[0:00]Vâng ạ. Kính bạch trên sư phụ và kính bạch trên tất cả các cô, các bác, các anh các chị đã đến tham gia buổi ngày hôm nay. Trước tiên thì con xin phép được nói nguyên do vì sao mà có buổi ngày hôm nay. Bởi vì đây là chương trình chúng con đang trong quá trình đào tạo về kỹ năng lãnh đạo leadership cho các anh chị làm công việc quản lý trong tập đoàn của chúng con. Thì nhân với buổi này thì trong cái chương trình của chúng con thì con có một cái nội dung đó là muốn chia sẻ cùng với lại các anh chị về cái đạo đức của người làm quản lý trong một cái doanh nghiệp là của nước ngoài và với vị trí là của những người Việt Nam và cũng
[0:36]đang có những cái vị trí quan trọng trong công ty. Và cũng xin giới thiệu với tất cả các anh chị ở trong tập đoàn của chúng ta đó là sư thầy là Thượng tọa Thích Chân Quang, người là trụ trì của chùa Thiền Tôn Phật Quang ở trong Bà Rịa - Vũng Tàu. Và người cũng có rất là nhiều những cái bài giảng liên quan đến đạo đức trong cái đời sống hằng ngày và cũng có những cái mảng nói chuyện chuyên sâu hơn nữa về đạo Phật. Thì nhân cái buổi ngày hôm nay và cái duyên cớ như vậy, nên là chúng ta hội ngộ về đây và để có thể là mong muốn được nghe những cái lời chia sẻ từ sư phụ ạ. Giờ thầy mời mọi người đứng dậy chào nhau một chút đi.
[1:16]Theo cái văn hóa.
[1:21]Mời các anh chị ngồi xuống. Thì kính thưa, hồi nãy có cái ông Hàn Quốc, ổng đâu nhở? Ổng ổng ổng chắc cũng là sếp gì đây hả? À chắc là ổng là đại diện Hàn Quốc coi đây. À tức là và các anh chị là là tức là những cán bộ lãnh đạo của Samsung và các Phật tử hôm nay dự thính nghe ở đây. Ta sẽ có năm phần làm việc ngày hôm nay. Phần thứ nhất là ta nói về mục đích làm việc cũng là mục đích cuộc sống. Cái thứ hai là phẩm chất của người chỉ huy. Thứ ba là thời đại cạnh tranh của sự sáng tạo. Thứ tư là vấn đề giữ gìn trí tuệ và sức khỏe. Và thứ năm là cái tâm linh thiền định. Ta có mấy phần như vậy. Thì phần thứ nhất là mục đích của việc làm.
[2:15]Thường là chúng ta phải có cái động cơ, động cơ chính đáng rồi ta mới có thể có cái hướng đi đúng, có đủ sức mạnh, đủ nhiệt thành để làm cái công việc của chúng ta. Mà nếu ngay từ ban đầu cái động cơ ta sai thì về sau nó lạc lối hết. Mà nếu nói theo cái nhân quả của nhà Phật, ta đã có cái mục tiêu sai, động cơ sai, về sau nó là sự thất bại. Thực sự nếu mà nói rằng là chúng ta làm việc để làm gì, làm ăn để làm gì, kinh doanh để làm gì? Thì chúng ta thường nhầm là ta đi tìm một cái quyền lợi để nuôi sống bản thân và gia đình. Ta hay bị lầm cái đó. Cũng giống như một nhà kinh tế học nói rằng là: "Trong khi con người đi tìm cái lợi ích cá nhân,
[3:06]họ đã vô tình đóng góp cho lợi ích của xã hội." Câu định nghĩa nó sai. Và chính vì nó định nghĩa nó sai, nó tạo nên cả một hệ thống kinh tế thị trường cực kỳ bấp bênh và dễ khủng hoảng. Cho nên nếu mà con người ta chỉ đi tìm cái lợi ích cho cá nhân, thì chắc chắn họ vạch lối đi, họ vạch ra kế hoạch một lát rồi là trật bậy hết và phá hỏng xã hội luôn. Đó là lý do mà tại sao đất nước ta có cái phương châm là nền kinh tế thị trường mà định hướng xã hội chủ nghĩa. Định hướng chủ nghĩa xã hội trong kinh tế thị trường là gì? Đây là một bài toán khó mà những nhà chính trị, những nhà kinh tế vẫn phải ngày đêm vắt óc ra mà điều chỉnh đi,
[3:50]như đi trên một cái một cái cái sợi dây để làm xiếc, hai bên là vực thẳm. Ta lật bên này sai, lật bên kia là ngã. Nhưng mà đi cho đúng trên cái sợi dây không không ngã, ta dẫn dắt cái thế giới loài người này. Nên ta phải có xác định cái động cơ cho đúng. Mà động cơ của việc làm của ta, ví dụ ta đi vào cái công ty đó ta đăng ký việc làm, hay ta dựng nên một cái doanh nghiệp để ta lãnh đạo, ta làm chủ, thì cái động cơ đó thường ta cứ nghĩ gần là động cơ kinh tế, đi tìm cái quyền lợi, đi tìm lợi nhuận để nuôi sống bản thân, gia đình. Nhưng mà sự thật, nếu ta chỉ nhìn như vậy, thế giới này từ từ tan vỡ.
[4:29]Ta không đóng góp gì được cho thế giới này nữa. Nên vì vậy, cái mục đích của việc làm nó phải gắn với mục đích của cuộc sống. Ngay khi ta còn chập chững ở ghế nhà trường, ngay khi ta chưa phải lo cơm áo gạo tiền, ngay khi mà bố mẹ còn nuôi ta, ta vô tư sống cuộc sống học sinh, thì mục đích cuộc sống đã phải xuất hiện lúc đó. Và cái mục đích cuộc sống lúc đó nó dẫn dắt suốt cuộc đời của ta tới khi ta nhắm mắt luôn. Thì nếu sống như vậy mà ta định hướng được đúng như vậy, cả cuộc đời ta là hạnh phúc, dù sẽ có lúc thăng lúc trầm, dù sẽ có lúc thành công hay thất bại. Vì cuộc đời ta, nếu nói theo nhân quả nhà Phật,
[5:08]chúng ta ở đời xưa, những kiếp xưa, có những lúc ta đã làm đúng, có những lúc ta đã làm sai. Bây giờ nó phản ánh lại, nó ánh xạ lại lên kiếp này, có những lúc ta may mắn, có những lúc ta xui rủi, bình thường. Nhưng quan trọng ta có mục đích đúng trong cuộc sống này rồi, thì ta an vui, hạnh phúc, đi qua lúc thành công cũng như sẽ đi qua những lúc thất bại. Ta đi qua S2, S3 thành S4 thành công, rớt S5 liền, S6 lấy lại, không sao cả. Thầy nói không biết ai hiểu không. Samsung chắc hiểu. Tín đồ Samsung thì chắc hiểu. Cho nên cái ta xác định được mục đích cuộc sống, thì ngồi đây trong cái hội trường này,
[5:51]có lẽ đã có nhiều người xác định được cuộc sống của mình rồi chứ không phải là không. Nhưng ta ôn lại một chút xíu, cùng ta ôn lại một chút xíu, trao đổi lại một chút để gặp gỡ nhau trong cái mục đích cuộc sống như thế. Ta hỏi sống để làm gì? Nếu ta trả lời được cái câu là sống để làm gì, thì ta sẽ trả lời được cái câu: Ta đi làm để làm gì? Ta làm việc để làm gì? Ta kinh doanh để làm gì? Mà nếu ta xác định được điều này, sau này ta chỉ huy, ta dẫn dắt những anh em dưới mình, đi sau mình, thế hệ đàn em mình, đi đúng hướng luôn. Và tất cả sống với nhau là hạnh phúc, trong đó nó không còn cái là cái mà đối tác nữa.
[6:27]Lúc làm việc với nhau không còn là đối tác nữa, mà nó còn có cái tình thân yêu của con người với con người. Cho nên đây không còn là môi trường của tiền và công việc nữa, mà nó còn có cái cái tình thân ở trong đó nữa, nếu ta xác định từ ban đầu mục đích cuộc sống của ta. Vậy ta sống để làm gì?
[6:47]Nhiều khi câu hỏi bất ngờ nên có khi ta trả lời không được. Bỡ ngỡ vì nó lớn quá, mà nhiều khi nó đơn giản quá. Ta sống để làm gì? Nó có hai option cho ta chọn lựa. Một, ta sống để đi tìm hạnh phúc cho mình. Còn ai nói sống để ăn hay là ăn để sống thì có mấy cái ông đèn đường sống để yêu, yêu để sống thì dẹp đi. Nghĩa là ta sống để đi tìm hạnh phúc cho mình và ta sống để đi tìm hạnh phúc cho mọi người. Hai cái này nó xác định ta là con người loại nào liền. Và sau này ta sẽ đi về đâu, sau này thế giới đi về đâu, sau này những người chung quanh ta sẽ đi về đâu từ hai cái option này. Khi hai cái option này, một là ta sẽ sống đi tìm hạnh phúc cho mình,
[7:29]chứ không phải sống để ăn nha, cũng phải sống để đi tìm bằng cấp, tiền địa vị. Cuối cùng vẫn là hạnh phúc. Nhưng hạnh phúc nó hiện ra trên nhiều trạng thái thôi, hoặc là tiền nhiều ta gọi là hạnh phúc, hoặc là sức khỏe nhiều ta gọi là hạnh phúc, hoặc là địa vị cao ta gọi là hạnh phúc, tức là hạnh phúc nó tỏa ra trên nhiều khía cạnh. Nhưng gốc nó vẫn là hạnh phúc. Vì ta đi tìm hạnh phúc cho mình - một option, ta đi tìm hạnh phúc cho mọi người - một option. Thì ở đây, khi mà ta đặt cái câu hỏi này ra công khai thì trước mặt mọi người, ta buộc phải chọn cái option thứ hai cho có vẻ đạo đức. Phải không?
[8:04]Hỏi sống để làm gì? Nói: "Dạ, sống để đi tìm hạnh phúc cho mọi người." Phải không ạ? Nhưng ở một góc tối riêng tư, khi mà ta nằm chiếc võng đong đưa một mình mình dưới mái nhà không có ai, thì coi chừng option thứ nhất lại là lại là sự chọn lựa thật sự của lòng mình: Đi tìm hạnh phúc cho cá nhân mình. Nhưng nếu ta đi tìm hạnh phúc cho cá nhân mình, ta đã gieo xuống cuộc đời này một cái hạt giống leo lên một cái loại cây gì đó, ra cái hoa, cái quả gì đó mà ai ăn vô chết liền. Còn nếu ta tìm option thứ hai, ta đi tìm cái hạnh phúc cho mọi người, chấp nhận cuộc sống mình vất vả hơn, cực khổ hơn, thiệt thòi hơn, dấn thân hơn,
[8:46]hy sinh hơn, thì ta đã gieo xuống một hạt giống trên cuộc đời này sau này nó ra hoa, ra quả, ai ăn vô, người đó khỏe khoắn và thư thái. Nên ở đây cái sự đấu tranh chính trong lòng ta để ta chọn option nào. Lúc không có ai, ta ngồi một mình nhìn lá trời mây trong một góc phòng để đọc sách, hay nằm trên chiếc võng đong đưa, ta phải chiến đấu với chính mình để chọn cho được cái option thứ hai là sống vì hạnh phúc của mọi người. Ta xác định điều này xong cái đã, rồi ta nói tiếp nữa. Tại vì nếu điều này chưa vượt qua, bài này ngang đây xin chấm dứt. Nói không được nữa, hết bí rồi. Rồi mục đích cuộc sống nó dính với mục đích công việc.
[9:29]Nếu ta chọn mục đích cuộc sống sai, thì từng chút từng chút trong công việc làm của ta trật hết. Cái gì cũng hiện ra sự ích kỷ, cái gì cũng hiện ra sự tính toán, mưu toan, thủ lợi, rồi ta phá luôn cả cái sự nghiệp chung của mọi người, của cái công ty luôn, của tập đoàn luôn, mất hết, chỉ vì ta cá nhân. Mà cái cá nhân đó từ đâu? Từ lúc ta đong đưa một mình đó, từ lúc ta còn thơ ấu, ta chọn nhầm cái mục đích cuộc sống. Nên vì vậy, xác định lại ban đầu mục đích cuộc sống cái đã, ta sống để làm gì cái đã. Rồi bắt đầu mới nói tiếp. Cho nên ở đây, cái khó khăn đầu tiên ta phải chiến thắng với chính mình,
[10:07]chiến đấu với chính mình để chọn cho bằng được cái option thứ hai: Sống vì hạnh phúc của mọi người. Khi mà điều này ta chấp nhận được rồi, ta mở ra rồi, thì tự nhiên nó mở hết mọi điều khác, mọi điều tốt đẹp hết trong cuộc sống này. Lúc đó ta đi học thì không còn cái mục đích là để giành cho bằng được cái hạng nhất, giành cho được cái thủ khoa, giành được cái thành tích cao cho cá nhân mình nữa, mà lúc đó ta đi học để làm gì? Học để cho bạn mình nó giỏi hơn. Học làm sao để bạn mình kỳ này nó thi đậu, trong khi mình đang vất vả học, nhưng mà nghĩ đến cái sự thành công của bạn mình nhiều hơn của chính mình.
[10:54]Nó khác với cái là đạp được thằng nào đạp, đập thằng nào được, để chính mình phải vươn lên hạng nhất thôi. Nhưng mà khi mà mình đã chọn được cái mục tiêu là đi tìm hạnh phúc cho mọi người, bỗng nhiên lòng mình mở ra đầu tiên trong việc học. Thấy bạn bè mà đứa học dở, mình đã xót rồi. Thấy nó có nguy cơ kỳ này nó rớt, là mình đã lo lo giùm cho nó rồi, bắt đầu từ đó. Cuộc sống đẹp của mình bắt đầu từ trong cái ghế nhà trường rồi. Nghĩa là khi mà thấy nó yếu, tự mình đến lân la, bày vẽ lấy lại căn bản cho nó. Nó giải một bài toán không được, tìm cho ra nguyên nhân. Nó quên mất định lý nào, nó mất căn bản từ lớp mấy.
