[0:10]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nay chúng ta học bài Soạn dàn bài. Bài này chúng ta cũng làm bài tập viết, qua khỏi bài này bắt đầu bài tới nữa là toàn bộ làm bài tập trên máy hết. Chúng ta thấy cái giá trị của người giảng sư trong Phật pháp thực sự là là đáng trọng vọng. Khi một người Phật tử đến chùa nghe pháp, cái lòng họ rất là trân trọng, là quý kính. Vì sao? Bởi vì người Phật tử hay là thính chúng xem Phật pháp là điều thiêng liêng hơn những cái giá trị thế gian. Ví dụ một người họ không hiểu đạo thì họ xem một bài giảng Phật pháp không có gì đáng quan tâm, không làm ra kiến thức, không làm ra cơm, ra gạo.
[1:07]Nhưng người hiểu đạo thì xem những đạo lý này là con đường để xây dựng cho họ một đời sống thánh thiện cũng như một con đường đưa họ ra khỏi cái luân hồi khổ đau. Cái giá trị đó thì vô bờ vô bến, không có gì có thể so sánh được. Do đó, người Phật tử hay là hàng Tăng Ni đến nghe pháp đến với tất cả tấm lòng, bỏ thời gian, bỏ công sức và với tất cả cái tâm huyết của mình. Vì vậy, cái người giảng sư ngồi trên bục giảng là cái niềm kỳ vọng cho họ. Những lời của người giảng sư nói như là trận mưa để tắm mát tâm hồn họ, tưới mát cuộc đời của họ. Nếu buổi giảng đó giảng sư giảng dở thì sao?
[2:05]Thì sao? Thì họ họ thất vọng, họ thất vọng. Thất vọng bởi vì cái đạo Phật mà họ tôn sùng, họ thờ kính bị người giảng sư làm mờ đi một chút bởi cái bài giảng dở tệ của mình.
[2:25]Vì vậy, đứng trước bao nhiêu người, đứng trước cái sự nô nức, sự quý kính của nhiều người, người giảng sư không được quyền giảng dở, phải giảng cho cho hay.
[2:40]Mình đưa ra cái yêu cầu này thì đúng là ngặt nghèo. Tại vì ta cứ thường nghĩ rằng giảng thì nhiều người giảng mà hay thì một vài người thôi, còn ai giảng như cũng được, miễn có giảng Phật pháp là được. Không ngờ không phải vậy. Cái gì dở thì được nhưng Phật pháp thì không được giảng dở, giảng dở mang tội. Vì mình làm mờ đi cái hình ảnh Phật pháp cao quý trong lòng của người nghe. Do đó, chúng ta phải giảng sao cho hay. Mà muốn giảng cho hay thì ta phải phải soạn dàn bài cho kỹ, phải chuẩn bị kỹ, chứ không được nói năng lung tung, nói ba trời, bốn biển, năm châu, bốn nước, tràng giang đại hải, đầu không ra đầu, đuôi không ra đuôi, xuôi không ra xuôi,
[3:32]ngược không ra ngược, cứ nói cho đã cái miệng, rút lại không có gì hết, hoặc là không logic, không chặt chẽ, ý tứ không có gì sâu sắc, không có gì mới lạ. Chỉ là những điều đã được nghe nói, rồi mình cũng lặp đi lặp lại những điều rất là nhàm chán thì thất bại. Vì vậy ta phải có một cái dàn bài được soạn kỹ lưỡng, ý tứ thật là chu đáo. Thì có thể là ta giảng chưa phải là xuất sắc, nhưng khi ta soạn được cái dàn bài hoàn chỉnh, chuẩn bị trong mấy ngày như vậy, ta chỉ giảng 1 tiếng, 1 tiếng rưỡi nhưng cái dàn bài đó ta chuẩn bị mấy ngày, ý tứ lạ, có nhiều điều mới khám phá, độc đáo thì bảo đảm bài giảng đó vẫn phải hay.
[4:18]Không cực kỳ hay thì cũng vẫn là hay, đủ để thu hút, thuyết phục được người nghe. Nên cái dàn bài rất là quan trọng. Khi mà soạn được một cái dàn bài tốt, coi như ta đã thành công hơn một nửa, hơn một nửa. Phần còn lại là gì? Là khi mà có được một cái dàn bài tốt thì coi như là hơn một nửa thành công rồi, phần còn lại là gì? Phần còn lại là gì?
[4:52]Hả? Hồi sáng mấy cô trả lời ào ào giành nhau mà trả lời nghe không kịp luôn hả? Dàn bài là hơn phân nửa thành công bài giảng rồi, phần còn lại là gì để làm thành công nốt cái bài giảng đó? Ứng khẩu lúc diễn tả, phải không? Lúc mà đăng đàn thuyết pháp, lúc đó là ứng khẩu thao thao bất tuyệt là tạo một phần còn lại. Và phần cuối cùng là do cái gì để mà bài giảng thành công hoàn toàn luôn? Do cái gì? Công đức là lúc này nè, lúc ứng khẩu mình có phước, không phước là ứng khẩu dở hay là cái này nè. Phần còn lại là gì? Hử? Thính chúng nha. Hồi sáng mấy cô trả lời được á, không biết sao sáng mấy cô thông minh quá không biết nữa.
[5:37]Thính chúng. Cái người nghe á mà chăm chú, hiểu bài, có cái ham học, tự nhiên bài giảng hay hơn nữa. Chúng ta giống như có cái cảm hứng, chúng ta sáng tạo hơn, chúng ta bất ngờ nhìn thấy được nhiều vấn đề hơn như để đáp ứng cho họ, cho nên thính chúng rất là quan trọng. Nhiều khi cái bài đó ta soạn dàn bài hay, nhưng mà thính chúng họ hời hợt, họ trình độ thấp quá, chúng ta không đào sâu được, nên bài giảng bị bớt hay liền. Còn nếu cái bài soạn nhiều khi cái dàn bài ta soạn vừa vừa nhưng mà gặp thính chúng họ quá hay, họ quá tâm huyết, họ quá giỏi, họ lắng nghe, họ chăm chú, bỗng nhiên ta giảng hay hơn ta dự định nữa.
[6:15]Không có thính chúng cũng không thành công. Như vừa rồi tôi đi giảng ở Sóc Trăng cũng vậy, giảng ở chùa Khánh Sơn hay chùa nhập hạ bên Tăng á, thì mấy thầy quá nhiệt tình, tại cái lúc không biết cái chánh điện sắp xếp làm sao mà thờ nhiều quá rồi còn có một chút xíu nên không có giảng đường, cho nên quý thầy nhường hết cho Phật tử, mà cái bài tôi soạn là soạn cho người xuất gia, tựa là Sự Khiêm Tốn Trong Giáo Pháp. Bước lên ngồi dòm xuống toàn cư sĩ không, không nói được á. Ngồi nhìn một lát, không thể nào mở miệng nói được, thôi đứng lên bỏ đi vô. Đứng bỏ vô gặp mấy thầy tổ chức nói với thầy kêu hết Tăng chúng lên,
[6:51]chứ bài này tôi nói cho người xuất gia, không nói cho cư sĩ. Thế là mấy thầy phải gom quơ quào kêu Tăng chúng, ngồi ép ép Phật tử ngồi phía dưới để mấy thầy ngồi lên hàng đầu rồi, tôi mới bắt đầu giảng được cái bài đó. Cái thính chúng quan trọng như vậy á. Còn cái thính chúng thì đương nhiên chúng ta không biết trước được ai sẽ đến nghe, phải không? Hoàn toàn bất ngờ, hên xui thôi. Nhưng mà thính chúng góp một phần rất quan trọng. Khi mà có cái dàn bài trước mặt rồi thì tự nhiên ta có cái tự tin, còn bước lên bục giảng mà chưa có dàn bài trước mặt thì bảo đảm, một là cái người đó lanh miệng, nói đại, nói rồi không đâu ra đâu hết.
[7:30]Cái không có dàn bài mà giảng á thì là một trong hai hạng người: một là hạng người nói ẩu, nói đại, nói tới đâu tới, không nói được nữa nói: "Dạ xin hết", chấm dứt đi xuống liền. Còn hạng người thứ hai là thánh nhân trí tuệ tuyệt vời. Cái người này không cần dàn bài mà trong đầu hiện hết nguyên cái dàn bài ra, nói mạch lạc từ trên xuống dưới, mà ý tứ sâu sắc, nói tại chỗ mà sự sáng tạo tuôn trào không ngừng. Hoặc thứ hai là người nói ẩu. Thì ở đây chúng ta thuộc hạng người nào trong hai người đó? Chúng ta nói ẩu được không? Được không? Chúng ta làm thánh chưa? Vậy chúng ta thuộc hạng người nào? Hạng người ở giữa.
[8:10]Có dàn bài đàng hoàng, không có dám nói ẩu, phải không? Mà chưa đủ khả năng không dàn bài mà nói nói được thao thao mà sâu sắc, không có chuyện đó. Do đó chúng ta phải có dàn bài. Và có cái dàn bài ý tứ mình đã sắp đặt trước mấy ngày rồi. Chỉ giảng tiếng rưỡi mà bài giảng khi soạn mấy ngày, khi một tuần, khi một tháng. Có những bài giảng quan trọng như vậy. Và chúng ta vậy, khi ý tứ được trải lên cái dàn bài rồi, chúng ta có bao nhiêu cái ý chính, mỗi ý chính bao nhiêu ý phụ, chúng ta viết gọn. Khi nói ta cứ liếc xuống nhìn một cái ý phụ như vậy rồi ngẩng lên chúng ta ứng khẩu diễn tả cái ý đó,
[8:43]diễn tả hết ý đó trong 1 phút, 2 phút hoặc 3 phút, ta lại cúi xuống liếc nhìn cái dàn ý, một cái ý đó rồi ngẩng lên ứng khẩu tiếp. Như vậy, cứ như vậy mà giảng và ta yên tâm. Thì cái nhờ cái dàn bài đã đi trước, dắt đường trước mà ta cứ đi theo dàn bài đó nên bài giảng không bị lạc đề, không trôi lung tung, đi đúng hướng của nó, nó chặt chẽ, nó logic, và giúp cho ta không phải bị quên. Tại có khi cái ý đó hay mà mình quên mất rất là uổng, nhưng mà nhờ có dàn bài nên ta không bị quên những cái ý đó. Và chúng ta thấy vậy, có những cái ý cực kỳ hay mà ta phải chiêm nghiệm tới mấy tiếng đồng hồ mới ra được, không phải dễ đâu.
[9:23]Nó soạn dàn bài cực lắm. Thế là ngồi một chỗ âm thầm trong cái góc bàn làm việc của mình, cầm cái viết đó, nhưng mà đâu có ngồi soạn dàn bài mà viết mạch viết ào ào ào ào như trôi, không có. Không giống như là viết văn hay là viết một bài tập gì bình thường, không có. Mà ngồi soạn dàn bài, cầm cái viết ở trong tay, ngồi một chỗ mà tâm mình nhìn hết thế giới. Nhìn hết thế giới trong lòng bàn tay của mình vậy, nhìn sâu vào tâm hồn con người, thấy coi con người ta suy nghĩ điều gì, người ta buồn thương giận ghét như thế nào. Nhìn sâu vào những cái xã hội, những chuyện trong cuộc sống, người ta đã thương yêu, người ta đã thù hận,
[9:59]người ta đã thành công, người ta đã thất bại như thế nào. Người ta đã sống với nhau, gắn bó nhau đó rồi chia tay nhau đó, vân vân. Rồi con người thịnh lúc đó, suy lúc đó. Mình phải nhìn đến cả cái thế giới này, tức là cả cái thế giới này cũng như trong cái lò lửa chiến tranh nay hơn mai thua. Khi nước này nổi mạnh lên, khi nước kia thì mạnh lên, vân vân, mình nhìn hết. Thậm chí nhìn luôn vào ba ngàn thế giới, ở những cõi giới xa xôi có Chư Thiên, có Chư Bồ Tát, các ngài đã sống như thế nào, suy nghĩ như thế nào, hành động như thế nào. Và khi nào thì các ngài mang hạnh nguyện của Bồ Tát, khi nào thì các ngài chỉ là thụ hưởng, vân vân.
[10:34]Ta nhìn vào trong cõi giới của cái cõi chết, những người chết họ sẽ sống thế nào, họ suy nghĩ như thế nào. Họ lệ thuộc vào người sống thế nào hay họ độc lập được như thế nào, vân vân. Nên là ngồi một chỗ mà nhìn thấy cả ba ngàn thế giới như vậy. Có những cái ý tứ, đôi khi chúng ta phải tập trung tinh thần, trầm ngâm trầm ngâm trầm ngâm như vậy mới tìm ra được, không phải dễ. Và những ý tứ đó rất là độc đáo. Dĩ nhiên cái chỗ dựa ta vẫn là luật nhân quả, vẫn là Tứ Diệu Đế, vẫn là Bát Chánh Đạo. Nhưng mà trên cái nền tảng đó, ta có những cái sáng tạo, những cái đột phá mà những người đi trước ta nhiều khi chưa có.
[11:12]Hoặc đôi khi ta lặp lại một cái ý của người đi trước, nhưng mà lặp lại với một cái sắc thái mới mẻ, sáng tạo. Trong đạo Phật thì chúng ta được quyền lặp lại ý tứ của người khác khi thấy nó hay, chứ không giống như thế gian là hễ lặp lại cái ý của ai thì bị gọi là lấy bản quyền, không phải. Trong Phật pháp thì không có chuyện bản quyền. Đạo lý luôn luôn là điều nhất quán, là cái điều phải được phổ biến. Tuy nhiên, người ta nói thế nào mình nói y chang thì không hay thôi. Ví dụ người trước đã nói về tình thương yêu đối với muôn loài, thì muôn đời sau ta vẫn phải nói cái tình thương yêu đối với muôn loài.
