không thấy hên, không có đâu. Năm năm sau cái phước nó mới đến với mình, mười năm sau phước nó mới sung mãn. Thì khi có tiền rồi, mình không hưởng, tiếp tục đem tiền đó san sẻ, làm phước giúp người tiếp. Mà cả một đời như vậy cho tới chết.
[19:10]Đó, hẹn, hãy nguyện với lòng là con sẽ làm phước tới chết, chấp nhận bỏ kiếp này, qua kiếp sau bắt đầu tu lại. Qua kiếp sau nguyện là sinh ra gặp Phật pháp tu liền, không có chần chờ, nấn ná nữa. Hãy mạnh dạn như vậy. Thì mấy vị đó nghe hơi ngạc nhiên, tại mấy vị đó đi các nơi á thì nghe người ta khuyên là phải tinh tấn niệm Phật, vãng sanh. Mà gặp thầy, thầy lại kêu là phải lo làm phước, đừng có cầu vãng sanh sớm, tại không ai rước đâu. Phải thương yêu con người, phải nhìn mỗi người là một vị Phật để mà mình thương yêu, giúp đỡ tử tế, quý trọng thì mới có cái phước để vãng sinh, không phải dễ đâu.
[19:48]Phật chỉ thương, chỉ rước cái người nào mà người đó biết yêu thương con người, tôn trọng con người. Đó, đây là cái căn bản. Mà cái làm phước như vậy từ cái công sức nhỏ nhỏ là chính là bài hôm nay chúng ta nói với nhau, từ những cái việc làm nho nhỏ mình có thể làm được, không phải tốn tiền mà dần dần vậy á mà tạo thành những cái phước rất là lớn. Tuy nhiên á hồi nãy chúng ta nói á là cái công bỏ ra không bằng cái tiền bỏ ra, phải không? Nãy giờ mình chê, mình nói giờ mình đi gánh nước giùm người ta, người ta không có thương bằng cái người móc một trăm ngàn cho. Nãy mình nói vậy, tuy nhiên nó vẫn tương đối, không phải luôn luôn như vậy.
[20:27]Có khi công sức được đánh giá rất cao, có khi tiền bạc lại được đánh giá rất là cao là tùy cái người, tùy người. Ví dụ bây giờ thế này, nhà mình thì bình thường, tự nhiên có cái người nghèo hàng xóm mình cũng quen biết, mình cũng quý họ, họ cũng quý mình, họ lại chơi với mình thì mình cũng chào hỏi, mình cũng tử tế chứ mình không có gì, không có bao giờ mình khinh người, tại mình biết Phật pháp. Thấy cái người nghèo họ lại chơi mình cũng đối sự bình thường, cũng mời uống nước, ăn chuối này cho vui vậy. Rồi cái người nghèo đó họ cũng bình dân, coi nhìn thấy cái sân mình có cỏ, có rác cái nói: "Thôi để tôi quét giùm cái sân anh chút." Cái họ tự động họ đi lấy cái chổi tại nhà
[21:03]cũng thân nhau, họ không có nghĩ là họ lấy lòng mình, họ thương thôi, bình thường. Họ lấy họ dọn, họ quét như vậy. Thì mình thấy mình cũng thương, phải không? Nhưng mà cũng không đặc biệt lắm. Nhưng mà lỡ bữa đó có cái ông Chủ tịch tỉnh ổng tới chơi mình, ổng đứng nói chuyện với mình cái ổng dòm xuống ổng thấy thấy có miếng rác, cái ổng cúi xuống ổng lượm ổng đem ổng bỏ vô thùng rác giùm, mình thương không? Mình kể mười năm chưa hết cái chuyện, phải không? Đưa lên báo liền, đăng lên truyền hình liền, trời nói ông Chủ tịch tỉnh ổng đã cúi xuống lượm cái rác bỏ vô thùng rác giùm cho mình, nhớ suốt đời.
[21:35]Nghĩa là ổng cũng bỏ công sức, cái người kia cũng bỏ công sức là cũng quét rác, lượm cỏ mình, nhưng mà mình cũng thương vậy nhưng mà không bằng một ông Chủ tịch tỉnh ổng xuống ổng cúi ổng lượm rác bỏ thùng rác thôi, mình sao? Mình sướng đê mê, ngây ngất luôn vậy á. Nghĩa là thương ổng hết biết chỗ nào mà nói, đúng không? Đúng không? Cái tâm lý nó vậy đó.
[21:58]Nên đây là cái lẽ thường, hoặc là thế này: Giờ ví dụ cái chùa đi, cái chùa à rồi có hai người cùng đi tới cúng chùa. Ơi bây giờ thầy nói về vật chất á. Thì có cái người đó thầy biết là giàu rồi tới cúng chùa một triệu, thầy mừng không? Mừng không? Mừng thấy mồ, triệu mừng thấy mồ sao không mừng. Có tiền để thầy nuôi đệ tử thầy chứ sao không mừng. Thế rồi có cái người nghèo rớt mồng tơi tối ngày đó họ móc túi, túi cúng chùa này móc túi bên phải móc ra cái có cái có cái đáy túi không, đâu có có mấy hột dưa bỏ trỏng chứ không có có miếng đồng. Rồi móc cái túi bên trái lận lên cái thì còn có năm tờ năm trăm rách.
[22:35]Rồi họ mới lòn lòn vô cái áo trong á, tiền để kỹ lận lưng quần rồi rút ra cái ruột tượng, rút tới đáy ruột tượng lấy được có 10.000đ. Cái cúng thầy, cúng thầy nói: "Thầy thối con 5.000đ lát con về con đi xe." Ví dụ vậy. Thì thương không? Thương đứt ruột, phải không? Thương đứt ruột. Nghĩa là thầy sẽ không mừng bằng cái người cúng thầy một triệu vì con vì cái số tiền nó lớn để thầy lo được nhiều việc, nhưng mà cái người nghèo mà móc cho tới cái ruột tượng giựt ra hết mà rớt 10.000đ cúng rồi yêu cầu thối lại 5.000đ nữa thì người đó thì thương thương thương hơn cái người kia, đúng không? Thương hơn.
[23:10]Thương hơn. Đó, thương hơn. Mừng á thì cái người kia cúng nhiều mừng hơn, nhưng mà thương là thương người nghèo cúng 10.000đ đòi lại 5.000đ hơn nhiều. Cho nên chúng ta thấy là cái mà cái công sức, cái tiền bạc á nó tùy cái đối tượng, nó tùy cái đối tượng mà mình quý nhiều hay quý ít nữa, nó vậy chứ không phải không. Tùy thân phận, tùy đối tượng, tùy thành phần. Cho nên á là khi mà nghe nói như vậy đó thì Phật tử á là muốn thầy thương hay muốn thầy mừng?
[23:41]Thầy thì thầy muốn cả hai.
[23:52]Đó là mình so sánh trong cái tương đối như vậy. Tuy nhiên thì cái người mà tu theo hạnh Bồ-tát á thì thôi đụng đâu làm đó, phải không? Nghĩa là ví dụ như mình học theo cái hạnh tứ nhiếp pháp của Phật thì mình có tiền mình giúp chúng sinh thì mình giúp bằng tiền, có công sức mình giúp công sức, gặp lúc đó mình nói một lời để làm lợi chúng sinh thì nói. Như vậy, lúc nào im lặng im lặng, lúc nào đi làm thì làm, lúc nào móc tiền thì móc, tức là đụng đâu làm đó, tùy duyên thôi. Tùy khả năng mình lúc đó, tùy hoàn cảnh lúc đó như vậy thôi chứ mình không có phân biệt. Nhưng mà tuy nhiên là mình phân biệt chút xíu
[24:21]là trong cuộc đời này cái tâm lý người ta như vậy, phải không? Như vậy. Giờ mình nói về lợi hành thì mình nêu ra một số cái lợi hành tiêu biểu để làm ví dụ, à ví dụ để gợi ý. Ờ những cái nào gọi là lợi hành, tức là giúp người mà bằng công á. Thứ nhất là chăm sóc cho người bệnh. Chăm sóc cho người bệnh là cái lợi hành đệ nhất. Vì sao vậy? Cái người bệnh là cái người không còn cái sức để tự lo cho chính mình được nữa. Ai cũng có cái sức khỏe đáng quý, mày cái sức khỏe đó nó phải dư để lo được cho người khác. Riêng cái người bệnh lúc mà họ nằm bẹp xuống rồi, chính bản thân họ không lo nổi cho họ, họ chỉ nằm đó thôi.
[25:01]Không thể đi nấu cơm cho mình ăn, không đi giặt quần áo cho mình được, thậm chí nhiều khi ngồi dậy đi pha nước không nổi. Thì cái lúc đó cái công sức rất là đáng quý. Cho nên trong những cái việc mà đem công giúp người khác thì chăm sóc người bệnh là đệ nhất. Chăm sóc người bệnh á thì tùy cái trường hợp mình làm gì được nó làm. Có khi là biết cạo gió mình cạo cũng được, mình bấm huyệt, mình nấu thuốc thang, mình cơm cháo, mình giặt giũ giùm cũng đều là đều là tốt, phải không? Đều là tốt. Nên ví dụ như bây giờ mình không có chuyện gì làm á, mình vậy lúc nào mình cũng cầm cái cái cái đồng xu mình đi tới đi lui
[25:37]đó coi mình nói coi có ai cần cạo gió mình cạo cũng làm ra phước dữ lắm chứ không chơi đâu, vì nó là đệ nhất mà, chăm sóc người bệnh là đệ nhất. Lúc nào ờ thay vì người ta đeo dây chuyền đồ mình đeo cái đồng tiền ở đây, phải không? Đem đồng tiền mình ghi là: "Cạo gió miễn phí" vậy đó, đây. Là sẽ có cơ hội làm được nhiều việc phước lắm chứ không phải chơi. Nhưng mà thời đại Si-đa này thôi đừng cắt lể, cắt lể nguy hiểm. Rồi à phụ cất nhà cho người nghèo. Đây là cái rất hay, bởi vì sao vậy? Không có ăn vài bữa mình nằm quẹo chết liền. À nhưng mà sau đó mà không có nhà để ở, sương gió lạnh lẽo thì thiệt là làm người mà không thua gì súc vật.
[26:18]Cho nên cái giá trị của con người cũng là cái mái nhà nữa. Nên vì vậy mà nhà nước hay có những cái chính sách về nhà tình thương, nhà tình nghĩa đó là vậy đó, rất là hay. Ví dụ như cái nhà tình thương là cho những người nghèo họ không tự dựng nổi cho họ một cái nhà thì thôi bà con trong xóm cất một cái nhà rất là rẻ, đất thì thôi xin ai đó rồi gom lại. Thay vì người ta cất cái nhà cả năm bảy trăm triệu thì mình chỉ cần 5 triệu hay 7 triệu dựng được một cái nhà che nắng che sương được cho người nghèo. Đó, cái người thợ xây xây cái nhà đó họ cũng lấy công rất là rẻ. Kêu gọi bán vật liệu cũng rẻ, nhiều người góp công vô thì có cái
[26:54]mái nhà, người ta cũng đỡ hơn lăn lóc ngoài sương ngoài bụi. Hoặc là cái nhà người ta gần sập rồi, mình cất cái nhà tình thương như vậy, cái phước rất là lớn. Nhưng mà bây giờ mình không có tiền thì mình đem công thôi, đem công qua cũng giúp được người ta cất nhà. Thầy nhớ hồi đó cái nhà thầy ở kinh tế mới, thì lúc đó có một cái gia đình của hai mẹ con đó không sao không thấy người cha nên thầy cũng không có tiện hỏi là cha đã bỏ đi hay cha đã chết, chỉ có một người mẹ nuôi mấy đứa con gái thì họ cũng vừa đến kinh tế mới ở là không có nhà ở. Thì ba của thầy mới sai thầy đi cất nhà giùm cho bà.