[11:31]Ví dụ nhiều khi nó ngồi với mình cái ghế lớp 10, nhưng sự thật hỏi lại cái bài lớp 7 nó quên mất, một cái định lý từ hồi lớp 7 nó quên, nên nó cứ mất căn bản mà nó cứ thỉnh thoảng nó quay được cái nào, nó lách được cái nào lách, rồi nó lết từ từ nó lên lớp lên lớp. Lên tới lớp 10, lớp 11 rồi mà hỏi lại căn bản lớp 7, lớp 8 mất tiêu luôn. Thì chính mình là người rảnh rảnh kêu lại, dựng nó lại từ cái căn bản lớp 7, lớp 8, và nghĩ làm sao cho nó nữa mà thi xong trung học phổ thông nó cũng đậu như mình. Cứ nghĩ như vậy. Rồi bắt đầu tới khi ta lên đại học rồi ta đi làm việc, cũng cái tinh thần đó, cũng cái tinh thần mà sống vì mọi
[12:05]người đó, sống muốn đem hạnh phúc cho mọi người đó, bắt đầu đi vào cơ quan của ta, đi với đồng nghiệp của ta. Thì cái lợi ích của mọi người vẫn ưu tiên trước mình, chứ không phải sau mình.
[12:19]Đó là cái cuộc sống gần, nhưng mà những cái nhà doanh nghiệp lớn, những doanh nghiệp toàn cầu hầu như họ đi đúng con đường này, và họ thành công rất bền vững. Nói đầu tiên như là cái Google, đầu tiên ta biết Google là vì vì cái gì ạ? Tức là cái công cụ tìm kiếm miễn phí, cứ tải xuống rồi bắt đầu tìm gì cũng ra hết trơn. Cái phần mềm cực mạnh và cho không. Nó cho không đến nỗi bây giờ cả thế giới lệ thuộc vào nó, mà cả thế giới lệ thuộc vì ta. Và lúc đó ta hiểu rằng tự nhiên đâu có một cái chương trình mà cho không miễn phí mà xài cực kỳ tiện dụng mà ai cũng xài. Vô máy cái là dính nó liền, vô máy là xài tới nó liền.
[13:04]Cả thế giới mấy tỉ con người mở cái máy laptop ra là dính với Google. Ai cũng mắc nợ Google. Nếu nói trên nhân quả của cuộc sống này, ai cũng mắc nợ Google, và xin thưa không bao giờ ta quịt được cái món nợ đó, nói theo nhân quả. Ta mắc nợ ai một chút, một đồng đều phải trả. Và họ đầu tiên họ dựng lên cả một hệ thống cái phần mềm mà hệ thống lưu trữ, hệ thống cơ xưởng nhà máy, những cái ổ cứng, những cái bộ lưu trữ của họ kinh hồn. Cái nguồn điện cung cấp cho hàng ngày khủng khiếp luôn, chỉ để cho không thế giới này về cái công cụ tìm kiếm. Rồi bây giờ cả thế giới tín đồ của Google hết. Nhất là ai là tín đồ của Samsung,
[13:49]cầm cái điện thoại lên là Android của Google không chạy đường nào. Đôi khi người ta cũng muốn tìm một cái hệ điều hành để thay thế, thay không nổi Android vì nó chặt chẽ quá, nó đi trước, mà nó cứ đi trước đi trước, ta đuổi theo sao kịp. Chặt chẽ quá. Mà cái đó do đâu? Do đầu tiên cho không. Rồi bây giờ cả thế giới xếp hàng đi theo họ. Cũng giống như cái nhân quả nó giống như cái này mà chúng tôi hay nói. Nói bây giờ có hai quán mở ra, một quán thì khách vô ầm ầm, một quán cứ vắng điều hiu. Mà bên cái quán mà vắng á cứ tìm mọi cách để cạnh tranh, ráng nhờ đầu bếp thượng thặng lại nấu cho ngon,
[14:28]trang trí phòng ốc nhà cửa, hay là nhờ những cái em mà chân hơi dài dài chút xíu gì đó đứng mà lượn qua lượn lại vẫn vắng khách. Còn bên kia nó cứ bình thường vẫn đông khách, một cái bí mật, một cái bí mật. Rồi bây giờ nói cái Gmail với cái Yahoo cũng vậy. Yahoo từ từ vắng khách, mà ta vô mạng ta bây giờ nói chọn một cái địa chỉ email ta tự nhiên thích cái Gmail hơn Yahoo. Yahoo vắng dần vắng dần, đến nỗi CEO đổi tới đổi lui đổi tới lui vẫn không thay đổi được tình hình. Cái rất bí mật, một điều rất bí mật của trời đất, mà ta lý giải bằng những nguyên tắc của kinh tế học, của quản trị học không ra, vì nó thuộc về tâm linh học, vì nó thuộc về nhân quả học.
[15:11]Cũng giống như hai quán tại sao quán cứ đắt, một quán cứ ế, chỉ vì nói theo nhân quả vì lý do thế này: cái quán mà bán đắt á, đời xưa, chữ đời xưa này không biết kiếp này hay kiếp trước á, ví dụ bà đó bả thấy đường hư hay gần đó có cái con rạch người ta qua lại rất là vất vả, bả đi bỏ tiền bả bắt cái cầu qua cho không người ta đi. Thì ngày đó người ta cứ đi qua đi lại đi qua đi lại, và xin thưa mỗi người qua lại mắc nợ bả hết. Kiếp sau bả mở cái quán, thấy cái quán bả là dù không đói cũng thích ghé vô ăn để cho bả ít đồng tiền lời trả lại cái nợ ngày xưa bả làm cái cầu mình đi qua đi lại. Đó, nhân quả không có cái chỗ nào mà không công bằng hết.
[15:50]Bây giờ thế giới xếp hàng đi theo Google cũng vì vậy. Để cho YouTube thoải mái, mở một cái tài khoản được tha hồ tải lên đi coi tùm lum, mình cứ vô hầu như mình miễn phí, và khi cần thì mình trả tiền gì đó một cái phần nào mà mình thấy dễ chịu, vừa phải. Ví dụ cái Gmail khi mà hết dung lượng 30 GB cho không rồi, cái nói mình có mua thêm không thì cho. Lúc đó ai dám bỏ địa chỉ mình không ạ? Lúc đó ai dám thôi tôi bỏ địa chỉ này tôi kiếm cái khác cho miễn phí không? Không, thôi chấp nhận mấy đô, 2 3 đô gì đó mua thêm được là, hay là 7 đô phải không ạ? 7 đô mua thêm 30 GB nữa. Thì nó chỉ lấy một người có 7 đô,
[16:27]mà thế giới này nếu 1 tỉ người lấy có 7 tỉ chứ không nhiều. Và 7 tỉ là con số kinh hoàng. Và nó cứ như vậy, cứ là cho không trước, phục vụ miễn phí trước và lấy lại cái gì rất ít, nhưng cái rất ít đó là sự thành công kinh hoàng. Và đó là nguyên tắc, đó là nhân quả. Và chính cái nguyên tắc đó nó là nhân quả. Ở cái bước ban đầu là ta cứ hy sinh, cứ phụng sự, cứ cho không, cứ miễn phí. Nên nếu ai trong cuộc đời này có cái mục đích cuộc sống đúng thì sẽ có cái mục tiêu kinh doanh đúng là chỗ này. Từ cái mục đích ban đầu ta sống để đem hạnh phúc cho mọi người, và thế như cái người này chấp nhận một cuộc sống nghèo khổ, dấn thân hy sinh tận tụy, chả được lợi gì cả.
[17:15]Nhưng mà nó là nhân quả lớn. Đến khi họ bước vào công việc làm, họ cũng mang tinh thần đó. Đi với những cái người ở trong cơ quan mình, cứ nghĩ cho mọi người được lợi, ai nghỉ mình làm giúp việc người ta. Cái việc của người ta mình làm giúp, nhưng mà ai trên hỏi chấm công cứ chấm cho người ta, không giành công. Tức là cuộc đời mình là cuộc đời của sự phục vụ. Rồi nếu sau này mình mở một doanh nghiệp, định hướng cho một doanh nghiệp thì doanh nghiệp mình cũng cứ phục vụ miễn phí phần lớn công việc trước, cứ như vậy. Rồi sẽ thấy, nói thưa thầy, cạn vốn làm sao? Đừng lo. Dĩ nhiên ta đừng vung tay quá trán,
[17:48]ta phải cân đối lại giữa cái mà cho không, cái miễn phí với đến cái lúc mà ta cũng phải có cái thu lợi để nuôi, để nuôi cái cái công ty, doanh nghiệp của mình, ta cũng phải cân đối, nhưng trong đầu mình cái lý tưởng ngày xưa khi thời còn bé mình đã định ra, nó vẫn mang theo trong cái doanh nghiệp, trong cái kinh doanh của mình, cứ phục vụ nhiều hơn cái đã. Ví dụ bây giờ nói có một cái khu resort như thế này, hôm nay nói không biết có đụng chạm ai đây không biết. Mở ra khu resort này rất là đẹp ha, ai vô đây cũng cảm giác là thư thái tinh thần, nhưng mà chặn cửa, ai vô là lấy tiền, chặn cửa là lấy tiền răn rắt răn rắt để nghĩ
[18:25]rằng vì mình đền bù cho cái cái vốn liếng mình bỏ đầu tư, đó là ý nghĩ sai lầm. Phải có những cái khoảng để cho người ta vào tự do, không lấy tiền, để mình phục vụ cuộc đời. Rồi có những khoảng mình cũng sẽ lấy một phần nào, mà cứ nghĩ giống như cái lấy vào nó không đắp vào được cho cái vốn bỏ ra vậy, nhưng đừng lo, vậy mà nó vượt lên trên bất ngờ. Nhân quả cho mình chứ mình đừng tính cho mình nhiều quá, đừng tính cho mình nhiều quá. Tính cho mình nhiều quá ta thất bại, nó đi sai cái lý tưởng ban đầu mà ta đã định ra trong cuộc sống. Ví dụ như chùa chúng tôi cũng vậy, chúng tôi cũng có nhiều bài giảng,
[19:02]mỗi bài giảng đều làm ra đĩa để xin phép, mà khi bán ra như vậy lấy được ít lời để nuôi lại công ty. Mà có những lúc công ty hơi lời cái là trích cái phần quỹ bỏ vào chùa để mà cho chùa nuôi sống chùa, tại chùa của chúng tôi rất là đông người, tới hơn 200 người sống trên cái chùa nên chi phí mỗi ngày rất là nhiều. Nhưng mà thời đại ngày hôm nay thì khi mình ví dụ mình làm ra 1.000 2.000 cái đĩa chỉ có một người mua. Họ mua xong họ up lên trên mạng, rồi bao nhiêu người khác coi tự do. Hết. Thế là công ty phá sản. Nhưng mà không thể không làm, vẫn phải ra sản phẩm, phải xin giấy phép, và trong lòng chúng tôi nghĩ
[19:45]bán được thì bán, thì ai coi đâu được thì coi, ai cho cho giống như mình cũng tặng cho cuộc đời. Ví dụ như ai thương tình thì họ lại họ mua đĩa kiếm ít đồng lời, còn ai không nghĩ đến họ cứ lên mạng họ coi. Nhưng mà họ tìm được chút đạo lý cuộc sống cũng là hạnh phúc, cũng là đúng với cái lý tưởng ban đầu mà mình đã định là là phục vụ, là hoằng hóa, là chia sẻ, chứ mục đích ban đầu mình không nghĩ đến lợi nhuận. Thì bây giờ cứ tuân thủ điều đó mà làm. Nhưng mà làm sao, lợi nhuận công ty rớt rớt rớt rớt rớt xuống thiếu điều muốn phá sản luôn. Nhưng mà không có cách giải quyết. Tại vì hễ mình làm căng cái gì một cái, cái nó biến thành mất đạo đức.
[20:23]Nên cứ để tùy duyên nó thả tới đâu nó thả. Nhưng mấy năm rồi trời cứ nuôi, nuôi rồi cũng không hổng chết, rồi còn rồi cứ tiếp tục làm việc. Nhưng mà miễn nhìn thấy mọi người họ được chia sẻ đạo lý, họ được hạnh phúc là mình cũng cảm thấy ấm lòng. Và ta nhìn ra cái thế giới này cũng vậy. Ta sẽ thấy ví dụ cái công ty nào mà họ đặt cái vấn đề mà lợi nhuận kỹ, tính toán buôn bán lời lỗ răng rắc răng rắc, ta biết cái cái tuổi thọ công ty đó không bền, không bền. Vì cái răng rắc răng rắc mà tính cho công bằng, tính cho sòng phẳng nó mất cái lý tưởng cuộc sống và nó mất đạo đức cuộc sống, công ty đó không kéo dài.
[21:04]Nên nếu mà cái công ty đó vẫn còn giữ được cái lý tưởng ban đầu là phục vụ, giống như kiểu Google, ta sẽ thấy công ty đó rất là bền. Có nhiều cái sản phẩm mà độc quyền đưa ra thì cái lợi nó không lường được. Tại những cái gì mà bán ra được trên thế giới mà ta thấy á chỉ là bề nổi của những sản phẩm của những công ty đó thôi. Còn những công ty kỹ thuật cao, những công ty phần mềm cao, họ đều có một cái mảng hoạt động ngầm. Không ai biết, thế giới này không ai biết. Họ phục vụ cho những hoạt động ngầm, lợi nhuận kinh hồn không ai biết. Những người như chúng ta không thể biết điều đó vì nó thuộc về những bí mật của doanh nghiệp của họ.
[21:47]Những cái công nghệ cao, những cái phần mềm cao đều phục vụ cho cái thế giới ngầm cả. Ta nói ví dụ, lâu lâu ta nghe: À, Nga vừa chế ra cái thiết bị nhìn xuyên qua tường. Xin thưa, thiết bị đó đã được phát minh cách đây 40 năm.
[22:08]Và quốc gia nào phải bí mật mua nó để sử dụng cho cái nền an ninh quốc phòng của mình. Nhưng mà mới ngày hôm nay mới vừa công bố: Ờ, Nga chế ra. Thì Nga hơi tiết lộ cái, chứ điều này các nước đều làm được cả. Hàn Quốc làm được, Nhật Bản, Mỹ làm được, Đức làm được, Anh làm được, Nga làm được, các nước làm được cả, nhưng mà không ai biết. Đó, những công nghệ cao đều có những mảng đó cả. Hoặc là những phần mềm cao như Microsoft, những cái phần mềm mà Microsoft bán cho thế giới ta chỉ là mặt nổi, mặt nổi thôi. Rồi còn cái mặt chìm họ là những cái phần mềm mà phục vụ cho thế giới ngầm, cái giá trị nó còn kinh hồn hơn rất là nhiều và họ lời từ những điều đó.