[11:53]Nhưng mà nói với cái văn của ta, với cái sắc thái, cái ví dụ, cái chuyện kể của ta, nó vẫn hay như thường. Người xưa đã nói tức là gieo nhân nào gặt quả nấy, thì muôn đời sau ta vẫn nói gieo nhân nào gặt quả đó. Nhưng mà ta nói với cái nhìn của ta, cái khía cạnh, cái sắc bén của ta, vân vân. Người xưa có nói đến cái tâm của một người đệ tử Phật phải dũng mãnh thế nào, thì ngày nay ta cũng nói. Người xưa nói cái lòng can đảm, ngày hôm nay ta cũng nói lòng can đảm, nhưng ta nói với kinh nghiệm của ta, cái nhìn của ta, nên vẫn là mới, vẫn là mới. Và chính vì cái đó, chính vì cái nói cái cũ mà Phật đã nói,
[12:36]Tổ đã nói, nhưng nói với sắc thái mới, do đó ta vẫn phải soạn soạn dàn bài. Ta có cái ý của ta, cái nhìn của ta đặc biệt. Có một lần tôi nghe một người Phật tử nói chuyện, Phật tử vừa đi nghe pháp ở đâu về, tôi hỏi: "Thầy đã giảng gì vậy?". Cái cô Phật tử cổ ngồi cổ than, tại vì cổ là người trí thức, cổ giỏi, cổ cũng làm việc ở công ty nước ngoài nên biết nhận thức. Cổ nói: "Thầy ổng không soạn dàn bài thầy ơi, ổng lên ổng ngồi cả một tiếng rưỡi ổng nói có hai ý, ba ý. Hai ý, ba ý mà nói luôn tiếng rưỡi, nghe nổi không? Chắc chắn là bị nhàm. Cứ lặp tới lặp lui, lặp tới lặp lui, chắc chắn như vậy".
[13:17]Rồi có một lần lúc đó cũng có ai gửi đến chùa tôi một cái bài giảng nào, bài giảng thâu trong băng cassette. Thì hôm đó không biết có chuyện gì đó thì cùng ngồi với mấy người đệ tử, tôi mới bỏ băng cassette đó vào máy để nghe. Thì mình tính mình thì mình kiên nhẫn quen, mình cứ thong thả. Thì vô nghe tiếng ông thầy cũng dạo đầu, ổng nói gì đó. Nhưng mà có một cô đệ tử cô ngồi đó thì cổ bên nước ngoài, mới nghe được một phút cái quay sang cổ lắc đầu liền, cổ nhăn mặt liền. Tôi mới hỏi chuyện gì, nói: "Thầy ơi, nãy giờ một phút rồi mà chưa vô được cái ý nào hết, tụi con khó chịu quá". Lúc đó làm cho tôi có thêm cái kinh nghiệm
[13:54]là những cái người mà họ nhạy bén, họ có trí tuệ, tức là cái đầu họ có khả năng tiếp thu nhiều cái dữ liệu trong một thời gian ngắn, thì họ không chấp nhận cái chuyện mà để thừa thời gian. Trong một khoảng thời gian đó, một phút, hai phút, ba phút đó, phải cung cấp cho họ những thông tin có giá trị, những đạo lý có giá trị, chứ không phải là trong một phút, hai phút trôi qua đó chỉ là những lời sáo rỗng không có gì lạ hết. Chúng ta mới hiểu ra được một điều là cái người mà trí tuệ thì họ đòi hỏi bao nhiêu thông tin trong một khoảng thời gian đó là họ chấp nhận được. Còn nếu mà với thời gian đó mà cái thông tin nó ít
[14:30]đi, giống như không thỏa mãn, không thỏa mãn được cái khả năng ham học, ham hiểu biết của họ. Nghe nhăn mặt cái làm tôi cũng xét lại, tôi mới nhìn lại những bài giảng của mình, vân vân. Thì điều này tôi cũng nói lại cho quý thầy để ý. Do đó, khi mà ta có một cái dàn bài được chuẩn bị, có ý tứ, thì ta tự tin khi lên bục giảng. Là từ bước đầu vào bài giảng sau vài lời chào, sau vài lời hỏi thăm, chúng ta bước vào đạo lý từng bước từng bước đi liền, nghĩa là người nghe sẽ bị thu hút từ bước đầu cho đến bước cuối. Đó, phải để ý là như vậy đó. Do đó, cái dàn bài là một điều kiện bắt buộc của một giảng
[15:09]sư đứng đắn, có tư cách, biết tự trọng, đàng hoàng. Đừng bao giờ lên bục giảng mà không có dàn bài. Nếu ta chưa soạn được dàn bài thì ta phải từ chối sớm buổi giảng đó để cho chùa còn mời người khác, hoặc là hẹn để bù lúc khác, chứ không được bước lên bục giảng mà không có dàn bài. Phải có trách nhiệm, phải có tinh thần trách nhiệm cao. Còn mà không có dàn bài rồi cũng phải báo sớm để người ta mời người khác. Như vậy là mình có tinh thần trách nhiệm, chứ không phải đợi tới sát giờ rồi mới báo là: "Hôm nay tôi chưa soạn bài kịp thôi nghỉ giảng", là vô trách nhiệm, người không có đạo đức, không có tư cách.
[15:46]Hoặc là lên bục giảng rồi không có dàn bài, bắt đầu ngồi nói câu giờ, nói bậy bạ cho hết giờ để đi xuống, mấy cái đó là bôi bác Phật pháp, không có được. Cho nên từng bài của một giảng sư phải là gói ghém trong đó bao nhiêu là trí tuệ, tâm huyết, hết tất cả cái tinh thần trách nhiệm của mình. Nhiều khi tôi so sánh trong âm nhạc, trong âm nhạc vậy, có những người nhiều khi mình chỉ biết một nhạc sĩ đó qua một bài nhạc duy nhất mà mình vẫn xem họ là một nhạc sĩ hay, bởi vì họ đã soạn được một bài nhạc hay. Nó có một bài một, còn những bài khác sao không thấy phổ biến hay là dở hổng hổng biết, nhưng một bài thôi là họ bất tử luôn.
[16:27]Quý thầy có thấy điều đó không? Quý Phật tử có thấy điều đó không? Phải không? Một bài, một bài bất tử. Nhiều người hổng còn biết bài thứ hai hổng biết có soạn gì không, hổng thấy có một bài, nhưng mà hay và họ đứng mãi trong trái tim của mình là như vậy. Thì giảng sư cũng vậy, chỉ cần quý thầy giảng hay một bài một thôi, thâu được băng thôi, quý thầy bất tử luôn. Đi đâu cũng nói ông thầy đó là giảng hay, vậy đó. Bất tử một bài giảng nó được lưu truyền mãi. Nhưng chỉ có cái điều là bài giảng đó phải được thu băng thì mới được nhiều người nghe, còn không là chỉ là dư âm. Nếu mình không có thu băng mà dù mình có giảng buổi đó hay thì chỉ
[17:01]được một số thính chúng đó, rồi người này truyền người kia: "À, nhớ ông thầy đó giảng hay", nhưng mà hay thế nào thì không ai biết nữa. Thì qua một vài thời gian thì tự nó nhạt nhòa, nhạt nhòa. Còn nếu bài giảng hay được thu lại truyền miệng người này người kia là mình bất tử luôn. Nhưng mà trong Phật pháp thì mình không có giảng một bài và không có quyền giảng dở, đó cái trách nhiệm nặng. Bài này tôi hù ít, bài sắp tới hù nhiều nữa, quý thầy nghe còn sợ rụng rời nữa, nhưng cũng phải làm giảng sư. Là sợ như vậy, nhưng rồi vẫn phải đi giảng. Tại vì làm người xuất gia rồi phải biết giảng, bắt buộc vậy.
[17:38]Mà giảng là run như vậy đó. Chúng ta cũng thấy là nếu nói rằng khi mà xong cái dàn bài là coi như thành công hơn một nửa, thì chúng ta thấy rằng cái sự thành công của một bài giảng chính là lúc ta âm thầm ngồi một mình mà soạn bài. Lúc đó không ai biết mình hết, mình ngồi trong một chỗ âm thầm, cô đơn, không ai biết. Nhiều khi đói bụng cũng làm biếng kiếm gì ăn, nhiều khi khát nước cũng say sưa làm cũng làm biếng uống, nhưng lúc đó là lúc làm nên sự thành công. Còn lúc mà ta đứng trước cử tọa, ta nói thao thao là cái phần thứ hai, phụ rồi. Có nhiều người không hiểu điều này, cứ cho rằng cái vinh quang của một giảng
[18:21]sư là lúc đứng trước mọi người để mà thao thao bất tuyệt, không phải. Giá trị của giảng sư lại ở chỗ ngồi một góc không ai biết, còn cái lúc mà đứng trước mọi người là cái chuyện đã rồi. Và mọi công việc Phật sự khác cũng như vậy. Khi mà ta thấy cái người đó thành công thì ta phải biết rằng là đã nhiều thời gian họ đã âm thầm trong bóng tối, lúc không ai hay ai biết, họ đã dồn hết tận tâm tận lực của họ vì một công việc gì đó họ yêu thích, họ say sưa, và ngày hôm nay cái thành công vang dội chứ không phải là bước ra là thành công, con người ai cũng vậy hết. Những lúc mà quý thầy ngồi lặng lẽ ngồi thiền,
[19:01]thu nhiếp từng cái tâm niệm của mình, sửa chữa từng cái lỗi lầm của mình, hoặc là quỳ trước bàn Phật một mình sám hối với Phật, nói với Phật từng cái lỗi của mình mà không ai nghe. Nhiều khi chúng ta những lúc ta đau khổ, ta day dứt vì một cái lỗi lầm nào đó, những lúc đó không ai hay ai biết, nhưng mà chính những lúc đó làm thành cái đạo hạnh sáng ngời cho ta khi ta xuất hiện trước mắt mọi người. Nghĩa là khi ta xuất hiện trước mắt mọi người ta chững chạc, ta đĩnh đạc, ta vững vàng, ta đầy uy đức chỉ bởi vì có những lúc ta âm thầm, ta quỳ trước Phật, ta sám hối, ta sửa từng cái lỗi nho nhỏ của mình.
[19:37]Hoặc ta thu trong cái góc nào đó ta bắt chân ra ngồi thiền, nhiếp được từng tâm, tỉnh giác được từng niệm. Chính những lúc không ai biết đó tạo thành cái tư cách đường bệ, đĩnh đạc khi xuất hiện trước mặt mọi người. Những lúc mà không ai biết mới là những lúc quan trọng. Bây giờ chúng ta đi vào cái phương pháp để soạn dàn bài. Hôm nay chúng ta làm bài tập sẽ là chúng ta làm bài tập từ một cái cái chủ đề được được cho trước, cho cho trước. Rồi chúng ta phân ra mấy ý chính, bốn năm ý chính gì đó, và mỗi ý chính như vậy chúng ta cũng phân ra khoảng bốn năm ý phụ là coi như xong bài giảng. Nhưng mà quan trọng cái nhìn ý, thấy được ý nào.
[20:18]Thường thường là cái ý đầu tiên là chúng ta hay là chúng ta định nghĩa. Chúng ta định nghĩa hay là chúng ta liệt kê à hoặc là chúng ta kể chuyện, kể chuyện minh họa. Mỗi cái chủ đề nó có một cái lối lối vào đầu khác nhau, cái ý thứ nhất nó khác nhau. Chúng ta đừng gọi nhập đề, thân bài, kết luận nha, thật ra nó khác, nó không có giống vậy đâu. Nó không có giống như một bài làm văn mà có nhập đề, thân bài, kết luận đâu, nó có từng ý thôi. Mà ý đầu tiên thường là định nghĩa, mà đôi khi cái định nghĩa nó không có gì nhiều mà lời nói nhiều nó nhàm thì chúng ta liệt kê là cái chủ đề này nó gồm bao nhiêu cái phần.
[20:56]Ừ. Mà đôi khi cái liệt kê ra có những đề tài mà liệt kê nó không hết nữa thì chúng ta kể chuyện minh họa. À ví dụ như cái đề tài mà nói về tình đạo à. Nhiều khi mình định nghĩa nó có gì để nói, nói tình đạo là cái tình thương yêu của những người đồng đạo với nhau. Nói bà hết rồi, không còn khó nói thêm cái gì được nữa phải không? Khó thêm nói gì được nữa. À và như vậy à chúng ta có liệt kê được cái gì nữa không, tình đạo? Thì chỉ có hai loại để liệt kê là giữa những người xuất gia với nhau, giữa những người cư sĩ đồng đạo với nhau hoặc là giữa cái người xuất gia với người cư sĩ. Vậy thôi, là tình đạo.
[21:41]Thì cái liệt kê này cũng không nhiều thì chúng ta chuyển qua kể chuyện minh họa. À chúng ta kể chuyện để làm cho mọi người nghe hình dung ra được tình đạo là gì. Hình dung ra được tình đạo là chúng ta kể một vài câu chuyện của những người bạn đạo tuy họ không cùng máu mủ, không có ruột thịt với nhau nhưng mà vì họ chung một niềm tin với đạo lý, họ cùng chung một cái hiểu biết về giáo lý và họ đã xem nhau như ruột thịt như thế nào, mình kể một vài câu chuyện. Thế là thay cho cái định nghĩa là những câu chuyện minh họa. Cái ý đầu tiên thường là như vậy. Cái ý thứ hai thì mỗi cái chủ đề nó có một cái cách đi dàn khác nhau. Ừ.
