[0:00]Cái cộng đồng nào mà có cái tỉ lệ tin cậy cao thì cái cộng đồng đó làm cho ta yên tâm, hạnh phúc. Hôm nay ta học cái bài này để phát hiện ra một cái tội lỗi rất nhiều người bị phạm mà không hay và cái phước lớn là làm cho cái cộng đồng của mình trở nên ổn định, vững bền, son sắt, thủy chung.
[0:41]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư Tôn Túc Tăng Ni, kính thưa quý Phật tử, mùa Phật đản nữa lại về, chúng ta lại về đây với nhau để tưởng nhớ đến sự xuất hiện phi thường của một con người mà làm thay đổi thế giới này.
[1:06]Chúng ta là những con người yếu đuối, tầm thường. Chúng ta không thể tồn tại cho đến giờ này nếu ở cái phút ban đầu khi được sinh ra, chúng ta không được cha mẹ chăm sóc, nuôi nấng. Không đứa trẻ sơ sinh nào có thể tồn tại được quá bảy tiếng đồng hồ nếu mà không được kịp thời chăm sóc, ta chết liền. Nên ngay từ cái buổi đầu khi đến với cuộc đời này, chúng ta đã hiểu một điều rất là lớn là chúng ta phải nương tựa với nhau để mà sống. Cái ý nghĩa rằng không con người nào một mình độc lập có thể tồn tại được. Đây là một điều quan trọng, một thông điệp quan trọng, một ý nghĩa quan trọng mà chúng ta phải tư duy rất kỹ trong cuộc sống của mình.
[2:07]Suốt cuộc đời còn lại, chúng ta luôn luôn cần sự hỗ trợ, tương trợ qua lại lẫn nhau.
[2:16]Không ai tồn tại một mình được cả. Trong kinh Phật có nói đến những người ẩn sĩ, độc cư. Nhưng cái ẩn sĩ độc cư đó không phải là mục đích của cuộc sống mà Phật nói. Cái ẩn sĩ độc cư chỉ có nghĩa là cái giây phút thử thách cái bản lĩnh, nội lực, đạo lực của một vị Tỳ kheo mà cái thiền định của vị đó đã đến mức chín muồi, thì vị đó đủ sức sống cô độc một mình trong rừng vắng, trong hang sâu, không cần sự nương tựa với ai, không cần cái tình cảm yêu thương với ai, cắt đứt hết. Mà cái đó không phải là mục tiêu của đạo Phật, nhưng cái đó là thước đo đạo lực của một người. Tức là thường con người phải lệ thuộc lẫn nhau,
[3:18]phải hỗ trợ lẫn nhau, phải tương trợ lẫn nhau. Còn nếu ai đủ sức mà sống không cần phải lệ thuộc người khác thì đây là một giai đoạn vượt lên rất là cao trong cái sự tu hành của mình. Còn bình thường hầu hết tất cả mọi người đều phải sống tương trợ, lệ thuộc lẫn nhau. Cái giá trị này, cái ý nghĩa này cực kỳ quan trọng. Nhưng mà bây giờ là ta sống phải lệ thuộc lẫn nhau, phải tin cậy lẫn nhau, phải hỗ trợ lẫn nhau rồi. Nhưng mà thế này, bây giờ ví dụ như ta có hai cái hai cái nhóm người. Một cái nhóm người là gồm hai vợ chồng, bốn đứa con là một nhóm đó. Họ sống trong một cái nông trại, một cái gia đình,
[4:14]cùng nhau làm lụng, cày xới, sản xuất rồi rồi sinh sống qua ngày. Đó là một cái cộng đồng. Một cộng đồng thứ hai là gồm cũng sáu người, nhưng mà sáu người ở đâu tới đó gặp nhau qua cái bữa tiệc, qua cái chén rượu rồi rủ nhau đi vô rừng tìm trầm, tìm vàng. Thì sáu người đó cái họ mới vác dao, vác cung tên gì đó, cuốc xẻng cái họ cùng nhau đi vào rừng sâu, đem theo gạo, đem theo thức ăn, lặn lội rừng núi, nghe ở đâu đánh dấu tìm có trầm, có vàng tới họ là để để đi có thể làm giàu. Đó là một cái sáu người kia, và một cái sáu người là một gia đình. Bây giờ hai cái cộng đồng đó chúng ta sống trong cộng đồng
[5:06]nào thì mình cảm thấy yên tâm hơn, hạnh phúc hơn?
