[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:14]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:28]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:42]Chúng con xin cung thỉnh sư phụ an tọa. Chúng con xin cung thỉnh quý thầy, sư cô đồng an tọa. Xin kính mời tất cả quý phật tử đồng an tọa. Ở chùa Phật Quang ta thì ăn Tết là bằng giáo lý. Mặc dù là chùa cũng cố gắng nấu ăn để đãi quý phật tử, nhưng mà sự thực cái ăn ở đâu cũng có ăn, phải không? Nhà mình mình cũng có ăn, tới bạn bè cũng có ăn, chùa nào cũng có ăn. Nhưng mà tới chùa thì ta được sống trong cái không khí thiêng liêng, tâm linh, bình an. Đáng lẽ thầy bắt ngồi thiền nữa, nhưng mà thầy dòm thấy mặt tội nghiệp quá, thôi không bắt. Chứ đáng lẽ ngày Tết tới chùa là phải ngồi thiền một thời,
[1:21]đó để lấy cái thời ngồi thiền mà cúng dường lên Phật. Thường á ta tới chùa ta phải lễ Phật, tụng một thời kinh, ngồi một thời thiền, nghe một thời pháp, đó là đủ bộ ba đó. Đó là tụng một thời kinh, ngồi một thời thiền, nghe một thời pháp. Nhưng mà khổ cái hễ tụng thời kinh cái là người tới trước người tới sau, phải không ạ? Cái tụng không đều. Thôi mình để mọi người cứ vào chánh điện lễ Phật rồi ngồi một thời thiền, cũng vậy người tới trước tới sau, mình đang ngồi yên yên cái người ta tới bưng người ta đẩy đẩy mình xích qua một bên để người ta chen vô người ta ngồi thì rất là khó chịu, thành thử cũng cũng khó, chứ đúng ra phải nên ngồi một thời thiền.
[1:57]Và thứ ba là ừm nghe một thời pháp. Mà nếu lấy lý do gì mà không nghe nữa cái thành bỏ luôn ba ha, vì vậy cố gắng nghe một thời pháp. Đây là món quà đầu năm để ta cũng có cái thời gian để mà chiêm nghiệm cái giáo lý. Vì sự thực những chuyện đời nó bộn bề, lo toan, căng thẳng và mệt mỏi. Ta được sống trong cái không khí của đạo, tư duy về cái lời Phật dạy, chiêm nghiệm sâu xa về triết lý của cuộc sống cũng làm cho tâm hồn của ta được thăng hoa hơn là ta mải mê suy nghĩ những chuyện tầm thường của thế tục, như vậy đó. Nên vì vậy, ngày Tết mà đi chùa nghe pháp là một điều rất là thú vị, mà cũng làm cho ta gieo cái duyên lành nhiều hơn cho những đời sau vậy.
[2:48]Hôm nay cái bài pháp, bài pháp ngắn ngắn mà thầy nói có tựa là: Vì đâu mà ta có niềm vui? Ta phân tích coi từ những lý do nào mà ta có niềm vui. Vì suốt cuộc sống của một con người ai cũng đi tìm cái niềm vui. Và vì đi tìm niềm vui nên ta cũng rất là vất vả, khổ sở vì nó chứ không phải không. Và có những người đã chọn một cái niềm vui sai lầm, dồn hết sức của cuộc đời mình đi vào cái niềm vui đó rồi để rồi sao? Để rồi cuối cùng trắng tay, cuối cùng trắng tay, cuối cùng nhiều đổ vỡ. Cho nên vì vậy, ta sẽ nghe lại hôm nay coi có bao nhiêu cái điều mà sẽ đem đến cho ta cái niềm vui. Và trong cái nhiều những yếu tố đem đến cho ta niềm
[3:39]vui đó thì ta lựa những yếu tố nào mà mình phải theo đuổi, còn những yếu tố nào thì thôi nên tránh, mặc dù nó sẽ có mời gọi mình nhưng cũng nên tránh. Hôm nay ta liệt kê ra bao nhiêu điều trên cuộc đời này khiến cho ta ta vui.
[4:00]Cái mỗi Tết vậy mỗi lần bài giảng thầy hay có bài thơ, mà năm nay sao thầy làm thơ xong cái thầy hay quên đọc. Như bữa Giao thừa thầy có bài thơ con cóc. Mà năm nay làm thơ cứ có câu hỏi, câu trả lời, câu hỏi, câu trả lời. Ví dụ Giao thừa thì có cái bài thơ câu hỏi: Vì đâu à Vì sao ta có quê hương? Vì nơi đó có người thương yêu mình. Nghe có lý ha? Phải không ạ? Nhưng mà lát cái nó thành con cóc à, thầy cũng không hiểu tại sao nữa. Hai câu đầu nghe hay vậy á mà tới chừng viết một lát cái thành con cóc liền. Nghĩa là: Vì đâu ta có thái bình? Bởi vì nhiều lắm người mình yêu thương. Đó bắt đầu thành con cóc rồi đó.
[4:39]Vì đâu quỳ dưới trầm hương? Bởi vì Phật dạy con đường cao siêu. Nghe có lý ha, nhưng mà câu nữa cái là: Vì đâu lòng mãi kính yêu? Bởi vì Phật pháp cao siêu nhiệm mầu. Đúng là thành con cóc thiệt. Hôm nay cũng vậy, hôm nay cái bài thơ hôm nay cái bài thơ là: Vì đâu ta vui? Thầy cũng có cái bài giảng là vì đâu ta vui, thầy cũng có cái bài thơ, đáng lẽ là bài thơ đọc cuối nhưng mà thôi thầy đọc đầu luôn sợ lát nói xong cái nó quên. Là: Vì đâu ta có niềm vui? Vì lòng ta đã quên rồi ghét ganh. Nghe có lý ha? Vì đâu đời thoáng qua nhanh? Vì vô thường vẫn lanh quanh kiếp người. Vì đâu ta biết mỉm cười?
[5:28]Vì mùa xuân đã rợp trời quê hương. Vì đâu ta phải yêu thương? Vì con tim phải tìm đường bay lên. Nghe có lý ha? Rồi đó, thơ thẩn đồ xong hết rồi đó, bây giờ bắt đầu đi vào đạo lý rồi.
[5:49]Vì đâu ta có niềm vui? À điều thứ nhất là khi ta có may mắn. Ví dụ như mình mua tờ vé số, phát nó trúng một cái, lúc đó làm sao? Ồ nhảy tâng tâng ha, nhảy tung bay la làng lên, vui quá chừng vui. Vì sao vậy? Vì may mắn. Mà may mắn là cái gì? May mắn là cái gì đó mà không tốn sức mà lại được rất nhiều. Phải không nè? Đó là may mắn. Để ý vậy đó, ví dụ như mình đang đang đi chơi vậy đó, bỗng nhiên thấy có cái gì ở dưới đất, cúi xuống lượm lên cái ví tiền mở ra có một cọc tiền toàn là đô la không. Mừng không? Quá mừng luôn phải không ạ? Mừng, sau khi mừng xong rồi bắt đầu mới suy nghĩ lại: Chết cha, ông thầy ổng dặn là lượm được tiền phải tìm cách trả lại.