[22:21]Hồi nãy chúng ta liệt kê này trước một chút. Đôi khi là chúng ta có liệt kê, đôi khi chúng ta phân loại. Cái phân loại này nó cũng giống cái liệt kê là chúng ta phân loại. Ví dụ như bây giờ chúng ta nói về cái chủ đề bình đẳng nè, thì bình đẳng nghĩa là gì? Bình đẳng nghĩa là gì? Cái micro đâu nha, cầm chạy cho lẹ coi. Bình đẳng nghĩa là gì?
[22:47]Sao trời Thiên Khánh u ám, buồn thiu vậy ta? Trời ơi, Thiên Phước sáng mấy cô giành nhau trả lời nói nghe không kịp luôn kìa. Bình đẳng là gì?
[23:03]Cứ nói lớn lên nè, đứng lên. Cha, nhục quốc thể nha! Không có thời gian đâu bây, nói cho lẹ. Đứng lên nói cho lớn. Bình đẳng là gì? Không phân biệt. Nói nghe mênh mông quá, xa xôi quá. Nhớ nói cái gì cho cụ thể cho tới nơi. Gì nữa? Nói lớn lên, không có thời gian. Bình đẳng là cái thái độ cư xử của ta đối với mọi người không có bị lệ thuộc vào cái sự giàu hay nghèo của họ, vào thân sơ, đẹp xấu, gì nữa?
[23:52]Chủng tộc, màu da, khinh hay thượng, vân vân. Đó là cái bình đẳng. Hoặc là bây giờ nói định nghĩa lòng biết ơn đi. Hoặc là nói là chủ đề là chúng ta định nghĩa lòng biết ơn, thì lòng biết ơn nghĩa là gì? Mình nhìn vào tâm mình coi, khi mình biết ơn nghĩa là cái gì ở trong đó. Cầm micro nói cho lẹ coi. Lòng biết ơn nghĩa là gì? Mấy nay Thiên Khánh có chuyện gì không ta? Hử? Đào móng hả? Ồ, đào móng không lẽ lấy hết trí tuệ của ta? Chỉ lấy hết sức lực của ta thôi chớ sao lấy hết trí tuệ của ta hả? Hết năng lượng.
[24:35]Kệ, dọng cừ đào móng mà vẫn nói ào ào được mới hay. Lòng biết ơn là gì? Mình nhìn coi. Thí dụ ngày xưa có một người nào đó giúp ta chuyện gì rồi khi ta biết ơn người đó nghĩa là tâm ta làm sao đối với người đó? Nhanh lên đi, ráng phát biểu nhanh lên. Quý thầy phải tập mạnh miệng lên.
[24:59]Có ai đó giúp cho mình một điều gì đó hoặc giả họ nâng đỡ mình trong công việc gì đó thì tâm mình luôn luôn ghi nhớ những cái ân nghĩa đó mà mình mong sao cái thứ nhất là để đền đáp lại cho người đó hoặc giả là mai này mình có thể hả giúp lại cho bao nhiêu người khác. A Di Đà Phật. Tuyệt vời, một tràng pháo tay. Đúng! Hồi sáng mấy cô cũng trả lời nhưng mỗi cô trả lời được một ý, còn mình nói một lúc hai ý vậy là tốt. Thật ra chúng ta có ba ý, về lòng biết ơn có ba ý lận. Thứ nhất là chúng ta không quên cái việc mà người đó đã làm cho ta, thấy không? Thứ hai, ta quý mến cái người ân của mình. Và thứ ba là ta muốn đáp đền.
[25:38]Và trong cái muốn đáp đền này chúng ta lại có hai ý nhỏ: một là ta đền ơn lại chính cái người đó, hoặc có khi không đền ơn chính người đó được thì ta đem cuộc đời ta ta giúp lại những người khác để cũng gọi là đền lại ân nhân của ta. Đó, chúng ta phân ra như vậy liền, đồng ý không? Đó, như vậy là hay đó, chúng ta phân loại như vậy. Rồi chúng ta có thể phân loại là bao nhiêu loại ân nghĩa trong đời ta. Bao nhiêu ân nghĩa trong đời ta? Hử?
[26:10]Đừng có theo kinh điển quá. Tại kinh điển nói gọn thôi, trong thực tế mình nhiều thứ, bởi mình phải sáng tạo. Bây giờ bao nhiêu thứ ân, nói nghe. Cứ đứng lên nói mạnh đi nè. Thứ nhất là ơn gì? Cha mẹ. Thứ hai? Thầy tổ, phải không? Thứ ba là? Đất nước. Rồi, gì nữa? Thứ tư? Đàn việt. Thứ năm? Hồi sáng quý cô nói luôn mười cái ơn luôn. Nãy cứ phải nhắc quý cô hoài cho quý thầy nhột chơi. Ai nữa? Huynh đệ. Đó, chúng ta sống với nhau, huynh đệ có ân nghĩa với nhau không? Chúng ta bệnh, người huynh đệ ta giặt giùm ta bộ đồ, nấu ta miếng cháo cũng tràn đầy ân nghĩa, phải không? Phải không? Mình dọng cây cừ, dọng không nổi,
[26:59]người kia lại cầm búa đập giùm cái cũng là ân nghĩa. Huynh đệ sống nhau tràn đầy ân nghĩa. Rồi ơn ai nữa?
[27:09]Ơn ai nữa? Phật. Rồi chúng sinh, chúng sinh là nói hơi tổng quát quá, không cụ thể lắm. Nhưng muốn nói cứ nói, ơn gì nữa? Hồi sáng mấy cô làm một dây và rất là đẹp, rất là hợp lý nha. Ồ người này giành cái nói, người giành nói. Trong đó có một cô nói là ơn cây cỏ. Tôi nói ơn cây cỏ là ơn gì? Nói: "Dạ thưa, ơn thiên nhiên." Chính xác luôn, tuyệt vời luôn! Biết ơn cả rừng cây là một điều tuyệt vời. Những cái đó, những cái độc đáo mà hoàn toàn hợp lý, ai cũng phải công nhận. Đó, thấy không? Chúng ta phân loại. Rồi ơn ai nữa? Ơn ai nữa? Hồi sáng quý cô nói một câu cực kỳ hay. Có một cô đưa ra một cái loại ơn mà cực kỳ đặc biệt.
[27:54]Đi nhắc quý cô hoài cho quý thầy nhột chơi. Tìm coi còn một cái ơn gì nữa?
[28:01]Ơn gì? Nói lớn lên, nói lớn lên. Tập nói lớn lên, sau này làm giảng sư phải la làng nữa chớ. Ơn gì?
[28:14]Hồi sáng quý cô có một cô nói này: "Ơn những kẻ xấu." Đúng không? Đúng không? Quá hay! Ý tứ rất độc đáo, mà người giảng sư là vậy đó, phải thấy được những điều bất ngờ như vậy. Cái người hại ta khi mà ta chưa biết đạo thì đó là kẻ thù ta, nhưng ta biết đạo rồi đó là ân nhân của ta, cho ta một cơ hội để ta ta tu hành, ta rèn luyện, ta nhẫn nhục, ta tha thứ. Rèn luyện như vậy, bởi vì kẻ xấu vẫn là ân nhân của ta. À. Cha! Nay Thiên Khánh thua Thiên Phước nha!
[28:51]Thường á rồi cái bước thứ ba á là chúng ta hay nói về hậu quả hay kết quả. Tức là cái người mà nếu không đối xử bình đẳng thì cái hậu quả như thế nào, mà người có cái tâm bình đẳng thì họ được kết quả gì trong cái công đức của họ, họ thành tựu được những điều gì trong cuộc đời của họ. Hoặc là cái người mà vô ơn thì đó là một cái người bị cái hậu quả gì và một người biết ơn thì người đó được những kết quả tốt đẹp gì trong kiếp này và những kiếp sau. Đó, quý thầy nghĩ coi vì sao à nếu một người vô ơn thì sẽ bị cái hậu quả gì? Hả?
[29:30]Quả người vô ơn, sau này mình hay bị phản bội.
[29:36]Có những người nha, họ không phải là người vô ơn, nhưng mà nhiều khi họ hay bị phản bội. Ví dụ họ giúp ai, rồi bị người đó phản. Mà nguyên nhân tại sao? Có những trường hợp vậy mắt mình phải nhìn thấy cả quá khứ vị lai vậy đó. Và hồi xưa con người ta đi chinh chiến từ cái vùng này qua tới vùng kia, người ta đi trên lưng ngựa. Con ngựa nó mang người ta đi qua những quãng đường dài, chở người ta đi dưới mưa dầm dề ướt đẫm, đưa người ta vượt qua những bãi sa mạc nóng bỏng, giúp người ta băng qua những con sông lầy lội, là theo người ta, chịu đựng người ta trong cái bãi chiến trường đẫm máu, tên rơi.
[30:19]Nhưng rồi đến khi mà gặp cái lúc mà không có lương thực thì sao? Thịt con ngựa liền, không nói gì trơn á. Thì lúc đó hoàn cảnh bắt buộc giống như là không còn gì để ăn, buộc phải ăn thịt ngựa, giết ngựa ăn thịt để sống sót và tìm cách thoát thân. Thì hành động đó phải phản bội không? Quá phản bội chứ. Con ngựa nó có ơn nghĩa mình quá lớn, mình chơi thịt nó trong lúc nguy cấp vậy quá phản bội. Cho nên cái người đó nhiều đời hay bị người ta phản, mặc dầu tâm mình không có ý phản. Đó, cũng vậy, tương tự vậy đối với con chó á. Con chó nó là cái vật giữ nhà cho mình phải không? Nó mừng rỡ khi mình đi xa về, nó trông ngóng khi mình đi vắng nhà, vân vân.
[30:59]Phải không? Vậy mà Noel Giáng sinh một cái thì sao? Giết đẹp liền, không có thương tiếc nữa. Thì mình cứ nghĩ ủa tôi đâu có vô ơn, tôi sống tốt mà. Không phải, nhưng mình đã bội ơn với con chó, cũng không hay, đền với cái việc này. Rồi có những trường hợp ngoại lệ, ví dụ như là bây giờ nói về cái bình đẳng, là ai mình cũng đối xử tốt như vậy, mình không có phân biệt giàu nghèo hay sang hèn. Nhưng mà nói thì nói vậy, thực sự vẫn có cái ngoại lệ. Ngoại lệ là sao? Là cái người mà có đạo tâm nhiều mình vẫn ưu ái hơn cái người kém đạo tâm. Quý thầy đồng ý không? Phải không? Mình nói ai cũng bằng nhau, đúng rồi.
[31:37]Nhưng mà cái người mà có đạo tâm nhiều quá mình phải tôn trọng thôi, không cần biết người đó giàu hay nghèo. Chứ không thể đối xử công bằng được. Tại vì sao? Tại vì đối với chúng ta, đạo là hơn hết. Tiền bạc không là gì, nhưng đạo là hơn hết. Vì vậy, cái người nào mang được đạo tâm đầy ắp trong lòng, đó là người ta phải quý trọng. Mà cái trường hợp mà cái người đầy ắp đạo tâm đó là một người nghèo thì chúng ta đỡ bị hiểu lầm. Ta ưu ái cái người nghèo, ta đỡ bị hiểu lầm. Nhưng mà lỡ xui cái người đầy ắp đạo tâm đó lại cũng là người giàu nữa, ta ưu ái cái họ nhìn vô họ nói làm sao? Cái ông thầy đó chỉ, chỉ ân cần, tử tế với người giàu, ổng bỏ bê người nghèo.
[32:17]Là vì xui chút đỉnh thôi. Hoặc là đôi khi cái người Việt kiều cũng vậy. Họ ở đâu xa về, cái mình ân cần, cái người ta nói: "Ôi, ông đó chỉ mê Việt kiều". Nhưng mà sự thực không phải vì Việt kiều, mà vì cái gì? Cái người đó quá đạo tâm, nó có sự trùng hợp, đôi khi ta cũng bị hiểu lầm. Nhưng mà đây nó là đạo lý. Trường hợp đạo lý là ta ân cần, ta tử tế với người đạo tâm nhiều hơn vậy. Và thường thường trong bài giảng, lúc nào chúng ta cũng có cái lối nói chuyện thuyết phục, khuyên bảo tu hành, khuyến tấn. Luôn luôn trong bài giảng, có thể chúng ta để đoạn cuối, có khi chúng ta để lác đác, lác đác trong những ý này. Là như vậy nha.
[32:53]Cái trình tự bài giảng thường là như vậy. Bây giờ trong lớp ai viết chữ đẹp lên bảng giùm. Chúng ta sẽ cùng nhau làm vài cái dàn bài. Nhanh lên. Rồi, còn trường hợp mà ta soạn cái dàn bài theo một bài kinh thì sao? Theo một bài kinh thì sao? Theo bài kinh thì thường chúng ta không có soạn theo cái dàn bài hồi nãy chúng ta nói, mà bởi vì sao? Bởi vì kinh có gì? Kinh đã có cái trình tự ý tứ rồi phải không? Chúng ta cứ theo từng trình tự mà Phật giảng trong kinh đó chúng ta nói dần, nói dần, nói cho hết thôi. Tức là cái câu đó Phật nói tới đạo lý gì chúng ta triển khai hết. Rồi câu kế tiếp Phật nói gì chúng ta triển khai hết.
[33:32]Do đó, khi giảng kinh thì chúng ta không có soạn dàn bài như vừa nói, mà chúng ta chỉ giảng theo kinh, bởi vì kinh đã có dàn bài. Nhưng cái khó của giảng kinh là gì? Cái khó của giảng kinh là gì? Là? Đó là ý của những người chứng đạo, cảnh giới của thánh, nên chúng ta dễ bị, bị hiểu sai. Mấy ngàn năm qua trong đạo Phật, chuyện mà người ta giảng sai kinh Phật là chuyện thường ngày ở huyện. Kỳ tới chúng ta sẽ nói về điều này. Thôi bây giờ ai lên đi, nhanh lên. Viết chữ đẹp, cao, cũng đẹp trai, có ngoại hình, không thấy khó chịu, nhanh lên, nhanh lên. Mời thầy Thiện Phát lên. Nhanh lên, nhanh lên, trưởng lớp chỉ định, tập vâng lời cho quen.
