[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thượng tọa Thích Chân Quang, viện chủ chùa Phật Quang, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Kính thưa toàn thể quý nam nữ Phật tử, hôm nay là ngày lễ giỗ Hòa thượng Khai Sơn lần thứ 13, với thâm tình huynh đệ cùng một nơi tu học tại Thiền viện Thường Chiếu khi xưa. Thượng tọa đã nghĩ đến cái tình huynh đệ ấy mà hôm nay Thượng tọa cùng toàn thể quý nam nữ Phật tử đã về tham dự lễ giỗ Hòa thượng Khai Sơn lần thứ 13. Nhân dịp này, chúng tôi muốn cho Phật tử hiểu biết thêm về Phật pháp, vì thế mà chúng tôi một lòng chí thành cung thỉnh Thượng tọa từ bi hoan hỷ quang lâm về nơi giảng đường nơi đây,
[1:22]để bố thí cho toàn thể quý Phật tử một thời pháp trong ngày lễ giỗ lần thứ 13 của Hòa thượng Khai Sơn. Kính mong toàn thể quý Phật tử địa phương chúng ta, cũng như Phật tử ở các nơi, quý vị hãy cố lắng tâm nghe, ghi nhận để tu tập, tiến bước thăng hoa trên bước đường giải thoát, giác ngộ của Đức Như Lai. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Ngưỡng bạch Thượng tọa, giờ này đạo tràng đã trang nghiêm thanh tịnh, chúng con cùng toàn thể Tăng Ni, nam nữ Phật tử xin đê đầu đảnh lễ cung thỉnh Thượng tọa từ bi ban bố pháp âm cho chúng con. A Di Đà Phật. Quý Phật tử niệm Phật cầu gia bị. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[2:22]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[2:34]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Mời quý Phật tử ngồi xuống.
[2:49]Mời các chư tôn, ban chức ngồi xuống, y như...
[2:56]Nay thì nói một bài trong Tiểu Bộ Kinh, một đoạn nhỏ,
[3:03]cái phẩm tên là Meghiya. Meghiya là tên của một đệ tử Đức Phật, lúc đó làm thị giả cho Phật. Vào cái thời đó thì chưa có ngài A-nan làm thị giả, và Đức Phật hay đi một mình.
[3:20]Chúng ta để ý điều này: không phải lúc nào Đức Phật cũng đi với đông đệ tử chung quanh. Và Đức Phật có một cái thú rất là lạ là hay đi lang thang một mình để giáo hóa. Sau này khi ngài lớn tuổi, có ngài A-nan theo hầu thì lần lần là Đức Phật đi đâu cũng rất là đông Tăng chúng. Còn thời mà Đức Phật mới đắc đạo á, ngài hay lặng lẽ đi một mình. À vì sao vậy? Là bởi vì ngài hay dùng thần thông nên ngài không có muốn lộ ra. Ví dụ như khi ngài đi từ nơi này sang nơi kia, có nhiều khi ngài không có đi bộ, ngài biến mất chỗ này cái ngài hiện ra chỗ kia. Mà lúc đó đông người thì nó rất là bất tiện, vì nếu mà đông người đó là có người đắc đạo,
[4:07]họ sẽ theo Phật bằng thần thông, biến mất chỗ này hiện ra chỗ kia. Nhưng có những vị chưa đắc đạo thì biến mất cái họ ở lại một chỗ à, họ không đi theo được. Cho nên vì vậy là Đức Phật hay đi một mình để dùng thần thông. Hoặc là ví dụ như là một sau này khi Đức Phật lớn tuổi rồi á, ngài đi có khi qua những con sông lớn mà một đoàn đi theo ngài là gần một ngàn chư Tăng, không có cái đò không có thuyền nào mà chở hết. Cho nên lúc đó là thầy trò đều dùng thần thông hết. Nghĩa là ngài cứ bước đi, bước đi bỗng nhiên biến mất một cái, cả một đoàn cả ngàn người biến mất cái hiện qua bên kia bờ sông một ngàn người đi tiếp, bước đi tiếp.
[4:45]Là lúc lớn tuổi rồi, nhiều vị đệ tử đắc đạo rồi thì Đức Phật hay di chuyển bằng thần thông. Còn lúc mà mới á, có người đắc đạo, có người chưa đắc đạo, cho nên không phải ai cũng có thể có thần thông để theo Phật được. Vì vậy mà Phật hay đi giáo hóa một mình. Như trong nhà thiền có câu chuyện của ngài Phần Dương ngài là một thiền sư đắc đạo, cái hôm đó ngài mới họp chúng lại, đệ tử đông gần cả ngàn người, ngài mới nói: "Bây giờ ta muốn đi xa, có ai đi theo ta được hay không?" Thì có người xin đi theo, cái ngài nói: "Không, ngươi không theo ta được." Cái người này đứng lên xin, ngài nói: "Không, ngươi không theo ta được." Người nọ đứng lên xin:
[5:29]"Ngươi không theo ta được." Cái thị giả nói: "Xin cho con theo hòa thượng." Cái ngài nói: "Một ngày ông đi được bao nhiêu dặm đường?" Nói: "Dạ hòa thượng đi tới đâu con đi tới đó." Ổng nói: "Ờ, ngươi theo ta được. Thôi ta đi trước nha." Ngài đứng đó ngài tịch liền. Ông thị giả đứng lại chắp tay bên cạnh ngài tịch luôn. Đó là hai hai thầy trò hiểu nhau, tức là ông đệ tử hiểu ông thầy mình nói "đi" là đi đâu. Còn những người khác không hiểu. Ông thầy nói: "Ta muốn đi xa", là tức là ngài muốn tịch mà không ai hiểu, nhưng ông thị giả ổng đắc đạo, ổng có thần thông ổng hiểu. Cho nên đó là những câu chuyện vậy là thầy trò phải tương ứng.
[6:04]Vào cái thời Đức Phật của ta cũng vậy. Thì lúc này là Đức Phật chưa đến 50 tuổi nên ngài hay đi giáo hóa một mình. Thì lần đó là ngài ở cái vùng gọi là vùng Cālikā, một cái vùng núi, có một thị giả tên là Meghiya. Lúc đó chỉ có hai thầy trò ở với nhau. Thì sáng hôm đó cái ngài thị giả Meghiya là chưa đắc đạo, mới đến xin Phật nói: "Bạch Thế Tôn, cho con đi vào làng khất thực." Cái Đức Phật nói: "Ừ, thôi đi khất thực." Mà không biết sao đi mình, còn Đức Phật không đi rồi ngài cũng không hỏi, nghĩa là ngài thị giả này hơi bị sơ sót. Ngài ôm bát đi vào làng khất thực, cái đi xuyên qua một khu rừng xoài
[6:45]cảnh trí thật là khả ái, đẹp đẽ, có hồ nước, có con suối, vân vân. Đẹp quá cái ổng động tâm, ổng thích được về cái khu rừng xoài này ở tu. Nên khi đi khất thực xong về gặp Phật, ổng mới nói thế này: "Bạch Thế Tôn, hôm nay con đi khất thực, đi ngang qua một khu rừng xoài đẹp quá và con muốn được về đó tĩnh tu một mình. Xin Thế Tôn hoan hỷ cho phép con." Đức Phật mới nói: "Thôi đi Meghiya, lúc này chỉ có hai thầy trò, đi như vậy không nên." Đức Phật không đồng ý lần thứ nhất, nhưng ông vẫn xin lần thứ hai, nói: "Bạch Thế Tôn, khu rừng xoài đó rất là đẹp, rất là khả ái, có hồ có suối, con thích quá.
[7:33]Con muốn về đó tĩnh tu, xin Thế Tôn hãy cho con đi về đó tĩnh tu một mình." Lần thứ hai Đức Phật lại ngăn, nói rằng: "Thôi đi Meghiya, hãy đợi khi nào có thêm một Tỳ-kheo nữa đến đây thì ông hãy đi." Ông này ổng cũng không chịu, ổng nói: "Bạch Thế Tôn, khu rừng xoài đó rất là hay, không xa dân, không gần dân, à nơi đó nếu con ở đó con có thể tinh tấn được." Đức Phật lại cản lần thứ ba. Ờ ông cũng vẫn cương quyết, ông nói: "Bạch Thế Tôn, lòng con rất là hoan hỷ, lòng con rất là ưa thích và con cảm thấy nơi cái khu rừng xoài đó con có thể tinh tấn tu hành. Xin Thế Tôn hãy cho con đi." Thấy Đức Phật mới nói thế này:
[8:16]"Ông lấy lý do tinh tấn thì ta không nói nữa. Tưởng là lấy lý do gì, chứ nếu vì lý do tinh tấn tu thì thôi ta làm sao cản? Thôi hãy đi." Thế là ông từ giã Phật, bỏ Phật một mình. Trời ơi, thiệt cái ổng tàn nhẫn! Mình ở đây mình chỉ cần xin được làm hạt bụi theo Phật á ha, là thôi chết cũng được. Còn này ổng bỏ Phật đi, thế là ổng ôm y bát để ổng đi băng qua khu rừng để ổng đến đó ổng ở. Thì ổng cũng đi khất thực ăn nhưng mà ở nơi khu rừng xoài đó dưới những tàng cây, dạ, ổng ở. Nhưng mà khi đến ở rồi ổng ngồi thiền không được. Nghĩa là khi ổng bắt chân ổng lên ngồi thiền là toàn những cái tưởng gì?
[8:54]Tưởng ác độc, tưởng dâm dục hiện ra. Ổng quái lạ, ổng nói là mình đã xuất gia rồi từ bao lâu nay mình không hề có những cái vọng tưởng này, không bao giờ có những vọng tưởng về dâm dục, không bao giờ có những vọng tưởng ác độc, mưu hại, giận hờn, nhưng mà tại sao đến đây rồi mình quyết tâm tinh tấn nơi một khu rừng mà cảnh trí khả ái thanh tịnh thế này thì tại sao lại bị những cái dục tưởng, những hại tưởng, những ác tưởng này nó hiện lên? Ổng tu hoài tu cả tháng trời tu không được cái thôi đành ôm y bát đi về gặp Phật lại. Về, "Bạch Thế Tôn, sao con không biết sao mọi cái đều rất là thuận tiện, con đi khất thực xin ăn
[9:33]thì dễ dàng, cảnh trí đẹp đẽ, u nhã, nhưng mà con ngồi thiền hoàn toàn là không được." Đức Phật mới mới dạy: "Này Meghiya, muốn mà có thể tiến tu được phải có cái năm pháp hỗ trợ cái người tu tập. Thế nào là năm pháp, này Meghiya? Thứ nhất là phải gần minh sư thiện hữu, Tức là làm phải gặp, phải luôn luôn gần thầy mình hoặc là những huynh đệ mà họ đã đắc đạo. Thì lúc đó cái cái đạo tâm của mình nó vững mạnh, kiên cường và được dạy dỗ kỹ lưỡng, chứ không phải là tự ý mình mà được. Cái điều thứ hai là phải giữ giới, phải thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt. Cái câu này sau này thầy sẽ giảng một bài pháp riêng cho cái điều
[10:27]thứ hai này, tức là thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt. Cái điều thứ hai là một vấn đề rất là lớn, hôm nay thầy cũng sẽ không phân tích cái thứ hai vì nó hay lắm. Cho nên để một lúc khác thầy giảng riêng một bài pháp cho cái câu thứ hai. Cái thứ ba là phải thường nghe nói về những đạo lý cao đẹp suốt ngày. Tức là chung quanh mình những huynh đệ ở với mình mở miệng là đều nói những điều đạo lý, không nói những điều tạp nhạp. Đó, đó là điều hỗ trợ thứ ba. Cái điều thứ tư là phải thanh lọc tâm mình để được cái đạo đức thuần thiện. Vì yếu tố đạo đức nó đi tới cái định là quan trọng. Cái đạo đức và cái định nó tương quan với nhau.
