[0:02]Xin cung thỉnh chư tôn đức và đại chúng niệm Phật cầu gia bị. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:23]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:38]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:52]Chúng con xin cung thỉnh hòa thượng pháp sư an tọa, xin mời toàn thể đại chúng an tọa.
[1:35]Ừm
[2:07]cũng giãn giãn cái ghế ra một chút. Nhiều khi tụi tụi con không có được ốm đó, ngồi sát nhau quá đó nó nó nóng, khó chịu.
[2:20]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nay ta nghe tiếp về những cái pháp số. Pháp số thứ hai thứ hai thì nó nhiều lắm, nhưng có lẽ ta sẽ lướt qua sớm, vì trước đây mình có cái loạt bài là những cặp phạm trù đối lập tương đồng và dị biệt rồi, nhưng mà tuy nhiên ta cũng ừ nêu qua một số cái cái cái cái pháp số, lần này pháp số hai số. Hai số thì thường là nó đối lập nhau. Hôm nay ta sẽ nói về đề tài: "Ngẫu nhiên và tất nhiên" trong triết học, trong đạo lý, trong cuộc sống.
[3:00]Ừm ngẫu nhiên là những cái điều xảy ra mà ta không a dự tính trước, không đoán trước, không sắp xếp trước. Tất nhiên là những điều xảy ra mà ta có thể
[3:19]đoán trước, ừ sắp xếp trước, có kế hoạch trước. Thì trong cuộc sống này những điều xảy ra đến với chúng ta là nó thường đi theo hai cái tính chất đó. Ví dụ như ưm cái khóa thiền ta hôm nay, cái thời pháp giảng hôm nay là ngẫu nhiên hay tất nhiên?
[3:46]Tất nhiên, bởi vì ta đã sắp xếp trước, nhiều khi lên chương trình từ năm ngoái á. Tất nhiên. Nhưng mà cái gì trong cái tất nhiên này, cái gì gọi là ngẫu nhiên?
[4:01]Có thể là bài bài cái đề tài thuyết pháp là ngẫu nhiên không? Tại mình không biết thì gọi là ngẫu nhiên, còn như thầy, thầy đã soạn bài trước rồi, có khi soạn trước cả tháng, có khi soạn trước hai tháng á, cho nên đối với thầy không phải ngợ không phải là ngẫu nhiên mà là tất nhiên. Nhưng mà hôm nay bất ngờ ví dụ thầy gặp Phương Trinh, thầy nói: "Cái này ngẫu nhiên nha", đâu thầy đâu có tính trước. Nhưng thực ra đối với Phương Trinh thì nhiều khi trong đầu mình cũng đã tính cả mấy tháng rồi, cũng phải đi dự khóa thiền, dự khóa giảng. À, con có đi dự khóa thiền không cà? Hay trốn? Thấy mặt này đáng ngờ quá nha.
[4:39]Thì ừm nhiều khi là ngẫu nhiên với người này mà mà tất nhiên với người khác. À.
[4:48]Rồi à trong đây có những huynh đệ cũng vậy, ta đến khóa thiền là việc tất nhiên, nhưng bất ngờ gặp một người quen mà đã lâu không gặp, à không ngờ là người đó cũng đi dự cái khóa giảng, khóa thiền này, gặp nhau rất là vui vẻ. Cái không đin tính trước đó cũng gọi là là ngẫu nhiên.
[5:13]Thì trong cuộc sống này cái hai cái cái điều r- cái tất nhiên, ngẫu nhiên nó cứ đi theo ta trong suốt cuộc đời này như vậy. Có cái ta biết trước, có những cái không biết trước. Ừ mà cái cái cái quan trọng là thế này:
[5:31]đến với đạo Phật, ta nghe nói tới luật nhân quả, nghiệp báo là gieo nhân gì thì gặt quả nấy, gieo nhân gì thì gặt quả nấy. Vậy khi ta gieo nhân thì cái quả là tất nhiên, đúng không ạ? À. Ví dụ như bây giờ ta
[5:56]thấy cái cái cái đường bị hư, cái ta rủ huynh đệ lại đi đắp sửa cho mọi người đi được an toàn. Ta thấy khúc đường đó tối tăm ban đêm, mọi người đi có thể nguy hiểm, cái ta rủ nhau mua mấy cái đèn năng lượng mặt trời, ban đêm tự nó sáng ra, tuy nó không sáng lắm nhưng cũng cũng bớt nguy hiểm cho người đi ở cái khúc đó. Chứ nhà nước đâu có đủ sức mà mà soi đèn hết tất cả vì nó rất là tốn điện. Thì thôi bây giờ có cái đèn mặt trời năng lượng đó ta cứ làm vậy. Thì cái cái việc mà ta quyết định sửa con đường hay lắp một cái khúc đèn đường ban đêm, nó dường như ngẫu nhiên vì bất chợt khi ta gặp cái tình huống
[6:35]đó ta mới nảy ra ý nghĩ đó, chứ trước đó ta không hề chuẩn bị. À thấy một lần cái mình đi ban đêm cái mình nói: "Ủa, cái đèn mình rọi thì mình thấy đường, nhưng có những người đi ngược chiều lại", thì mình nói: "Vậy lúc mình không có đèn rọi con đường này tối tối đen thì người này họ đi bằng cách gì? Họ đi lầm lũi, dò dẫm trong đêm tối rất là tội". Cái đầu mình chợt nghĩ ra ý là thôi để mình lắp mấy cái đèn đường dài dài đi, mình xin phép chính quyền địa phương để được lắp mấy cái đèn mặt trời, mà liên lạc với xã, phường gì đó, mình xin lắp. Cái ý nghĩ đó nó nó nảy ra bất chợt. Thì lúc đó là ngẫu nhiên rồi ta mới sửa đường, ta lắp đèn đường.
[7:19]Đó là cái ngẫu nhiên rồi nó tạo ra một cái tất nhiên về sau. Đến một lúc nào đó à công việc trong đời sống ta được nhiều cái thuận lợi, may mắn, mình dễ mua được xe, sắm được cộ, ừm mọi điều rất là thuận lợi. Thì cái ta trở thành một người có nhiều may mắn trong cuộc sống nó là điều tất nhiên. Là vì trước kia mình đã làm phước. Tuy nhiên, cái gọi là ngẫu nhiên bất ngờ xảy ra ta không đoán trước chỉ bởi vì ta
[7:57]không nhìn được sâu hơn thôi. Chứ cái mà ta thấy là tất nhiên thực sự nó cũng là ngẫu nhiên ếch- cái mà ta thấy là ngẫu nhiên á nó cũng thực sự là tất nhiên của một cái khác, à của một cái trước đó. Nè ví dụ như là đến cái cái lúc mà ta thấy con đường hư, ta nảy ra ý nghĩ, nảy ra bất ngờ không tính trước, sẽ sửa con đường này. Ý nghĩ đó rất là ngẫu nhiên, phải không ạ? Nhưng có ngẫu nhiên không? Có không? Không. Nó là hệ quả tất nhiên của một tâm hồn hiền thiện, vị tha, đạo đức, tu dưỡng cũng khá lâu rồi. Tại sao nhiều người đi qua đi lại không ai nảy ra ý nghĩ đó? Nhiều người đi qua lại không ai nảy ý nghĩ ra mà mình đi qua mình nảy ý nghĩ đó ra?
[8:46]Vì sao? Vì mình đi chùa Từ Tân cũng hơi lâu rồi. Cho nên tâm hồn mình đã nghĩ đến cái nghĩ đến cái cái cái hoàn cảnh của mọi người, nghĩ đến cái sự khó khăn của người khác, lòng mình vị tha vì người, nên ý nghĩ nảy ra. Cái lúc nó nảy ra giống như ngẫu nhiên, sự thực nó là một hệ quả tất nhiên của một quá trình tu tập. À. Vậy là cái quá trình tu tập đó là do mình tới chùa mình được học đạo. Mình tới chùa học đạo là ngẫu nhiên hay tất nhiên?
[9:26]Ví dụ, mình có một người bạn,
[9:31]thì mình với người bạn đó cũng quen nhau lâu rồi thì cũng không có vấn đề gì, thì cũng chẳng ai quan tâm tới đạo. Thì bẵng đi một thời gian cái người đó liên lạc với mình, nói năng ngọt ngào cái rủ mình đi chùa.
[9:48]Thế là từ đó trong tâm mình có cái ý niệm đi chùa chứ mình trước đó không có tính. Thế là hôm sau cái người đó dắt mình đi, tới chùa cái tụng kinh, ngồi thiền, nghe pháp, cái lòng mình có cái mến đạo. Nên cái mà đi chùa đó là một cái bất ngờ, ngẫu nhiên không tính trước, bị cái người bạn kia rủ, nên nó là ngẫu nhiên hay tất nhiên? Ngẫu nhiên, không tính trước. Rồi nhờ mình đi chùa một thời gian mình tu dưỡng rồi, sau đó trong lòng mình hay nảy ra những những những cái ý thiện, việc làm lành, thì cái ý niệm thiện, việc làm lành là một cái tất nhiên của một cái hệ quả từ lâu mình đã tu tập. Rồi sau đó cái phước cuộc đời mình nó tới,
[10:29]thì đó mới là hệ quả tất nhiên của cái việc mà làm phước. Vậy cái việc đi chùa mình là một ngẫu nhiên bắt đầu cho những cái chuỗi tất nhiên về sau. Việc đi chùa là một ngẫu nhiên, đúng không ạ? Đúng không? Đúng không mà gật đầu lia lịa vậy?
[10:47]Cũng không chắc là ngẫu nhiên. Không chắc là ngẫu nhiên. Vì sao vậy? Vì mình là một đối tượng mà người bạn mình đã đã nhắm tới để hóa độ. Cái người kia biết đạo và họ đi lùng tìm hết những người mà họ có duyên trong cuộc đời này để rủ đi chùa hết. Và mình với họ cũng không phải là quá thân thiết, nhưng mà không ngờ mình nằm trong cái list bạn bè của họ và họ giở cái list đó ra họ tìm từng người họ dụ, dụ không sót người nào. Tại người kia người bạn của mình họ mang cái tâm Bồ Tát rồi, họ đến khi họ hiểu đạo rồi thì họ thề không để cho một sót một người nào lọt khỏi cái bàn tay ác độc của họ, phải đi chùa hết.
[11:32]Lùng ra, trong cái list đó không ngờ lọt mình, thế là họ quay lại tìm mình, họ gieo tình cảm với mình, họ kết duyên lành với mình trở lại, dụ dỗ mình đủ cách. Nên đối với mình là một ngẫu nhiên, bất ngờ mình có người rủ đi chùa, không tính trước, nhưng sự thực mình là một gì? Một đối tượng tất nhiên họ đã tính toán từ nhiều tháng trước rồi. Mà Bồ Tát là vậy đó, Bồ Tát. Bồ Tát cực lắm, tối ngày đi dụ dỗ người ta phát phiền. Thì như vậy cái việc mình được hóa độ là một tất nhiên của người kia. Một tất nhiên của người kia. Mình thì là ngẫu nhiên, nhưng mà người kia là việc độ mình là tất nhiên tại họ tính toán trước rồi.
[12:28]Và cái việc mà mình với người kia quen nhau ngày xưa là một giống như một ngẫu nhiên phải không ạ? Thì ngẫu nhiên làm bạn với họ, sau này mới được họ hóa độ như là một ngẫu nhiên. Nhưng phải ngẫu nhiên không? Phải không? Không. Làm bạn với nhau có duyên nhau thì là kiếp trước đã có cái mối lương duyên gì đó rồi, bây giờ mới làm bạn nhau. Thành thử ta ta thấy trong cuộc đời này cái cặp ngẫu nhiên và tất nhiên, ngẫu nhiên và tất nhiên nó cứ đi theo nhau trong cùng một lúc. Nhưng mà ta gọi là ngẫu nhiên chỉ bởi vì ta chưa tìm ra nguyên nhân, chứ nếu tìm ra nguyên nhân rồi, cái ngẫu nhiên đó coi chừng lại là một tất nhiên, một tất nhiên.
[13:13]Nói ví dụ thế này. Ví dụ như một cái anh chàng lớn lên đi vô đại học học, thì trong lớp rất nhiều bạn gái, bạn nữ đó mà, bạn nữ, đồng học với nhau thì bạn nữ. Thì cô nào cũng xinh xắn, dễ thương vậy đó, thì anh này ảnh tới cái tuổi là bắt đầu phải đi tìm người yêu, khổ lắm, cứ tới mười mấy hai mươi là bắt đầu đi tìm người yêu rồi tính toán vợ chồng tùm lum trong đầu, vì nó là cái cái chương trình bị lập ra bởi cái gen của con người. Ở cái khoảng cái tuổi đó bắt đầu bày đặt yêu, rồi phải tính tới chuyện lập gia đình. Thành thử cái ngồi cứ ngắm cô này, ngắm cô kia, ngắm cô nọ, ngắm ngắm ngắm ngắm ngắm ngắm ngắm thì cô nào thấy
[13:51]cũng dễ thương, cô nào cũng học giỏi, cô nào cũng được được được được. Thì cái việc mà nhìn ngắm cô này cô kia nó là một gì? Tất nhiên hay ngẫu nhiên?