[22:47]Nên những cái phần mềm mà ta thấy, ví dụ như là họ release thả ra cho xài, ai xài thì xài, những phần mềm mà thấp á. Còn như khi mà update lên rồi thì họ bán. Nhưng mà ta xài cái phần cũ rồi cái ta cứ bị kích thích bởi cái cái update của họ mà ta đành phải bỏ tiền ra, họ ăn ta ăn cái sau. Mà ta đã mắc nợ họ rồi, buông ra không được. Thì ở đây á, nếu ta nói là đây là sự khôn ngoan của kinh doanh, là thả con tép câu con tôm, hay là phục vụ trước rồi lấy tiền lại sau. Nhưng mà nếu nói trên nhân quả, cũng là cái điều mà ta phục vụ trước rồi cái lợi ích tự nhiên nó đến sau, tự nhiên nó mở cửa đến sau.
[23:23]Thì chúng ta cũng vậy, bất cứ cái doanh nghiệp nào cũng vậy, từ cái người lãnh đạo cao nhất cho tới cái người chỉ huy ở cái cấp mà cái nhóm thấp nhất đều phải có chung đồng lòng với nhau một cái mục đích kinh doanh là đi tìm cái hạnh phúc cho mọi người trước. Cái hạnh phúc, cái mục đích đó nó xuyên suốt trong tất cả mọi công việc của ta để sau này nó biến thành cái đạo đức của ta trong công việc. Vì nếu không có cái mục đích này thì khi ta bước vào công việc, ta mất cái đạo đức, ta mất cái phẩm chất của một người chỉ huy. Mà điều này nói cái công lao thì của mọi người, nhất là cái cực khổ nhất của anh em công nhân.
[24:11]Nhưng mà cái định hướng là của người chỉ huy. Người chỉ huy định hướng trật, ta đi trật hết. Nhưng mà cái định hướng của người chỉ huy, cuộc sống của người chỉ huy, cái phẩm chất của người chỉ huy mới là định hướng cho những người dưới mình để họ làm cho đúng và sống cho tốt. Nên vì vậy, cái đạo đức, cái phẩm chất của người chỉ huy hết sức là quan trọng. Nhưng mà cái đạo đức, cái phẩm chất của người chỉ huy nó từ đâu? Từ cái lý tưởng của cuộc sống ban đầu của chúng ta định hình được từ thời còn bé thơ. Nếu từ thời bé thơ mà ta chưa có khẳng định được cái lý tưởng cuộc sống ta là đem hạnh phúc cho mọi người, sau này lớn lên người đó bước vào đâu là ăn hại tới đó,
[24:55]phá đám tới đó, mưu mô thủ đoạn ích kỷ tới đó, và ta trở thành cái ung nhọt. Nếu công ty không loại ta ra khỏi thì ta là người phá hoại công ty, cái doanh nghiệp đó luôn. Bây giờ ta nói qua phần thứ hai vậy là phẩm chất của người chỉ huy. Khi ta mang được cái lý tưởng sống là đem hạnh phúc cho mọi người rồi thì cái lý tưởng đó bắt đầu nó nằm trong lương tâm chúng ta á, nó sống dậy từ từ, nó sống dậy từ từ. Nó giống như cái cây, nó lớn lên từ từ nếu ta cứ tiếp tục tưới nước bón phân cho nó. Nghĩa là sao? Từ lý tưởng ban đầu ta thường hay tư duy tiếp tục về cái lý tưởng này trong cuộc sống của mình, đừng bỏ quên.
[25:38]Đừng bị sâu mọt ăn, đừng bị ai chặt phá thì cái cây lý tưởng nó sẽ lớn lên lần từ từ, nó ra cành ra lá, tức là nó sẽ thành đạo đức trong cuộc sống của ta. Nói đừng để bị sâu mọt ăn, đừng để bị ai lấy dao chặt phá cái cây đó nghĩa là sao? Nghĩa là có những lúc thầm kín trong cuộc sống này, ta có một ý nghĩ sai nó len lỏi vào lòng chúng ta. Lúc đó ta có một cái ham muốn nào đó, ta có một cái giận hờn nào đó, ta có một cái hơn thua đố kỵ nào đó, cái đó nó đục mất cái lý tưởng cuộc sống của ta: Sống vì hạnh phúc của mọi người. Đục mất á, không hay á. Đó là trường hợp bị sâu mọt ăn á. Hoặc là trường hợp đừng để ai chặt mất.
[26:22]Đừng để ai chặt mất nghĩa là có người nào đó họ đến họ thuyết phục ta, họ giải thích ra cuộc sống phải là thế này, phải là thế kia, phải hơn thua, phải đấu tranh, phải giành giật, đứa nào hiền đứa đó ngu. Có người họ định nghĩa như vậy. Có người định nghĩa là trên cuộc sống này người hiền tức là người khờ. Cho nên sống phải dữ dữ chút, phải cá tính chút, ngang ngang chút, người đó mới là người khôn. Những cái câu thuyết phục đó mà ta nhẹ dạ một cái ta nghe theo, ta chết liền. Giống như có ai vừa chặt mất cái cây lý tưởng của ta vậy. Trong cuộc sống này nó có bốn hạng người: Hạng người thứ nhất:
[26:54]Khôn mà dữ. Hạng người thứ hai: Khôn mà hiền. Hạng người thứ ba: Hiền, khờ. Hạng người thứ tư: Hiền mà khôn. Nó giống như hạng người thứ hai á, khôn mà hiền với hiền mà khôn. Hạng người thứ hai, thứ tư là trùng nhau. Nhưng mà cái hạng người thứ ba, thứ nhất là người khôn mà dữ và người hiền mà khờ. Còn hạng người đúng nhất, đúng mức là người hiền mà khôn. Ta rất hiền lành nhưng rất khôn ngoan, đó mới là người thành công. Đó mới là người mà mọi người họ tin cậy. Họ tin vì mình hiền, biết rằng mình không làm điều ác, nhưng họ tin vì mình có năng lực, làm là được việc. Còn cái người mà thấy mình làm được việc nhưng mà mình dữ quá, họ ngại, họ ngại đó.
[27:43]Không biết bữa nào nó qua mặt mình nó lừa mình mất, phản bội mình. Nên họ không dám dùng. Còn người hiền, tin cậy được nhưng mà làm đâu không được đó, thất bại đó, hiền mà khờ cũng không xài được. Tin nhưng không xài được. Còn người kia xài mà không tin được cũng chết. Cho nên cái mẫu người mà lý tưởng để ta làm việc trong cái xã hội, trong cộng đồng, trong cơ quan, trong doanh nghiệp là người hiền mà khôn. Đúng không ạ? Chứ còn nếu mà ta lỡ ta lỡ mà dại nghe ai đó thuyết phục ta đưa ra cái phương châm rằng là cái người hiền tức là người khờ, cho nên sống ở đời phải dữ dữ, phải ngang ngang, phải hơi tranh tranh giành giành, ta chết liền.
[28:20]Đó là người đó họ đưa dao họ chặt cái bụp, gãy mất cái cây lý tưởng của ta. Nên đó cái cây lý tưởng mà ta đã ấn định từ ban đầu phải giữ gìn bằng những tư duy, đạo đức, những tham học, cuộc tiếp xúc. Có khi ta đi tiếp xúc với chùa, ta tiếp xúc với những người tu hành, ta tiếp xúc với những nhà đạo đức hay những người bạn tốt, hoặc là những cái cuốn sách hay, những bộ phim có ý nghĩa để nuôi dưỡng cái lý tưởng đó mãi, đừng để cho lý tưởng nó tắt ngấm trong lòng chúng ta. Và bắt đầu nó đi vào cuộc sống ta từ những điều chút chút chút chút. Ban đầu nó là lý tưởng tổng quát là phải sống để đi tìm hạnh phúc cho mọi người.
[28:59]Nhưng khi ta lớn lên ta có trí tuệ, ta bước vào cuộc sống thực tế, bước vào những công việc thực tế thì cái lý tưởng đó nó phải trở thành đạo đức của cuộc sống, ta gọi là phẩm chất của con người. Mà ở đây các anh chị là những người được gọi là chỉ huy, những người mà nãy như chị Tâm nói là những người lãnh đạo tương lai của Samsung. À chúng tôi khi đi đi giảng về đạo lý, chúng tôi thường hay dẫn cái thành công của Samsung ra để cho các em học hỏi, những em sinh viên, những em học sinh học hỏi. Chúng tôi dẫn cái thành công như thế này, như tôi hỏi thế này: Bây giờ thầy hỏi tụi con,
[29:40]cái người mà dẫn dắt lãnh đạo thành công cái Apple là ai? Lập tức tất cả trả lời liền là ai? Ai? Steve Jobs, phải không? Trả lời lập tức rẹt. Mình hỏi: Giờ hỏi tụi con ai là người lãnh đạo vạch ra đường lối cho công ty Samsung? Không ai trả lời được hết. Không ai trả lời. Không ai trả lời, không biết ông nào. Mình nói: Chính cái không biết đó là thành công của Samsung. Mấy em nghĩ là sao? Họ không có anh hùng cá nhân. Samsung đến từ một quốc gia Hàn Quốc nhỏ bên cạnh một anh hùng khổng lồ Nhật Bản, khổng lồ bên kia Trung Quốc. Một quốc gia nhỏ bé bị chia cắt Bắc Hàn, Nam Hàn, đất nước nhỏ xíu, đi vài tỉnh là hết.
[30:31]Nhưng mà cái Samsung của họ dẫn đầu thế giới về doanh số.
[30:38]Rồi mắc nợ thì thầy xài Samsung, thì đi đâu thì cũng ca ngợi Samsung, nên thầy cũng là tín đồ Samsung. Thầy à thầy nói với các em là, bởi vì Samsung thì tụi con hỏi thì con không biết. Hỏi Samsung không biết, bây giờ họ không có anh hùng. Nghĩa là sao? Họ vô ngã, họ hợp tác, họ lắng nghe ý kiến của nhau và họ cố gắng tìm hiểu nhu cầu của khách hàng. Khách hàng khi cầm cái điện thoại muốn cái gì? Khi dùng cái cái cái apply đó, muốn cái gì? Họ không biết họ tư duy họ tư duy ra được và họ góp ý lẫn nhau. Thì Samsung thành công và cái thành công của Samsung là bài học lớn cho nhiều nước khác. Ví dụ Nhật Bản thành công, cái thành công của Nhật Bản ta
[31:22]choáng ngợp, ta ngưỡng mộ rồi riết ta mặc nhiên coi như: Ôi, tại giỏi quá! Nhưng đến khi cái thành công của Hàn Quốc rồi, ta bắt đầu mới xét lại mình. Tại sao họ cũng như mình mà giờ họ vượt lên? Cách đây hơn 40 năm trước, Hàn Quốc, Việt Nam bằng nhau và Việt Nam có phần hơi nhỉnh hơn Hàn Quốc, lúc đó thầy còn nhỏ mà thầy còn nhớ. Nhưng mà sau mấy chục năm rồi bây giờ thì người Việt Nam qua Hàn Quốc để đi làm công, Hàn Quốc qua Việt Nam làm sếp, lật ngược lại. Cái gì? Thì thứ nhất ta cũng đổ thừa tại hoàn cảnh, chiến tranh ta tàn khốc quá, rồi ta bị cấm vận lâu quá, cho nên ta thua họ cả mấy chục năm, ta thua họ cả sáu bảy chục năm.
[32:07]Thôi, đó là hoàn cảnh. Nhưng mà hoàn cảnh thì hoàn, vẫn phải ta vẫn phải nỗ lực. Nên hôm nay khi Samsung họ về đây hợp tác cũng là cơ hội để ta học hỏi cái hay của họ, của cái nước châu Á anh em. Tuy nhiên, là cái tinh thần yêu nước, cái tinh thần là tự ái dân tộc, cái tinh thần cầu mong tiến bộ, phải lúc nào cũng phải dẫn dắt trong ý nghĩ của ta. Khi dẫn dắt trong ý nghĩ của ta như vậy thì nó có hai điều. Một, ta học để tiến bộ, ta học bạn để ta tiến bộ, đó là điều thứ nhất. Thứ hai, đừng phản bội những gì mà ta đã học được, những người mà ta đã học được. Nên bây giờ với Samsung ví dụ cái người nào được tuyển mộ vào Samsung
[32:57]rồi Samsung tin cậy, nâng lên thành vị thế cho đến cái ngày mà họ còn nghĩ tới đào tạo để ta trở thành cái người cán bộ cốt cán của họ, sau này ta lãnh đạo tập đoàn họ ở đây, thì đó là điều ta biết ơn. Ta biết ơn và và biết ơn mãi mãi. Vì sao? Đó là cái đạo đức của lòng trung thành. Trong đầu mình, dù mình học cầu tiến và thậm chí mình phải nghĩ tới lúc mình vượt khỏi Samsung. Người Việt Nam có khi phải giỏi hơn Hàn Quốc và thậm chí phải nghĩ rằng ngày nào đó ta có một cái tập đoàn công nghệ giỏi hơn Samsung. Phải dám nghĩ tới điều đó chứ không phải chỉ là người học trò mãi, không phải chỉ là một người nhân viên mãi của họ.
[33:34]Ta phải ước vọng về điều đó. Nhưng dù có ước vọng về điều đó, không có nghĩa là ta phản bội cái người đã dẫn dắt ta từ buổi đầu. Nên đây là đạo đức. Hai cái này nó mâu thuẫn nhau mà ta phải làm sao cho nó trung dung được trong lòng của ta. Đây là cái khéo của mỗi người. Ta làm sao ta không biết, ta phải cầu tiến mà trong cái cầu tiến đó, ta ước vọng có khi vượt khỏi họ. Và người Việt Nam đủ thông minh để có thể vượt hơn Hàn Quốc chứ không thể thua, không thể thua mãi. Không cho phép ta thua mãi. Vì đó là sự thúc bách của thời đại, đó là sự thúc bách của lương tâm, đó là sự thúc bách của tình yêu nước.
[34:17]Không cho phép ta cứ mãi mãi đi sau làm học trò của họ, ta phải khát vọng vượt khỏi họ. Nhưng nếu có vượt khỏi họ, mãi mãi ta biết ơn họ vì có lúc họ đã đi trước ta mấy bước và dẫn dắt ta như ngày hôm nay, ta không bao giờ quên. Cái phẩm chất này rất cần, vì nếu ta không có phẩm chất này, ta hư về tâm hồn. Mà nếu ta hư về tâm hồn, cái hư của ta nó lây qua tới nhân viên ta sau này ạ, họ phản ta ta ráng chịu ạ, họ phản bội mình ạ, hoặc là mình nói họ không nghe ạ. Còn nếu trong lòng mình, thẳm sâu trong lòng mình, mình là con người thủy chung, trung thành, cầu tiến thì điều đó nó sẽ tự động nó lây qua những người nhân viên của mình sau này, tự nó thôi.