[6:35]Lúc đó mới bắt đầu mới đau khổ, chứ lúc mới lượm vui lắm vì nó may mắn, thấy không? May mắn cái gì không tốn công sức mà lại được nhiều gọi là may mắn thì cái đó làm cho ta vui vì không tốn công sức. Con người ta hay có cái tật đó và nhớ cái tật mà tìm cái gì mà không tốn công mà thu hoạch được nhiều làm cho người ta vui và làm cho người ta hư hết tâm hồn của mình. Hư hết là ví dụ như thế nào? Ví dụ bây giờ ta cứ đi tìm cái kiểu đó thôi: Làm sao kiếm được nhiều mà không phải bỏ công sức, cho nên cứ mua vé số. Nó trúng một cái là không phải tốn nhiều mà tự nhiên được làm tỉ phú. Rồi sao nữa? Rồi thay vì đi làm ăn lao động á không, tối ngày cứ đi chạy xe đạp,
[7:19]chạy xe máy vòng vòng trên đường để dòm coi có ai rớt gì không. Nếu may có ai rớt gì cái mình lượm thì nó may, đó làm cho mình hư đi. Hoặc là đi hoài cả ngày mà không lượm được cái gì của ai rớt hết, thôi đành phải ghé vô chùa, móc tiền ra mua một nải chuối lên cúng ông Phật rồi cầu ông Phật cho con trúng số đó, tức là tốn có một nải chuối thôi mà hy vọng rằng ông Phật ổng sẽ cho mình rất nhiều, đó cũng là vậy, tức là tốn ít mà được nhiều ta gọi là may mắn và cái may đó làm cho ta vui. Con người vốn bất công, vốn bất công không có công bằng, nghĩa là mình muốn mình tốn công sức ít mà lại được nhiều,
[7:54]mà cái đó thì vui, nên cái niềm vui đó nó làm sao? Vui đó tốt không? Không, không tốt. Mà tại sao ta có được cái may mắn đó? Ở đâu ra hả? Bởi vì thực ra là do kiếp trước ta có làm phước cái gì đó, do kiếp trước có cái làm phước, nghĩa là kiếp trước á trong lúc bất ngờ ta đã giúp ai một cái điều gì mà người ta cũng bất ngờ luôn. Ví dụ như mình đang ở một kiếp xưa à mình đi qua một cái xóm nọ, mình có cái công việc phải đi, bất ngờ cái mình thấy Có cái người đó họ nằm lăn ở dưới đường. Họ có vẻ là là đau đớn gì đó cái mình lại mình hỏi, hỏi: "Anh sao vậy?" nói: "Tôi bịnh quá tôi đi bệnh viện, có điều không có tiền cái tôi đi bộ
[8:43]đi nửa đường bây giờ nó lên cái cái cơn bịnh tôi đi không nổi nữa, mà nếu nằm đây lát nữa thì trúng gió chắc nó chết." Cái nghĩ như vậy cái mình đỡ người ta lên xe rồi mình ráng, thay vì mình đi công việc của mình cái mình bỏ công việc mình chở người ta tới bệnh viện thì đó là một cái giúp đỡ hết sức bất ngờ mà không ai biết rằng cái giúp đỡ bất ngờ đó kiếp sau cái mình trúng số. Tức là mình giúp người ta mà không tính trước, không chuẩn bị trước, không lường trước thì đời sau tự nhiên mình được những cái may mắn cũng bất ngờ không tính trước, không lường trước. Rồi cái ví dụ như mà kiếp sau vậy cái mình ghé nhà bạn bè chơi bỗng
[9:17]nhiên nó gầy cái sòng bài, ngày Tết nó gầy cái sòng bài nó rủ: "Vô chơi, vô chơi!" thì mình cũng không mê đánh bài lắm thì mình lỡ là quy y Phật rồi đó, quy y Phật quy y Tam bảo mình đi đánh bài người ta nói kì. Nhưng mà cái nó rủ quá cái mình cứ nghĩ trong bụng thôi kệ chơi vài ván cho nó cho nó vui bạn bè thôi chứ mình cũng không mê gì. Mình cũng còn nhớ mình là đệ tử Phật, mình nhớ pháp danh mình là gì đó thiện thiện thiện Sung, thiện Lầm gì đó đại khái vậy. Vô ngồi, mà vô ngồi xong phát đánh từ đầu tới cuối mình ăn không. Ăn không, tức là không cần phải lao động cày cuốc gì ngày đó mà ngày đó ăn tới 10 triệu, 20 triệu.
[9:51]Mừng không? Mừng vô cùng. Nhưng mà đâu biết rằng nó cũng từ cái nhân quả kiếp trước. Nhân quả kiếp trước là cũng cái chuyện bất ngờ không tính trước. À không chuyện tính trước ở đâu cái mình đang ngồi ở nhà cái con mình nó chạy về nó nói: "Ba ơi, trời ơi cái ở bên kia cái nhà bên đó tự nhiên bị cháy rồi. Cháy mất tiêu hết trơn, tại nhà lá mà nó cháy chưa được 5 phút là cháy sập căn nhà mất rồi. Cả làng xóm cũng không ai chữa kịp." Mình nghe vậy cái cái mình nói thôi con gom coi trong nhà mình có gạo, có quần áo gì mình chia đỡ. Thế là nhà thì cũng nghèo nhưng mà thấy người ta nghèo hơn mình người
[10:27]ta trắng tay hết rồi thế là xúc gạo, xúc quần áo đem qua cho người ta thì người ta dựng dựng che cái lều người ta có miếng ăn đỡ. Tức là điều đó bất ngờ thì kiếp sau là tự nhiên mình được những cái may mắn bất ngờ và những cái may mắn bất ngờ đó làm mình vui. Cho nên một trong những yếu tố để làm người ta vui là những may mắn. May mắn có nghĩa là gì? Có nghĩa là tốn ít công sức mà thu hoạch rất nhiều. Nhưng mà vì cái tốn ít công sức thu hoạch nhiều bắt đầu làm người ta hư, làm người ta hư. Hư đó đó là mê đánh bài, mê số rồi thích lượm đồ của người ta rớt rồi đại khái vậy đó mà cứ đi đâu dòm dòm có ai lượm gì không lượm nhìn coi có có
[11:04]đâu tiền để lượm á mà nhìn một lát dưới đường không thấy bắt đầu dòm thấy túi người ta thò tay vô lượm luôn là bắt đầu có chuyện lớn. Nó vậy. Nên cái tâm hồn hư. Nên là một cái, một cái vui nên ta cẩn thận với cái những cái gọi là may mắn bất ngờ đến với mình. Cẩn thận. Vì ta biết nó thuộc phước quá khứ nhưng mà nếu ta ỷ lại về nó, bắt đầu ta rơi vào cái tâm trạng bất công, cầu mong, mê tín nha, cẩn thận, một yếu tố thứ nhất. Yếu tố thứ hai để được mà vui bởi vì ta được thương yêu. Nha, ta được ta được ai thương thì ta cũng vui hết. À ví dụ như là ai? Bố mẹ mình. Ví dụ ở trong gia đình còn nhỏ mà biết được bố mẹ
[11:48]mình yêu thương tự nhiên mình mình vui, đó. Nhưng mà nó là điều hãn nhiên vì bố mẹ thì phải thương thương con. Thì điều nó hãn nhiên quá cái ta không nhận ra. Thế mình đi xe đạp mình té cái mình kêu ai? "Má ơi!" phải không? "Ba ơi!", bởi vì sao? Bởi vì đó là chỗ nương tựa. Hồi nhỏ lớn lên một chút lớn lên một chút mà à có chuyện gì buồn cái về tâm sự với ba với mẹ tại vì biết đó là cái nguồn yêu thương của mình mà. Mới cười có cái chuyện ở trong bài học tiếng Anh vậy, hai vợ chồng cãi lộn nhau mà bà vợ bả đanh đá quá đi, bà vợ đanh đá nói: "Sao, giờ ông tính sao? Ông về, ông về ông kêu mẹ ông phải không?"
[12:30]Tức là tức là làm có vợ rồi nhưng mà hễ đụng chuyện gì cũng phải kêu mẹ. Vì sao? Vì tình thương của bố mẹ từ nhỏ tới lớn á nó thành điều hãn nhiên, làm cho ta chỗ dựa mà ta không biết quý. Nhiều người không biết quý cái tình thương của bố mẹ cho mình. Đến khi mất rồi mới biết á. Ba mẹ mình chết hết rồi lúc đó mới thiếu, ủa té ra là mình mất quá nhiều. Đó cũng là một cái dở. Rồi sau này lớn lên mình đi học học kha khá chút cái được thầy cô thương, có chuyện gì cũng ưu ái. À nói cái trò đó đứng lên trả lời, đó thấy không đó. Thầy học cũng vậy vậy đó, người ta trả lời câu vậy mới hay. Có cái gì cái thầy cô cũng ưu tiên, mình thấy vui không? Vui.
[13:07]Rồi bạn bè thương mình, có chuyện gì cũng kêu mình, rủ mình, có gì ăn cũng lén lén chia cho mình ăn. Đó, nó đang ăn cái nó cắn cái bánh mất hết phân nửa, thấy mình lại cái nó cũng bẻ ra phân nửa đưa mình vậy đó. Ăn vậy thì cũng vui, tức là được thương là vui. Rồi bắt đầu tới lớn lên, tới cái tuổi mà cái tuổi này bắt đầu lộn xộn. Lộn xộn cái tự nhiên có được cái người dưng thương. Mà phải cái điều kiện rõ ràng là khác giới tính rồi nha, chứ cùng giới tính thì hơi kỳ cục. Có một người dưng khác giới tính, tự nhiên thương mình, vui không ạ? Vui, vui. Cho nên là biết bao nhiêu bài thơ, biết bao nhiêu bài nhạc
[13:47]trên thế giới này cứ nói chuyện tình yêu không là vậy á. Tình yêu làm cho người ta vui, vui và có thể hy sinh tất cả để vì tình yêu, đến nỗi có một bộ phim của Ấn Độ là Tình yêu lớn hơn cái chết. Như thế, tức là khi mà lao vào cái yêu vì nó vui quá đó, nó hạnh phúc, nó sung sướng, nó làm sao quá đi là người ta chấp nhận đánh đổi hết tất cả để mà yêu. Ừ. Hôm qua có một cái ông lên ổng kể chuyện, ông nói ổng có cái người đồng đội yêu.