[14:02]Ngẫu nhiên. Tại ai mà cũng khởi cái ý ra coi coi được không, mình mình quen với cô này được không, được kia. Nhưng trong số những cái ngẫu nhiên đó có một cái tất nhiên là có cái cô mà nào đó làm cho mình cứ bị hướng cái tâm về nhiều, cứ bị thôi thúc hướng tâm về nhiều hơn. Thì đó bắt đầu là cái gì? Nếu mình không hiểu, mình gọi cái này là ngẫu nhiên: cô này cô có duyên nhất, cô này cô dễ thương nhất, cô này cô có vẻ có cái đại khái tâm hồn có chiều sâu, đại khái mình khen đủ thứ. Thương rồi cái gì cũng khen mà, đi đi cà thọt cái chân cũng thấy khen, cũng thấy đẹp nữa chứ đừng có nói. Mà tại sao lại trong bao nhiêu người đó lại cứ một cái người
[14:44]đó là bị mình bị phải lôi bị bị bị hướng tâm về? Bởi vì nợ đời trước với nhau, duyên nợ đời trước với nhau. Nên nó là một cái gì? Tất nhiên hay ngẫu nhiên? Tất nhiên rồi. Nợ nhau là tất nhiên. Thì và trong cái tất nhiên đó, cái nghiệp cuộc đời những đời xưa quy định kiếp này đi với nhau. Họ đi với nhau trong một gia đình, họ chung với nhau trong một hoàn cảnh, có sinh ra với nhau những đứa con. Nghiệp nó quy định chung hết trơn nên gắn với nhau dính luôn rồi mới thành thành được gia đình. Còn có rất nhiều người trên cuộc đời này cũng thương nhau, nhưng mà nghiệp quy định đời họ không dính nhau.
[15:31]Cái nghiệp của người này là phải đi qua cái chỗ này, nghiệp của cái cô này phải đi qua chỗ khác, nghiệp cái ông này thì phải làm chuyện này gặp người này, nghiệp cô kia phải gặp chuyện này làm chuyện kia, không dính gì nhau mặc dầu có một khoảnh khắc nào đó họ thương nhau. Nhưng mà nghiệp trong cuộc đời không trùng với nhau, thế là làm sao? Phải chia tay. Thì cái nợ duyên một chút thôi, nó không thành một cái cái tất nhiên. Nên cái ngẫu nhiên nó phát sinh chút xíu là do bản năng rồi thôi. Nên ở đây vậy, ta nói ví dụ thế này, bây giờ
[16:07]ví dụ như xuất hiện một cái cô hoa hậu thì bao nhiêu người thương cổ? Giờ cô đó cô vừa đậu hoa hậu, hình chụp tràn lan trên báo chí thì bao nhiêu người người người nam thích cổ? Nhiều lắm, nhiều lắm. Nó là bản năng, cái thích. Và cái thích đó ngẫu nhiên hay tất nhiên?
[16:32]Ngẫu nhiên. Ngẫu nhiên tại vì nào giờ có gặp cổ đâu, có duyên gì với cổ đâu, mà động tâm vì cổ là do cái bản năng. Bản năng thì đương nhiên giống như tất nhiên nhưng sự thực đó là một loại ngẫu nhiên. Và cái ngẫu nhiên đó nó có nên chuyện nên trò gì trong cuộc đời mình không? Không, chả gì cả. Cổ sống cuộc đời cổ, ổng sống cuộc đời ổng, chả dính gì với nhau mặc dầu ổng rất là nhìn rất là mê nhưng mà không dính gì cả, duyên không dính này kia chả có gì nhau cả, rồi cũng đi qua. Nhưng cái thích nằm đó đó, phiền đấy, để đó đó, chưa hết chuyện đâu. Đến khi nào nhân duyên mà đủ hội nhập đủ, coi chừng xảy ra một chuyện gì đó trong tương lai,
[17:14]thì chuyện đó ta không biết, cũng có khi cả ngàn kiếp sau cũng không xảy ra chuyện gì, nhưng có khi năm kiếp sau xảy ra một chuyện gì đó, không biết chừng được. Nhưng mà cái động tâm lên, ngẫu nhiên, nó không ngờ nó gieo một cái duyên để lơ lửng lơ lửng của nhiều kiếp sau không biết chừng. Nên ta cẩn thận cái gì? Cẩn thận với những ý nghĩ bất chừng của mình, không biết chuyện gì sẽ xảy ra về sau này. Ví dụ mình thấy một cái người cái mình có tâm khởi ghét, nói: "Cái mặt gì khó ưa." Cái tâm mà mình khởi ghét cái người đó vì cái khó ưa thôi tạm là coi như là một ngẫu nhiên, một ý nghĩ bất chừng, rồi thôi mình cũng quên.
[17:55]Nhưng coi chừng nó đã ghi một cái dấu trong cái dòng nghiệp của mình trong vô lượng kiếp. Rồi đến khi là 30 năm sau hoặc có khi ba kiếp sau, ý nghiệp ý niệm nó nó khởi lên trở lại thành một câu chuyện. Ta nói ví dụ như thế này: Nói ừm cái mình thấy ừm bên nhà hàng xóm xa xa, hoặc là mình đi đâu á, đi đâu mình lại ăn cái hàng quán, mình ngồi cái hàng quán dòm thấy bên kia trong tiếng nhà ồn ào gây gổ, mình ghé mắt mình tò mò nhìn qua thì thấy có ừm có một người đàn ông nói năng thô lỗ với một người phụ nữ, có vẻ la lối gì, có vẻ giống như ông chồng đang chửi mắng vợ một cách thô lỗ.
[18:39]Cái chuyện mà mình ăn mà gặp ông đó thì ngẫu nhiên hay tất nhiên? Ngẫu nhiên thôi, mình đâu có tính trước. Rồi khi mà thấy ổng thô lỗ với vợ ổng vậy mình mới khởi một ý nghĩ: "Gặp tao tao oánh cho gãy răng á." Nói: "Ai thứ mà đàn ông mà đi nghĩa là thô lỗ ăn hiếp phụ nữ", à đại khái vậy. Mình khởi cái ý niệm lên thế là: "Gặp tao là tao oánh gãy răng." Ý niệm nó khởi lên trong đầu mình rồi thôi mình quên, mình lo ăn tiếp rồi đi về, không có chuyện gì nữa, coi như xong. Nhưng không, cái ý nghĩ ngẫu nhiên đó rớt trong tâm mình một cái rồi có chuyện đó. 30 năm sau hoặc là ba kiếp sau vô tình gặp lại cái ông đó thì ý nghĩ ngày xưa:
[19:20]"Tao oánh nó gãy răng", bỗng nhiên nó hiện ra. Nó hiện ra, mình với ổng cũng không có chuyện gì, cũng không ai biết ổng, đâu biết mình đã từng nghĩ một ý nghĩ đó với ổng, mình cũng đã quên mất ý nghĩ đó rồi. Nhưng mà không ngờ lại vô quán ngồi gần nhau. Mình ngồi bàn này, ổng ngồi bàn bên kia. Thì ổng ngồi ổng ăn cái ổng cự nự cái người dọn hàng, mắt ổng liếc liếc lườm mình, bỗng nhiên mình nổi sân mình quay qua mình dọng ổng một cái.
[19:47]Đánh rất là lạ lùng, ngẫu nhiên vô tình không ai hiểu chuyện gì. Sau này người ta can ra mới hiểu mới nói. Tới chừng mà khi cảnh sát rồi tới hỏi sao anh oánh nó? Nói dạ tôi cũng không biết tại sao nữa, tự nhiên dòm thấy mặt nó ghét quá qua oánh một cái. Không ngờ cái đánh ngày hôm nay, cái ngẫu nhiên ngày hôm nay là một cái ý niệm ngẫu nhiên của ba kiếp trước xảy ra. Lạ lùng như vậy. Mà cái việc tự nhiên thấy ổng ổng ổng nói năng với người hầu bàn một cách nghĩa là gay gắt. Rồi trong lúc đó ổng liếc liếc mắt mình một cách hầm hầm cái mặt đáng ghét, qua dọng ổng một cái. Chính mình đánh rồi mình cũng không hiểu tại sao.
[20:24]Không ngờ đó là cái ý nghĩ ngày xưa đã đã khởi nên như vậy. Nên có những cái ý nghĩ ngẫu nhiên mà nếu ta không kiểm soát được, sau này biến thành cái nghiệp làm cho ta rất khổ sở trong cuộc đời của mình. Tự nhiên đánh người ta thì quả báo nó tới à. Vừa là bị phiền toái về luật pháp, mà rồi thành cái nhân quả ân oán với ông đó nhiều kiếp sau. Mai mốt gặp lại ổng đánh chứ có gì đâu. Rất phiền vô cùng. Thì cũng vậy, à ví dụ như ta gặp được một vị thầy chân tu nào đó, một vị thánh đắc quả nào đó, người ta đâu biết được thì mặt ổng giống như mặt mình mà. Thấy ổng hiền hiền vậy thôi chớ làm sao biết
[21:04]được nội tâm ổng chứng hay đắc hay cái gì. Đó. Mà lạng quạng nói chứng đắc coi chừng quỷ sứ cắt lưỡi rồi nha. Nói rồi. Ví dụ mình mình gặp một một người vị thầy nào đó, à họ tu hành đàng hoàng, chứng chuẩn thâm sâu, có thể họ đắc cái quả nào mình không biết. À thì rất nhiều người cũng nhìn cái vị đó. Giống như ổng ôm bình bát ổng đi ngang hay ổng chống gậy ổng đi ngang thì cũng bao nhiêu người nhìn thấy cũng không ai nghĩ gì. Nhưng chợt nhiên mình có một cái khởi ý nghĩ ngợi lên: "À cái vị này sao mà đàng hoàng đáng kính quá ha!". À cái ngồi quay quay không biết có cái gì cúng không ha, nhưng ổng đi mất tiêu rồi.
[21:43]Rồi thôi. Rồi ổng đi rồi thì mình cũng không gặp lại, mình cũng không có cái gì để cúng. Nhưng cái ý nghĩ ngẫu nhiên nó đã khởi lên rồi. Đâu ba năm sau gặp lại. Ba năm sau gặp lại thì ý nghĩ ngày xưa cái nó bùng phát lên, lúc đó mình lật đật vội vàng à đi đến chắp tay chào hỏi rồi móc móc ra tiền gì đó cúng dường. Ờ cái rồi thầy mới quay lại thầy hỏi mình vài điều, nói: "Con ở đâu?", nói: "Dạ con ở bên kia" vậy rồi "Đó làm gì?", nói: "Thầy ở đâu?", "Ờ thầy ở chùa này, bữa nào con rảnh con tới chùa chơi". Nói: "Dạ". Cái do cái lòng mến mộ một cái bậc chân tu, cái cái duyên lành, cái phước mình nó nẩy nở trong tâm
[22:25]mình, cái khiến mình tìm tới cái chùa đó rồi mình tu tập. Dần dần cái mình hiểu đạo sâu hơn, mình tu tập và cuộc đời mình thay đổi từ từ, phước duyên mình tăng trưởng lần lần, đạo lực đạo hạnh mình lớn lên từ từ, và có thể đi sâu vào con đường giải thoát giác ngộ luôn. Chỉ bởi vì một cái ý nghĩ rất ngẫu nhiên là khi vị đó đi thoáng qua mình bỗng khởi một cái tâm kính trọng rồi đi mất à. Một cái tâm một cái ý niệm ngẫu nhiên, nhưng mà không ngờ nhiều năm nhiều tháng sau nó thành ra cái quả rất là lớn. Còn rất nhiều người trên cái đoạn đường đó cũng nhìn thấy cái vị đi ngang, lòng lạnh lẽo, khô khan không nghĩ gì,
[23:03]rồi họ không có cái gì thay đổi trong cuộc đời của họ cả. Nên vì vậy là cái mà ngẫu nhiên dường như, nói dường như thôi chớ không phải là tuyệt đối, dường như là đầu mối của mọi sự ngẫu nhiên xuất phát từ đâu?
[23:22]Xuất phát ở trong tâm mình. Những ý nghĩ bất chợt của mình mà thành những cái những cái xâu chuỗi, đường đi của nghiệp báo về lâu về dài rất là lớn, không có lường được.