[11:14]Người có đạo đức mới có thể nhập vào định được và người nhập được vào định là người chắc chắn có đạo đức. Đó là hai cái đó nó tương quan qua lại. Cho nên muốn vào định là phải có một đạo đức thuần thiện. Và điều thứ năm là phải có trí tuệ khéo léo dụng công tu tập thiền định. Vì sao? Vì cái tâm thức của mình cực kỳ phức tạp mà nếu cái người không thông minh, mình không luồn lách qua cái khu rừng tâm thức đầy phức tạp đó để mà dọn dẹp trong sạch nhập vào định được. Sẽ có những tâm này khởi lên, tâm kia khởi lên mà nếu mình không có trí tuệ, mình bị những cái tâm nó lừa thì không nhập định được.
[11:59]Đó là năm cái pháp cần có để một người tu thiền được thanh tịnh. Năm pháp thầy nhắc lại: một là phải gần minh sư thiện hữu; hai là phải giữ giới, thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt; thứ ba là suốt ngày nghe nói những đạo lý cao siêu, những câu chuyện đạo lý cao đẹp; điều thứ tư là phải thanh lọc được nội tâm trở nên đạo đức thuần thiện; điều thứ năm là phải có trí tuệ để khéo léo dụng công tu hành. Cái khéo léo dụng công tu hành đó là cái năm việc. Phật mới dạy thêm bốn cái phép quán. Nhớ này Meghiya, có bốn cái phép quán để đối trị với bốn cái bệnh của tâm. Thứ nhất là phải biết quán bất tịnh để diệt tham dục.
[12:53]Thứ hai là quán từ bi để diệt cái sân hận. Thứ ba là quán cái hơi thở để diệt cái động loạn của tâm. Và thứ tư là quán vô thường, vô ngã để diệt trừ cái kiêu mạn, chấp ngã. Bốn cái pháp đó rồi Đức Phật mới nói bài kệ: "Nhiều vọng tưởng thầm kín, Chi phối cả tâm hồn, Khiến trầm luân vô tận, Vì không biết rõ chúng. Hãy biết rõ về chúng, Dùng chánh niệm tinh cần, Để diệt trừ, chế ngự, Những vọng tưởng sâu xa, Như bậc Chánh Đẳng Giác Chẳng vọng tưởng mảy may." Đó, cái bài kinh ngắn như vậy. Thì sau này thì tôn giả Meghiya theo Phật lâu ngày rồi cũng đắc đạo. Nhưng mà cái sự kiện xảy ra là được là thị giả hầu Phật,
[13:45]thân cận, nhưng mà đã có lúc là ngài lại bỏ Phật như vậy. Ở đây chúng ta phân tích cái bài kinh này chút xíu để biết rằng cái lỗi của ngài Meghiya lúc đó là như thế, còn cái lỗi ta hiện nay có cái điểm nào giống hay không? Mà rút kinh nghiệm từ cái đoạn kinh này, ta biết tu sửa cho cuộc đời của mình. Mình không có vướng phải những cái lỗi đó để mà việc tu hành của mình được tiến bộ. Vì đã theo Phật, là đệ tử Phật thì lúc nào Phật cũng ở bên ta. Mặc dù là cách Phật 2500 năm nhưng mà nếu ta đủ lòng thành kính thì Phật đang ở bên ta. Còn nếu ta không đủ lòng thành kính thì dù là đi ngang qua mặt Phật cũng sự thật là cách Phật rất là xa.
[14:39]Cái thời gian, cái không gian thật sự không phải là sự ngăn ngại. Thật sự không phải là ngăn ngại, mà cái tâm á mới là cái trở ngại. Ví dụ như tại sao cái đời này là đời mạt pháp, ta tu hành ít có người tu tiến bộ, đắc đạo? Vì sao? Vì cách Phật quá xa. Suốt mấy nghìn năm, lòng người nó phai bạc, ta nghĩ về Phật không đủ lòng thành kính. Cho nên thiếu sự cảm ứng, sự gia hộ. Còn bây giờ một cái người cũng vậy, cách Phật 2500 năm như chúng ta, nhưng mà đủ lòng thành kính, lúc nào đối với Phật cũng hết mực tôn kính, lúc nào cũng thực hành những lời Phật dạy thì ta tin chắc một điều, Phật đang ở bên cạnh ta,
[15:36]đang gia hộ ta, đang dìu dắt ta trong từng cái bước đường tu tập.
[15:44]Hôm trước cái thầy ra ngoài Hà Nội thì mở khóa thiền, thế lúc có Phật tử đang ngồi thiền thế này, đang ngồi cả 800 người vậy, mà đến dự một cái khóa thiền đó khoảng 800 người. Thì có một cái cô cô đang ngồi, có lẽ là tâm cô loạn quá, cô không quen cái mà nhiếp trong hơi thở. Cái miệng cô niệm Phật lia lịa: "Nam mô A Di Đà Phật, Nam mô A Di Đà Phật, Nam mô A Di Đà Phật" cứ niệm, cái thầy nhìn thấy vậy, thầy nói: "Đừng kêu tên Phật. Đừng kêu, mà hãy làm theo lời Phật dạy." Là sao? Đừng kêu tên Phật là cổ nghĩ rằng tâm cổ loạn quá, cái cổ niệm Phật "Nam mô A Di Đà Phật, Nam mô A Di Đà Phật" thì tâm sẽ định, nói:
[16:24]"Không. Chính làm theo lời Phật dạy thì tâm mới định chứ không phải kêu tên Phật." Là sao? Theo dõi hơi thở đi. Vì Phật dạy ta điều gì? Phật dạy ta là biết hơi thở vào, biết hơi thở ra. Người nào thực hành được cái quán niệm hơi thở, biết hơi thở vào, biết hơi thở ra thì được an lạc lớn, được lợi ích lớn. Cho nên bây giờ ta không gọi tên Phật, ta không Nam mô A Di Đà Phật, không Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật, nhưng mà ta theo dõi hơi thở thì từng hơi thở vào, từng hơi thở ra của ta là sao? Là tràn đầy niềm tôn kính Phật, tràn đầy niềm yêu quý Phật,
[17:10]không khác gì cái người đang lạy Phật.
[17:16]Thì Phật có độ cho ta không? Phật theo ta từng giây từng phút liền. Nhiều người cứ nghĩ lầm, cứ gọi là kêu tên Phật rồi Phật mới đến mới độ, không phải đâu. Chính ta thực hành lời Phật dạy, theo dõi hơi thở vào, theo dõi hơi thở ra thì trong hơi thở đó đã tràn đầy niềm yêu kính Phật. Nhiều người không hiểu cứ tưởng là à ừ tôi niệm Phật mới kêu Phật mới có cảm ứng, còn tôi theo dõi hơi thở không có Phật, không phải đâu. Chính cái theo dõi hơi thở, trong từng hơi thở đó ta thấy Phật, trong từng hơi thở đó ta vâng lời Phật, trong từng hơi thở đó ta yêu kính Phật, cho nên được phước rất là lớn. Quý Phật tử khi tu phải hiểu điều này.
[17:59]Chính ta thực hành lời Phật dạy, vậy mà cảm ứng với Phật là vô biên. Dù cách Phật 2500 năm nhưng mà vẫn như Phật tại tiền. Đây là cái điều khác biệt, do đó ta không nói thời mạt pháp cách Phật đã xa nữa với một người mà đã đầy đủ lòng thành kính với Đức Phật. Còn với người mà không đủ lòng thành kính với Đức Phật, dù cách Phật 10 ngày thôi đã là mất rồi, không còn gì nữa. Nên cái tâm mới là quan trọng, còn không gian, thời gian là không quan trọng. Nên ở đây ông Meghiya, một Tỳ-kheo Meghiya, thị giả Đức Phật, tuy bên cạnh Đức Phật mà cái tình yêu thương, yêu kính đối với Đức Phật bỗng nhiên sao nó lại nhạt?
[18:45]Đấy cái lỗi, đó là lỗi của chúng ta đó. Cái lỗi của Tỳ-kheo Meghiya chính là lỗi của chúng ta hiện nay là không đủ lòng yêu kính Phật. Nên khi mà thấy một cảnh rừng đẹp, cái lật đật xin Phật ra đi, bỏ Phật một mình. Đọc lại đoạn kinh này cảm thấy rất là giận, rất là giận cái ông đó. Ở đây có ai giận không à? Ở đây mình chỉ cần mà nằm mơ mà thấy Phật thôi là mình hạnh phúc cả mười năm, hai mươi năm phải không ạ? Là ta cứ nhớ giấc mơ đó mà hạnh phúc. Nên bởi vậy thầy có viết bài nhạc là: "Mãi mãi con chỉ xin được làm cái hạt bụi nơi mà bước chân Phật đã dẫm qua thôi." Còn đây ổng ở bên cạnh Phật mà ổng không đủ niềm
[19:27]yêu kính Phật, cứ nghĩ là bỏ Phật mình tinh tấn là đắc đạo, đâu có ngờ hoàn toàn không được gì cả. Thì quả nhiên là với cái tình cảm nó nhợt nhạt mà nó không có đầy đủ đó, ổng mất phước liền. Nào giờ ổng ổng tu tập từ lúc ổng xuất gia theo Phật, ổng ngồi thiền cũng tốt chứ chẳng có gì. Mặc dù là chưa đắc đạo thôi, nhưng mà cũng đang có con đường để đi, tâm linh cũng có mở ra, cũng có sự tỉnh giác, cũng có niềm vui, niềm tin trong thiền định. Ta nhớ thế này: ngồi thiền ban đầu là một cực hình. Thấy ông Phật ngồi vậy chứ mình bắt chước ngồi theo không dễ. Ngồi không nhúc nhích là khó chịu, tâm loạn động khó chịu, rồi ngứa ngáy, rồi đau, rồi tê, đủ thứ hết.
[20:14]Nên ngồi thiền là một cực hình với người mới tu. Nhưng mà nếu ai có tâm linh mở ra, tâm bắt đầu tịnh, bắt đầu sáng, Thì ngồi thiền là một hạnh phúc không gì so sánh được và ta thay đổi hết toàn bộ cái quan điểm sống của mình. Thay đổi hết toàn bộ quan điểm sống của mình là sao? Ví dụ như trước đây ta ít thương người, tâm mà mình tĩnh sáng, thanh tịnh một cái, mình nhìn mọi người mình thương hết luôn. Ví dụ như trước đây mình khinh người, thấy cái người dở kém nghèo hơn mình khinh, tâm mình tĩnh sáng một cái mình thấy mọi người như nhau, mình cũng như người ta, người ta cũng như mình, tình yêu thương, cái đạo đức bình đẳng xuất hiện liền.
