[0:10]Ta nói về đề tài nhân quả. Luật nhân quả, nghiệp báo thì mênh mông, không thể nói trong một ngày, một buổi mà hết được. Nhưng thôi chúng ta sẽ trao đổi một số khái niệm căn bản.
[0:24]Luật nhân quả là một cái nền tảng quan trọng cho đạo đức của con người. Chúng ta thấy hầu hết mọi người mà làm điều ác là đều không có tin được luật nhân quả nghiệp báo, họ không tin được rằng ở hiền sẽ gặp lành hay là gieo gió sẽ gặt bão. Có một lần thầy nhớ hồi mấy năm trước, Chu Thông Lý đó, Chu Thông Lý còn cư sĩ hỏi thầy một câu là: Thầy nói về luật nhân quả nhưng mà khoa học chưa có chấp nhận luật nhân quả thì làm sao tụi em tin? Chu Thông Lý hỏi thầy câu đó. Lần đó như thầy giải thích cái cơ sở của luật nhân quả rất là dài. Nay mình sẽ không có thì giờ để nói về điều đó. Đó là một sự chứng minh rất là phức tạp.
[1:10]Ở đây chúng ta coi như là mình đã giỏi hết đi ha, mình hiểu hết rồi, mình chấp nhận, bây giờ mình chỉ nói về khái niệm đó thôi chứ không có nói về cái chứng minh của nó nữa. Chúng ta sẽ thấy cái luật nhân quả của cái tội phước nghiệp báo nó khác với luật nhân quả của những cái sự vật, sự việc diễn ra trên cuộc đời. Chúng ta có thể nhìn những cái nhân quả trên cuộc đời để mà hình dung, để mà liên tưởng với cái luật nhân quả nghiệp báo của tội phước, nhưng hai cái đó nó khác nhau. Bây giờ chúng ta lấy cái nhân quả cuộc đời trước. Chúng ta thấy rằng mỗi một sự vật, sự việc mà nó xảy ra trong một lúc đó thì luôn
[1:55]luôn nó là kết quả của rất nhiều nguyên nhân phía trước nó, phải không? Ví dụ như một cái trái xuất hiện, một cái trái xoài xuất hiện, nó là cái kết quả của rất nhiều nguyên nhân phía trước: từ cái hạt giống, cái cây trồng, ánh nắng, nước tưới, không khí, phân bón, đủ hết mới thành, bao nhiêu nguyên nhân mới thành cái kết quả là những cái trái xoài. Nhưng rồi chưa hết, trái xoài đó lại là nguyên nhân của rất nhiều cái hậu quả phía sau nó nữa. Như là chúng ta ăn, ăn rồi sao? Bị trúng thực, trúng thực thì sao? Tiêu chảy gì đó, nhằm có ruồi bu, hoặc là mình lấy cái hạt giống đem trồng một cây khác, rất nhiều cái chuyện phía sau nó nữa.
[2:36]Là một cái gì cũng vậy, ví dụ như là chúng ta học giỏi thì điều này nó không phải là cái đơn thuần mà nó phải là cái kết quả của rất nhiều nguyên nhân trước đó, của rất nhiều nguyên nhân trước đó, bao nhiêu là cái nỗ lực đầu tư, bao nhiêu là cái gen trí tuệ bẩm sinh, vân vân. Rồi không phải là cái thông minh của chúng ta nó nằm yên vậy, nó lại là cái nguyên nhân cho rất nhiều cái hậu quả phía sau nó nữa. Nếu một người đó học thành tài, đóng góp bao nhiêu là công đức cho xã hội thì đúng là để lại rất nhiều cái ảnh hưởng cho cho cuộc đời về sau. Rồi
[3:18]như bây giờ mình thấy cái ngọn lửa nó cháy thì nó là cái kết quả của những cái gì? Ngọn lửa cháy
[3:29]thì bấc, củi, chất hữu cơ và oxy đúng không? Đó là nguyên nhân, nhưng rồi nó lại là nguyên nhân của những hậu quả phía sau nó nữa. Cái sự việc trên đời đều là như vậy hết. Chúng ta sẽ thấy không có sự việc nào nó đứng yên. Khi một cái sự việc xuất hiện trong một lúc, nó là kết quả của những nguyên nhân phía trước và có, chính nó lại là nguyên nhân cho nhiều cái kết quả phía sau nữa. Cuộc đời là như vậy, đó là cái chân lý, đó là sự thật. Bây giờ nói qua cái nhân quả nghiệp báo nó hơi khác. Nhân quả nghiệp báo thì nó không phải là một cái cái hiện tượng có thể chứng minh, có thể chứng minh một cách logic
[4:07]như là cái mắt thấy tai nghe như những cái sự việc hồi nãy giờ chúng ta nói. Nó vô hình, nó trừu tượng hơn. Như một người có nhiều cái may mắn trong cuộc đời, được nhiều người thương yêu, giúp đỡ, là được thành công, được giàu sang, được danh vọng, điều đó là một cái cái kết quả. Thì theo luật nhân quả nghiệp báo nói rằng là do người này đã gây những cái nhân lành tốt phía trước đó, hoặc là trong kiếp này hoặc là từ những kiếp trước. Đó cho nên ngày hôm nay họ hưởng lại được những cái thành quả của họ. Nhưng rồi chưa hết, từ cái thành quả đó, những cái điều kiện tốt đẹp của họ cộng với những cái hành động của họ trong hiện tại nó sẽ biến thành cái gì?
[4:53]Biến thành cái nguyên nhân cho những kết quả phía sau nữa. Cho nên cái quá trình mà từ nhân đến quả rồi cái quả nó lại là nhân cho những cái quả khác thì nó giống như những cái nhân quả của các sự việc, sự vật mà chúng ta nói. Tuy nhiên nó khác là ở chỗ cái cái ảnh hưởng trừu tượng vô hình của nó. Như nói rằng một người ăn hiền ở lành rồi gặp được những điều tốt đẹp, chúng ta không có tìm được cái cái lý luận để nối kết hai sự việc đó lại với nhau, phải không? Không tìm được lý luận đó. Như là ví dụ một người họ thường hay bố thí, thấy người nghèo thì giúp đỡ, đem tiền của của mình ra để tặng, để cho.
[5:34]Rồi một hôm nào đó họ mua nhầm tờ vé số trúng độc đắc. Thì giữa hai cái sự kiện là việc họ bố thí và cái họ trúng số độc đắc mình không tìm được cái cái liên quan giữa nó, không tìm được cái cái sợi dây liên quan để mình có thể lý luận được, có thể chứng minh được. Nên cái luật nhân quả nghiệp báo nó khác với cái nhân quả của cái khoa học xã hội và khoa học tự nhiên, nó khác, nên nó thuộc lĩnh vực khoa học nào nữa thì khoa học hiện nay chưa biết tới, nó vô hình, nó trừu tượng. Mà cho đến bây giờ thường thì đa phần chúng ta vẫn phải chấp nhận và tin. Đây là cái điểm điểm khó nếu mà chúng ta chưa
[6:07]có cái cơ sở để lý luận cho vững vàng. Mấy năm trước có một lần thầy nói về cái chỗ cơ sở mà để chứng minh cái lý luận nối kết từ nhân tới quả, lần đó thầy nói rất là dài. Hôm nay thầy không có lặp lại, chưa có dịp, có lẽ một lần nào khác thầy sẽ lặp lại điều này. Hôm nay chúng ta coi như là mình tin và chấp nhận, tuy nhiên mình sẽ tìm cái cơ sở, tìm cái đường đi của nó, tìm những quy luật chi phối nó tương đối nào đó để mình có thể hiểu được, chấp nhận được. Cái nhân quả báo ứng thì nó như thế này: là cái gì mình đối xử cho người khác, những điều gì mình đối xử cho người khác thì mình sẽ được trở lại với chính bản thân
[6:48]mình, sẽ được cái hoàn cảnh trở lại với mình. Mình đối xử với người khác là cái nhân, mà cái hoàn cảnh nó trở lại với mình là cái kết quả. Nhân quả là như vậy đó. Ví dụ như mình đã từng thương yêu, giúp đỡ những người khác thì không phải là người đó sẽ giúp lại mình, có khi người đó chết, hoặc là quên lãng, hoặc là xa nhau. Nhưng rồi tự nhiên cuộc đời mình sẽ gặp được những hoàn cảnh may mắn. Đó là cái tính chất chung của luật nhân quả. Hoặc là một người ác, thường hay lừa gạt người, cướp giật, giết người, có khi họ khéo léo che đậy, qua mặt được luật pháp, luật pháp không tìm ra để trừng phạt họ.
[7:31]Nhưng luật nhân quả không bao giờ buông tha. Thì đến một lúc nào đó, trong một cái không gian, thời gian nào đó, họ phải chịu lại cái hoàn cảnh tương tự và cái đau khổ gấp bội lần cái mà họ đã gây ra cho người khác. Nói gấp bội chứ rất công bình à, không phải không phải là vô lý đâu. Thì họ sẽ bị, bị tai nạn giết hại hay là cướp đoạt giết hại, đó là cái sự công bằng. Có những cái điều mà chúng ta thấy nếu mà không có chấp nhận luật nhân quả, chúng ta sẽ bế tắc, tư tưởng mình sẽ khủng hoảng và cuộc đời mình không có hướng sống, không có hướng đi. Ví dụ như là tại sao một đứa trẻ sinh ra trong một gia đình giàu có?
[8:13]Tại sao một đứa trẻ sinh ra trong một gia đình nghèo nàn? Thì bây giờ với những tôn giáo khác mà cho rằng có một Thượng đế chi phối tất cả, sắp đặt tất cả thì cái giải thích đó đối với chúng ta thấy sao? Thấy khó chấp nhận. Nghĩa
[8:29]là mình không giải thích nổi rồi đặt đức tin vào một thần linh để mà làm công việc đó, coi như là một cách giải thích trốn tránh để mình không còn phải bận tâm suy nghĩ, không giải đáp nữa. Hoặc là có những người không chấp nhận thần linh, Thượng đế thì cho rằng mọi việc là ngẫu nhiên: đứa bé nó sinh ra trong một gia đình giàu có là điều ngẫu nhiên, hoặc nó sinh ra trong một gia đình nghèo khổ là điều ngẫu nhiên; là vô tình, hên xui vậy thôi chứ không có cái quy luật. Thì điều này nó cũng đưa tới cái khủng hoảng là: cái người được thành công nó không phải là xuất phát từ cái đạo đức của họ mà từ cái khôn ngoan, thủ đoạn và từ những cái dịp may vô tình thôi.