[23:38]Nên vì vậy cái người tu hành, cái người biết đạo sợ nhất cái gì? Sợ nhất những ý nghĩ ngẫu nhiên trong tâm mình. Và phải kiểm soát cho được những ý nghĩ ngẫu nhiên trong tâm mình. Người đó nói: "Dạ sao kiểm soát được thầy? Đụng cái nó khởi lên, đụng cái nó khởi lên bất chợt nghĩ không ra, không k- không không không tính trước được, vì nó ngẫu nhiên mà". Nhìn thấy tiền bỗng nhiên động tâm tham, nhìn thấy một cái người đẹp động tâm mê, rồi hoặc là may mắn hơn là ví dụ mình nhìn thấy một bậc thánh mình khởi tâm tôn kính, cái đó là may mắn. Hoặc là bây giờ mình nhìn thấy một con chó mình ghê tởm, hoặc mình thấy một người tàn tật mình xem thường.
[24:21]Những ý nghĩ đó rất là bình thường, rất là tự nhiên, rất là ngẫu nhiên, nhưng không ngờ nó sẽ dắt theo những cái chuỗi tất nhiên về sau. Mà đôi khi kết quả rất là đáng sợ.
[24:36]Cho nên để chuẩn bị đón những cái cái ngẫu nhiên đó, không biết nó đúng sai thế nào đó thì ta phải sao? Phải chuẩn bị tâm hồn mình. Đừng để cho những cái ngẫu nhiên bất lợi xuất hiện trong tâm mình. Đừng để những cái ngẫu nhiên bất lợi. Tự nhiên khởi cái niệm bất thiện lên mà mình quên xóa, quên delete nó còn nằm trong cái kho, cái file lưu trữ mình ở trong máy tính của mình á. Phải delete nó đi. Mà delete rồi nhiều khi sao? Hết chưa? Trong nguyên tắc của máy tính, một cái ký tự được nhấn gõ một cái rồi không bao giờ mất. Cái người biết tìm tìm ra hết. Ta delete rồi, nhưng cái người mà họ giỏi máy tính,
[25:31]lục một lát họ ra lại cái phím mà ta vừa gõ bất chợt. Ghê như vậy. Nên có một bộ phim thầy xem vậy. Cái những nhân viên tình báo thì họ giỏi mấy cái computer với hacker lắm. Cái nhân viên đó mới nói với thủ trưởng mình, nói: "Trong thời đại này anh anh nhấn tay xuống cái bàn phím nè, anh nhấn cái cạch, nói ký tự này không bao giờ biến mất nữa. Dù anh xóa, bấm delete anh xóa liền nhưng không bao giờ mất nữa, nó nằm đâu đó rồi". Thì cái tâm của ta cũng vậy. Một ý nghĩ ngẫu nhiên bất chợt khởi lên rồi ta quên. Cực kỳ tai hại. Đó là nên, còn bây giờ mình delete, nói thôi thôi thôi hổng có nữa, hổng ghét nữa.
[26:17]Ví dụ mình vừa khởi tâm ghét một cái người đó, thấy cái người bỗ bã, mặt mày xấu xí, ăn nói vô duyên, nhiều chuyện, lòng mình mình ghét người ta. Cái mình thấy ủa thôi ghét người ta làm chi? Ghét người ta mai mốt mình dính á, giống vậy á. Cái thôi mình delete. Delete nói thôi thôi thôi thôi đừng ghét người ta nữa. Thì thầy xin thưa có cái câu thứ hai là delete á: "Thôi thôi đừng ghét người ta nữa", vẫn không xóa được hết cái nghiệp đó, cái ý nghĩ vừa rồi. Vẫn không xóa được, vẫn nằm đâu đó. Giống như một người gõ một ký tự ngẫu nhiên trên cái vi tính xong rồi delete, tưởng mất rồi hả? Hông. Cái hành động đó máy tính nó vẫn ghi mãi mãi luôn.
[26:58]Người biết, người giỏi máy tính họ lục một lát họ ra cái ký tự mà ta vừa gõ với ngẫu nhiên rồi ta delete, họ biết luôn, lúc ta gõ lúc ta delete luôn. Ghê như vậy. Thì cái ý nghĩ của ta cũng vậy. Vừa khởi lên một cái, mình lật đật: "Thôi thôi thôi bỏ đi", nó vẫn còn nằm trong tâm mình, chưa hết. Thì nghĩa là làm sao? Nghĩa là ví dụ thầy trở lại cái ví dụ mà đòi đánh người ta. À ví dụ như mình à thấy mặt đáng ghét đánh cho một cái gãy răng bây giờ, cái mình nói: "Thôi thôi thôi thôi hổng đánh nữa". Cái ý nghĩ thứ hai là ý nghĩ delete. Thì kiếp sau gặp lại người đó đầu tiên ta muốn đánh rồi, ta cung tay hầm hố đứng lên, nhưng rồi ta nén giận ta ngồi xuống.
[27:41]Cái nén giận ngồi xuống là do cái ý nghĩ thứ hai delete đó: "Thôi thôi thôi đừng nghĩ như vậy nữa". Tiền nhân lúc đó ta nén giận ngồi xuống. Ghê như vậy á. Nhiều cái hành vi ta thấy là ngẫu nhiên, nhưng sự thật nó đều bắt nguồn từ một cái nó là một cái tất nhiên của một ngẫu nhiên trước đó chứ nó không hoàn toàn ngẫu nhiên.
[28:07]Nói ví dụ bây giờ ừm có một cái câu chuyện vui. Hồi xưa đây mấy chục năm trước thầy hay nói đó, anh muốn biết trời mưa hay nắng thì hãy nghe cái tin tức khí tượng ở trong cái đài radio á, đài phát thanh đó, họ nói ngày mai mấy giờ có gió, mấy mưa, mấy mây mù hay không ha. Thì anh cứ tính ngược lại là sẽ đúng. Ví dụ nói ngày mai mưa thì anh yên tâm mai nắng, nói mai trời nắng anh chắc chắn ngày mai mưa. Là họ cái nói nói: "Vì sao vậy?". Nói: "Vì đài khí tượng luôn luôn báo trật". Rồi có một cái cái bộ phim vậy có cái anh chàng đó chuyên làm nghề là for weather forecaster, tức là cái thông tin về khí tượng.
[28:56]Anh đi ra đường người ta thấy mặt anh người ta cầm đồ người ta chọi. Tại sao? Những điều anh nói trật lất à. Nói trời mây mù, mai nắng thấy mồ luôn, nói mai nắng, trời mưa gần chết. Là nên thấy mặt ổng nói: "Á cái nó kìa, thằng đó kìa!", nó lại lấy trứng lấy đồ chọi ổng đâm đầu ổng chạy. Làm cái nghề đó rất là khổ. Nhưng mà bây giờ khác à. Bây giờ họ báo trước là chính xác, hễ mưa là mưa, là gió là gió, nồm là nồm. Chỉ trừ trường hợp ví dụ như là thấy mình tu quá cái ổng dừng bớt mưa lại cho mình tu xong ổng mưa, thì vì là do cái cái nhiều người cùng có tu tập họ không muốn phá cái cái buổi lễ mình thôi, chứ còn đài báo bây giờ là là rất khó trật.
[29:36]Nên tại sao lúc trước mà báo dễ trật mà bây giờ lại báo khó trật? Là vì ngày xưa họ không đủ phương tiện, họ không đoán ra được những cái yếu tố Tất nhiên, nên mọi chuyện giống như ngẫu nhiên. Bây giờ nhìn thấy cái cái hướng gió đó có người thông báo, ờ cái phương này có gió, gió mạnh, gió yếu, bên kia là có cái vùng áp thấp hay đâu đâu đó, họ căn cứ vào đó thì họ đoán ra là ở cái vùng này, ví dụ thành phố Hồ Chí Minh, là sẽ mưa hay nắng vào ngày mai. Họ dựa vào một số thông tin đó và cái số thông tin nó hoàn toàn là thiếu. Cho nên việc ngày mai bất ngờ nó xảy ra một điều không đúng như dự đoán nên ta gọi là gì? Ngẫu nhiên. Là như...
[30:18]và cái tin tức của họ là nó không chính xác vì những yếu tố ngẫu nhiên bất ngờ xuất hiện. Nói, nay thấy gió đó bỗng nhiên chiều cái nó mất gió thôi. Thành thử cái mà họ căn cứ vào cái gió buổi sáng để họ đoán cái khí tượng ngày mai á trật vì buổi chiều gió mất rồi. Nhưng bây giờ thì sao? Bây giờ thì họ những cái vệ tinh trên quỹ đạo Trái Đất á, họ thấy được từng đám mây, thấy được cái sự thay đổi của nhiệt độ và nó tự động bằng trí tuệ nhân tạo nó đoán ra được cái luồng gió đi, đoán ra được cái nhiệt độ sắp tới, đoán ra mây, sương, mù, đoán ra được hết bằng cái trí tuệ nhân tạo. Và nó kết hợp rất nhiều dữ liệu, nên rất khó sai.
[31:00]Không phải là tuyệt đối không sai, nhưng rất khó sai vì họ dựa vào nhiều cái yếu tố kỹ hơn nhiều. Thì cuộc đời của chúng ta cũng vậy, cuộc đời của chúng ta cũng vậy. Ví dụ như bây giờ, cái người đó muốn đầu tư đất, à họ mua một miếng đất, mua một cái nhà, và cứ nghĩ bình thường là giá nhà đất luôn luôn lên. Cứ nghĩ như vậy, c- tại vì con người thì đông dần chứ đất đâu có nở ra thêm, nên thường thường cứ mua đất để đó rồi sau này bán thế nào cũng có lời, họ cứ nghĩ như vậy. Và cái nghĩ đó là một cái xu hướng bình thường như là một cái khuynh hướng tất nhiên. Nhưng không ai lường được những yếu tố ngẫu nhiên nó chen vào.
[31:47]Yếu tố ngẫu nhiên chen vào là bất ngờ mình bị một sự cố gì phải quá cần tiền, quá cần tiền. Mà lúc đó phải bán vội miếng đất đó, và không ai mua, thời điểm đó không ai có nhu cầu, và cứ phải hạ giá mãi hạ giá cho đến khi có người họ chấp nhận cái giá rẻ mạt đó họ mua cho vui và ta bán lỗ luôn. Ta bán lỗ, tưởng là đầu tư miếng đất có lãi, nhưng không ngờ là có những sự cố xảy ra ngoài mong đợi, ta gọi là ngẫu nhiên á, khiến cho cái dự tính của ta có vẻ như tất nhiên bị bẻ gãy. Trong cuộc sống này nó nhiều như vậy đó. Hoặc là nếu như ta tổ chức một cái sự kiện, à hôm đó ta tổ chức một cái đại lễ lớn:
[32:33]bao nhiêu người tiếp tân, bao nhiêu khách mời, bao nhiêu bàn, bao nhiêu ghế, băng rôn đâu, cửa nẻo, an ninh, thức ăn, thức uống, người phục vụ, tính hết rồi, lên chương trình tính hết từng giờ từng phút hết rồi. Nhưng mà cái người mà khôn ngoan nhất, sau khi tính xong hết rồi, sắp xếp hết rồi, thế nào cũng phải vô chùa lạy Phật. Tại vì sao vậy? Sẽ có những yếu tố bất ngờ ta không tiên liệu được sẽ phá hủy cái buổi lễ của ta. Mình dù cái là tận cái khả năng của mình, tận cái sức của mình, tính toán hết mọi điều cho nó tốt đẹp, nhưng không bao giờ ta lường được những yếu tố ngẫu nhiên bất ngờ xảy ra trên cuộc đời này.
[33:14]Nên mấy cái người mà có kinh nghiệm nhất, làm gì làm phải có một chừa một cái khoảng tâm linh. Chừa một cái khoảng tâm linh. Và cái người nào á rất giỏi tổ chức nhưng lúc nào cũng có một cái khoảng tâm linh, là biết cầu nguyện, cầu xin thần thánh gia hộ, người đó dễ thành công, người đó dễ thành công.