[21:00]Trước đây mình còn ham mê vật chất, bây giờ tâm mà nó tĩnh sáng một cái, nhìn cả rừng núi mênh mông, đất đai trập trùng thấy cũng như bụi gió bay đi, chẳng có gì quan trọng cả. Và cái người mà đã chuyển biến được tâm linh như vậy, sống đạo đức, yêu thương con người, không ham muốn điều gì trên đời nữa, nên cái đạo đức họ càng ngày càng hoàn thiện. Và họ tin chắc một điều là thiền định, con đường đưa đến tâm linh bất diệt, cái cái niềm tin đó nó vững chắc vô cùng và người ta cứ tinh tấn mà tu tập. Từ xưa đến nay, biết bao nhiêu vị Thánh đã thành tựu được cái thiền định như thế và thành những Thánh vượt lên thế trần.
[21:44]Thì Meghiya cũng là một người có một chút tĩnh sáng đó, nhưng mà cạn, chưa đủ sâu nên chấp ý mình rồi bỏ đi, bỏ Phật đi tu một mình. Thì cái chấp ý của ông làm cho ông bị tổn phước, mà phước tổn rồi, hổng tu được. Phước tổn rồi không tu được, tâm loạn liền, động liền, những ý niệm xấu khởi lên liền. Cho nên đây ta thấy điều này: khi tâm ta khởi một điều xấu, điều ác có khi nó không phải do ta mà do mất phước, do tổn phước. Còn có khi tâm ta khởi lên được những điều thiện lành cũng không phải là do mình tốt mà do ta vừa mới tạo phước ở đâu đó. Tự nhiên tâm mình cứ nghĩ những điều tốt thôi: thương người, giúp người, sống hiền lành,
[22:34]biết nhẫn nhục, biết vị tha là không phải do mình hay mà do mình vừa mới tạo phước ở đâu đó vừa xong. Ví dụ như một người đó vừa đi chùa lễ Phật về, hoặc là người đó nghe ai rủ mới đi phóng sinh mấy trăm con cá về, hoặc là người đó mới đi góp tiền để giúp một người nghèo về, vân vân, thì tự nhiên cái tâm mình cứ hay khởi những điều thiện, điều lành thì không phải do mình đã tốt đâu, mà cái phước đó nó xây dựng lại cái tâm mình. Còn cũng vậy, ví dụ như
[23:09]tự nhiên mình đi công việc về, bỗng nhiên tâm mình nghĩ những điều bậy, không phải do mình xấu đâu mà chỉ bởi vì lúc đó trên chuyến xe mình đi ngang cái mình thấy có một người họ nằm lăn trên đường. Cái mình có cái suy nghĩ xấu về người đó. Mình nói: "Người này chắc là say xỉn đã nằm lăn trên đường, hoặc là cái người này giả vờ, thấy còn mạnh khỏe mà giả vờ để xin ăn. Có người như vậy tại sao lại tay chân đầy đủ không đi làm ăn mà đi xin ăn?" Tức là lòng mình có khinh người ta, mình đã nghĩ oan người ta. Sự thật cái người đó vừa bị bệnh bất ngờ té xuống. Mình không hỏi, không han, không thăm, không giúp đỡ mà nghĩ xấu.
[23:51]Cái điều mình nghĩ oan người ta, bỗng nhiên nó mất cái phước. Khi nó mất cái phước rồi, cái tội nó ập đến, nó tạo cho mình một cái tâm hồn mới. Cái tâm hồn mới đó toàn ý nghĩ bậy bạ không. Cho nên cái ý nghĩ của mình tốt, xấu nhiều khi lại do phước hay do tội. Vậy. Thì Meghiya vậy, đang là một người tu rất thanh tịnh ở bên cạnh Đức Phật, rời Đức Phật đi một cái nghĩ bậy không. Một người tu hành giữ giới đàng hoàng, khi bắt chân vô ngồi thiền toàn nghĩ chuyện dâm dục không. Lạ lùng. Ông tá hỏa liền, sợ liền và ông biết đó là sai mà không biết ý nghĩ đó từ đâu đến. Không biết! Rồi bỗng nhiên nghĩ giận người này, ghét người kia,
[24:33]ông ngạc nhiên, ông không biết ý nghĩ đó từ đâu đến trong khi từ mấy năm nay xuất gia theo Phật thì ông rất là ổn định, lòng không vướng vấn chuyện thế gian, chẳng vướng vấn chuyện ái luyến. Thế tại sao quyết tâm tinh tấn rời Phật về cái khu rừng ở một mình độc cư, hình ảnh thánh thiện, đẹp đẽ như vậy mà khi bắt chân ngồi thiền nghĩ chuyện bậy bạ không? Và ông ông cố gắng một tháng, đuối, chịu hết nổi rồi phải bỏ quay về lại. Quay về lại rồi gần Phật, rồi sám hối, Phật dạy dỗ điều này điều kia bắt đầu mới từ từ phục hồi cái phước lại, mãi sau này thì ông mới đắc đạo, rất là lâu. Làm một lần tổn phước như vậy.
[25:13]Thì ở đây ta thấy cái phước, cái tội nó ảnh hưởng vào trong nội tâm mình rất nhiều. Vì tâm ta tốt thì ta mới làm điều thiện. Nhưng mà ngược lại, ta làm điều thiện tâm ta mới tốt. Nên giữa cái ý nghiệp và thân nghiệp nó hỗ trợ qua lại với nhau. Đó là ta, ví dụ như ta nghe đồng bào miền Trung lũ lụt, ta gom nhau tiền để đi làm từ thiện, đem ra cứu trợ cái đồng bào miền Trung, đó là việc thiện. Thì nhờ một cái việc thiện đó mà suốt 3 năm đầu ta không có nghĩ bậy, tức là cái việc thiện ở bên ngoài xây dựng lại tâm hồn ta. Đó là việc thiện. Nhưng mà để có thể làm việc thiện, mình phải có ý nghĩ tốt trước.
[25:57]Cho nên giữa cái ý nghiệp và cái thân nghiệp, giữa cái tâm tư và hành động nó hỗ trợ qua lại. Cứ làm tốt rồi tâm mình sẽ sẽ tốt. Vậy đó, mà cứ suy nghĩ tốt thì việc làm mình sẽ sẽ tốt. Đó là cái hỗ trợ qua lại giữa ý nghiệp và và thân nghiệp. Thì khi mà nhìn lại cái đoạn này ta thấy là Tỳ kheo Meghiya mắc một cái bệnh gọi là bệnh chấp ý của mình, tin vào cái ý của mình là đúng rồi và khăng khăng không nghe lời ai, kể đó là Đức Phật. Đức Phật là bậc Thầy của trời và người, Ngài sống thanh tịnh như hư vô. Nhưng mà những người có trí tuệ mới biết rằng thế gian này không ai so sánh được mà Meghiya không hiểu.
[26:50]Đức Phật nói từ tốn, Ngài cái câu mà Ngài nói thế này: "Này Meghiya, lúc này chỉ có hai thầy trò, hãy đợi thêm một Tỳ kheo đến nữa rồi hãy đi." Cái câu đó là có phải Đức Phật sợ ở một mình không? Có phải không? Chúng ta coi chừng nha, đọc kinh chỗ này mà hiểu lầm mang tội hết bao nhiêu kiếp gỡ không ra á. Nếu hôm nay mà Thầy không nói chỗ này nhiều người nghe đoạn này sẽ hiểu lầm. Giống như Đức Phật sợ cô đơn, đệ tử bỏ đi ở một mình buồn, không ai lo, phải không ạ? Không phải nha. Đức Phật thường xuyên ở một mình, Ngài rất thích ở một mình. Nhưng mà Ngài nói câu đó để làm gì? Ngài nói: "Này Meghiya, hãy đợi thêm một Tỳ kheo nữa đến rồi hãy đi."
[27:38]Nghĩa là là Đức Phật muốn cho Meghiya có cái tinh thần trách nhiệm lo cho Thầy mình, và cái ý niệm mà lo cho Thầy mình như vậy nó sẽ thành cái gì? Thành cái phước mới tu được. Còn mà bỏ Thầy đi một mình là vô trách nhiệm của một người thị giả, hết phước không tu được. Chớ sự thật là Đức Phật không phải là cần người hầu hạ và sợ ở một mình, Ngài rất thích ở một mình. Ví dụ như quý Thầy cũng vậy, quý Thầy như chư tôn đức, chư Hòa thượng là nhiều vị đâu cần phải lao động mà các Ngài cũng đi lao động, làm việc để làm gương cho chúng. Hoặc là các Ngài đâu thích là mọi người cung phụng, nhưng mà nhiều khi Phật tử tới cúng dường,
[28:25]quỳ lạy, nấu cơm dâng, rồi ăn cơm đứng gắp từng muỗng. Đúng ra là các Ngài ngăn lại, ví dụ như Ngài đang ăn cơm thanh tịnh, cái người đến chắp tay hầu, múc cho cái Hòa thượng một muỗng canh, gắp cho Hòa thượng miếng đậu hũ thì Ngài đâu cần, Ngài tự gắp được, Ngài múc canh được chứ, nhưng mà Ngài vẫn để yên, để chi vậy? Để cho Phật tử có phước.
[28:51]Nên ta thấy có những vị Thánh như vậy đó là các Ngài nhận sự giúp đỡ, cúng dường là không phải là vì các Ngài cần mà để cho Phật tử có phước. Như Ngài Đại Ca Diếp cũng vậy, một lần đó Ngài Đại Ca Diếp Ngài bị bệnh, trong kinh thì không ghi rõ bệnh gì và Ngài không uống thuốc, ngài nhập định 7 ngày luôn, Ngài ngồi bất động 7 ngày. Tới khi 7 ngày... thứ 7 Ngài xuất định hết bệnh rồi Ngài đi khất thực. Ngài đi khất thực á là cả cả các tầng trời lao xao hết trơn, vì 7 ngày Ngài không ăn. Cho nên Chư Thiên người nào người nấy là đem thức ăn cõi trời xuống đứng đón trên đường để mà chờ Ngài đi ngang mà cúng dường.
[29:31]Ngài tránh con đường của Chư Thiên, Ngài đi qua đường khác. Ngài đi vào cái xóm nghèo, vì Ngài Ca Diếp có cái lạ lắm, Ngài thích nhận thức ăn cúng dường của người nghèo để cho người nghèo có phước. Nên Ngài không có nhận thức ăn cúng dường của Chư Thiên, Ngài mới tránh cái con đường mà Chư Thiên đang đứng chờ, cái Ngài đi con đường đi vô trong cái xóm nghèo. Nhưng mà ông vua cõi trời là ông Đế Thích á, ổng lại khôn hơn một bậc, ổng biến thành một người nghèo, ổng mang thức ăn ổng đứng chờ trong cái xóm nghèo. Thế là Ngài Ngài ôm bát Ngài đi vào cái ổng lại ổng chắp tay, ổng sớt bát vô là bị Ngài biết liền.