[27:29]Hôm đó thầy mới vác búa, vác đinh rồi đi lại tìm lột cây rồi cất cho người ta. Nhưng chỉ có một cái là thầy hơi hối hận một chút là bởi vì thầy không biết á, tự nhiên cái cột cái mà dựng lên người ta tuyệt đối không được đóng đinh vô cột cái, nhất là đầu cái mà đóng thốc đóng xuống vậy nè là chủ nhà chết liền. Mà lúc đó đâu ai dạy, ba thầy cũng không dạy cái đó nữa, thầy cứ tha hồ gác cái đòn dông lên rồi đóng đinh bốp bốp từ trên xuống kẹp cái đòn dông lại, vì cất cái nhà nhỏ để cho mẹ con ở đỡ lúc đó gấp quá, không có vật liệu. Rồi mãi đến sau này cái thầy mới nghe nói là hễ mà đóng đinh xuống đầu
[27:59]cột cái thì chủ nhà chết, giờ thầy không biết bả chết chưa nữa. Mấy chục năm không biết bả chết chưa. Không biết chết chưa không biết. Cái đó tại ba thầy không phải tại thầy, không biết. Rồi ở trong chùa cũng vậy, ví dụ như người chùa này mà mình nghe cái chùa kia có cất, mình đi qua mình công quả cũng rất là tốt, tức là thể hiện cái tình đạo với nhau, chứ không phải là hễ người ta cất chùa thì chỉ cư sĩ đâu, cất thì cất, nhưng mà người tu sĩ chùa này qua giúp chùa kia được, cái đó cũng là cái tình đạo rất là hay, cũng đều là lợi hành. Hoặc là mình đắp đường, sửa cầu cho dân làng đi qua đi lại thì đều là những nghĩa cử rất là đẹp.
[28:34]Ừ nhà nước thì cũng đang hết sức cố gắng để mà làm bê tông nhựa hết những con đường này đến con đường kia. Nhưng mà có những nơi nhà nước chưa làm kịp mà đường đã lầy đã hư thì mình là người đệ tử Phật thì mấy cái đó là mình xí mình làm liền, mình giành phần làm liền. Mấy cái đó cái phước, nha, mình không có tiền thì mình cứ lấy cuốc mình khiêng đất tới đắp, ban người ta đi đỡ nguy hiểm cũng là những cái phước rất là lớn. Hoặc là cái lợi hành khác như là ví dụ như mình có cái nghề, mình biết nghề sửa điện, biết nghề sửa ống nước, biết sơn, biết phết, à biết công việc đồng áng mà hàng xóm mình họ có việc cần mà không phải là dễ thuê thợ hoặc là họ nghèo
[29:14]họ cũng không có thuê thợ, không phải đụng mỗi chuyện là kêu thợ mà trả tiền được, mình có mình cứ qua giúp người ta. Cái đó rất là đẹp. Như mình biết câu điện, bắt nước rồi qua phụ làm. Mấy chuyện lặt vặt lặt vặt như vậy mà trong xóm giúp nhau rất là hay. Nó cũng là những cái lợi hành. Hoặc là mình xin giúp công ăn việc làm cho người khác. Thì trong một đất nước mà đang phát triển, chữ "đang phát triển" nghĩa là còn nghèo á, bởi vì danh từ của báo chí hay là của các nhà chính trị người ta tránh dùng những cái từ mà có vẻ hạ thấp giá trị, nên thế giới phân ra làm hai cái loại quốc gia: một loại quốc gia đã phát triển, developed, đã phát triển;
[29:51]một loại quốc gia đang phát triển, developing, đang phát triển. Chữ "đang phát triển" nghĩa là làm sao? Thay vì dùng chữ "còn nghèo" người ta nói "đang phát triển", nhưng mà cứ nói thẳng là nghèo. Ví dụ như nước mình vậy thì không phải là công ăn việc làm dễ kiếm, dồi dào. Ở những nước mà phát triển á thì công ăn việc làm dễ kiếm hơn. Nói dễ kiếm chứ vậy chứ cũng thất nghiệp lu bu. Còn riêng nước mình thì cũng cũng cũng khó có công ăn việc làm. Cho nên vì vậy ví dụ mình thấy ai có cơ hội để họ cung cấp việc làm thì mình biết mình giới thiệu á cho những người chưa có, họ có cơ hội. Thì cái đó mình không tốn đồng nào, mình chỉ giới thiệu thôi.
[30:31]Như vậy mà phước rất là lớn, đó cũng là cái lợi hành. Cái đó còn hơn cho người ta năm mười triệu đồng chứ không phải ít đâu. Có những cái mà không tốn công sức mà cho người ta được cái lợi lộc, cho người ta niềm vui, cái giá trị đó mà đem tính ra có khi là thành cái số tiền cũng rất là lớn. Giống như hôm trước á có một cái thanh niên, chàng thanh niên gia đình là Phật tử thuần thành, ảnh lên ảnh có vẻ trầm uất, khủng hoảng và thậm chí đòi tự tử là vì những cái ước mơ của mình không có thành tựu, cuộc đời lận đận, không thành đạt. Thì trong một cái nỗi đau khổ nhất của anh ta là anh ta rất thích thể thao nhưng mà khi thi đấu thì luôn luôn thua.
[31:12]Nhiều cái thất bại khác cộng tới cái say mê nhất của mình bị thất bại nữa nên anh đau khổ, trầm uất và đôi khi muốn tự tử. Người mẹ dắt lên đây gặp thầy. Thì thầy mới nói thế này, thầy mới nói là: "Con hãy nghĩ như thế này, con nghĩ là khi con trong cuộc đấu như vậy phải có người thắng kẻ thua, phải không? Thì nếu con thua tức là con đã nhường cái thắng cho cho người kia. Mà con nghĩ rằng cái niềm vui chiến thắng đó nếu mà đem quy ra tiền cỡ bao nhiêu tiền? Thử tính đi. 5 triệu mua được cái niềm vui đó không?" Cái nó lắc đầu. Thầy nói: "Ít nhất 20 triệu, phải không? Bất ngờ có người cho mình 20 triệu thì mới bằng cái niềm
[31:52]vui mà thắng trong một cái giải, không phải dễ đâu. Như vậy khi con thua giống như con cho người ta 20 triệu. Cái điều đó con nghĩ là nên nên mừng hay nên buồn?" Anh chàng vỡ lẽ ra, vỡ lẽ ra. Thấy cảm thấy nào giờ bao nhiêu trận mình thua tức là bao nhiêu niềm vui mình đã cho người khác. Như vậy: "Từ đây về sau con biết điều này, mỗi lần ra sân đánh con đánh cho thua đi, tức là cho người ta 20 triệu."
[32:17]Rồi cái người mẹ mới kể nói con trai đưa cái bàn tay lên. Theo cái chỉ tay của tướng số là ngón tay út mà nó thấp hơn cái đường chỉ của ngón tay áp út á, ngón tay nhẫn, thì tức là ra đời chơi không lại ai, cứ bị người ta ăn hiếp nên cũng buồn. Cái thầy cũng đưa bàn tay lên, thầy nói ngón tay út thầy cũng thấp hơn và thầy xem đó là niềm vui. Nghĩa là mình sống trên đời mà mình thua người ta, để người ta hơn mình, để mình vâng lời người khác, thì cho đó là một niềm vui, thầy cho đó là niềm vui. Thì anh chàng hơi hơi ngạc nhiên, thầy nói vì cái niềm vui á nó có hai loại cái loại niềm vui. Một cái loại khoái cảm của cái người chỉ huy người khác,
[32:58]nói đâu người khác nghe đó, nó có một cái khoái cảm. Và người ta đó vì đi tìm cái khoái cảm này mà gây không biết bao nhiêu tội lỗi, tức là khoái cảm của quyền lực, đúng không? Đó, vì tìm cái khoái cảm mà được đứng ở vị trí quyền lực, chỉ huy người khác, đi tìm cái khoái cảm đó mà gây không biết bao nhiêu tội lỗi, tranh giành, thủ đoạn, mưu mô, hiểm độc. Ngược lại nó có cái niềm vui khác là niềm vui được làm một người nhỏ bé để cho người khác sai bảo. Nó có cái niềm vui của sự khiêm hạ khi mình tự nguyện mình làm được như vậy, tự nhiên có cái niềm vui. Rồi thầy cũng không nhớ ai, thầy mới kể chuyện thầy
[33:33]nữa, mà thầy kể chuyện thầy hoài nó hơi kỳ. Mà lúc đó thầy nhớ thầy nói: "Hồi để trong chúng thì được phân công một nhiệm vụ hết sức là vẻ vang là quét cầu tiêu. Là khi mà nước tiểu đầy quá thì gánh ra cho ban rẫy để tưới rau đem vô chúng ăn lại chứ không gì hết trơn á." Thì công việc đó nó không có nhiều lắm, nó không có bận quần quật suốt ngày, nó không bận. Cho nên ngoài ra bình thường thầy có thể làm những việc khác. Mà thầy nhớ nhất là một ông sư huynh thầy, ổng làm ở ban rẫy. Thì ban rẫy thì cực, phải hay cực suốt ngày cho tới chiều tối. Chiều mọi người có thể nghỉ ngơi rồi thì ông sư huynh đó vẫn còn phải tiếp tục tưới rau.
[34:06]À thầy luôn luôn nhớ ổng, nghĩa là hễ mà thầy rảnh rồi là thầy chạy xuống. Thầy xin việc để cho ổng sai mình. Hỏi: "Sư huynh có việc gì không?" Thì nói: "Rồi, đi tưới nước giùm tui." Thế là thầy à không biết thầy có nên kể không, vì lúc đó là không có quần áo mặc á. Là lúc nhìn quanh quất là không có ai đi qua đi lại là thầy chỉ còn có cái quần đùi thầy gánh nước xuống cái suối múc nước lên đi tưới rau giùm cho sư huynh. Tức là thầy rất thích được sai, rất thích được sai và thầy thấy có cái niềm vui khi mình tự nguyện được người ta sai. Đó cũng là một cái lợi hành mà mình rèn luyện cái tâm khiêm hạ nữa.
[34:38]Nên thầy mới nói cái chú thanh niên đó là: "Con hãy đi tìm cái niềm vui đó đó, cái niềm vui mà được mình thua người ta, được người ta sai bảo rồi con sẽ thấy nó nó bình an, nó hạnh phúc và nó bền vững hơn là cái khoái cảm mà mình chinh phục người khác, mình chỉ huy người khác." Hãy nghe như vậy. Nên ở đây, để làm được cái việc mà lợi hành giúp cho người khác cũng vậy, nó đòi hỏi cái tâm khiêm hạ, quý vị, chịu cực như vậy và tìm được cái niềm vui trong cái vị trí thấp bé của mình, đó là một cái hạnh phúc. Không biết mọi người có đồng ý với thầy không ta? Đồng ý ha? Ừ, như vậy là được rồi.