[14:22]Khi yêu thì báo cáo, rồi ổng nói: "Em yêu vậy nó không đúng đối tượng, yêu như vậy nó nguy hiểm cho cái sự nghiệp của mình và cái cái an nguy của quốc gia. Thì một là em tiếp tục yêu để lấy vợ, hai là nghỉ công tác." Và người kia chấp nhận bỏ hết sự nghiệp luôn để yêu. Ta thấy nó ghê như vậy chứ không phải là dễ. Nha. Là cái gọi là tình yêu ghê và cũng là được thương, cho nên là ta vui. Rồi có những người họ được cái phước gì đó ở đời trước, ví dụ như đời trước họ gieo duyên phước quá nhiều với chúng sinh cho nên đời này họ được rất nhiều người thương, được rất nhiều người thương. Ví dụ như ai?
[15:08]Ví dụ như ai? Ví dụ như ca sĩ Thụy Vân, ví dụ vậy. Tự nhiên mình hát mà có giọng hát hay, có cái phước gì đó, mình xuất hiện lên sân khấu bao nhiêu người họ theo dõi, nghìn họ yêu mến, ái mộ, vậy. Vân vân, hoặc là có một số nhà chính trị cũng vậy, họ được cái phước gì đời trước á mà họ chinh phục được nhân tâm. Nên khi họ xuất hiện trước công chúng thì mọi người reo hò, cổ vũ vì yêu họ và tin họ sẽ dẫn dắt cái dân tộc này đi đến cái bến bờ vinh quang, thắng lợi. Nó vậy, nên có những người có cái phước gì đời xưa á được nhiều người yêu mến. Thì có cái phước gì? Là đời xưa mình hay giúp người nhiều quá,
[15:48]gieo cái ân nghĩa rộng quá nên đời này tự nhiên được nhiều người thương. Mà đời này được nhiều người thương á, có khi nó hiện ra một cái tướng là một người nghệ sĩ nổi danh, có khi nó hiện ra một cái tướng là một người chính trị nghĩa là nghĩa là xuất sắc, có khi nó hiện ra cái tướng là một nhà khoa học nghĩa là thành công nghĩa là sáng tạo lớn lao, gây cái ảnh hưởng rất là lớn và cũng đôi khi nó hiện ra một cái tướng là ông thầy tu về còm, ví dụ vậy. Nhưng mà phải là đời trước đã từng là gieo ân nghĩa với với nhiều người. Nhưng mà bây giờ đời này ví dụ như một, hai người thương mình thì mình thấy quý, phải không? Đời mình nói:
[16:27]"Trời, đời tôi chỉ có anh là tri kỷ." Tức là người này có được có người thương à, nên bao nhiêu cái ưu ái mình dành đối đáp lại người đó. Nhưng mà cái người nào đó họ được chừng 20 người thương là bắt đầu chảnh rồi đó. Tự nhiên cái người này không có còn bao nhiêu người kia. Hoặc là cái người mà được 1.000 người thương, 10.000 người thương thì bắt đầu làm sao? Siêu chảnh. Siêu chảnh rồi đó, gọi là cái bệnh ngôi sao rồi. Không cần, ví dụ: "Ơ, chị chị cho em xin chữ ký!" "Rảnh đâu cho mày chữ ký! Dẹp!" Thấy không? Đó là chảnh rồi. Mà trong khi người ta rất thương mình mà mình không quý cái tình thương
[17:02]đó, mà mình tỏ một thái độ hống hách thì cái quả báo là gì? Từ từ sao? Mất hết, không còn ai thương mình nữa. Lúc đó mình xách giấy đi xin chữ ký người ta mà người ta cũng không cho nữa, chứ đừng có nói mà đợi ai xin chữ ký mình. Nó bắt đầu hư rồi. Cho nên phải là ở đây làm sao mà dù cho rất nhiều người thương mình mà mình vẫn không chảnh? Làm sao? Hãy tưởng tượng một ngày nào đó là quá chừng người thương tôi. Phải không? Tưởng tượng rồi lúc đó làm sao? Mà đừng chảnh? Phải chuẩn bị đợi cái giây phút đó là ta phải tu theo lời Phật dạy là quán từ bi thường xuyên, yêu thương hết mọi người. Ngày nào cũng như vậy. Thì tới 5 năm, 10 năm như vậy mình mới trải lòng yêu thương
[17:51]hết mọi người, kể cả những người không thương mình. Thì đến khi đó bỗng nhiên mình có cái phước gì đời xưa á, khiến người ta thương mình quá chừng nhưng mà lòng mình vẫn ân cần lại với từng người từng người, không bỏ sót người nào, không bỏ sót một người nào trên đời này. Dù đó là người nghèo, đó người giàu, dù đó là người già, dù đó người em bé, dù đó là người mặt xấu, dù đó là người mặt đẹp, vân vân, thương hết, không bỏ sót người nào. Thì phải như vậy thì mình mới xứng đáng cái tình yêu thương của mọi người. Mà ở đây này ta nói cái yếu tố mà tại sao được vui? Vì ta được thương. Nhớ như vậy.
[18:28]Vì sao vui? Vì được thương. Và để tìm cái niềm vui này, nhiều người đã tìm mọi cách để câu, để kéo cho người ta thương mình.
[18:41]Làm sao để câu, để kéo, để hút cho người ta thương mình? Vì được người ta thương là niềm vui mà, cho nên đi tìm niềm vui cho mình bằng cách lôi kéo, thu hút tình thương yêu của người khác. Mà thu hút tình thương yêu của người khác bằng cách gì?
[19:00]Bằng cách gì?
[19:04]Bằng cách gì? Bằng cách trang điểm cho đẹp. Phải không ạ? Ta nghĩ rằng mình đẹp, dễ chiếm cảm tình người khác, có không? Có, đúng vậy. Cho nên người ta phải trang điểm, mà trang điểm vẫn chưa đẹp thì làm sao? Thì làm sao? Thì đi thẩm mỹ viện Cát Tường. Nha, thẩm mỹ viện Cát Tường. Đó, để cho đẹp nữa nha. Mà thấy chưa được nữa thì sao? Mặc quần áo cho cho đẹp, cho sang. Đó, tất cả những chiêu trò đó đều là để thu hút tình thương của người khác đối với mình. Rồi thêm nữa thì sao? Bắt đầu nói năng phải lễ phép, lễ độ, ngọt ngào, khéo léo, cũng là một cách để lấy cảm tình người khác. Cho nên ta để ý coi, thực ra ta sống trên đời này
[19:50]ta đều thu hút tình cảm của người khác cả, trong từng cái câu nói, trong từng cử chỉ của mình, trong từng dáng vẻ của mình, ai cũng vậy hết. Vì sao? Đừng để ai ghét mình, vì để người ta ghét mình khổ lắm. Lúc nào cũng tìm cách cho người ta thương mình. Nhưng mà sự thực những cái cách đó nó đều không phải bền, nó không phải là gốc. Mà cái gốc để cho người ta thương mình là cái gì? Là cái gì? Cái gốc để cho người ta thương mình là cái gì? Là mình thương người ta trước. Phải không ạ? Mình thương người ta trước. Nên có người đến hỏi thầy chứ, nói: "Thưa thầy, con làm sao để được người khác người ta thương yêu con?" Thầy nói con hỏi câu đó trật rồi. Con phải hỏi câu này:
[20:41]"Con làm sao để con yêu thương được mọi người?" Hỏi câu đó mới đúng. Mà khi khi con đặt cái vấn đề ngược lại, là tại sao con sống con không thương ai á, con cứ chờ người ta thương mình không vậy? Bây giờ con phải tập thương người, thương vô điều kiện, người ta chưa thương mình, mình thương người ta trước. Mà thương nghĩa là gì? Thương không phải nghĩa là nói: "Ờ tôi thương anh, tôi thương chị, thương thương bà, thương ông" không có, mà phải thành hành động, phải thương yêu, phải tử tế, phải đối xử đàng hoàng, phải giúp đỡ mới gọi là yêu thương. Mà con phải yêu thương như vậy cả một đời con. Rồi bắt đầu con mới được người ta thương yêu lại. Nói:
[21:19]"Trời, tới lúc đó già mất tiêu rồi." Đúng. Mà có khi con chưa kịp già con đã chết rồi, chưa kịp được người ta yêu thương trở lại con đã chết rồi, không sao, vì cái nhân mình đã gieo xuống và cái quả nó phải trổ. Qua kiếp sau con sinh vào một gia đình, vừa mới lọt lòng thôi là tất cả họ hàng thân quyến lại cưng mình như là vàng, như là như là ngọc. Vì nhân quả nó hiện ra luôn ngay mới. Còn nếu kiếp này không hưởng, không sao hết, miễn là nhân mình đã gieo xuống. Nên vì vậy, khi ta được người khác thương thì ta vui. Nhưng mà làm sao để được nhiều người thương mình? Thì người ta hay bị có những cái chiêu trò,
[21:59]có những cái thủ thuật, trong đó có cái làm đẹp, trong đó có cái khéo léo, vân vân. Nhưng mà những cái đó đều là cái ngọn. Mà cái gốc chính là gì? Chính là cái nhân quả ta đã yêu thương người khác. Mà yêu thương được người khác rồi, không cần người khác thương mình, thì gieo cái nhân đó rồi, ắt hẳn sẽ có ngày tự nhiên mình được tình yêu thương vây quanh, tràn ngập, và hạnh phúc tràn đầy. Mà nếu cái tình yêu thương mình lớn quá, mà thế gian này hẹp hòi quá thì sao? Mình sẽ đầu thai sinh về một nơi mà chỉ có tình yêu thương. Đó là nơi nào? Đó là nơi nào? Đó là ở cõi trời. Đó là cõi trời, vì nơi đó tràn ngập tình yêu thương.