[30:11]Cái vừa mới đến gần cái Ngài nói: "Chà, một chúng sinh này có đầy uy lực." Mặc dầu là ổng mặc cái áo rất là xơ xác tại ổng biết tánh Ngài là toàn đi khất thực cho người với người nghèo thôi. Nên ông Trời Đế Thích khi mà ổng ổng hiện cái thân nhỏ lại bằng một cái người trần gian, ổng mặc cái áo tơi tả, mang thức ăn, nhưng mà đến gần Ngài cái Ngài nói: "Ồ, chúng sinh này đầy uy lực!" Cái Ngài lắng tâm lại cái Ngài phát hiện ra đó là ông vua trời Đế Thích, cái Ngài mới quở. Ngài mới quở, Ngài mới kêu nói: "Này Thiên chủ Đế Thích..." "Tại sao ngươi giành cái phần công đức của cái chúng sinh cõi người này?" Ngài quở liền.
[30:49]Tại ổng đi ổng cúng cái là Ngài không đi xuất thực nữa. Ổng cúng có bao nhiêu? Ổng cúng tràn ngập sông núi thì ổng cũng cúng được chớ. Đây có một chút xíu bát cơm thì Ngài nói: "Tại sao ngươi đi giành mất cái phần công đức của người nghèo?" Cái Ngài ngài Đế Thích ổng cũng nói: "Xin tôn giả hãy hoan hỷ cho con, xin tôn giả hãy hoan hỷ cho con. Chính nhờ cúng dường được cho tôn giả như thế này mà con mới đủ phước để làm vua cõi trời, mà mới có thể điều động được cả ba ngàn thế giới như thế." Thôi ổng năn nỉ quá thì Ngài mới nhận, nhận thức ăn cúng dường của ổng. Thì đó ta thấy là những vị Thánh họ nhận cái sự giúp đỡ,
[31:28]nhận cái sự cúng dường là không phải vì họ, mà vì muốn chúng sinh có phước. Thì Đức Phật cũng vậy, Ngài nói: "Này Meghiya, hãy đợi có một tỳ kheo nữa hãy đi." Tức là để cho ông kia phải có tinh thần trách nhiệm, biết lo cho thầy mình rồi sẽ được phước. Nhưng mà ông kia ổng bướng quá, ổng chấp ý mình quá, ổng cũng đi, khăng khăng đòi đi. Thôi Phật cho đi một lần cho tởn. Thì cái bệnh của Ngài cũng là bệnh của tất cả chúng ta đang ngồi đây. Tất cả chúng ta ở đây ta có cái bệnh là chấp ý của mình. Cái gì mình nghĩ lên rồi thì nó là chân lý, nó là sự thật, nó là lẽ phải, còn cái ý của người khác không đúng, kể cả ông sư phụ của mình cũng trật luôn. Có không ạ?
[32:10]Đúng không? Đúng tim đen không?
[32:18]Cái vụ này thầy kinh nghiệm. Vì thầy làm thầy rồi thầy kinh nghiệm. Thầy nói một đường cái mai mốt ra diễn dịch một nẻo hết trơn à. Cãi bướng, nói sau lưng cãi bướng lại hết. Sai. Chỉ có những người đệ tử mà biết tu tập vững vàng thì mới nói thế này, nói: "Tôi không có ý kiến gì nữa hết á, là thầy bảo sao tôi làm vậy." Hay là: "Thầy ủng hộ ai, tôi ủng hộ người đó. Thầy kêu tôi lo cho ai, tôi lo cho người đó. Thầy dạy tôi làm việc gì, tôi làm việc đó, tôi không có thắc mắc." Thì chỉ những người mà tu tập rất tốt mới nghĩ ra được điều đó, mới nói được như vậy, mới sống được như vậy. Còn đa phần chúng ta chấp ý mình một chút, mà không phải một chút đâu, nhiều chút á.
[33:06]Thích làm theo ý mình. Nhiều khi thầy rầy, thầy dạy: "Ừ ừ, dạ dạ" đó, rồi làm trái lại. Đức Phật ngày xưa mà nhiều khi gặp đệ tử bướng Ngài còn chịu thua. Cái ông đó ổng vẫn bỏ đi ấy mà. Nên vì vậy, rồi ổng bị tổn phước. Bây giờ ta cũng vậy. Ta chấp cái ý mình, cứ nghĩ hễ cái gì mình nghĩ ra là điều đó là chân lý thì hãy coi chừng ta sẽ rơi vào đúng cái lỗi của Meghiya và ta mất phước hết. Cho nên, một người có trí tuệ lúc nào cũng nghi ngờ cái ý nghĩ của mình. Như trong kinh Tứ Thập Nhị Chương Phật dạy: "Bất khả tín nhữ ý, đừng bao giờ tin ý của ông. Chừng nào ông chứng A La Hán, hãy tin ý của ông."
[33:58]Thì chúng ta bây giờ ở đây có ai chứng A La Hán chưa? Có ai giơ tay lên cho thầy biết? Chúng ta chưa chứng A La Hán, cho nên luôn luôn dè dặt, nghi ngờ tất cả những ý nghĩ của mình. Ví dụ như bây giờ có người bạn rủ ta đi chùa.
[34:18]Rồi ta nghĩ ờ thôi đi chùa cũng tốt, rồi nói: "Rồi, ta đi chùa." Ý nghĩ đó đúng chưa? Chưa chắc đúng đâu. Lúc đó hoàn cảnh không tiện mà cứ gượng đi chùa lại không hay, nên để qua ngày mai. Đừng có phải là hễ nghĩ ra cái gì là cái đó là đúng liền, là phải làm liền, coi chừng vẫn sai dù thấy có vẻ tốt. Dù thấy có vẻ tốt. Vì sao vậy? Bởi vì chùa có khi ngày nào đi cũng được, nhưng mà hôm đó có một chuyện khác là chuyện cái người hàng xóm ta họ vừa mới mất. Và họ cần ta đi qua giúp đỡ vài thứ. Nhưng bây giờ ta nói: "Không, tôi phải đi chùa. Anh chết rồi thôi trước sau cũng chết rồi nằm đó đi, tôi đi chùa xong tôi về rồi tôi phụ lo." Bên kia thì họ rối
[35:02]tung beng, họ lo, họ không biết gì hết, mà biết thấy mình là người biết đi chùa họ nghĩ rằng mình có ý kiến giúp đỡ được. Họ cũng khó khăn, mình có có ý kiến này kia nọ nhưng mình nói đi chùa là trên hết. Thôi, cái ý nghĩ vậy cái mình bỏ người ta nằm nằm chết bù lang bù lóc đó mình đi chùa. Đi chùa tới chừng chiều về rồi cái bắt đầu mới qua nói. Nhưng lúc đó là không ngờ là cái người hàng xóm ta họ bắt đầu họ nghĩ xấu chùa rồi. Họ nghĩ xấu chùa một chút rồi. Là vì ta bỏ ngay cái mẹ họ nằm chết đó mà đi chùa, đành đoạn đi chùa, cái họ nghi ngờ chùa, họ nghi ngờ những người đi chùa. Nếu lúc đó ta đừng chấp ý mình, nghe ai rủ rủ kệ,
[35:41]quan sát lại mặc dù mình thích đi chùa, nhưng mà thôi hàng xóm ta có cái tang sự, thôi mình ngừng cái ý thích của mình lại để đến giúp người cái đã. Thì như vậy nhiều khi nó lại đẹp hơn. Nên trên đời có những việc thấy như là tốt, thấy như là thiện, thấy như là đúng, nhưng không ngờ vẫn là sai, vẫn là bất thiện. Nên vì vậy, học bài kinh này rồi chúng ta dè dặt lại tất cả mọi ý nghĩ của mình. Giống như Meghiya, Meghiya thì nói là: "Phật thường hay dạy chúng con độc cư thiền định, ở một mình trong rừng vắng, trong hang sâu để tinh tấn tu tập thì đó là cái người mà giỏi, tu hành tốt. Thì bây giờ có một khu rừng xoài đẹp như vậy,
[36:28]con muốn độc cư, con tinh tấn như lời Phật dạy thì đó là hay chứ." Nghe thì hay nhưng mà nó sai, sai vì bỏ Phật ở một mình. Cái vô trách nhiệm, cái mà tình thầy trò không sâu đậm, cái đó mới là một cái sai rất là lớn. Tu thì lúc nào còn thời gian để có thể tu, nhưng được hầu Phật ở bên Phật ngày nào, nó là một sự thiêng liêng, lớn lao của ngày đó. Nhưng mà Meghiya chấp ý mình quá, chấp mà bướng đến cái nỗi Phật cản ba lần vẫn không được. Thì Phật phải để cho đi. Đi rồi bắt đầu mới sợ. Đúng là rời Phật đi mất phước, tâm loạn nên liền nghĩ những điều bậy bạ, nghĩ những điều mà có thể đưa mình đến địa ngục, súc sinh chứ không phải là thường.
[37:12]Vì với cái ý nghĩ về dâm dục, với ý nghĩ về giận hờn, thù hận, giết hại mà nó lôi kéo nó chi phối mình thì mà ta thành hành động nữa thì cuối cùng đúng là chỉ rơi vào địa ngục, súc sinh mà thôi. Sợ liền! Một tháng không khống chế nổi, không diệt trừ nổi, không lắng tâm được, thế là phải cuốn gói trở về. Thường thường chúng ta có hai cái dạng chấp ý: một là chấp ý mình vì sở thích. À tôi thích ví dụ như: "Nay, nay con đi hớt tóc nha ba." - "Ờ đi hớt tóc gì con?" Nói: "Giờ con hớt tóc Hàn Quốc." - "Hàn Quốc là sao con?" - "Dạ, nửa bên xanh, nửa bên đỏ." - "Bộ mày muốn quậy hả? Muốn làm quỷ hả?" Cái nói: "Không, giờ nó hay lắm.
[37:57]Cái mode bây giờ nó phải như vậy, lớp trẻ bây giờ phải nhuộm tóc như vậy thì mới là văn minh." À "Mà với phải cạo đầu một cái lõm ở giữa đó, ví dụ chung quanh có tóc hết nhưng ngay lõm giữa đỉnh đầu phải cạo và xăm vào đó một cái hình, nghĩa là cái đầu lâu nữa thì mới là ngầu, mới mới hù thiên hạ." Ông già ổng giãy đành đạch lên, ổng nói: "Trời ơi, mày là phá nhà phá cửa, mày vậy là tao còn mặt mũi dòm ai hàng xóm?" Nói: "Ba quê quá à, cái thời buổi giờ người ta phải văn minh như vậy." Rồi cái toe te bỏ đi. Đi về dòm như con quỷ không giống ai hết, đầu nửa xanh nửa đỏ dưới cạo một cái lõm ở giữa trên đầu có hình cái đầu lâu trên đó.