[35:14]Hoặc là ví dụ như là khi mà cái tổ của mình, ấp mình, họ muốn bắt đường dây điện hay là họ làm hệ thống cấp nước hay lập đội dân phòng thì mình lên tiếng mình ủng hộ, mình kêu gọi phụ để cho việc đó được thực hiện thì cũng là một cái lợi hành. Cũng là một cái việc mà mình không phải tốn tiền nhưng mà cũng là một việc làm phước lợi ích cho cộng đồng của mình, cũng là một việc làm phước, ừ. Hoặc là chùa mà mở lớp tình thương cho người nghèo, tại vì có những người, những em bé nghèo không có điều kiện để tới trường thì chùa mở một cái lớp học tình thương, mời giáo viên tới dạy, rồi cứ xin vở, xin viết, ừ xây một cái lớp, đóng bàn,
[35:52]đóng ghế cho các em mà ở ngoài đường phố rồi đem đến cho nó học cho nó biết chữ. Chứ không là để nó nó không được học gì rồi càng ngày nó càng hư hỏng. Cho nên cái việc như vậy thì mình phải vận động. Ví dụ, mình không trực tiếp bỏ ra thì mình cũng phải nói người này, nói người kia để ủng hộ cho một cái lớp học tình thương như vậy rất là có ý nghĩa. Hoặc là ví dụ như là mình dạy cái việc mà phạm nhân đang thi hành án ở trong tù rất cần được tu sĩ vào đó để dạy đạo đức cho họ, thì mình cũng có thể vận động với nhà nước điều đó. Khi mình gặp những người cán bộ, họ giam giữ phạm nhân, mình cũng đề nghị với họ là nên
[36:30]như vậy, chứ đừng để giam giữ mà không có dạy đạo đức, không dạy nhân quả, không biết tội phước, không có phân biệt thiện ác, thì họ khi mãn hạn tù họ sẽ trở lại cái tội xưa. Vì chính tâm họ không hề thay đổi, thân họ bị giam nhưng mà tâm họ không thay đổi thì khi thả ra thì đâu hoàn đấy. Cho nên là trong thời gian mà họ được giam giữ cải tạo, mình phải tranh thủ thời gian đó để dạy dỗ đạo đức cho họ, mình có thể nói chuyện với những người thi hành án, những người mà cán bộ. Thì đây cũng là một cái lợi hành, cái phước rất là lớn, phước rất là lớn, như vậy, ừ. Hoặc là mình quyên tiền giúp những cái hội đoàn từ thiện
[37:06]để họ có tiền mà họ cứu trợ, họ ủy lạo, cũng vậy. Nhiều khi mình không có tiền nhưng mình đi mình phụ xin cũng được, phụ xin. Nhưng mà khi mà đi xin tiền từ thiện nhớ mặc đồ đẹp nhất. Nhớ nha! Chứ mặc đồ rách xin không ai cho tại nó sợ mình bỏ túi. Nhớ, phải xin mặc đồ đẹp. Rồi ví dụ như là mấy cái chuyện này nó hơi dài dòng, chịu chịu khó kiên nhẫn nghe chút. Ví dụ như là thì nếu mình là một cái người công nhân viên chức gì trong một cái công ty, một cái cơ quan thì có cái tính chuyên môn cao, nhiều khi những cái việc mà không thuộc cái bổn phận của mình, mình vẫn có thể làm giúp cho cái bạn bè đồng nghiệp của mình cũng là điều tốt.
[37:42]Ví dụ như người ta bận quá, mình đánh giùm cái văn bản trên cái máy computer, ờ thì cũng là cái phước lợi hành. Hoặc là mình hướng dẫn cái việc cho cái người mới làm, cái người họ mới đến, họ chưa quen việc, mình chịu khó hướng dẫn người ta cặn kẽ thì cái đó cũng là cái phước lợi hành, rất là lớn, không sao hết. Nên nhiều việc để làm phước, để lợi hành lắm, mà tại mình không có biết. Khi biết ra rồi xung quanh mình đầy. Nhiều khi mình than: "Sao tui nghèo á, tui không có tiền giúp ai làm phước." Nhưng mà đâu biết rằng là vô số điều để làm phước từ cái ý nghĩa lợi hành này. Làm giúp người bằng công sức, bằng cái lời nói mình
[38:14]giúp người, á phước cũng tích lũy rất là nhiều. Còn đối với những người tu sĩ thì mình giúp huynh đệ mình trong cái việc hoằng pháp. Thí dụ như là cái người huynh đệ mình có khả năng, mình xin cho người đó được đi học thêm, được đào tạo, được rèn luyện. Thí dụ như nhiều khi huynh đệ mình thấy được phân công giảng thì mình có khi mình giúp ý đề tài, mình nói: "À thôi nên giảng cái đề tài này cũng hay." Hoặc là cái người đó họ soạn dàn bài, cái mình xem, mình góp ý thêm vào trong cái dàn bài để cho giảng hay thêm. Đó, vân vân. Ờ rồi hoặc là ví dụ như Phật tử cũng vậy, ở đâu có hội giảng cái mình
[38:47]rủ đi nghe, thì cũng là một cái phụ giúp trong cái việc hoằng pháp. Ờ thậm chí là lúc giảng mà mình giảng xong rồi mình vỗ tay cho lớn cũng là lợi hành đó, giúp người ta. Cho cho giảng sư lên tinh thần á, như đó. Ừ, nhưng mà đừng có vỗ tay hoài người ta nói nịnh á. Cái lợi hành á thì cần cái tâm huyết, cái thiện chí, tốn thời gian, tốn công sức. Đó. Chứ không phải là không có tốn. Cho nên làm cũng rất là mệt, mình không có thiện chí mình không có bỏ công ra giúp ai được hết trơn á. Đây là một cái điều như vậy, ừ. Thứ nhất là khi mà lợi hành như vậy á thì chúng ta có cái phước, có cái phước. Nhưng mà cái phước á nó tùy,
[39:30]ví dụ như cái việc mà ta giúp đỡ nó đem lợi ích đến cho một người, một gia đình, thì cái nhân quả là sau này mình khi mình gặp lại cái người đó, mình gặp lại cái gia đình đó, tự nhiên mình nói gì người ta cũng nghe á, à, mình xúi gì người ta cũng nghe hết trơn. Cũng rất là hay. Ừ. Còn ví dụ như là mình có cái việc mà mình làm á đem lại ích cho nhiều người, rất nhiều người. Cái người đó cùng với mình làm cái nhiều việc thiện thì sau này gặp lại, chung nhau mà hưởng phước. Vừa giúp nhau trong Phật pháp mà vừa chung nhau hưởng phước, đó. Chúng ta thấy á có những cái tôn giáo mình nói những tôn giáo nó hơi quá đáng,
[40:12]tức là những có những cái thế lực mà lợi dụng tôn giáo họ dùng tiền, họ mua tín đồ. Ờ họ có quá nhiều tiền, đằng sau lưng của họ là những thế lực chính trị lớn. Họ đem tiền vào Việt Nam, họ biết người Việt Nam mình còn nhiều người nghèo thế họ đến gia đình họ mua mấy triệu, họ kêu theo đạo của họ, ừ. Là kêu dẹp bỏ bàn thờ ông bà, rồi thờ cái thần linh của họ. Vậy mà hiệu quả rất là lớn, bởi vì nó đi đúng cái công thức là bố thí, đầu tiên ưu tiên số một. Ví dụ bây giờ, mình một cái người đạo Phật mình tới, mình nói ngon nói ngọt, thậm chí mình gánh nước giùm cho người ta, nấu cơm giùm cho người ta, người ta chưa chắc người ta theo đạo Phật.
[40:58]Còn có một người tới cho ngay ba triệu, người ta theo đạo đó liền. Cái sức mạnh của đồng tiền khủng khiếp như vậy. Nên đây là một cái điều mà quy luật mà không ngờ là những cái thế lực chính trị đen tối họ ứng dụng được đúng cái quy luật đó. Đây là một điều rất là đáng lo cho cái cái vận mệnh của đất nước cũng như vận mệnh của Phật pháp. Để mà thắng được cái đồng tiền đen tối đó, chúng ta đòi hỏi những người trong đạo Phật của mình phải hết sức là có thiện chí. Cái tinh thần phải lớn hơn tiền bạc thì mới thắng được cái vật chất, mình mới đủ sức để mình thuyết phục những cái người nghèo giữ cái lòng kiên trinh,
[41:42]không bị lung lay bởi đồng tiền của ngoại bang, mà giữ vững cái linh hồn của dân tộc với tín ngưỡng của ông bà cũng giống như là đối với Phật pháp. Thế còn nếu không, yếu lòng một chút thì ba triệu họ mua đứt cái gia đình mình, mua đứt cái linh hồn của mình. Tại vì mình thờ cái thần linh của họ, tức là cái linh hồn mình đã bán cho họ, mà cái linh hồn mình bán cho họ đâu có biết rằng đã trao nhầm những cái thế lực chính trị rất là đen tối, ngày đêm lúc nào cũng chỉ muốn đánh phá đất nước của mình, lúc nào cũng muốn gây chiến tang hoang cái đất nước của mình, mà họ dùng cái chiêu bài tôn giáo. Mà chỉ cần ba triệu mua mất linh hồn của một cái gia đình.
[42:23]Phải nói rất là đau, rất là rẻ, rẻ mạt. Mình phải nói với người ta như vậy, mình phải nói là cái nếu theo cái đạo đó tức là bằng bao nhiêu số tiền đó anh đã bán cái linh hồn của anh với cái giá giá rẻ. Mà trong khi cái linh hồn của mình, cái tâm hồn của mình là vô giá. Để mình thờ ông bà, tổ tiên, thờ Phật của mình. Nhưng mà nếu bán như vậy quá rẻ. Rồi sau này họ sẽ xúi mình làm nhiều cái việc nguy hại cho đất nước của mình thì cái tội đó nó chồng chất nặng nề không thể nào gỡ ra được. Đây cũng là điều đáng là lo, cho nên bây giờ thì chúng ta có thể còn một ít thời gian thì những người đệ tử Phật chúng ta phải cố
[43:07]gắng mình đem cái công sức của mình đến với những người nghèo chưa biết đạo. Mình giúp đỡ họ, mình khuyên răn họ để giữ vững họ đứng vững trước ba bốn triệu đồng của một cái đạo ngoại bang. Đây là cái sứ mạng rất là lớn, rất là quan trọng, thầy nói lại. Là khi mà chúng ta còn được một ít thời gian chúng ta phải siêng năng đến với những người nghèo chưa biết đạo. Nhớ người nghèo chưa biết đạo. Chúng ta đến giúp đỡ họ bằng công sức của mình, an ủi họ bằng cái lời nói ngọt ngào của mình để giữ vững cái tinh thần của họ trước cái sức cám dỗ, mua chuộc bằng đồng tiền của những cái đạo bên ngoài. Đây là sứ mạng của tất cả đệ tử Phật, không có riêng ai.
[43:55]Thấy người nào chưa có đạo mình phải tới liền, giữ cái tâm hồn của họ lại, giữ linh hồn của họ lại. Đừng để họ bán mất linh hồn của họ trong vài triệu đồng rất là phí. Nên thêm một vài cái tâm lý thế này: Ví dụ như khi ta giúp cái người đó mà cái thân phận của mình nhỏ hơn ví dụ như là con cái đỡ đần cho cha mẹ hay là cái nhân viên mà tận tụy lo cho cấp trên hoặc là cái người nghèo tới chơi nhà người giàu mà đi quét sân giùm nhà người giàu. Tức là cái người giúp á, người đem công sức lại giúp cái thân phận nhỏ hơn thì thường là ít được cảm tình liền mà phải lâu dài mới gây được cái sự chú ý. Ví dụ như con cái mà lo cho cha mẹ không phải là được cha mẹ chú ý liền
[44:38]tại vì chuyện bình thường, tại vì cha mẹ nuôi mình nhiều quá. Giờ có giúp lại một ít gì cũng không thấm thía. Hoặc là cái nhân viên vậy đến mà có giúp gì cho cấp trên thì chưa chắc cấp trên ổng có cảm tình liền. Là vì ổng xem đó là bình thường hoặc là người nghèo tới chơi nhà người giàu rồi cầm cái chổi quét nhà giùm thì coi bình thường, cái chuyện là lấy lòng bình thường nên ít được cảm tình liền, nên phải kiên trì. Nếu mình không có phước hoặc là cái thân phận mình là thân phận nhỏ thì cái việc mà lợi hành như vậy đó phải làm rất là lâu dài, kiên trì thì người ta mới chú ý, nó vậy. Còn khi mà cái thân phận của mình nó lớn hơn cái người được giúp
[45:15]thì hiệu quả tức thì người ta cảm động như nãy thầy nói á. Ví dụ bây giờ thầy nói là có cái ông bạn người giàu ổng tới ổng thăm cái người nghèo. Khi ổng bước vô thì ổng thấy cái người nghèo á đang xách hai cái thùng nước đi vô, ổng lật đật ổng chạy, người ta bỏ công sức ra nên hiệu quả rất là lớn. Hoặc là cái người cấp trên nghe nói cái nhân viên mình bị bệnh, ổng tới ổng thăm, rồi tới thăm nhằm cái lúc mà tới giờ ăn cháo, thay vì ổng để cho người thân, ổng lại giành cái bát cháo đó, ổng đút cháo cho từng muỗng cho cái người nhân viên của mình thì cái chuyện đó sao? Người nhân viên thường đều khóc phải không?