[9:15]Như vậy nó đưa con người ta đến cái thái độ sống như thế nào? Là người ta sẽ giành giật nhau để đi tìm cái lợi cho mình. Nghĩa là họ không cho cái may đó là cái ngẫu nhiên nữa, mà họ sẽ chủ động tạo ra cái may trong đời sống của họ bằng cách đem cái khôn ngoan sắp xếp việc này, sắp xếp việc kia, giành giật, cạnh tranh, thủ đoạn, lừa gạt với nhau để tìm cái thành công cho mình. Đó, và nếu một xã hội mà mọi người đều quan niệm như vậy hết thì chúng ta thấy cuộc đời này lập tức biến thành địa ngục. Trong cuộc đời này không còn có sự thương yêu, sự hiểu biết, thông cảm với nhau nữa, mà chỉ còn có con người là sói đối với người thôi.
[9:59]Cho nên nếu mà tin được luật nhân quả thì sẽ là một yếu tố quan trọng giúp cho họ trang bị tâm hồn họ cao đẹp hơn và họ không bước đi một lối sống để bước vào một cuộc đời, sống một cuộc đời đầy bất hạnh. Tin được với nhân quả thì ai cũng vậy, dè dặt trong từng cái hành động, lời nói và ý nghĩ của mình. Rồi sau đó là gì? Luôn luôn sống để làm lợi ích cho người khác. Có mấy người hỏi thầy như thế này: Thưa Thầy, nếu nói theo Đạo Phật là những cái gì mình hưởng được hôm nay đều là do cái nhân mà mình đã gây ra từ phía trước. Như vậy có đưa cho người ta đến thái độ an phận hay không? Vì nếu mình bị áp bức, à mình không cần phải đấu tranh bởi
[10:42]vì mình nghĩ rằng là đó là nhân quả, cái mình đã gây ra. Như vậy có phải là an phận hay không? Thôi giờ thầy nói trúng một việc ha, là nếu mà trong cái buổi giảng cái này á, có những người mà có những câu trả lời thật rõ, thật chắc, quý vị ghi lại. Lát nữa thầy có phần thưởng.
[11:07]Người mà hay có những câu hỏi hay hoặc là những câu trả lời hay đều là tỏ ra cái sinh hoạt tốt. Thầy cũng thường thường trong dịp lễ cũng tổng kết. Ai trả lời? Như vậy có phải là người tin vào luật nhân quả đưa đến thái độ thụ động, an phận hay không? Bởi vì nói rằng cái cuộc đời hôm nay đã được an bài bởi những nghiệp nhân mà mình đã gây từ kiếp trước. Trước giờ mà thầy giảng thì nhiều đứa hỏi ta làm như thầy bí gì đó nó mới hỏi lắt léo, bây giờ thầy hỏi lại.
[11:42]Ai trả lời? Mời mời vị nào giơ tay.
[11:55]Đưa tay đưa micro cho. Không ai trả lời hết trơn. Tức là tin rồi thì giận quá rồi thầy nói luôn hả? Có cái bác đó ngồi đằng sau có cái cây đứng đứng
[12:12]lên thầy ngước ngước ngó hoài, tưởng bác giơ tay lên không? Thôi trả lời đi con. Thưa thầy, theo con nghĩ là không. Bởi vì như con biết đó là chúng ta cũng có thể cải biến được luật nhân quả. Ví dụ như là những cái gì mà chúng ta gặp ngày hôm nay là nguyên nhân, à xin lỗi, là hậu quả của tất cả những duyên nghiệp đời trước thì thì chính cái hậu quả ngày hôm nay chúng ta gặp được đó cũng là nguyên nhân của tất cả những hậu quả về sau. Và con được biết đó có một có người kể đó là có người đó là gần sắp chết đó thầy, tức là người ta biết được cái này là truyền thuyết thôi, là người ta biết được là người ta gần sắp chết và có người khuyên
[12:51]là ông ta hãy cố gắng làm việc thiện nhiều hơn nữa để mà cải biến cái luật nhân quả đó và kết quả là ông đã thành công. Câu nói trúng ý rồi, nhưng điều diễn tả chưa hết ha. Có cái này là con nói nó hơi lộn chừng, không phải là có thể cải biến được luật nhân quả. Luật nhân quả quả không cải biến được, mà mình chỉ dựa vào luật nhân quả để mà thay đổi cái nghiệp của mình thôi. Ví dụ thế này, hôm đó thì thầy trả lời, cái dịp thầy gặp một người thợ làm cái đường bắp với thầy ở trên chùa đó, cái lúc mà đang mát tháp đức Phật rục đẽo sơn lại, thầy đứng trực một bên, thầy làm thợ phụ, thầy cũng phụ rờ rờ, người thợ mới hỏi thầy:
[13:30]"Thưa thầy, nếu mà như vậy có phải là an phận hay không?". Cái câu hỏi thì dài nhưng mà đại ý như vậy, thầy mới trả lời rằng: "Người an phận là người không hiểu luật nhân quả. Bởi vì sao? Bởi vì khi mà hiểu được luật nhân quả, người ta phấn đấu cả cuộc đời mình để tiếp tục gây những nhân tốt. Ví dụ như hoàn cảnh có thể là đã do nghiệp nhân đã quy định đi, nhưng mà cái hành động của mình thì còn tự do nữa, thì người đó tiếp tục phấn đấu cả
[14:11]cuộc đời mình trong từng giờ từng phút để gây những cái nhân lành. Cho nên người biết nhân quả không là người an phận, mà là một người nỗ lực rất nhiều, phải không?". Câu trả lời như vậy, ta lưu ý khác nữa, chấp nhận chịu rằng. Ngày xưa, bên Ấn Độ giáo, luật nhân quả đã được nói đến từ rất sớm trước khi đức Phật có mặt. Người ta đã tin rằng có luân hồi, có nhân quả, có kiếp trước kiếp sau, có thiện ác báo ứng. Đến thời đức Phật, thì Ngài bởi cái tâm linh siêu việt chứng ngộ của Ngài, Ngài thấy được cái đường đi của luật nhân quả. Ngài thấy được chứ không còn suy luận như mình nữa, mình bây giờ là tin, chấp nhận
[14:42]và dựa theo đó để suy luận những cái diễn biến của nhân quả. Còn đức Phật thì Ngài thấy chứ không phải là tin. Ngài thường nói như thế này: Ngài thường nói cái trạng thái của một người khi đắc đạo, giống như một người đứng trên một cái lầu cao ở giữa ngã tư đường, thấy mọi người thấy dòng chúng sinh đi qua đi lại đi qua đi lại. Cũng vậy, khi một người mà được giác ngộ, giải thoát, thì người đó nhìn thấy chúng sinh trong các nẻo luân hồi, đầu thai từ kiếp này sang kiếp kia, từ kiếp kia sang kiếp nọ. Ở một kiếp đó họ là một người với tên tuổi như thế này, dòng tộc, nghề nghiệp, gia đình, sinh hoạt, gieo những nghiệp nhân gì.
[15:30]Và ở kiếp sau họ sinh vào quốc gia nào, với tên tuổi, với cha mẹ, dòng họ, nghề nghiệp, xứ sở, vân vân như thế nào là vị đó thấy rõ, giống như là một người đứng trên cái lầu cao ở giữa ngã tư đường mà thấy mọi người đi qua lại. Đó là lời trong kinh đó mà đức Phật diễn tả về cái thiên nhãn minh là cái khả năng mà thấy cái nhân quả và thấy luân hồi của chúng sinh. Đây là cái thấy chứ không còn là cái suy luận chứng minh nữa, không còn là niềm tin nữa. Trong cái luật nhân quả này thì sẽ không bị ảnh hưởng bởi tâm lý, ví dụ như là khi chúng ta gặp một người nào đó trong cái hoàn cảnh khốn khổ, chúng ta thương xót giúp đỡ họ vượt qua hoàn cảnh đó.