[33:40]Vì sao vậy? Vì thứ nhất là họ khiêm tốn. Họ biết rằng là họ không đủ sức cover hết tất cả, không đủ sức bao quát hết mọi điều, sẽ có những cái điều nằm ngoài cái khả năng kiểm soát của mình. Và những cái điều đó mà nó xảy ra bất trắc cái là hư hết buổi lễ. Nên con người sức có hạn, khả năng có hạn, nên họ khiêm tốn. Dù hết sức cố gắng nhưng vẫn phải khiêm tốn. Đó. Và để lấp lại những cái rủi ro mà do mình không đoán trước được thì họ nhờ ai? Nhờ thần thánh trên cao. Nên họ được cái phước thứ hai. Cái phước thứ nhất là họ khiêm tốn, biết rằng coi vậy chứ mình không bao giờ mà có thể check care được,
[34:24]tính toán được hết chu đáo, mặc dù hết sức cố gắng, đó là cái khiêm tốn. Thứ hai là họ nhờ thần thánh, lòng họ có cái thành kính, nên được cái phước thứ hai. Do vậy, buổi lễ ít bị thất bại. Giống như vậy, bây giờ một giảng sư cũng vậy, trước khi đi giảng thì phải soạn bài kỹ lưỡng từng câu, từng ý, rồi dàn ý rồi hết rồi. Nhưng mà coi chừng à! Coi chừng vừa leo lên pháp tòa rồi bỗng nhiên nó ngu. Bỗng nhiên nó ngu không biết nói cái gì. Dòm dàn bài chứ nói cũng không ra. Vì nó có một yếu tố ngẫu nhiên nào nó xuất hiện khi ta bước lên pháp tòa. Cái yếu tố ngẫu nhiên đó gì? Bữa đó trái gió trở trời, bệnh COVID,
[35:06]bị hậu COVID nên nó bị lãng quên rồi cái nọ sao? Mà COVID này hay quên nhiều lắm. Thì những yếu tố ngẫu nhiên bất ngờ như vậy làm cho mình giảng không được dù là trước đó mình đã soạn bài rất là kỹ. Nên vì vậy một người giảng sư mà khôn ngoan lúc nào cũng cầu Phật gia hộ. Nên trước khi buổi giảng ta đều niệm Phật là vậy đó. Ta niệm Phật để làm chi vậy? Là cầu cho người giảng đừng có bị ú ớ, mà người nghe đừng có bị ngu ngơ. Tại nhiều khi người giảng hay mà mình không hiểu gì hết thì buổi giảng vô ích. Còn hoặc là người giảng họ giảng không hay, mình vẫn hiểu được, cái đó mới hay nha. Nhờ niệm Phật á.
[35:47]Nên là ổng giảng dở, mình vẫn hiểu luôn, vẫn hiểu hết luôn. Ổng nói ú a ú ớ mà mình vẫn không ngu không ngơ là số một. Nên trước buổi giảng ta thường niệm Phật là vậy. Nhưng mà một cái người giảng sư khôn ngoan thì không phải đợi bước lên pháp tòa mới niệm Phật ba biến, mà ở nhà đã niệm rồi. Lúc nào cũng cầu xin Phật lấp lại những chỗ còn ngu trong tâm hồn mình. Và như vậy nhờ cái chư Phật gia hộ, bài giảng của ta cũng sẽ suôn sẻ hơn một chút. Cái yếu tố đó vậy. Nên trong cái yếu tố mà ngẫu nhiên, tất nhiên của cuộc đời này, ta hiểu rồi á, à ta gọi là ngẫu nhiên chỉ bởi vì ta chưa biết căn nguyên
[36:31]của nó, nó xuất hiện ngoài dự tính của ta, ta gọi là ngẫu nhiên. Còn cái gì ta tính hết rồi thì là tất nhiên. Tuy nhiên, tuy nhiên, chỉ bởi vì ta không bao giờ kiểm soát được hết tất cả những điều ngẫu nhiên, và vì vậy, ta vẫn có cái cơ nguy cơ bị thất bại trong cuộc đời này.
[36:57]Và để bù đắp lại những cái nguy cơ đó, khi ta cố gắng làm phước, nhưng mà sự việc nó tới rồi làm phước không kịp thì ta cầu nguyện. Nên giá trị của sự cầu nguyện là như vậy. Mỗi khi ta quỳ trước Phật đài, ta lễ Phật, ta cầu nguyện thì ta được hai cái. Một là ta khiêm tốn, được cái hạnh khiêm tốn. Hai là nhờ Phật lấp giùm cho ta những cái ngẫu nhiên mà ta không lường được, ta không lường được như vậy.
[37:40]Nếu nói trên cái tất nhiên, ngẫu nhiên của nghiệp báo, ta sẽ thấy thế này, là ta có mặt ở trên cuộc đời này giống như là một điều tất nhiên vì nghiệp đưa ta đến đây mà. À nghiệp quy định mọi thứ.
[37:55]Nhưng nghiệp cũng chừa rất nhiều cái cửa ngẫu nhiên để cho ta chuyển nghiệp.
[38:03]Chứ không phải là nó trở thành một cái số mạng cứng ngắc. Nghiệp báo rất là linh động, rất là linh hoạt.
[38:14]À ví dụ như là
[38:18]ta có theo cái nghiệp mà ta đã gây ở kiếp trước thì kiếp này ta phải bị tai nạn gãy tay, gãy chân, ví dụ vậy. Thì hồi xưa là mình nguyện tự nhiên mình mình đào cái đường cho người ta đi người ta té gãy chân, gãy tay, hoặc là lúc mà mình làm lính, làm tráng, mình oánh ai gãy tay, gãy chân, cái nghiệp đó nó còn in dấu trong luân hồi. Và cái nhân duyên là đến kiếp này mình sẽ bị tai nạn gãy tay, gãy chân, như bị tông xe hay bị té, trượt ngã vậy, nghiệp. Nghiệp nó đã quy định rồi, nó đầy đủ rồi. Nhưng và nghiệp có quy định đó gọi là tất nhiên. Tuy nhiên, nhân quả vẫn chừa những cái cửa ngẫu nhiên để cho ta chuyển nghiệp.
[39:06]Nếu mà đừng làm gì thì đúng ví dụ năm 32 tuổi mình sẽ bị té hay bị xe tông gãy chân. Nhưng mà may mắn là năm 20 tuổi mình đã biết đạo, biết đi chùa, biết nhân quả, tội phước. À do biết nhân quả, tội phước thì mình thường lễ Phật. Nhờ lễ Phật như vậy là Phật ở trên, chư thiên ở trên biết cái nghiệp mình tới 32 tuổi là bị gãy tay, gãy chân. Các ngài ở trên biết hết á. Mà nhưng mà các ngài thấy mình sao? Mình lễ bái lòng thành quá. Đây là điều rất là mới lạ. Mình biết đạo rồi mình nhiệt tình quá, nhiệt tình hơn người khác. Nên thường xuyên lễ bái sám hối thì ở trên các ngài mới thúc đẩy vào trong tâm mình.
[39:48]Mình cứ đi phóng sinh, đắp đường rất là nhiều. Mà lúc đó mình cứ tưởng là ý nghĩ đó là của mình, hay là bạn bè mình rủ mình, nhưng không ngờ là gì? Không ngờ là ở trên chư Phật gửi những ý nghĩ đó vào trong tâm mình, thúc mình, bắt mình làm phước mãi, làm phước mãi từ năm 20 tuổi cho tới năm 32 tuổi thì tai nạn nó xảy ra. Xảy ra mình cũng té một cái ạch, xe tông một cái rầm, lồm cồm ngồi dậy trầy tai chút xíu rồi thôi.
[40:17]Đó là những cái ngẫu nhiên. Đến lúc đó thì lúc đó mình mới thấy, cái lúc đó có người bạn mới nói: "Trời, sao tao thấy mày đi chùa, mày làm phước dữ lắm mà mày bị tông xe trầy tay gãy chân vậy?" Thì nếu mà nhìn bằng con mắt cạn sẽ thấy như vậy: "Trời, coi nó làm phước kìa. Nó làm phước rồi mà nó gặp xui kìa." Nhưng đâu biết rằng nếu không làm phước thì gãy tay gãy chân mất cả đời đi cà nhắc cà nhắc rồi. Có có bó chân bó tay lại vẫn để lại một cái tì vết rồi cứ đi cà nhắc cà nhắc cả đời. Nhưng mà nhờ làm phước từ năm 20 tuổi tới năm 12 năm sau thì vượt qua cái nghiệp nhưng cũng phải bị một cái nạn sơ sơ.
[40:54]Nên ta vì trong cuộc đời của ta vậy, có khi ta thấy một cái may, có khi ta thấy một cái xui. Ta đừng vội kết luận vì đằng sau cái may hay cái xui đó rất nhiều điều khó hiểu, rất nhiều điều khó hiểu. Ví dụ như có người tới tự nhiên họ cho mình số tiền to là may hay xui?
[41:17]May hay xui? May phải không? Nhưng coi chừng. Sau đó mình bị họ ràng buộc cả một cuộc đời rồi đi làm bậy luôn. Hoặc là như xui, như mình thấy bị đụng xe trầy tay trầy chân, xui. Nhưng cũng đừng nghĩ là xui, coi chừng cái đó là ta đã trả một cái nghiệp vừa xong mà đã chuyển được nghiệp từ một tai nạn rất nặng thành một tai nạn rất là nhẹ. Nên cái hên cái xui, cái được cái mất trước mắt ta ma rất là khó lý giải. Nên đừng kết luận gì, đừng kết luận gì vội vàng vì ta không đủ cái trí tuệ để nhìn sâu vào trong nhân quả. Chỉ biết một điều thế này: dù là nhân quả đã quy định cái nghiệp của ta nhưng nhân quả cũng
[42:02]chừa rất nhiều cái kẽ hở ngẫu nhiên để cho ta chuyển nghiệp. Mà đầu tiên là gì? Trong ý nghĩ của mình và trong sự cầu nguyện của mình. Khi ta thành tâm lễ Phật cầu nguyện, bắt đầu nghiệp ta chuyển, bắt đầu ta thay đổi. Và ở trên dẫn dắt ta từ từ, ta cũng không hay, ta cũng không hay.
[42:31]Ví dụ như như thầy học về luật, luật pháp, rồi mới phát hiện ra một điều thế này:
[42:39]rất nhiều điều luật đụng nhau, nó trái nhau.
[42:44]Ví dụ luật về cư trú thì coi qua tới luật đất đai coi chừng nó có những khoản đụng nhau à. Hoặc luật về thương mại, luật về môi trường, có những khoản nó sẽ sẽ đụng nhau, nó mâu thuẫn với nhau. Cả thế giới đều bị như vậy hết. Hay vì khi họ soạn bộ luật họ chỉ tập trung vô bộ luật đó thôi. Và họ ngồi trong văn phòng họ ngồi họ soạn, họ lật qua nhiều tài liệu, họ lật ra những vụ án, đọc lại những tình huống, họ cũng cố gắng là khi soạn luật như vậy nó sẽ thực tế tối đa để khi bộ luật mà ban hành ra thì không còn kẽ hở. Nhưng mà còn không? Trên đời này không có gì tuyệt đối hết nên dù luật soạn công phu tới cỡ nào
[43:27]vẫn còn những kẽ hở mà khi áp dụng vào thực tế, lúc đó sẽ lúng túng. Vì có những điều luật nó mâu thuẫn với nhau, luật nhiều quá, quá nhiều luật, nên luôn luôn có những điều luật nó đụng nhau chạm nhau. Mà những cán bộ về pháp lý rồi họ thấy điều đó rất là rõ, họ làm việc trong cái pháp luật hệ thống pháp luật họ thấy điều đó rất là rõ. Những yếu tố ngẫu nhiên ngoài sự tính toán của cái ban biên soạn luật khi ban hành ra rồi khi áp dụng xuống rồi nơi này nơi kia thế nào cũng có những điều xảy ra, những điều không phù hợp với thực tế. Và cái cái tình huống thực tế đó là cái mà ta không đoán trước được, nó giống như ngẫu nhiên.
[44:11]Đấy giống như có một cái điều luật là cấm xây nhà trên đất nông nghiệp. Tại vì cái người mà họ soạn điều luật đó ra thì họ tính toán là: hễ đất nông nghiệp mà cho xây nhà riết người ta không còn trồng lúa được nữa à? Là mất an ninh về lương thực. Thì cái đất nông nghiệp mà cứ phân lô xây nhà riết thì không còn chỗ trồng lúa, mất cơm à, mất hàng để sản xuất, không có trái cây, không có gì để xuất khẩu là đe dọa cả nền kinh tế nếu mà cái đất nông nghiệp sản xuất mà đi xây nhà riết là tiêu à. Thì cái lý luận đó hay không à? Nhìn trên vĩ mô lý luận nó rất là đúng. Nhưng nhìn trên vi mô, ông đó ổng nghèo quá mua được miếng đất nông nghiệp
[44:49]mà miếng nông nghiệp chỗ đó không xin lên thổ cư được tại vì quy hoạch rồi, chỗ đó là nông nghiệp không có cấp đất thổ cư. Mà ổng nghèo quá muốn có cái nhà, cho ổng cái chòi cũng được, không ai cho hết tại vì đất nông nghiệp không được cất nhà. Lúc đó nếu đứng trên bình diện mà xã hội học, về nhân quyền, con người ta phải được quyền có nhà ở thì ta thấy giống như là việc cấm ổng cất một cái nhà rất là tội, rất là đáng thương. Nhưng mà đứng trên cái luật pháp cấm xây nhà trên đất nông nghiệp thì người ta đúng. Đó đó là những điều phức tạp trong xã hội và trong luật pháp như vậy. Lúc đó là nếu cán bộ mà có tâm thì phải nhớ nguyên
[45:32]tắc gốc trở lại của pháp luật là gì. Xây dựng một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là gì? Là lấy lợi ích của nhân dân làm gốc. Làm gì làm cũng phải phục vụ lợi ích của nhân dân cái đã. Thì nếu mà không xây được trên đất nông nghiệp thì cán bộ tại địa phương phải xoay xở cách nào cho ông đó có cái nhà để cho ổng được ở. Vì sao? Vì ta còn có cái gì? Ta còn có cái hiến pháp của ta là phục vụ nhân dân, ta còn có cái tiêu chuẩn về cái nhân quyền, quyền của con người được sống và được có nhà ở. Thì nếu mà cán bộ có tâm họ sẽ truy ngược về những điều luật khác để vận dụng mà sao? Giúp cho người dân đừng có khổ sở, chứ không chỉ đứng trên một bộ
[46:13]luật này mà họ chỉ nhìn qua những cái luật khác, nhìn lên trên tới cái luật của hiến pháp luôn và nhìn lên tới quan điểm của Đảng luôn là lấy lợi ích của nhân dân là mục tiêu tối thượng. Đó, như như vậy không phải là dễ.