[35:03]Có những điều không nói, tự nó lây lan từ tâm đến tâm. Ta đừng tưởng những cái ý nghĩ giấu trong lòng ta không ai biết, không, tự nó xì ra hết trơn. Ta không nghe bằng tai, ta không thấy bằng mắt nhưng trong mỗi người cái vô hình của tâm nhận được nhau hết cả. Lúc nào đó ta nhận ra cả. Ví dụ như có người đó họ gặp ta họ nở một nụ cười duyên dáng, làm cho ta có cảm giác người này friendly, à thân thiện hay tốt bụng
[35:41]vì cái nụ cười họ che, nhưng hoặc khi họ dừng cười một cái ta vẫn nhận ra con người thật của họ là gì, từ tâm đến tâm. Mà cái này người phụ nữ lại nhạy hơn cả người nam nữa. Có đúng không ạ? Nhưng mà mấy cô á có khổ cái này, vừa gặp một người mấy cô nhận ra người đó là ai, nhưng tới khi người đó nở nụ cười nói ngọt vài câu thì mấy cô lại xiêu lòng. Bởi vậy cứ bị dụ hoài.
[36:07]Trên cái thế giới cõi trời, chư thiên không bao giờ dám nghĩ bậy vì họ biết tâm nhau hết. Nhưng mà ở nơi cái cõi người này, ta không trực tiếp biết tâm nhau, ta phải nhìn vào ánh mắt, hành động, nụ cười, lời nói để đánh giá. Và cái suy nghĩ bị giấu khuất phía sau. Tuy bị giấu khuất phía sau nhưng sự thật nó vẫn xì ra. Nó vẫn lan ra, có cái sóng của nó. Và trong lúc nào đó ta tinh tế, ta thanh tịnh, ta nhận ra được những điều đó hết chứ không phải là không. Nên cái người chỉ huy mà có những cái phẩm chất đạo đức là ngoài cái công việc của ta, ngoài cái ta sắp xếp, ngoài ta nhắc nhở, cái phẩm chất vô hình của ta
[36:46]cảm hóa, dạy dỗ và dẫn dắt nhân viên của ta rất nhiều. Nên đây là cái quan trọng đầu tiên. Nên ta phải thật lòng có đạo đức và người nhân viên của ta họ học được cái đạo đức đó, họ sẽ tốt lên, họ không giấu giếm ta, họ không có lừa dối ta. Mà nếu cái người nhân viên mình họ không lừa dối ta, ta đỡ cực gần hơn phân nửa rồi. Đúng không ạ? Ta đỡ cực hơn phân nửa. Còn ví dụ như ta cứ phải nghi ngờ vì họ nhúc nhích cái họ gạt ta, nhúc nhích họ lừa ta, nội cái đầu óc ta phải canh họ, phải kiểm soát rồi gài thêm người để thêm những cái bộ phận để mà kiểm tra, tốn kém rất nhiều và tốn kém tâm lực rất nhiều.
[37:25]Còn nếu cái số nhân viên của ta đa phần họ tốt, họ không lừa ta đã là một cái thành công lớn của ta. Nhưng mà cái đó ở đâu ra? Chính từ cái đạo đức của ta trước. Ta đạo đức như thế, ta nghiêm túc như thế, tự nó lan ra. Mà đến khi ta nhắc họ một câu, cái nhắc đó rung chuyển cả tâm hồn của họ. Ví dụ có người đó họ họ bị dao động giữa cái phản bội và trung thành, mà con người ai cũng bị như vậy, cứ lấp la lấp lửng giữa cái đạo đức và mất đạo đức. Khi ta nhận một người nhân viên vô, thấy họ có năng lực đó, chỗ đó họ làm việc thích hợp với họ đó, nhưng mà dòm mặt họ thấy nó cứ lững lơ giữa cái trung thành và phản bội.
[38:03]Mà con người ai cũng vậy, lơ lửng lơ lửng. Nhưng mà ta là một người xác định cái quan điểm của sự trung thành, thủy chung, son sắt thì trong một lúc nhiều khi ngồi uống nước cạnh nhau, ta nói một câu, ta nói: Sống trên đời này đừng làm kẻ phản bội.
[38:23]Hãy sống trung thành, son sắt. Đôi khi cái trung thành, son sắt đó có làm cho ta thiệt thòi nhưng lòng ta không hổ thẹn. Và cái không hổ thẹn đó là cái hạnh phúc để ta sống trên đời. Còn hơn là phản bội, được một ít lợi gì đó nhưng mà lương tâm mình nhuốm bẩn. Cái câu nói của ta rung động người đó liền, người đó lập tức chọn cái option là trung thành, không phản bội nữa. Vì sao? Vì ta nói bằng sức mạnh của cả cuộc sống của mình, chứ ta không phải nói bằng đầu môi chót lưỡi, ta không phải nói để lợi cho mình, mà ta nói bằng cuộc sống của ta, ta sống như thế nên ta nói như thế, người kia họ thay đổi liền, một câu nói.
[39:02]Để ta có thêm được một nhân viên họ nghiêng về cái phía trung thành để họ cùng làm việc với ta, cái đó lợi hơn nhiều. Đó gọi là cái gì? Một trong những phẩm chất. Ta đòi hỏi cái nhân viên ta trung thành với ta thì thực sự đầu tiên chính ta phải trung thành với người trên của mình. Mà bây giờ ta đặt cái vấn đề đây ta ở một công ty liên doanh thì ta cứ phải trung thành với cái công ty của mình. Song song với cái gì? Song song với tình yêu Tổ quốc, lòng trung thành với Tổ quốc. Nhưng ta có nhiều cái để trung thành lắm. Và còn cuộc sống riêng tư của anh chị còn có một người để mình trung thành nữa.
[39:38]Người đó là ai?
[39:41]Còn cái người khi mà hỏi có một người để trung thành nữa có người ngơ ngơ thì biết là người đó còn single. Còn người nghe nói xong mỉm cười liền là người đó hết single rồi, nó vậy thôi. Đó là cái phẩm chất thứ nhất của người chỉ huy. Đó, chính ta trung thành, người dưới mình từ từ ta hướng dẫn họ trung thành theo. Cái thứ hai nữa là ta thương yêu những người trong thẩm quyền của mình. Những người trong thẩm quyền của mình nghĩa là gì? Nghĩa là mình ra lệnh họ phải nghe, mình sắp xếp cuộc sống của họ, sắp xếp công việc của họ và đương nhiên sắp xếp quyền lợi của họ. Ví dụ mình cho họ làm khâu này, họ khỏe hơn.
[40:23]Mình làm cho họ khâu kia, họ được lương nhiều hơn, họ được thưởng nhiều hơn, dễ tìm được nguồn lợi hơn là do mình quyết định. Và những người mà mình quyết định họ, quyết định cuộc sống của họ, quyết định công việc của họ, tức mình là cấp trên của họ, mình có cái quyền đối với họ. Thì ở đây trong nhân quả,
[40:44]trong nhân quả nó nói thế này: cái người mà ta có thể ra lệnh, cái người mà ta có thể can thiệp vào cuộc sống của họ, cái người mà ta nói họ phải vâng lời chỉ bởi vì họ mắc nợ ta kiếp trước. Đó là nhân quả chứ không có cái gì ngẫu nhiên cả. Trên đời này không có chuyện ngẫu nhiên. Tự nhiên một thiên thạch rơi trúng ta trúng rớt xuống trái đất cái ầm, không có ngẫu nhiên. Không có tại trái đất mình xui quá nó rớt vô cái bụp, bể hết trơn, không có. Có lý do hết, ta chưa nhìn thấy thôi. Có một lần vậy, chúng tôi đi dạy học, có một ông thầy ổng đứng lên ổng hỏi, nói: "Dạ thưa thưa thầy, nào giờ đạo Phật nói về luật
[41:30]nhân quả, tức là việc gì cũng có lý do hết. Nhưng mà có một người nói với con thế này: giống như bây giờ là ta cầm một tờ giấy ta xé ra, xé đôi rồi gấp lại xé ra gấp lại xé, cuối cùng còn một đống giấy vụn, và ta cầm đống giấy vụn ta quăng thì một đống giấy vụn nó sẽ bay lả tả. Có những chiếc nó sẽ rớt trên bàn, có chiếc bay vào khung cửa sổ, có cái rớt xuống đất, có cái rơi. Và cái việc mà một nắm giấy vụn nó rơi tùm lum đó là ngẫu nhiên. Không có nguyên nhân, mỗi cái nó khác nhau hết nhưng mà ngẫu nhiên, chẳng có nhân quả gì cả." Thì chúng tôi mới trả lời thế này: không có gì mà ngẫu nhiên cả.
[42:09]Khi ta cầm tờ giấy ta xé đôi là cái nguyên nhân rồi. Ta đặt vào cái tấm nào trên tấm nào dưới, ta xé đôi. Ta đặt lại tấm trên tấm dưới, ta xé đôi, đặt trớn lên. Thì khi ta xé vụn hết ta nắm một cái trong bàn tay, thì cái nằm ở giữa bàn tay, cái nằm ở cạnh bàn tay, cái nằm trên cái chồng lên chồng dưới đã được sắp xếp rồi, cái nhân nằm ở đó. Khi ta tung lên, sức cản của không khí nó xé những cái đống giấy nó ra. Và những tờ giấy đó bị sức cản không khí và bị sức mạnh đẩy của ta nó nó nó phân tán ra, cạnh tranh nhau, chèn nhau. Và mỗi cái nó chọn một cái chỗ rơi của nó, từ ban đầu khi nó đang nằm trong lòng bàn tay của ta.
[42:53]Cái vị trí nó nằm trong lòng bàn tay của ta đã chọn cho nó chỗ rơi rồi, không có gì ngẫu nhiên cả, đúng không ạ? Không có gì ngẫu nhiên.
[43:04]Cho nên tại sao tự nhiên bữa nay cái mình được lên làm giám đốc kinh của một cái giám đốc kinh doanh của một cái chi nhánh ở một cái tỉnh, ở dưới mình có khoảng 70 nhân viên, hoặc là dưới mình có 130 nhân viên? Không có chuyện mà khơi khơi, không có chuyện ngẫu nhiên. Kiếp xưa họ mắc nợ mình cả. Kiếp xưa mình có cho họ vay, họ mượn hoặc là mình đã giúp đỡ họ trong lúc khó khăn cả. Hoặc là ngày xưa trong cái xóm đó có 130 người, mình đã làm một cái cầu bắc cho họ đi qua con sông cả, họ mắc nợ mình cả. Cho nên bây giờ tự nhiên khiến mình phải ở vị trí trên và mình sắp xếp: "Hôm nay nè, hôm nay anh Hùng anh trực cái điện thoại cho tôi nhé.
[43:48]Cô kia cô kia làm cho xong cái báo cáo này nha. Cô kia coi ra coi cái cái cửa hàng rồi thiết kế đã xong chưa?" Mình cứ ra lệnh, ra lệnh và người ta phải làm răm rắp. Có phải vì đồng lương không? Đồng lương là lý do trước mắt thôi. Nhưng mà nguyên nhân thực sự là kiếp xưa họ mắc nợ ta cả, ta đã ban ơn cho họ cả, không có lý do ngẫu nhiên. Và bây giờ cái tinh thần đó nó cũng phải trở lại bây giờ. Lúc nào đó họ hết nợ ta, tự nhiên mình nói họ không nghe lời hoặc họ xin nghỉ chỗ khác, hết duyên, hết nợ. Mà cái điều một người đã quen việc với ta, bỗng nhiên hết nợ ta họ đi chỗ khác thì đó là lợi hay hại?
[44:26]Lợi hay hại ạ? Không có lợi tí nào. Nếu ta tuyển người khác vào thế chân phải đào tạo lại, còn họ quen việc rồi. Cho nên cái thay đổi nó không có lợi. Nhưng mà tại sao họ hết duyên? Vì họ hết nợ. Tại sao họ hết nợ? Tại vì ta ra lệnh họ mãi mà không bao giờ thương yêu họ, không bao giờ ban ơn cho họ tiếp, nên cái nợ xưa nó cạn từ từ, nó hết từ từ rồi chia tay.
[44:53]Còn nếu trong suốt thời gian mà ta chỉ huy họ, ta chỉ huy họ bằng tình yêu thương, mặc dầu là nhu cầu của công việc, mặc dầu mỗi tháng họ phải lãnh lương, mặc dầu ta phải báo cáo khen thưởng, nhưng mà mỗi một cái mệnh lệnh ta gửi đến cho họ, ta gửi luôn cái tình yêu thương trong đó. Tình yêu thương là cái gì? Nhiều thứ trong đó lắm: từ sự ân cần, sự chăm sóc, sự hỏi han, sự quan tâm. Mà khi ta có yêu thương rồi, tự nhiên ta hiểu về họ rất nhiều. Nhớ như vậy, nhân quả một lần nữa đây: lòng yêu thương sinh ra trí tuệ.
[45:32]Nhớ giùm thầy câu này, lát thầy hỏi lại câu này. Cái nguyên tắc mà tình yêu thương sinh ra trí tuệ nó mở lối tất cả cho cái doanh nghiệp của ta sau này và cả cuộc đời ta sau này. Nhớ, nguyên tắc: tình yêu thương sinh ra trí tuệ. Ta yêu thương cái thế giới này ta mới có những phát minh kinh hoàng cho thế giới này, nhớ điều đó. Phải nhớ giùm cái câu đó, câu đó là mở ra tất cả mọi điều của cuộc sống này. Nhưng bây giờ ta gói nhỏ lại trong cái phạm vi làm việc của mình: tình yêu thương sinh ra trí tuệ, tình yêu thương sinh ra hiểu biết và thông cảm. Ví dụ như bây giờ, có một người đó hôm đó họ bước vào làm việc, mặt họ nhăn như bị.