[16:15]Thì nếu mà nói theo cái tâm lý hoặc cái suy luận logic bình thường á, thì chính cái người mà chúng ta đã giúp sau này phải giúp trở lại chúng ta, đó là cái nhân quả công bằng, phải không? Đó, nhưng mà không hẳn như vậy. Trên cuộc đời này nhiều người vô ơn lắm. Giúp rồi chứ họ thành thật biết ơn đi luôn, không biết ơn. À, không gặp nhau nữa. Hoặc là hoặc họ biết ơn mà họ không có điều kiện để đáp ơn, hoặc là hồi xa nhau chia tay nhau, vân vân. Nhưng mà sao? Nhưng mà cái người đã giúp người khác á, cái nhân lành để đó, còn đó. Sau này tự nhiên cái may mắn đến với mình trong một cái trường hợp khác, trong một hình thức khác, chứ không phải bởi những người mà
[16:57]mình đã giúp đỡ họ quay lại giúp lại mình, nó khác như vậy. Cho nên luật nhân quả nó cũng không có lệ thuộc vào cái cái tâm lý biết ơn hay là vô ơn của con người. Thêm một điều nữa là luật nghiệp báo nó gắn với luân hồi. Theo như những tôn giáo Ấn Độ và theo Phật giáo, tin rằng chúng ta sống ở đây, hiện diện ở đây không phải là một đời sống duy nhất, không phải là một đời sống duy nhất, mà trước đây chúng ta đã từng có nhiều đời sống như thế này nối tiếp và sau đời sống này chúng ta còn nhiều đời sống kế tiếp sau nữa. Nhưng mà là người hay là thú thì mình chưa biết, hay là một người nghèo hay người giàu cũng chưa biết,
[17:38]tùy cái nghiệp nhân hôm nay mà mình đã gieo. Tại vì sao? Bởi vì có những cái nhân chúng ta gieo trong một kiếp này mà quả nó chưa tới, hoặc là có những quả chúng ta hưởng trong kiếp này mà không phải do cái nhân chúng ta đã gieo trong kiếp này, nó từ kiếp nào rớt lại. Như có một người họ làm ác, suốt đời làm ác rồi họ chết. Những cái đau khổ mà họ chịu đựng trong kiếp này quá ít đi, chưa có đáng, chưa có thấm gì hết. Thì nếu mà nói rằng chỉ có một kiếp sống sau này không còn nữa thì thấy chưa đủ công bằng, chưa đủ để người đó nhận lại những cái kết quả mà mình đã gây ra. Ở đây luật nhân quả với cái cái hiện tượng luân hồi nó gắn chặt với nhau
[18:23]để con người ta tiếp tục mà gieo nhân gặt quả, gieo nhân gặt quả. Các em có xem báo mà nói về những hiện tượng luân hồi được được đăng tải báo chí không? Có phải không? Cũng có vài người xem. Là như trường hợp mà cái cái vị sư nhỏ ở Tây Ban Nha đó, mới sinh ra bốn năm tuổi đã nhớ lại được kiếp trước của mình là một vị Lạt-ma ở bên Mỹ. Đó là một nhà sư Tây Tạng di trú sang Mỹ ở, tới năm 84 thì ông mất, thì năm 85 đứa bé mới sinh ra ở Tây Ban Nha, nói lại đúng cái tên đó. Và cứ cách nhau một năm nha, trùng với thời gian mà ở trong thai của mẹ. Đứa bé thông tuệ khác thường, hồi nhỏ đã có thể giảng kinh thuyết pháp, ngồi thiền.
[19:08]Bây giờ thì đi các nơi để giảng pháp, học thêm về định, đặc biệt. Rất nhiều trường hợp như vậy. Như có một lần thầy xem trong Kiến Thức Ngày Nay hay Thế Giới Mới gì đó, có những đứa bé bên Mỹ mà chợt nhớ lại cái tiền kiếp của mình, nói diễn tả chỗ ở, đường đi, chỗ đến đó, mà đứa bé đó từ nào giờ chưa rời khỏi cái vùng của mình mà nó biết được cái nơi chốn. Còn hiện tượng một cái cô gái ở Ấn Độ mà sách báo hay nói về, cô ta bảy tám tuổi mà cứ nói là đời trước mình ở một cái tỉnh khác của Ấn Độ, có người chồng như thế, có những người con như thế, cứ khóc lóc đòi. Về sau gia đình phải đưa đến thì cô ta chỉ đường đi trong cái tỉnh đó rất
[19:47]là rõ ràng, mặc dầu nào giờ cô ta chưa hề từng tới, mới bảy tám tuổi à. Đến cái nhà đó, chỉ ông già đó là chồng mình, chỉ những người lớn trong nhà đó là con mình, rồi chỉ những đồ đạc cất giấu ở đâu đó rất là rõ ràng. Nên như vậy buộc lòng người ta phải chấp nhận là luân hồi có, giải thích thì không giải thích được nhưng mà để kiểm chứng đúng, nên buộc phải chấp nhận, còn để chứng minh nó thì vẫn chưa chứng minh được. Rất nhiều rất nhiều như vậy. Còn lạt đát trong cái cuộc đời bình thường, cũng rất nhiều người có từng đoạn chiêm bao mà thấy lại những tiền kiếp của mình nữa, biết là ở đây có ai có không?
[20:23]Chớ thầy gặp cũng nhiều người như vậy lắm đó. Lát đát họ thấy được những cái kiếp trước của mình mà cái thấy đó nó giải thích được, nó giải thích được những hiện tượng trong kiếp này. Tại sao họ phải chịu đựng những cái điều đau khổ như vậy? Tại sao họ phải rớt vào cái tình huống như vậy? Họ không giải thích được. Nhưng mà rồi những cái giấc mơ cho họ thấy được những cái tiền kiếp đã giải thích hết những điều đó. Trong kinh là Phật có kể một câu chuyện như thế này, câu chuyện này thì chính Phật giải thích thôi chứ mình không giải thích được. Lần đó vua Ba Tư Nặc buổi trưa đến thăm Phật, đảnh lễ Phật, cái Phật mới hỏi là:
[21:01]"Đại vương đi đâu mà trưa nắng như thế này?". Ổng mới trả lời là: "Bạch Thế Tôn, ở trong thành có một cái người triệu phú chết mà không có con để thừa tự, cho nên tài sản được sung vào công quỹ. Tài sản ổng rất là nhiều, tới bao nhiêu đồng tiền vàng gì gì đó, đại khái là số tiền lớn lắm. Mà ổng sống cuộc đời khắc khổ, bần hàn như là một người nghèo. Ăn thì ăn cháo thô, giấm chua; mặc thì vải rách; đi trên những chiếc xe cũ kỹ; không có con để thừa tự nên chết là tài sản được sung vào công quỹ. Con đến để mà xem cái số tài sản của ổng". Sẵn đó cái vua Ba Tư Nặc mới hỏi Phật: "Bạch Thế Tôn, do cái nguyên nhân gì mà người triệu phú
[21:50]tuy giàu mà phải sống cuộc đời bần hàn, khắc khổ và không con thừa tự?". Đức Phật mới nói cái nguyên nhân thế này: Vào kiếp xa xưa, ổng ta là một người cũng tương đối khá giả. Rồi có một vị Bích Chi Phật, tức là một vị đã đắc đạo á, thường hay đi qua lại khất thực trước nhà. Thì mỗi lần mà vị đó đi ngang khất thực thì ổng này đều mang vật thực ra để cúng dường. Cúng dường, nhưng khi cúng xong rồi bước vào ổng ta lại tiếc. Ổng than tiếc: "Uổng quá, để cái thứ này dùng, không có cho". Gặp thì cũng cũng cúng dường, nhưng mà cứ cúng xong rồi lại tiếc. Chính cái tâm niệm tiếc rẻ đó nó tạo thành một cái tâm lý
[22:32]hà tiện, nghiệt ngã với bản thân ổng trong kiếp này. Trên cái hành động á là ổng có cúng dường nên bây giờ ổng được hưởng cái quả báo rất là giàu sang. Nhưng trên cái tâm niệm á cho mà tiếc nên đời này nó xuất hiện cái tâm lý, cũng cái tâm lý trong lòng ổng là hà tiện, khắc nghiệt với chính bản thân mình, có mà không hưởng. Cái nhân quả này suy luận thì cũng rất là hợp lý mà chúng ta cũng thấy rất là đáng sợ. Cái tâm niệm mà cho rồi tiếc, rồi về sau này vẫn có mà coi như không có. Rõ ràng là ổng có mà coi như không có, tại vì có hưởng được cái của mình có đâu. Chỉ vì cái tâm lý tiếc rẻ, bây giờ nó xuất hiện thành
[23:13]một cái tâm lý là sống hà tiện, khắc khổ. Cho nên tạo thành có mà thực sự như không thôi. Rồi ổng có cái nhân nữa là ổng đã giết chết một người cháu mình, tức là con của người anh mình đó để đoạt gia tài. Cho nên ổng hết nhiều kiếp không có con. Đó là cái nhân quả Phật nói: Anh ổng có một gia tài lớn, rồi khi anh có con trai ổng sợ cái người con trai này sẽ thừa hưởng gia tài mà ổng là em không có nên ổng mới âm mưu giết người con trai, giết người cháu mình để đoạt cái gia tài của người anh. Cho nên nhiều kiếp trôi qua, ổng luôn là một người giàu có, luôn luôn là một người hà tiện và luôn luôn không có con để thừa tự. Đó.
[23:53]Cái quả báo mà ổng giết người ổng đã trả xong rồi, nhưng mà cái hậu quả của nó vẫn là không bao giờ có con để mà thừa tự cái tài sản của mình. Đây là một cái câu chuyện mà chính Phật kể ra. Cùng một câu chuyện mà Đức Phật nói về nhân quả: Một lần đó, cô gái bán bánh cúng dường Đức Phật bánh, lúc mà Ngài đi khất thực, cô ta cúng bánh. Rồi Đức Phật mới cho biết là sau này cô ta sẽ trở thành hoàng hậu. Mà đúng vậy, sau này vua Ba Tư Nặc cưới cổ, đưa lên làm hoàng hậu là hoàng hậu Mạt Lợi phu nhân. Sau khi làm hoàng hậu rồi thì bà mới sực nhớ lại cái lời huyền tri của Đức Phật và tìm đến quỳ dưới chân đảnh lễ Phật.
[24:31]Và bà hỏi, bà mới hỏi câu này là: "Bạch Thế Tôn, do nguyên nhân gì có người được giàu sang và đẹp đẽ? Do nguyên nhân gì mà một người phải chịu nghèo nàn và xấu xí?". Thì Đức Phật trả lời như vầy: "Một người nào đó mà biết thương yêu, giúp đỡ những người nghèo, biết kính trọng những người tu chân chính, giúp đỡ những người tu chân chính thì người đó sẽ được cái phước giàu sang. Do nguyên nhân một người bủn xỉn, không biết thương yêu giúp đỡ những người khác, không biết giúp đỡ những người đáng kính thì người đó sẽ chịu quả báo nghèo khổ. Do nguyên nhân một người sống cuộc đời rất nhu thuận, hiền lành, tốt đẹp thì được cái quả báo là diện mạo đẹp đẽ.