[5:12]Trong cái nhóm sáu người ở đâu tới kết hợp cùng nhau đi tìm trầm trong rừng hoặc là sáu người cùng một gia đình huyết thống sinh ra, hai cộng đồng đó cộng đồng nào bền vững hơn, yên tâm hơn, đáng tin cậy hơn? Cộng đồng nào? Gia đình phải không ạ? Đúng rồi, cái gia đình. Khi sống trong một cái cộng đồng ruột thịt chúng ta yên tâm hơn. Ta yên tâm vì sao? Vì cái tỉ lệ mà phản bội nhau rất thấp, rất thấp. Còn cái sáu người kia còn cái sáu người kia mà cùng nhau đi tìm trầm, tìm vàng á thì lúc mà chưa có trầm, chưa có vàng thì họ dắt nhau vượt suối, dìu nhau lên trên cái vực cao. Đến khi có trầm, có vàng rồi thì trong lòng mỗi người
[6:09]không biết tính chuyện gì, không biết tính chuyện gì. Nên có cái câu chuyện là có một cái cái ông Tỳ kheo trong rừng chạy ra hớt ha hớt hải gặp cái hai người ở ngoài làng. Ông nói: "Trời, tôi tôi tôi đi đây cái gặp tôi thấy một cái ổ vàng". Cái hai người kia nói: "Mà làm gì thầy chạy hớt ha hớt hải vậy?" Nói: "Trời, quá nguy hiểm, quá nguy hiểm". Nói: "Tại sao quá nguy hiểm?" "Trời, vàng quá nguy hiểm, cho nên tôi lật đật tôi bỏ chạy, tôi tránh xa nó". Còn cái hai người kia thì mới nói: "Đâu đâu, thầy chỉ tôi coi". Cái ông ông ông ông thầy tu ổng cũng dại miệng, ổng nói: "Đó đó, ngay góc cái rừng cây qua đó mấy thước,
[6:49]chỗ kia cái đèo, cái hốc đó, đến đó sẽ có cái đống vàng". Cái hai nói xong ổng chỉ chỗ xong cái ông thầy tu ổng chạy mất. Hai người kia mới đi vô, đi vô đó rồi cái đúng là có cái đống vàng nằm ở đâu dưới cái ụ cây thật sự. Thì hai người nói: "Bây giờ nếu mình đem về trong ban ngày thì bị người ta phát hiện, có khi người ta nửa đường người ta cướp mình. Thôi, đợi đến đêm hãy về. Bây giờ tôi ở đây tôi giữ, phải không, anh thì anh thì anh đi bây giờ anh chạy về anh mua ít thức ăn vô đây. Đó, rồi mình tối mọi người nghỉ hết rồi mình sẽ khiêng vàng ra". Thì ông này ở đây chờ, ông kia đi ra mua thức ăn.
[7:28]Đến khi chiều ông kia đem thức ăn vô thì ông này ổng núp trên đường, ổng lấy cái cuốc ổng phang một cái, ông kia chết liền. Rồi ông ổng sau khi giết người bạn mình xong ổng mới lấy thức ăn ổng ăn, khỏe để chờ trời tối rồi đem vàng ra, không ngờ trong thức ăn cũng bị gì? Tẩm thuốc độc, ăn xong cũng chết luôn. Vàng rất nguy hiểm. Nghĩa là hai cái con người mà không phải ruột thịt thì tỉ lệ phản bội nhau rất là lớn khi mà có cái lợi nó xuất hiện. Còn những con người mà có cái máu mủ ruột thịt thì cái tỉ lệ phản bội rất là thấp, nên cái cộng đồng đó ta yên tâm hơn, đáng tin cậy hơn. Như vậy nghĩa là gì?
[8:16]So sánh cái câu chuyện này ta hiểu một điều gì? Ta hiểu một điều thế này: Thứ nhất, con người không sống một mình được mà phải lệ thuộc lẫn nhau, tương trợ lẫn nhau, đó là cái thứ nhất. Cái thứ hai, trong cái cộng đồng mà ta lệ thuộc lẫn nhau đó, tương trợ lẫn nhau đó thì cái cộng đồng nào mà có cái tỉ lệ tin cậy cao thì cái cộng đồng đó làm cho ta yên tâm, hạnh phúc. Còn cái cộng đồng nào mà nó mong manh, đáng ngờ, thiếu tin cậy thì trong cái cộng đồng đó ta không hạnh phúc, không yên tâm.