[34:20]Huynh đệ với nhau nhưng mà người ta là trưởng lớp, người ta chỉ, búng lên đi liền. Nhanh lên, không có thời gian. Thôi mời thầy Thiện Tâm lên đi. Đó, đây là người đúng tiêu chuẩn. Cao ráo, viết chữ đẹp, đẹp trai, ngoại hình không khó chịu, dễ chịu, đó, đủ tiêu chuẩn. Bây giờ chia cái bảng làm hai. Chia bảng làm hai.
[34:48]Rồi, qua bên trái đi, chúng ta ghi trên cao. Chúng ta ghi cái chủ đề: Chướng ngại trong đời tu hành.
[34:57]Ở dưới cùng làm nha. Chướng ngại trong đời tu hành. Ồ, người cao mà đi viết thấp, viết sát lên trên luôn, viết sát lên trên bảng luôn. Chướng ngại trong đời tu hành. Xuống ghi số 1 sát ra ngoài, số 1, tức là ý chính số 1 á. Ý chính số 1 là thường là chúng ta định nghĩa hay chúng ta liệt kê ha, có bao nhiêu thứ gọi là chướng ngại trong đời tu hành đó ha. Số 1, Định nghĩa.
[35:29]Xuống hàng, gạch đầu dòng, rồi bắt đầu đi vào ý phụ. Những gì gọi là chướng ngại trong đời tu hành? Nói cho thực tế đó, cụ thể, đừng nói mênh mông. Nhanh lên. Hả? Nói lớn lên, cái gì? Sắc hả? Không không, cái đó không phải chướng ngại. Đó là những cám dỗ trong đời tu hành. Tôi nói lại chút xíu, nói lại chút xíu. Quý thầy để ý á, đừng bao giờ bị lệ thuộc bởi cái từ, mà phải nhìn vào bản chất của sự việc. Như sáng hôm qua vậy, ngồi ăn cơm sáng với các đệ tử mình, tôi chợt nhớ ra một chuyện, rồi tôi mới kêu các đệ tử ngồi yên, tôi mới kêu là: "Bây giờ mọi người định nghĩa giùm cái chữ này: Dê. Dê là cái gì?".
[36:20]Thì có một người cư sĩ ngồi đó họ nói: "Giờ mình phân tích chữ dê", nói: "Đừng phân tích". Nói: "Một người gọi là bị mắc cái tật dê, dê xồm á, thì người đó là cái tâm lý là như thế nào?". Phân tích ra. Gồm bao nhiêu ý, phân tích giùm. Mà tại sao phân tích điều này? Để chúng ta nhìn thấy rõ bản chất nó mà ta ngừa nơi chính ta. Và sau này mình có dạy ai, mình cũng biết mà mình, mình dạy người đó được. Vì cái chuyện này chuyện có thật. Người đời mắc tật dê có không? Đầy. Người tu có không? Xin thưa có luôn. Cho nên vì vậy ta phải biết. Đó, nên cho đệ tử hỏi: "Thôi bây giờ nói dê là gì?". Thì có người định nghĩa là:
[36:59]"Hay thích đụng chạm với người, người khác phái", đúng. Rồi nói: "Rồi tiếp, còn ý nào nữa?". Thì một người nói: "Gặp ai cũng đụng, bừa bãi". Rồi tôi nói: "Còn ý nào nữa nói ra?". Thì lúng túng nhưng mà còn có ý thế này nữa là: "Đụng chạm người ta mà lòng có thương yêu người ta thật sự không?". Không. Không thương yêu, không thương yêu gì hết, nhưng mà cứ khoái đụng người ta. Rồi cái ý thứ tư nữa là vì sao hay có táy máy như vậy? Bởi vì, bởi vì quen tật. Quen cái tật hư ở đâu đó. Cái con người này có cái quen tật hư, có thể nó chìm ở trong cái thâm tâm của họ rồi, hay là cái đời sống của họ nó không có, không có lành mạnh.
[37:44]Và phải hiểu nguyên cái định nghĩa này ra có dính với chữ dê này không? Không có dính gì hết á. Cho nên nếu mình theo cái từ này mình định nghĩa không ra. Mà mình nhìn bản chất vào cái sự việc thì mình định nghĩa ra bao nhiêu đây rất là chính xác. Và như vậy mỗi người, mà nhất là người nam, thường là người nam bị tật này chứ người nữ không bị. Người nữ có ai bị không? Cho thầy biết. Thường là người nam mới bị. Và khi ta hiểu như vậy ta nhìn vào lòng ta, ta có bị những điểm này hay không? Phải không? Nếu có, chúng ta ráng vượt qua. Và sau này khi chúng ta có dạy ai, chúng ta biết rõ cái bản chất của cái dê là cái
[38:18]này và chúng ta giúp họ gỡ từng tâm lý này ra để cho họ đừng mắc cái tật dê nữa. Cái danh từ bây giờ không gọi là dê, mà danh từ ở trong luật pháp gọi là cái gì? Hay gọi là cái gì? Quấy rối tình dục. Đó. Bắt đầu đưa vào pháp luật để phạt á. Bây giờ nè, chúng ta định nghĩa nè. Chướng ngại trong đời tu là gì? Thứ nhất là gì? Thứ nhất là gì? Hả? Cái gì? Nói không nghe. Nói lớn lên. Bệnh tật, à bệnh hoạn, được rồi, đó là một ý, ghi vô: Bệnh hoạn. Rồi, ý gì nữa?
[39:04]Rồi gì nữa?
[39:08]Hả? Tu trật pháp môn. Tức là việc tu học không có suôn sẻ, phải không? Việc học không suôn sẻ đó. Việc học không suôn sẻ nên mới đi sai đường. Việc học không suôn sẻ, ghi vô. Việc học không suôn sẻ.
[39:25]Rồi gì nữa? Không gặp minh sư. Cái đó nó hơi xa quá, nó không cụ thể lắm, vì mình nói mình đã đang trong cái hoàn cảnh này, tức là thường ví dụ như thầy không thương mình. Thầy không thương. Thầy không thương mình, cũng là một chướng ngại. Đừng có nói là thầy mình không tốt, mình đừng có phê bình là thầy mình không phải minh sư, mà chỉ nói mình bị một nghịch cảnh khiến thầy không thương thôi. Cái câu đó nói nó khiêm tốn hơn. Thí dụ thầy không thương. Mà nói là không gặp bạn hiền, tức là đừng có đổ thừa là huynh đệ mình không tốt, mà chỉ nói là mình không được huynh đệ đối xử tử tế, tức là mình bị huynh đệ khắt khe.
[40:05]Chớ đừng đổ thừa, hễ huynh đệ khắt khe với mình, mình nói kết tội người ta không tốt là không nên. Trong li ti chút xíu, dùng chữ chút xíu thôi là mình mang tội liền. Thì đây là huynh đệ đối xử khắt khe, ghi vô. Chớ đừng có đổ thừa thầy không thương mình nói thầy tôi không phải minh sư, huynh đệ đối xử khắt khe nói huynh đệ tôi không tốt, đừng kết tội. Mà chỉ nói một nghịch cảnh thôi, nhìn thấy huynh đệ đối xử khắt khe, vậy thôi. Câu nói đó nó khách quan hơn, chớ đừng nói kết tội. Rồi gì nữa? Như vậy là siêng gánh gào nha, nên không bao giờ thấy được cái thiếu thốn. Có không? Thiếu thốn. Có phải là một chướng ngại không?
[40:44]Thì ghi vô thiếu thốn vật chất. Cái này mới là cái căn bản nè. Nhiều khi áo quần không đủ mặc, phải không? Đôi khi ăn thiếu dinh dưỡng. Nước tương không hả? Mấy thầy không dám nói, nhưng mấy thầy là sáng ăn nước tương không có gì ăn, mà nãy giờ không dám nói. Quý Phật tử Long An lo giùm nha. Quý Phật tử Long An lo giùm để mấy thầy than quá nghe đứt ruột à. Thôi được rồi, đại khái là vậy. Hoặc là người ta nói xấu, ha. Người ta dè bỉu, dèm xiểm. Là bị nói xấu đi. Ví dụ ghi thêm cái bị nói xấu, rồi. Đó, chúng ta có thể là định nghĩa như vậy. Đó là cái ý chính thứ nhất. Rồi bây giờ ý chính thứ hai, ghi số 2.
[41:28]Chúng ta nên nói ý chính thứ hai là nói gì trong vấn đề mà chướng ngại đời tu hành như vậy? Nên nói ý gì?
[41:36]Nên nói ý gì? Giờ chướng ngại đã được kể ra rồi, thì bây giờ cái ý thứ hai chúng ta nên giảng cái gì? Hử, nói lớn lên. Nguyên nhân. Nói gần tới rồi đó, nói gần tới rồi đó. Nhưng mà phân tích nguyên nhân thì nó hơi yếu, gần tới. Nói cái gì nữa đi, một cái ý gì? Ý thứ hai nên nói ý gì? Trưởng lớp nói chữ nguyên nhân là nói gần tới rồi đó.
[42:07]Quý chú đứng lên nói, nghĩ ra cái gì? Ý thứ hai nên nói ý gì?
[42:13]Phước duyên thì cũng là nguyên nhân đó. Quý thầy nhìn ra đó, nhưng mà nói không ra hết. Quý thầy nhìn thấy rồi đó, chớ không phải không nhìn thấy cái ý đó rồi đó, mà nói không ra hết. Khi mà mình nói là nghiệp duyên, như vậy là lòng mình có đau khổ vì những cái nghịch cảnh này không? Khi mình đã công nhận đó là nghiệp duyên rồi thì mình có đau khổ không? Không, phải không? Mình vui vẻ mình chấp nhận bởi vì biết đó là nghiệp duyên, phải không? Đó, cái ý quý thầy muốn nói cái chỗ mà vui vẻ chấp nhận mà nói không ra. Tại vì khi nói được chữ nghiệp duyên là mình đã nói được cái ý đó rồi, nhưng mà nói không ra. Phải nói cho ra luôn. Ghi ý thứ hai:
[42:49]Vui vẻ chấp nhận vì biết là nghiệp duyên quá khứ.
[42:54]Rồi bây giờ chúng ta phân cái ý này ra những ý phụ nè, phân ý ra ý phụ, gạch một gạch đầu dòng. Phải không? Ví dụ vì mình thiếu thốn vật chất là mình biết nguyên nhân là do đâu? Mới là bỏng sẻn, phải không? Cứ như thiếu bố thí là bỏng sẻn, cứ ghi chữ bỏng sẻn vô đi. Thì mình cứ kết tội mình cái tự nhiên mình an ổn à. Đừng kết tội người khác, cứ đè mình mà kết tội vô. Tức cười lắm, bên đạo Thiên Chúa họ có cái nghi lễ sám hối á, có cái lúc mà họ quỳ chứ họ đập ngực họ: Lỗi tại tôi, lỗi tại tôi trăm đường. Hay á nha, cái đó coi vậy mà hay lắm. Tức là cứ nhận lỗi về mình, tự nhiên mình an ổn. Tôi có cái thằng bạn, cái thằng bạn nó nghịch,
[43:34]nó bị mấy cái người Thiên Chúa giáo rủ đi vô nhà thờ làm lễ cái nó cũng vô. Vô đúng ngay cái lễ mà người ta đập ngực mà lỗi tại tôi, lỗi tại tôi. Thì nó cũng quỳ, nó thấy người ta đập ngực lỗi tại tôi cái nó đập ngực: Lỗi tại tao, lỗi tại tao. Thằng đó thiệt. Thật ra đó, không phải ai nghèo cũng vì bỏng sẻn. Quý thầy có bỏng sẻn không? Hỏi thiệt á, quý thầy đi tu có bỏng sẻn không? Có người tu nào bỏng sẻn không? Rất ít. Hầu hết người tu đều đều biết buông xả, đều biết giúp đỡ. Hầu hết như vậy, đúng không? Hầu hết là người tu là tốt bụng về vật chất. Vì quý thầy trong cái hoàn cảnh khó khăn này,
[44:14]rồi có người nào hễ mình có cái bánh rồi mình giấu ăn một mình không? Có không? Không, phải không? Thực sự là quý thầy đều san sẻ. Nhưng mà quý thầy có nghèo không? Nghèo. Rõ ràng. Không phải là nghèo là vì bỏng sẻn hết đâu. Quý thầy nhớ điều này trong cái nhân quả, là vì đời trước mình sử dụng sai đồng tiền thôi. Đời trước mình cũng khá giả, mình có tiền nhưng mà mình sử dụng sai, do lúc đó cái mình bị vô minh gì đó. Mình hơi chủ quan, mình hơi phí một cái điểm nào đó không biết, thế là mình bị nghèo. Ghi cái bỏng sẻn, phết cái đã, sử dụng sai. Đó là nguyên nhân. Khi mình biết cái lỗi rồi tự nhiên mình an ổn, mình vui vẻ chấp nhận.
[44:52]Ừ. Rồi tại sao huynh đệ đối xử khắt khe với ta? Chữ khắt T chứ không phải khắt C, khắt T.
[45:02]Tại sao huynh đệ đối xử khắt khe với ta?
