Transcript: Trụ Trì Thời Hiện Đại 01

[0:09]Trụ trì thời hiện đại cũng giống cái chủ đề chung từ những năm trước những mùa hạ trước. Giờ các trụ trì mà trụ trì hiện đại nó khác trụ trì mà đúng là như vậy. Cái thực tế tình hình là chúng ta thấy mỗi thời đại á nó có một cái đặc điểm riêng và buộc lòng là người tu sĩ chúng ta phải thích ứng. Phải thích ứng dần dần. Thì cái việc mà thích ứng với thời đại mới á nó có cái ừ thuận lợi đối với những tăng ni trẻ, nhưng mà có cái không thuận lợi đối với những tăng ni đã lớn tuổi. Đối với những tăng ni đã lớn tuổi á thì coi như cả một bề dày của một cái thời gian của mình tu từ nhỏ tới lớn, mình quen cái nề nếp cũ.

[0:56]Giờ bất ngờ thời đại thay đổi. Phương tiện kỹ thuật, cái nếp sống con người, cái suy nghĩ con người, rồi cái những kỹ thuật khoa học, cái quan điểm người thay đổi xáo trộn hết toàn bộ. Nỗi nói ngày xưa thôi không có cái mà đi hát karaoke. Bây giờ có karaoke. Hồi xưa không có cái game trên vi tính, giờ có game vi tính. Mỗi cái nó chút chút vậy là nó đã thay đổi cái quan điểm con người hết rồi. Thì mình không bắt theo kịp, cái người tăng ni lớn tuổi không bắt theo kịp. Mà người tăng ni trẻ bởi vì sống trong cái môi trường đó họ nhanh nhạy, họ bắt kịp hơn. Nhưng mà tuy nhiên, ở đây là đạo Phật mình có cái

[1:31]hay là vô thủ trước tức là không nắm giữ. Cái tinh thần đạo Phật là tinh thần không có chấp, thì chính cái nhờ cái tinh thần không chấp này mà rất nhiều tăng ni lớn tuổi của mình cũng nhanh chóng nắm được cái tiến bộ của thời đại luôn. Đó là cái hay. Chứ còn nếu ở môi trường khác á thì người lớn tuổi sẽ không có theo kịp thời đại. Nhưng mà trong đạo Phật mình nhờ có cái trí tuệ vô chấp cho nên mình cũng thích ứng được luôn. Như ví dụ như chúng ta nói trong một cái gia đình đi, cái ông bà nội, ông bà ngoại thường là người rất bảo thủ theo cái lề lối cũ, còn cháu nội cháu ngoại là nó theo trào lưu

[2:09]mới, là hai cái thế hệ đó thường không có hợp nhau. Hay xung đột, ngấm ngầm. Dù giữ cái lòng hiếu thảo, thương yêu gì vẫn có cái xung đột ngấm ngầm. R- Hoặc là cái môi trường giáo dục, hoặc cái môi trường kỹ thuật, nhiều cái môi trường khác cái người lớn tuổi là thường hay khi mà lớn tuổi rồi là thường hay bị lạc hậu. Chỉ riêng trong đạo Phật là nhờ có cái đạo lý vô chấp, vô thủ trước á khi mà có một cái điều gì mới à tăng ni mình cũng bình tĩnh xem xét rồi có thể chấp nhận nếu thấy điều đó là hợp lý, cũng là cái hay. Nên hôm nay chúng ta nói chuyện nhau về đề tài là Trụ Trì Thời là một cái tình hình thực tế đang xảy ra

[2:51]đối với thế giới, đối với xã hội Việt Nam à chúng ta cũng phải điều chỉnh lại cái sự tu hành của mình cũng như điều chỉnh lại cái hoằng hóa của mình như thế nào để mà phát triển Phật pháp cho tốt. Mình nói điều chỉnh cái sự tu hành của mình không có nghĩa là mình bỏ tu hay là đổi cái pháp môn tu, không có. Nhưng mà làm tu sao á nó vẫn hiệu quả, vẫn gọi là tinh tấn nhưng mà vẫn hiệu quả, vẫn đưa đến cái ý nghĩa cái mục tiêu giải thoát đàng hoàng, không có gì sai hết. Nhưng mà có một sự điều chỉnh để nó không có ngược với thời đại, mà làm cho việc giáo hóa của mình đối với chúng sinh nó tiện lợi hơn là như vậy.

[3:28]Giờ trước khi mà nói đến cái người trụ trì thời hiện đại phải làm điều gì, thì chúng ta phân tích một số đặc điểm của Phật giáo trong cái bối cảnh hiện nay trước. Đặc điểm thứ nhất á cái Phật giáo hiện nay là đạo Phật không còn giữ được cái sự mà tách biệt khỏi cuộc đời nữa. Bởi vì nếu mà giữ sự tách biệt với cuộc đời mình bị đào thải liền. Đó là một đặc điểm trước mắt đây nè. Hiện nay á thế giới người ta g- lại với nhau hết, từng quốc gia gắn lại từ từ từ hết. Là nói là Trái Đất đã nhỏ lại. Hồi xưa đó ví dụ mình sống ở Việt Nam, cái chuyện mà xảy ra ở Châu Phi mình không biết. Cái chuyện xảy ra ở Đức, ở Áo thì mình không biết.