[45:51]Khóc là cái người cấp trên mình quá là tuyệt vời, biết thương cấp dưới như vậy. Cho nên cái việc mà giúp qua giúp lại, cái giá trị của công sức nó lớn hay không là ăn thua cái thân phận đối với nhau nữa, đó. Đó là một chút tâm lý. Bây giờ nói theo cái đạo lý thế này nữa là
[46:08]nói theo Phật pháp hoặc là nói theo hạnh Bồ-tát mà Phật dạy chúng ta á thì chúng ta luôn luôn siêng năng giúp đỡ mọi người, đó là cái tâm nguyện của chúng ta khi chúng ta đã biết Phật pháp. Mình biết rồi thì giúp ai được gì mình đều ráng giúp, mình không có nề hà, không có sợ tốn công sức mà rất là siêng năng, không có làm biếng. Chúng ta nói người làm biếng thì là người không biết đạo, đó là một điều vậy. Mà có thể gọi là người ác nữa. Nhưng mà trước hết là không biết đạo. Còn khi chúng ta biết đạo thì mình luôn luôn siêng năng giúp người. Tuy nhiên để ý điều này là khi làm việc giúp người thì siêng
[46:41]năng, nhưng mà nhớ là không phân biệt ta và người. Không phân biệt ta và người để làm chi vậy? Để đừng có liều mạng. Vì nếu mà mình phân biệt ta và người nhiều quá đó, mình nói: Đây là cái ta đáng ghét, đây kia là những người đáng thương. Thế mình cứ liều mạng mình hy sinh cái mạng của mình để mình giúp người thì cái tâm đó rất là tốt, tâm đó rất là tốt. Tuy nhiên mình liều mạng như vậy thì mình không giúp được người lâu dài. Nên mình phải nghĩ tới lâu dài mà cân đối cái sức khỏe của mình, vì sao? Mình cũng là một chúng sinh cần phải giúp nữa, chứ không có phân biệt. Mình phải xem mình giống như mọi người thôi.
[47:17]chúng sinh kia cần được giúp thì cái chúng sinh này cũng cần được giúp. Lấy cái công sức của chúng sinh này giúp cái chúng sinh kia nhưng mà đừng để cho chúng sinh này quá kiệt sức, hao tổn. Thì tất cả đều bình đẳng, mình với mọi người bình đẳng. Ai cũng cần được cơ hội, thời gian, sức khỏe đi đến con đường đạo. Do đó mình phải cân đối đừng có liều mạng. Mình có giữ được sức khỏe thì mình mới làm phước được lâu dài. Đó, cái ý nghĩa như vậy. Rồi một điều nữa là khi mà chúng ta giúp người thì đừng có khoe, nó mất cái tình nghĩa đi. Khi mình lợi hành phải kín đáo, kín đáo. Là ví dụ như là một lúc nào đó cái mình nghe bên cái hàng xóm mình,
[48:02]nghe một tiếng đột, đâm đầu mình chạy qua thì mới phát hiện là cái người hàng xóm mình té trên mái nhà xuống, gãy cái tay. Thì lúc đó là quýnh quá rồi thì coi như mình khóa cửa, khóa nẻo này nọ cái mình cõng người ta đi tới bệnh viện, kêu xe ra bến xe cõng người ta ra tới chỗ xe rồi chở người ta tới bệnh viện bó tay bó đồ lại thì cái việc đó là lợi hành số một, giúp đỡ người bệnh. Nhưng mà sau đó mình đi đâu mình cũng kể hết: "Thời ông Năm mà bữa không có tui là tui không biết giờ này ổng sao nha, ổng té cái đột ổng xỉu, vẹo lòi cái tay, tui phải cõng ổng từ nhà tới kia". Mà mình đi nói đầu trên xóm dưới nói năm quầy qua năm kia thì
[48:35]cái ông Năm ổng không bao giờ ổng dòm tới mặt mình nữa. Tại ổng thấy làm sao? Nhục, phải không? Cho nên mình giúp người mình kín đáo thì tình nghĩa nó được lâu dài. Giúp mà đem nói riết bắt đầu từ cái ân nghĩa có thể thành thù oán. Rồi có một ngày nào đó ông Năm ổng gặp mình ổng dọng vô mặt cái bụp. Cái mình không hiểu tại sao, nói: "Ủa, sao tui kẹt đó tui giúp anh mà?" Đâu có biết rằng mình giúp mà mình đi kể quá đó, cái ổng ổng nhục, ổng tức, vậy đó. Cho nên có có một ngày đẹp trời mà ai dọng vô mặt mình cái bịch mình coi chừng, tại mình mình kể tùm lum cái chuyện gì. Rồi ví dụ như khi mà mình giúp người
[49:08]thì thường mình hay có cái kiêu, có cái kiêu là mình thi ân được cho người đó. Thì ở đây mình phải có cái tâm khiêm tốn là giúp người mà không có kể công, giúp người không kể công. Mà nhiều khi mình khiêm tốn đến cái mức độ là mình biết ơn cái người mình giúp luôn á. Ủa, sao kỳ vậy? Sao kỳ mình giúp người ta mà lại biết ơn cái người mình giúp? Mình suy nghĩ sao vậy? Đáng lẽ người ta biết ơn mình chứ sao mình lại biết ơn người ta? Cái này chắc nhiều người hiểu thôi thầy nói luôn khỏi hỏi. Vì mình nghĩ rằng nhờ những cái người này mà mình có cơ hội để thực hành tứ nhiếp pháp của Phật dạy. Thầy nói vậy có đúng với suy nghĩ mọi người không? Đúng không? Thấy không?
[49:50]Toàn là trí tuệ không. Trí tuệ. Đó. Nhiều người cũng trí tuệ ghê gớm lắm chớ chơi sao. Rồi có những trường hợp mà mình giúp ngầm, mình giúp người ta mà người ta không hay. Đó, thì nó vẫn kết được cái duyên lành chứ không phải là không đâu. Như có cái chuyện cái này thì kể một cái chuyện giả tưởng của nhân quả nhưng mà sự thật trong lịch sử nó có, thầy không có nói tên. Là nghe kể chuyện đời xưa có một nàng công chúa nơi vườn hoa mùa xuân vấn vương bao nỗi buồn. Cái chuyện người xưa vậy. Cái lần đó tự nhiên có một cái tay tráng sĩ biết bị cái tội gì đó bị triều đình bắt ghép vào tội chết, đem giam trong ngục.
[50:36]Thì cái nàng công chúa nơi vườn hoa mùa xuân này cái thấy tội nghiệp mới lén gạt hết những cái người mà gác ngục đi ra ngoài, vào cô mới che mặt lại cô vào cô mở cái ngục giải thoát cho cái người tráng sĩ đó. Thì cổ không biết người ta, người ta không biết cổ. Đó, rồi qua một kiếp khác qua một kiếp khác nữa là mười kiếp sau, nhân duyên gặp lại. Thì cái người tráng sĩ này thương cái cô gái đó mà không hiểu lý do. Thương tha thiết, thương say đắm, hy sinh tất cả vì cô gái đó mà vẫn không biết lý do. Mà cô kia cứ hờ hờ, hơ hơ tại cô giúp người ta mà đâu phải của người ta giúp cổ đâu. Nên trong cái cuộc đời nó có những cái mối tình như vậy, yêu một chiều á.
[51:17]Vì mình thọ ơn mà cái ơn này ơn cứu mạng, ơn rất là lớn. Cái chuyện này nó là cái chuyện nhân quả rất đúng mà nó cũng có thật, cũng có nhiều chứ không phải là không. Là có khi mình giúp người ta giúp ngầm nó vẫn tạo được cái duyên lành về sau chứ không phải không. Như vào thời mà nước Đức Hitler tiêu diệt dân Do Thái thì có một ông người Đức tên là Schindler. Ổng lập ra cái danh sách mà để ổng cứu hết những người Do Thái khỏi phải bị đem vào một cái trại mà diệt chủng của Đức. Thì sau này người Đức mới biết đi tìm ổng thì ổng chết rồi. Rồi sau này cái nhà đạo diễn Steven Spielberg ổng có làm cái phim
[51:51]á là danh sách Schindler Schindler's List được giải Oscar. Rồi có một cái việc lợi hành nó phức tạp hơn ví dụ như mình bênh vực cho cái người cô thế bị ăn hiếp. Ví dụ mình thấy cái người đó bị ăn hiếp mình đứng ra mình bênh vực thì cái chuyện này nó không có đơn giản giống như là mình giúp người ta làm nhà, làm cửa, sửa điện, sửa nước. Mà sao? Là mình phải giống như là mình khi giúp như vậy mình phải đương đầu, mình chịu cái sự chống báng hay thù ghét của cái người mà có thế lực mạnh, phải không? Thì như vậy cái việc mà bênh vực cái người dễ hay khó? Rất là khó. Là mình đòi hỏi mình phải gan dạ
[52:29]và phải khéo léo, dũng mãnh cả cái thân, cả cái khẩu, cả ý của mình, dám đương đầu với cái điều nguy hiểm để bênh vực giùm cho cái người cô thế bị ăn hiếp. Thì những trường hợp như vậy phước lớn là như vậy. Cho nên chúng ta thấy là có những cái việc nhiều khi mình làm một lần mình hưởng cả biết bao nhiêu đời là vậy đó. Có một lần nào đó mình giúp một cái người trong cái cơn hoạn nạn nguy hiểm như vậy, mình đem hết cái sự gan dạ của mình để bênh vực che chở cho người ta, phước hưởng nhiều khi mấy đời không hết. Vì khó làm, khó làm. Bình thường mà thấy người ta bị ăn hiếp cái mình sợ, mình tránh mất tiêu.
[53:05]Như trong báo Công an vừa có đăng vậy đó. Có một cô gái bị cái tay đó nó dí dao nó lôi vào trong bụi để nó làm bậy thì cái cô này cổ mới la lên. Thì có một người đánh xe đi ngang thấy rồi sợ quá đạp xe chạy mất luôn thay vì cứu cô gái. Rồi mãi một lúc sau cái có mấy người đàn ông khác họ tới, họ nghe xong tới thì tay này mới mới mới mới chạy. Chạy mà cũng lụi cô được một cái suýt tí nữa chết luôn. Cổ bị trầy mình trầy mẩy, trên báo mới đăng hôm nay. Đó, chúng ta thấy vì cái người mà thấy như vậy không làm động tác gì hết chỉ sợ liên lụy tới mình thì cái nghiệp này trả năm đời chưa hết. May cô này không chết, cô này mà cổ chết á thì cái người mà đạp xe đạp đâm đầu
[53:42]chạy mất luôn không báo, không gì hết, năm kiếp sau vẫn chưa hết cái tội này. Chưa hết cái tội này. Bởi trong đạo Phật có chia làm hai loại phạm tội: Nói theo giới luật là chỉ phạm và tác phạm. Chỉ phạm tức là không làm gì hết mà thành tội. Còn tác phạm là làm cái gì đó mà thành tội. Ví dụ như mình ăn cắp thì cái đó làm mà thành tội. Còn cái không làm gì hết mà thành tội giống như là người xe đạp nãy á, đâm đầu đạp xe luôn, không làm gì hết nhưng mà thành thành tội. Đó là cái trường hợp như vậy. Cho nên cái việc mà binh vực cái người cô thế bị ức hiếp, nó là một cái lợi hành mà rất khó làm, và đương nhiên vì khó làm cho nên phước rất là lớn.