[45:07]Chúng ta tìm vào nguyên nhân đời trước thử coi? Vì sao? Nói mà che miệng lấy ai nghe. Bỏ cái tay ra khỏi miệng, nói lớn lên, mình hùng dũng giảng sư ra. Vì kiếp xưa có lẽ là ta với huynh đệ cũng có cái gì? Oan trái gì đó, phải không? Là ta cũng không thương, là đó, ghi vô, gạch đầu dòng: Oan trái với huynh đệ quá khứ. Mình biết cái nguyên nhân đó là phân tích nhân quả đó. Nhưng mà trong đó khi phân tích như vậy, ta có cái thái độ vui vẻ chấp nhận. Bây giờ thầy không thương ta, tại vì sao? Đừng nói là tại thầy không phải minh sư nha, đừng kết tội. Mà mình tìm cái nguyên nhân, cái lỗi của mình á.
[45:49]Thầy không thương mình là tại sao? Hả? Không, đời xưa đó, tìm cái xưa xưa một chút. Đoán coi đời xưa là cái gì mà giờ thầy không thương mình lắm?
[46:05]Đời xưa mình không thương đệ tử, phải không? Cũng là một lý do. Rồi lý do gì nữa?
[46:13]Lý do gì nữa? Là mình với thầy mình hồi kiếp trước á, mình không có phụ giúp thầy mình được nhiều. Tức là không phụ giúp á. Khi không phụ giúp được thầy mình nhiều, tự nhiên trong cái nhân quả khiến cho thầy cũng không thương mình lắm. Nên ghi cái ý vào. Ghi sát sát lên, đừng ghi thưa quá. Là ít phụ giúp thầy trong đời xưa. Ừ. Còn mà nói rằng việc học không suôn sẻ là vì lý do gì? Hả? Ví dụ đời này việc học ta không suôn sẻ là lý do gì? Kiếp trước chuyện gì xảy ra? Cản trở việc học người người khác. Rồi gì nữa? Tốt. Ý gì nữa? Gì nữa? Cho trưởng lớp một điểm á, cái chữ cản trở việc học người khác. Rồi ý gì nữa?
[47:04]Có một ý rất là hay. Lười biếng. Không hẳn lắm, nhưng mà xếp vào đó cũng được, nhưng nó không có việc làm cho việc học mình không được suôn sẻ, có cái nguyên nhân. Đúng, chính xác nữa. Tức là giấu giếm, giấu giếm kiến thức, giấu giếm kiến thức. Ý đó rất hay, cho một điểm. Chính xác. Rồi gì nữa?
[47:33]Quý thầy để ý cách dùng từ á, mình dùng chuẩn cái nghe nó hay. Gì nữa? Ganh tị nữa, người ta học giỏi mình ganh tị. Ghi vô mấy cái ý mà cản trở việc học người khác nè, giấu giếm kiến thức nè, ganh tị nè. Ba cái ý đó làm thành cái việc học của mình không suôn sẻ, đại khái vậy. Bây giờ chúng ta nói qua ý thứ ba. Qua bên đây viết nè, số 3. Cái ý chính thứ ba là ta nên nói gì? Đó, ý thứ nhất ta định nghĩa được bao nhiêu gọi là cái chướng ngại trong đời tu hành. Ý thứ hai, ta vui vẻ chấp nhận vì biết mỗi cái chướng ngại như vậy nó có một cái nguyên nhân của quá khứ. Rồi, bây giờ ý thứ ba, ta nên nói về điều gì?
[48:12]Ta nên nói điều gì về cái chướng ngại, trong nghịch cảnh trong đời tu của mình? Vượt qua chướng ngại. Vượt qua chướng ngại, nó hơi tổng quát quá. Nó hơi tổng quát quá. Làm gì với vượt qua chướng ngại? Khắc phục những khó khăn. Tức là ba người, ba cái ý vừa rồi nói đều giống nhau ở một chỗ là muốn cho những điều này không còn, phải không? Đó. Nghe không anh hùng lắm. Vươn lên. Vươn lên là làm sao ta? Nghe nó không rõ, phải không? Ráng nói cho nó ra luôn. Nên là đây là những chướng ngại, đây là nguyên nhân, rồi quý thầy đều có ý là muốn cho nó hết cái này. Không anh hùng lắm.
[48:56]...chịu nhẫn nại. Nói gần tới rồi đó. Nói gần tới rồi đó, nói tí nữa đi. Bị người khác nhục mạ không có lòng kham nhẫn. Không, cái đó là phân loại cái định nghĩa thôi. Bây giờ chúng ta đang tìm cái ý thứ ba để nói về cái gì cho nó hay? Ý thứ ba. Mọi người có nói là cái gì nãy gì đó? Nhẫn nại. Nhẫn nại à? Nhẫn nại chuyển đổi nghiệp lực của ta. Nhẫn nại chuyển đổi nghiệp lực của ta. Nó gần tới hết rồi mà nó chưa đã, gần tới hết, ráng chút xíu nữa. Kính thưa thầy, ở đây là mình phải có lý trí phân biệt và ý chí vươn lên. Dạ thưa cái dũng á thầy. Lý trí phân biệt cái dũng nói cũng gần tới rồi đó. Gần tới.
[49:40]Nó gần tới rồi đó. Quý thầy mờ mờ thấy rồi đó. Tinh tấn và khiêm hạ mà hơi xa ra lại rồi. Quý thầy nãy giờ hay nói tới chữ ý chí phải không? Hay nói ý chí là gần tới gần tới rồi đó, mà nghe chưa đã tại nó hơi tổng quát quá, ai cũng sẽ nói được như vậy. Quý thầy có ý gì nữa không? Ráng đi. Vì mấy cái ý chính nó quan trọng, mình nhìn thấy được ý chính rồi mình triển khai ý phụ rất là dễ. Kiên cường, mấy cái ý đó đều gần tới một chút hết trơn rồi, gần tới. Bước thêm một bước nữa cho nó ra luôn ý thiệt là đẹp. Ráng là ráng coi. Nó một bài giảng độc đáo là chỗ đó đó. Ví dụ khi mình nói được cái ý đó,
[50:18]nhiều người cũng nói giống như vậy, cái ý nó chưa hay. Ráng thêm chút xíu nữa. Cái ý thứ ba này ta nên nói ý gì? Hả? Đấu tranh vượt qua chướng ngại. Cũng gần gần như vậy. Đại nguyện. Lời nguyện. Cũng gần gần tới hết á, nhưng mà nó không rõ thôi. Đều gần tới hết rồi. Quý thầy đều có cái chỗ này: kham nhẫn, vượt qua, khắc phục. Mấy cái ý đều giống giống nhau, mà nó gần tới mà nó chưa hay lắm, thêm chút xíu nữa. Thôi tôi nói luôn nha. Chúng ta xem những chướng ngại này là cơ hội để ta rèn luyện, tu hành, viết vô.
[51:09]Xem những chướng ngại là cơ hội để ta rèn luyện và tu tập. Tức là giống như mình nói như miền Nam là sống chung với... với lũ á.
[51:21]Giờ không thể làm cho không có lũ được, đành phải sống chung với lũ. Nhưng mà ta lợi dụng cơn lũ đó để ta... ta sống vui, ta sống giàu mạnh. Có lũ thì nuôi cá, bắt cá hay là gì đó. Ví dụ vậy, người nông dân người ta nói vậy. Bây giờ cũng vậy, chúng ta xem những chướng ngại là cơ hội. Phải có cái chữ cơ hội nó mới hay, nó mới đắt cái ý đó. Ví dụ thế này, xem chướng ngại là cơ hội để... để tu hành, rèn luyện. Thế mình không cần mất cái chướng ngại đó. Quý thầy để ý chỗ này, cái ý thứ ba này là ta không phải là ta dẹp cái chướng ngại để không còn cho ta sống sung sướng, không có. Ta cần cái chướng ngại để ta có cơ hội tu,
[52:00]chứ không phải là dẹp cái chướng ngại đó đi. Chứ không phải ta nghèo rồi bây giờ ta ráng để cho giàu gọi là vượt qua, khắc phục, không có, không có. Cứ nghèo, cứ nghèo. Gạch đầu dòng một cái ý phụ: Rồi khi ta thiếu thốn vật chất thì ta tu cái gì? Ta tu hạnh gì? Hả? Tiền đâu mà bố thí?
[52:21]Tiền đâu mà giúp đỡ?
[52:26]Khi nghèo thì ta nên sống cái gì? Sống như thế nào? Thiểu dục tri túc, đó! Đó mình lợi dụng đó. Khi giàu thì mình tu hạnh bố thí, thấy không? Khi giàu thì mình có tiền. Khi nghèo thì mình tập lấy cái đời sống đơn giản là cái đời sống đẹp. Thiếu một chút nhưng mà nghèo mà vẫn vui, hỏi ai không hé môi cười, mưa nắng ơn trời. Có bài nhạc vậy đó. Cho nên là khi nghèo thì ta tập sống đơn giản. Và xem đó là cơ hội bởi vì sau này khi mình giàu mình cũng không có phung phí vì mình đã quen với đời sống đơn giản rồi, quen với đời sống đơn giản. Để chi? Để cho cái lúc sau này, đến lúc phước mình nhiều lên, mình sung túc rồi mình không hoang phí.
[53:06]Nhớ, cái đó cái quan trọng chỗ đó đó. Lúc đang còn chướng ngại thì mình sống như thế để sau này mà khi chướng ngại không còn ta không mất mình, ta không hư hỏng. Là chính nhờ cái cơ hội này, nhờ những lúc nghèo thế này. Còn những người mà không biết á, lúc nghèo á thì lúc nào cũng day dứt, bất an. Đến khi giàu một cái là xài hoang xài phí, hư liền trong 30 giây. Còn chúng ta là người tu, ta biết kiềm chế, khi nghèo ta sống đơn giản, khi giàu sau này ta sẽ không hoang phí. Và bây giờ, cái ý nữa là huynh đệ khắt khe thì ta tu hạnh gì? Chính xác!
[53:48]Nói cho rõ hơn coi. Thương yêu, từ bi, nhẫn nhục. Nói cho rõ thêm đi. Có hai chữ à, không rõ. Đối xử tử tế. Đó thêm được bốn chữ rồi đó, gần tới rồi đó. Sao nữa, nói coi? Hả? Hòa đồng, toàn là hai chữ không à. Lục hòa cũng hai chữ không à. Nghĩa là dù huynh đệ khắt khe với ta, ta vẫn nguyện lòng thương yêu huynh đệ. Nó một câu dài như vậy nó mới ra cái ý, chứ có hai chữ không. Thấy thì thấy rồi mà nói không ra. Quan trọng là thấy rồi phải nói cho ra, cái ý đó cho sáng ý ra. Dù huynh đệ khắt khe ta vẫn nguyện lòng thương yêu huynh đệ. Thì như vậy chúng ta củng cố được cái tâm từ bi cứng hơn. Chứ đợi người ta thương mình mình thương lại, chuyện bình thường.
[54:41]Người ta không thương mình mà mình vẫn thương yêu, đó mới là hạnh của người tu chân chính nha.
[54:49]Rồi bây giờ ví dụ như là bị cái người bên ngoài nói xấu, ví dụ Phật tử dèm xiểm thì ta tu cái gì? Ta tu làm sao? Hả? Khi Phật tử dèm xiểm, nói xấu ta thì ta tu làm sao?
[55:07]Nói lớn lớn lên. Khoan dung, độ lượng. Rồi tốt, gì nữa?
[55:16]Toàn hai chữ không à. Giảng sư gì mà nói có hai chữ không là chết rồi. Hả? Khi bị Phật tử nói xấu thì làm sao? Hả? Xem lại mình? Không, cái này là mình đang nói cái nghịch cảnh này không phải lỗi mình á, không phải lỗi mình. Tức là một cái gì đó không biết, cái nhân quá khứ, tự nhiên người ta nói xấu. Bây giờ với cái lời nói xấu của mọi người như vậy mình tu như thế nào? Hả?
[55:49]Thương yêu gần gũi để cho họ hết nói xấu gì? Không hay, không can đảm, cứ cho họ nói. Tại mình lấy chướng ngại để làm cơ hội tu hành, mình đâu có làm cho mất cái chướng ngại đó đâu. Nãy giờ mình chưa hề nói cái chủ trương làm mất cái chướng ngại mà mình muốn chướng ngại nó tiếp tục tồn tại để mình có cơ hội mình tu. Cái này mới can đảm hơn, mới anh hùng hơn. Mình chọc cho người ta, người ta tức lên, lần này người ta không nói xấu nữa mà người ta đập.
[56:22]Hồi sáng mấy cô nói chuyện ngon lành lắm. Nè, bình thản trước lời chê bai. Và hứa với lòng sau này mình sẽ công bằng, mình cũng sẽ dửng dưng trước lời khen ngợi về sau. Giống như nãy đó, nãy nghèo mình sống đơn giản, lúc giàu không hoang phí. Bây giờ vậy, người ta chê bai, mình bình thản và hứa với Phật sau này người ta có khen con, con cũng sẽ bình thản như vậy, không có vui mừng. Nó mới công bằng, viết vô. Bình thản với lời chê và sẽ bình thản với lời khen sau này.
[56:58]Việc học không suôn sẻ thì ta làm sao?
[57:04]Việc học không suôn sẻ thì sao? Càng cố gắng học tập. Câu nói rất đúng, dùng cái chữ chuẩn hơn là tự học. Không ai dạy thì ta ráng mà tự học. Thầy không thương ta thì ta làm sao? Thì ta vẫn vâng lời với thầy, trung thành với thầy, vẫn thờ thầy, kính thầy nha. Đó là vậy đó. Rồi bây giờ chúng ta sang cái ý chính thứ tư. Ý chính thứ tư thì nghĩa là chúng ta thấy thế này, trong suốt lịch sử Phật giáo của ta thì rất nhiều vị nổi tiếng cũng coi sao? Cũng có cũng có đầy những nghịch cảnh, chướng ngại trong cuộc đời tu hành của họ và cái bài giảng này ta nên kể một số câu chuyện như vậy nha. Nên cái ý chính thứ tư là nên kể chuyện.