[22:47]Đây, nếu mà tình yêu thương mình lớn quá mà thế gian hẹp hòi quá, mình phải lên cõi trời mình ở. Đó, còn nếu mà thế gian này đủ độ lượng, xứng đáng với cái tình yêu thương mà mình đã yêu thương con người thì mình sẽ sinh lại cõi này. Để sống yêu thương và được thương yêu nha. Vì sao? Vì tình yêu thương là một hạnh phúc, là một niềm vui.
[23:19]Yếu tố thứ ba nữa là để cho ta được niềm vui nữa là gì? Là sự thành công cuối cùng sau bao cái công sức bỏ ra. Cái đầu tiên á là cái may mắn, bỏ công ít mà bỗng nhiên thu hoạch lớn làm ta vui. Còn cái thứ ba này á là ta cực khổ, ta vất vả, ta cực khổ và đạt được kết quả như ta đã mong đợi cũng là một niềm vui. Và cái niềm vui này nó gì gì? Nó là cái kết quả của bao nhiêu công sức cực khổ dồn lại biến thành. Đó. Ví dụ như một người nông dân, họ gieo một cái vườn xoài, họ chăm bón từ lúc gieo hạt lên rồi nhổ cỏ, tưới phân, bắt sâu và nuôi lớn dần dần, dần dần cho đến bắt đầu cái năm đầu tiên nó ra trái bói
[24:07]là bắt đầu cây ra hoa, lác đác trái nó chưa nhiều, cái năm đầu tiên mà ra trái, trái chưa nhiều, nhưng mà sao? Đứng đó ngắm nhìn và xúc động, có khi rơi nước mắt, tức là 5 năm mình cực khổ và ngày hôm nay kết quả đã bắt đầu có. Đó, vui vô cùng là cái cực khổ mà được thành công biến thành niềm vui. Và ngược lại, cái cực khổ mà không kết quả là sao? Cực kỳ đau khổ. À ví dụ như bố mẹ vậy, đẻ đứa con, nuôi con khôn lớn, chăm cho nó từng manh áo, tấm quần, miếng ăn, giấc ngủ, thuốc thang, đi học, đủ thứ hết! Cho đến cái ngày mà nó thi đậu đại học là cái niềm vui thứ nhất. Cái thứ hai là nó tốt nghiệp đại học, niềm vui thứ nhì.
[24:53]Và thứ ba, bắt đầu nó có công ăn việc làm, công việc nó ổn định, này nọ, nó vinh quang, nó vẻ vang, ai cũng quý trọng nó. Đó là cái thành công mình nhìn thấy kết quả. À, từ một cái bào thai mình chăm chút khi sinh ra nuôi dạy lớn lên, ngày hôm nay nó thành người, thành người có ích cho đời này. Cái niềm vui đó dễ sợ lắm, chứ không phải là không. Còn ngược lại sao? Nuôi nó cực thấy mồ, lớn lên nó đi ăn cướp. Tuyên án, tòa tuyên án, hôm đó phải chống gậy vô trong tòa ngồi nghe, tòa tuyên án tử hình nó thì sao? Điếu điều mình cũng muốn chết luôn á. Tức là công lao cực khổ mà bây giờ tất cả sụp đổ, đau khổ ghê lắm.
[25:31]Nên cái niềm vui, một trong những niềm vui nữa là ta cực khổ mà ta đạt được kết quả. Thì trong sự tu hành cũng vậy, thì cái người mà đi vào đạo, vất vả lễ Phật, tụng kinh, ngồi thiền, làm phước đủ bao nhiêu năm trời: 5 năm như thế, 10 năm như thế, 20 năm, 30 năm như thế cho đến cái ngày tâm mình bừng ngộ, ánh sáng của chánh niệm, chánh định tràn ngập. Tự nhiên sống qua một đời sống khác, lúc nào lòng cũng thanh tịnh, sáng rõ thì thôi niềm vui đó không gì bằng. Mà cái niềm vui đó nó là bởi cái kết quả mà sau bao tháng ngày cực khổ mà ta vun đắp. Niềm vui rất là lớn và đây là sự công bằng. Nghĩa là ai có cực khổ, nỗ lực rồi có kết quả thì đó là sự công bằng.
[26:16]Nhưng không phải luôn luôn như vậy. Vì sao? Vì có khi một cái ác nghiệp ở quá khứ, một ác nghiệp quá khứ phá vỡ cái kết quả của ta dù là ta rất nỗ lực. Nên đây là điều không nói trước được. Vì theo cái công bằng thì ta cực khổ, ta phải có kết quả, nhưng một cái ác nghiệp bí mật quá khứ đã phá tan tất cả. Ví dụ, ví dụ ta ta trồng một cái vườn tiêu. Là trồng cái dây tiêu nó leo lên những cái cái cột như vậy nó ra trái mình sống. Thì mình chăm bón rất là cực khổ thì đáng lẽ là mình phải được hưởng. Nhưng mà sắp sửa nó ra trái rồi, nó ra bắt đầu nó ra nhốm nhốm nhốm hết rồi, ra bông hết rồi thì có một lần gây lộn hàng xóm rồi đó,
[26:58]nó bí mật nửa đêm lại lấy dao nó cắt tới gốc hết, xắp sạch sẽ. Sáng ra hôm sau là cả một cái vườn tiêu lá héo hết. Đó, cực kỳ đau khổ. Mà cái người mà đi mà cắt tiêu của người ta để cho nó héo hết thì sao? Thì người đó bị đời sau dù có nỗ lực cực khổ làm cái gì rồi cuối cùng cũng đều thất bại. Vì mình đã phá hoại cái thành quả của người khác, vì mình ác tâm phá hoại thành quả của người khác. Nên đây là cái nhân quả mình mình phải hiểu lắm. Hoặc là vì như có người muốn phá cái chùa chùa Phật Quang, tới ngày Tết, mấy thầy mấy cô mình đi làm mứt nè, làm bánh tét, làm củ kiệu này để đãi cho quý Phật tử, mong cho quý Phật tử về chùa ăn miếng
[27:40]bánh, miếng mứt, miếng củ kiệu cho nó ngon miệng. Có người lén vô phá, giở cái nắp ra cái chế vô miếng nước dơ. Nước suối chảy, suối chưa nấu chế vô, khuẩn nó vô nó phá hư hết. Thì đó là phá hoại. Cái người này cái nhân quả là gì? Đời đời sinh ra không có cơm ăn. Ừ, đi đâu đói đó là vì phá phá hoại cái thành quả của người khác. Còn cái nhân quả bình thường nếu mà đừng có bị những cái ác nghiệp bất ngờ thì thường sau một thời gian dài ta làm lụng cực khổ rồi có kết quả thì cái niềm vui. Và niềm vui đó rất là chân chính nha, niềm vui rất là chân chính, niềm vui này rất đáng tán thưởng. Ừ. Cái thứ tư nữa để cho ta được vui nữa là ta khi ta thưởng ngoạn nghệ thuật.