[25:18]Do nguyên nhân một người sống với tâm sân hận, nóng nảy, oán hờn thì người đó phải chịu quả báo là có dung mạo xấu xí". Ở đây thì thấy ai coi bộ cũng dễ coi, dễ ưa, dễ nhìn, chắc là cũng hiền lành. Chắc có hiền không? Chắc là cũng hiền, cho nên mới được cái gương mặt coi bộ cũng nên được Phật gọi là khả ái đó, dễ nhìn. Đó là những cái những cái suy luận về nhân quả mà do chính Đức Phật nói để cho chúng ta đi theo. Bây giờ là câu chuyện thực, câu chuyện này không phải trong kinh nữa. Cách đây ước chừng hơn 30 năm, ở dưới vùng Mỹ Luông của Núi Ông Tiên có câu chuyện thế này: Có ông già ổng trồng một cái đám mía,
[26:04]trồng đám mía và cứ bị những con heo nó vào ủi, phá, ăn mía thì ổng ghét lắm. Một lần đó, cái ổng bắt quả tang có một con heo của người hàng xóm vào đám mía phá, ổng mới đến người hàng xóm ổng nói, ổng nói hơn thiệt. Nhưng mà cái bà hàng xóm bả dữ quá, bả chửi ổng ỏm tỏi lên. Bả nói: "Chừng nào mà ông ông đâm nó chết ngay tại chỗ, cái ruộng mía đó thì tui mới chịu là heo tui qua phá. Còn bây giờ ông đến nói miệng tui biết heo của ai". Đuối lý, ổng về ổng giận, ổng mới mài cái lưỡi xà búp. Lưỡi xà búp là như cái lưỡi giáo vậy á, ở miền Tây hay gọi cái xà búp, tiếng Khơ-me. Đêm nào đêm nấy ổng ngồi bò theo cái đám mía ổng rình để ổng đâm cho được
[26:44]con heo đó làm bằng chứng để mà chửi cho cái con mẹ hàng xóm một trận. Ổng bò đến đến nỗi mà hai đầu gối ổng với hai cùi chỏ chai hết trơn, ổng làm như là lính mà thám kích vậy đó, như là người đặc công mà họ bò. Thì đúng là cái điều ổng trông đợi đã tới. Đêm đó khoảng 7-8 giờ tối, ổng thấy bóng một cái con heo bò lụp thụp, lụp thụp đi vô đám mía. Ổng nói: "Trúng mánh rồi, phen này con mẹ đó hết cãi". Ổng bò trườn trườn tới, ổng giơ cái lưỡi xà búp lên, ổng thấu một cái ghim đúng ngay cái bụng con heo. Con heo nó la lên một tiếng nhưng mà là tiếng của con người. Giật mình, chạy đến coi thì đó là con bé, một đứa bé đi vô hái trộm mía.
[27:23]Đâm trúng vô bụng đứa bé ngập trúng vô ruột nó nhưng mà cắm rất là sâu. Nhưng lúc đó ổng lính quýnh hết trơn, nếu mà rút cái lưỡi xà búp ra đó thì nó đổ ruột ra nó chết liền, mà để yên á thì trước sau nó cũng chết. Rút ra nó chết mà để xíu nó cũng chết, mà đem ra thế nào cũng ở tù. Ổng cứ loay hoay vân vân vân vân thì đứa bé nó từ từ nó lịm dần, lịm dần nó chết luôn mà ổng cũng không làm gì được để cứu chữa nó hết. Ổng sợ tù tội nữa, rồi sau đó thì ổng đem chôn một cách bí mật luôn, chôn một cách bí mật. Nhưng khoảng nửa giờ sau, ở xóm ổng la lên: "Ai có bắt đứa con không? Tôi thấy có một ông già quấn khăn đỏ dắt đứa trẻ
[27:58]này đi đâu đi qua cầu rồi xong rồi biến mất". Thì cái tiếng đồn la la lên như vậy thì mọi người xúm nhau bàn tán râm ran. Lát sau thì có hai vợ chồng trẻ ở cái cuối xóm á chạy tới mới nói rằng: "Tui có đứa con trai nhỏ mà nó đi từ đầu hôm tới giờ mất tiêu không thấy về". Rồi sau đó chuyện chìm dần vào quên lãng, không ai biết chuyện gì xảy ra, chìm vào quên lãng, giấu kín luôn. Nhưng riêng ổng thì từ đó ổng trở nên trầm lặng, ít nói, không nói điều gì nữa, sống rất là cô độc. Cứ mỗi bữa ăn ổng bới một chén cơm để đó, ổng khấn lâm râm, lâm râm. Hỏi ở chỗ nào? Ổng không trả lời. Mà ổng có đi đâu vắng thì ổng dặn vợ ổng phải làm
[28:39]đúng như vậy, cứ để chén cơm với đôi đũa đó. Còn cúng ai thì ổng không nói. Dằn vặt nội tâm như vậy. Cái chuyện trôi qua cũng nhiều năm như vậy. Khoảng chừng 3 năm sau, một lần đó trong một giấc mơ ngủ, ổng thấy đứa bé nó tới, đứa bé đó hiện ra. Nó nói rằng: "Mấy năm qua con biết rằng ông không có cố ý giết con, con không có giận ông nữa. Bây giờ con đầu thai là con của một người hàng xóm cách đây sáu bảy căn nhà. Vào ngày mai mà ông tới đó, thấy đứa bé mà rờ ở dưới bụng còn cái vết sẹo mờ mờ thì đó là con đó". Ổng giật mình thức dậy, toát mồ hôi, không ngủ được. Ổng chờ tới sáng, ổng chờ tới sáng ổng ổng xăm xăm
[29:24]xăm vô tới cái nhà người ta, nhà người ta vợ đẻ. Ổng xăm xăm vô đòi thăm, người ta mới đẻ thôi, bây giờ đòi chạy tới vô buồng thăm, thăm cho trót, kẻo phụ lòng chòm xóm đồ. Hàng xóm lịch sự mà thấy thương vợ mình quá không biết có chuyện gì hay không. Ổng tới bồng đứa nhỏ lên, ổng vén cái bụng lên, đúng là có một vết sẹo mờ mờ. Từ đó ổng thương đứa bé đó đặc biệt lắm. Nên gia đình cũng không biết, mà thấy giống như là cái chuyện tự nhiên thôi. Ngày nào ổng rảnh ổng tới ổng bồng đứa bé, ổng cho ăn, cho kẹo, cho bánh, thương yêu lắm. Khi mà đứa bé lẫm đẫm biết đi rồi, ổng đi đâu về, đi đâu về là có bánh có quà cho đứa bé đó.
[29:56]Ổng thương nó giống như là để chuộc lại cái lỗi lầm ngày xưa, cái sự lỡ lầm ngày xưa. Năm đó là đứa bé lên khoảng 8 tuổi. Lần đó cha mẹ đứa bé đi vắng, ổng tạt ngang đi đâu mua bánh đưa cho nó ăn, thăm nom. Cái đứa bé nó nói: "Ông thương con quá mà con không biết làm gì để trả hiếu cho ông". Nó ngồi nó nhìn lên thấy trái đu đủ, nó nói: "Thôi có trái đu đủ đó, con hái cho ông ăn". Đứa bé nó nó ra nó đi tìm... nó cầm cái dao á chặt, mà nó cao quá nó với hổng tới. Nên ổng nói: "Thôi để ông cõng con, cho ngồi cõng lên vai nè". Cái nó nó cầm cái dao, nó quơ nó chặt cái cái cái cùi đu đủ, nó chặt rớt trái đu đủ thì nó yếu cái tay quá,
[30:35]con dao nó rớt xuống, theo quán tính nó rớt xuống nó cắm đúng vô đây nè, cắm phập vô bụng ổng. Thì đứa bé nó sợ quá nó la làng lên, hàng xóm chạy tới, mọi người thấy hết. Thì ổng ổng cấm tuyệt đối mọi người không được làm gì đứa bé. Ổng mới nói với mọi người rằng, trong những phút cuối cùng ổng mới kể lại cái bí mật mà mười mấy năm qua ổng giấu kín. Mọi người ngồi đó ổng kể chuyện mà ổng đã giết đứa bé như thế nào, giấc mơ ổng và sự hối hận day dứt bao năm ổng. Nên bây giờ ổng nói đây là cái quả mà ổng phải chịu, gia đình ổng không được làm khó đứa bé này. Và ổng nói rằng mọi người phải biết tu hành bởi vì luật nhân
[31:08]quả là nó không có buông tha một ai, vô cùng chặt chẽ. Khi ổng nằm chờ chết thì ổng bắt gia đình phải đọc kinh, đến chùa mượn kinh về đọc cho ổng nghe, rồi ổng nhắm mắt ổng ra đi trong sự yên lặng. Đó là câu chuyện có thật cách đây khoảng hơn 30 năm ở dưới Mỹ Luông, ở Núi Ông Tiên. Cho nên chúng ta cẩn thận từng hành động của mình nha. Mà đã gây một sự đau khổ cho người khác đều trở lại với chính mình. Bây giờ thầy hỏi nha. Nãy giờ không phải thầy, giờ thầy hỏi. Mỗi người thử suy luận xem một cái nhân như vậy sẽ ra cái quả báo như thế nào. Giờ hỏi: Cái người mà đố kỵ á, ganh tị với người khác thì quả báo như thế nào?
[31:52]Người mà hay ganh tị, đố kỵ với tài năng, với sự thành công của người khác thì cái quả báo như thế nào?
[32:06]Các con còn khen chữ tốt không? Ai có câu trả lời nhanh đi để khỏi
[32:16]mất thì giờ, Thầy còn hỏi nhiều lớp, chưa hết. Ai trả lời? Thôi để Thầy trả lời cho, để tập riết không quen chứ được. Mình đố kỵ với sự thành công và tài năng của người khác, tức là trong lòng mình không muốn cho người khác có tài năng và không muốn cho người khác thành công, phải không? Thì trước cái sự thành công hay cái tài giỏi của người khác mình khó chịu và mình không muốn. Thì quả báo là sao? Giống như là cái ông già kia vậy đó, cho mà tiếc thì chính mình không được gì. Cũng vậy, cái người mà đố kỵ cái tài năng và thành công của người khác thì chính mình sẽ không được thành công và sẽ không có tài năng.