[57:51]Chuyện hay là gương của các vị thánh, ý chính thứ tư nên như vậy. Rồi, gạch đầu dòng: Gương của ai trước hết? Phật, đúng. Cuộc đời Phật đầy chướng ngại, nghịch cảnh. Khi mà Đức Phật dựng nên một giáo lý mới, Ngài lật đổ hết cái quan niệm của tôn giáo đương thời. Trời ơi xúm nhau các vị Bà-la-môn cấu kết với nhau mà chống Phật chịu không nổi luôn. Những điều ta đọc được trong kinh mà nói rằng Phật bị chống thế này chống thế kia chỉ là một phần rất nhỏ của sự thật. Sự thật Đức Phật bị sự chống đối nhiều hơn nhiều, đến nỗi có lần trong Pháp Cú, Phật đã than: "Như một con voi trận ra chiến trường phải hứng chịu nhiều lằn tên
[58:27]mũi đạn, cũng vậy Như Lai xuất hiện ở đời phải đón nhận không biết bao nhiêu lời phỉ báng, nhục mạ." Chính Đức Phật còn phải than. Rồi chúng ta biết cái sự chống đối đối với Phật khủng khiếp lắm, không đơn giản. Chuyện thứ hai là ai? Chúng ta nên kể là ai? Hả? Nói lớn lớn lên. Thì đương nhiên đệ tử Phật chứ không lẽ thầy Phật? Nhưng mà ai? Nói ra. Trong lịch sử đạo Phật nhiều người lắm. Xá-lợi-phất với Mục-kiền-liên. Ngài Xá-lợi-phất cuộc đời ngài suôn sẻ lắm. Ưu-ba-ly chỉ có làm thợ cạo thôi. Lục Tổ, đúng! Lục Tổ, lúc ngộ đạo rồi phải ẩn thân làm người công quả, khi được y bát rồi phải chạy trốn gần chết, phải không? Đó là những nghịch cảnh.
[59:13]Đúng, Lục Tổ, rồi ai nữa? Có một tấm gương rất nổi bật trong đạo Phật về nghịch cảnh, nghịch cảnh đầy.
[59:21]Đúng, Đường Tam Tạng, chính xác! Đến nỗi mà người ta phải dựng thành phim là 81 gì đó, chướng ngại gì đó, gặp ma, gặp quỷ, gặp gì cái... cái xứ sở gì toàn người nữ không gì đó vân vân. Thầy Minh Lẫn tiêu rồi đó nha. Vô xứ đó là thầy Minh Lẫn tiêu rồi đó.
[59:39]Rồi thôi bây được rồi, bây giờ ý thứ năm đi, thứ năm để kết thúc đi. Ý thứ năm. Ý thứ năm là chúng ta nên nói cái ý gì? Chúng ta nên nói ý gì? Không phải kết thúc. Nên nói ý gì?
[59:58]Chúng ta nên nói ý gì? Chúng ta nên nói gì về cái chướng ngại trong đời tu hành? Đúng, có một cái ý. Đúng là cái chướng ngại là cái kinh nghiệm đó. Đúng, chính xác, thêm cái gì nữa đi? Cái gì nữa? Kinh nghiệm, bài học đúng rồi đó. Là cái gì nữa? Nói thêm tí nữa. Hả? Kinh nghiệm để truyền dạy người sau, ý đó rất là hay. Khoan, thêm chút xíu nữa, thêm chút nữa. Ý đó dễ thấy, còn cái nữa. Nhớ khi ta tìm ý đừng bao giờ thỏa mãn với cái ý mình vừa tìm ra. Còn cái gì đó, nhớ không? Hôm trước chúng ta học á, cái bài ý chính ý phụ á, còn cái gì đó. Nói kinh nghiệm là đúng rồi đó, trong cái phần thứ năm này xem những cái chướng ngại
[1:00:49]này là kinh nghiệm đời tu để ta truyền dạy người sau, ý đó cực kỳ hay, chính xác. Ai nói những cái ý đó cho tròn điểm hết, bởi vì chính xác. Nhưng mà còn cái ý gì nữa? Còn cái gì nữa? Nãy giờ có cho điểm mọi người không? Hễ đồng ý là phải ghi điểm. Hồi sáng hình như trưởng lớp quịt điểm người ta nhiều lắm, tôi kêu cho điểm này điểm kia, trưởng lớp không ghi. Hồi sáng mấy cô trả lời nhiều câu hay lắm, mà trả lời nhao nhao nhao nhao lên mà hay. Còn ý gì nữa? Đâu coi, kinh nghiệm để truyền dạy người sau rất hay, rất đúng rồi, còn cái gì nữa? Ý này hơi khó, thôi tôi nói luôn. Tức là những chướng ngại trong đời tu hành
[1:01:33]vừa là kinh nghiệm để ta dạy người sau, mà vừa là cái đẹp của một cuộc đời tu hành. Cái đẹp. Viết vào đi, vừa là kinh nghiệm vừa là vẻ đẹp. Tại sao? Là vì thế này: bây giờ chúng ta kể chuyện có một vĩ nhân, ổng đó ổng vĩ đại lắm, ổng sinh ra trong gia đình giàu, rồi ổng lớn lên ổng học giỏi, học hết trường này tới trường kia, ổng làm đâu thành công đó, đâu thành công đó rồi cái ổng chết. Đẹp không? Đẹp không? Không đẹp gì hết trơn á. Chuyện phải làm sao mới đẹp? Ổng sinh ra trong gia đình nghèo, cha bỏ mẹ, mẹ bỏ cha, rồi là ổng bơ vơ, ổng phấn đấu, ổng ráng ổng đứng ngoài đường ổng học, đứng ngoài lớp ổng học, lớn lên ổng rèn luyện,
[1:02:19]bị người ta xua đuổi, người ta hắt hủi, rồi cuối cùng ổng tạo được cái thành tích nó gây được tiếng vang phải không? Rồi người ta ám hại ổng, ổng ráng vượt qua. Như vậy rồi để lại một cái sự nghiệp lớn cho nhân loại. Chuyện đẹp không? Đẹp. Đó, nó phải vậy đó, phải có người mưu hại, nó xấu nó mới đẹp. Thành thử ra chướng ngại là cái đẹp, còn cái chuyện mà gì cũng suôn sẻ hết đâu đẹp. Cho nên sau này mình lớn lên mình làm thầy, mình ngồi mình kể chuyện cho đệ tử nghe, mình nói: "Thầy nói tụi con nghe, hồi xưa thầy tu khổ lắm nha, người này hại người kia hại", rồi vân vân, kể vậy đệ tử mới bùi mẫn,
[1:02:48]mới sục sùi, mới nức nở, mới ray rứt, mới thương xót thầy mình, mới tội nghiệp rồi mới cưng thầy mình. Chứ nói: "Tôi tu cái gì cũng suôn suôn suôn hết trơn á", mà có thật. Có lần tôi nghe một ông thầy kể chuyện về ông thầy của ông, ông bổn sư. Ổng nói ông thầy con bàn tay đỏ ao, bàn chân đỏ ao, cả một đời giàu có suôn sẻ việc gì cũng tốt hết trơn, nhưng mà không bao giờ kính ông thầy ổng. Ổng nói xong rồi có vẻ ổng coi thường. À, ông vượng kể làm tôi suy nghĩ là vậy, làm tôi suy nghĩ. Nên chúng ta thấy là cái ý thứ năm là những chướng ngại coi vậy chứ vừa là kinh nghiệm để ta dạy cho người sau, vừa là vẻ đẹp của một cuộc đời.
[1:03:24]Rồi, thôi bôi đi. Bôi hết, ta qua cái chủ đề khác. Cái chủ đề: Đạo Phật yêu chuộng hòa bình. Hồi nãy cái chướng ngại tu hành là ngay trong cuộc sống chúng ta phải không? Bây giờ bắt đầu ta soạn một cái chủ đề nhìn ra cả thế giới. Người giảng sư vậy đó, phải tập có cái nhìn nhỏ cũng nhìn sâu sắc mà lớn cũng nhìn sâu sắc. Chủ đề: Đạo Phật yêu chuộng hòa bình. Thứ nhất, ý chính thứ nhất: định nghĩa. Định nghĩa là chúng ta sẽ kể ra coi trong đạo Phật có những cái hình thái gì, có những sắc thái gì mà để gọi là Đạo Phật yêu chuộng hòa bình.
[1:04:04]Những cái gì, những cái sắc thái nào trong đạo Phật được gọi là Đạo Phật yêu chuộng hòa bình?
[1:04:11]Cái bất bạo động phải không? Mà vì sao mình bất bạo động? Vì từ bi, đúng, ghi vô: Đạo Phật có cái đạo lý từ bi. Đó, cũng là một sắc thái để gọi là Đạo Phật yêu chuộng hòa bình. Rồi gì nữa? Gì nữa? Có giới cấm sát sinh phải không? Đó, chúng ta có cái giới cấm sát sinh cũng là cái sắc thái để gọi là Đạo Phật yêu chuộng hòa bình. Đúng, ghi vô: giới cấm sát sinh. Giới sát sinh, chữ giới có nghĩa là cấm rồi, giới sát sinh. Rồi gì nữa? Gì nữa? Không không, bố thí không phải là sắc thái đâu, nó không rõ. Gì nữa? Lòng vị tha. Nó nằm trong cái từ bi hết trơn rồi. Hả? Có hiếu hả? Không, có hiếu thì đâu liên quan tới hòa bình thế giới đâu.
[1:05:07]Rồi gì nữa? Có một cái nữa là luật nhân quả. Chúng ta không dám giết hại bởi vì chúng ta có luật nhân quả. Ghi vô yếu tố luật nhân quả. Rồi cái sắc thái nào nữa để gọi là Đạo Phật yêu chuộng hòa bình? Hả? Nhưng mà có sắc thái rất độc đáo. Quý thầy có nhớ cái bài kệ này: Nhất thiết chúng sinh vô sát nghiệp, thập phương hà xứ động đao binh. Gia gia hộ hộ đồng tu thiện, thiên hạ hà sầu bất thái bình. Có nhớ bài kệ đó không? Nhưng mà hồi sáng mấy cô thuộc hết trơn nha, công nhận mấy cô hay. Tất cả chúng sinh mà không có nghiệp sát thì thiên hạ lo gì không có thái bình, mỗi nhà mỗi hộ đều tu thiện thì mười phương khắp nơi đều dứt đao binh.
[1:06:01]Thì đạo Phật chúng ta có cái không nghiệp sát mà nó thể hiện nơi cái nơi đâu? Cái thực phẩm của chúng ta. Cái vấn đề ăn chay là một biểu hiện của sự tôn trọng sự sống, yêu chuộng hòa bình, kêu ăn chay. Đó, có những cái đó, ừ. Rồi bây giờ ý chính thứ hai:
[1:06:22]Thế giới chiến tranh liên miên bởi vì Chúng ta phân tích ra chút xíu, chúng ta nhìn ra cái thế giới tại sao thế giới cứ chiến tranh mãi như thế? Vì vì đâu? Thì chúng ta sẽ phân tích từ cái nghiệp quả quá khứ và những nguyên nhân gần của hiện tại. Quá khứ là vì cái nguyên nhân gì mà bây giờ chiến tranh? Vì chúng ta? Hả? Tham sân? Không không, tham sân tổng quát quá. Sát sinh, đi săn bắn đó, hoặc là giết hại lẫn nhau từ quá khứ, oán đối từ quá khứ. Ghi cái số hai là: Thế giới chiến tranh bởi vì thứ nhất là sự vay trả của sự sát sinh từ nhiều kiếp. Xuống hàng gạch đầu dòng á, một cái ý phụ, đó là cái nhân quả quá khứ thì ta đồng ý rồi.
[1:07:16]Bây giờ nguyên nhân gần là nguyên nhân gì? Nguyên nhân gần, tại sao người ta đánh nhau, giết nhau, chiến tranh với nhau? Quyền lợi kinh tế ha, rồi đúng, ghi: thứ hai là quyền lợi kinh tế, đúng. Rồi thứ ba là gì? Thứ ba là gì? Hử? Phân biệt chủng tộc, được. Phân biệt chủng tộc, kỳ thị tôn giáo, được xếp chung luôn. Rồi, phân biệt chủng tộc, tôn giáo, vì mình kể luôn là cả tôn giáo cực đoan. Như vậy ý thứ ba này ta nói luôn đó là: kỳ thị chủng tộc nè, kỳ thị tôn giáo nè, và tôn giáo cực đoan, chúng ta xếp chung vô luôn, những lý do để làm nên chiến tranh. Rồi gì nữa? Nguyên nhân gì nữa? Ai có ý gì không? Nói ra coi.
[1:08:06]Còn ý gì nữa? Ráng nhìn coi. Bởi thêm soạn dàn bài cực vậy đó, mình ngồi một chỗ mà phải nhìn cả thế giới. Ý gì nữa? Nói đi, ráng nhìn coi. Đúng, tiêu thụ vũ khí, là xúi giục chiến tranh để bán vũ khí. Đó là ý đó, ý đó quan trọng đó, nhìn được ý đó là giỏi đó, cho một điểm. Mấy cái nước mà sản xuất vũ khí là cứ gây chiến, xúi nước này oánh nước kia để mình bán vũ khí. Lý do rất là tàn nhẫn. Thôi bán vũ khí được rồi, ghi ghi vậy là hiểu rồi. Đó, vậy được rồi, đó. Rồi bây giờ chúng ta sẽ làm cái ý chính thứ ba nè, ý chính thứ ba: Sự đóng góp của đạo Phật đối với hòa bình thế giới, phải không? Đây là những cái sắc thái mà để chứng tỏ Đạo Phật yêu chuộng hòa bình.