[46:38]Tại sao hôm nay ta đi chùa, nghe pháp, ngồi thiền?
[46:45]Tại sao? Suy nghĩ coi.
[47:10]Tại sao hôm nay ta đi chùa, ngồi thiền, nghe pháp?
[47:20]Suy nghĩ coi.
[47:24]Vì ta yêu đạo, phải không à? Vì ta nhớ thầy trụ trì, sư bác Từ Tân, đúng không ạ? Vì ta nhớ các huynh đệ mến thương của mình, đúng không ạ? Đây là ngày cơ hội để gặp lại những gương mặt thân yêu. Vì ta nhớ cơm chay ở đây. Vì ta thích được ăn cơm miễn phí, ví dụ vậy.
[47:58]Tất cả những cái "vì" đó đều có một cái chữ gì? Thương, nhớ, yêu, kính, mến, đúng không ạ? Tất cả những cái lý do đều có cái tình cảm đi theo. Thương, nhớ, yêu, kính, mến gì đó. Nhớ người này, thương người kia, mến người nọ. Đó. Ví dụ như mình không thể nào mà quên được cái giọng nói Quảng Trị pha miền Nam của thầy trụ trì, nó thương gì đâu, đúng không ạ? Phải không? Một tháng mà không nghe lại là chịu không thấu, ví dụ vậy.
[48:33]Thì yếu tố là tình cảm. Và tất cả mọi điều trên cuộc đời này đều khởi động bởi tình cảm. Xét cho kỹ, xét cho kỹ. Ví dụ như tại sao anh Thiện Tâm ngày xưa lấy vợ? Bởi vì lỡ yêu một người, đó vậy. Rồi yêu quá nên hôm chở bà đi nghe pháp, đứng ở bên ngoài kia, thì mình nghe pháp xong mới có một cái tình yêu mới nảy sinh là yêu đạo. Rồi cứ thế vô đạo luôn. Tức là tất cả là tình cảm, tất cả là tình cảm. Ta làm gì cũng vậy, tất cả là tình cảm. Và tình cảm là khởi đầu của nghiệp. Nghiệp thiện hay nghiệp ác cũng đều khởi đầu là tình cảm. Ví dụ, tại sao nó đi ăn cướp? Bởi vì nó tham. Tại sao nó giết hại người?
[49:29]Bởi vì nó sân hận. À. Tại sao nó tự tử? Bởi vì nó buồn không còn lối thoát. Đó, là tất cả mọi hành vi trên cuộc đời của ta đều do tình cảm.
[49:43]Tại sao nghe giảng mà ngủ? Vì ta buồn, buồn ngủ.
[49:59]Mà cái tình cảm đó, cái tình cảm mà khởi lên đó, mỗi một người đều khác nhau.
[50:08]Giờ có người thấy tiền không tham, có người thấy tiền tham. Có người nhặt được cái ví tìm cách đem trả lại, có người nhặt cái ví lấm la lấm lét nhìn rồi giấu luôn, lấy tiền trong đó luôn. Tình cảm nó khác nhau. Rồi mình thấy một người đó mình mến, có người thấy mặt thấy ghét nữa. À ví dụ như cái mặt này cũng vậy, cũng nhiều người thương mà cũng rất nhiều người ghét. Hơ, kì vậy? Mà tại sao người ta ghét cái mặt này? Thầy cũng lý giải không ra, mỗi sáng thầy đều vào trong nhìn cái gương mặt trên cái gương nói tại sao người ta ghét cái mặt này cà, mình dòm thấy mặt này dễ thương chứ làm sao người ta ghét cà. Đúng không?
[50:40]Nên cái tình cảm của mỗi người nó khác nhau, tình cảm của mỗi người nó khác nhau hết á. Và đó là lý do mà khởi đầu của vô số nghiệp khác nhau trong luân hồi. Và cái người tu là cái gì? Người tu là người kiểm soát cái tình cảm đó đó. Mặc dù nói ý nghĩ bất chợt, nhưng sự thực là tình cảm bất chợt, nó mới là chiều sâu, mới là động lực, là cái sức mạnh. Mình trở lại cái câu ví dụ buổi đầu là khi ta đi ngang qua cái chỗ đó, ta thấy một cái đường bị hư, cái ta nảy ra một ý nghĩ sửa lại. Ta gọi đó là một ý nghĩ, nhưng sự thực nó là một cái gì? Một tình cảm, một tình cảm. Tình cảm gì? Tội nghiệp, những người đi qua đi lại khúc đường này
[51:22]sẽ gặp nguy hiểm, té và chắc là có người đã té rồi. Cái sự tội nghiệp, thương xót người, cái tình cảm đó, cho nên ta nói là ý nghĩ, sự thực đều bắt nguồn từ tình cảm. Đây. Rồi ví dụ như tại sao ta à ta phải đi thăm cái người già neo đơn trong xóm?
[51:45]Tại sao? Vì ta thương họ, phải không? Thương xót họ già, nghèo, con cháu bỏ đi xa, rồi không biết nó có chăm sóc được không. Rồi ta cũng không thể ở một bên chăm sóc vì còn nhiều người già quá, thì ta cứ chia thời gian rảnh rồi cứ đi đến người này, rảnh đi đến người kia, cũng là giúp cho họ đỡ buồn một chút. Vậy thôi, chứ không có khả năng mà mình lo hết trên cuộc đời này. Nhưng mà lòng mình thì thương hết, lòng mình thì thương hết, nhưng đôi tay mình thì nhỏ bé, không thể lo hết. Thương hết nhưng không lo hết được thì lo được chút nào hay chút đó, cái đó là cái thương cũng là một loại tình cảm. Nhưng có người nói:
[52:25]"Dạ con, con chẳng thương gì, tại Sư phụ kêu con đi, con đi thôi chứ con..." Như vậy cái đó có tình cảm không? Có không? Vẫn có tình cảm. Tình cảm gì đó? Tình cảm sợ sau này mình về già mình cũng sẽ cô đơn. Cho nên mình cứ đi thăm người già, vậy chứ về già mình đỡ cô đơn, về già mình tự nhiên có người này người kia bên cạnh. Sợ cho bản thân mình, thì cái sợ cho bản thân mình nó là một loại tình cảm ích kỷ, vị kỷ, nhưng nó vẫn là tình cảm, vẫn là tình cảm. Nên do đây vậy, khi ta tu hành, nhất là khi ta ngồi thiền, tâm ta lắng sâu dần, lắng sâu dần, thì ta truy tìm trong cái nội tâm của mình là những cái tình cảm nó khởi lên nó dấy lên,
[53:11]ta tìm những cái đó đó, chính đó là đầu mối của nghiệp. Và kiểm tra nó, điều chỉnh nó. Điều chỉnh là sao? Nếu những tình cảm đó sai thì sửa lại.
[53:26]Thế tại sao có người khởi tình cảm sai, có người khởi tình cảm đúng? Ví dụ như cũng đi thăm người già neo đơn mà có người khởi cái tình cảm đúng là thương những người đó nên đi thăm. Còn cái người thứ hai là tại nghe lời thầy rồi sợ cái cái tuổi già cô đơn của mình nên đi thăm. Hành vi thì giống nhau, nhưng sâu thẳm trong tình cảm khác nhau. Tại sao khác nhau? Bởi vì cái công phu tu hành của ta chưa có dày giống như nhau. Còn khi công phu tu hành của ta có bề dày giống nhau rồi, thì cái tình cảm khởi lên giống nhau hết. Khi ta đi thăm người già neo đơn, ta đều thương họ hết, chứ không còn phải sợ cho cái tuổi già của mình.
[54:11]Tình cảm khởi lên nó giống hệt nhau là do ta có sự tu hành, do ta về trong cái biển cả Phật pháp. Nơi cái biển cả mênh mông Phật pháp đó, đại dương chỉ có một vị là vị mặn. Tất cả tình cảm ta khởi lên trong nội tâm mình đều đúng và giống nhau cả. Nên Phật pháp này vậy, giống như một cái biển lớn dung chứa mọi con sông. Còn khi ta chưa tìm về tới biển cả của Phật pháp, mỗi người chúng ta là một con sông khác nhau. Con sông này nước xanh, con sông kia nước đỏ, con sông này đục, con sông kia trong, con sông kia đầy rác rưởi, con sông nọ là nhiều lá hoa rơi rụng khác nhau. Nhưng khi về với biển rồi, đều chỉ còn lại một vị duy nhất là vị vị mặn.
[55:02]Thì cũng vậy, đứng trước một cái tình huống của cuộc đời, ta khởi lên nhiều cái loại tình cảm khác nhau. Nhưng nếu ta có bề dày tu tập, tự nhiên mọi cái tình cảm khởi lên đều giống nhau cả. Ví dụ bây giờ ta đang ngồi nghe pháp, bỗng nhiên đổ mưa xuống, cái tình cảm gì khởi lên?
[55:29]Trời có bộ muốn mưa rồi đó nha. Ví dụ mình đang ngồi nghe pháp ngoài sân vậy đó, không có mái che, bỗng nhiên trời đổ mưa xuống, thì cái tình cảm gì nó sẽ khởi lên liền? Sợ mình ướt. Nhưng nếu ta tu lâu thì ta sợ sợ huynh đệ mình ướt.
[55:55]Cái mà khi mưa khởi lên sợ mình ướt là một cái tình cảm rất tự nhiên, rất vị kỷ, do ta tu chưa có nhiều. Còn vừa trời mưa đổ xuống một cái, mình chợt nghĩ lên cái huynh đệ mình: "Trời, còn bao nhiêu người! Kìa, mấy em bé nè, mấy cụ già nè, mưa xuống sợ bệnh", nghĩ tới người khác trước. Mình ướt không sao, chỉ sợ người khác ướt. Cái tình cảm nó khởi lên một cái tự nhiên, rất vị tha, rất là tử tế, rất là độ lượng là do bề dày tu tập. Là nhiều năm tháng mỗi khi lạy Phật mình đều cầu nguyện: "Xin cho con yêu được tất cả chúng sinh." Mỗi khi ngồi thiền đều tác ý tâm từ bi vô hạn. Qua 5 năm như vậy, 10 năm như vậy,
[56:39]20 năm như vậy thì những cái lời nguyện đã trở thành máu thành thịt của mình, thành bản chất trong nội tâm của mình. Khi đụng ra bất cứ chuyện gì, nghĩ tới người khác trước, không nghĩ tới mình trước. Đó vậy.
[56:58]Rồi ví dụ là
[57:02]trong cái thời đại mới, thời đại mới cái media truyền thông nó nó nó tràn ngập trên mạng và người ta dễ tiếp cận đến mọi cái thông tin trên thế giới này, thì trong nhiều cái thông tin trên thế giới này có những thông tin xấu, những thông tin tốt, thiện, ác, nó lành mạnh và những cái nó đồi trụy. À tràn ngập, nhiều khi mình không muốn, nó tràn ngập vào trong trong máy của mình. Nó đập trước mắt mình, lúc đó mình lướt qua, nhưng trước khi mình thao tác lướt qua thì nó đã hiện lên một cái rồi. Mà trong đó cái thông tin đồi trụy nhiều nhất là cái gì? Ừ mà người ta quảng cáo nhiều nhất là những phụ nữ ăn mặc hở hang.
[57:40]Cái đó nó tràn ngập ở đâu đầy hết trơn vậy. Rồi bây giờ khi ta nhìn thấy một người nữ đẹp, ăn mặc hở hang, ta nghĩ cái gì?
[57:53]Nghĩ cái gì? Nhiều người nghĩ khác nhau lắm, ở trong đây nè.
[58:05]Có những người nữ mà nhỏ nhỏ mới lớn lên: "Trời, cô này đẹp quá ha, thân hình cô đẹp quá ha, chân cô dài quá ha, phải ước gì mình cũng được vậy ha." Ý nghĩ rất là tầm thường, giống như vậy. Còn mấy bà già già chút xíu thì: "Đồ hư thân mất nết, mặc đồ hở hang." Tại bà già quá rồi, bà không ưa mấy chuyện đó nữa. Còn mấy ông, thì mấy ông thì phải đưa vào máy mới phân tích nổi, phải scan cái đầu lúc đó mới coi ổng nghĩ cái gì trong đầu mấy ổng. Phải dùng máy hiện đại, cao cấp vì cực kỳ phức tạp. Nha. Nhưng mà nếu mấy ông mà trải qua một quá trình tu hành thì đều khởi lên một cái giống nhau. Khởi lên một cái giống nhau. Cái gì?