[38:31]Cái ai cũng sợ. Mà đó là sở thích á, chấp ý mình vì sở thích. Thì đây là một loại, cho nên ta coi lại, hễ mình thích cái gì, mình muốn làm cái đó, coi chừng đó là bậy, nó không đúng đâu, đó là tội lỗi. Nên những điều ta thích đều phải xét lại hết. Đừng tin vào ý ta, đừng tin vào điều ta thích. Có những người bây giờ họ chiều chuộng bản thân và khuyến khích ta chiều chuộng bản thân là thích gì cứ làm cái đó thì đời sống mới có ý nghĩa. Không, thích gì làm cái đó là gây họa cho đời đó, làm khổ cho mình, làm khổ cho người. Cái người sống giỏi là không phải sống theo ý mình thích, mà sống thế nào để đem lại đạo đức, an vui cho đời, chứ không phải mình thích.
[39:21]Mình thích, 100 chuyện thì hết 99 chuyện là chuyện bậy bạ mà.
[39:27]Để ý coi đúng không ạ? Kiểm điểm lại. Chỉ có những người mà hiểu đạo lý á thì bắt đầu cái điều ta thích là điều ta thích trong đạo lý. Điều ta thích trong đạo lý coi chừng vẫn trật luôn, giống như Meghiya bỏ Phật đi tu là trong đạo lý đó, nhưng mà sai đó. Giống như ta đi chùa bỏ cái người hàng xóm chết nằm mồ lăn mồ lóc không ai giúp đỡ. Điều thiện đó, nhưng là sai đó. Cho nên hầu hết 100 điều ta thích, 100 điều ta muốn hết 99 điều trật. Nên lúc nào phải nghi ngờ cái điều mình muốn, nghi ngờ điều mình thích, nghi ngờ những ý nghĩ của mình hết. Giống như mình tách ra khỏi một con người nhìn lại cái ý nghĩ của mình.
[40:08]Đó là cái chấp vì sở thích, còn cái chấp thì vì tự ái nữa. Chấp vì tự ái. Ví dụ như là nói ông bố ổng cho mình mua chiếc xe, nói đây ờ năm nay là là là trúng lúa thì ba cho con mua một chiếc xe máy. Cái mình ra mình dắt về chiếc xe về, ông bố ổng nói: "Trời ơi, mà con tính làm quái xế đua xe sao mà con mua chiếc xe nhìn nó dễ sợ vậy nè con?". Cái lúc đó mình tự ái lên liền, nói: "Ba không chịu thì tôi cho ba đó, tôi không thèm đi nữa đâu", giận lên. Như vậy những cái đó là vì tự ái. Ban đầu là vì sở thích mình chọn, nhưng tới chừng nghe chê cái tự ái khăng khăng bảo vệ cái ý của mình thì những cái đó là chấp ý vì tự ái.
[40:51]Thì những cái đó cũng là sai lầm cả. Nên sống trên đời này vậy là hầu hết những cái việc mà ta làm sai, ta làm ác, ta phản bội đều do chấp ý của mình cả. Mà tu đến mức độ nào ta bớt được cái chấp ý của mình, tu đến khi nào mà ta bớt được cái chấp ý của mình là ta đã tiến được một bước khá xa. Cái người đó bắt đầu mới hiểu đạo lý, sống được an lạc và thường làm những điều lợi ích cho đời. Còn khi nào mà ta còn chấp ý là ta thường hay làm bậy, làm sai, mình sống làm khổ cho người khác và chưa tạo được nhiều điều phước trên đời này. Nên cái hôm nay ta học cái bài này để ta vượt qua khỏi cái điều mà mình
[41:44]muốn, không theo những điều mình thích, không chấp cái ý nghĩ của mình. Đây là một cái tư duy rất cao trong sự tu tập. Thầy vừa nói cái điều này nghĩa là sao? Nghĩa là nghe cái bài pháp này thường ta ngủ ngon. Nãy giờ có ai ngủ chưa? Thường là ta ngủ ngon. Nãy giờ có ai buồn ngủ không ạ? Cái người buồn ngủ thì không trả lời, tại mắc ngủ rồi. Cái bài này là bài hơi sâu trong trí tuệ, hơi cao trong đạo lý nên không phải ai cũng hiểu được. Cái bài mà ta phải chiến đấu chống lại chính mình mà. Cho nên bài này hơi khó. Là thường suốt ngày ta nghĩ điều này, ta nghĩ điều kia mà bây giờ theo bài kinh này ta không tin những ý nghĩ đó nữa.
[42:36]Cái mà mình không chấp nhận mình, giống như cái mình chống lại chính mình, đây là một bước tu rất cao, một bước tiến rất là cao, không phải đơn giản. Vì kẻ thù lớn nhất đời mình là ai? Là chính mình. Mà cái gì là chính mình? Là ý nghĩ. Chính ý nghĩ đó là kẻ thù của mình đó. Mà bây giờ nào giờ nếu một người nào chưa quen tu tập, chưa thuần thành trong Phật pháp mà nói rằng là thôi đừng có chấp ý mình nha, nghe không hiểu, nghe không hiểu. Và thầy cứ nói là đừng chấp ý, đừng chấp ý một lát ngủ luôn, ngủ mất tiêu. Xong lát hỏi ông thầy ổng giảng gì hay vậy? Ngon ghê. Hỏi không hay không mà nói ngon ghê.
[43:21]Là ngủ ngon. Có một lần vậy, lúc đó thầy vừa mới viết một bài nhạc xong là cái bài Ánh Trăng á. Bài Ánh Trăng cái bài viết anh Bảo Phúc anh hòa âm rồi nghe hay không thể tưởng. Hôm đó có mấy người Phật tử, mà Phật tử này cũng trí thức lắm, cũng làm việc thiện đến thăm. Đến thăm lúc ở công ty thì lúc đó là mấy mấy cô mới nấu cái món lẩu, món gì đó đãi họ. Thì vừa cho họ ăn lẩu mà vừa thầy mở bài nhạc thầy mới viết ra cho họ nghe. Ý của thầy là thầy muốn khoe cái gì? Thầy muốn khoe cái bài nhạc. À nhưng mà hổng lẽ mình nói mình khoe kỳ quá, thôi cứ để cho họ ăn. Cái sau khi nghe xong bài nhạc rồi họ vẫn đang ăn, cái thầy mới hỏi:
[44:04]"Cô thấy làm sao?". Cái cổ nói: "Ngon quá, lẩu ngon!". Thì ra nãy giờ là cổ không hề để ý bài nhạc mà cổ chỉ để ý cái món ăn. Rồi thầy mới thầy mới phì cười. Vừa tức cười mà vừa buồn ở trong bụng. Tức cười là bởi cái bà này bả chỉ ham ăn, bả chả biết gì nghệ thuật gì hết trơn, chả biết âm nhạc cái gì nghệ thuật. Cúi cắm cắm lo ăn lẩu ăn hì hài hụp rồi hỏi thấy làm sao, thấy làm sao tức là ý hỏi nghe bài nhạc hay không thì nãy giờ bà nói: "Ngon quá, lẩu ngon quá!". Thì ở đây cũng vậy. Thường là ta chỉ thấy điều mình thích thôi. Hễ mình thích cái gì mình thấy cái đó chứ mình không thấy cái khác.
[44:41]Thầy thì thầy để ý cái bài nhạc. Ừ mình mới viết bài nhạc đó là một đứa con tinh thần, một tác phẩm, sản phẩm của mình thì mình muốn là mọi người phải thưởng thức. À vậy cái người cái bệnh của người nhạc sĩ, người nghệ sĩ là vậy. Cái mà có cái bệnh là là thích cái tác phẩm của mình được mọi người chiêm ngưỡng, thưởng thức. Nhưng mà cái cái người đó thì là họ lại không quan tâm mà họ lại quan tâm ăn uống. Nên mỗi người đi theo cái thích của mình và không gặp nhau. Nên nếu lúc đó mà bà đó bả tu tiến một bước, bả vượt ra khỏi cái ham muốn của mình thì lúc bả mới biết một điều là trong khi bả đang nhai,
[45:19]đang nếm cái hương vị đang có một cái bài nhạc lạ tại thầy vừa mới viết xong, trên thế giới chưa có bài đó, có một bài nhạc lạ và bà cũng có lắng nghe một chút, tức là bà thoát ra khỏi cái ham thích của mình thì bả bả đến gần được với với cái tâm tư của thầy. Cũng như thầy nếu thầy đừng có chấp, đừng trách, thầy thoát một chút thì thầy cũng thông cảm cho bà. Thôi cái bà ham ăn bả biết như vậy là được rồi, đòi hỏi không được. Khi nào mình muốn cho một người mà thưởng thức được bài nhạc thì phải có người có trình độ hơn một chút, phải không? Trên đời là vậy. Cho nên trong cuộc sống này chung quanh ta rất nhiều người,
[45:55]nhưng mỗi người là một thế giới và ta đóng khung cái thế giới mình lại theo cái ý thức của mình, theo cái quan điểm của mình và ta không gặp nhau, không gần lại với nhau, không hiểu nhau, không thông cảm và cuối cùng không thương nhau. Nên nếu mọi người mỗi người ta từng người ta không chấp cái ý mình, không đi theo cái ý của mình thì ta hiểu được người khác hơn. Ta hiểu được người khác hơn. Ví dụ như thầy cạo tóc, thầy mới nói tại sao ai cũng để tóc làm chi cho nó nực. Nhưng mà không, cái người đời phải vậy rồi. Ví dụ như cái người mà nhuộm tóc đen thì thấy cái người nhuộm tóc đỏ nói sao kỳ, sao không để tóc đen mà để nhuộm tóc đi.
[46:34]Nhưng mà cái người nhuộm tóc vàng thì họ mới thấy rằng tóc vàng nó nghệ thuật. Cái chỗ này vàng nhạt, chỗ kia vàng đậm, chỗ nọ hơi nâu, nó là một tác phẩm nghệ thuật. Mà khi đi như vậy gió chiều nó thổi bay phất phơ phất phơ có chỗ vàng, chỗ đậm, chỗ nhạt vậy coi nó là một tác phẩm nghệ thuật họ lại thích. Phải không? Còn người khác lại lại thấy đen nó mới đẹp, mà đen mà trút đỏ đỏ về nó mới độc nữa nè, đó cái chỗ này, đó đen mà trút đỏ như vậy. Thì mỗi người có một cái ý của mình. Nhưng mà đừng có quậy quá thì thôi, đừng có mà chơi chẻ nửa cái đầu ra một bên là đỏ, một bên là xanh thì coi nó nó nó nó quá lập dị đi phải không?