[1:08:56]Bây giờ phân tích nguyên nhân của chiến tranh, bây giờ là những hành động cụ thể mà đạo Phật phải làm để đóng góp vào hòa bình thế giới, sự đóng góp của đạo Phật cho cái nền hòa bình thế giới. Mấy dàn bài mà chúng ta đang làm với nhau như vậy là chưa có ai giảng, nên quý thầy cứ ghi lại, sau này thích cứ đem đi giảng. Chúng ta làm gì? Chúng ta làm gì để đóng góp vào hòa bình thế giới? Hử? Chúng ta làm gì? Hả? Đứng nói lớn lên. Xiển dương đạo Phật. Xiển dương đạo Phật, cái câu nói nó hơi lớn quá, mình nói làm cái giáo lý nào cho gọn, chủ yếu nhất khi mà truyền bá cái đạo lý đó là người ta sẽ không dám gây chiến nữa.
[1:09:39]Đúng, truyền bá luật nhân quả. Gạch đầu dòng: truyền bá luật nhân quả. Sợ nhân quả rồi tin nhân quả rồi không dám cầm súng giết ai hết. Rồi ý gì nữa? Làm cái gì nữa? Hả? Đấu tranh chống bạo động, đấu tranh chống bạo động nghĩa là làm cái gì? Hả? Dạy cho mọi người biết thương yêu nhau, vậy là phổ biến, dạy dỗ lòng từ bi, cách tu tập lòng từ phải không? Có nghĩa là hướng dẫn cách thực hành lòng từ, là ghi rõ vậy rồi, hướng dẫn cho mọi người truyền bá cách thực hành lòng từ. Ý đó hay, chính xác, được một điểm. Rồi gì nữa? Rồi ý gì nữa? Chúng ta làm gì nữa? Làm gì nữa nhanh lên, nhanh lên, ráng lên. Gì nữa?
[1:10:31]Chúng ta làm gì để đóng góp vào hòa bình thế giới? Hử? Gì nữa? Hả? Nói lớn lên, nói lớn lên. Nhanh lên, nhanh lên, không còn thời gian đâu. Ừ. Làm gì nữa? Chúng ta làm gì? Hả?
[1:10:54]Hả? Làm từ thiện không ăn thua, làm làm từ thiện từ nó oánh nhau oánh à. Trong vấn đề kỳ thị tôn giáo nè, chúng ta đối thoại với tôn giáo bạn nha để giúp họ đừng có cuồng tín cực đoan. Ghi: đối thoại với tôn giáo bạn
[1:11:14]để xoá bớt cái phân biệt tôn giáo và cũng giúp cho họ đừng có rơi vào cái cuồng tín cực đoan á, ý là như vậy. Rồi gì nữa? Chúng ta làm gì nữa? Hồi nãy chúng ta ở trên chúng ta có nói cái hay của đạo Phật là ăn chay thì mình sao? Dưới này mình khuyến khích việc ăn ăn chay để chúng sinh bớt nghiệp sát. Đó trên mình có nói đó, khuyến khích ăn chay. Rồi bây giờ ý chính thứ tư. Ý chính thứ tư bây giờ mình muốn đóng góp được cho hoà bình thế giới thì đạo Phật phải làm sao? Phải phát triển phải mạnh phải không? Tức là mình phải có cái sức mạnh. Đạo Phật phải có khả năng. Khi mình phải củng cố khả năng
[1:11:56]của đạo Phật thì mình mới đủ sức mà mình đóng góp vào. Chứ mình không có khả năng thì mình cũng không truyền bá được, cũng không có đối thoại với tôn giáo bạn được, mình không có cái phương tiện để kêu gọi người ta thực hành lòng từ được vân vân. Cho nên phải có khả năng, cho nên ý chính thứ tư là nâng cao khả năng của Phật giáo. Thứ nhất chúng ta làm gì để nâng cao khả năng của đạo Phật lên? Chúng ta làm gì để cho đạo Phật mạnh lên? Nói lớn lên. Nói lớn lên. Chúng ta làm gì để đạo Phật mạnh lên?
[1:12:32]Đào tạo, chính xác, mở trường đào tạo. Dùng cái chữ đào tạo rất chuẩn, cho một điểm, tại sao? Tại vì cái chữ trường đào tạo nó khác với trường Phật học. Cái trường Phật học là cái trường dạy cái gì? Cứ ngồi học hoài à. Còn trường đào tạo là thực hành những khả năng trong đó có tu, có học giáo lý, ờ có ngồi thiền, là có tập cách tổ chức, có tập cách chỉ đạo, có tập cách hợp tác làm việc với nhau, cho nên cái trường đào tạo nó mới tạo thành những tăng sĩ đa năng. Cái chữ đào tạo rất chuẩn, dùng chữ đó là chính xác. Nên cho một điểm nha. Còn nếu mở trường Phật học thì cứ ngồi tối ngày mịt mù như vậy cứ
[1:13:16]học hoài hết bài này tới bài kia, ra không làm gì được hết. Cho nên dùng chữ mở trường đào tạo, có học giáo lý, học cách tổ chức, học cách chỉ huy, học cách hợp tác, học nâng cao thể lực, học ngồi thiền, học kiềm chế, học tiếp xúc. Đó rồi gì nữa? Làm gì để nâng cao sức mạnh đạo Phật lên nữa? Hả? Hơi rầu mấy cái mở khoá tu lắm. Thì khoá tu cũng là một cái làm cho tăng cái nội lực của mình đó nhưng nó không phải là cái ý chính chúng ta muốn nói ở đây. Thì trong cái đào tạo mình có cái tu rồi. Rồi ý gì nữa?
[1:13:56]Tức là để truyền bá đó, truyền bá luật nhân quả, truyền bá giáo lý đó. Nhưng mà muốn có tổ chức như vậy mình cũng phải có sức mạnh, có tiền, có này có kia. Cái gì làm đạo Phật yếu? Chia rẽ. Thì bây giờ muốn đạo Phật mạnh thì? Đoàn kết, xây dựng sự đoàn kết đạo Phật. Tại vì đạo Phật chúng ta hiện nay chia ra rất nhiều giáo hội, rất nhiều tông phái, phải không? Rồi cái manh mún. Nên bây giờ chúng ta cố gắng kêu gọi sự đoàn kết lại, chúng ta vượt qua những ranh giới của tông phái mình, hệ phái mình, giáo hội mình, để tìm đến một đạo Phật chung đồng. Đừng chia rẽ nữa. Nên người nào cứ khư khư nói tui tu tông này,
[1:14:33]người kia nói tui tu tông kia, mình nói với họ đừng, đã đến cái lúc đạo Phật phải đoàn kết. Chúng ta phải xem nhẹ cái tông mà xem nặng cái cái sự đoàn kết nhất quán trên toàn đạo Phật lại, tới lúc phải kêu gọi như vậy. Nói: "Tui hệ phái này, ông hệ phái khác", nói: "Đừng, phải đặt cái hệ phái mình thấp hơn một cái đạo Phật cao cả chung đồng". Ăn hệ gì thì hệ nhưng đạo Phật vẫn cao hơn mọi cái hệ, đồng ý không? Đó, phải như vậy. Nó phải xây dựng cái tinh thần đoàn kết. Mình nói: "Tui giáo hội này, người kia giáo hội", không, dẹp mấy cái giáo hội hết đi, chúng ta chỉ có một giáo hội, đó là Phật giáo.
[1:15:08]Như vậy. Rồi cái gì nữa để làm cho đạo Phật mạnh lên nữa? Khi mình muốn đoàn kết mà người ta muốn mình yếu thì người ta sẽ làm gì để cho mình? Người ta ly gián. Người ta sẽ luồn người vô người ta kích động thầy này chống thầy kia, tông này chống tông kia, hệ phái này chống hệ phái kia. Cho nên ta phải có một cái cảnh giác cao độ về những âm mưu ly gián trong đạo Phật, ghi vô.
[1:15:33]Phá tan những âm mưu ly gián trong đạo Phật. Bởi vì thời đây nó quỷ quái lắm, không còn ngây thơ nữa. Những cái kẻ xấu hoặc là những tôn giáo bạn thả người vào trong đạo Phật, giả vờ theo đạo Phật xong nó phá đạo Phật tan nát hết trơn. Chọc người này, xúi người kia, chống qua chống lại tan nát hết. Cái người nào cũng nhân danh của mình là chân lý: "Tôi mới là giáo hội chân chính", thật ra bị bên ngoài chi phối xúi giục hết. Rồi cái gì nữa làm cho đạo Phật mạnh lên nữa?
[1:16:04]Cái gì? Nghĩa là bây giờ chúng ta có mở trường đào tạo, chúng ta có đoàn kết, chúng ta phá được âm mưu ly gián nhưng mà ta không có đồng nào thì có mạnh không? Chính vì vậy phải phải xây dựng tiềm lực kinh tế cho đạo Phật nơi những người cư sĩ. Chúng ta phải xây dựng tiềm lực kinh tế cho đạo Phật. Những người cư sĩ phải giúp nhau làm ăn, giúp nhau làm giàu. Quý thầy cũng phải biết, cũng có cái nhìn biết tổ chức người làm việc kinh tế, ủng hộ cư sĩ làm kinh tế. Cho nên trong cái Bát Chánh Đạo có cái phần chánh mạng. Cái chánh mạng hiểu lầm một cái là cứ nghèo hoài. Chánh mạng đó là làm cái nghề gì đừng có ác.
[1:16:42]Nói làm ăn không ác không giàu. Nhưng mà nói câu định nghĩa chánh mạng thế này, tức là làm cái nghề không ác rồi mà phải giỏi làm giàu và giúp nhau làm giàu, đó mới gọi là chánh mạng. Nên chánh mạng gồm có ba ý lận: làm cái nghề không mang tội, không gây ra tội mà gây ra phước và giỏi làm giàu và giúp nhau làm giàu, ba cái ý đó mới gọi là chánh mạng trong Bát Chánh Đạo. Ngày nay phải hiểu như vậy. Cho nên mình mạnh dạn mà phải xây dựng tiềm lực kinh tế cho đạo, đó. Bây giờ chúng ta qua cái ý thứ năm. Thứ năm chúng ta nên nói ý gì?
[1:17:20]Chúng ta nên nói ý gì để kết thúc? Kết thúc cái đạo Phật yêu chuộng hoà bình? Hả? Cái gì? Đưa giáo lý Phật giáo vào mọi người tức là phần thứ ba đó, cái mà dạy dỗ, khuyến khích mọi người là phần thứ ba. Chúng ta nói một cái ý gì đó nhiều khi không phải là một cái ý hành động nữa mà là một cái quan điểm thôi. Quan điểm khi mà nói đạo Phật yêu chuộng hoà bình chúng ta sẽ gây cho mọi người một cái cảm giác đạo Phật là một đạo hiền lành phải không? Và hơi nhu nhược. Cho nên cái ý thứ năm để ta chấn chỉnh cái hiểu sai về đạo Phật lại. Đạo Phật yêu chuộng hoà bình nhưng không nhu nhược, ghi ý thứ năm, chúng ta ghi vắn tắt thôi:
[1:17:59]nhưng không nhu nhược. Nhưng không nhu nhược nghĩa là làm sao? Nghĩa là khi cần thì? Khi cần thì?
[1:18:11]Đúng, hiện nay ở miền Nam Thái Lan Hồi giáo nó cứ giết mấy ông sư, cứ mỗi ngày trôi qua đều có các sư bị giết. Một đất nước là Phật giáo là quốc giáo mà chỉ thả lỏng cho một cái nhóm Hồi giáo miền Nam Thái Lan bây giờ nó giết hại Phật tử, nó giết các sư sãi, tấn công vào trường học nó giết trẻ em học sinh vô tội, tấn công vào đồn cảnh sát, quậy tưng bừng hết trơn, chỉ bởi vì đạo Phật không cương quyết, đạo Phật nhu nhược thật. Ngày nay chúng ta không cho phép điều đó tồn tại. Nếu ai tấn công đạo Phật thì mình sao? Mình dập tan nó liền, tấn công nó liền, tiêu diệt nó liền, không còn cho nó tồn tại nữa bằng bất cứ giá nào.
[1:18:49]Không có nhu nhược. Không có sợ. Tiêu diệt liền, không để cái mầm mống nào mà nguy hại đối với đạo Phật còn tồn tại được. Hoặc là ta tự mình tiêu diệt hoặc là ta nhờ chính quyền nếu nơi đó chính quyền tốt. Nếu nó là một chính quyền mà có công minh, có lẽ phải thì ta hợp tác với chính quyền để cho chính quyền bảo vệ đạo Phật theo luật pháp mà tiêu diệt những cái ổ khủng bố. Nhưng mà nếu chúng ta ở một cái nơi mà chính quyền họ nhu nhược, yếu đuối thì chính đạo Phật phải làm việc này, tự mình bảo vệ mình, tiêu diệt hết tất cả những hang ổ khủng bố mà ai xâm hại tới đạo Phật. Chứ đạo Phật không phải nhu nhược, nhớ như vậy. Ghi ý đó vô.
[1:19:27]Rồi thôi, bôi. Chúng ta làm chủ đề thứ ba.