[28:28]Ví dụ ta nghe một bài hát hay, người hát hay, dòng nhạc hay, hòa âm hay, lòng ta vui. Vui không à? Rất là vui phải không à? Nên bởi vì ta nhìn thấy những cái đại nhạc hội á ở trên kia cái dàn nhạc mà ca sĩ rock đồ nó đánh nó đánh đàn á, đánh đập trống người nó ngã nghiêng ngã ngửa, dưới này sao? Dưới này quơ tay la í a làm xì xèo lên, tức là đang vui lắm, đang phấn khích dữ lắm. Đó là ta thấy rất rõ là khi thưởng ngoạn nghệ thuật thì ta được vui. Nhưng mà có những loại nhạc nó không phải là như nhạc rock đó la lối xì xèo thế, những nhạc nó thâm trầm hơn, nó sâu lắng hơn, ví dụ như nãy là bài của Thùy Vân hát
[29:06]nó sâu lắng hơn, thì nó đòi hỏi người phải có trình độ mới thưởng thức được. Nhưng mà người nào mà thưởng thức được rồi thì làm sao? Vẫn? Vẫn rất là rất là vui. Hoặc là ta xem một bức tranh, bức tranh đẹp, ta cứ đứng ta ngắm, ta lặng người, ta ngắm từng cái nét vẽ, hỏi tại sao họa sĩ họ khéo chỗ này, chỗ này tại sao họ đậm một chút xíu, chỗ kia tại sao nó nhạt một chút xíu, tại sao chỗ nọ nó chuyển màu một cách tinh tế như vậy, và tại sao họ tạo hình cái chỗ đó nó cong lơi lơi chút xíu như vậy, quá tuyệt, đứng đó mà mình mình xúc động ngây ngất vì cái tác phẩm nghệ thuật đó. Đó cũng là một niềm? Ừ niềm vui.
[29:43]Rồi khi ta xem một bộ phim, à ta xem một bộ phim thì à ta xem một bộ phim mà bộ phim hay, mình vui không? Cũng rất là rất là vui, rất là thích, phải không? Và chính vì cái nghệ thuật làm cho ta vui, bắt đầu đôi khi nó có những cái lẫn, nó có lẫn, ví dụ như là cái nghệ thuật về khỏa thân. Khi mà một người sinh viên trường mỹ thuật á đi học vẽ thì lúc nào cũng bắt buộc phải vẽ khỏa thân, tức là vẽ hình người nữ khỏa thân hoặc là người nam khỏa thân để biết rõ từng cơ, từng bắp của con người, cái ánh mắt thì thế, mũi thế, xương sườn thế, cái mông thế, cái đầu gối thế, cái chân, ngón tay, bàn tay, bàn chân như thế, bắt buộc phải học vẽ khỏa thân.
[30:24]Thì mà vẽ khỏa thân á thì nhà trường phải thuê những người mẫu vô đó ngồi họ cũng cởi trần ở truồng ngồi đó, họ ngồi tạo dáng đứng vậy đó cho sinh viên vẽ. Và họ cho rằng cái nét của con người tạo hóa sinh ra là nó vốn cũng có một cái đẹp chứ không phải là không, nó vốn đẹp. Ví dụ cái chỗ đó nó cong như thế, chỗ nó gãy như thế, chỗ nó đầy như thế, chỗ nó lép như thế, nó cũng có cái quy luật của nó và cũng tạo thành cái nét đẹp. Thì nếu mà chỉ nhìn cái nét đẹp đó thôi thì nó cũng là một nghệ thuật thưởng ngoạn làm cho người ta thích. Nhưng mà chỉ thế này, chỉ vì cơ thể con người nó bị gắn với cái gì?
[30:59]Cái tình dục, khoái cảm tình dục. Cho nên khi người ta thưởng ngoạn những cái nét vẽ khỏa thân hay hình chụp khỏa thân, cái người ta bị lẫn với cái cảm xúc của tình dục, cái nó nhuốm bẩn, nó nhuốm bẩn, chứ còn nếu mà gạt cái nhuốm bẩn của tình dục ra thì đôi khi cơ thể con người cũng là một tác phẩm nghệ thuật, phải không ạ? Cũng là tác phẩm nghệ thuật. Ta bị lẫn, lẫn ở đó nó mới sinh rắc rối trên cuộc đời. Ví dụ như bây giờ một người nam nhìn thấy một người con gái đẹp. Nhìn thấy con người con gái đẹp thì sao ạ? Mấy đứa con hễ nhìn thấy con gái đẹp thì sao? Dòm mặt thì thầy nghi quá, mặt nghi.
[31:41]Thì người ta hay dùng chữ gì? Hả? Mê, phải không? Chữ mê là cái chữ hơi hơi hơi hạ cấp á, chứ đúng ra là mình nhìn gương mặt một người con gái đẹp thì mình mình giống như mình thưởng ngoạn một cái bức tranh đẹp thôi thì mình có cái vui thích. À vui thích như nhìn một bức tranh đẹp chứ chả có gì đâu. Nhưng mà bắt đầu nó lẫn thêm những cái tình cảm khác, ví dụ như là hoặc là bị gợi thêm tình dục, hai là muốn chiếm hữu người con gái đẹp đó về cho cho riêng mình. Rồi hai cái sau này mới bắt đầu làm thành rối chuyện. Mà cái nét đẹp của người con gái đó ban đầu thì nó chỉ là
[32:24]đó là trinh nguyên, đơn sơ, không có gì hết, tinh khôi, không có gì hết. Nhưng mà bởi vì mình động tâm lẫn theo cái tình dục hoặc là động tâm là muốn cho người đó là của riêng mình, hai cái sau này mới bắt đầu là cái phiền phức, gọi là phiền não, rắc rối. Cho nên nếu một người mà nhìn người con gái đẹp mà biết là đẹp rồi thôi, ờ đây là một bức tranh đẹp của tạo hóa cho và cái cô này cổ có phước nên cổ có gương mặt đẹp, ngang đó thôi, đừng động thêm cái tâm là muốn người đó là của mình hay là động tình dục thì rất là tinh khiết. Nhưng mà tiếc rằng cái người mà tới trình độ đó hiếm. Cái người mà tới cái trình độ mà nhìn một người con gái đẹp không động dục và
[33:04]không muốn cho người đó trở thành của mình mà chỉ biết rằng à đây là người đẹp, người này có phước, đây là một bức tranh đẹp tạo hóa rồi thôi, tâm không động nữa, người này hiếm, người này tu phải chứng hơi cao cao chút. Chứng hơi cao cao. Thầy dùng cái chữ chứng tâm linh nha, chứ thầy không nói là thầy tu cạo đầu ạ. Thầy cạo đầu mà tâm chưa sạch, nhìn con gái đẹp vẫn sao? Vẫn bị động thêm hai cái tâm kia. Khi biết người ta đẹp rồi, cũng bị động thêm hai cái tâm kia, là vì tâm chưa sạch. Còn cái người nào tâm sạch á thì mới tách cái đó ra được. À biết người này đẹp, người này có phước, hỏi thì vẫn khen. Vẫn khen:
[33:39]"À con rất là đẹp." Nhưng mà cái lời khen đó tinh khôi, đơn sơ, trinh nguyên, mộc mạc, và thuần khiết, không có thêm cái gì nữa, không hề muốn người đó là của mình, cũng chẳng hề động dục, mà nhìn một cách khách quan thôi. Thì người tu phải hơi chứng chứng một chút á. Tu hơi chứng chứng chứ không phải dở chứng à nha. Tu hơi chứng chứng chút mới đạt được cái trình độ đó, đó. Nên ở đây vậy, cái thưởng ngoạn nghệ thuật cũng làm cho ta vui, nhưng mà nó đòi hỏi cái trình độ trí tuệ của ta trong việc thưởng ngoạn nghệ thuật. Ta phải biết nghe, nghe nhạc, thì ta mới thấy vui khi nghe được bài nhạc hay.
[34:16]Ta phải biết đánh giá những cái nét đẹp mỹ thuật, ta mới có thể ngắm được một bức tranh hay mà mình vui. Ta phải biết thưởng thức một bộ phim, biết kịch bản nó như thế, tình tiết nó như thế, đạo diễn làm thế, diễn viên nó như thế, bối cảnh như thế, mình chiêm ngưỡng được tổng thể của một bộ phim lớn như vậy và biết thưởng thức mới thấy cái hay mà mới thấy cái vui. Còn không nhìn nói: "Ủa sao nãy giờ chiếu hoài không thấy nó oánh nhau cà?" Tức là cứ đợi oánh nhau coi thì người này không biết coi nghệ thuật, phải không? Nói: "Ủa nãy giờ sao thấy hai người đó giống nói thư không thấy nắm tay nhau cà?" thì coi tào lao, không biết thưởng thức nghệ thuật, đó. Nói:
[34:53]"Ủa sao nãy phim từ đầu giờ không thấy ai khóc hết ha?" Vậy coi là không biết coi. Nên phải nhìn được tất cả tổng quan của một bộ phim, bao nhiêu tình tiết lắt léo, có những khi cái đôi môi mấp máy mà không muốn nói, muốn nói mà không nói được, những cái đó là rất là nghệ thuật, phải không? Chứ không phải mở miệng cứ nói bai bải bai bải bai bải nói từ đầu tới cuối giống như phim bộ Trung Quốc đâu. Nhiều khi người ta im lặng, chỉ một cái nhìn thôi mà trong đó nói biết bao nhiêu lời, mà ta nhìn vào đôi mắt đó được, ta hiểu được tâm trạng diễn viên muốn gì, ta thấy rất là thích và rất cảm xúc. Đó, phải có trình độ, có trí tuệ mới thưởng ngoạn được nghệ thuật.