[46:07]Họ nhăn như bị và làm vấp va vấp té, thì nếu theo nguyên tắc người thái độ không vui vẻ, ủ dột, làm vỡ việc, mình đánh giá thấp điểm họ liền, bắt đầu mình gay gắt mình cau có liền. Vì mình không thương họ nên mình không hiểu. Còn nếu mình thương họ, kêu họ lại: "Hôm nay có chuyện gì với em vậy? Nói chị nghe." Mình nói với cái mình hỏi với cái sự yêu thương, họ toạc ra liền, nói: "Bồ em mới bỏ em. Nó có thằng khác làm giám đốc, thấy em còn làm công nhân. Nếu bây giờ chị cho em lên làm giám đốc chắc nó quay lại với em." Thì thì bắt đầu mình mới ngồi mình mình giải thích, nói: "Bây giờ chị không thể nhường cái giám đốc cho em được,
[46:50]tại vì nếu mà chị nhường giám đốc cho em thì anh nhà chị cũng bỏ chị. Nên nên thôi em thông cảm, nhưng mà chỉ có một cái mà chị biết là sẽ được, là em cứ cố gắng hy sinh, phụng sự, tận tụy thì tự nhiên em xứng đáng với cái giám đốc mà sau này cuộc đời cho em. Còn bây giờ em đòi sớm không được, nó không công bằng. Cũng giống như chị, không phải khơi khơi mà chị làm giám đốc. Bởi vì lý do thế này: bao nhiêu sự phấn đấu, sự hy sinh, tư duy, chịu cực của chị nó nó công bằng. Và chị bỏ đi là không công bằng, cũng như em bị em đòi không công bằng. Thôi em hãy hy sinh và cái chuyện người ta không thương yêu mình chỉ vì mình
[47:31]không có địa vị thì người đó cũng không đáng để cho em em giữ." Đại khái mình cứ ngồi mình thuyết trình vậy đó, nhưng bằng tình yêu thương. Thì khi họ qua được cái sốc đó rồi thì mình mãi mãi là điểm tựa cuộc đời họ. Họ sống chết với mình luôn, bởi vì họ tìm được yêu thương. Mà ta nhớ trên cuộc đời này tìm được một người yêu thương mình quý lắm. Mà nếu người sếp của mình, người có quyền ra lệnh cho mình, can thiệp cuộc đời mình mà người đó yêu thương mình nữa, hạnh phúc số một. Đúng không ạ? Người sếp của mình mà yêu thương mình là hạnh phúc số một. Nhớ như vậy, cái người sếp của mình mà thương mình,
[48:06]hạnh phúc hơn người yêu mình thương mình. Đúng không ạ? Ủa, sao không ai gật đầu hết trơn hết trọi? Hay là thầy nói trật rồi?
[48:18]Mới ban đầu nghĩ rằng thầy nói trật. Cái người sếp mình mà thương mình hạnh phúc hơn cái người yêu mình thương mình. Thầy nói câu này không ai không ai đánh giá là thầy nói đúng. Hãy sống thêm 10 năm nữa suy nghĩ lại coi thầy nói câu này đúng hay không. Thầy nói thật á. Nha, sống thêm 10 năm nữa thầy nói câu này đúng hay không. Nên vì vậy, cái phẩm chất kế tiếp của người chỉ huy mà thầy nói là là yêu thương được người thuộc cấp của mình. Mà khi yêu thương được họ, ta hiểu được nhiều về họ. Ví dụ như nhìn liếc xuống cái đôi giày họ cột không chặt, ta hiểu họ đã đi vội. Mà họ đi vội vì sao? Vì họ dậy trễ. Vì sao họ dậy trễ?
[49:00]Đêm trước có cái gì? Có thể họ bận một cái gì? Tự nhiên một cái mình hiểu giống như là là Sherlock Holmes. Bởi vì mình yêu thương cuộc đời nên hiểu hết cuộc đời, chứ không phải là mình rình mò cuộc đời mà mình hiểu hết cuộc đời. Chính mình yêu thương cuộc đời mà hiểu hết cuộc đời. Đó là chỉ huy đó. Rồi thầy nói thí dụ như nói là nãy thầy vừa nói, mình yêu thương cái thế giới này mình mới có những phát minh kinh hoàng chấn động thế giới. Đó là nhân quả. Những cái người mà thầy nói giống như Zuckerberg gì mà sếp Facebook á, ảnh lập ra cái Facebook rồi thế giới giờ ai cũng phải phải vô mà làm dân của ảnh.
[49:39]Mà ở đâu mà ảnh ngồi ảnh nghĩ ra cái chương trình kinh khủng vậy? Có phải một mình cá nhân ảnh hay bao nhiêu người trong đó tham gia nghĩ ra một cái chương trình mà cả thế giới phải bước vô hết? Chỉ thầy không bước vô, hổng chơi Facebook. Nhưng mà thầy hay nghe và thầy hiểu về họ, thầy hiểu về cái Facebook đó. Thì ai mà ngồi một chỗ mà nghĩ ra được một cái điều mà thế giới sẽ cần nhau trên Facebook đến như vậy? Nếu họ không có một cái tư duy lớn đúng không ạ? Cái quan tâm đến thế giới, mà cái quan tâm nhiều đến thế giới cũng sự thực bắt nguồn từ một lúc nào đó ta đã yêu thương được thế giới này.
[50:15]Từ một lúc nào đó, kiếp này hoặc kiếp khác ta đã từng quỳ xuống hoặc là thần thánh, thần linh hay là quỳ với chính mình mà nguyện lòng yêu thương thế giới này, thì sẽ có lúc nào đó ta nghĩ ra một điều, một phát minh một điều mà thế giới này sẽ cần. Đó là nhân quả. Và thế giới cần rồi thì chuyện nó ở phía sau. Nhớ như vậy. Cho nên trong cuộc sống này, tình yêu thương cứ phải đi trước mọi công việc cái đã. Đó là ta yêu thương. Yếu tố thứ ba, cái phẩm chất của người chỉ huy nữa là thế này: người chỉ huy đứng ở một vị trí mà ở trên ta vẫn còn người chỉ huy, đúng không ạ? Mình còn sếp mà. Ngang ta có một số người chỉ huy, dưới ta có những thuộc cấp.
[50:59]Thì làm sao ta đứng ở vị trí đó cho hài hòa? Ta đứng ở vị trí hài hòa, vừa lòng cấp trên, vừa lòng cấp dưới, vừa lòng những người ngang cấp. Cái này khó à nha. Là vì sao vậy? Thì ta hay mắc cái bệnh này, mà cái người đời hay nguyền rủa ta: "Thượng đội hạ đạp".
[51:23]Ta nịnh người trên, ta ăn hiếp người dưới, còn ta ganh tị với người ngang, tranh giành với người ngang, thì đúng là ta là ai? Ta là kẻ phá hoại, ta là cái mụt nhọt. Nên ở đây ta trung thành, ta kính trọng người trên, ta yêu thương người thuộc cấp của mình và ta giúp đỡ người ngang bằng của mình. Thì nếu mà nói nếu nói như thầy mất tinh thần đấu tranh, cạnh tranh để tiến bộ? Không, tiến bộ là cái tiến chung kìa, chứ không phải tiến cho cá nhân mình. Và sự thực, cái sự công bằng của vũ trụ này khôn hơn ta nhiều. Ta muốn đi tìm sự tiến bộ bằng cách ta cạnh tranh, chèn ép hơn thua, cái đó trước sau cũng tan vỡ,
[52:11]vì sự công bằng của vũ trụ này tinh tế. Còn nếu ta đi tìm sự tiến bộ bằng cách ta trung thành với người trên, ta yêu thương nâng đỡ người dưới, ta giúp đỡ cái người ngang bằng, thì sự công bằng của vũ trụ này tự đưa ta bay lên. Tự đưa ta bay lên. Ta có giấu gì giấu, vẫn tiếng thơm vẫn đồn xa. Thầy nói ví dụ thôi. Ví dụ như là hôm đó ta đang chỉ huy một cái cửa hàng, một người nhân viên họ nghỉ bệnh. Họ nghỉ bệnh thì ví dụ cái tính than là bị trừ cái gì đó đúng không? Thì lúc đó ta sắp xếp công việc mình gọn, ta xuống ta đứng làm giùm chỗ cái cửa hàng đó chút xíu, cho họ đâu mấy tiếng, năm sáu tiếng đồng hồ
[52:52]gì đó họ đi khám bệnh xong đã đời rồi vô họ làm. Nhưng mà ta vẫn chấm công họ đầy đủ, vẫn kể công cho họ và ta vẫn bao quát được công việc của mình mà vẫn làm được giúp cho cái người dưới mình chút và ta vẫn dành công đó hết, không có tính không có trừ. Thì không ai biết, trên văn bản không bao giờ ta được chấm công cái việc mà ta vừa làm việc quản lý mà vừa làm việc bán hàng giùm cho nhân viên cả, không ai chấm công ta cái đó cả. Nhưng mà cái chuyện đó mọi người có biết không ạ? Biết không? Ai cũng biết, ai cũng thấy. Tất cả những người nhân viên ngang đó nhìn thấy, rõ ràng sếp mình xuống và ổng gì?
[53:25]Ổng cũng dành hết công ngày đó cho cái người đi vắng. Ổng không giành công về cho ổng, ổng nói là: "Không tính thêm tôi nha, nay tôi đứng tôi bán hàng ở đây phải tính thêm công". Không có, ổng không tính. Ổng vẫn dành cái công đó cho người đi vắng rồi ổng vẫn chu toàn cái nhiệm vụ quản trị của ổng. Ai cũng thương và tiếng thơm đó mới ban đầu nó còn nằm ở cái vị trí đó thôi. Nhưng mà cứ nhiều lần ta giúp người này giúp người kia mà vẫn vẫn dành công cho họ, chứ không bao giờ giành về mình, bắt đầu cái tiếng đó nó lan ra khỏi đơn vị của ta liền, tự nó đi. Mặc dù ta không cần, mặc dù ta vẫn che giấu,
[53:57]mặc dù ta vẫn khiêm tốn, vẫn kín đáo, nhưng tự tiếng thơm nó phải lan đi. Và khi tiếng thơm nó lan đi rồi, uy tín ta tự nhiên tăng lên. Dù ta không muốn, tự nhiên có một địa vị nào ở trên cao nó chờ sẵn mình ở trển. Khi ta đã sống đúng vậy, ta sống đúng vị trí của mình là kính trọng, trung thành người trên, yêu thương người dưới, nâng đỡ người ngang bằng. Nếu mà được như vậy rồi thì tự cái nhân quả đưa ta đi nữa, đưa ta bay lên. Còn cái người cứ cầu mình đi lên mà đạp người ta để mà đi lên thì ta sẽ đạp nhầm vào cái cái cầu thang bị mục và té lộn cổ xuống. Cái nhân quả là như vậy. Rồi cái sáng kiến. Vì sao vậy?
[54:40]Bởi vì bất cứ điều gì hay mà cứ hay đứng nguyên cái đó mà hay thì xin thưa, nếu mà thời xưa đó thì 50 năm nó lạc hậu, hoặc thời xưa nữa thì 300 năm nó lạc hậu, nó còn 100 năm nó lạc hậu, đúng cái hay đó 50 năm nó lạc hậu. Nhưng ngày hôm nay, cái hay đó tồn tại chỉ được một năm thôi là lạc hậu liền vào cái thời đại này. Nên làm người lãnh đạo, không lúc nào ngừng sáng tạo.
[55:11]Mà sáng tạo là đỉnh cao của trí tuệ. Mà đã gọi là đỉnh cao của trí tuệ thì nó khó gấp một triệu lần việc quản lý. Nhớ nghen. Còn cái quản lý nó khó gấp một ngàn lần cái người thừa hành làm việc cho tốt. Người mà nhận được lệnh rồi làm rất chu đáo là đã khó, nhưng mà cái người quản lý chỉ huy sắp xếp cho họ, ra lệnh cho họ làm á, người đó khó gấp một ngàn lần. Nhưng mà vẫn thua cái người sáng tạo. Cái sáng tạo nó khó gấp một triệu lần. Cho nên trong suốt mấy nghìn năm lịch sử loài người, mấy trăm nghìn năm lịch sử của loài người, thậm chí bây giờ người ta khám phá ra là năm sáu triệu năm lịch sử của loài người, khi mà người ta đào được những cái bộ xương này
[55:57]đó thì người ta phát hiện ra lịch sử loài người nó lâu hơn mà người ta đã lầm tưởng, không phải là mấy trăm nghìn năm mà thực sự năm sáu triệu năm. Sau nhiều chừng ấy năm, lâu lâu trên thế gian này mới có một người sáng tạo, vì cái sáng tạo nó khó gấp triệu lần cái quản lý. Nhưng mà càng về sau, càng tới thời đại này thì cái sự sáng tạo nó hối thúc người ta từng ngày. Mà ta đã nói cái sáng tạo nó đòi hỏi cái tinh thần gấp một triệu lần, cho nên nó vắt kiệt cái sức mạnh tinh thần của người ta đi, làm người ta cực kỳ mệt mỏi. Nếu không đủ cái thông minh, con người ta không có sáng tạo mới được. Đó là lý do mà đa phần cái thế giới này bị cố chấp.
[56:47]Đó là lý do mà trong kinh Phật nói rằng: "Một trong những đặc tính của Thánh là sáng tạo". Khi cái người mà chứng cái tầng bậc Thánh đầu tiên thì người ta bắt đầu là người sáng tạo, không còn là người cố chấp nữa. Đây là điều rất lạ mà Đức Phật ngày xưa đã nhìn thấy. Còn đa phần ta cứ theo lối mòn mà sống, mà đi, mà làm. Còn khi mà chứng Thánh là cái bậc Thánh thấp nhất thì bắt đầu vỡ ra liền, bắt đầu có sự sáng tạo. Còn bình thường chúng ta chưa phải là Thánh, nhưng mà nhu cầu của thời đại bắt buộc ta phải sáng tạo để làm chi? Để phục vụ, để cống hiến, để duy trì cái sự tồn tại của doanh nghiệp
[57:31]mình mà cho bao nhiêu người dưới mình không mất việc làm. Lúc này đây là sự thúc ép của đạo đức nữa. Nếu doanh nghiệp ta vỡ, bao nhiêu người mất việc làm đi, mà họ mất việc làm tức là gia đình họ khốn khó liền. Nên vì nghĩ tới cái đời sống cái cuộc sống của bao nhiêu người dưới mình mà mình phải duy trì cái doanh nghiệp của mình, cái đơn vị mình tồn tại. Mà muốn duy trì cái doanh nghiệp mình tồn tại thì phải cạnh tranh, phải thu hút được khách hàng, phải có nhiều người cần mình tiếp. Nhớ như vậy. Phục vụ trên cuộc đời này là gì? Tức là mình làm một cái gì đó mà người ta tiếp tục cần mình. Nếu mình là cái quán ăn, người ta cứ cần đến quán mình
[58:10]ăn vì nó ngon hơn chỗ khác, rẻ hơn chỗ khác. Nếu mình làm nhà in sách, luôn luôn mình có những cuốn sách mà người ta cần phải đọc. Nếu mình là những sản phẩm công nghệ thì người ta luôn luôn cần mình để tiện lợi cho cuộc sống của người ta, mà tiện lợi hơn những cái sản phẩm của doanh nghiệp khác nữa. Nên làm cái gì đó mà luôn luôn có người cần mình. Và để trong cái thế giới mà người ta cứ tiếp tục ra nhiều dịch vụ, ra nhiều sản phẩm mà làm sao cho cái sản phẩm mình, dịch vụ mình mãi mãi được người ta cần thì cái sự sáng tạo đó gay gắt. Cái khó của nó gấp triệu lần của cái quản lý. Như hôm nay ta được tập huấn, được đào tạo là cái lớp những người lãnh đạo.