[32:50]Mà chúng ta dễ bị cái đó lắm, chúng ta rất dễ bị cái đó. Trong cái đời sống tập thể, trong cái học hành, trong làm việc, chúng ta thấy bạn mình hay đồng nghiệp của mình vượt trội hơn mình, mình không có mấy vui mừng đâu, mà lại cảm thấy khó chịu. Mà cái đó là nó gây cái nhân để sau này mình không bao giờ có tài năng, không bao giờ có cái cái cái thông minh được. Bây giờ nói một cái nghiệp đơn giản, ví dụ như là mình thấy cái đường hư, lở thì mình ra mình đắp lại, cái nhân quả như thế nào? Ví dụ thấy cái đường hư lở người ta đi lại khó khăn, mình ra mình đắp lại cho người ta đi thì quả báo sẽ ra sao?
[33:36]Tụi con phải thông minh suy luận giống như là suy luận toán vậy. Giơ tay lên trả lời đi. Dạ thưa Thầy, con nghĩ là cái quả báo là trên cái bước đường mà công danh sự nghiệp của mình thì sẽ có nhiều người giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi. Cái này đường đi chứ không phải đường công danh. Con trả lời là đắp đường mai mốt đường mình đi tới công danh được dễ dàng. Tụi con nói đường này đường xe cúc chạy, xe ba bánh chạy chứ không phải là đường là đường công danh. Nó cụ thể lắm, hồi nãy cái công danh mà Thầy nói đó thì cái tâm niệm á mình tán thán sự thành công của người khác, hoặc khi nào mình giúp đỡ để người khác thành công
[34:13]á, giúp đỡ cho người đó học hành nè, giúp đỡ cho người khác trong công việc làm nè, hướng dẫn nghề nghiệp, hướng dẫn cơ hội đó để người khác thành công thì mình sẽ thành công, đó là đường công danh. Còn đường này mình đi bằng hai cái chân của mình thì quả báo nó là gì? Ai có thể bổ sung thêm? Ai có thể bổ túc thêm? Cứ giơ tay đi, giơ tới miệng rồi quẹo qua bỏ xuống kìa, giơ lên tới đầu nè, xin mời. Kìa, thôi hai người cùng nói luôn đi cho đương, bổ túc cho nhau cho vui, có gì đâu. Thưa Thầy, dễ nếu suy luận toán thì người ta sẽ làm đường lại cho mình đi.
[34:53]Đơn giản, người ta sẽ làm đường lại cho mình đi. Ai có câu trả lời nào thêm, bổ sung thêm không? Xin mời.
[35:04]Thưa Thầy, theo con nghĩ những công việc của mình đó là đắp lại những con đường trũng người ta đi, thì như vậy thì sau này mình đi trên những con đường khác, những trên những con đường mình đi bằng xe đạp hay những bằng phương tiện khác thì con đường đó tự nhiên sẽ tạo cho mình nhiều thuận lợi trên con đường đi. Tạo nhiều cái thuận thuận tiện trên con đường của mình đi. Cảm ơn. Có ai có câu hỏi, có câu trả lời nào thêm không? Người nào nãy giỏi toán quá nè, xin mời. Thưa
[35:43]Thầy, con nghĩ là trong những cái người mà đi trên con đường mình đã đắp thì sẽ có một người sẽ đắp một cái lỗ thủng ở con đường khác và mình sẽ cũng sẽ đi về con đường đó. Dạ cảm ơn. Có ai có câu trả lời nào bổ sung thêm? Thôi để Thầy suy luận thử cái này để mà tập suy luận những cái khác nha. Cái nhân quả tức là cái mình làm lợi ích cho người khác đó, để cho người chứ mình đắp đường nhưng mà sự thật là để lợi cho con người, thì những cái quả báo của cái đắp đường nè: Thứ nhất, mình sẽ có được đôi chân mạnh khỏe để đi đứng dễ dàng, tại vì con đường làm người ta đi dễ dàng mà. Cho nên thứ nhất là mình sẽ có đôi chân mạnh khỏe, đi đứng dễ dàng.
[36:24]Một người có bệnh về chân, bị liệt chân hay tật chân mà nếu đắp đường, có thể cái chân từ từ lành bệnh, tự nhiên mình sẽ có cơ hội được trị thuốc hoặc là tự nhiên nó dần dần lành bệnh, nhờ cái phước. Thứ nhất là đôi chân. Thứ hai, ai mà chưa có xe cúc, đắp đường một thời gian sẽ có xe cúc.
[36:45]Bởi vì giao thông là cái điều mình làm cho người ta đi dễ dàng, tự nhiên mình sẽ được dễ dàng trong việc đi lại, mà tự nhiên mình sẽ có phương tiện để đi lại dễ dàng chứ không phải là chỉ đi đường không đâu. Thứ ba, giao thông là một yếu tố rất quan trọng trong sinh hoạt của con người, rất quan trọng trong mọi lĩnh vực sinh hoạt của con người chứ không riêng gì là chỉ đi không. Người ta đi để làm gì? Đi để làm ăn nè, để đi học nè, đi đến bệnh viện nè, đi đến công sở, đi chùa, tức là mọi sinh hoạt đều dựa trên giao thông. Cho nên đắp đường, tức là giúp cho mọi người trong cái sinh hoạt được dễ dàng
[37:18]thì quả báo trở lại chính mình là mọi cái sinh hoạt của mình đều được dễ dàng, chứ không phải là chỉ trên lĩnh vực đi không, tụi con thấy không? Nói trên đường chứ mà nó ảnh hưởng hết tất cả những cái khác. Cho nên một cái nhân, sự thật nó gây ra rất nhiều cái quả chứ không phải là một cái nhân chỉ gây ra một cái quả mà thôi đâu. Như chúng ta trồng một cây xoài đâu phải là chúng ta chỉ hưởng quả xoài, còn cái cây xoài, cái lá xoài nó rụng xuống đất nữa, hoặc là rất nhiều cái ảnh hưởng của cây xoài đối với cái môi trường nữa, đâu phải là một nhân nó ra một quả, nó ra rất nhiều quả. Mà Thầy nói một cái đắp đường nó chưa hết đâu, còn rất nhiều cái.
[37:50]Quanh cái chuyện đắp đường mà nếu chúng ta ngồi suy luận tiếp nó ra rất nhiều cái ảnh hưởng lợi cho con người thì quả báo trở lại với mình giống như vậy. Nó còn thêm một cái nữa, có những người mà thích đắp đường đó, tự nhiên đến lúc mà họ lớn lên hoặc là qua kiếp sau họ có khuynh hướng thích làm gì? Thích làm kỹ sư cầu đường, và họ sẽ thành công trong cái nghề đó nữa, họ sẽ thành công trong nghề đó nữa. Đó, nói những cái nhân quả nó như vậy, rất là nhiều. Bây giờ Thầy hỏi một câu này, càng ngày càng khó nè: Do đâu mà một người được cái phước để trở thành người chỉ huy? Hồi nãy tụi con thông minh học giỏi gì Thầy hỏi là trả lời nghe thử đi.
[38:29]Do đâu mà người ta được cái phước để trở thành người chỉ huy?
[38:36]Tụi con thấy cái nhân quả này coi chừng nó khó hơn cái toán của tụi con nữa.
[38:49]Tụi con thấy trên đời này lạ lắm, có những người giống như là họ có cái cái phước để chỉ huy á, tới đâu tới luôn luôn được người ta bầu, người ta chỉ định vào những chức lớn hoặc là nói một tiếng mình dễ nghe lời, thấy tự nhiên phải vâng lời. Có những người mà ra lệnh một tiếng cái mình muốn cự lại, có những người nói một tiếng cái mình tự nhiên phải làm theo. Đó là một cái nhân quả gì nó bí mật nó chi phối đâu từ đời nào. Mà do đâu một người có được cái phước dễ trở thành người chỉ huy? Thưa Thầy, trước tiên là con suy nghĩ đến điều đầu tiên
[39:27]của một người chỉ huy, đó là nếu là một người chỉ huy thì phải có những cái tính chất như được mọi người tôn trọng, rồi được mọi người yêu mến, rồi được mọi người nghĩ đến cái tài năng của mình là hơn người ta thì mới để cho người đó chỉ huy mình. Do đó, bây giờ mình suy ngược lại là trước đây có thể người đó tôn trọng mọi người, có một có một cách đối nhân xử thế đối với mọi người rất là ôn hòa, hoặc là một cái điều gì đó đem lại tốt lành cho tất cả mọi người, cho nên bây giờ là ảnh hưởng sau này là như... Con bắt đầu thông minh rồi đó, bắt đầu bén rồi đó. Con muốn trả lời chưa? Không hả? Sao nãy thấy giơ tay? Thầy thấy giật ngón tay đó.
[40:19]Hay lắm, có ai bổ sung gì thêm không? Tụi con suy nghĩ coi có thể bổ sung gì thêm không? Con tên gì Thầy quên rồi? Minh hả? À. Hay lắm.
[40:31]Nhưng còn một vài vấn đề nữa, còn vài cái nhân để nó tạo thành cái quả đó nữa. Một cái quả vậy không phải là một cái nhân tạo thành nó, mà nhiều cái nhân để tạo thành một cái quả. Một cái nhân ra nhiều cái quả, mà cũng nhiều cái nhân để thành một cái quả. Có ai bổ sung thêm nữa không?
[40:53]Suy luận gì không?
[40:57]Cái xóm nhà dưới bàn bàn gì hay hay vậy, lên nói cho mọi người nghe nè. Nói thêm cái này nữa, thầy bổ sung thêm cái ý của mình. Đúng như vậy đó. Cái người mà biết kính trọng người khác á, mới được người ta kính trọng lại. Mà ở địa vị chỉ huy là luôn luôn được người ta kính trọng, thương yêu hơn. Nên những cái mình đã kính trọng, thương yêu mọi người, nó cũng góp thành cái yếu tố để làm thành người chỉ huy là một cái. Nhưng một cái quan trọng nữa là giúp đỡ mọi người tích cực. Giúp đỡ thực tế bằng tiền bạc và bằng công sức của mình một cách thực tế, tích cực. Thì chính những người mà mang ơn của mình á,
[41:32]những người chịu ơn của mình sẽ trở thành người thuộc hạ của mình. Đây là nhân quả. Cái người mà mang ơn mình sẽ trở thành người thuộc hạ của mình để vâng lời mình. Đây là nhân quả. Cho nên người chỉ huy sẽ có hai hạng. Có cái hạng mà họ có cái đạo đức rất đặc biệt, giống như là những vị minh quân như Lý Tông Hưởng hay Trần Văn Tôn. Đó là những vị vua rất hiền lành, rất là khiêm tốn, mà mọi người nhìn thấy tự nhiên phải thương yêu, phải vâng lời. Đó là trường hợp của Minh nói. Nhưng cũng có những bạo chúa, à, cũng có những bạo chúa, những người mà họ không tốt, rất kiêu hãnh, rất tự cao, rất hung dữ như Hitler chẳng hạn. Người đó thì...