[1:19:34]Ngán chưa? Đó. Hồi sáng cũng vậy, hồi sáng vừa nói tới thứ ba mấy cô a lên, mấy cô la lên. Tại sao? Làm hai cái bài rồi nó mệt rồi, phải không? Quá mệt. Không ai có thể mà soạn hai cái dàn bài liên tiếp trong vòng mấy chục phút như vậy hết. Hai cái dàn bài này phải soạn trong ba ngày, nếu giỏi. Còn không là soạn bảy ngày mới ra được những ý này. Mà nãy giờ chúng ta động não để chúng ta ráng tìm cái ý trong mấy chục phút mà hai cái chủ đề là chúng ta thuộc loại siêu nhân hết rồi. Bước ra là mình xiêu xiêu vậy hết rồi, xiêu hết. Cho nên bây giờ bắt thêm làm cái thứ ba nữa là khóc thét lên. Nhưng mà thôi tôi nói thôi, không bắt làm.
[1:20:13]Cái chủ đề thứ ba là chúng ta sẽ giảng cái bài kinh Chân Nhân trong Trung Bộ kinh 3. Thì trong đó có dàn ý sẵn hết rồi, mình cứ theo ý Phật mình giảng, không sao hết. Bây giờ chúng ta nói tới phần bài tập, chúng ta soạn ba cái dàn bài cho ba cái chủ đề. Cái đề thứ nhất nè, chúng ta soạn nè, dàn bài nè: "Đời sống xuất gia", thứ một là "Đời sống xuất gia". Thì cái đời sống xuất gia này quý thầy đừng có nói chuyện cao siêu nha, đừng có nói chuyện giải thoát cứu độ chúng sinh gì hết. Chỉ nói những chuyện nhỏ nhỏ gần gũi trong cái đời sống thực tế của chùa mình. Nhưng mà nói làm sao cho thú vị để cái người nghe cái bài giảng này
[1:20:50]họ thấy thương quý thầy, mà họ cảm động theo những cái khó khăn, họ quý mến, thương yêu theo những cái lúc quý thầy đã cố gắng, vân vân. Những cái đẹp trong chùa và những cái cũng rủi ro trong chùa, vân vân. Nghĩa là đời sống xuất gia mình kể cái thực tế gần gũi nhưng mà nghe thú vị và cảm động là thành công, chứ đừng nói chuyện năm trời bốn biển nha. Cái chủ đề thứ hai ta phải soạn dàn bài là "Đầy thì sẽ tràn".
[1:21:16]Chủ đề thứ ba là chúng ta chọn một đoạn trong Tứ thập nhị chương để giảng, để soạn dàn bài giảng. Chọn đoạn nào thì tùy ý mỗi người. Học Tứ thập nhị chương chưa? Rồi, vậy chọn một đoạn ra để giảng, để soạn dàn bài. Rồi, rồi về làm được chưa?
[1:21:35]"Đầy thì sẽ tràn" là nói ý gì? Quý thầy đây thông minh nha, thấy bài "Đầy thì sẽ tràn" không cần thắc mắc. Hồi sáng mấy cô hỏi quá chừng: "Nói cái gì vậy? Cái gì vậy?" "Đầy thì sẽ tràn" nghĩa là gì? Nghĩa là khi mình quên tắt vòi nước thì nó sẽ tràn. Có ai hỏi gì thì đưa giấy lên cho thầy. "Con có một đứa con đã bỏ gia đình ra đi, không biết làm thế nào?" Cái người con mà bỏ mình ra đi, thứ nhất: hết duyên, hết phước. Rồi thứ hai cũng là cái nỗi buồn, cũng nhiều khi cũng cái nghiệp nào đó mình đã trả. Có khi vì ta sống đúng đường nhưng mà đứa con của mình nó không sống đúng đường nên phước nó hết,
[1:22:21]mà khi phước không giống nhau người ta không thể sống chung với nhau. Hãy nhớ điều đó, hai vợ chồng cũng vậy, phước hết rồi phải ly dị. Phước không giống nhau phải ly dị, một người phước quá nhiều một người quá ít phải ly dị. Mình sống đức độ, đứa con nó sống hư hỏng phước nó không còn phù hợp với gia đình nữa nó phải bỏ đi. Tuy nhiên, cũng con cái là làm mình hơi đau lòng vì có khi kiếp xưa mình cũng làm buồn cha mẹ chút nào đó, cũng trả sơ một chút. Rồi nếu mà mình cầu nguyện Phật mà nó trở về được thì nó còn cơ hội để để tu tỉnh lại, còn nếu nó đi luôn là bởi vì nó hoàn toàn hết phước. Nhân quả thôi, đừng buồn nha.
[1:22:56]Cứ cầu nguyện Phật đi, niệm danh hiệu Bồ-tát Quan Âm. Thì có cái lúc nào đó nó quay lại, không sao đâu nha. Bí quá thì ghi tên lên chùa nhờ quý thầy, quý cô chú nguyện thêm nha. "Con người trong giấc ngủ trưa hôm qua nằm mơ thấy cầm chồng sách Bát Chánh Đạo trả cho các sư trong chùa, không nhìn thấy rõ mặt thầy nào."
[1:23:20]Đây là điều nhắc nhở lại thôi, cái việc tu hành cần đi đúng con đường Bát Chánh Đạo. Tại có người nói là nói thầy giảng thầy lấy cái làm phước đạo đức căn bản không có bằng ngồi niệm Phật, tụng kinh. Thầy mới nói thế này: việc tu phải đi cho đúng Bát Chánh Đạo, tám phần đó phải tu cho đầy đủ mới giải thoát, ngắt bỏ một phần nào là đều thiếu sót hết. Không làm phước làm sao đầy đủ được chánh nghiệp? Cho nên cái Bát Chánh Đạo là điều mà người ta dễ quên, người ta coi thường, người ta hiểu không hết Bát Chánh Đạo vĩ đại thế nào. Cứ nói là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.
[1:23:52]Nói, ai cũng nói vanh vách, không hiểu là gì và không bao giờ áp dụng, rồi coi thường, rồi coi là Tiểu thừa nữa, mang tội chết. Cả đời ta tu chưa hết Bát Chánh Đạo, hiểu không đúng. Cho nên giấc mơ đó có thể là Phật nhắc ta lại: tu gì tu phải đầy đủ Bát Chánh Đạo ha. "Ăn trộm gà, bóp cổ nhiều lần cho chết rồi ăn thịt mắc quả báo gì? Phá thai vì vỡ kế hoạch mắc quả báo gì?" Hỏi rùng rợn không hả, nói chuyện rùng rợn.
[1:24:23]Mai mốt bị bóp cổ lại ha. Còn cái phá thai vì vỡ kế hoạch á, cũng là giết một mạng người nho nhỏ nha. Nếu mà mình không có biết cầu siêu rồi nó theo phá hoài, phá bệnh tật nhà xui xẻo hoài. Nên phải cầu siêu nha, giống như năn nỉ, giết xong rồi năn nỉ á. "Con là nợ, vợ là oan gia, cửa nhà là nghiệp báo." Vì con thường nghe người đời nói: những ai không có con, không có gia đình lại là vô phước, và những ai nghèo không có nhà là vô phước. À, có người thắc mắc. Có người nói không nhà, không vợ, không con là vô phước không? Nhưng mà lại sao nói là "con là nợ, vợ là oan gia, cửa nhà là nghiệp báo"?
[1:25:03]Chúng ta mới thấy trên đời vậy, nên có cái bộ phim là "Người giàu cũng khóc" á. Tức là chúng ta không nhà thì chúng ta khổ theo cái không nhà, nhưng mà ta có nhà ta khổ theo cái có nhà. Nhưng mà khổ theo cái có nhà coi chừng cũng đỡ hơn cái không nhà nha. Nhưng không vợ thì khổ theo cái không vợ, nhưng mà có vợ thì khổ theo cái cái có vợ. Chỉ có cái nào mới không thật hoàn toàn không khổ? Không vợ mà đi tu luôn chắc ăn.
[1:25:41]"Bà thầy bói lên đồng nói rằng: con gái con năm nay 21 tuổi, số nó chỉ thọ đến 30 tuổi và nếu cúng thì nó sẽ sống thêm 40, nhưng con tin Phật nên con làm nhiều công đức, cúng dường Tam Bảo, làm phước, bố thí, phóng sanh. Thì con gái con và năm nào nó cũng đi chùa, đi mùa hè xanh. Vậy xin thầy giảng cho biết bà thầy bói nói có thật không?" Không, mình làm đã đúng nha. Không biết bà đó nói đúng hay không đúng, nhưng mà nếu mình sợ mình làm phước là chân chính, chứ đừng có đưa tiền cho bà thầy bói đó cúng tơ xơ không đặng. "Tại sao không gọi tịnh xá mà tinh xá?" Tịnh xá là theo phái Khất sĩ, còn tinh xá là theo thời Đức Phật hồi xưa.
[1:26:16]"Thầy và giáo hội đều phản đối việc Phật tử mua chim phóng sanh, nhưng mà có những cái chùa cũng tiếp tục khuyến khích mua chim phóng sinh, nói là để chú nguyện cho nó, nếu không mua thì nó đem các lò đem quay rô ti." Thì sao? Đúng á. Thật ra đó chúng ta biết, đôi khi mà phải cứng rắn mới tạo được cái việc phước lớn về sau. Ví dụ cha mẹ vì thương con không muốn nó làm bậy phải đánh con, phải không? Đánh mà có phải vì ác không? Đánh mà lòng mình đau. Nói là "Ngọn roi con đau cha còn buồn hơn nhiều", phải không? Nên mình phải cứng rắn như vậy rồi sau này con mình nên người. Bây giờ thấy mấy cái người mặc đồ tu đi khất thực,
[1:26:54]dứt khoát không cúng, dù giả hay thật. Sau này dẹp luôn cái nạn người giả luôn. Mặc dầu mình phải cứng rắn bước đầu, đau, nhưng phải cứng rắn. Mình không mua con chim đó, rách lồng chim đem nướng hết, nhưng cứng rắn như vậy về sau không còn ai dám bắt chim nữa. Đôi khi như vậy đó, đôi khi như vậy. Còn mình mềm lòng cái là cứ thua hoài, cứ thua hoài. "Nghe chuông mà nằm, kiếp sau làm rắn." Không dám đâu. Làm rắn nhiều cái nhân ác á. Tại sao người ta làm rắn? Tại sao người ta làm cọp? Bởi vì trong tâm người ta kiếp trước cứ muốn người khác phải sợ mình. Ha, lúc nào cũng nghĩa là cứ làm như kiểu anh chị xã hội đen,
[1:27:29]lúc nào cũng phải trợn mắt, la hét, hù dọa để người ta sợ mình. Và cứ nghĩ là người ta sợ mình là mình hay, nhưng không ngờ cái ý niệm mà muốn người ta sợ mình sau này mình đọa làm cái loài vật mà ai thấy cũng sợ, đó là rắn và cọp. Chứ không phải là do nghe chuông nằm đâu. Nghe chuông mà nằm á là trường hợp thế này: nếu mình bệnh không sao, mà nếu khỏe mà nằm với cái ý coi thường là mình sẽ nằm liệt giường luôn, mắc quả báo là bệnh nằm một chỗ. Vậy thôi, chứ không phải đọa làm rắn. Ha, nên người xưa nhiều khi có nói nhưng đừng có tin. "Những người chơi đá gà bị quả báo gì?" Đi đâu bị người ta đá đó.
[1:28:06]"Tụng kinh Pháp Hoa có đổ nghiệp không? Xin thầy giải thích cho con hiểu thêm." Trong kinh Pháp Hoa nó có mấy đoạn không chuẩn, cho nên nếu mình tụng đi qua mấy đoạn đó như là chê A-la-hán mà mình tin theo, mình đổ nghiệp liền, gặp chuyện xui liền. Cho nên vì vậy trong những bài mà thầy giảng về Pháp Hoa, tới những đoạn đó thầy phải chỉnh lại hết. Còn những ý khác thì rất là hay, nhưng chỉ có những đoạn mà chê A-la-hán là thầy phải sửa lại hết. Vì ai tụng tới những đoạn đó mà chấp nhận đều bị gặp xui. "Sám hối bằng cách nào cho tiêu nghiệp?" Thường thường á sám hối là chúng ta lạy Phật nhiều. Khi ta lạy Phật nhiều thì lòng tôn kính Phật của ta tăng lên,
[1:28:43]thế là tự nhiên Phật che cho ta bớt một số cái quả báo đến vội, rồi Phật hướng dẫn cho ta để ta có cơ hội làm phước. Chứ không phải là lạy Phật rồi ta tự nhiên xóa mất cái nghiệp mà ngày xưa mình ác độc với người khác đâu. Nhưng mà khi quả báo tới Phật che bớt để mình đừng có quá khổ, rồi Phật tạo cơ hội mình làm phước để mình trả bớt để cho mình không bị bức xúc, đến khi trả, trả nhẹ nhẹ. Đó là cái công đức lễ Phật. Và đồng thời là khi mình lạy Phật với lòng tôn kính tha thiết mà dày như vậy, nhiều thời gian như vậy, mình gieo nhân làm thánh luôn. Cho nên trước hết sám hối là lễ Phật cho nhiều.
[1:29:19]"Thế gian này có loại tình yêu vô điều kiện không? Xin thầy cho thí dụ." Nói tình yêu nam nữ á luôn luôn là bị bởi nghiệp chi phối. Ví dụ cái người đó họ không tốt với mình, họ không thương mình thật lòng, mà mình cứ yêu, cứ thương, cứ chiều chuộng, không phải vô điều kiện đâu mà mình đang trả nợ. Đời trước mắc nợ họ, bây giờ họ hắt hủi thì hắt hủi, cứ phải thương, cứ phải mê, cứ phải si đắm, là bởi vì đời trước mắc nợ nhiều quá. Chừng nào hết nợ tự nhiên dòm mặt thấy ghét liền. À còn cái tình thương vô điều kiện là lòng từ bi mà Phật dạy nha. Như vậy ha. Thôi chúc mọi người an vui, chúng ta đứng lên hồi hướng.