[35:28]Và thưởng ngoạn được nghệ thuật thì ta vui, cho nên nghệ thuật cũng là một yếu tố đem lại niềm vui trong cuộc đời này nha, vậy.
[35:40]Cái thứ năm, cái thứ năm mà ta vui là vì ta làm được điều mình muốn. Đây gọi là tự do. Đây là gọi là tự do. Ví dụ ta muốn gì ta làm cái đó thì thấy khoái. Ví dụ đứa nhỏ về về nhà, bữa nay bạn nó rủ nó đi đi tắm, đi tắm sông. Ồ nó khoái quá, lâu không tắm sông khoái. Về nhà hỏi mẹ, mẹ nói: "Không, tắm sông chết đuối bây giờ, không ai canh chừng con, đi phải tắm sông phải có ba, ba con rảnh nhà mới cho con đi, không có được đi." Nó ấm ức khó chịu không? Vì đang muốn tắm sông mà bị mẹ cản, khó chịu. Thế là đợi mẹ quay quay nó tông nó nhảy đi mất tiêu, nhảy đi tắm sông. Thì cũng có thể là nó không chết đuối đâu,
[36:24]nhưng mà nó được làm cái nó muốn, nó khoái. Cho nên ta nhớ như vậy, con người ta muốn làm cái gì rồi được làm cái đó cũng là một cái rất là thích thú. Nhưng mà cái thích thú đó người ta gọi là tự do. Và cái tự do này nó là cái bẫy mồi nguy hiểm của nhân loại, của nhân loại. Con người ta chết vì cái tự do này, vì muốn làm cái gì thì làm, giống như đứa bé, nghĩa là thích đi bơi mà ba mẹ chưa kiểm soát được, không cho, lén đi theo bạn nhảy xuống sông chết đuối luôn. Và con người ta cũng vậy, vì mê tự do, vì cứ muốn mình làm gì được làm, mình chết đuối mà không hay. Cho nên vì vậy, tự do không phải là một cái
[37:06]cái hạnh phúc thực sự của con người đâu. Mà đừng có phải là mình muốn cái gì mà mình làm là được hạnh phúc đâu, mặc dầu nó có tạo ra cảm giác vui đó, cho nên loài người có đấu tranh để giành tự do, đấu tranh để được tự do, nhưng đâu biết rằng đằng sau cái tự do đó, đằng sau cái mà muốn làm gì thì làm đó ẩn chứa rất nhiều sai lầm, ẩn chứa rất nhiều nguy hiểm. Cho nên vì vậy, cái người có trí tuệ họ không không cần cái tự do, không cần cái là muốn cái gì mình làm cái đó, mà cần cái gì? Người có trí tuệ thì cần cái gì? Người có trí tuệ thì cần cái gì? Cần cái mình muốn cho đúng trước, mình muốn cái gì cho đúng cái đã rồi hãy tính chuyện làm sau.
[37:50]Ví dụ cái đứa bé bạn nó rủ đi bơi thì nó cũng thích đó, nhưng mà ngồi nó suy nghĩ lại, suy nghĩ là à: "Đi bơi có tốt hay không? Ba mình đi làm không có nhà, ba mình không dắt mình đi bơi, thằng bạn lỡ có chuyện gì có có cái gì ứng cứu kịp hay không? Bơi thì thích thiệt á, nhưng mà lỡ có chuyện gì có ai cứu mình hay không?" Cứ nghĩ như vậy nó nghĩ là cái muốn đó, cái thích đó không tốt, tự nó từ chối luôn và nói: "Bạn bạn đừng đi. Đợi khi nào có người lớn, à có ba mình mà rảnh không đi làm mình sẽ kêu ba mình đưa hai đứa cùng đi bơi, như vậy an toàn hơn." Thì đứa bé nó có trí tuệ. Hoặc là ví dụ vậy, ví dụ cái đứa con gái về nói với bố mẹ:
[38:30]"À thưa ba mẹ, con đã lỡ yêu ảnh..."
[38:38]À à à nói thằng thằng đó ra sao mặt mũi nó thế nào, nó học hành ra sao? Nói dạ, trong đôi mắt con ảnh là tất cả. Dù bây giờ thì ảnh chưa có nghề nghiệp đi làm. Ảnh học thì cũng đã hơn được lớp năm. À dạ, ba mẹ ảnh thì ba mẹ ảnh thì dĩ cũng hy vọng sẽ có một ngày may mắn tại vì ngày nào cũng đánh đề nên chắc sẽ có ngày may mắn. Dạ. Còn nó đi tới đưa bằng xe gì? Dạ hôm trước thì con thấy ảnh đi chiếc xe máy nhưng hôm qua thì ảnh mới đi cầm rồi. Nói sao dạ? Thế là kể ra một loạt chi tiết rồi là sao? Thì rùng rợn liền, bố mẹ xanh mặt mày hết trơn. Nói vậy con yêu nó điểm nào? Nói dạ tình yêu không tính toán ba mẹ à.
[39:25]Ba mẹ tính toán quá, ba mẹ không biết yêu. Tuổi trẻ tụi con yêu không tính toán. Như vậy. Cái nghe đó sợ không? Cái tự do kiểu đó sợ không? Nghĩa là muốn gì được nấy sợ không? Quá nguy hiểm phải không ạ? Quá nguy hiểm. Thầy nói nếu con vậy con yêu như vậy rồi nó lấy cái gì ăn? Nói dạ trời sinh voi sinh cỏ ba mẹ à. Dạ không sao, đừng lo chuyện đó, đừng nghĩ tới chuyện ngày mai. Khi đã yêu rồi chỉ biết hôm nay thôi. Nói kiểu đó thì ba mẹ chắc hộc máu mà chết quá. Nó có một đứa con mà nó khi mà nó đã muốn rồi kiểu trời muốn kiểu đó thì thôi chắc là chết. Cho nên là cái tự do mà con người muốn gì được nấy
[40:02]sự thực đằng sau chứa rất nhiều nguy hiểm. Ngày xưa nhiều khi á nhiều khi nam nữ hai gia đình chả hề yêu nhau mà bố mẹ sắp đặt. Thế là bố mẹ đâu có yêu đâu. Bố mẹ đâu có yêu. Chỉ thấy là gia đình đó được, thằng nhỏ nó đàng hoàng đó. Ổng nhìn trên những khía cạnh, những điều kiện để đưa đến một gia đình hạnh phúc thế là ổng chấp nhận cho hai bên hứa hôn, hai gia đình hứa hôn. Hai đứa nhỏ chả biết nhau mà chả yêu nhau nữa. Nhưng mà bố mẹ thì không cần tình yêu, bố mẹ thì không cần cái tình yêu kiểu tự do mà bố mẹ cần những điều kiện để có một gia đình hạnh phúc. Mà đối với người lớn cái gia đình hạnh phúc nó quan
[40:38]trọng hơn là cái tình yêu bồng bột của tuổi trẻ. Đúng không ạ? Còn tuổi trẻ thì sao? Gia đình hạnh phúc hay không hạnh phúc không quan trọng mà cần cái gì? Cần cái tình yêu bồng bột nồng cháy tha thiết của tuổi trẻ. Đúng không? Mấy đứa con đúng không? Đó thấy gật đầu đúng liền thấy không? Nói đúng vậy đó. Tuổi trẻ không cần tương lai nha, không cần một gia đình hạnh phúc mà chỉ cần yêu yêu tha thiết, yêu hết mình, yêu cháy bỏng, yêu quên trời quên đất là vậy. Tụi con có không? Dòm mặt con nghi quá. Nên vì vậy mà trong cái tâm lý trong cái nguyên tắc của tâm lý á là ta muốn làm gì ta làm thì ta vui.