[54:25]Và vì phước rất là lớn cho nên hưởng được rất lâu dài. Mà có những cái tình thế như vậy đó, những tình thế là một mình tội hai phước chứ không có lửng chửng. Như cái người đạp xe đạp đó, hoặc là tìm mọi hết sức mọi cách để mà giải thoát cô gái đó, mình vô đánh không nổi cái thằng có dao thì mình la lối rồi chạy đi kêu la làm sao, để thì mình có phước, còn im lặng chạy luôn, sợ liên lụy, sợ nó thù oán thì mang tội năm đời chưa trả nổi. Có những lúc như vậy. Rồi có những trường hợp mà mình thấy người ta bị vu oan, mình lên tiếng mình binh vực thì cái phước cũng rất là lớn. Đòi hỏi mình phải hết sức khôn ngoan,
[55:01]khéo léo dẫn chứng cái này, dẫn chứng điều kia để chứng minh cho mọi người thấy là cái người kia không có tội, xóa được cái vu oan. Cái đó phước cũng rất là lớn. Cho nên có những cái lợi hành chúng ta thấy nó bình thường, nhưng mà có gặp nhiều trường hợp đặt mình vào cái tình huống mà mình phải mưu trí, khôn ngoan, dũng cảm, thì cũng là cái lợi hành. Tiếng nói là sau thua bố thí đứng hàng thứ ba, nhưng mà có những trường hợp phức tạp như vậy thì cái lợi hành nó đứng hàng thứ nhất luôn, hơn cả bố thí luôn chứ không phải là dễ, vì tình huống nó quá phức tạp, quá khó. Cứu cả cái mạng người ta, cứu cả cái cuộc đời người ta,
[55:34]hay là cứu cả cái danh dự của người ta chứ không phải là dễ. Như có cái trường hợp ấy là có một cái anh chàng đó ảnh không có lấy được cái cô gái đó, cái ảnh đi ảnh rêu rao cô đó bị sida. Thế là cô gái hết lấy chồng luôn, hết lấy chồng luôn. Nào biết thực hư, cái có cái người tới lân la ngày nào cũng tới nghe đồn vậy trốn sạch, thế là cô ế luôn. Nhưng mà thôi nếu mà cô ế cô đi tu thì cái anh chàng đó có phước. Có trường hợp vậy, người ta vì những tiếng đồn đại mà người ta mất cả cuộc đời của mình, mà cái đó mình gỡ ra được giùm người ta cũng là cái có phước, chứ đừng có phải là cứ nghe người ta
[56:08]bị vu oan rồi làm thinh im miệng, cái đó cũng là cái dở. Hoặc là mình giúp cho con người thương mến nhau, không ghét nhau nữa, thì đây là vừa là công sức mà vừa là sự khéo léo của cái miệng. Có khi là chỉ bằng lời nói cái mình làm cho hai người không ghét nhau nữa. Có khi mình làm bằng vài cái mưu chước nho nhỏ mà cũng làm cho người ta không ghét nhau nữa. Ví dụ như là có cái hai người đó họ giận nhau lâu ngày. Họ giận nhau lâu ngày, thì giận lâu quá nó cũng nguôi ngoai rồi, chứ không có gì. Tại vì cái gì nó cũng vô thường, nguôi ngoai rồi, nhưng mà họ không có cơ hội để họ hòa giải. Bữa nọ mình giả vờ mình mời người này tới ăn giỗ,
[56:45]rồi người mời người kia tới ăn giỗ, cái khiến hai người gặp nhau trong bữa giỗ. Mình nói vài câu cái họ hòa với nhau luôn. Thì đó là một cái mưu chước nho nhỏ mà làm cho người ta không ghét nhau nữa, có phước cũng rất là lớn, rất là lớn. Có một lần như thầy kể đâu trong chuyện trong cái băng giảng nào á, là có hai vợ chồng gây lộn nhau hoài. Nói tên chắc thầy nhớ. Mấy xóm buôn bán mà gây lộn hoài, mà bả coi dữ quá bả gây ổng hoài. Thì cũng lần đó có hai ông bà đang gây nhau, tự nhiên có cái ông khách ổng vô ổng dùng cái mưu là ổng đứng ổng chửi luôn cả hai vợ chồng luôn. Thế là hai người quay lại chống kẻ thù chung, cái họ hòa với nhau luôn.
[57:17]Đó một lần cái cái cũng là cái mưu nho nhỏ. Có những nhà lãnh đạo đất nước mà vừa có tài vừa có đức, thì chỉ cần có nhiều khi một vài quyết định sáng suốt của họ thôi, là họ giúp cả một cái đất nước đi lên luôn. Thì cái lợi hành này là cái khủng khiếp không thể tưởng tượng được. Phước trùng trùng điệp điệp. Là từ cái quyết định của mình, quyết định khôn ngoan, sáng suốt, đầy tài, đầy đức của mình, cứu cả một dân tộc. Ví dụ như là họ tạo ra một chính sách để cho người tài có khả năng là đóng góp được cho đất nước, không có cái mình trù ém người tài. Làm cho người tài là được moi ra, được kéo lên.
[57:51]Tại vì trong thực tế có những người tài bị trù ém, cái tài năng không thi thố được, thành thử đất nước không tiến lên. Do có cái người này đè người kia, người kia đè người nọ. Thì ví dụ cái người nào họ đứng vai trò lãnh đạo, thủ tướng đi, họ mới nghĩ ra một cái chính sách gì đó, thế là làm cho người ta không trù ém người tài được nữa. Người tài ngoi đầu dậy, được moi ra, được bới lên, được đưa ra ánh sáng và họ đem công sức họ đi giúp đất nước. Thì cái này là phước rất là lớn. Hoặc là trong khi làm việc nhà nước á, họ ngăn chặn không cho cái người xấu hại dân hại nước. Biết cái người nào đó làm toa rập với người xấu, họ chặn đứng liền.
[58:28]Thì đó là những cái lợi hành mà cái phước rất là lớn. Phước rất là lớn. Hoặc là họ quyết định là đặt lại nền tảng đạo đức để cho cả cái dân tộc này tiến lên vài ngàn năm tới. Nhìn lại cái thấy hệ thống đạo đức của mình đang suy đồi, bắt đầu họ tìm cách họ cải tiến lại. Đưa cái môn nhân quả vào trong nhà trường, đào sâu những lý luận về đạo đức vào trong nhà trường, dạy chặt chẽ từ lớp một cho tới sinh viên tốt nghiệp đại học luôn. Chặt chẽ là học vào lớp nào cũng được dạy những môn đạo đức, những môn nhân quả, thì cái dân tộc này tiến lên ào ào ào luôn. Thì cái người lãnh đạo mà làm được điều này thì phước cực kỳ lớn,
[59:03]cực kỳ lớn, không gì so sánh được, không có một đồng tiền nào so sánh được. Nên tuy nói lợi hành thứ ba, chứ cái lợi hành này là là đứng hàng nhất luôn, thiệt đó. Nên thầy hay khuyên với Phật tử, thầy nói ví dụ có người nói: "Thưa thầy, nếu mà một Phật tử, một người quy y Tam Bảo, mà người này rất là giỏi, rất tài rất đức, thì nên làm cái gì?" Thầy nói nếu mà một người Phật tử mà ưu tú như vậy thì có hai con đường để chọn. Một á, là người này đi tu, nếu mà cảm thấy mình sống một đời sống độc thân được, à trường trai tuyệt dục được, đi tu. Đó là hạng người thứ nhất. Hạng người thứ hai là cũng ưu tú,
[59:46]mà cảm thấy mình không thể sống độc thân được, còn phải yêu ví dụ vậy đó, thì không thể đi tu được, thì người này nên đi làm công chức, nên đi làm công chức. Vì sao vậy? Làm công chức có cái hay là mình ăn lương, mình hưởng thuế, hưởng cái đồng lương của nhà nước là do thuế của dân đóng góp, tức là mình cái đồng lương của mình là do toàn dân đóng góp trong cái thuế. Và khi mình làm như vậy là mình làm mình lo cho dân lại, trả lại. Cho nên người này sống như vậy là đẹp nhất đối với cái tinh thần của đạo Phật. Theo tinh thần của đạo Phật là vô ngã, à vô sở hữu, thì một người mà nếu làm nghề gì mà
[1:00:23]hay nhất thì thầy thường khuyên là nên làm công chức. Thì mình ăn lương có thể thấp, nhưng mà cái lương đó là từ thuế của dân trả, thì trong cái việc công chức đó mình lo lại cho dân. Chứ còn nếu mà mình phục vụ một cái hãng nào đó thì mình chỉ phục vụ để lấy lòng ông chủ thôi, gom lại cái tìm cái lợi nhuận cho ông chủ, phục vụ cho ông chủ. Thì tuy có đóng thuế đó cũng là một cái phần phước á, nhưng mà cái gần nhất của mình là mình chỉ nghĩ tới cái ông chủ. Nên cái phước nó cũng giảm. Còn khi mình làm công chức á là mình nghĩ tới cái toàn dân, toàn đất nước, thì cái phước nó lớn hơn nhiều. Nên có hai hạng Phật tử ưu tú mà nên đi,
[1:00:57]một là nên đi tu, hai là nên làm công chức. Thế đó, khi mà làm công chức mà mình lo cho dân cho nước được như vậy, thì cái đó là cái lợi hành thường xuyên từng ngày từng ngày như vậy. Còn nói qua những nhà lãnh đạo Phật giáo vậy, những vị nào mà có trí tuệ, có đạo hạnh, có thể thúc đẩy Phật giáo được hưng thịnh một cách vững chắc từ bên trong cho tới bên ngoài. Bên trong bên ngoài là làm sao? Ở bên ngoài là chùa chiền mọc lên được nhiều, Tăng Ni Phật tử đông đảo là bên ngoài. Còn bên trong là làm sao? Là trong từng ngôi chùa tu tốt, đạo hạnh của Tăng Ni tốt, đó là có thực lực bên trong. Chớ sợ nhất là Tăng Ni mà vô hạnh.
[1:01:38]Tăng Ni vô hạnh người ta đứng chùa xa xa thấy đẹp, mà vô chùa sống vài ngày té ngửa ra sợ hết hồn luôn, tái mặt không dám bước vô chùa lại nữa. Thì đó là một cái bất hạnh cho đạo Phật. Cho nên cần những cái người lãnh đạo Phật giáo mà có trí tuệ, có đạo hạnh để mà xây dựng cái Phật pháp được hưng thịnh lên, làm cái chỗ tựa nương cho chúng sinh. Thì với mà một cái đạo Phật mà có cái thực lực như vậy á, sẽ gây được cái cảm xúc cho những người đến với đạo. Là người ta có thể người ta thấy thế gian này rỗng, nhiều khi người ta buồn chuyện đời, thấy cuộc đời người ta đeo đuổi chạy theo nó, cuối cùng thấy nó phù du ảo ảnh.
[1:02:14]Một hôm nọ nghe tiếng chuông chùa xa xa, tìm đến ngôi chùa, thì vô ngôi chùa mới phát hiện ra trong đó là cả một cái suối nguồn của thương yêu, của đạo đức. Người ta có cảm xúc, thế người ta quý mến đạo. Thì như vậy là cái phước của chùa, phước của Tăng Ni, phước của những người lãnh đạo Phật giáo rất là lớn. Là mình đã làm được cái chỗ nương tựa cho chúng sinh là như vậy. Thế là trong cái đạo Phật đó thì Tăng Ni được tu, được học một cách ổn định vững chắc. Kẻ xấu thì được cảm hóa và an trí ở một chỗ khác. Vì sao? Có những người xấu cũng mang hình thức tu sĩ thì những người đó phải được kềm kẹp kỹ,
[1:02:54]theo dõi kỹ, quản lý kỹ, hướng dẫn và sắp một chỗ nào đó để không có quậy, không có phá đạo. Phải như vậy. Đó là cái lợi hành mà chúng ta trực tiếp trên đời thấy được. Còn những vị Bồ Tát ở trên cao làm lợi hành là sao? Những vị Bồ Tát trên cao hay là chư Thiên trên trời, cái lợi hành của các ngài là làm sao?