[58:49]Thân thể này là đầu mối của mọi điều tội lỗi. Đều khởi giống nhau hết.
[58:58]Mà để có cái ý nghĩ đó cũng phải trải nhiều năm tu à, 5 năm, 10 năm, 20 năm tu tập. Thì khi mà nhìn thấy cái một cái thân thể hở hang, ý nghĩ khởi lên trong đầu: "Ồ, đầu mối của tội lỗi." Và rất là thanh tịnh, không sao hết. Nên những ai mà khi nhìn thấy một người phụ nữ hở hang mà chưa nghĩ được cái điều đó, ráng mà tu lại nha. Mấy ông trẻ trẻ kia ngồi cười cười hí hí ngoài kia kìa.
[59:29]Phải làm sao phải phải tới lúc đó phải nghĩ được cái điều đó ra. Cũng giống như khi cơn mưa đổ xuống á, trong đầu phải tự nhiên mình nghĩ tới huynh đệ liền. Nó là một điều gì rất tự nhiên. Phải như vậy. Hoặc là thấy cái ví tiền rớt xuống thì nghĩ liền tìm cách trả cho người đánh mất. Nó phải là một điều rất tự nhiên. Và tu tới khi mà nó kiểm soát được những cái tình cảm thầm kín ở trong tâm mình. Vì sao? Nó là đầu mối của nghiệp, nó là những cái rất ngẫu nhiên, nhưng rồi nó đem lại những cái hệ quả tất nhiên rất là phiền toái. À như vậy.
[1:00:09]Bây giờ ta biết đạo, ta quy y theo Phật pháp, ta đi chùa, ta tu hành.
[1:00:17]Tốt chưa? Được không? Ngon lành chưa?
[1:00:24]Còn một cái ngẫu nhiên nữa nè. Bây giờ cái việc ta tu hành là được rồi đó, nhưng còn một cái ngẫu nhiên, một yếu tố ngẫu nhiên bất ngờ: ông thầy mình ổng tốt hay chưa? Phải không à? Cái ông sư phụ mình ổng tốt hay chưa nữa. Vì mình có duyên với Phật, mình đi chùa mình tu tập, thì thôi, cái phần đó gọi là giống như tất nhiên đi, một cái lời nguyện từ đời trước. Nhưng trong số những thầy mà mình gắn bó, mình quy y, mình tôn thờ, có một cái mình không kiểm soát được, không biết ổng có tốt thật hay không. Cái ngày mình quy y ổng thì mình nghĩ ổng tốt. Ổng tốt mình mới quy y chứ. Nhưng có những người hỏi thì nói:
[1:01:11]“Dạ, con cũng chả biết ất giáp gì, tại mẹ con bắt quy y, quỳ đó thì cũng có pháp danh thì con quy y rồi, cũng chẳng biết gì về ông thầy con.” Hoặc là thấy bữa hôm đó đi dự lễ rồi thầy cứ: “Vô vô đây quy y tụi con.” Vô quy y sạch trơn, chả biết ổng tốt xấu. Giống như một sự ngẫu nhiên. Và ta bị lệ thuộc vào sự dẫn dắt của ông thầy, mà không biết ông thầy ổng tốt xấu. Yếu tố này tiếp theo là một cái tham số quan trọng trong cuộc đời tu hành của mình. Thì mình nghĩ mình theo Phật, Pháp, Tăng, mà Tăng đại diện là ông thầy bổn sư của mình. Thì ổng nói gì mình phải nghe, nhưng thực sự đây là một tham số phức tạp.
[1:01:52]Cách Phật đã xa mấy nghìn năm, không chắc còn ai hiểu đúng lời Phật dạy. Mặc dù là tụng kinh ro ro, bản kinh vẫn còn nguyên chữ á, nhưng mà đọc cái bản kinh đó, không phải ai cũng hiểu đúng, không phải ai cũng hiểu đủ. Đây là điều rất là đáng lo. Yếu tố ngẫu nhiên này rất đáng sợ.
[1:02:18]Ví dụ ngay cái chữ là “gieo nhân gì gặt quả nấy” thôi, nếu ta suy luận tiếp, nó ra một triệu cái vấn đề khác nhau. Còn nếu ta không suy luận sâu sắc, thì ta hiểu sẽ sơ sài vô cùng: là cứ đi đem tiền cho người khác mai mốt mình gặp may mắn tiền tìm về tới mình. Không giống đâu, không phải như vậy đâu, không đơn giản chỉ là như vậy. Thì ông thầy mình cũng vậy, mấy ngàn năm rồi không biết ổng còn hiểu đúng lời Phật dạy hay không, đây là điều rất đáng lo. Mà nếu ổng hiểu không đúng lời Phật dạy, ổng dẫn dắt mình đi trật lất à, không còn chính xác nữa. Vì nơi chính ổng không có lòng từ bi thì chắc chắn mình sẽ không phát triển được
[1:02:58]lòng từ bi, vì ổng có nhắc điều đó đâu, không có bắt không dạy cái điều đó đâu. Nếu ổng là một người kiêu mạn, thì chắc chắn ổng không bao giờ dạy mình cái sự khiêm tốn. Và khi mình không khiêm tốn rồi thì nhiều tai họa chực chờ ở phía sau, rất là đáng sợ. Ví dụ trong đó có một cái bài kinh, trong Nikaya đó, có một câu chuyện thế này. Thì thường là buổi sáng á, sau khi ngồi thiền xong, vệ sinh dọn dẹp xong thì các vị tỳ kheo phải ôm bát đi khất thực. Đi khất thực thì các vị sẽ tiện đâu ăn đó, trước khi về tinh xá là đã ăn xong rồi. Các vị sẽ ôm bát, khi thấy đủ thức ăn rồi không đi nữa. Ví dụ thấy bát mình ăn chưa đủ no, thì các vị sẽ đi thêm để mong rằng có
[1:03:43]một ai đó sớt thêm, này giống như đi buffet vậy đó, tự mình nhìn thấy. Giờ nhìn thấy cái bát này bụng mình nay chắc ăn được rồi đó, thế là các ngài không đi khất thực, rẽ vào dưới một cái bóng cây mát nào đó ngồi ăn. Ngồi ăn rồi tìm nguồn nước rửa tay, rửa chân, rửa bát sạch sẽ rồi mới ôm bát đi về tinh xá nghỉ thôi. Về các ngài sẽ nghỉ trưa một chút, có khi các ngài ngả lưng chút, có khi các ngài ngồi thiền chút. Rồi đến bắt đầu xế xế, trời bắt đầu dịu nắng, các ngài hay tập trung về pháp đường, cái tinh xá nào cũng có một cái pháp đường, các ngài ngồi vào đó ngồi để đàm đạo với nhau, nói chuyện này, nói chuyện kia.
[1:04:18]Và Đức Phật nếu lúc đó có Đức Phật ở tại tinh xá đó, tại Đức Phật ngài đi khắp nơi á, thì thường Đức Phật cũng sẽ đến thăm các đệ tử mình tại pháp đường. Phật cũng sẽ bước vào pháp đường, hỏi là: “Các ông đang nói chuyện gì đó?”. Các vị nói: “Dạ, con đang bàn chuyện này chuyện kia, là tại sao cái ông đó nhà giàu, mài mà ổng chết thê thảm vậy? Hoặc là tại sao cái người một vị tỳ kheo đó tu hành mới sơ sơ vậy mà đã đắc đạo sớm vậy?”. Các vị tỳ kheo sẽ đưa ra những câu hỏi và Đức Phật sẽ trả lời ở trong cái pháp đường. Thường là như vậy. Nó có một câu chuyện thế này: Hôm đó, các vị tỳ kheo cũng ngồi trong pháp đường bàn câu chuyện.
[1:04:55]Đức Phật bước vào, các vị lập tức quay lại, hướng về Đức Phật liền. Còn trước đó thì nghe ngồi tùm tùm tụm với nhau từng nhóm từng nhóm bàn đủ thứ chuyện trên đời. Nhưng khi Đức Phật bước vào, lật đật các vị là ngồi nghiêm chỉnh lại, hướng về phía cái pháp tòa, và Đức Phật lên pháp tòa ngồi. Và Đức Phật không nói câu nào, ngài ngồi im lặng, và tất cả các tỳ kheo cũng ngồi không nhúc nhích luôn. Đức Phật ngồi im lặng rất là lâu. Ngài ngồi giống như một thời thiền và các tỳ kheo cũng ngồi không nhúc nhích luôn suốt một thời đó. Rồi Đức Phật mới mới mới mở miệng nói câu thế này: “Này các tỳ kheo, ta biết tâm của các ông rất tôn kính đối với Như Lai.
[1:05:38]Nếu Như Lai ngồi yên như vậy suốt một kiếp, các ông cũng sẽ không nhúc nhích suốt một kiếp.” Không dám nhúc nhích.
[1:05:48]Một kiếp là tới khi tận thế đó, chứ không phải là tới khi chết đâu, tới khi tận thế gọi là một kiếp á. “Nếu Như Lai ngồi yên suốt một kiếp, các ông cũng sẽ không nhúc nhích suốt một kiếp.” Vì cái lòng tôn kính đối với Phật. Nên ngày xưa vậy, cái lòng tôn kính của mọi người đối với Đức Phật là tuyệt đối.
[1:06:10]Thì ngày hôm nay, chúng ta không tận mắt thấy được Phật, ta chỉ thấy qua bức tượng và nhiều người còn suy dưỡng diễn chỉ là tượng xi măng cốt thép. À, rồi nhiều người có dùng cái nhiều cái lý luận nói rằng là: “Ồ, Phật cũng chỉ là một con người, ta phải hiểu Phật như là một con người, đừng có hiểu Phật như là một thần thánh trên cao.” Rất nhiều lý luận để làm ta suy giảm lòng tôn kính Phật. Đó là lý do mà càng lúc cái thời về sau này, ta càng chìm vào tà kiến, hiểu sai, không còn đủ phước để đắc đạo, bởi vì lòng tôn kính Phật ít quá. Còn thời xưa, các ngài đắc đạo rất nhanh, bởi vì lòng tôn kính với đối với Phật là tột cùng.
[1:06:53]Một cái câu chuyện nhỏ thôi là ta hiểu. Sư phụ nhắc lại vậy: “Này các tỳ kheo, ta biết tâm của các ông đối với Như Lai là lòng tôn kính tột độ. Nếu Như Lai ngồi yên một kiếp, các ông cũng sẽ không nhúc nhích suốt một kiếp.” Thấy như vậy, không dám nhúc nhích. Trước Phật vậy đó, tôn kính như vậy. Bây giờ vậy, bây giờ ta nếu mà ta hiểu được cái tâm hạnh này, mỗi ngày ta cố gắng lễ bái, chứ ngày xưa các vị cũng không có cơ hội lạy Phật như mình đâu. Phật đâu có rảnh mà ngồi đó cho mình lạy hoài. Còn bây giờ Phật ngồi yên, Phật ngồi không nói lặng im, mà như vang động ba nghìn thế gian, Phật ngồi đó nên mình lạy thoải mái.
[1:07:40]Mình được cái lợi hơn, nhưng mà sao mình cái cái bất lợi hơn là gì? Là lòng tôn kính mình thấp quá. Cái yếu tố mà lòng tôn kính thấp quá này nó làm thay đổi cái nghiệp tu hành của chúng sinh, thay đổi cái nghiệp của cả cái thế giới này. Nên thế giới càng lúc càng bất ổn hơn là bởi vì ta thiếu lòng tôn kính các bậc Thánh. Đó là lý do mà tại sao chùa ta, như vậy, thầy cứ kêu đi gọi lại mãi cái lòng tôn kính Phật. Nhiều người cũng chưa khởi được cái tình cảm tôn kính Phật, nhưng mà do cứ cứ bị bị thầy nhắc đi nhắc lại cái cái đạo lý này, nên ta cứ tự ám thị mình là cứ dặn mình cứ phải tôn kính Phật đi, tôn kính Phật đi.
[1:08:29]Nó khởi lên một cái tình cảm dần dần từ từ nó có thật. Từ từ nó có thật mà nhiều hay ít? Ít, chứ không có nhiều, tại từ chưa có rồi bắt đầu thành có thì nó có rất là ít. Nên một chút lòng tôn kính Phật của ta chưa thể so bì gì với chư Tăng vào thời xưa được. Nên cái phước của tu hành của ta với cái phước của chư Tăng ngày xưa, cái khoảng cách rất là xa. Nếu người nào có trí tuệ hiểu rằng cuộc đời tu hành của mình nó lệ thuộc vào cái tình cảm tôn kính Phật này, nên cố gắng vun bồi cái tình cảm đó. Nó không phải là ép tâm mình một cách gì gút mắt, nhưng bằng trí tuệ, bằng lý trí, bằng sự thanh tịnh, lúc nào cũng nguyện lòng tôn kính Phật tuyệt đối.