[9:03]Đồng ý không ạ? Đó, cái ý nghĩa là như vậy. Và như vậy thì
[9:13]Thì như vậy thì chúng ta sống trên cuộc đời này mục tiêu của chúng ta là gì? Khi chúng ta hiểu ra điều đó, khi chúng ta hiểu ra rằng chúng ta phải sống trong một cộng đồng lệ thuộc lẫn nhau, tương trợ lẫn nhau thì nhiệm vụ của chúng ta là tạo ra một cái cộng đồng cực kỳ đáng tin cậy cho nhau, đúng không ạ? Chớ chúng ta đừng để tạo ra một cái cộng đồng mà cái tỉ lệ tin cậy thấp quá mà cái yếu tố của sự phản bội rất dễ xuất hiện. Vì trong một cộng đồng mà thiếu sự tin cậy, con người ta bất an, không hạnh phúc. Còn trong một cộng đồng mà con người ta tin cậy với nhau được, tỉ lệ phản bội cực thấp
[10:06]thì người ta sống yên vui, sống hạnh phúc. Mà người đệ tử Phật là người mà suốt đời đem cái yên vui, đem cái hạnh phúc đến cho mọi người. Như vậy rõ ràng trách nhiệm của tất cả chúng ta, trách nhiệm của từng người chúng ta khi chúng ta xuất hiện ở trong cái cộng đồng nào thì chúng ta phải làm cho cộng đồng đó trở nên trở nên hết sức đáng tin cậy.
[10:40]Chúng ta phải làm cho cái cộng đồng đó giảm đi cái mức độ mà phản bội lẫn nhau. Chớ con người vốn là tâm hồn mong manh, dễ thay đổi, rất khó trung thành, rất khó chung thủy. Thì ở đây cái sự tu tập của chúng ta là gì? Cái sự tu tập của chúng ta là càng ngày cái sự trung thành, cái sự chung thủy, cái sự đóng góp càng lúc càng cao dần, cao dần để cho cái cộng đồng mà chúng ta có mặt trở nên bền vững, ổn định, đáng tin cậy, son sắt, thủy chung, giảm thấp nhất cái tỉ lệ của sự phản bội. Cái ý nghĩa là như vậy. Ừ nên à khi chúng ta đến với đạo Phật, chúng ta hiểu càng lúc càng sâu sắc những cái điều tinh tế này.
[11:40]Bình thường mình là con người chưa biết đạo thì tâm ý ta quay cuồng, dễ thay đổi: nay thương nhau, mai ghét nhau; nay giúp nhau, mai hại nhau; nay mình thọ ơn, mai mình phản bội. Cái tâm ý con người nó tầm thường và nó thấp hèn như vậy. Chúng ta đến với Phật pháp, chúng ta thay đổi cái tâm của mình, sửa cái tâm đó lại, khiến cho cái tâm ta trở nên ổn định, sắt son, chung thủy, trung thành, cống hiến. Nơi cộng đồng nào chúng ta có mặt thì nơi cộng đồng đó phải tăng thêm nhiều tình yêu thương bền vững. Ví dụ như chúng ta ở trong gia đình cũng vậy. Nào giờ trong gia đình chúng ta thì vì lý do là ruột
[12:34]thịt, máu mủ cho nên chúng ta không thể bỏ nhau được, à có sự lệ thuộc rất là lớn với nhau. Tuy nhiên nếu có một động cơ nào khác xen vào, có cái tiền nó xen vào, có cái lợi nó xen vào, có cái danh nó xen vào hoặc có cái tình lạ nó xen vào, cái cộng đồng đó cũng có thể bị rạn nứt, gia đình đó có thể bị đổ vỡ. Nhưng bây giờ chúng ta là đệ tử Phật rồi. Người đã đến như muôn mặt trời, người đã đến đem cho tình yêu ngàn nơi. Thì khi chúng ta đã là đệ tử Phật rồi, sự xuất hiện của mình trong gia đình bây giờ mình nhìn lại những cái vết nứt đó nó đang thầm thầm thầm thầm tồn tại. Ví dụ bây giờ người mẹ, người cha thấy con mình nó sống
[13:27]hời hợt, thiếu trách nhiệm, không biết đạo lý thì đây chính là cái vết nứt tương lai. Một lúc nào đó có ai xui bậy nó hư liền. Hoặc là thấy đứa con mình nó ham chơi, bạn bè rủ rê thì nguy cơ dính ma túy tới liền. Thì khi có yếu tố ma túy, gia đình tan vỡ liền. Đó, thì nhìn bắt đầu ta nhìn thấy những cái vết rạn nứt của gia đình khi nó chưa xảy ra, chưa đổ vỡ mà từ bây giờ ta phải hàn gắn liền. Là trong gia đình ta hàn gắn gia đình lại cho nó ổn định, bền vững, yêu thương, son sắt. Trong gia đình có xung đột không? Có không? Có. Có gây gỗ không? Có. Có giận hờn không? Có. Có có ăn lén không? Có luôn.