[42:12]ví dụ một cái người mà đời trước họ gây cái nhân chỉ huy bằng cái đạo đức đó, như Minh nói đó, thì đời này khi làm lãnh tụ họ vẫn còn cái phong thái đó. Họ vẫn còn cái phong thái của một người kiêm hạ, hiền lành, thương yêu. Nhưng một người lãnh tụ mà không có cái bản chất đó, họ dữ dằn, độc đoán, thì biết đời trước họ gây cái nhân chỉ huy không bằng con đường đạo đức mà bằng con đường khác. Đó là bằng con đường gì? Bằng con đường làm việc từ thiện. Họ giúp đỡ rất nhiều người, nhưng họ không phải là người mà có cái đạo đức sâu thẳm. Nhưng tuy nhiên họ làm việc từ thiện quá nhiều, nó cũng tạo thành cái nhân để trở thành người chỉ huy.
[42:47]Nhưng mà cái người chỉ huy này là một bạo chúa, nó đầy cái sự tự cao, kiêu hãnh và độc đoán, nóng nảy. Tụi con có thấy điều đó không? Thấy không? Nó hai trường hợp. Bây giờ thầy hỏi thêm. Mấy năm nay mình nghe cái vụ mà giật nợ, giật hụi nhiều á, giờ thầy đố cho con ha. Thì mình cho người đó mượn số tiền.
[43:09]Mình cho người đó mượn số tiền rồi người đó không trả nổi. Nên sẽ có 2 trường hợp. 1, người đó giật luôn, giật luôn, rất là giận, người đó giật luôn. 2, mình kêu người đó lại, mình cho luôn. Thì trong 2 trường hợp đó, 2 cái quả báo khác nhau như thế nào? Cũng là hai người không trả nợ nổi nhưng một người giật luôn, mình không muốn cho, họ giật luôn, mình rất là bức. Trường hợp thứ hai, mình kêu lại mình cho luôn, thì cái quả báo trở lại như thế nào?
[43:39]Mời con.
[43:49]Thứ hai, theo con nghĩ á, là về người giật nợ á, thì một người á là họ kêu tới và họ cho luôn á, thì à sau này cái người mà họ kêu tới cho luôn á, sau này họ sẽ gặp trong một trường hợp khó khăn, nghèo khổ, thì tự nhiên họ sẽ được một người khác giúp đỡ lại. Ví dụ như họ thiếu một số tiền rất lớn thì họ sẽ được một người khác giúp đỡ họ lại với số tiền lớn đó. Còn nếu mà một người mà mắc nợ mà giật luôn á, thì quả báo sau này họ sẽ gặp mọi điều khổ sở, coi như là tái gia tả xẻ luôn, thì kiếp trước họ đã lấy người ta hay giờ. Thầy cảm ơn con. Có ai có câu trả lời nào bổ sung thêm không? Con lần lần con biết suy luận rồi đó.
[44:32]Có ai có câu trả lời bổ sung thêm không?
[44:37]Chúng ta còn khoảng 15 phút nữa. Thôi bây giờ thầy suy luận nha. Bây giờ thầy muốn nói cái tương quan giữa hai người đó thôi, giữa giữa người chủ nợ và người mắc nợ thôi. Khi mà cái người giật nợ, người kia không vui á, thì nó sẽ phát sinh ra cái tương quan đời sau như thế này, là sẽ gặp lại nhau, sẽ gặp lại nhau, nhân quả không chạy được nào thoát. Cái người giật nợ tự nhiên rớt vào cái hoàn cảnh phải làm cái người... cái người... mình nói là người thuộc hạ hay người dưới để cho người kia sai khiến cái người chủ nợ sẽ trở thành người chủ và người giật nợ sẽ trở thành người tớ. Sẽ bị người chủ sai khiến, hằn học, đày đọa. Mà tại sao ông này ông hằn học?
[45:21]Tại vì đời trước lúc bị giật ông rất là bực, ông giận. Cái giận đời trước bây giờ biến thành cái câu, cái thái độ hằn học đời này như là để trả cái mối thù vậy đó. Còn cái người kia tự nhiên hoàn cảnh mình bất lợi đến nỗi phải rớt vào hoàn cảnh giống như phải ở cho người ta, phải chịu người ta sai bảo một cách nặng nề để làm gì? Cái mà chịu người ta sai là để trả cái món nợ là một rồi nè, nhưng mà phải chịu những cái cái lời mà sai bảo rất là hành học, bực bội. Bởi vì cái tâm của cái người mà chủ nợ đời trước rất là giận, rất là bực khi mà bị giật. Nó trở lại như vậy. Còn cái người mà được cho đó, hai người cũng gặp nhau nhưng như thế này.
[45:59]Tự nhiên cái người mà nợ đó gặp lại cái người chủ nợ mình, tự nhiên phát lên một cái lòng thương yêu rất là lạ lùng. Cứ thương yêu đến để mà phục vụ hay là giúp đỡ một cách tự nguyện, tự giác. Cái trường hợp thứ nhất á là mình buộc bị bắt buộc, mình rơi vào hoàn cảnh mà người ta buộc người ta sai bảo mình để mình phải trả nợ, phải làm lụng theo lời người ta. Còn trường hợp thứ hai á, tự nhiên mình đến mình thấy người ta mình thương, nổi lên cái lòng thương yêu rồi mình phải giúp đỡ, lo lắng từng chút một. Cũng là để trả nợ, hai trường hợp đều để trả nợ phải không? Nhưng một cách trả cách tự nguyện,
[46:30]một cách nhẹ nhàng êm ái, còn một cách trả rất là vất vả, bổ trợ. Một trường hợp đó là như vậy. Cho nên một ngày nào đó, ví dụ như tụi con mà thấy ai thương mình, đừng nghĩ rằng mình phải đẹp trai, học giỏi, đừng nghĩ. Mà biết đâu là người đó họ mắc nợ mình, mình đã cho họ một số tiền nào đó. Con nhớ nha, đừng có thấy là tưởng mình đẹp trai. Lúc nào đó họ trả xong cái nợ, tự nhiên tình cảm chấm dứt. Thầy báo cho biết điều đó. Không phải là đến lúc họ thương mình là tại vì mình có ve chua không cho họ ăn, không phải vậy, mà chỉ tại vì cái nợ nó hết, tự nhiên họ, lòng họ thấy nguội lạnh một cách tự nhiên, họ cũng không biết tại sao.
[47:13]Họ gặp mình, họ thương rất mãnh liệt, họ không giải thích được. Họ giúp đỡ mình một cách từ miệng, họ không giải thích được. Đến lúc nào đó tự nhiên lòng họ cũng nguội lạnh lại, không còn thương yêu nữa. Họ cũng không biết tại sao, mình cũng không biết tại sao. Nên cái cái tình cảm thật ra nó cũng là một cái hệ quả thôi của cái ân nghĩa từ kiếp trước mà thôi. Nên nó cũng phù du đó, nó cũng chấm vàng đó, nó không phải chắc hận đâu. Nên đến lúc nào, ví dụ cái tuổi của tụi con mà gặp người nào đó mà thề hẹn yêu thương nhau gì đó, đến bạc đầu răng long gì, gì gì đó, không biết cái ông thầy tụi con thề
[47:49]chưa sao, cái thầy không biết, thầy không cần gì đó. Cũng đừng có vội mừng, bởi vì cái ân nghĩa không biết là nó nhiều hay ít, nó mông mau. Cũng đừng có tin mọi việc trên đời, đừng tin. Có cái bài But Time Now, bài hay cái cảnh cuộc đời bài nhạc. Bây giờ tôi xin nhìn mây ở hai cái chiều. Từng người yêu nhau, từng người xa nhau, thật ra như là ân nghĩa quá khứ. Còn nợ thì còn thương nhau, hết nợ thì oh the one, see you again.
[48:19]Vẫn có những nhà bác học ha, trong cuộc đời họ, họ rất là nghèo. Bác học mà họ đâu có kinh doanh, họ có những phát minh lớn, rất là lợi cho nhân loại, rồi họ chết. Bây giờ quả báo như thế nào? Cái đời họ làm nhà Bác Học, họ phát minh ra những cái phát minh quan trọng, họ chẳng được điều gì. Nhưng bây giờ quả báo sẽ đến như thế nào? Con nói. Cái quả báo như thế nào? Ai trả lời?
[48:52]Giơ tay lên, muốn nói thì giơ tay lên. Con hả? À, hay quá. Thầy, con nghĩ rằng là danh sử của họ sẽ được ghi cho đời sau này.
[49:11]Thì cảm ơn nữa, có cái tên không hả? Gặp thầy có tên thầy không chịu đâu.