[1:03:15]Chư thiên hay Bồ Tát trên cao á, các ngài lợi hành bằng cách xúi, xúi, xúi người này giúp người kia.
[1:03:25]Ví dụ như là ừm có cái chùa đó, nhiều khi có một lúc nào đó cái chùa hư cần sửa lại, thì thầy trụ trì ổng cũng lúng túng không biết kêu ai. Rồi các cái vị chư thiên ở trên mới biết là có một người thí chủ cũng có duyên với chùa này, mà người này có tấm lòng mà cũng có tài sản. Thế là các ngài dùng thần thông, các ngài xúi, khiến cho người đó tự nhiên bữa đó cái đi chơi lang thang lang thang lại gặp ngôi chùa đó, lại gặp ngôi chùa tự nhiên thấy cảm động quá cái phát tâm sửa giùm ông thầy cái ngôi chùa đó luôn. Đó, đó là những trường hợp mà Bồ Tát, chư thiên ở trên dùng thần lực của mình để lợi hành, khiến giúp cho người này,
[1:04:01]khiến cho người này giúp người kia, khiến cho người kia giúp người nọ. Ha, cho nên nhiều khi mình phát tâm mình giúp người, nhiều khi không phải do ý của mình hoàn toàn, mà có chư thiên hộ pháp xui khiến ở trỏng. Đó là như vậy. Nên các vị Bồ Tát họ làm không có làm trực tiếp, là các vị không bao giờ dùng thần thông mà khiến cho ông thầy trụ trì sáng mở mắt ra thấy có đống tiền trước chùa phải đem vô cất chùa, không có. Như vậy là các ngài có phước mà chúng sinh không có phước. Nên các ngài đi tìm những cái người nào có lòng, các ngài mới tạo điều kiện, tạo cơ hội để cho những cái người đó họ làm phước cho họ tăng thêm cái phước.
[1:04:34]Bồ Tát thương chúng sinh là không phải đem tiền cho chúng sinh, mà Bồ Tát luôn luôn tạo cơ hội cho chúng sinh làm phước. Đó là Bồ Tát từ bi chân thật. Ha, cho nên bây giờ đó ví dụ mình có tiền mình cho người ta, mình có công mình giúp người ta, rồi chỉ là mức độ làm phước của phàm phu thôi. Còn nếu mình có cái trí tuệ của Bồ Tát á thì mình luôn tạo cơ hội để cho người này giúp người kia. Dù thay vì việc đó mình làm được mà mình không làm, mình kiếm một người nào có tấm lòng mình giao cho người đó làm để cho người đó có phước, thì như vậy mình có cái tư cách, có cái từ bi của Bồ Tát. Thì cái này không phải là mình lười,
[1:05:12]không phải là mình làm giám đốc không dám làm, không phải. Mà đây là trí tuệ của Bồ Tát, thay vì mình làm cái mình giành hết cái phước mình liền, mà mình làm được dư sức để làm, dư công, dư của, dư tài năng để làm nhưng mà không. Kiếm người này kiếm người kia, những người có lòng để kêu người ta cùng làm. À ví dụ như thầy nói có một đoạn đường hư, đoạn đường đó chừng hai trăm thước nó hư. Mình dư sức để mà thuê xe chở đất, thuê công lại lấp, ban nguyên đoạn đường đó cho người ta đi, dư. Nhưng mà nếu mình làm như vậy thì mình chưa phải Bồ Tát. Bồ Tát là sao? Bắt đầu đi nhìn quanh đi rủ coi ai có lòng,
[1:05:50]ai có tâm đạo, nhất là những người nghèo. Gặp những người nghèo mình nói nhân quả cho người ta nghe, rồi cái rủ người ta đi làm phước, thì mình như vậy mình là Bồ Tát. Tức là mình làm phước gián tiếp, xúi người khác làm để cho người khác có phước, đó là cái trí tuệ của Bồ Tát, là tấm lòng của Bồ Tát, như vậy. Khi mà cái phước nó tới rồi đó, thì chúng ta được nhiều cái kết quả. Thứ nhất là mình được sức khỏe. Vì mình lấy cái công sức của mình ra để mình giúp người, nên sau này mình được cái sức khỏe. Hồi đó thầy nghe cái chuyện là các nhà sư Thiếu Lâm khi học võ, thì khi đầu vào phải công quả là gánh
[1:06:26]nước, chẻ củi, rồi sau đó là mới cho học võ. Thì thầy nghĩ đó là cái chuyện thường, là phải vô phải có công lao, công quả rồi người ta mới cho mình có thời gian học võ, chứ đâu có ai tự nhiên khi không mà cho mình vô cái được học võ liền người ta nuôi cho mình học võ, nên phải công quả trước. Thầy nghĩ thói thường, nhưng không ngờ không phải. Là những cái vị tổ ở đó họ rất là trí tuệ. Muốn có sức khỏe thì phải đem cái sức lao động mình ra mà làm phước, thì cái nhân quả nó trở lại làm cho mình có cái sức mạnh, sức mạnh của cơ bắp. Nên cái người mà có sức mạnh cơ bắp á là cái người mà đem cái sức lao động ra làm phước.
[1:07:07]Đó, cho nên ví dụ như dòm thầy mà thấy thầy si cà que, ốm yếu là biết hồi trước thầy lười, xúi không không làm gì hết trơn. Còn cái người nào họ mạnh kia là biết đời trước họ trực tiếp lấy cái sức lao động của họ để giúp người. Cho nên vì vậy các nhà sư Thiếu Lâm lúc mới vô chùa phải đi gánh nước, bửa củi, lấy sức lao động làm phước. Sau khi phước nó chín muồi rồi, tới chừng vô tập võ họ luyện những môn thần công, họ nhảy cao, họ đánh võ, họ đập gạch kia nọ thành công hết. Cái sức mạnh phi thường là cũng bắt nguồn từ cái gánh nước bửa củi, gánh nước bửa củi. Cho nên ai mà hay gánh nước bửa củi trong chùa đâu rồi?
[1:07:42]Người đó kiếp sau mạnh khủng khiếp lắm. Đó, rồi cái phước tới nữa là chúng ta có được cái trí tuệ thông minh, học giỏi, có tài. Rồi cái phước nữa là chúng ta có cơ hội, tự nhiên có nhiều cái may mắn đưa tới để làm cho mình chụp lấy mà mình thành công. Rồi một cái phước đưa tới nữa là mình có cái năng lực, có cái năng lực, có nhiều cái năng khiếu, có nhiều cái tài vặt. Ví dụ như mình có khả năng hùng biện, có nhiều cái tài, cái nghề trên cuộc đời này, vân vân. Nó đều từ những cái phước như vậy mà nó tạo ra. Thì cuối cùng khi mà nói về lợi hành thì chúng ta nói về có những cái lợi hành mà lợi ích đối với cả thế giới.
[1:08:23]Ví dụ như vấn đề trồng rừng, rừng bị tàn phá, cái nôi của sự sống cũng đang bị tiêu diệt, nên hiện nay trồng rừng công đức rất là lớn. Chúng ta trồng một cái cây xanh xuống mọc lên cái bóng mát là chúng ta đang làm cái lợi hành đối với cả thế giới. Quanh nhà mình dù đất chật cố gắng trồng một cái dây leo, trồng cái cây. Còn nếu mình khẩn được mấy chục mẫu rừng mà để trồng rừng thì đó là công đức rất là lớn, đó là cái lợi hành đối với cả thế giới, có phải không? Hoặc là mình rao giảng đạo đức, đây cũng là một cái lợi hành đối với cả thế giới, vì thế giới luôn luôn thiếu đạo đức, luôn luôn khát khao đạo đức, không bao giờ đủ, không bao giờ đủ.
[1:09:03]Chúng ta nhớ là dù ngày nay thế giới con người rất là văn minh, khoa học kỹ thuật tiến bộ, rồi có Liên Hiệp Quốc đưa ra đủ thứ luật lệ cho thế giới, nhưng mà sao? Cuối cùng vẫn là nước lớn ăn hiếp nước nhỏ, nước giàu ăn hiếp nước nghèo, luôn luôn như vậy, không bao giờ có bình đẳng thật sự, không bao giờ có bình đẳng. Ví dụ như là một nước giàu họ có thể là dùng cái ưu thế của họ, họ ép cái nước nghèo phải mở cửa để cho họ đem hàng vô họ bán, nhưng mà khi một nước nghèo đem hàng bán vô nước họ, họ tìm cách họ chặn đứng liền, phá liền, không cho đem vô, mà họ làm được tại họ giàu. Cho nên vĩnh viễn thế giới này không bao giờ có cái công bằng,
[1:09:43]cái bình đẳng, cái thương yêu, cái hợp lệ, hợp lý, hợp luật gì hết, nghĩa là vẫn tiếp tục vẫn có những người giàu ăn hiếp người nghèo, nước giàu ăn hiếp nước nghèo. Đó là là không bao giờ hết. Và vì vậy đạo đức luôn luôn là cần thiết cho con người, để giúp cho con người kiềm chế lại bớt cái ác tâm, ích kỷ, ác độc của mình mà đừng có hại lẫn nhau. Cho nên cái việc mà rao giảng đạo đức trên thế giới luôn luôn là một điều hết sức là cần thiết, hết sức là bức xúc, chúng ta phải cố gắng. Hoặc là một cái lợi hành đối với cả thế giới nữa là việc mà giữ gìn hòa bình, ngăn chặn chiến tranh. Đó là một cái lợi hành rất là lớn.
[1:10:24]Ví dụ như khi mình có cơ hội mình biết là có cái âm mưu nào đó họ muốn đem chiến tranh vào đất nước mình, họ muốn gây rối đất nước mình, mình phải tìm mọi cách chặn đứng lại không để cho chuyện đó xảy ra để giữ cho đất nước mình được bình yên, thì cái phước rất là lớn. Ví dụ chúng ta thấy mình có người dành dụm cả một đời cực khổ mới xây được cái nhà để ở, nhưng chỉ cần một cái quả bom rớt xuống một cái là nguyên cái làng nó thành bình địa liền, biết bao nhiêu sinh mạng và tài sản con người. Rồi cái đường đó mình làm cực khổ mới đắp được, một quả bom chui qua sập cái cầu, phá cái đường đó liền,
[1:10:58]bao nhiêu là tài sản, bao nhiêu công sức phí phạm chỉ vì con người ta kỹ thuật cao và ác độc rồi gây chiến hại nhau, đất nước không bình yên, mọi người sống trong lo sợ, trong kinh hoàng. Cho nên cái việc mà lúc nào cũng cảnh giác mình giữ gìn cái hòa bình cho đất nước mình là một cái bổn phận hết sức là thiêng liêng và cũng là cái phước rất là lớn. Hoặc là có những nhà bác học họ nghiên cứu ra được những cái kỹ thuật để mà lai giống trong nông nghiệp để cứu loài người khỏi cái đói thiếu. Thay vì ví dụ như có em trồng một cây lúa cái năng suất có nhiêu đó mà đất thì không nhiều, ví dụ người ta có sáu sào quanh năm suốt tháng làm không đủ ăn.