[47:10]Nhưng mà thường thường mà nếu ta không à ta không chấp ý mình, ta không bắt ai phải theo ý mình, ta mở rộng lòng mình ra thì tự nhiên cuộc trong cuộc đời này, trong cuộc sống này ta hiểu nhau hơn, ta yêu thương nhau hơn. Và quan trọng kết luận cuối cùng là yêu thương nhau hơn. Yêu thương nhau hơn để làm chi? Yêu thương nhau hơn là để làm chi? Để tử tế với nhau hơn. Giống như ông Meghiya, Tỳ-kheo Meghiya nếu lúc đó ông đừng chấp ý ông, ông hiểu được ý Phật, ông thương Phật hơn thì ông tử tế với Phật hơn là sao? Ở lại hầu Phật. Ở lại lo cho Phật. Thì đó là cái kết quả cuối cùng mà ta mong muốn. Cũng như vậy, cũng như vậy bây giờ sống trên đời này
[47:56]rồi bây giờ hôm nay cái một người con nói với mẹ với cha mẹ: "Hôm nay con có bữa tiệc sinh nhật của đứa bạn nên con đi". Thì ông bố bà mẹ nói: "Chết rồi, hôm nay là trong chùa Phong Hòa có lễ, thầy đã mời và ba mẹ đã nhận lời". Thì lúc đó mỗi người thoát ra khỏi cái mình phải không? Cái người con cũng thoát mình ra. Cái ý mình đã định, ý mình đã muốn là đi sinh nhật với bạn bè nó vui lắm, mình rất thích và mình thật sự muốn là ba mẹ mình ở nhà để mình đi sinh nhật. Nhưng mà ba mẹ mình thì lại khoái đi chùa, đi vô chùa gặp thầy trụ trì chùa Phong Hòa tên gọi là Thượng tọa Giác Minh là một ông thầy đẹp nhất nhì ở cái
[48:38]tỉnh Đồng Tháp này, người rất chân chất, thật thà, chân tu, đạo hạnh. Thì mà đó là niềm vui của bố mẹ mình. Còn mình ông thầy nhìn ông thầy đầu trọc lóc thì mình cũng chẳng khoái lắm. Ngoài đời nhiều người đẹp trai hơn, đại khái vậy. Nhưng mà mình bỏ cái ý mình và nghĩ đến cái ý của bố mẹ mình. Thì lúc này mới nghĩ rằng thôi niềm vui của bố mẹ mình mới là quan trọng vì bố mẹ mình gần đất xa trời, còn một ngày nào còn có một niềm vui đều là quý giá. Còn mình năm nay không đi sinh nhật nó, sang năm nó cũng còn sống nó còn sinh nhật nữa, phải không? Mà không thằng này sinh nhật thì có thằng khác cũng tổ chức sinh nhật rồi cũng gặp bạn bè.
[49:17]Nghĩ như vậy thì thôi móc cái con dế ra. "A-lô! Thôi chiều nay tao không tới được nhưng tao sẽ gửi quà vì quà tao đã mua". Nó: "Sao không tới được?". "Tao phải ở nhà giữ nhà để cho ba mẹ tao đi chùa". Nói: "Trời ơi, thì ba mẹ mày ở nhà được...". "Không, đối với tao niềm vui của ba mẹ tao mới là tất cả. Thôi mày thông cảm, hẹn sinh nhật năm sau nếu mày chưa bị đụng xe vì đua xe mà chết thì còn gặp nhau sinh nhật nữa". Rồi. Đó. Cho nên để có thể con người sống tử tế với nhau được thì phải yêu thương nhau được, mà để có thể yêu thương nhau được thì phải thông cảm nhau, hiểu được nhau, mà để có thể thông cảm nhau hiểu được nhau thì ta đừng đóng
[50:01]khung tâm hồn mình lại, đừng chấp ý mình, đừng đi theo đừng đi theo những ý nghĩ của mình, đừng chiều chuộng những cái ham muốn của mình. Nhưng mà để có thể ngừng cái ham muốn mình lại, nghi ngờ những ý nghĩ của mình, duyệt lại cái tư tưởng của mình phải là những bậc hiền triết chứ không phải người thường. Vì tất cả chúng ta ở đây vậy, có người là trí thức nhưng có người chỉ là nông dân thôi. Có người học cao nhưng có người học cũng không phải là cao. Có người giàu sang, sống quyền quý, tiếp xúc với những người trí thức cao sang nhưng có người chỉ quen với cái mái tranh với đồng ruộng. Ờ giờ còn mái tranh không ta? Chắc giờ mái tôn hết rồi ha?
[50:42]Ờ ờ mái thôi nói vậy cho nó đẹp đi, có người chỉ quen với mái tranh đồng ruộng. Nhưng mà cái giá trị con người không phải nằm nơi chỗ cái nhà lầu hay là mái tranh. Cái giá trị con người thực sự không không không phải nằm nơi cái bằng cấp cao sang hay là hèn kém mà giá trị của con người là có trí tuệ để nghi ngờ được cái ý nghĩ của mình, để xét lại cái ý muốn của mình. Người đó mới là người mới là người cao quý giữa cuộc đời này. Cho nên khi ta nhìn mọi người, ta không đánh giá trên hình dáng đẹp xấu, ta không đánh giá trên giàu nghèo, sang hèn mà ta chỉ đánh giá vào trong trí tuệ của tâm hồn. Cái người này có chấp ý mình hay không chấp ý mình.
[51:28]Vì người hết hồn vỗ tay cái hết hồn luôn.
[51:38]Vì cái người đó cái người nào á mà có trí tuệ vượt khỏi cái chấp ý mình, đó là người cao quý trên đời. Còn người không có trí tuệ, cứ nghĩ cái gì là tin điều đó và bị ràng buộc, đóng cuộc đời mình lại, không thông cảm ai, không hiểu ai, không yêu thương ai và cuối cùng không tử tế với ai hết. À như vậy người đó không có phước. Coi vậy chứ mai mốt từ từ lụn bại đi xuống hết hà. Còn cái người mà sống mà không chấp ý mình, bỗng nhiên mình hiểu được mọi người, yêu thương được mọi người và tử tế được với mọi người và ta tin rằng một điều cái phước người đó cứ tăng lên dần, tăng lên dần và người đó là một người hiền triết.
[52:24]Dần dần sẽ thành một vị thánh. Người đó sẽ tu tập tiến bộ và đạt được sự giác ngộ. Cho nên qua cái câu chuyện mà của ngài Meghiya bị phạm lầm lỗi, tổn phước, ngồi thiền không được, ta học được rất nhiều điều cho mình nhưng mà điều này nó hơi khó. Cái điều mà sống thế nào, tu thế nào để đừng chấp ý mình nữa. Điều này khó lắm lận, không phải dễ. Hôm nay ta nói nghe giống như hiểu phải không? Hiểu không ạ? Hiểu, ai cũng hiểu cả, nhưng
[52:58]rời khỏi cái pháp đường này bắt đầu ta chấp ý mình trở lại liền và ta trở thành phàm phu tầm thường như cũ. Nên ta hiểu nhưng mà làm sao thực hành được cho hết quãng đời còn lại để bước lên thành một bậc thánh? Ta không chấp ý mình là ta đang từ từ bước lên làm một vị thánh, mà để làm được điều này là cả quãng đời còn lại và nhiều kiếp sau nữa. Nhiều kiếp sau nữa. Một lát nữa ta xong buổi giảng ta rời khỏi pháp đường, ta phát hiện đôi dép mình bị ai lấy mất.
[53:37]Thì sao ạ?
[53:42]Lúc đó ta mới biết rằng, lúc đó giây phút đó hãy đứng nhìn lại ha, đừng có vội vàng mà la toán lên: "Thằng nào đi chùa còn ăn cắp dép tao?". Đừng nói, lúc hãy im lặng đứng nhìn lại, nhìn lại một phút, nhìn coi tâm mình nó đang nghĩ gì khi nó phát hiện đôi dép mất. Nha! Ha! Đừng la liền, bị la liền là mình chấp ý mình. Vừa phát hiện đôi dép mất, tính la: "Ủa, nhớ ông thầy ổng dặn nhìn lại một phút coi tâm mình nó đang rộn rộn, chạo rạo, đang sân, đang si, đang tiếc, đang nuối trời đôi dép mới mua model đời mới 2012 sao bây giờ thằng nào nó tàn nhẫn nó lấy mất. Đi chùa mà nó ác độc quá vậy nè trời đất." Thấy không? Phải không?
[54:22]Không, nhìn lại để mình coi tâm mình nó đang chửi trỏng á. Đang sân, đang hận, đang chửi, đang mắng, đang rầy, đang trách, mình nhìn nó và bắt đầu mình phì cười: "À đúng như vậy, cái ý này không tin được. Cái ý này không tin được, đúng là nó quậy quá." Cái người ăn cắp dép không biết vô tình hay cố ý có thể là một tay cũng rất quậy mới đi ăn cắp dép người ta. Nhưng cái thằng đó nó quậy không bằng cái tâm mình. Tâm mình quậy thiệt á nha. Mới mất đôi dép nãy giờ nó chửi tùm lum ở trong bụng. May là mình chưa nói ra miệng. Nói ra miệng, người ta nghe được cười chết. Thôi, im. Mới biết là đúng là không tin được tâm mình,
[54:58]không nên chấp vào ý mình và cứ như vậy một lần thắng nó, như vậy một lần thắng nó. Và ta may mắn hơn bao nhiêu người khác không mất dép. Cái người không mất dép họ không bị thử thách, còn ta may mắn hộ pháp xúi ai lấy đôi dép ta để thử ta và ta đã vượt qua bài học đầu tiên sau cái bài pháp này. Ta vượt qua được bài học đầu tiên. Ông Phật ổng thử một cái cho mình mất đôi dép mà lúc đó mình đã nhìn lại tâm mình, mới phát hiện đúng là tâm này không thể tin được. Và mình mỉm cười có người bắt đầu có người khác mới nhìn mình tưởng mình khùng. Thấy ủa ổng ra ổng đứng nhìn chân ổng không có dép, mặt ổng chăm chăm từ từ cái tự ổng cười cười cười
[55:41]cười cái ổng đi chân không đi ra đi về luôn. Cái người không hiểu nói ông này ổng khùng, nhưng đâu biết rằng mình vừa vượt qua được một bài toán đầu tiên mà Phật ra. Và từ đó cứ theo cái đà này mình sống suốt cuộc đời còn lại không chấp ý mình nữa, không tin vào ý mình nữa và ta tin chắc một điều đó là con cưng của Phật. Người không chấp ý mình, con cưng của Phật.