[58:48]Mà lãnh đạo, quản lý khó gấp ngàn lần cái người thừa hành làm cho tốt. Nhưng mà khi đã là quản lý rồi thì ta đã bước tới ta phải tới cái giới hạn cao của cái quản lý là sự sáng tạo, mở ra cái mới để tiếp tục mình là sự cần thiết của xã hội này. Ta bắt đầu đi tới cái ranh giới của sự sáng tạo mà cái yêu cầu của sáng tạo cái cái tư duy nó khó gấp triệu lần. Đây là gánh nặng thực sự. Mà đây mới là cuộc chơi của thế giới ngày hôm nay. Thế giới bước vào một cuộc chơi, một sự cạnh tranh khốc liệt của sự sáng tạo. Mà nếu ta không có sáng tạo, ta đứng yên 3 năm, ta thất nghiệp. 3 năm đơn vị ta tan vỡ.
[59:34]Khi nói về điều này, thực sự thầy cũng đau lòng. Đau lòng vì hai điều: Điều thứ nhất, khi mà ta phải sáng tạo, thực sự ta mệt, khó quá, sức ép nó khó quá, cái thứ nhất. Cái thứ hai, nếu cứ sáng tạo mãi, thế giới này đi về đâu? Cứ có cái sản phẩm mới, sản phẩm mới, sản phẩm mới liên tục, thế giới này đi về đâu? Bắt đầu sẽ chuẩn bị đi vào một cuộc khủng hoảng không còn lối thoát. Cái khủng hoảng không còn lối thoát này thì nhiều nhà làm phim đã nói trước. Từ từ ta chế tới cái tinh vi dần tinh vi dần, bắt đầu nó tự động sống luôn. Tự động nó duy trì lấy sự sống của nó không cần sự can thiệp con người nữa, ta gọi là trí tuệ thông minh nhân tạo.
[1:00:21]Nó sẽ đi tới cái đó. Vì cứ phải cạnh tranh nhau mà sáng tạo nữa, sáng tạo nữa, cuối cùng ta trao quyền tự quyết cho cái máy. Mà bây giờ con chip nó bắt đầu nó tinh vi rồi, cái phần mềm nó tới lúc nó tinh vi rồi thì đến lúc nào đó con người sẩy tay một cái, cái máy nó tự lấy giành lấy quyền quyết định cuộc sống của nó, rồi xong. Ta vừa tạo ra một loại sống mới, một dạng sống mới trên Trái Đất này con người không còn kiểm soát được nữa và chắc chắn thông minh hơn con người, chắc chắn mạnh hơn con người, nó nghĩ ra nhiều điều lạ hơn con người và thế giới này đi vào khủng hoảng ta không lường được, đó là điều thầy lo.
[1:01:01]Nên thầy lo hai điều: khi mà ngày hôm nay cái sự cạnh tranh sáng tạo khốc liệt quá. Ví dụ như bây giờ mình là trưởng một cửa hàng, cửa hàng mình đặt ở góc đường đó, bán bao nhiêu sản phẩm đó, 6 tháng sau người ta trở lại cũng thấy y chang như vậy là mình thua rồi đó. Nhìn lên cũng thấy bao nhiêu cái màn hình đó, rồi cũng cái mấy cái tủ kiếng để mấy cái điện thoại này, cũng cô nhân viên ngồi rồi lâu lâu trừng mắt dòm người ta một cái rồi lại cúi xuống tiếp, nó giống y chang của 6 tháng trước là cửa hàng nó thua rồi đó. Mình là người quản lý, mỗi ngày đi ra đi vô mình đứng mình nhìn, mình phải nhìn làm sao có thể phục vụ tốt hơn được cho khách hàng được hay không?
[1:01:40]Với nhiêu đây đã được chưa? Còn có thể làm tốt hơn cho khách hàng hài lòng hơn được hay không? Phải tư duy điều đó. Tư duy đó tức là sáng tạo. Mà đó là chỉ cửa hàng nhỏ nhỏ thôi. Còn nếu là một sản phẩm mà dù là cái sản phẩm nó được thiết kế từ đâu bên Hàn Quốc đem qua đây để mình gia công, mình chế tác, mình lắp ráp gì đó không biết nhưng mình cũng phải cầm nó mà nghĩ tốt hơn được hay không? So sánh với những cái máy hiện tại của các hãng khác còn điểm gì nhược điểm hay không? Mình ở mức độ quản lý rồi thì nó đã chạm tới cái ngưỡng của sự sáng tạo hết rồi. Cho nên những người quản lý giỏi của tương lai đều phải là những nhà sáng tạo.
[1:02:18]Đồng ý cái này không? Đó là cái nhu cầu thúc bách của chúng ta, chứ đừng nghĩ à tôi là những người lãnh đạo Samsung tương lai, tức là tôi chỉ huy bao nhiêu con người, tôi sắp xếp công việc để đơn vị tôi có doanh thu. Nghĩ như vậy ta bị cạn, mà ta đã là quản lý rồi ta đã chạm tới, bắt đầu đi chạm tới cái đỉnh của sự quản lý rồi là sáng tạo. Sáng tạo không ngừng, nhưng mà sự sáng tạo không ngừng đó như có hai điều đáng lo mà thầy vừa nói: một: mệt, mệt và không nghỉ yên được, không thanh thản, khó thanh thản được. Hai: ở cái cấp mình quản lý còn ít, còn ở những người mà họ chế tạo sản phẩm á, họ đẩy cái thế giới đi vào một khủng hoảng không lối thoát.
[1:03:04]Vì đến lúc nào đó họ trao quyền quyết định lại cho máy, đó rất là đáng lo. Ở mức độ mình thì không lo tới đó. Ở mức độ mình chỉ là sự sáng tạo trong chừng mực thôi. Nhưng mà những người tạo ra sản phẩm thì khủng khiếp. Nhưng mà cái sáng tạo nào cũng mệt mỏi, rất căng thẳng. Trong khi hạnh phúc của cuộc sống là gì? Là nội tâm bình an. Mà lát nữa ta ta sẽ nói trong cái thiền định. Hạnh phúc thật sự lại chính là một nội tâm bình an. Nội tâm bình an, bình an không có phải là ngu ngơ, buông xuôi, khờ khờ, mà nội tâm bình an là sự sáng suốt, thanh tịnh, tâm bất động, cực kỳ hạnh phúc. Lát nữa ta sẽ nói trở lại vấn đề này.
[1:03:48]Cho nên cái nhu cầu của cuộc sống nó thúc bách ta làm cho ta căng thẳng, mệt mỏi. Nhớ như vậy, ta đều phải đi qua tới đi tới cái đó. Đó là chỗ cuối ta phải đi. Khi mình đã trở thành người quản lý lãnh đạo rồi, ngoài cái việc là ta dẫn dắt, sắp xếp công việc cho tốt rồi, ngoài cái việc ta phải đối xử cấp trên cấp dưới ngang hàng, đàng hoàng hết rồi, ngoài những lúc bao nhiêu công việc chu toàn tính toán hết rồi, ta còn bị một cái nhu cầu thúc bách là sự sáng tạo không ngừng. Chính cái này nó mới lấy gần hết năng lực của ta. Chứ còn như ta đã từng thông minh lúc ta còn học ở nhà trường, lúc ta đi học sinh viên, qua bao nhiêu năm làm việc nơi này nơi
[1:04:30]kia rồi thì bây giờ việc quản lý không phải là khó. Cái người thông minh chút xíu xoay xoay xoay chút là sắp xếp được hết, không có gì khó. Nhưng ta bị cái mà ta hao tốn năng lực nhất là sáng tạo, không bao giờ ngừng lại, không bao giờ ngừng lại. Và cái thế giới này cái quyền lãnh đạo tương lai thế giới này thuộc về những người biết sáng tạo.
[1:04:53]Bởi sáng tạo nó khó gấp 1 triệu lần của việc quản lý. Nhưng mà cái người quản lý đều bước tới cái ranh giới của sự sáng tạo này. Hôm nay ta nói tới điều này như vậy. Nên bây giờ bắt đầu ta nói tới sự mệt mỏi. Hễ lãnh đạo phải quản lý mà đỉnh cao của quản lý bắt đầu bước vào thế giới của sự sáng tạo, nhớ như vậy. Mà sáng tạo là mệt. Bây giờ ta nói qua phần sức khỏe. Ta phải làm việc, sống, rèn luyện, tu dưỡng thế nào để giữ được trí tuệ và sức khỏe mình? Thực sự á thì những người làm việc như chúng ta đây á, người lãnh đạo này ta cần cái gì ạ? Nếu chia đôi từ cái cổ ra thì ta cần cái phần nào nhất ạ?
[1:05:38]Ta cần cái từ cổ trở lên là cái đầu phải không ạ? Còn phần dưới ta ít quan tâm. Nhưng xin thưa cái đầu nó đặt ở đâu ạ? Đặt trên cái thân này. Nên nếu cái thân này mà nó tàn tạ, suy yếu thì cái đầu này sao ạ? Đầu nó dẹp lép luôn à. Cho nên duy trì trí tuệ thì ta có nhiều phương pháp, lát nữa ta sẽ nói về thiền định, về đạo đức, về sự yêu thương. Vì một người mà sống có yêu thương tự nhiên họ có trí tuệ như nãy ta đã nói, ta có yêu thương tự nhiên ta có trí tuệ, không lo điều đó.
[1:06:12]Nhưng mà để giữ được cái đầu cho nó sáng suốt, nó có trí tuệ, cái sức mạnh của nó đó, còn nghĩ ra cái gì là nhân quả khác, nhưng mà để nó khỏe và nó sáng tạo, nó yêu thương, nó suy tính được á thì ta cần dưới này phải khỏe. Nên bây giờ ta nói tiếp cái phần này khỏe. Ví dụ ta làm việc rất mệt, nhưng mà không đuối, không kiệt sức, không căng thẳng, không mất ngủ, không bị suy nhược thần kinh, hạnh phúc lớn phải không ạ? Còn có người nằm cả đêm trằn trọc ngủ không được là vì sao? Vì ngày trước làm việc căng thẳng quá, cái stress đó nó mang theo vào trong giấc ngủ mà không ngủ được, không ngủ được thì ngày mai làm sao ạ?
[1:06:47]Làm việc không hiệu quả. Mà nếu kéo dài một tháng nữa ta mất việc làm liền, mất mất chỗ đứng ta liền. Cho nên buộc ta phải ngủ ngon, buộc ta phải khỏe mạnh để còn lo công việc. Cho nên để cho cái đầu khỏe đừng bao giờ để nó bị stress hay nó bị suy nhược, mà muốn như vậy phía dưới này phải khỏe. Nên để cho có một cái thân khỏe thì ta có mấy phần thế này: Thứ nhất là nội tạng ta khỏe. Thứ hai, cơ bắp, gân ta khỏe. Đúng không ạ? Còn cái thứ ba, khí lực vô hình ta khỏe.
[1:07:27]Đó là cái mà bên Đông phương khai thác rất nhiều. Còn bên Tây phương á thì họ khai thác hai cái đầu: nội tạng làm sao cho tốt: tim, thận, gan rồi cho tốt và tập luyện làm sao ha hợp lý để cho cơ bắp, gân khỏe.
[1:07:44]Nội tạng muốn cho khỏe thì ta cần có một cuộc sống lành mạnh, hợp lý. Nhớ giùm thầy điều đó, ghi vô cho rõ. Để cho nội tạng ta được khỏe đó, tức là gan, tim, phèo, phổi khỏe thì ta cần cuộc sống lành mạnh, hợp lý. Cuộc sống lành mạnh, hợp lý là gồm cả việc giải trí, ăn uống, hiểu không? Đừng có lạm dụng những chất kích thích và đừng có tương tư, thương yêu nhiều quá, nhớ điều đó. Đó là cuộc sống lành mạnh, hợp lý.
[1:08:19]Còn để cho cơ bắp mạnh khỏe thì ta cần làm việc và tập luyện hợp lý. Thầy dùng chữ "hợp lý" chứ không được quá sức, quá sức bứt á. Đó là việc. Nên thế nào là một cuộc sống lành mạnh, hợp lý để cho nội tạng ta khỏe, muốn nói điều này ta nói 3 tháng. Còn làm sao để tập luyện cơ bắp làm việc và tập luyện hợp lý để cho cơ bắp nó khỏe thì điều này ta nói trong tuần, nên không có thời gian, hôm nay ta bỏ qua.
[1:08:51]Hôm nay ta chú trọng cái thứ ba: Khí lực vô hình, ba: khỏe. Đó là cái văn minh của Á Đông. Cái sức mạnh của người Á Đông là nội công, khí công. Khí công là cái gì đến ngày hôm nay khoa học vẫn chưa chứng minh. Khoa học vẫn chưa chứng minh và không thèm chứng minh. Đáng lẽ mà nếu những hiện tượng xảy ra thấy được là có thì phải nhào vô mà nghiên cứu, nhưng mà cứ bỏ mặc. Cái không công bằng của khoa học ngày nay là như vậy. Nhưng mà người Đông phương từ lâu họ đã âm thầm nghiên cứu cái khí công đó, là cái mà không thấy được nhưng mà đem lại sức mạnh cho con người rất là khủng khiếp. Thậm chí rồi nếu người ta có một loại khí công mà người
[1:09:37]ta rèn luyện được rồi đó, dao chặt vô không đứt người. Mặc dầu sau khi dao chặt ta bóp lại cái da thịt nó vẫn mềm, ta không thấy có vẻ gì chai cứng như đồng như đá cả, nhưng mà khi nó vận công rồi đưa ra là chặt dao không đứt. Một cái sức mạnh khác nó bảo vệ cơ thể ta. Hoặc là có mấy nhà sư Thiếu Lâm ổng móc cái dây mí mắt của ổng dưới này ổng treo cả nguyên thùng nước ổng quay vòng vòng vòng mà cái mí mắt mỏng như thế này không rớt ra. Một cái gì đó để giữ được cái cái móc của cái xô nước đó. Và còn nhiều thứ rùng rợn hơn nữa, hôm nay ta không tiện nói lắm, những cái bí mật mà người luyện họ mới biết.