[1:11:35]Nhưng nếu có một loại giống nào mới, với sáu sào đó cái năng suất cao lên gấp mười lần thì giống như người ta có sáu mẫu đất vậy, thế người ta sống đủ trở lại, không phải thiếu nữa. Thì cái phước của cái nhà bác học mà nghiên cứu, chế tạo cái giống lương thực mới phước vô cùng lớn vì cứu cả thế giới khỏi cái đói thiếu. Và cuối cùng, cao cả nhất là những con người mà truyền bá được thiền định. Vì sao vậy? Chúng ta sống một đời vất vả, cực khổ, ai cũng phải chết. Cái chết thì cái thân xác bỏ lại, nhưng linh hồn sẽ đi lên. Nhưng mà nếu cái linh hồn người đó, cái tâm hồn người đó lúc sống nó nhầy nhụa,
[1:12:13]nó tăm tối, nó hỗn loạn, thì cái xác bỏ xuống rồi, cái linh hồn đi vào trong cái góc tối của địa ngục, trong cái bấn loạn, trong cái bất an. Còn nếu mà lúc họ sống họ có tu tập thiền định, có thăng tiến cái tâm hồn, có rèn luyện tâm linh, thì một ngày kia họ cũng chết, nhưng cái thân xác bỏ xuống với cát bụi và linh hồn họ đi về cõi trên, họ sống một đời an vui, hạnh phúc. Đó mới là cái mục tiêu cuối cùng, cái giá trị đích thực. Do vậy, nên cái người nào suốt một đời mà truyền bá Phật pháp, thiền định thì đó là cái lợi hành lớn lao cho con người, cho thế giới. Hôm nay chúng ta nói với nhau cái đề tài là lợi hành,
[1:12:54]là chúng ta dùng cái mưu trí, cái trí tuệ, cái công sức, thời gian, à cái tâm huyết của mình để giúp người khác. Trong cái giúp này có khi chúng ta giúp trực tiếp, có khi chúng ta giúp gián tiếp, có khi chúng ta giúp cho người khác biết, có khi chúng ta giúp ngầm mà người ta không biết, có khi mình giúp một cái trong trường hợp dễ dàng, có khi mình giúp trong cái tình huống nguy hiểm, phức tạp, vân vân, nó nhiều trường hợp như vậy. Có khi chúng ta giúp trong cái thân phận mình là nhỏ, có khi chúng ta giúp trong cái thân phận mình là lớn, à có khi chúng ta giúp khi mình ở hạn chế trình độ phàm phu hoặc
[1:13:28]là mình giúp với cái tâm Bồ Tát là để cho người ta thăng tiến, vân vân. Bài lợi hành là một cái hạnh thứ ba trong tứ nhiếp pháp. Thì chúng ta cầu chúc cho nhau vậy suốt cuộc đời còn lại này hoặc có thể chúng ta có tiền hoặc chúng ta không có tiền, nhưng chúng ta nguyện lòng là chúng ta sẽ đem hết cái công sức của mình để lợi hành với tất cả chúng sinh, với tất cả thế giới, từ một con người hay là nhiều người hoặc là đối với tất cả cái loài người trên trái đất này. Ha, mong cho nhau thành tựu được cái lợi hành vô lượng vô biên như vậy. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:14:31]Ngày Trung thu nơi ngôi chùa thân yêu, nhìn trăng lên bên lưng đồi cheo leo, nghe tiếng kinh bay theo làn mây chiều.
[1:14:44]Ngồi gần nhau cho tâm hồn tìm ra, lòng từ bi lan trên ngàn phương xa, thấy ta là ngọn gió qua cây lá, là suối reo quanh khe đá xa bờ. Trong đêm trăng xin nhớ lời Phật trao,
[1:15:05]tâm an vui theo chính pháp nhiệm màu, đời chóng qua như những lần thay áo, sóng vô thường giập cơn cuốn mau.
[1:15:18]Ngồi lại đây cho tay tìm bàn tay, tình anh em không bao giờ đổi thay, dù mai xa trên muôn ngàn chân mây, lòng xin luôn luôn ghi khắc đêm này.
[1:15:51]Ngày Trung thu nơi ngôi chùa thân yêu, nhìn trăng lên bên lưng đồi cheo leo, nghe tiếng kinh bay theo làn mây chiều.
[1:16:04]Ngồi gần nhau cho tâm hồn tìm ra, lòng từ bi lan trên ngàn phương xa, thấy ta là ngọn gió qua cây lá, là suối reo quanh khe đá xa bờ. Trong đêm trăng xin nhớ lời Phật trao, tâm an vui theo chính pháp nhiệm màu, đời chóng qua như những lần thay áo, sóng vô thường giập cơn cuốn mau.
[1:16:38]Ngồi lại đây cho tay tìm bàn tay, tình anh em không bao giờ đổi thay, dù mai xa trên muôn ngàn chân mây, lòng xin luôn luôn ghi khắc đêm này. Lòng xin luôn luôn ghi khắc đêm này. Lòng xin luôn luôn ghi khắc đêm này.
[1:17:09]Kế tiếp là thầy mong rằng bây giờ mọi người có những cái câu hỏi, những cái thắc mắc gì về đạo có thể nêu lên, rồi tùy theo cái chỗ hiểu biết cạn cợt của thầy, thầy cũng sẽ giải đáp được một phần nào. Nhất là lựa những câu nào thiệt dễ giùm thầy. Mời các anh vào đây ngồi đi nha, mời đàn ông ngồi đi, cứ ngồi đi, lớn tuổi đừng đứng lên đứng xuống. Hình như đây là bác sĩ Hiến? Bác Hiến đấy ạ. Bạch thầy, chúng con tuy rằng được biết đến đạo
[1:17:42]Phật cũng đã khá lâu, từ lúc gia đình cũng tu tập, và cũng được gần gần gũi các bậc các bậc đại tri thức được, như cụ Thám hay cụ Phan Văn Quỳ. Nhưng mà con thì con có nghiêng về cái ngồi thiền, thì lại nghe thấy nhiều các bài giảng của các thầy.
[1:18:01]Rồi gần đây lại có các trào lưu hiểu biết nhiều về một pháp môn niệm Phật. Thế thì bây giờ, cái việc hành trì niệm Phật thì niệm Phật như thế nào? Mà thiền không có thầy thì như thế nào? Bạch thầy, chúng con, bản thân chúng con tuy được gần gũi các thầy một thời gian khá dài, và cũng biết tu đến đâu thì tu đến đấy, chứ thực sự là một bậc sư phụ thực sự, gọi là guru, dắt từng bước tay thì chúng con chưa có. Tối hôm qua thứ hai các thầy có trao đổi với nhau về cái tâm từ bi... Cho nên, bạch thầy, chúng con tu Phật trên cơ sở các kinh, các giáo lý mình tiếp thu được, và quyết tâm tu một cách chân thành, nhưng mà vẫn thấy như là chưa yên tĩnh tâm.
[1:18:57]Mà niệm Phật thì đến chỗ nhất tâm, niệm như thế nào? Thế thì ở đây con không phân biệt hai pháp môn, con coi hai pháp môn là một. Thế nhưng mà niệm Phật đến nhất tâm thì cũng phải có thầy, bởi vì niệm Phật nhất tâm thì cũng là thiền. Nhất tâm lại làm thế nào nhất tâm để hóa tâm được? Thì cái đó là thực tế, rất thực tế, thì bất kể tuổi nào, bao nhiêu lâu không biết, vẫn cứ bị phá. Thế cho nên nhiều người nói là tu Phật dễ, thì con không dám nói, nhưng mà con thấy là dễ đâu chưa biết, nhưng mà đối với con hàng chục năm nay thì vẫn chưa thông. Mặc dù cái giáo lý mình tiếp thu, có nhiều người cứ bảo rằng
[1:19:36]anh ấy giỏi, nhưng mà về thực hành thì không được thế. Cho nên là chúng con nhiều lúc có những cái bức bách, có những cái bức bách, cay đắng nho nhỏ, nhưng mà chưa biết giải quyết.
[1:19:56]Bác Hiến đã nói những lời nói rất là chân tình, rất là chân tình. Thật ra như bác Hiến đã nói đúng mấy điều này. Thứ nhất là không có phân biệt giữa thiền và niệm Phật. Đây là cái quan điểm rất đúng, hết sức đúng và rất cần thiết cho đạo Phật chúng ta ngày hôm nay. Bởi vì nhiều người đã phân biệt thế này là thiền, thế kia là niệm Phật, để rồi gây chia rẽ đạo Phật. Nên cái quan điểm mà thiền, niệm Phật là một là quan điểm chính kiến. Thứ nhất, chúng ta tán thán điều này và ca ngợi bác đã suy nghĩ được như thế. Cái thứ hai, bác nói rằng là tu thiền dù tu tác thế nào cũng bị phá, đây là điều hết sức chân thành và rất đúng, rất đúng.
[1:20:35]Đây là của những người mà có chân thành tu tập đều có cái kinh nghiệm khốn đốn về điều này hết, rất thê thảm. Và thứ ba là cần phải thầy hướng dẫn như thế nào, thì chúng ta sẽ nói. Thật ra vấn đề thiền á thì không thể nói trong vài lời mà hết, không thể nói trong vài lời mà hết đâu. Như hôm trước hình như có ai nói với thầy, không biết phải anh Hùng hay là ai, nói với thầy về thiền tức là một vấn đề rất đơn giản, thầy nói không, thiền là một vấn đề cực kỳ phức tạp. Nhưng mà cái phức tạp của thiền nó làm cho tâm chúng ta trở nên đơn giản. À, nó khác là như vậy. Nó làm cho chúng ta thanh tịnh, nhẹ nhàng, độ lượng, bao dung, thương yêu hơn.
[1:21:11]Nó làm cho đơn giản, cuộc sống nhẹ nhàng hơn. Nhưng mà nó rất phức tạp. Còn nếu mà chúng ta hiểu thiền một cách đơn giản, thì thầy nói cái chuyện đơn giản chỉ thuộc về chuyện của những người ít trí tuệ, mà thiền không phải là của những người ít trí tuệ, cho nên thiền rất phức tạp. Nếu mà chúng ta hiểu đạo Phật là nói à thiền, đến với thiền chỉ là một câu nói, giữ vậy mà hành suốt đời, thì thầy nói người này hiểu sai, không muốn nói là ngu. Bởi vì chỉ có người trí tuệ kém chúng ta mới thích một vấn đề đơn giản, mà đơn giản không bao giờ là chân lý, chân lý không bao giờ là đơn giản cả, chân lý luôn luôn đa dạng và phức tạp.
[1:21:46]Vì vậy, có người nói là chỉ cần một tiếng hét, chỉ cần một cái đấm có thể ngộ đạo, thầy nói người này hiểu như thế hiểu sai đạo Phật. Để có một cái tiếng hét, một cái đấm mà ngộ đạo thì đã đi qua quá trình rất phức tạp của nhiều kiếp, không đơn giản. Nhưng có cái hay là chúng ta hiểu được thiền rất phức tạp, nhưng cái phức tạp của thiền làm tâm chúng ta an tịnh được, đó là đúng. Còn cái chuyện của thế gian phức tạp làm tâm chúng ta loạn lên, khác nhau chỗ đó thôi. Ví dụ bây giờ chúng ta ăn chơi, sa đọa, thác loạn, vân vân, thì những điều đó nó cũng phức tạp lắm, đâu có đơn giản đâu, nhưng mà nó làm mình loạn.
[1:22:19]Còn cái đạo lý của thiền cũng phức tạp nhưng làm tâm chúng ta yên tĩnh. Và cái cái phức tạp này, lắt nhắt này, do đó là chúng ta cần một sự hướng dẫn kỹ, cần sự hướng dẫn rất là kỹ lưỡng để chúng ta đi từ những bước rất căn bản, rất là vững chắc, từ cái chỗ đứng của mình mình bước tới dần, bước tới dần không bị sẩy chân. Còn nếu mình nhận được một cái đường đi mà cái đường đi đó nó cách mình, thầy nói cách mình hai thước thôi mình bước đã sẩy chân rồi, vì chân mình chỉ bước vài tấc thôi. Huống hồ đôi khi chúng ta nhận được một cái giáo lý nó cách vị trí của mình hai trăm thước thì không bao giờ mình tu có cái kết quả,
[1:22:53]thì mình cứ bước tới bước tới không hề có chỗ đặt chân nữa. Vì nó cái chỗ đặt chân sắp tới cách mình hai trăm thước rồi, vì người nào đó đã cho mình cái giáo lý không thực tế, không căn bản. Nhưng cái quan trọng là chúng ta cần cái giáo lý của thiền căn bản, mà khi chúng ta bước một bước chân vài tấc đặt đúng liền, đúng theo giáo lý đó liền, và chúng ta cứ thế mà đi tới. Vì vậy, một vị thầy hoặc là một cái đường lối thiền mà cụ thể, khúc chiết, tỉ mỉ và căn bản, thiết thực rất là cần thiết. Và đây là tùy cái duyên, chúng ta duyên may chúng ta sẽ gặp được người đó. Nhưng bây giờ làm sao mà chúng ta biết mình may hay không?