[14:18]Nhiều khi cái gì ngon cũng lén ăn một mình. Rồi có giấu tiền riêng không? Có luôn. Đó, trong nghĩa là đó đều là những cái mầm mống của cái gì? Của sự rạn nứt. Thì bây giờ mình là người đệ tử Phật, mình ở trong gia đình nào giờ mình cũng vậy, vừa sống trong gia đình ruột thịt gắn bó nhau nhưng mà cái sự ích kỷ tiềm tàng chúng ta vẫn có một cái gì đó tìm cách là làm rạn nứt gia đình. Đó là cái tội. Hôm nay ta học cái bài này để phát hiện ra một cái tội lỗi mới mà rất nhiều người bị phạm mà không hay là gì? Là làm cho cái cộng đồng của mình mất đi sự tin cậy. Làm cái cộng đồng của mình mất đi sự tin cậy,
[15:03]mọi người không còn yêu thương nhau son sắt, mọi người không còn gắn bó thủy chung với nhau được nữa. Nên hôm nay ta nói về một cái tội mới. Nào giờ ta nghe những cái tội thường thường như giết người, cướp của, nói dối, phá đường, phá cầu, sát sanh gì đó, vân vân. Hôm nay ta học một cái tội mới là cái tội làm cho cái cộng đồng của mình mất đi sự tin cậy lẫn nhau. Cái cái tội này dễ hiểu không? Khó hiểu nha! Cho nên đây là một tư duy cao cấp hơn. Bao nhiêu năm ta học Phật rồi, hôm nay ta nâng cái tư duy mình cao lên. Nhớ lại hiểu thế này: nếu cái việc mà làm cho cái cộng đồng của mình nó mất đi sự
[15:50]tin cậy là một cái tội thì cái phước là điều ngược lại, là làm cho cái cộng đồng của mình tăng thêm sự tin cậy. Làm sao ta đến với cái cộng đồng nào thì cộng đồng đó phải đầy sự tin cậy lẫn nhau. Mà làm cho mọi người tin cậy được với nhau có nghĩa là ta làm cho mọi người được được yên vui, được hạnh phúc. Đó, hiểu như vậy. Nên hôm nay chúng ta học một cái phước mới, một cái tội mới. Cái tội mới: làm cho cái cộng đồng của mình trở nên rạn vỡ, thiếu sự tin cậy lẫn nhau. Và cái phước mới là gì? Làm cho cái cộng đồng của mình trở nên tin cậy được với nhau, sắt son, chung thủy, bền vững với nhau, có nghĩa là làm cho mọi người được hạnh phúc hơn, yên vui hơn.
[16:41]Đây là một cái phước rất là lớn.
[16:46]Đây là một cái tội phước cao cấp á! Ờ ví dụ như bây giờ vậy, chúng ta về đây trong vài ngày để dự lễ Phật đản, trong cái nguyên tắc của đạo lý thì ta phải cư xử tử tế, đàng hoàng với nhau. Và nếu người nào trong 2 ngày ở đến chùa hay 3 ngày đến chùa mà ta thực hiện đúng như lời Phật dạy: sống tử tế với huynh đệ, chăm sóc huynh đệ và mình cũng nhận sự gì? Chăm sóc của huynh đệ trở lại, làm cho 3 ngày này cái cộng đồng của chúng ta ở đây mấy chục con ngàn con người này gắn bó với nhau, tin cậy được nhau. Đó là cái phước rất là là lớn vì cộng đồng này rất là lớn. Trong chỉ có 3 ngày nhưng cộng đồng này tới mấy chục nghìn con người mà ta
[17:36]góp phần làm cho mấy chục nghìn con người này rất yên tâm, rất yên tâm. Vì biết sao? Vì đặt chân đến đây rồi, đây là một cộng đồng tuyệt vời: yêu thương, hòa ái, tử tế, không có sự phản bội, không có sự mưu hại trong 3 ngày này. Đây là 3 ngày của thiên đường, 3 ngày của hạnh phúc đầm ấm thì ta đã tạo ra được cái phước rất là rất là lớn vì ta sẽ đem cái tinh thần này về lại với với những cộng đồng đang chờ đợi ta. Những cộng đồng đang chờ đợi ta là gì? Một là gia đình ta, hai là cái sở làm của ta. Gia đình mình là gia đình ruột thịt nên rất dễ, chỉ cần có thêm một ít đạo lý là gia đình ta sẽ đáng tin cậy hơn, khó phản bội nhau.