[1:10:11]Tức là đem lại năng lực khủng khiếp mà ta cần cái đó hơn. Người Á Đông ta, nhất là người Á Đông ta hình vóc nhỏ thó. Thì bây giờ ta bước ra làm việc với người nước ngoài, nội cái Indonesia thôi ta đã thua. Ở ngoài cái giàn khoan dầu khí, cái công ty của mình cũng phải thuê rất nhiều người nước ngoài mà có những người ở Indonesia họ làm ngoài giàn khoan, nắng gió như vậy, họ nhịn đói họ làm từ sáng đến chiều không cần uống nước luôn, người Việt Nam mình theo không nổi. Cái năng suất họ làm như vậy á. Còn người Việt Nam mình làm chút mệt vô ngồi nghỉ, uống nước, quạt phe phẩy rồi phải ăn miếng bốc
[1:10:46]gì vô, uống miếng nước rồi ra làm tiếp. Còn họ cứ làm răm rắp răm rắp từ sáng tới chiều, chiều vô rồi ăn, về ăn ăn gấp mười mình. Còn ta đụng tới Tây phương thôi họ quá lớn như vậy nên họ, chỉ họ cao hơn mình một chút xíu thôi họ xây lên những cái lâu đài gấp trăm gấp ngàn lần mình. Cái tỉ lệ nó là như vậy, lạ như vậy. Nên ta chỉ bù lại bằng cái gì? Bằng khí công mà thôi. Đó là cái mà ngày xưa mà ba lần ta đánh bay quân Nguyên Mông. Đó là ngày xưa mà mười năm Lê Lợi kháng chiến chống quân Minh đánh bay luôn quân Minh là vì luyện được cái này. Nên ngày hôm nay cũng vậy, ta cũng áp dụng phương pháp này trong
[1:11:22]trong cái cuộc sống mới để ta lao động, ta học tập, ta phục vụ. Vì cái khí công đó nó vô hình nhưng mà ai tập thì sẽ thấy có kết quả. Một chút khí công đơn giản, vậy chứ mà nó bảo vệ cái bộ não ta. Ở đây thì có ba cái khí công. Một á, một cái một cái option một cái gọi là khí công nguyên pháp là để bảo vệ bộ não, tập rất đơn giản.
[1:11:50]Coi giống như thụt dầu nhưng mà nó có phương pháp hít thở và nó có nó tạo hình, ví dụ xương sống nè không bao giờ được cong. Mình ngồi xuống mà không được cong, ngồi xuống vẫn phải giữ thẳng ha, lên. Thì cái này đó mà tập lâu thì bộ não không bao giờ bị xuất huyết não, không bao giờ bị tai biến não, tăng cường trí nhớ, hoạt động rất là bền bỉ cái này. Còn một cái mà để tạo thành sức đề kháng là ta có cái nạp khí,
[1:12:13]buông lỏng toàn thân. Cái này cái này thầy dạy Phật tử chưa cà? Có rồi phải không? À. Và một cái phi điểu công lúc nào chân cũng nhón để mà bay, bay theo hơi thở của ta. Cái này thì nó làm khỏe toàn thân, làm ta có sức mạnh. Đây khí công, còn những cái tập mà cơ bắp thì ta biết rồi, đó là ba cái phương pháp này. Ba cái thế khí công căn bản. Khí công trong võ thuật thì nó nhiều, nhưng mà ba thế này là căn bản ha. Giờ ta nói về thiền nha, đỉnh cao văn minh trí tuệ của nhân loại.
[1:12:49]Vì sao thiền là đỉnh cao văn minh trí tuệ của nhân loại? Cái gì mà thuộc về trí tuệ, tức là đó là cái biết. Khi ta biết nhiều thứ thì ta được gọi là trí tuệ. Nhưng mà nào giờ loài người theo đuổi một cái loại biết
[1:13:09]do suy nghĩ, do học hỏi, do có ngôn ngữ, có phương tiện truyền thông, có nghe, có nói, có nhìn, có suy nghiệm, cái biết bằng những điều đó. Và đẩy cái nền văn minh của nhân loại tới ngày hôm nay, và nếu cứ tiếp tục theo cái đà này nữa thì loài người sẽ tự diệt chính mình, tiêu vong luôn, cái nền văn minh kiểu này, cái trí tuệ kiểu này. Nhưng bên cạnh đó, ta có một loại trí tuệ khác của một nội tâm thanh tịnh, không học mà biết, không nghe mà hiểu hết. Và đây chính là một cái tương lai của nhân loại nếu nhân loại muốn sống còn. Nó cân đối lại với cái văn minh mà ta đã tạo nên từ sự suy nghĩ, từ cái nghe, cái thấy, cái suy nghiệm.
[1:14:04]Còn ở đây ta bước vào một cái văn minh mới mà không nghe, không cần thấy, không suy nghiệm mà biết hết bởi nội tâm thanh tịnh. Đây là tương lai của nhân loại. Các quốc gia đều âm thầm nghiên cứu về thiền. Họ chưa công bố nhưng họ đang nghiên cứu dữ lắm. Các nhà khoa học, các tổ chức và các phi chính phủ hoặc chính phủ đều âm thầm nghiên cứu về thiền. Các tôn giáo âm thầm nghiên cứu về thiền. Riêng Phật giáo thì là nơi phát xuất thiền, cho nên cái người tu theo đạo Phật thường là phải biết thiền. Có một số tông phái trong đạo Phật không đi về thiền, một vài tông phái như vậy, nhưng mà nếu là một tông phái chính thống đều phải đi về thiền.
[1:14:54]Hiện nay ở Tây phương khi họ nghiên cứu đạo Phật thì họ buộc phải nghiên cứu về thiền, vì họ biết thiền là cái độc đáo nhất của đạo Phật. Mà khi nghiên cứu tới nữa, họ thấy rằng nhân loại phải đi theo hướng này, vì thiền nó không thuộc về tôn giáo, thiền nó là một cái chung của nhân loại, mà sau này cả nhân loại phải xem đó là một điều bình thường. Cũng giống như một số luật pháp bắt nguồn từ tôn giáo, nhưng bây giờ nó không thuộc về tôn giáo nữa mà bây giờ nó thuộc về của cả nhân loại.
[1:15:32]Và thiền cũng vậy, ban đầu là của đạo Phật, nhưng rồi sẽ không còn là của đạo Phật nữa mà sẽ trở thành của chung của nhân loại. Tuy nhiên, ai cũng biết rằng thiền là định tâm, không suy nghĩ. Nhưng định tâm như thế nào, làm cách nào để định tâm, định tâm rồi đi về đâu thì cái lý giải về những điều đó khác nhau rất nhiều ở các tông phái. Trên thế giới cũng rất nhiều nơi dạy thiền, nhưng mà mỗi nơi cũng mỗi khác. Nếu ta thích thiền rồi ta đi học đại, có khi ta vớ nhằm một tông phái nào đó nó không phải là chuẩn, nên đây là một thử thách tiếp tục cho việc mà đem thiền trở thành cái di sản của cả nhân loại này.
[1:16:21]Thiền có nhiều phương pháp, nhiều lý thuyết, nhiều cách lý giải, nhiều điểm đến, nhiều điểm đi vậy. Thì ta lại đi tìm một cái thiền nào chuẩn xác. Thiền đó đạt những yêu cầu như sau: Thứ nhất: Hợp lý về y học. Thứ hai: Hợp lý về khoa học. Thứ ba: Phát triển được đạo đức. Thứ tư: Thăng tiến được trí tuệ. Thứ năm: Là mới tới cái mục tiêu của tôn giáo là chứng được thánh quả. Nhắc lại, yêu cầu của thiền là gì? Phù hợp với y học. Thứ hai là phù hợp với khoa học. Thứ ba là phát triển được đạo đức. Thứ tư là phát triển được trí tuệ. Thứ năm mới tới cái mục tiêu của tôn giáo là chứng được đạo, đắc được đạo.
[1:17:25]Thì bây giờ ở đây có ai muốn đắc đạo thì thầy nói luôn tới cái thứ năm, thầy giảng luôn cái thứ năm. Còn cảm thấy chưa cần phải đắc đạo thì nghe bốn cái đầu thôi, phải không ạ? Chuẩn xác với y học, hợp lý với khoa học, phát triển được đạo đức và tăng trưởng được trí tuệ, như vậy thôi. Hợp lý với y học là sao? Thì cái y học này ta không phải là chỉ y học Tây phương mà là cả y học của cả Đông phương và Tây phương. Ví dụ nói là nó có cái phương pháp trong nhà Thiền là khi ngồi thiền ta biết rõ toàn thân. Cái cảm giác toàn thân biết rõ toàn thân thì giúp cho tâm mình được an tĩnh một phần thôi chứ không phải toàn
[1:18:07]bộ, nhưng góp phần giúp cho tâm mình an tĩnh. Khi ta biết rõ toàn thân, buông lỏng toàn thân, thân thôi nhưng tự nhiên bộ não ta góp phần vào sự yên lắng của não bộ ta. Đó là nguyên tắc thứ nhất, tại sao? Tại vì thế này, khoa học y học đã tìm thấy rằng mỗi một vùng của vỏ não ta đều phản ánh một phần của cơ thể. Ví dụ ngón tay cái thì nó nằm ở vị trí trên đỉnh này. Ví dụ như là cái vùng sườn nó sẽ nằm ở góc này, vùng chân nó sẽ nằm ở góc này, ví dụ vậy, tức là cái vùng cả cái vỏ não của ta nó đều phản ánh một bộ phận của cơ thể lên đó hết. Nên khi ta buông lỏng toàn thân, biết rõ toàn thân thì toàn bộ cái vỏ não này làm sao?
[1:18:57]Được an trú theo, buông lỏng theo, thư giãn theo. Đó là nguyên tắc. Còn không, vỏ não ta luôn luôn xao động, rung rung rung rung. Những cái tín hiệu luôn luôn phát ra. Và tại sao tín hiệu luôn luôn phát ra? Nó là bản năng của sự sống. Con người không lúc nào ngưng suy nghĩ. Con người luôn luôn suy nghĩ. Bộ não luôn luôn hoạt động 100%. Từ trong cái hệ thống tiểu não đi qua tới cuống não, lên tới các vùng trung khu thần kinh ra tới hệ thống cả cái vỏ não tràn ngập. Cách đây 10 năm, các nhà khoa học còn bị đưa ra một lý thuyết sai lầm. Khi mà các nhà khoa học thấy con người có nhiều khả năng lạ quá.
[1:19:40]Ví dụ có người họ mộng du, ban đêm họ ngủ mơ mơ mơ cái họ đi ngược lên bức tường. Chân họ giẫm đây, người họ song song với mặt đất không rớt. Lát họ đi lên luôn trần nhà, đầu họ chúc xuống không rớt. Thì những bộ phim được quay lại hết, chứng kiến hết. Không giải thích được. Rồi lúc đó người ta mới tin rằng à, trong con người còn nhiều năng lực bí mật chưa được khai thác. Có nghĩa là con người mới hoạt động hết có 10% bộ não. Còn nếu 90% kia mà được hoạt động nữa thì con người sẽ phi thường. Do đó họ mới làm ra bộ phim Lucy Phi Thường. Các anh chị có coi chưa ạ? Bộ phim Lucy Phi Thường. Trong đó nói rằng có cái tập đoàn ma túy nó chế ra một
[1:20:21]cái loại nó kích hoạt để hoạt động hết bộ não. Thì người ta không biết, nhờ mấy cô đó vận chuyển bằng cách là mổ bụng cổ ra, nhét cái thuốc đó vô, may lại đi ra hải quan. Tới cái nước đó giao hàng, nước kia giết cổ mổ ra lấy thuốc đó ra. Nhưng mà trên đường đi bảo mật không nói cổ là ai, không nói cổ mang gì trong người, nó chỉ giao qua những cái tay đàn em trung gian. Thì có một cái tay đàn em thấy cô này con gái cái nó cưỡng hiếp, thì cổ kháng cự. Kháng cự cái nó, nó là xã hội đen, côn đồ mà, nó đánh cổ, nó đá, đá vô bụng cổ vỡ cái túi thuốc ra, ngấm hết vô máu cổ. Thế là cổ tiếp thu cái đống thuốc đó vô cái bộ não cổ hoạt động ra càng ngày càng
[1:21:02]nhiều thì cổ trở thành phi thường luôn, thành những người có thần thông. Biết hết mọi điều. Mới là nghiên cứu trong máy tính ra là biết hết tất cả mọi chuyện của trời đất. Cái bộ phim đó cũng cũng thú vị. Tuy nhiên nó đặt trên một nền tảng lý thuyết sai lầm cho rằng con người chỉ hoạt động có 10%, còn 90% chưa được kích hoạt. Cho nên nếu có một loại thuốc kích hoạt hết thì con người ta trở nên phi thường. Mà thiền định là kích hoạt hết, đó là điều sai. 10 năm sau, cách đây 10 năm thì các nhà khoa học mới phát hiện ra không phải vậy. Mà bình thường là chúng ta hoạt động toàn bộ 100% não bộ, cho nên ta luôn luôn mệt mỏi, căng thẳng. Cho nên thiền định là gì?
[1:21:40]Làm ta dừng bớt hoạt động của não lại từ từ từ từ, bớt dần dần bớt dần dần. Mà nếu người nào tắt hoàn toàn cái bộ não, không hoạt động nữa mà vẫn tỉnh, vẫn sáng, người đó chứng đạo. Nó khác với người mê. Bởi vì người mê não bộ vẫn hoạt động nha. Khi ta ngủ não bộ vẫn hoạt động, ta bị chích thuốc mê mất ý thức bộ não vẫn hoạt động. Còn cái người mà không hoạt động là tỉnh táo, sáng suốt mà bất động, cái đó nó khác, đó mới là thiền. Còn mê, ngủ bộ não vẫn hoạt động. Nên ta khi ta tập thiền là tập cho bộ não yên lắng trong trạng thái tỉnh táo thì những năng lực phi thường nó phát triển ra. Nhưng đầu tiên làm cho ta hạnh phúc, bình an và đạo đức. Nhớ như vậy.