[1:09:15]Mỗi một ngày vậy, ít nhiều gì cũng dành cái thời gian để lễ Phật với lòng thành kính. Mà khi ta lạy Phật với lòng thành kính á, cái tình cảm đó cũng chưa phải là tuyệt đối, nhưng nó là cái mầm, cái mầm để chúng ta một ngày nào cũng sẽ đạt được lòng tôn kính Phật tuyệt đối. Mà khi mà ta đạt được cái lòng tôn kính Phật tuyệt đối rồi, vô số cái cái nhìn nó mở ra, vô số đạo lý nó mở ra, rất là lạ lùng. Ví dụ khi ta đạt được tới lòng tôn kính Phật tuyệt đối rồi, bỗng nhiên ta thấy thế gian này sao? Tầm thường vô nghĩa. Không có gì đáng để cho mình phải theo đuổi, bám víu cả. Mọi chuyện cứ theo bổn phận,
[1:10:00]theo duyên mà mà sống, mà phụng sự, mà hy sinh, mà cống hiến. Sự thật trong lòng không còn gì, không cần gì nữa. Vì sao? Vì chỉ có lòng tôn kính Phật là đủ rồi, không cần gì nữa.
[1:10:15]Lúc đó thấy rõ mình là vô nghĩa, thực sự mình chỉ là cát bụi, là cỏ rác mà thôi. Nên khi mà ta vậy lễ Phật, huân tập cái lòng tôn kính Phật cho tới tột độ rồi, bỗng nhiên mở ra nhiều đạo lý rất là đẹp, không cần gì. Nhìn mọi người chỉ thấy yêu thương thôi.
[1:10:41]Sư phụ hỏi mọi người một điều nha. Suy nghĩ cho đúng nha. Hễ trật một cái là đọa đó, nhưng mà đúng một cái là rất có phước.
[1:10:52]Trong cái giáo lý Phật dạy, có một cái lời dạy là xem tất cả là vô thường, phải không à? Là hư ảo, là
[1:11:05]giả, không có thật, đúng không? Đó là cái lý Bát-nhã, tất cả đều vô thường, đều hư ảo. Vậy khi mình nhìn thấy mọi người, thì mọi người cũng là gì? Vô thường, là hư ảo, đúng không à? Đó xin hỏi. Và nếu mọi người là vô thường, là hư ảo, thương chi mất công hả?
[1:11:48]Mình suy nghĩ coi, chỗ này sao phải gỡ ra.
[1:11:54]Chỗ này hiểu sai cái là mình đi tới cái kết luận là không phải thương ai nữa. Mà nếu không thương ai nữa thì có phước hay có tội? Tội vô cùng. Cửa địa ngục mở ra liền. Ta sống mà với cái quan điểm không thương ai, mở ra cánh cửa của địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh liền. Còn nếu ta có thương, có người để ta thương, thì cánh cửa đó ta xa dần, xa dần, xa thôi chứ chưa hết đâu. Chỉ khi nào ta thương được mênh mông hết tất cả chúng sinh, thì ta quay lưng luôn, cánh cửa đó đóng lại chặt, không bao giờ ta đọa vào ba đường ác nữa. Thì cái việc mà từ bi yêu thương tất cả chúng sinh mới là điều đúng, nhưng cái lý luận mà tất cả là vô thường,
[1:12:36]hư ảo dắt ta tới cái chỗ không còn thương ai, đúng không à? Như vậy nó mâu thuẫn nhau không? Đạo lý có mâu thuẫn. Cái điều hôm nay Sư phụ vừa đặt ra là một điều rất quan trọng trong Phật pháp, giáo lý nha. Phải giải thích cái này cho ra, nếu không là ta bị lọt vào tà kiến à. Ai giơ tay lên trả lời?
[1:13:06]Ai giơ tay lên trả lời?
[1:13:18]À đứng lên nói Sư phụ nghe coi. Đưa micro giùm. Dạ trong pháp... giáo pháp của Phật là tất cả vì là vô thường, mọi người đều là giả tạm, nhưng hành động gọi là thật. Vì tất cả tâm tính và các hành động chứ không phải là tính về là con người ạ. Lấy micro lại đi con. Rồi cảm ơn. Không có đúng đâu, câu trả lời đó bị vướng á. Có cái thật rồi có cái giả. Thôi để Sư phụ nói luôn thế này.
[1:13:58]Phật dạy ta thấy tất cả là vô thường, hư ảo để ta không có chấp, phải không? Và khi ta nhìn thấy mọi người, phải cầu nguyện cho mọi người cùng hiểu được tất cả là vô thường, là hư ảo như Phật dạy.
[1:14:16]Thì khi ta cầu cho mọi người cùng hiểu được điều đó, tức là ta thương hay ghét mọi người? Ta thương mọi người. Ta không trái với từ bi, không trái với lời nguyện. Và sao? Càng lúc càng tăng trưởng cái trí tuệ mình nhìn thấy tất cả là vô thường, là hư ảo. Tâm ta khởi được niệm gì lành thì cũng cầu nguyện cho mọi người cũng khởi được niệm lành như thế. Tâm ta khởi cái niệm yêu thương tất cả chúng sinh thì cầu nguyện cho từng người trước mặt ta ai cũng khởi được cái tâm yêu thương chúng sinh như ta. Ta khởi được cái tâm tôn kính Phật, ta cũng cầu nguyện cho mọi người trước mắt ta khi ta nhìn thấy ai cũng khởi được tâm tôn kính Phật như ta.
[1:15:00]Nhớ như vậy, cái chìa khóa là nằm chỗ đó ha. Cái ý niệm nào lành, đúng thì cầu nguyện mọi người cũng đều được như vậy. Thì do ta nhìn ai ta cũng tác ý cầu nguyện cho mọi người gặp được Chánh pháp, tôn kính được Phật, yêu thương lẫn nhau, đều hiểu được cuộc đời này là vô thường, là hư ảo. Cái ý nghĩ đó đó, ý nghĩ đó là một cái gì? Một ngẫu nhiên mới xuất hiện. Nhưng mà khi tu tập lâu ngày thì cái ý nghĩ đó trở thành một cái gì? Trở thành một cái thiện nghiệp, một thiện nghiệp rất là lớn, nâng đỡ ta lên và giúp cho ta dễ gieo duyên lành với với mọi người. Vì ta nhìn ai ta cũng mong cho mọi người
[1:15:48]kết duyên tu hành trong Phật pháp sâu xa. Lòng ta luôn luôn nghĩ như vậy, nên vô tình mình có cái duyên với tất cả mọi người, dù chưa có cụ thể, nhưng bằng cái tâm mình đã bắt đầu, điều đó đã xuất hiện. Ví dụ như bây giờ ta ngồi ta khởi tâm là yêu thương chúng sinh, là ta cũng đã bắt đầu gieo duyên lành với tất cả chúng sinh rồi đó chứ không phải không. Mặc dù nó không cụ thể, rất nhiều người chả biết ta mà ta cũng chẳng biết họ, họ chẳng biết ta thương họ vì mình có làm gì đâu. Dù ngồi đây mình nghĩ tới cái người bên Nam Mỹ, mình cũng thương đó, nhưng mà giữa mình với họ thật sự chả có sợi dây kết nối gì.
[1:16:23]Nhưng chỉ với ý nghĩ đó thôi, ta bắt đầu nhóm một cái duyên lành đối với chúng sinh. Nhưng mà ý nghĩ mà thương, thương khơi khơi nó chưa cụ thể bằng cái ý nghĩ tiếp theo là mong cho tất cả chúng sinh đều hiểu Phật pháp, mong chúng sinh đều tin sâu nhân quả, mong cho ai cũng tôn kính được Phật đà, mong cho ai cũng vượt khỏi những điều trầm luân tầm thường của thế giới này để vượt lên, rồi được lên chỗ cái vị trí cao siêu. Bắt đầu những ý nghĩ về sau đó nó cụ thể hơn một chút, cái duyên của ta với chúng sinh nó nhiều hơn một chút. Rồi lúc đó, tùy duyên trong cuộc sống này, ta gặp người này, ta gặp người kia với cái tâm của ta đều giống như là sôi trào cái tình yêu thương,
[1:17:10]sôi trào cái cái cái nguyện đại nguyện, cái hạnh nguyện hóa độ, tự nhiên ta dễ gì? Ta dễ nói những lời đạo lý thuyết phục cho người khác nghe. Còn nếu lòng mình không có khởi tâm yêu thương ai, không bao giờ mong cho ai biết Phật pháp, bỗng nhiên gặp một người cái mình nổi hứng lên mình giảng đạo người ta nghe, người ta nghe rồi người ta rất khó chịu. Cái khó chịu đó thấy giống như mình khoe khoang, thấy giống như mình làm thầy đời, thấy giống như mình nói những điều mà nó ngược với cuộc sống người ta, những cái tham muốn của người ta. Mình kêu đừng tham, người ta đang rất là tham. Nói bỏ rượu bỏ nhậu đi, người ta rất khó chịu. Tại vì sao?
[1:17:47]Vì lúc đó mình ngẫu hứng bất ngờ lên, mình nói đạo, mà cái ngẫu hứng bất ngờ nói đạo nó thường bị gói theo cái tâm khoe khoang bí mật. Còn ở đây nhiều ngày nhiều tháng mình đã chuẩn bị cái tâm lý yêu thương, nhiều ngày nhiều tháng mình đã chuẩn bị cái tâm niệm là hóa độ, cầu nguyện cho chúng sinh khởi được tâm lành trong Phật pháp, đến khi mình gặp ai đó bất chợt mình nói đạo lý, thực sự không phải bất chợt ngẫu nhiên, mà nó là gì? Nó là một kết quả tất nhiên của nhiều ngày tháng mình đã khởi tâm nguyện lành với với thế giới này rồi. Nên khi đó, khi mình mở miệng mình nói đạo lý, người ta nghe rất tự nhiên.
[1:18:30]Người ta nghe không có gượng, mà không phải là là khoe khoang, mà người ta nghe với cái tâm có cái có sự kính nể ở trỏng. Vì sao vậy? Vì thực sự ngay lúc đó về cái phước á, về cái đẳng cấp mình hơn người ta một bậc rồi. Vì người ta nhiều năm nhiều tháng người ta chỉ sống cuộc đời vị kỷ, còn mình nhiều năm nhiều tháng cứ trải lòng yêu thương chúng sinh. Cho nên vì thế nên thực sự ngồi nhìn nhau như vậy nhưng mà mình đã hơn người ta một đẳng cấp, vì mình có một thời gian chuẩn bị tu hành, còn người ta không. Do mình hơn người ta một đẳng cấp, khi mình nói đạo lý ra người ta nghe rất tự nhiên, rất thoải mái, dễ chấp nhận, trong đó có cái sự kính nể.
[1:19:14]Còn mình không có khởi tâm từ bi yêu thương, cầu nguyện cho chúng sinh biết Phật pháp, gặp ai nổi hứng bất ngờ nói chuyện đạo, rất dễ chọc giận người ta. Có không? Nên khi mà mình khó nói chuyện đạo, mình gặp ai mình khó đem Phật pháp để giải thích, chỉ bởi vì mình đã không chuẩn bị một thời gian dài của cái ý niệm à yêu thương chúng sinh. Nên cái việc mà mình ngẫu hứng mình nói đạo nó là một cái tất, cái ngẫu nhiên bất ngờ không có chuẩn bị, nó thành ra cái kết quả bất lợi. Còn khi mình bất ngờ mình nói chuyện đạo mà không phải là ngẫu nhiên, nó là một cái tất nhiên, tất nhiên của một quá trình dài mình tu hành, yêu thương chúng sinh.
[1:19:53]Nên lúc đó bất ngờ mình nói chuyện đạo, thực sự là gì? Nó là một cái tất nhiên làm cho người nghe rất là dễ chịu, vậy.
[1:20:04]Ta gặp Phật pháp trong đời này là tất nhiên hay ngẫu nhiên?