[49:20]Thì đó là trên cái logic thực tế ở trong nhân quả thì bí mật hơn thôi, bí mật mà nó chi phối ở những lĩnh vực khác. Ở đây tụi con học vi tính chưa? Tụi con đã học rồi phải không? Thì con có nghe danh nhờ à ông chủ Bill Gates không? Chủ cái hãng vi quân số của Mỹ. Ông a học đại học mà ông thấy chán quá, thấy cái độ nó chẳng có gì, thấy ông giáo sư dạy quá không còn mua ông nữa, ông bỏ ra ông lập cái cái cái hãng Microsoft chuyên Microsoft chuyên tạo phần mềm cho máy tính. Mà bây giờ chúng ta phải đều mang theo trong là cái hệ điều hành MS-DOS là của ông Martin Tra, mà máy nào ông ta cũng dùng. Ổng giàu kiếp đảo luôn, bán cái phần mềm đó
[50:01]ra cho hãng IBM rồi, giàu kiếp đảo luôn. Hy vọng tiếp tục ông phát minh ra những phần mềm khác cho bạn. Một người bạn hợp tác là khi ông mua lại cái cái chu- cái bản quyền của người bạn cả 4 tỷ đô la, cái giá của lòng biết ơn, ông đã trả tiền. Khoa học sống kỳ cục lắm. Ổng không phải là một người giàu lòng nhân từ lắm, ổng sống rất là thảo phào, giàu kiếp đảo. Thường thường những cái người mà họ thành công nhờ khoa học mà giàu có là bởi vì đời trước họ có những phát minh để đời làm mà cả nhân loại đã hưởng cái cái ích lợi, hưởng cái ích lợi của họ. Những cái phát minh đó nó để lại cái lợi ích quá
[50:38]lớn cho nhân loại, bây giờ họ trở lại họ hưởng. Họ sẽ có thông minh, họ sẽ có tài, có những phát minh và những thành công lớn về cái tiền bạc, bởi vì họ đã làm lợi ích quá nhiều cho nhân loại, bây giờ trở lại để hưởng. Họ mang cái bản chất của một người nhà bác học, tưởng tưởng phàn phàn là có trần đời mà là thông minh ghê gớm, nhưng mà tự nhiên tiền bạc nó đổ vô, đó là người nào cũng yêu mến. Nên tụi con ráng có cái phát minh nào để đời để cho nhân loại. Có cái phát minh mà hiện nay người ta khắc khoải để tìm cho ra để cho tụi con đỡ thế nào làm được, là làm sao hóa giải được cái trọng lực của mọi vật thể, của vật chất, để cho bay mà khỏi cần phản lực nữa,
[51:17]cho nó biến mất trọng lực, tự động hóa giải mất trọng lực. Lực á, cho nó biết mất động lực, tự động hóa lại mất động lực. Bây giờ chúng ta biết rằng cái hành động đời này nó sẽ tạo ra cái hoàn cảnh đời sau, phải không? Ví dụ như chúng ta có cái hành động giúp đỡ thì đời sau chúng ta được may mắn, thành công, phải không? Nhưng mà cái hành động đó là tự nhiên nó phát sinh lúc đó hay sao? Hay nó còn nguyên nhân trước nữa? Thật ra cái hành động nó vẫn là một kết quả, mà nguyên nhân trước đó là tư tưởng. Tư tưởng không phải của đời này nhé. Cái tư tưởng của đời này là dĩ nhiên, đương nhiên rồi. Ví dụ như là mình muốn đắp một con đường,
[51:53]tự nhiên mình phải có cái ý nghĩ đắp đường, phải không? Rồi mình mới ra đắp. Thì cái tư tưởng đưa tới hành động trong đời này là chuyện bình thường, thầy không nói. Nhưng mà chính cái tư tưởng đời trước á, nó tạo thành cái hành động của đời này. Có những cái ý nghĩ đời trước mà mình chưa thực hiện được, đời này tự nhiên mình sẽ thực hiện. Tự nhiên mình sẽ thực hiện. Cho nên chúng ta thấy tại sao một người lớn lên có cái khuynh hướng thích làm việc từ thiện. Có người lớn lên thích đi làm công an. Có người lớn lên thích làm bác sĩ. Cái gì đã tạo nên cái khuynh hướng hành động đó? Là chính cái tư tưởng đời trước á.
[52:27]Chúng ta nghĩ cái gì, chúng ta sẽ làm cái đó ở đời sau. Chúng ta giận một người nào muốn đánh họ mà lúc này chưa đánh, chúng ta đừng tưởng là lúc mà chúng ta hết giận rồi thôi, khó. Chúng ta sẽ đánh họ vào một kiếp khác. Và khi đánh họ rồi, đó là một cái nhân để cho một kiếp khác nữa chúng ta bị bị đánh lại. Cho nên nó nó có ba giai đoạn: một là cái tư tưởng là cái nhân ban đầu nè; tới cái hành động là cái nhân quả trung gian; và tới cái hoàn cảnh, đó là cái quả cuối cùng, ba cái giai đoạn. Mà ba cái đó nó không phải là cùng lúc, nó trải ra một khoảng thời gian rất là dài, có thể qua nhiều kiếp.
[53:11]Đó nhưng cho nên ở đây mà chúng ta muốn làm vĩ nhân, ở đây có ai muốn làm vĩ nhân không? Thì chúng ta từ bây giờ á phải nuôi dưỡng cho mình những cái tư tưởng vĩ đại. Một vĩ nhân phải có cái tư tưởng vĩ đại. Tư tưởng vĩ đại đó là gì? Là lòng thương yêu tất cả mọi người mênh mông không bờ bến. Là cái tâm hồn vĩ đại đó, trước hết là lòng thương yêu tất cả mọi người, không có vì cái ranh giới tôn giáo, quốc gia, chủng tộc gì mà có thể ngăn ngại được cái lòng thương yêu đó. Tâm hồn vĩ đại đó đưa đến cái nhân cách của một vĩ nhân sau này. Cho nên từ đây mỗi ngày sáng thức dậy, trước khi súc miệng, chúng ta hãy tâm niệm rằng chúng ta sẽ thương yêu tất cả loài người trên
[53:55]Trái Đất này, thì nuôi dưỡng cái tư tưởng đó, sau này tụi con sẽ làm vĩ nhân. Bây giờ thầy nói sang một cái khía cạnh nhỏ của nhân quả rất là quan trọng. Ở đây coi như đi, coi như chúng ta mọi người đều tin luật nhân quả hết, là mình là bố thí được giàu sang, ở hiền gặp lành gì đó, mình tin rồi, xong. Nhưng nó sẽ phát sinh ra trường hợp này nữa. Có một người giúp người khác vì vì cái gì? Vì quả báo cho chính mình, phải không? Mình biết nhân quả mà. À mình giúp người đó, giúp người này, giúp người kia không phải vì thương yêu những người đó mà vì cái bài học của chính mình, vì mình nghĩ rằng sau này mình sẽ được được
[54:33]phước, mình sẽ được may mắn, thành công. Đúng á, họ suy nghĩ thế đó. Trên luật nhân quả là đương nhiên điều đó phải xảy ra, nhưng không phải vì lòng thương yêu mọi người mà vì vì phước của chính mình. Họ lợi dụng luật nhân quả để họ đầu tư cái phước cho chính họ chứ không phải vì lòng thương yêu của con người. Thì người này sẽ được phước nhưng sau cũng sẽ gặp họa, cũng sẽ gặp họa. Vì cái lòng ích kỷ của họ nó còn tiềm ẩn trong tâm hồn họ thì chắc chắn sau này, khi mà họ thành công, khi họ được danh vọng, cái ích kỷ đó sẽ khiến cho họ tạo những nghiệp ác khác để phá vỡ toàn bộ sự nghiệp của họ.
[55:14]Còn cái người mà giúp đỡ mọi người vì lòng thương yêu chân thành thôi, không có mưu cầu phước báu cho mình, thì cái phước nó tới lại cứ tiến mãi, tiến mãi thôi, nó thành vô hạn. Còn cái người làm phước vì để tạo phước cho chính mình thì sự đổ vỡ nó sẽ nằm ở kiếp khác. Đó là một điều chúng ta lưu ý. Sau này mình có bố thí, có đắp đường, có giúp đỡ mọi người, nhớ: đừng có vì cái phước của mình. Mặc dầu phước nó phải có, nhưng đừng bao giờ nghĩ đến điều đó, dù trong cái sâu thẳm của tâm hồn mình. Thì như hồi nãy thầy nói, người mà có cái tư tưởng lớn sẽ làm được những chuyện vĩ đại, mà người làm được những chuyện vĩ đại, người ta gọi là vĩ nhân.
[55:54]Ở đây, cho nên thầy khuyên chúng ta nên có lý tưởng lớn trong tâm hồn mình, để định hướng cho cuộc đời mình. Rất nhiều người, tụi con, học giỏi, ngoan, chăm nhưng không có tư tưởng lớn, không có lý tưởng lớn. Chỉ nghĩ rằng: "Mình ráng học thành tài, vui lòng cha mẹ, sau này mình kiếm được một việc làm ổn định, một đời sống, rồi mình lập gia đình, có chồng, có vợ, có con. Lớn lên con mình nuôi nuôi con mình, rồi tới chừng đó mình chết." Nhiều người chỉ nghĩ đơn giản như vậy thôi. Mà đây là điều đáng buồn. Với cái tư tưởng nhỏ bé, ngây thơ và ích kỷ thì không bao giờ chúng ta gặt hái được một cái phước báu lớn.
[56:41]Chúng ta phải có cái lý tưởng lớn từ bây giờ, từ lúc còn nhỏ. Chúng ta nguyện với trọn cái tấm lòng mình là ta đem cả cuộc đời của mình với tất cả tâm hồn và trí óc này để làm lợi ích cho thế gian, làm lợi ích cho xã hội. Phải nhớ là cái tâm nguyện thường xuyên như vậy đó, nó là một lý tưởng. Ở đây, thầy phân tích một chút cái chỗ khác nhau giữa lý tưởng và tham vọng. Ví dụ như là có một người mơ ước làm à đi làm cái gì? Con thích làm gì? Bây giờ thầy nói cái nhỏ nhỏ thôi, là một tiến sĩ, à tiến sĩ y khoa, à cái học vị. Học vị rất khó đạt được, tiến sĩ y khoa. Thì giờ hỏi, nhiều người chúng ta hỏi người đó là:
[57:24]"Em thích làm tiến sĩ y khoa để làm gì?" Nói: "Dạ, để giúp đời." Một người như vậy là có lý tưởng hay không có lý tưởng? Có phải không? Có. Nhưng mà lý tưởng và tham vọng nó cách nhau một lằn tơ. Cũng cái là lý tưởng đó, giống như là muốn làm một chuyện lớn lo vì mọi người đó, nhưng nó cũng ẩn chứa cái tham vọng bí mật trong cá nhân mình, sự thành tựu lớn lao cho chính mình. Đó. Ở đây thầy mới nói là chúng ta có lý tưởng lớn, nhưng phải phải sâu sắc nhìn sâu vào tâm hồn mình để gạn lọc cái tham vọng ra khỏi nó. Ở đây chỉ thuần cái lý tưởng vì lợi ích, vì thương yêu mọi người chứ không có cái tham vọng cho sự thành công của chính mình.