[1:23:26]Thì có một điều để vượt qua là chúng ta hãy cầu nguyện Phật tha thiết. Mỗi ngày chúng ta đến chúng ta cầu Phật là xin Phật gia hộ cho con gặp được minh sư, gặp một vị thầy có kinh nghiệm để hướng dẫn chúng con về thiền, thì cứ cầu nguyện suốt đi, một tháng, hai tháng hoặc năm, hai năm chắc chắn chúng ta sẽ gặp người đó. Và đó là một người ví dụ như sẽ rất là mập, to, đẹp trai nào đó để chúng ta được học, chứ không phải gặp một người gầy ốm như thế này. Bác á, bác Hiến, trong cái sự hiểu của bác Hiến có trục trặc, tuy rằng bác rất là tinh tấn, rất quyết tâm, một con người quyết tâm vô biên, có thiện căn lắm, nhưng bác bị trục trặc.
[1:24:03]Thầy có thể nói ra luôn những cái điều bác trục trặc nữa nhưng mà thôi cũng không phải lúc. Không phải lúc nhưng mà bác trình bày một cách rất chân tình đã là điều rất là đáng khen. Tức là bác đến đây không có một cái vẻ như là huênh hoang, khoe khoang, mà với tâm rất khiêm cung nói những điều như vậy, mọi người nghe được sẽ rất là lợi ích. Cái câu hỏi của bác làm lợi ích cho những người nghe, cho nên thầy rất là tán thán cái câu hỏi của bác vừa rồi. Và thầy cũng mong rằng là sau này bác sẽ có cơ duyên để tiếp nhận cái đường lối rất là chi tiết. Và chắc là Diệu Kim Chi phải nhanh chóng đưa một loạt băng Tâm lý đạo đức liền.
[1:24:35]Bởi vì cái tâm lý đạo đức nó là nền của thiền. Thầy nói thiền á nó có ba cái nền. Thiền có ba cái nền. Mà có khi vào thiền chúng ta không có ba cái nền này tu bảo đảm sai liền. Ba cái nền thế này, cái nền thứ nhất là đạo đức. Đạo đức phải cho sâu. Đạo đức tức là cái tốt trong tâm mình á phải cho kỹ, cho sâu mà người càng trí tuệ chừng nào càng dựng cái đạo đức trong tâm mình thật kỹ chừng nấy. Cái đây nó thuộc về nội tâm. Mà dành cho những người có trí tuệ và có thiện chí. Còn nếu không có thiện chí mình không sửa tâm mình thì cũng chẳng ai thọc tay vô sửa giùm mình được. Phật cũng chịu thua chỗ này.
[1:25:07]Đây là cái công việc làm của người có trí tuệ và có thiện chí là tu dưỡng đạo đức trong tâm. Và thầy có giới thiệu về đạo đức này trong 32 cuốn băng Tâm lý đạo đức. Cho nên Diệu Kim Chi phải nhanh chóng đưa nhiều bộ, tức là phải năm, sáu bộ, một bộ là 32 cuốn cho các Phật tử nghe cho thầy. Ha, phải xây dựng cái đạo đức này. Bởi vì xây dựng đạo đức này dù mình chưa xong là tâm đã yên tĩnh rồi. Cái hay của đạo đức là vậy. Trong khi đang tu là tâm đã yên tĩnh rồi. Cái thứ hai, cái nền tảng thứ hai của thiền là công đức, tức là cái điều mà chúng ta làm lợi cho người khác, cho tha nhân là phước đó.
[1:25:40]Tức là suốt một đời sống của mình phải luôn luôn làm lợi cho chúng sinh dù những việc rất nhỏ. Ngay cả việc cúi xuống nhặt giùm người ta một cái nón rơi cũng phải làm, hoặc là lớn lao hơn là hướng dẫn cho người ta đi chùa làm Phật pháp cũng phải làm. Hoặc là kéo cả một cái đoàn từ thiện đi cứu trợ vào cái vùng sâu vùng xa cũng phải làm. Nghĩa là khi mà mình hiểu được cái đạo Phật để tu rồi thì cuộc đời này không còn là của mình nữa. Cái thân xác này không còn là của mình nữa, tâm hồn này không còn là của mình nữa, mà là của Phật và của chúng sinh. Người nào hiểu được như vậy mới có thể tu thiền được.
[1:26:11]Còn nếu mình mình đi tìm một cái gì cho riêng mình, một cái sở đắc, một cái sự chứng ngộ, một cái thánh vị gì cho riêng mình, người này tu sẽ điên. Bởi vì hàm chứa tham vọng cá nhân. Còn chúng ta phải hiểu cái công đức, sống một đời sống đầy công đức là sống hoàn toàn vị tha. Thân tâm này nguyện cúng dường cho Phật, cho tất cả chúng sinh. Phải như vậy. Cho nên trong cái kinh Kim Cang, thầy chưa có giảng kinh Kim Cang, chắc là phải qua năm là thầy giảng hết Tứ Diệu Đế là thầy mới giảng tới kinh Kim Cang, thì đầu kinh Phật nói một câu mà thầy nói là làm choáng váng hết mọi người. Lúc mà ngài Tu-bồ-đề mới hỏi Phật
[1:26:45]là, "Bạch Thế Tôn, làm thế nào để hàng phục được cái tâm này, để an trú được cái tâm này?" Bởi vì tâm đang loạn mà. Đức Phật trả lời một câu mà người ta nghe điếc á. Nói rằng, "Muốn hàng phục tâm này, an trú tâm này thì phải độ tất cả chúng sinh vào Vô Dư Niết Bàn." Nghe chới với liền. Nói mình chưa được độ, mình chưa tâm an làm sao độ chúng sinh? Nhưng mà cái câu đó, Phật muốn nói thế này, là việc tu hành bí mật trong tâm mình, an trú tâm mình, hàng phục tâm mình là việc bí mật trong tâm, nó gắn liền với lợi ích của tất cả chúng sinh. Không bao giờ được tách rời hai điều đó ra. Không phải à tôi tu nội tâm, tôi từ chối cấm mọi
[1:27:17]người để tôi giữ tâm yên tĩnh, hiểu vậy là sai. Hoặc là nói là, "Thôi bây giờ tôi lo làm công đức với tất cả chúng sinh mà không lo tu dưỡng nội tâm", nó sai. Hai đó là một. Cho nên vì vậy thầy nói cái căn bản thứ hai của thiền là công đức. Tức là cả một đời sống phải hy sinh cho mọi người. Căn bản thứ ba của thiền là khí công. Dưỡng sinh khí công mà mà bác sĩ Hiếu vừa mới đưa thầy một cuốn tập mà thầy không biết nội dung như thế nào. Về cái khí công thì như thế này, là trong kinh Phật không nói về khí công một cách công khai rõ ràng. Phật chỉ nói xa xa gần gần trong các hơi thở, 17 hơi thở của thiền, của cái các quán niệm hơi thở.
[1:27:54]Nhưng mà trong cuộc đời Đức Phật thì điều này được nói lên rất rõ ràng là lúc Đức Phật còn là một thái tử trong hoàng cung thì Đức Phật được dạy về cái khí công của Ấn Độ cực kỳ giỏi. Chúng ta có nghe kể câu chuyện về cuộc đời Đức Phật á, khi mà ngài thi về võ đó, ngài giỏi hơn hết tất cả mọi người. Vì những cái bí thuật đó chỉ dạy trong hoàng cung, dạy cho vua chúa thôi, và ngài là một hoàng tử, một thái tử, nên ngài được dạy những cái bí thuật đó. Tức là kể lại có những cái cung mà không ai giương nổi thì ngài mới là người giương nổi, hoặc là ngài đánh võ rất là giỏi. Chính nhờ cái khí công đó mà sau này khi ngài đi xuất
[1:28:27]gia, ngài đã nhanh chóng nhiếp tâm vào trong định. Chúng ta nhớ như vậy. Khí công là căn bản của thiền. Cho nên vì vậy là khi nói đến một cái giáo trình để mà tu thiền, chúng ta nhắc lại ba căn bản mình phải thiết lập trước, phải dựng lập trước trong tâm mình, trong cuộc đời của mình. Thứ nhất là? Thứ nhất là? Đạo đức. Thứ hai là? Công đức. Thứ ba là? Khí công. À. Phân biệt giữa đạo đức và công đức khác nhau làm sao? Đạo đức là cái tốt trong tự tâm mình. Còn công đức là là việc làm lợi ích cho mọi người, cho chúng sinh, phân biệt cái đó. Còn khí công thì thì chúng ta từ từ rồi biết. Cái vấn đề mà nói về việc làm công đức á thì đúng là cả một đời chúng
[1:29:13]ta phải làm, phải không, từ từ chúng ta vừa làm vừa có kinh nghiệm. Mà trong cái việc đó như thế này, tức là giúp người đó, giúp người. Mà giúp người là giúp cái gì? À thì đây có những việc chúng ta liệt kê ra một chút xíu, những cái căn bản. Thứ nhất là giúp về vật chất. À ví dụ như thấy người ta khó khăn, mình đem ít gạo, ít tiền mình bố thí. Thì đó, hoặc là mình đem đến chùa mình cúng dường thì đó là giúp đỡ về vật chất. À thứ hai là giúp đỡ về nghề nghiệp. Ví dụ thấy cái người đó họ thất nghiệp, họ không tự lo cho đời sống họ được chứ mình đâu phải đem gạo cho hoài được, thì giúp cho họ một cái nghề để họ tự đứng vững lấy họ, là một cách giúp.
[1:29:50]Thứ ba là giúp đỡ về tinh thần. Thí dụ như người ta có những cái suy nghĩ sai, người ta có những nỗi buồn thì mình đến mình an ủi, mình giúp cho người ta vượt qua cái nỗi buồn đó, là giúp đỡ về tinh thần. Và cái thứ tư là giúp đỡ về về đạo lý, đạo đức trước đã. Làm cho người ta từ một người ta sống xô bồ, bừa bãi, ích kỷ, ác độc làm cho người ta trở thành con người hiền lành, à sống vị tha, tốt đẹp, biết nhẫn nhục, biết khoan dung. Đó là cái thứ tư, quan trọng vô cùng. Thầy nói giúp ai cái gì giúp, không bằng giúp người ta đạo đức. Giúp đạo đức quan trọng nhất. Mình cho người ta tiền, cho vàng cũng không quý bằng mình cho người ta đạo.
[1:30:29]Bởi vì khi có đạo đức rồi người ta sẽ tự biết làm phước, rồi đời này và vô số đời sau người ta sẽ sung sướng. Còn mình cho người ta, ví dụ cho người ta một tấn vàng á người ta không đủ phước, người ta đánh bài thua liền trong ngày hôm sau liền. Cho nên vì vậy là giúp đạo đức là quan trọng nhất và công đức lớn nhất. Đây là cái cách làm phước của những người mà có tinh thần mà nghèo. Nghĩa là khi chúng ta có thể giúp người kia miếng gạo, miếng tiền cũng được nhưng mà nếu có cơ hội thì nhanh chóng phải truyền bá đạo đức liền. Làm cho người ta có đạo đức liền. Thì như vậy mình không tốn nhiều lắm nhưng mà phước rất lớn.
[1:31:02]Thầy nhắc lại, truyền bá đạo đức công đức không thể tính kể được. Và cái thứ năm, cái cuối cùng, mới là cái thắt