[1:22:25]Người tu thiền đúng phải càng ngày càng đạo đức, chứ không phải là người tu thiền thời gian có trực giác, biết chuyện này biết chuyện kia rồi mà cái thái độ kiêu căng, hống hách là sai. Tức là người họ bắt đầu họ sáng suốt lên họ có trí tuệ, đoán được chuyện này, họ biết được chuyện kia, họ sáng tạo được chuyện nọ, nhưng mà nhìn họ khiêm cung như là như là cỏ như lá là đúng. Như vậy. Và cái đặc biệt của thiền á là khi mà tâm ta lắng xuống theo đúng cái phương pháp rồi, ta tỉnh táo mà yên lắng, đạo đức ta tăng trưởng, ta hiền lành hơn, yêu thương hơn, cảm thông hơn và biết nhiều hơn, sáng tạo nhiều hơn.
[1:23:07]Đây là điều mà thế giới cần. Mà nếu ta là một người quản lý, ta là một người quản lý, dưới ta có nhiều người để ta yêu thương, để ta quan sát, để ta hiểu biết thì cái trí tuệ trong thiền cực kỳ cần thiết. Ta nhìn con người, ta hiểu họ tính tình họ như thế nào. Họ hay điểm nào, họ dở điểm nào, điểm nào cần phát huy, điểm nào cần phải khắc phục. Rồi ta cũng đoán trước được công việc. Tự nhiên đầu năm ta biết trước năm nay cái doanh nghiệp mình nó hơi xuống trong khoảng nào, phải chịu đựng ở khoảng nào, đi qua khoảng nào rồi sẽ phục hồi khoảng nào, tự biết luôn. Tự đoán ra, lạ như vậy. Trước khi bước vô cuộc họp sếp kêu lên,
[1:23:47]đoán gần hết 7 80% nội dung cuộc họp, sếp sẽ phổ biến điều gì. Lạ lùng như vậy. Tức là tự nhiên trực giác nó xuất hiện. Mà cái này là cái ta cần trong cuộc sống ở đời. Nhưng mà cái hay của ta biết thì nhiều mà làm như không biết, sống hiền lành khiêm cung, thiền cho ta điều đó. Nên ví dụ như nói đầu tiên ta buông lỏng toàn thân, biết rõ toàn thân là phù hợp với kiến thức về y học và khoa học trước. Là tự nhiên cái vỏ não nó bớt hoạt động, bớt dao động chứ không chưa ngừng, nhưng nó bớt. Kế tiếp là cái hơi thở. Khi ta biết rõ hơi thở vào, ta biết rõ hơi thở ra thì lại một lần nữa phù hợp với những cái công
[1:24:28]cụ đo đạc của y học thần kinh hiện đại. Trong đó họ nói rằng trong cái cái sách về y học của hiện đại họ ghi rõ rằng: Khi thần kinh thở hưng phấn thì các thần kinh khác đi vào là yên lắng. Ha. Ghi rõ trong y văn ghi rõ và điều này hoàn toàn phù hợp với thiền của đạo Phật. Ở trong đó ta vừa buông lỏng toàn thân, biết rõ toàn thân, rồi bắt đầu ta biết rõ hơi thở vào, ta biết rõ hơi thở ra, biết thôi không điều khiển. Hơi thở tự nó phải vào, tự nó phải ra để duy trì cuộc sống theo cái thân thể nó đòi hỏi. Ta không cần cố ý thở. Ta không cần cố ý thở. Nào giờ nãy giờ ta có để ý hơi thở không ạ? Không phải không ạ? Và có chết chưa ạ?
[1:25:12]Chưa. Vì sao? Vì tự động nó thở, nhưng mà chỉ có là nó tự động thở mà ta không biết, phải không ạ? Bây giờ ta biết, khác nhau chút xíu đó thôi và ta lập tức trở thành thiền sư. Sướng không ạ?
[1:25:27]Nói nãy giờ ta vẫn đang thở mà ta không biết, phải không ạ? Bây giờ ta vẫn như vậy thôi, vẫn đang thở bình thường như vậy, không cố ý điều khiển hơi thở nhưng biết, biết nó đang thở vào, biết nó đang thở ra. Rồi, xong. Lên đây thầy ký tên chứng nhận cho làm thiền sư. Chút xíu thôi, nhưng coi vậy chứ không đơn giản á. Thì đó là phù hợp với khoa học, với y học. Rồi một cái gì nữa làm cho phát triển đạo đức nữa, tức là cái mục tiêu của thiền định là vô ngã. Ta tu thế nào đó từ từ không thấy có cái ta, không thấy có cái tôi. Không phải một sớm một chiều mà ta diệt được cái bản ngã liền, nhưng cái ý niệm về vô ngã tự bắt đầu nó xuất hiện
[1:26:10]dần, xuất hiện dần mãi mãi trong cuộc sống. Tự nó tạo ra. Lạ như vậy, khi ta thiền đúng rồi, tâm ta thanh tịnh rồi thì cái ý niệm về cái việc vô ngã tự nó xuất hiện, nó mới là ý nghĩ thôi, chứ nó chưa phải là trạng thái mà chứng đắc, tiêu diệt hết toàn bộ bản ngã. Vì một bậc Thánh A-la-hán thì họ tiêu diệt sạch bản ngã, họ thành một bậc Thánh phi thường của vũ trụ. Khi bản ngã không còn, cái người đó biết hết vũ trụ. Biết hết vô lượng không gian và thời gian, đó là nguyên tắc. Nhưng mà từ đây tới ngày đó còn hơi lâu. Vài nghìn kiếp nữa, thôi mình không nói tới, hì. Nhưng mà bây giờ khi ta tu đúng, tâm ta yên thì cái suy nghĩ,
[1:26:51]cái ý niệm về vô ngã hay xuất hiện trong lòng ta. Ví dụ bây giờ khi ta ngồi thiền tâm ta yên, cái ý niệm vô ngã nó xuất hiện như thế này. Năm đó cái doanh thu của cơ sở ta, đơn vị ta nó tăng vọt lên. Có lẽ là tại ta dễ thương quá đó. Nhiều người thích tới chỗ của mình để giao dịch. Thì trong cái cách mà họ gặp mình, tự nhiên họ có cái niềm tin họ mến sao đó không biết, cái doanh số tăng lên. Cái ta được khen thưởng. Vừa khen vừa thưởng. Thưởng cho ta là cái số tiền lớn, khen ta một cái giấy khen gì đại khái đại khái. Nhưng mà khi cầm cái giấy khen và cầm cái phần thưởng á, ta không nghĩ là của mình.
[1:27:32]Cái vô ngã nó xuất hiện liền. Ý niệm vô ngã lúc đó nó hiện ra để nó đối phó lại với cái tâm tự kiêu, tự hào, tự mãn của ta. Tự nó khởi lên nó chống lại. Nó chống lại cái ý nghĩ về tự cao, tự mãn, tự hào và nó cứ nghĩ rằng cái này không phải là công lao của mình. Mà là công lao của ai? Công lao của ai? Toàn bộ những anh em hết trong đơn vị nha. Công lao của ai? Của những người mình đã được học từ cấp tiểu học tới đại học. Dạy mình mình mới làm được. Công lao của ai? Của những chương trình đào tạo mà ta đã được tập huấn. Công lao của ai? Công lao của bao nhiêu điều tốt đẹp trên cuộc đời này mà ta đã tiếp nhận.
[1:28:12]Cứ nghĩ như vậy rồi cái mình cầm cái số tiền mình được thưởng, cầm cái bằng khen được khen, mình không có tự kiêu, mà cứ muốn chia sẻ lại. Cái lúc đó mình cầm số tiền mình nghĩ có ai trong đây mình cần cái mình lại chia. Ví dụ nhà mình cần thì mình cũng chia, à để con mình chắc nó muốn mua cái laptop, hay là cái người kia họ đang khó khăn, mình chia sẻ, và chia một cách rất tự nhiên. Không thiên vị. Đối với gia đình riêng của mình mình cũng không thiên vị, mặc dù mình phải mua cho con mình một cái món quà đặc biệt từ cái tiền thưởng của mình. Hoặc là khi mình giúp đỡ cho một cái người mà nhân viên của mình
[1:28:43]lúc họ khó khăn, hai cái đó bằng nhau, bình đẳng nhau. Chớ không phải là vì đây là con tôi, tôi thiên vị hơn, cái người công nhân tôi ít, không có, hai bên bình đẳng nhau. Cái ý niệm vô ngã nó tự nó xuất hiện. Mặc dù mình chưa diệt được bản ngã, nhưng đó chính là đạo đức, phải không ạ? Đạo đức cực kỳ tuyệt vời. Mà thiền cho ta điều đó. Nó hay cho ta cái xuất hiện cái ý nghĩ vô ngã để không nhận gì về mình, mặc dù mình hết sức cống hiến, tận tụy, hy sinh, phụng sự, mà không nhận gì về mình cả. Đó là đạo đức mà là đạo đức số một của thế giới. Đạo đức số một của thế giới là gì? Hết sức cống hiến, phụng sự, không bao giờ chấp công.
[1:29:22]Thế giới này cần vô số những con người như vậy để thế giới này phát triển và tồn tại. Mà người tu thiền thì cái ý niệm đó nó cứ xuất hiện, tự nó xuất hiện. Ví dụ bây giờ chúng ta đứng giữa một cái số đông, ngàn ngàn ngàn người, ta được vinh danh khen, hoàn toàn không có cái xúc động của sự sung sướng. Mình biết ơn người khen mình, vậy thôi. Vẫn lên lãnh cái bằng khen, phần thưởng như mọi người, một cách hết sức bình thường như mọi người, nhưng trong lòng không có cái ngây ngất sung sướng. Vì lúc đó chỉ là lòng biết ơn, lúc đó lòng biết ơn nó lại xuất hiện thay cho cảm giác sung sướng, biết ơn những con người mình đã nhận
[1:29:57]cái ơn, mà ngày hôm nay cái vinh quang này lại thuộc về mình. Đó là những cái điều rất là đẹp trong cuộc sống này. Rồi nói tới cái trí tuệ, khi cái tâm mình yên lắng, sức khỏe tăng tiến, cái đạo đức phát triển thì trực giác bắt đầu tới. Ta biết nhiều chuyện lạ lùng, ta sáng tạo nhiều cái rất là bất ngờ, không ai ngờ được. Mà mấy cái đó thì thầy không muốn ví dụ. Mà người tu thiền rồi, tự nhiên có những sáng tạo trong cuộc sống. Khi ta yêu thương cái thế giới này và khi tâm ta thanh tịnh, tự ta sáng tạo tuôn trào. Mà các anh chị nghĩ, mình là người quản lý, mình có đạo đức, mình có sáng tạo, mình có hiểu biết thì còn gì bằng, phải không ạ?
[1:30:48]Quá đẹp luôn. Vì vậy, ta bắt đầu ngồi thiền. Mới ban đầu, thiền giai đoạn đầu thì ta vất vả, cực khổ. Nhiều khi thấy khổ á, nhưng mà sau này khi bắt đầu nó hơi kết quả một chút rồi thì ta mới hiểu rằng vàng bạc trên đời này không không đánh đổi được. Cái hạnh phúc nó lớn á, hạnh phúc. Khi ta tu thiền được rồi cái đạo đức ta tăng lên. Nó không còn cái tham lam. Ta thích hy sinh, thích nhường nhịn, thích yêu thương. Vậy đó, mà nhân quả đem tới những điều tốt đẹp. Tự nhiên không đánh mà thắng á, không cầu mà được, lạ như vậy. Ta chỉ cho người, chỉ giúp người thôi, vậy chứ mà bao nhiêu điều tốt đẹp lại chờ đợi ta ở phía sau.
[1:31:35]Mà cái quan trọng nhất thế này, là kết quả thiền nó lại bắt nguồn từ cái cuộc sống. À. Cái phương pháp thiền cũng chỉ là ngọn thôi, mà cái kết quả thiền nó thật sự bắt nguồn từ trong cuộc sống của ta. Một cuộc sống đầy đạo đức, thánh thiện thì khi ta ngồi, thiền nó xuất hiện kết quả, tâm ta thanh tịnh. Rồi bắt đầu nó đi tới cái ngày lúc tuổi già, tới lúc ta chết, ta được cái chết an lành. Ta được cái chết an lành, đó là kết quả của một cuộc sống đúng. Ta không làm khổ người thân chung quanh, ta không vật vã, đau đớn vì cái chết, mà ta ra đi nhẹ nhàng như một giấc ngủ. Đó là cái thành công của người tu thiền đúng, có kết quả.
[1:32:16]Mà cái thiền đúng có kết quả lại bắt nguồn từ trong cuộc sống đạo đức, thánh thiện, trong công việc làm, trong sự đối xử với mọi người, nha. Tất cả nó hữu cơ, nó liên quan với nhau chặt hết, không thoát ra được. Rất cảm ơn là hôm nay tập đoàn Samsung, các vị lãnh đạo đã tạo điều kiện cho thầy về đây có một buổi nói chuyện thân mật như thế này. Thì những cái điều mà thầy nói ra này nó cũng là những cái điều căn bản của cuộc sống, một chút góp ý, một chút nhắc nhở của một người đi trước trong cuộc sống. Thầy nói thầy đi trước trong cuộc sống này có ai cự nự không? Năm nay thầy gần 60 rồi. Có ai sáu mấy không thì thầy thua.
[1:32:59]Đi trước một chút trong cuộc sống với lại với những người đàn em thân yêu của mình, với những người đang còn tương lai sáng lạng, với những người đang xây dựng cái đất nước này, xây dựng cái xã hội, thế giới này. Cho nên trước hết là cho thầy chúc lành nha, các anh chị càng ngày càng tiến bộ, may mắn, thăng tiến. Cho thầy gửi tình yêu thương đến các anh chị, gia đình các anh chị, nha. Mong rằng các anh chị góp cái sức, bàn tay của mình, trái tim mình xây dựng đất nước mình, cuộc sống mình ngày một phát triển thịnh vượng và hạnh phúc hơn, nha. Thôi thầy xin chào, nha.
[1:33:42]À, trước hết là con rất cảm ơn sư thầy, sư phụ đã có một cái buổi nói chuyện hôm nay. Đây là cái cơ duyên rất lớn đối với con và toàn thể các anh em Samsung cũng như các cô, các chú, các bác. Con thật sự qua cái buổi hôm nay con đứng đây thì thật sự con rất là xúc động. Con rất cảm ơn thầy đã có đã tạo một cái buổi nói chuyện rất là hữu ích đối với chúng con về cái cách quản lý con người và những cái suy nghĩ, kinh nghiệm của thầy thật sự là rất quý giá. Con cảm ơn thầy.