[41:21]Đó cũng gọi là tự do và tự do thì được hạnh phúc. Ừ. Cho nên cái câu tiêu đề ở dưới dưới cái tiêu đề đất nước mình đó Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Độc lập - Tự do - Hạnh phúc. Độc lập thì thôi đất nước độc lập đó nhưng mà hễ tự do thì sẽ hạnh phúc có nghĩa là mình muốn làm gì thì làm thì sẽ hạnh phúc. Thầy nói cái này nói nhà nước cũng coi lại giùm. Nếu mà nghĩa là muốn làm gì làm nấy nó rối tung ben lên hết. Cho nên vì vậy ta phải biết kiềm chế, ta có luật pháp là vậy đó. Tại sao ta phải có luật pháp? Nghĩa là không phải muốn làm gì thì làm rồi nha thì như vậy xã hội mới hạnh phúc. Nhưng mà cái tâm lý con người mà mình muốn làm
[41:59]gì thì làm thì mình vui, mình đã, mình khoái. Đâu có ngờ là ẩn chứa phía sau rất nhiều sai lầm và nguy hiểm. Cho nên ừ mình đề nghị lại Độc lập thì đúng rồi, tự do vừa vừa thì hạnh phúc. Mình xin nhà nước để thêm á Độc lập - Tự do vừa vừa - Hạnh phúc. Chứ còn cái gì cũng tự do sợ quá, ớn quá. Đó là cái yếu tố làm cho ta vui nhưng mà nguy hiểm nên ta để ý cảnh báo lại điều này. Cái điều thứ sáu mà để làm cho ta vui là gì? Là khi ta giúp được người khác, ta giúp đỡ được người khác. À. Cái này lúc này chưa có quả báo nha. Ví dụ như ta thấy một bà bà lão bả xách khệ nệ cái mà không có xe đi, nói: Ủa bà đi đâu đây mà đi giữa trưa nắng mà không ai xách mà nặng thế này? Nói:
[42:49]Dạ bà nói: Ờ tôi tôi lại thăm đứa con tôi. Nó đi làm ăn ở trên này là lâu quá sao không thấy nó về thăm tôi, tôi nhớ nó quá. Tôi đi rồi ở dưới nhà quê có mấy trái chanh trái ớt tôi đem cho nó, có con gà tôi đem cho nó mà nghe nói đường ở nhà ở đâu đây mà tôi tìm chưa ra. Đó. Cái hỏi con bà làm gì? Thì không biết nữa, nghe nói nó làm ăn gì ở trên này đó mà sao ba bốn năm rồi không thấy nó về thăm, tôi nhớ nó quá. Cái mình thấy vậy cái mình mới đưa bà lên xe, mình đi vòng vòng đi tìm, tìm cũng gần chết tại bả không nhớ địa chỉ, bả quên. À bả nhớ cái số nhà là 35J1 gì đó chứ không có nhớ rõ lắm. Làm đi tìm muốn khùng nhưng mà rồi cuối cùng tìm được.
[43:29]Nhưng mà đi tới nhà bấm chuông mở ra, mở ra cái bắt đầu cái bà bà lão đó bả nhìn thấy con trai bả, người lớn lớn ở trong nhà rằng đằng trong nhà là con cháu tùm lum cái bả kêu: Con. Cái người con trai nói kêu: Mẹ. Hai mẹ con ôm nhau, bà mẹ khóc quá chừng cái người con trai nước mắt cá sấu tại lâu quá không về thăm mẹ đó. Nhưng mà lúc đó mình đứng mình nhìn cái cảnh đó, cái cảnh mà nãy giờ mình đi chở đi vòng vòng cả nửa tiếng đồng hồ tìm được để thấy người ta hạnh phúc, cái lúc mình đứng mình cũng rớt nước mắt phải không ạ? Hạnh phúc. Rồi không đợi người ta quay lại cảm ơn, mình lặng lẽ dắt xe đi mất luôn nhưng ngày đó mình vui cả một tuần. Đúng không ạ?
[44:05]Vui cả một tuần vì mình đã đem được niềm vui cho người khác, vì mình đã giúp đỡ được người khác. Cho nên trong cuộc đời này nó có một cái loại niềm vui rất là cao thượng là giúp được người khác, đem niềm vui cho người khác. Mới gieo nhân thôi, mình chưa gặt quả vậy mà lòng mình đã đã vui rồi. Và cái người đệ tử Phật mình phải nên đi tìm niềm vui chỗ này. Cả một đời mình như vậy, cứ làm sao sống để giúp người, đem niềm vui cho người. Đó là hạnh phúc, đây là niềm vui tuyệt vời nha, ta nhớ vậy.
[44:40]Ta có một cái vui nữa là được cảm thụ khoái lạc. Cảm thụ khoái lạc. Cái khoái lạc nó chưa phải là niềm vui nhưng mà nó tạo ra niềm vui. Cái khoái lạc đó là thường là nó nó đánh vào trong cái thần kinh não á, nó có một bộ thần kinh não nó tạo ra cái khoái lạc. Cái khoái lạc đó nó gồm có mấy loại? Mấy loại ví dụ như là ví dụ như ma túy. Khi một cái người mà họ sử dụng ma túy cái cái hóa chất đó ngấm vào trong máu lên não, nó tác động vào một cái vùng não của khoái lạc thế người đó phát sinh khoái lạc và vì có khoái lạc nên họ vui. Cái vui và cái khoái lạc khác nhau rồi nha. Khác nhau à. Cái vui nó thanh cao, nó vô hình còn khoái lạc nó xao động
[45:24]rõ hơn nên cái người mà uống một viên ma túy hay hút một cái miếng heroin gì đó, cái hóa chất nó vào não tạo ra khoái lạc và khoái lạc làm người ta vui rồi người ta nghiện. Đó. Hoặc là cái người uống rượu, ví dụ người mà không biết uống rượu thì thấy nó làm sao? Nó cay nó đắng phải không ạ? Nhưng mà cái người mà uống quen rồi thì lại thấy cái cảm giác cay đắng của rượu đó làm cho người ta có khoái lạc. Cái chất rượu nó cũng lên não, nó cũng kích thích một cái neuron thần kinh làm cho người ta có khoái lạc và vì có khoái lạc người ta vui. Ví dụ như là như thầy thì thầy không có biết nhưng mà thầy kinh nghiệm ở cái chỗ ăn ớt á.
[46:05]Nhưng người thầy yếu yếu gan nên thầy cũng không có ăn ớt nhưng mà lâu quá không ăn ớt cái nó nhớ. Nó nhớ cái kêu đệ tử: Bữa nay ăn cơm cho thầy miếng ớt. Ăn vô một miếng nó cay, cay thiệt mà ăn vô cay nó hạnh phúc gì đâu, nó đã gì đâu. Thì ra là người ta nghiền rượu cũng là vậy nè, cũng cái cay cái nồng này nè. Nếu mình không biết thì mình không hiểu được tại sao nó hạnh phúc mà ăn ớt cay mà thấy thích là biết: À, thì ra cũng như vậy, nó cũng tác động cái gì lên não làm có cái khoái lạc và làm cho mình vui, như thế. Nên có cái câu chuyện có cái câu chuyện có cái ông đó ổng thích uống rượu, vợ con ổng cứ cằn nhằn hoài.
[46:42]Cái bữa đó ổng mới đem chai rượu về ổng mới rót hai ly ổng nói: Bà lại đây uống một miếng đi. Bả lại bả uống cái: Trời ơi cái gì mà nó cay nó đắng quá. Nè con uống một miếng đi con. Thằng con uống một cái nó la lên: Trời ơi cái gì mà cay đắng quá. Ổng mới nói: Đó thấy không? Suốt bao nhiêu năm nay là tôi phải chấp nhận cay đắng một mình. Cái ổng cầm chai rượu ổng uống hết luôn, tội nghiệp ổng dễ sợ.
[47:06]Nhưng mà người không biết á thì nói sao cay đắng mà thực ra cái chất cay chất đắng nó nó tạo một khoái lạc gì đó. Hoặc là một cái khoái lạc rất cơ bản của con người nữa là cái xác thịt của nam nữ. Nó gọi là bản năng mà của tất cả giống loài, không phải riêng con người. Con chó, con cá, con chim, con gì nó cũng đều có cái hai giới tính nam nữ và nó có bộ phận sinh dục và cũng tạo ra cái khoái cảm và cái khoái cảm nó làm người ta vui thế người ta cũng bị lệ thuộc, như thế. Chỉ có những người nào đạt thiền định đến Sơ thiền thì mới dứt được cái đó thôi. Dứt bỏ không cần cái đó nữa vì họ có cái hạnh phúc
[47:40]khác lớn hơn và cái đó trở thành nhơ bẩn. Còn mà trước khi đạt được Sơ thiền cái đó vẫn là niềm vui, ghê như vậy. Cho nên cái người mà tu mà để vượt qua được bản năng của khoái lạc xác thịt phải tu cao dữ lắm mới vượt qua được đó. Thì đó cũng là một loại niềm vui nhưng mà ta biết khi mà khoái lạc tạo niềm vui thường phía sau nó không có tốt, nó đốt hết cái phước của ta. Nó đốt hết phước của ta. Cái phước của ta vì cho phép ta hưởng bao nhiêu cái khoái lạc mà nếu ta hưởng quá rồi thì
[48:13]thì bắt đầu cơ thể ta bị âm, cái phước nó hết là người tiều tụy, bệ rạc thậm chí mắc luôn HIV luôn để chết trong đau đớn luôn, ghê như vậy. Đó. Cho nên là hễ mà đụng tới cái gọi là khoái lạc mà để đi tới niềm vui là ta phải biết rằng nó đốt phước ta rất nhanh nên đừng có khờ dại mà đi tìm khoái lạc để có niềm vui vì cái đó mau hết phước lắm. Hễ ai rủ rê mình những cái loại khoái lạc để có niềm vui thì tránh xa để bảo vệ cái phước của mình. Ví dụ nói: Đã lắm nè, uống hút một viên này miếng đi để biết. Hễ nó là khoái lạc rồi để có niềm vui, đừng vì ta mau hết phước. Hễ nói là: Uống rượu đi, vui lắm. Đừng.