[18:27]Nhưng mà cái sở làm thì hơi rắc rối à. Bây giờ ta quay trở lại cái sở làm đó, ta sống thế nào, ta thuyết phục thế nào để làm cho mọi người vượt khỏi cái sự ích kỷ, thấp hèn, tạo cùng nhau tạo nên một cái cộng đồng đáng tin cậy, ít nhất, ít có sự phản bội nhất để cho cái cộng đồng đó trở thành một cái tổ ấm nho nhỏ, trở thành một cái gì? Trở thành một cái hình ảnh của chùa Phật Quang trong 3 ngày đại lễ như chúng ta đã được sống qua như vậy. Nha, được không? Được không?
[19:06]Hoặc là như
[19:10]Quý thầy, quý cô mình vậy. Đi xuất gia là từ bỏ cái gia đình nhỏ bé, bước vào một cái gia đình mới lớn hơn.
[19:24]Những cái con người này kết nối với nhau không hề có ruột thịt, máu mủ, mà chỉ có cái gì? Chỉ có đạo lý của Phật thôi. Nên ở trong chùa, chúng ta sống nhờ cái máu, máu này là đạo lý của Phật. Nếu rời cái đạo lý của Phật thì những con người này không ai dính ai gì hết trơn, không ai quen ai hết, mỗi người nhìn nhau xa lạ. Nhưng vì có đạo lý của Phật, có máu của Phật cho nên những con người này trở thành gì? Ruột thịt. Ruột thịt ở cấp độ gì? Cấp độ siêu ruột thịt, ruột thịt còn hơn với cái gia đình trần gian của chúng ta nữa. Vì sao? Vì cái gia đình trần gian của chúng ta là một gia đình ngẫu nhiên,
[20:18]bỗng nhiên mình đầu thai vào gia đình đó, không biết tại sao. Tới chừng đẻ ra, lớn lên mới biết rằng: "Trời ơi, bố tôi bị điểm này, mẹ tôi bị điểm kia. Phải được cái tôi đầu thai qua nhà ông hàng xóm sướng hơn". Nhưng mình không được chọn lựa, ngẫu nhiên, duyên nghiệp. Còn nếu may mắn mình được bố mẹ tốt thì quá hạnh phúc, quá sung sướng. Tự nhiên bố mẹ là người có đạo đức mà lại giàu sang nữa, mình quá hạnh phúc. Còn lỡ đầu thai vô: "Trời ơi sao bố mẹ tôi nghèo dữ vậy nè trời? Bố tôi thì tối ngày ổng la hét, say xỉn, vân vân thế này nọ, mẹ tôi thì lải nhải suốt ngày muốn điên lên là sao?" Đó, không chọn lựa được.
[20:55]Đó nên cái ruột thịt nó vậy. Còn cái cộng đồng của người xuất gia là cộng đồng được chọn lựa. Khi chúng ta đến cái chùa ta xuất gia, ta đã tìm hiểu, đã chọn lựa rất kỹ rồi ta mới tới đó xin mà phủi tóc, cạo đầu, bước vào con đường đạo. Nên vì thế, khi đã có lý tưởng, chấp nhận cái cộng đồng này, rồi sống bằng đạo lý của Phật thì những cái con người này, những con người tăng ni này ta mới dùng cái chữ là siêu ruột thịt vì máu của Phật nó linh hơn cái máu của gia đình ta. Máu của Phật linh hơn máu của gia đình ta. Cái máu ruột thịt gia đình ta vậy chứ coi vậy chứ nó dễ bị ung thư máu, còn máu của Phật là
[21:43]ổn định, tốt đẹp, không bao giờ bị ung thư, không có. Chỉ có cái là mình máu loãng hay máu đặc thôi. Thì máu loãng là sao? Là mình ít áp dụng được lời Phật dạy quá, cái máu đó loãng nên tăng ni trong cùng chùa sống với nhau mà hời hợt, cạn cợt. Còn nếu máu đó đặc, tức là ta sống bằng đạo lý của Phật một cách sâu sắc thì thực sự những người tăng ni họ thương nhau, tin cậy nhau, nương tựa nhau còn hơn cả cái gia đình ruột thịt kia nữa, là như vậy.