[58:06]Thật ra muốn làm việc lớn cho mọi người, mình phải có sự thành công, phải không? Nhưng mà mơ ước thành công cho mình, lập tức cái lý tưởng trở thành tham vọng liền, tham vọng của cá nhân. Còn cái lý tưởng thật sự, nó là lòng vị tha, là lòng vị tha không có mang cái dấu vết của bản ngã. Còn cái tham vọng có thể che đậy bằng những lý tưởng mỹ miều, đẹp đẽ, nhưng sự thật bên trong là đi tìm sự thành công cho chính mình. Đây là điều mà chúng ta phải sâu sắc nhìn vào tâm hồn mình để loại ra cho hết. Cho 5 phút để có ai hỏi gì hỏi. Chiều bắt buộc thầy hỏi lại á. Có ai hỏi
[58:48]gì không? Thầy, thầy nói là khi mình có ý tưởng là đánh người ta rồi kiếp sau mình cũng đánh, nhưng mà nếu mình có ý tưởng đó rồi sau này mình lại có ý tưởng là không đánh nữa thì kiếp sau...? Đó, phải biết hỏi những cái lắt léo vậy đó. Là ví dụ như một mình có ý tưởng giết người hay đánh người, mình bỏ qua, bỏ qua giống như là mình ghi nó vào bộ nhớ mà không xóa thì sau này nó sẽ ra, nó sẽ hiện lên màn hình. Còn mình cho cái lệnh delete, xóa thì nó hết. Là bây giờ với cái người đó mình với cái tư tưởng mới mình không chấp nhận cái đó, mình hối hận, buông bỏ, giống như bấm cái lệnh delete á, nhưng mà nó còn cái bộ nhớ bí mật bên trong.
[59:34]Sau này khi mình gặp lại người đó, tự nhiên lại có lúc mình muốn đánh rồi mình kềm lại không đánh nữa. Hai cái tư tưởng vẫn xảy ra. Tư tưởng muốn đánh vẫn xuất hiện và tư tưởng không đánh nữa vẫn xuất hiện. Nhưng cái sau nó xóa được cái trước thì cái quả nó thay đổi. Cho nên từ đây, khi có cái tư tưởng... ...cẩn thận. Nhưng có những người lại tàn hại người dễ dàng. Chúng ta đọc báo thấy có những người giết người dễ dàng tại vì nhiều đời họ mang cái tư tưởng ác đó. Còn ví dụ mình bây giờ cũng chưa có làm gì được nhiều cho cuộc đời, mà lúc nào cũng thương yêu và cũng muốn giúp đỡ mọi người, thì những đời sau hay là cuối đời này mình trở thành một nhà từ
[1:00:11]thiện, một nhà hảo tâm, hay thương yêu và giúp đỡ mọi người. Cái tư tưởng nó sẽ thành cái hành động lúc nào đó sau này. Ai hỏi gì nữa không?
[1:00:31]Dạ thưa thầy nãy giờ thầy giảng là luật nhân quả nó chi phối cá nhân của mỗi người thầy, nhưng mà bây giờ con muốn hỏi là luật nhân quả nó có chi phối một dân tộc, một quốc gia hay không? Chẳng hạn như bây giờ ngay buổi sáng hôm nay là hiện nay chúng ta là sống cuộc sống rất bình yên và chúng ta được ngồi như thế này nghe thầy giảng. Trong khi đó ở Triều Tiên hay ở Bosnia chẳng hạn thì tại sao chiến tranh hiện nay xảy ra và chưa chắc là những em học trò ở đó được đi học và coi như là lộn xộn ở đất nước đó có phải mang một nhân quả như thế nào? Có thể đừng bắt thầy trả lời, để ai trả lời giùm thầy đi.
[1:00:59]Trong luật nhân quả thì nhiều vấn đề để nói lắm, qua một buổi này chúng ta không nói hết. Thưa thầy con cũng thấy không biết nhưng con trả lời theo cái suy nghĩ để thỉnh giáo thầy. Con nghĩ là luật luật nhân quả từ vì do mỗi người có mỗi cái cái
[1:01:17]nhu cầu riêng của mình nên là hỏi cái luật nhân quả nó chi phối là quy mô toàn bộ hay là như là các ứng sinh nó cũng phải nó mang một ý nghĩa nào. Chứ theo con nghĩ thì đã là luật nhân quả cái từ đã là luật á thì nó đúng với mọi trường hợp. Và nếu như đúng cho cả một cái người còn văn nói thì con nghĩ là đúng cho cả một cái dân tộc cả một quốc gia. Trong cái đó có những trong cái dân trong cái quốc gia đó có những cái nhóm người hoặc cả một cái cả một tỉnh nó rất tốt, nhưng mà do cái luật nhân quả có nghĩa cái nghiệp báo nó sẽ hấp dẫn lôi cuốn cái cái cái cái cái tỉnh cái vùng đó bị lôi cuốn theo luôn do đó bị nghiệp chung luôn với cái cả một dân tộc.
[1:02:03]Mặc dù cái cái cái vùng cái cái tỉnh đó không có làm một điều gì xấu.
[1:02:12]Ai có ý kiến nữa không? Xin mời. Hay vấn đề ở đây theo em nghĩ là do cái cộng nghiệp. Ví dụ như giữa tất cả anh em ngồi ở đây có thể là được chia là gây ra một nhân tốt, có thể là một người gây nhưng mà đông người được hưởng. Thì bây giờ họ họ hưởng chung một cái nghiệp là được ngồi nghe được giảng và được ngồi đây. Còn thí dụ bây giờ ở những đất nước khác bây giờ đang còn chiến tranh thì hồi trước họ đã gây một người hoặc nhiều người gây một cái nghiệp ác nào đó mà toàn dân kháng đồng tình hưởng ứng, thì bây giờ họ cũng chung chung một việc đó, trên một quốc gia hoặc trên một cõi đời nào đó. Nhiều khi một người gây mà người khác trong lòng
[1:02:59]tùy hỉ theo thôi, cũng bị quả báo giống nhau. Trường hợp thế này ví dụ như là vào thời xa xưa, dân tộc La Mã đi, những người trai tráng thì lên đường theo cờ của vua Caesar đại đế rồi đi đánh chiếm khắp nơi, họ mới đem về nô lệ, đem về vàng bạc cướp bóc. Thì ai hưởng? Những người ở dân họ cũng được hưởng. Vàng bạc để ở nhà ngửa tay xin ra để xài và chia phần mà. Họ mới được sử dụng nô lệ, được sử dụng vàng bạc cướp bóc. Thì những người ở nhà đó không có đi đánh, nhưng mà hưởng cái đồ chiến tranh cướp bóc, kiếp sau vẫn sinh vào quốc gia chiến tranh để chịu khổ. Nên đều có lý do không phải không.
[1:03:37]Nhiều khi mình thấy họ hiền lành, tuy nhiên là mười kiếp trước người ta đã có cái nhân ác gì, mà nó giống nhau, cái quả nó giống nhau nên khiến mới tập hợp lại chung một hoàn cảnh giống nhau. Chứ không có cái gì là không nguyên nhân, không có gì không nguyên nhân hết. Chúng ta được hưởng sự an hay là chịu sự xáo trộn, cũng đều là từ duyên đã gây. Bây giờ dịp giống nhau, ví dụ trên một chiếc xe đò thôi, bất ngờ bị lật, nhiều người trên xe bị thương, bị chết, tức là cái quả họ giống nhau chứ gì, thì đời trước không hẳn là số người đó cùng một lúc gây cái nhân, có thể là họ gây những cái nhân khác khác ở nhiều chỗ hết, nhưng quả giống nhau.
[1:04:13]Thì cái luật nhân quả vẫn chi phối khiến họ leo lên một chiếc xe đò chung để trả một lần giống nhau. Quả giống nhau, nhưng chưa chắc nhân làm cùng một lúc, cùng một chỗ. Miễn giống nhau là có thể tập hợp lại được để mà cùng trả. Có khi cùng làm cùng giống, có khi làm khác, nhưng mà quả báo giống là đến một chỗ ở với nhau. Ví dụ như mình đi về làng quê mình thấy có một cái nhà đó đem con chó ra làm, mấy cái ông hàng xóm lại đứng bu quanh quanh rồi chỉ chỏ thế nào thế đó, để lát nữa chủ nhà mời chén nhậu, thì một ông chủ nhà giết con chó thôi nhưng mấy người xung quanh mà hùa theo đó, tùy hỉ đó, chỉ chỏ rồi đó, mai mốt cũng bị lãnh quả báo y chang.
[1:04:53]Cái tâm niệm đó. Nên mình thấy cái người làm ác nếu mình không khuyên người ta dừng được thì đừng có cái tâm niệm hùa theo tùy hỉ. Còn mình thấy người làm thiện á, nếu mình không đóng góp được á, cũng nên có cái tâm niệm tán thán, vui mừng và khen ngợi họ. Nó cũng thành cái phước giống nhau, để cùng nhau đi
[1:05:21]con đường giống nhau vậy. Bây giờ hết giờ rồi, chúng ta hẹn nhau dịp khác nha. Kính thưa thầy, thì con xin thay mặt cho ban huynh trưởng và các em trong câu lạc bộ Hướng Dương cũng xin cảm ơn thầy đã không quản đường xá xa xôi từ tận Bà Rịa đến đây để gặp gỡ chúng con. Và để dành thời giờ quý báu để dạy dỗ cho chúng con nghe về những cái đạo lý làm người. Và chúng con thì cũng hi vọng thầy sẽ có nhiều dịp đến để gặp gỡ với chúng con. Và chúng con thì cũng không có gì, thì có một món quà mong thầy nhận cho.