[1:20:13]Nghĩ lại coi. Nếu mình nói theo nhân quả thì chắc là tất nhiên, phải không ạ? Cái duyên Phật pháp đời này chắc chắn là bắt nguồn từ cái duyên từ đời xưa, đời này mình mới gặp. Đó là mình lý luận theo nhân quả. Nhưng mà nếu nhìn cái trước mắt á, thì mình gặp đời này gặp Phật pháp đời này là tất nhiên hay ngẫu nhiên? Giống như ngẫu nhiên, phải không ạ? Vô tình mình bỗng nhiên gặp ai đó hay thấy có cơ duyên gì đó cái mình gặp Phật pháp rồi mình yêu mến. À. Thầy nhớ là giống như thầy vậy, khi gặp Phật pháp, gặp thầy rồi bỗng nhiên cuồn cuộn cuồn cuộn cái việc phải tu, phải đi xuất gia, không ai cưỡng lại được,
[1:20:52]không cưỡng lại được cái đó nữa, không chọn con đường nào khác được nữa, thì bây giờ nghĩ cái đó cũng giống như là ngẫu nhiên đi, vậy. Cứ nghĩ như vậy, ngẫu nhiên. Nhưng mà ta phải biến cái ngẫu nhiên này, cái nhân duyên ngẫu nhiên của ta với Phật pháp này thành một điều tất nhiên cho thế giới mai sau. Ta phải nguyện lòng, nha, giữ gìn, truyền bá, lan tỏa, giáo hóa để đem cái Phật pháp này thành một sự giác ngộ tất nhiên cho tất cả chúng sinh trên thế giới, phải phát cái lời thề này. Thầy nhắc lại, có thể cái duyên của ta với Phật pháp trong kiếp này là ngẫu nhiên, nhưng phải phát một lời thề mạnh mẽ
[1:21:35]biến cái nhân duyên ngẫu nhiên của ta này thành một điều tất nhiên cho thế giới, đem Phật pháp đến cho thế giới mãi mãi muôn đời sau. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Có ai hỏi gì không con? Có hát hò gì không?
[1:22:11]Nhà con hay cúng linh vào buổi sáng và trưa, còn tối nhiều việc hay quên nên không cúng. Căn cơ nói ban ngày ánh mặt trời nhiều nên hương khó ra ăn, phải cúng ban đêm mới được. Thực sự ban ngày họ vẫn ăn được, hơi khó một chút, thì thường họ hay tránh mặt ánh mặt trời. Nhưng mà nếu mình cúng thì họ vẫn chịu khó thức dậy đi ra ăn, họ vẫn đâu đó chứ vẫn ăn, nói ăn là tất cả mà không sao đâu. Kệ, tiện giờ nào cúng giờ đó. Còn cúng chiều tối thì họ dễ ăn và có khi họ hiện hình ra họ chào mình đó.
[1:22:46]Hỏi mấy cái này là sư phụ không có biết nè, nhưng mà thôi thờ Phật chỗ nào mà mình ngắm trang nghiêm, ở trên không ai đi qua đi lại thì được nha.
[1:22:57]Thì cúng thí thực chỗ nào cũng được, tiện thì thôi đừng cúng trong nhà, cúng ngoài sân á.
[1:23:18]Gieo nhân gì để đời sau chuyển thành thân đàn ông và xuất gia đi tu? Còn giờ thì có gia đình, có một đứa con trai.
[1:23:28]Thì phải ráng tu cho nhiều và phát nguyện mãi thì sẽ được á, thấy không? Nhưng mà tới chừng mà mà đời sau thành đàn ông rồi thì cũng hơi hơi cái vụ kia một chút.
[1:23:41]Nó vẫn còn phảng phất cái nữ tính. Ví dụ như mình thành đàn ông rồi chứ vẫn còn phảng phất cái nữ tính.
[1:24:07]Nếu ăn chay mà bị gia đình ép quá, cứ niệm Phật xin gia hộ rồi chuyển tâm và phải kiên trì. Chớ đã ăn chay được rồi mà quay lại ăn mặn uổng. Còn gia đình làm khó khăn thì mình cứ xin xin Bồ Tát Quán Âm gia hộ rồi từ từ gia đình đổi tâm rồi bớt rồi.
[1:24:42]Có một thân chủ được chẩn đoán là rối loạn ám ảnh cưỡng chế, nay 21 tuổi, muốn hỏi sư phụ nghiệp gì tạo nên như vậy và phải làm phước những việc gì để trả bớt nghiệp? Thật ra cái cái nghiệp này là do mình hồi xưa hành hạ người ta. Hành hạ người ta rồi đến một khi cái cái quả báo nó tới rồi mình tự hành hạ mình, dù cái người kia họ không tới nữa nhưng mà tự mình hành hạ mình. Trong cuộc sống là như vậy, cái nhân quả lạ lắm. Ví dụ mình làm người khác buồn, coi mai mốt mình buồn vô cớ không biết tại sao, mình gọi là bệnh trầm cảm á, cho nên mình cẩn thận trong cuộc sống này vậy, đừng có làm cho người khác buồn là vậy.
[1:25:30]Ngồi thiền nhắm mắt được thì tốt có sao đâu. Ngồi thiền con thấy mỏi vùng gáy thì coi có gì sai rồi. Hai tay con cảm giác như bị khóa lại thì đúng.
[1:25:46]Hai tay khóa lại thì đúng, nhưng mà cái có mỏi vùng gáy là sai, có thể là tâm con hơi bị chạy lên một chút. Hoặc là có khi đang chữa bệnh cũng có, có khi ta có cái bệnh tiềm tàng khi ta ngồi thiền cái nó hiện bệnh đó ra để chữa.
[1:26:08]Ba con muốn sửa mộ của bà nội con lại mà không biết tuổi, vậy ba con có sửa được hay không? Thì thầy cũng không biết luôn. Trời ơi! Sửa sửa đi chứ mắc mớ gì phải tuổi, trời ơi!
[1:26:30]Nếu muốn thờ tượng mới thì tượng cũ mình cho ai cũng được, còn nếu không có ai nhận phải cất kỹ.
[1:26:54]Cuộc đời này đủ thứ chuyện ha.
[1:26:58]Có nhiều người hay nhắn tin hỏi sư phụ chuyện này chuyện kia, có những người sư phụ không trả lời, tại những câu hỏi đó tự mình phải xoay xở. Nhiều khi hỏi mấy chuyện lặt vặt quá cũng hỏi nữa, nói tụi con lười suy nghĩ quá đi. Có những chuyện đó cũng hỏi sư phụ bắt sư phụ trả lời. Thấy đó không, có khi sư phụ đánh đòn á. Có những cái gì cũng lười suy nghĩ quá đi, cái gì cũng hỏi cái gì cũng hỏi, nhiều chuyện hỏi không đáng.
[1:27:24]Chồng con là đệ tử sư phụ, nhưng gần đây bệnh về xương khớp bắt đầu nặng hơn tới mức không đi được, phải lết từng bước, đó là nghiệp gì? Trong các số nghiệp này coi chừng ngày xưa, kiếp xưa có phá đường á, đời này tự nhiên bỗng nhiên đau khó đi. Nếu mà đắp đường nhiều khi hết nghiệp này. Uống cái lá xương khỉ á nó chữa về xương khớp thêm, rồi phải sám hối dữ lắm, sám hối nhiều. Tự nhiên bỗng nhiên đau mà hết đi được thì rất là bất thường.
[1:27:57]Gần đây cái vài ba lần con nghe tiếng xì xào nói chuyện, trì chú nhưng không nghe được lời. Thì có cái vong, có cái vong nào trong nhà đó, họ cũng muốn cho mình biết sự có mặt của họ, mình cứ kiên nhẫn lễ Phật cầu siêu cho họ nha. Bình thường thôi mà, nhà nào mà chẳng có vong. Còn nhà nào mà tuyệt đối không có vong thì chủ nhà đó xài không được. Ăn ở làm sao mà ma cũng ghét bỏ đi luôn là hổng xài được.
[1:28:26]Nhà nào cũng phải có vong, mà vong rất thích về ở với mình thì đó là mình là người tốt, người độ lượng, nha. Còn ăn ở làm sao mà ma chê quỷ hờn nó bỏ luôn thôi.
[1:28:52]Đi theo một ông thầy mà ổng trả khoản tiền rất lớn để đi theo ổng thì đây là có thể có cái tổ chức đó. Lúc này nó có nhiều cái tổ chức tôn giáo lạ, những cái đạo lạ nó xâm nhập mình nó có tiền rất là nhiều và nó cũng sử dụng bùa chú nữa. Nó kết hợp bùa chú với cái tổ chức và tiền bạc để lôi kéo tín đồ. Ta cẩn thận, ta cẩn thận ở cái điểm thế này, vì cái vấn đề tôn giáo tín ngưỡng nó nhạy cảm với chính trị. Nên hễ mình đã là tu hành thì phải tuân thủ luật pháp, phải ủng hộ cái nhà nước để giữ cho cái đất nước mình ổn định, mà giữ đất nước mình ổn định là một cái phước nhớ như vậy. Còn nếu quan điểm chính trị mình không có tốt
[1:29:35]là mình tổn phước á vì mình góp phần làm xáo trộn cái xã hội đất nước mình, nhớ như vậy. Nên cẩn thận các đạo lạ mà họ có cái tài chánh dùng cả bùa chú nữa chứ không phải không, họ khai thác hết á. Cái gì mà để lôi cuốn quần chúng được là họ dùng, cẩn thận. Thôi ta nghỉ ha. Niệm Phật cái, a hồi hướng đi con. App Pháp Quang... À có, có sư phụ dặn. Lúc này chùa ta có soạn cái app Pháp Quang có thể tải trên điện thoại di động á, ta cứ vào trong cái CH Play ta gõ cái Pháp Quang sẽ thấy cái app Pháp Quang của chùa mình. Mở ra mà đúng có cái mặt có cái ông xấu xấu là đúng nha, còn mở ra trật là coi chừng app khác.
[1:30:22]Ta cài vô thì tất cả những dữ liệu chùa mình nó nằm trong đó hết. Ta có thể theo dõi tin tức, những bài giảng, những bài hát, vân vân. Mọi người có ai chưa tải thì mình nhắc nhau tải nha. Mời nhau tải app Pháp Quang, mời nhau về cõi huy hoàng yêu thương. Ai mà dở dở ương ương, tải xong bỗng thấy lạ thường, dễ thương. Chúng con
[1:30:57]Chúng con xin cung thỉnh sư phụ và quý Phật tử niệm hồi hướng. Nguyện cho khắp pháp giới chúng sinh, ai cũng tìm ra được chính
[1:31:19]mình, để rồi an trú qua nhiều kiếp, cuối cùng tan vỡ hết vô minh.
[1:31:35]Chúng con xin cung thỉnh sư phụ.
[1:33:35]Anh em ta yêu mến quê hương đầy hoa,
[1:33:53]dâng hiến đôi tay diệu kỳ, dâng trái tim ta nồng cháy.
[1:34:03]Khi trăng lên hay lúc mưa rơi ngoài hiên, hay tuyết rơi trên tình mềm, thời khó khăn gìn gọi tên.
[1:34:19]Ôi nghe chăng, mãi mãi dân ta chờ mong, dòng máu anh em Lạc Hồng, đem ánh vinh quang trở về, in giữ trong tim lời thề.
[1:34:37]Có lúc gian nan chờ ta đó, có lúc bao điều thật nguy khó, ý chí mông lung như sương mờ.
[1:34:50]Vẫn thấy yêu thương ngập giăng lối, vẫn thấy quê hương đẹp phơi phới, gió cuốn hoa rơi trời thinh không.
[1:35:04]Nào bạn cùng ta hãy hát khúc ca Việt Nam, nào cùng ngợi ca sông núi nước non thênh thang. Vườn đồng đàn em ríu rít sáo reo yêu thương, ta sẽ trao nhau ước mơ cho muôn nghìn năm.
[1:35:33]Thế giới bao la tiếc than đau thương vội qua, chẳng còn đàn ai suốt đêm khóc than chia xa, chỉ còn ầu ơ tiếng ru khẽ bay du dương, hạnh phúc bên nhau mến thương nắng lên nhẹ vương.
[1:36:35]Đêm ngân nga câu hát nơi miền đảo xa, Tổ quốc mênh mông diệu kỳ, niềm khát khao ôi nồng cháy.
[1:36:51]Khi ban mai nắng ấm soi qua bờ vai, nghe tiếng chim kêu gọi bầy, thương nhớ ơn như trời mây.
[1:37:08]Ôi xanh tươi, phố xá xôn xao cười vui, thấp thoáng ai đang miệt mài, tô đắp tương lai đẹp ngời, ôm ấp trong tim nghìn lời.
[1:37:26]Có lúc xuân sang chào nắng mới, có lúc đông về lạnh tê tái, khốn khó mênh mang bao đêm dài.
[1:37:39]Vẫn thấy yêu thương về muôn lối, cất tiếng reo vui lòng muốn nói, khắp chốn nơi nơi là anh em.
[1:37:53]Mặt trời bừng lên soi sáng khúc ca Việt Nam, dựng xây phồn vinh hạnh phúc nước non thênh thang. Chập chùng đèo cao sóng biếc suối reo dạt dào, đất nước an vui ấm êm cho muôn nghìn sau.
[1:38:22]Thế giới bao nhiêu nỗi đau xin cho vùi quên, dịu dàng êm êm giấc say hết cơn muộn phiền, chỉ còn tình thương thắp lên ước mơ tinh khôi, hạnh phúc bên nhau thắm tươi
[1:38:49]bao nhiêu niềm vui.