[56:07]Nên thầy chúc cho quý Phật tử là được Phật thử nhiều nhiều nha. Được Phật thử nhiều nhiều để coi nha. Trên đời ta có nhiều trường hợp để ta xem lại. Ví dụ thế này,
[56:23]trong cuộc sống mình mình có thương người này ghét người kia, đúng không ạ? Đúng không? Bây giờ coi lại. Cái người mà mình thương người mà mình ghét coi chừng đã sai hết rồi, đã sai hết rồi. Cái người mình ghét không đáng ghét, cái người mình thương coi chừng không đáng thương. Vì cái ý của mình nó sai tuốt luốt hết á. Nên vì vậy xem lại hết nha. Xưa nay mình ghét ai, mình thương ai, bây giờ hồi tưởng lại xem lại hết vì có thể là cả một thời gian dài ta đã sai, ta đã sai. Hôm nay học bài này bắt đầu là ứng dụng đó, bắt đầu ứng dụng là xem lại những người ta yêu, những người ta ghét, coi lại. Ví dụ như một cái bà vậy có đứa cháu nội,
[57:10]trời ơi thương thương điên thương khùng luôn. Bây giờ nghe bài này coi chừng thương như vậy là sai, thương như vậy thằng nhỏ nó không nó không ngoan lên được mà bắt đầu phải nghiêm mới dạy đứa cháu nội này được. Bắt đầu hôm nay, bắt đầu xét lại. Hoặc là có ai vừa mới yêu không? Có người nào trẻ trẻ vừa mới yêu không? Nếu vừa rồi mình mới gặp được một người yêu vừa mới mấy ngày, hôm nay học cái bài này bắt đầu xét lại. Chưa chắc cái người yêu mà mấy ngày mình mới gặp là người đó đáng để mình yêu đâu. Phải xét lại. Ai vừa mới yêu đâu giơ tay lên thầy thầy sẽ tư vấn thêm cái tình yêu này. Không ai nói hết trơn. Người là đã yêu đã lâu rồi hả? Hay là chưa yêu?
[57:57]Nhớ khi cứ nói là thầy sẽ tư vấn cho về tình yêu. Thầy sẽ tư vấn thế này: Cái người mà con vừa mới yêu mấy ngày đó là đã sai lầm, không đáng để con yêu. Vậy hỏi: "Vậy con phải làm sao?" "Con đừng yêu nữa và phải đi tu nha." Nó vậy, thầy sẽ tư vấn.
[58:17]Thầy đã thầy đã tư vấn như vậy rất nhiều người và tất cả đều thất bại. Không ai đi tu hết trơn, cứ yêu luôn không à, kỳ quá. Không ai đi tu, kỳ quá. Nhưng mà thôi, hôm nay ta học bài này ta xem lại hết tất cả những người mình thương, những người mình ghét coi chừng không phải như vậy. Ta đã thương sai, ta đã ghét sai. Bây giờ không tin cái ý mình nữa, xét lại hết. Bắt đầu có khi là ta thay đổi mà lại lại đúng ai. Hoặc là trên đời này ta tin người này, ta nghi ngờ người kia, hôm nay cũng coi lại. Vì cái trí tuệ ta chưa đủ, có người mà ta tin không đáng tin, cái người ta nghi không đáng nghi. Nhưng mà ta không đủ trí tuệ và ta chấp ý mình, hôm nay phải phải coi lại nha.
[59:03]Thì trong cuộc sống này, ta mơ ước điều này, ta gác bỏ điều kia coi chừng cũng trật luôn á. Ví dụ như có người nói chứ: "Tôi làm lụng cả đời cực khổ quá, giờ cái ước mơ của tôi là tôi thích có một mảnh vườn à trồng hoa, trồng rau, sống như một cái ngôi nhà đơn giản, sớm hôm là tiếng kệ, lời kinh." Nghe hay không ạ? Nghe hay chưa? Coi chừng trật. Tất cả ý nghĩ của ta đều đáng ngờ cả. Thấy hay nhưng mà nó có cái trật. Trật là làm sao? Trật là bây giờ bắt đầu bỗng nhiên cái ta thực hiện được. À ta mua được một miếng đất, ta cất lên một cái cốc ở nghĩa là sáng kệ, chiều kinh, tu hành đơn giản. Ở được 3 tháng rồi bắt đầu mới biết. Biết làm sao? Buồn.
[59:55]Tâm không vào định được mà công đức không phát triển, lòng từ bi không phát triển, không làm được việc từ thiện, không tiếp xúc với người để tử tế với con người. Mà sao? Mà Phật dạy ta cái việc tạo phước yêu thương chúng sinh là phải vô tận. Ta mới vài năm biết chùa, một đời mình làm việc lao động vất vả kiếm sống. Đến khi biết đạo được mấy năm, 6 năm đã nghĩ tới chuyện đóng cửa lại không tiếp xúc với ai, tịnh tu. Đâu có ngờ là phước không hề đủ. Cái ý nghĩ ban đầu đã sai, đến khi gặp được một vị thầy nào đó, cái vị đó mới dạy ta. Ví dụ ta vô chùa Phong Hoà, thầy mới dạy ta muốn tu phải làm phước, phải sống, phải có gặp con người,
[1:00:39]tiếp xúc với con người, yêu thương con người, giúp đỡ con người thì phước nó mới khai mở cái tâm linh ta được. Thì ta mới phát hiện ra cái ước mơ mà ta có một mái nhà nho nhỏ, be bé bên bờ sông, trồng ít rau, ít hoa trật lất à. Nhưng mà đã tốn bao nhiêu công sức, tiền bạc vô đó để xây dựng cái ước mơ của mình. Không ngờ đã đã sai lầm, đã sai lầm. Rồi có một người vậy, nhỏ cái ước mơ lớn lên được làm bác sĩ. Làm bác sĩ tốt hay xấu ạ? Tốt, có xấu cái gì đâu mà xấu. Nhưng mà sự thực rồi cái người đó theo đuổi cái giấc mơ y khoa không thành công. Không thành công mà ai kêu đi làm nghề khác cương quyết không chịu
[1:01:17]vì chấp ý mình rồi cả một đời không làm được điều gì nữa. Mà nếu đúng ra cái người đó đổi qua nghề thợ điện lại thành công, lại giúp đời được. À. Hoặc là đổi qua cái nghề xử lý rác thải lại thành công, lại giúp đời được. Nhưng vì chấp ý mình quá, nói tôi mà không làm bác sĩ, tôi thề không làm gì khác. Đúng là không làm gì khác được nữa, không thành công gì nữa. Nên cái mà có những cái ước mơ ta điều này, ta ghét bỏ điều kia, nhiều khi nó sai. Ngày hôm nay ta học cái bài kinh Meghiya này ta phải xét lại tất cả những điều đó. Những điều mà ta đã ước mơ, nhiều khi trật lất à. Cái bài kinh này là một bài để ta nhìn lại mình
[1:01:56]và chiến đấu với mình, phải xét lại hết. Bây giờ ta nói sơ về chín điều Phật dạy. Năm cái pháp mà để hỗ trợ sự tu hành. Thứ nhất là sống gần minh sư, thiện hữu. Cái người mà ta kính trọng. Tại vì khi ta kính trọng được ai tự nhiên ta có cái tâm khiêm hạ. Mình không dám nghĩ là mình cao. Còn mình không sống được cái bậc minh sư, thiện hữu, mình cứ nghĩ mình giỏi hơn người. Cái tâm kiêu mạn nó khởi lên và giết chết đời mình. Cho nên luôn tìm minh sư, thiện hữu để mà thân cận, gần gũi, nương tựa. Đừng chủ quan tu một mình. Nhớ như vậy. Hồi xưa thầy cũng hay chủ quan tu một mình và thầy thấy đó là những giai đoạn sai lầm trong đời của mình.
[1:02:37]Lúc nào cũng vậy, cố gắng gần gũi minh sư, thiện hữu. Cái điều thứ hai là giữ giới, không phạm những điều sai lầm và thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt. Cái này thì hôm nay thầy sẽ không phân tích nhiều vì thầy sẽ giảng nguyên một bài pháp riêng cho cái điều thứ hai này. Thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt, bài này hay lắm á. Phải rất là có trí tuệ mới nói được cái câu này là thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt. Ví dụ như thế này thôi. Ví dụ như có một cái gia đình giàu sang, tướng mạo ai cũng đầy phước. Và chắc chắn là gia đình đó không thể nghèo vì cái phước tướng nó hiện ra đầy đủ nhưng mà rất nghèo.
[1:03:19]Nghèo cho đến đường cùng luôn, không còn cách nào để xoay xở. Chỉ lý do là họ phạm cái lỗi rất nhỏ mà quá lâu ngày. Cái lỗi rất nhỏ quá lâu ngày đó là gì? Là ví dụ họ mua một chai nước họ uống, chai nước tinh khiết á, họ uống nửa chai thôi, chai bỏ chai nửa lại. Vậy thôi. Mà ngày nào cũng vậy, uống xong đi rồi bỏ chai đó lại rồi có ai dám uống không? Không uống được, đành đem chai nước đó bỏ đổ. Rồi ăn hễ thấy không thích là bỏ, đem bỏ thùng rác. Tích luỹ cái đó rất nhiều, chỉ phí hai điều thôi, còn mọi điều khác họ đều tốt. Luật pháp họ không vi phạm, không xử ác ai, không mưu hại ai, giúp ai được thì giúp.
[1:04:01]Nhưng chỉ có một cái điều rất nhỏ, coi rất bình thường, uống nước bỏ lại một khúc, ăn cơm bỏ lại một chút, tích lũy quá lâu ngày. Cái nghiệp đó dồn họ vào chỗ khốn cùng, không làm ra được đồng nào, không cơm ăn, không nước uống, không quần áo để mặc luôn. Mà không biết lý do tại sao, mà phước thì vẫn tràn đầy, gương mặt vẫn tươi tắn, vẫn đầy phước, chỉ vì phạm cái lỗi rất nhỏ thôi. Là không thấy được cái sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt. Hoặc chỉ một người nói là thi đâu rớt đó. Học không giỏi được, học thì rất giỏi mà vô thi là thế nào cũng gặp chuyện xui rồi rớt. Hễ đi thi, bữa đó kẹt xe không vô kịp. Ai mà thông cảm mình?
[1:04:44]Hoặc bữa đó bệnh, nhức đầu chóng mặt làm bài, vô ngồi rồi làm bài không được, gục xuống. Hoặc trật một cái gì vô lý, rớt. Mà học thì rất giỏi. Lý do chỉ có một điều thôi là mỗi lần mà đi ngang cái chỗ thờ Phật không bao giờ cúi đầu xuống. Đi ngang những người lớn không bao giờ biết cúi đầu xuống. Tức là không bày tỏ cái sự lễ độ đối với người đáng kính, chỉ vậy thôi là thi đâu rớt đó. Đó là những cái lỗi rất nhỏ nhưng mà nó rất nguy hiểm. Nên Phật dạy là phải thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt. Cái điều này là cả một cái thế giới mênh mông của đạo lý. Mà hôm nào có dịp thì thầy sẽ giảng cái bài này kỹ hơn.
[1:05:24]Hôm nay nói sơ sơ, đó là cái pháp này ta phải để ý. Cái điều thứ ba là phải làm sao để được nghe những đạo lý cao đẹp suốt ngày. Khi mà ta sống được gần minh sư, thiện hữu, chung quanh ta là những người tu chân chính thì những điều họ nói ra là nói những điều đạo lý. Thì huân tập vào tâm ta những điều tốt lành. Còn ta sống những nơi mà ta nghe ra rả những điều bậy bạ là tâm ta hư luôn. Ví dụ là họ cứ mở nhạc, nhạc tình yêu. Thì tự nhiên cái điều cao đẹp trong lòng ta không lớn lên vì cái tình yêu là một loại tình cảm nó nhỏ hẹp lắm. Hoặc là ta cứ coi những cái phim mà nó dạy con người những điều
[1:06:10]không có tốt, hoặc những đứa trẻ chơi những cái game, vân vân. Là suốt ngày bị nghe, thấy, nhiễm những cái điều không có tốt, không phải những đạo lý cao đẹp, cái tâm hồn mình hư hết. Nên vì vậy ta khôn ngoan, ta phải sống được trong cái môi trường mà suốt ngày chỉ nghe những đạo lý cao đẹp. Đồng thời ta cũng chỉ nói những đạo lý cao đẹp cho mọi người chung quanh để gieo rắc những điều cao đẹp đó vào vào lòng người. Đó là điều thứ thứ ba. Đây là ta phải biết chọn cái môi trường và mình cũng tạo ra cái môi trường đó cho mọi người. Nhớ như vậy. Điều thứ tư là thanh lọc tâm, trở nên đạo đức thuần thiện thì đây là cả một quá trình.