[22:26]Trong cái cuộc đời này,
[22:31]con người ta đa phần sống với nhau thủy chung, son sắt hay là bạc bẽo, vô ơn?
[22:42]Đa phần?
[22:46]Hử?
[22:50]Hay nửa này nửa kia?
[22:57]Nếu ta bi quan thì ta nói rằng trong cuộc đời này, con người ta dễ bạc bẽo, vô ơn.
[23:10]Thì giữa cái cuộc đời bạc bẽo, vô ơn đó, ta hết sức cố gắng gì? Làm một cái điểm tựa cho mọi người, vậy đó. Giữa cái cuộc đời bạc bẽo này, ta cố gắng làm thành một điểm nương tựa, tin cậy cho mọi người, đó là sự đóng góp rất là lớn. Bây giờ có ai hỏi: "Mình đi chùa để làm gì?"
[23:40]thì mình mình nhìn cái người đó mà mình trả lời. Nếu đó là một cái người mà họ không tin gì hết thì mình đừng trả lời cái câu cao siêu: "À, tôi đi chùa để tôi tu hành giải thoát, giác ngộ", đừng vậy. Hoặc là mình nhìn cái người đó họ ít có tin gì mình đừng có trả lời: "À, tôi đi chùa để tôi cầu nguyện cho thế giới này hòa bình, chúng sinh an lạc" hoặc mình đừng có trả lời: "Tôi đi chùa để cầu giàu sang, sung sướng", đừng trả lời. Mà nếu cái người đó đáng ngờ họ nhưng mà họ có hiểu biết thì ta trả lời thế này: "Tôi đi chùa để tôi trở thành một cái điểm nương đáng nương tựa, đáng tin cậy cho mọi người chung quanh tôi".
[24:19]Nghĩa là ai đến với tôi không bao giờ phải chịu sự phản bội, sự mưu hại. Ai đến với tôi chỉ có sự tử tế, yêu thương, trung thành, son sắt, vậy thôi, không làm gì cả, không trở thành gì hết. Đó là câu trả lời hay nhất trong năm. Nói đến chùa, nói: "Đi chùa để làm gì? Để tôi trở thành một điểm nương tựa và tin cậy cho mọi người chung quanh tôi". Nghĩa là sao? Nghĩa là ai đến với tôi không bao giờ phải chịu sự bội bạc, mưu hại, phản trắc. Ai đến với tôi chỉ nhận được sự tử tế, yêu thương, son sắt, bền bỉ, kiên nhẫn. Kiên nhẫn là sao? Nghĩa là dù cho bạn có cà chớn với tôi, tôi vẫn chịu đựng, vẫn cảm hóa, vẫn thuyết phục,
[25:11]vẫn tử tế để cho một ngày nào đó bạn biết lỗi rồi bạn bớt cà chớn, vậy thôi. Chứ tôi không phản ứng lại, tôi không có lấy oán báo oán, ừ tôi không lấy cái sự ghét bỏ đối lại sự ghét bỏ, nhớ đó, tôi sẽ đem cái tình yêu thương để đối lại với sự ghét bỏ, nhớ ha. Vì Phật đã đến như vầng mặt trời đó, cho nên hơi nắng một chút nha. Hơi nắng quá thôi chắc mình nghỉ. Thôi nắng quá nghỉ nha. Nghỉ thôi để ta đi qua nghi thức khác đây. Và như vậy hôm nay ta học một cái đạo đức mới, nó sâu sắc, tinh tế từ những cái điều căn bản của Phật dạy là vô ngã, từ bi. Áp dụng được cái đạo lý vô ngã, từ bi đó rồi thì chúng ta trở thành một con người mà con người đó là
[26:11]điểm nương tựa và đáng tin cậy cho cộng đồng của mình. Vì chúng ta biết rằng cái tội lớn là làm cho cộng đồng của mình dễ tan vỡ, bội bạc.
[26:25]Và cái phước lớn là làm cho cái cộng đồng của mình trở nên ổn định, vững bền, son sắt, thủy chung. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.