[48:54]Hoặc là nói là gọi là trác táng sắc dục đi để vui, đừng vì cái đó sao? Mau hết phước. Nên đừng tìm niềm vui cái đó nha, vậy.
[49:06]Rồi cũng có loại niềm vui nữa là thế này khi ta hiểu được chân lý mà chân lý này thuộc về khoa học. À. Ví dụ mà cái này đòi hỏi người cũng phải có trình độ một chút, hơi có trí tuệ một chút. Ví dụ như khi ta nghe một buổi thuyết trình hay ta đọc một bài báo giải thích cho ta nghe là
[49:28]cái trọng lực từ đâu mà có à và con người mơ ước
[49:35]Hóa giải được trọng lực để có thể bay lơ lửng như thế nào, ta nghe ta thích vô cùng. Thì đó là cái hiểu biết, kiến thức về khoa học làm cho ta vui. Hoặc là khi ta còn nhỏ đi học mà giải được một bài toán, lòng mình cực kỳ vui, có đúng không à? Có không? Ủa hổng lẽ ở đây toàn dân mà giải toán không ra sao mà không ai gật đầu thấy hết trơn vậy trời?
[50:01]Nhớ lại coi, hồi nhỏ phải không, mình giải được một bài toán mình rất là vui. Nhớ là khi một bài toán á mà mình được mười điểm là mình vui phải không à? Nhưng mà hai cái vui khác nhau nha. Một cái vui là bởi vì mình giải được bài toán đem nộp ông thầy ổng chấm mười điểm. Và cái vui thứ hai là mình cứ liếc liếc coi thằng kia nó làm sao mình làm lại, nó mười điểm mình cũng mười điểm cũng vui luôn. Nhưng cái vui đó nó không đã, mà tự mình giải được mới vui. Cho nên cái mà khám phá những sự thật của cuộc sống này, khám phá những nguyên tắc của khoa học này cũng làm mình mình vui. Đó là lý do mà có những trẻ rất hiếu học là vậy đó.
[50:36]Bởi vì học là cứ khám phá, bữa nay thầy cho nó khám phá điều này, mai thầy cho nó khám phá kiến thức kia, nó cứ mê nó đi học hoài và những đứa nhỏ đó sau này lớn lên đều thành những người tài. Cho nên là về cái niềm vui của sự khám phá điều mới mẻ của khoa học, của chân lý của cuộc sống nha, cũng là một loại niềm vui. Mà ai mà có được cái vui này là người đó thường là người tài giỏi, nhớ như vậy. Rồi một cái a một cái vui nữa, vui này bắt đầu hay rồi nha, là khi ta khám phá ra được đạo lý cao thượng của tâm linh. Như tất cả chúng ta đang ngồi đây, những người ngồi đây đều là những người đi tìm niềm vui của cái loại hình này, loại hình này là hình thứ chín.
[51:17]Tức là cái yếu tố thứ chín để ta có được niềm vui trong cuộc đời này là khi ta khám phá ra được đạo lý. Vui vô cùng, có vui không à? Phải không? Nếu không vui mình không ngồi đây đâu. Nên có nhiều người vì cái đạo lý này, vì cảm động với nó mà không biết bao nhiêu mình làm những điều hết sức là đặc biệt. Như thời xưa cũng vậy, như ta nghe kể thời chuyện tiền thân của Đức Phật á, à có một cái ông vua à đi cầu tìm, ổng bây giờ cái gì ổng cũng biết hết, cái gì ổng cũng có hết rồi nhưng ổng thiếu một cái đạo lý. Và ổng cho người đi đánh trống khắp nơi đi tìm biết bao nhiêu các đạo sĩ đổ về để nói đạo lý cho vua nghe.
[51:57]Và vua cúng dường ân cần tất cả những đạo sĩ đó. Nhưng cuối cùng là chỉ có một người mà vua tôn làm thầy thôi. Vì khi mà nghe quá nhiều đạo lý rồi, nhưng mà vua thấy nó cũng được một mặt này nó mất mặt kia. Nhưng mà cuối cùng chỉ còn có một đạo lý trở lại mà vua tôn thờ nhất, đó là có một ông đạo sĩ à ông đạo sĩ đến nói với vua hai điều. Thứ nhất, trên đời này tất cả đều vô thường, đều thay đổi biến dịch, hễ có sinh là có diệt. Thứ hai là tất cả mọi điều trên đời này đều biến thiên theo luật nhân quả nghiệp báo, ai gieo gì gặt nấy. Chỉ hai điều đó thôi và vua thờ ổng đó lên làm quốc sư, làm thầy mình luôn.
[52:41]Ngày nay mình nghe hai điều đó nghe nát cái tai phải không à? Nghe thường. Chứ hồi xưa ông vua đó ổng nghe được hai điều đó ổng phải đánh đổi lại tất cả, bằng tất cả sự thành kính của mình mới đi tìm được cái chân lý đó và vui vô cùng, hạnh phúc vô cùng. Bây giờ ta cũng vậy, mỗi khi nghe được một bài giảng hay, một bài thuyết pháp hay, ta hạnh phúc không thể không thể tưởng tượng được, đúng không à? Hay nghe thuyết pháp mà trơ trơ? Nhớ nha, nên cái mà đi tìm ra được cái đạo lý này là cái hạnh phúc lớn mà đây mới là cái hạnh phúc vi diệu hơn mọi cái hạnh phúc tào lao trên cuộc đời này, nhớ như vậy.
[53:16]Tìm ra được đạo lý, khám phá ra được đạo lý và sống theo được đạo lý là một niềm vui khác nữa, là cái niềm vui mà thứ mười.
[53:27]Sang bắt đầu ta xuất hiện được những tình cảm cao thượng: một là lòng tôn kính Phật tột độ như là bậc thánh Tu-đà-hoàn; hai, lòng yêu thương hết khắp tất cả chúng sinh. Nên người nào mà có được cái tình cảm cao thượng này thì người đó tự thân mình đã có hạnh phúc, không cần cái hạnh phúc bên ngoài nữa. Ta cần cái lòng tôn kính Phật để sống và để chết, đủ rồi, không cần. Mọi cái đều bỏ lại hết với trần gian này, trên đời cứ sống thanh thản thôi. Mà chỉ cần ta có lòng tôn kính Phật để sống và ngày nhắm mắt ra đi, mọi chuyện cũng bỏ lại hết trần gian này, cũng chỉ mang theo lòng tôn kính Phật, đủ rồi, đó là hạnh phúc.
[54:11]Bởi vậy có cái bài hát á, "Hạnh phúc là khi": "Hạnh phúc là khi con quỳ bên chân Người." Nó là vậy đó. Lát rồi con mở bài này cho phật tử nghe nha, nghe Người đó. Đó, đủ rồi, đó. Và hạnh phúc là gì? Khi ta yêu thương được tất cả mọi người mà không cần nói cho mọi người biết. Lòng mình vậy: quỳ trước Phật nguyện lòng yêu thương tất cả chúng sinh, khi mắt nhìn thấy mọi người, nguyện lòng yêu thương được tất cả mọi người, đủ rồi. Đó là khi lòng mình khởi lên được những tình cảm cao thượng như thế, đó là niềm vui, đó là là hạnh phúc. Cái niềm vui thứ mười một này là tâm ta bắt đầu vào định dần dần, tức là đắc được trong thiền định.
[54:58]Mà đắc được thiền định này thì không còn gì so sánh được nữa nha, cái niềm vui rất là lớn. Khi ta chưa được định thì muôn ngàn lời nói cũng không diễn tả được hết, còn khi ta đắc được định rồi thì mới biết Phật đã nói đúng. Mọi niềm vui thế gian coi vậy chứ xao động, bất an và không thanh tịnh. Còn cái niềm vui trong thiền định, tâm mình thanh tịnh, vắng bặt mọi suy nghĩ thì đó chính là niềm vui vô tận. Đó là cái niềm vui thứ mười một này. Và cái niềm vui thứ mười hai là niềm vui của bậc A-la-hán: ta vui vì ta đã đã giải thoát nha, niềm vui vậy đó. Cho nên thầy đọc lại bài thơ một chút: "Vì đâu ta có niềm vui?
[55:42]Vì lòng ta đã quên rồi ghét ganh. Vì đâu đời thoáng qua nhanh? Vì vô thường vẫn lanh quanh kiếp người. Vì đâu ta biết mỉm cười? Vì mùa xuân đã rợp trời quê hương. Vì đâu ta phải yêu thương? Vì con tim phải tìm đường bay lên." Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.