[1:06:56]Đây là nguyên cả 30 bài tâm lý đạo đức, 32 bài tâm lý đạo đức mà thầy đã dạy và vô số điều khác nữa. Đó thì là đều nói về cái điều này nên hôm nay thầy không cần giảng điều này và cũng không cần giảng lúc nào khác vì suốt cả quá trình giáo lý của đạo Phật đều là xây dựng cái đạo đức thuần thiện này. Còn điều thứ năm là phải có trí tuệ để khéo léo dụng công tu hành. Thì đây là người nào có tu thì mới biết điều này. Người nào có bắt chân ngồi thiền thì mới thấy cái cực khổ, vất vả trong khi mình nhiếp tâm. Thì mới hiểu là phải làm thế nào gọi là khéo léo. Bị trật chút xíu là sai, trật chút xíu là sai.
[1:07:31]Ví dụ như một người tâm đang thanh tịnh, tâm rỗng rang, thanh tịnh bỗng nhiên động vọng tưởng lên. Vì không phải hễ thanh tịnh là nó thanh tịnh luôn, bữa nay thanh tịnh chứ lát nữa nó động á. Thì bỗng nhiên nó động lên trở lại thì con người thấy nó động lên cái lật đật kềm cái tâm lại, kềm cái não lại là không khéo léo. Còn cái người mà có trí tuệ khéo léo, nó động lên lại, ta không cần kềm mà ta chỉ lặng lẽ sao? Theo dõi hơi thở hoặc tự biết mình có nghiệp, lặng lẽ sám hối, không kềm, không dằn, vậy mà tâm nó lắng lại. Nên cái mà khéo léo, khôn ngoan trong cái dụng công này nó là cả một cái sự trí tuệ ghê gớm.
[1:08:13]Mà phải người vất vả thực hành thiền định thì mới mới hiểu được thâm sâu. Nên ai phải tu thiền thì mới hiểu điều này thấm thía. Phật dạy bốn cái phép quán: Thứ nhất là quán bất tịnh để diệt trừ tham dục. Tham dục là sao? Tham dục là chúng sinh ở trong cái cõi dục này giữa những người khác giới tính gặp nhau thường có cái ham muốn. Ham muốn ái và dục. Bởi vì không thấy được bản chất của cái thân này là gì. Người ta hấp dẫn nhau vì cái vẻ ngoài xinh đẹp, vì cái luồng điện sinh học nó hấp dẫn nhau vô hình. Con người ta nó có hai cái để thu hút nhau: Một là cái nét hình thức, hai là cái nguồn điện sinh học bí mật vô hình, hai cái đó nó hút nhau.
[1:09:06]Có người không đẹp lắm nhưng mình nhìn mình thích là vì người ta gọi là người đó có duyên. Nhưng không phải, đó là chính điện sinh học của người đó rất là mạnh, hút người ta. Còn có cái người đẹp Mà nhìn vô thấy không thích là bởi vì tuy cái nét nó đẹp, nhưng mà nó không có cái điện sinh học nó tỏa ra thu hút, cho nên không có. Nên con người bị hút nhau, ái luyến với nhau bởi hai điều: một là ngoại hình hình dáng, hai là cái điện sinh học vô hình. Thì cái người mà có trí tuệ đó họ vượt qua khỏi hai điều đó, họ không bị cái điện sinh học vô hình hút, họ không bị cái ngoại hình hút, mà họ biết rằng thân xác này tạm bợ, vô thường và ô uế.
[1:09:54]Hiểu điều đó rất kỹ. Hôm nay thầy cũng không nói rõ điều này, vì thực sự là nói rõ điều này nó dài lắm, không còn thời gian. Nhưng mà cái người nào mà hiểu được điều đó, thấy được điều đó thì đối với những cái tham dục thế gian lòng đã thanh thản lắng xuống. Diệt thì chưa diệt được đâu, nhưng đã lắng xuống rất là nhiều. Cái thứ hai là quán từ bi, lúc nào cũng tâm tâm nguyện nguyện trải lòng yêu thương tất cả chúng sinh thì tự nhiên lòng mình không có cái oán thù đối với những người hại mình. Nên cái quán từ bi là làm cho tạo nên ta vô số công đức. Đức Phật dạy những đệ tử của Người là phải thường quán từ bi,
[1:10:36]lúc nào cũng tâm tâm nguyện nguyện nhắc mình yêu thương được mọi người. Mới nhắc thì cũng chẳng yêu ai, mà phải qua năm năm trở lên, mười năm trở lên bắt đầu ta mới có lòng yêu thương chúng sinh thực sự từng chút, từng chút. Còn những bậc thánh thì tình yêu thương của họ đối với chúng sinh là tràn ngập. Còn ta phải tập như vậy, phải tự nhắc mình như vậy suốt năm năm, suốt mười năm mới bắt đầu có lòng từ bi le lói từ từ xuất hiện một chút, mà phải quán từ bi. Người tu theo đạo Phật là phải thường quán từ bi để yêu thương được chúng chúng sinh. Cái điều thứ ba là phải biết quán hơi thở để diệt trừ tâm loạn động.
[1:11:17]Tất cả chúng ta đều đang loạn động, tâm cứ suy nghĩ này suy nghĩ kia, và phải bắt chân ngồi thiền như Phật theo dõi hơi thở vào, theo dõi hơi thở ra. Mới theo dõi hơi thở vào, mới theo dõi hơi thở ra vài tháng tâm chưa có yên, thậm chí vài năm tâm cũng chưa có yên. Nhưng đến khi mà đủ duyên đủ phước và thuần thục rồi thì ta chỉ cần theo dõi hơi thở một cái tâm lắng xuống liền, tâm nó nhiếp lại liền, nó cột lại liền. Lúc đó ta mới có niềm tin với thiền định mà Phật dạy. Còn buổi đầu nghe Phật dạy là theo dõi hơi thở tâm sẽ yên, ta không thấy. Mình tập ba năm không thấy, nhưng mà cứ kiên nhẫn đi,
[1:11:56]cứ ngồi thiền như Phật theo dõi hơi thở vào, hơi thở ra. Lúc nào đó, đến lúc nào đủ duyên đủ phước tâm sẽ nhiếp được trong hơi thở và ta thấy cái đó rất là rõ ràng. Đúng như vậy, nhiếp vào hơi thở là tâm yên liền. Còn mới ban đầu chưa được như vậy. Điều thứ tư Phật dạy là phải quán vô thường vô ngã. Thân này vô thường, tâm này vô thường, thân này không phải là ta, tâm này không phải là ta. Thường hiểu điều đó một cách sâu sắc để gieo cái nhân giác ngộ. Người nào mà không thấy được cái vô ngã này, không quán được cái vô ngã này là dù có vào định, dù có thần thông vẫn không phải là một người giác ngộ trong đạo Phật.
[1:12:39]Nhớ như vậy. Để là một người giác ngộ được trong đạo Phật thì ta phải chiêm nghiệm, phải quán được cái lý vô ngã: thân này không phải là ta, không phải của ta; tâm này không phải là ta, không phải của ta. Nó phải thường chiêm nghiệm cái lý này thì đó là gieo được cái nhân giác ngộ giải thoát cho muôn đời sau. Hôm nay vậy, nhân cái ngày húy kỳ của Hòa thượng Khai sơn rồi Thượng tọa trụ trì là có buổi lễ và ta được vinh dự mời Anh hùng Thiếu tướng Lê Mã Lương về với anh Tổng Biên tập Báo Người cao tuổi là Kim Quốc Hoa về đây nói chuyện với cái đề tài là Đạo Pháp và Dân tộc để ta hiểu một người chiến sĩ được phong anh hùng
[1:13:25]lúc còn rất trẻ, chiến đấu gian khổ trên nhiều mặt trận và đã tìm thấy niềm vui trong đạo pháp lúc mà ừ lúc lớn tuổi, và mới thấy rõ cái tinh thần là Phật pháp và dân tộc là một và không thể tách rời. Đất nước cho ta hạnh phúc và đạo pháp cho ta hạnh phúc. Cuộc đời ta ta cống hiến cho đất nước và cuộc đời ta ta cũng cống hiến cho cho đạo pháp. Đó là nơi cái tấm gương của cái Anh hùng Thiếu tướng Lê Mã Lương. Hôm nay ta rất vui vì đón được anh về đây nói chuyện với anh Kim Quốc Hoa. Và cũng vậy, thầy cũng đến đây cũng có một món quà để cúng dường lên Phật, cũng gửi tặng các Phật tử là nói một bài kinh ngắn trong Tiểu bộ kinh.
[1:14:09]Bài kinh tựa là Meghiya nói về trường hợp một thị giả của Phật vì chấp ý mà đã làm đã bị tổn phước, để ta hiểu được một điều, sống trên đời này kẻ thù lớn nhất đời mình là là chính mình. Mà chính mình là gì? Chính là những ý nghĩ của mình, những yêu thích, những ham muốn của mình. Và một người có trí tuệ là chính vượt qua được điều đó, nghi ngờ chính mình, xem xét lại chính mình. Và người nào có thể không chấp ý mình, thực sự người đó đã bước lên một bước mới trong cái loài người, đó là người cao quý, người đáng kính. Chứ không phải là vì ta giàu sang hay là quyền quý đâu, mà người nào vượt thoát được cái chấp ý, đó mới chính là người người cao quý.
[1:14:55]Thầy cũng xin kính chúc cho Thượng tọa trụ trì Phật sự luôn được viên thành, mãi mãi là đẹp trai, khỏe mạnh, là bóng nương tựa cho cho Phật tử ở đây. Thầy cũng chúc cho tất cả chư tôn đức ở nơi địa phương này ai nấy đều thăng tiến trên con đường tu tập và làm Phật sự. Thầy cũng chúc cho tất cả quý chính quyền cán bộ là lúc nào cũng cúc cung tận tụy vì dân, vì nước để xây dựng cái hạnh phúc ấm no cho nhân dân của mình. Và thầy cũng chúc cho tất cả quý Phật tử luôn luôn được nhiều may mắn trong cuộc sống, à làm gì cũng thành công, dễ có tiền có bạc để làm phước,
[1:15:41]và tinh tấn tu hành nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Và ta đứng lên ta hồi hướng. Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả
[1:16:04]đệ tử và chúng sinh đều trọn thành Phật đạo.