[4:08]Vì cái thông tin liên lạc rất là lâu mới tới. À lâu lâu có người nào đi lang thang bên đó về ở đây mình kể chuyện rồi mình mới biết, à ở bên đó có cái chuyện mà cái người dân mà đi dám kiện Thủ tướng vân vân, mình nghe lạ tai không biết. Nhưng mà ngày nay vậy, vừa mới xảy ra ngày hôm qua, ngày hôm nay báo đăng liền. Lên TV liền, lên radio liền. Lên nên là cái thế giới nó gắn lại và nó buộc mọi cái ngành mọi nghề đều phải liên quan với nhau hết. Không có gì đứng ra bên ngoài cái cộng đồng xã hội, cộng đồng thế giới được nữa. Là một cái đạo Phật nào giờ đó mình giữ cái sự là tách biệt với thế gian, giữ một cái sự siêu thoát, giữ một khoảng cách đối với cuộc đời,

[4:47]đó nào giờ chủ trương mình là như vậy, đạo Phật là như vậy. Vì cái ngôi chùa mình ở thì Đức Phật dạy là đừng có gần làng, dĩ nhiên đừng quá xa khó đi khất thực. Nhưng mà thậm chí có nhiều người không cần nghe lời Phật trôi tuốt lên núi lên vào rừng ở luôn, cũng không sao, tốt thôi. Là vẫn tu được, ờ miễn sao kiếm đừng chết đói thì được. Nhưng mà cứ người nào mà ở càng xa thành thị thì càng giống như có giá á, nói: "Ờ, ổng đó ổng tu Ổng đó ổng lên núi ở, tu chắc ngon ợ." Cứ nghĩ như vậy, cứ nghĩ là càng tách biệt cuộc đời thì càng à có vẻ giải thoát. Mình quan niệm như vậy. Rồi mình cứ xem cái ngôi chùa nào mà ở chỗ thị tứ xô bồ quá cái mình hơi coi thường.

[5:30]Nhưng mà thời đại bây giờ nó cái sự thay đổi nó phải đổi lại là không có gì đứng ngoài cuộc đời được nữa. Bởi vì người ta ư- luôn luôn đặt cái vấn đề là khi mỗi người mình xuất hiện trên cuộc đời này mình làm cái gì lợi cho cuộc đời? Luôn luôn người ta đặt câu hỏi. Bây giờ mọi người, mọi giới, mọi thành phần, mọi tôn giáo đều bị người ta hỏi cái câu đó hết. Tức là nói: "Anh là hay ha, giờ anh làm cái gì lợi cuộc đời nói nghe?" Rồi mình nói: "Đạo Phật cao siêu." "Ờ, cao siêu không biết. Bây giờ làm cái gì được có lợi cho thế giới thì nói nghe." Nếu mà mình không trả lời được cái người ta coi thường liền.

[6:04]"Tao không biết, nói tôi giải thoát tôi giác ngộ." "Nói tôi không biết giác ngộ giải thoát là gì, nhưng mà trước mắt làm cái gì lợi cho cuộc đời cái đã?" Đó, nên những cái câu hỏi rất là gay gắt. Ờ hoặc là bây giờ nói một ông giáo sư đi dạy học, hỏi: "Dạy môn gì?" Nói: "Dạy cái môn nghiên cứu về sao chổi." Cái họ nhìn họ ngờ ngờ liền, vì sao chổi ít khi ghé Trái Đất. Mà có ghé đi qua cũng không để lại gì lắm. Họ xem không thực tế và họ không coi trọng. Cho nên thời đại hiện nay á tinh thần thực dụng người ta chỉ coi trọng cái ai mà có làm lợi cho cuộc đời, và đạo Phật cũng bị đưa vào cái xét duyệt theo tiêu chuẩn đó.

[6:43]Phật đạo Phật có lợi gì cho cuộc đời hay không? Ừ vì vậy cái việc mà cái người tu sĩ trong thời đại ngày hôm nay á, cũng như một ngôi chùa ngày hôm nay, cũng tức là người trụ trì ngày hôm nay là không có tách biệt với cuộc đời được nữa. Vì nếu mình tách biệt khỏi cuộc đời thì cuộc đời quay lưng với mình liền. Có nghĩa là đạo Phật tự nhiên bị đào thải khỏi cái sự tiến hóa của nhân loại luôn. Một ngày nào đó người ta cảm thấy đạo Phật không có lợi, không cần thiết, thì thôi không có đạo Phật cũng không quan. Mà khi đạo Phật không quan trọng thì người tu sĩ không có giá trị. Ra đường người ta thấy thầy với cô đi ngoài đường người ta không coi trọng.

[7:21]Người ta không coi cái hình ảnh của một người tu sĩ là một hình ảnh đẹp, đáng kính đáng quý nữa, mà luôn luôn họ nghi ngờ. Nghi ngờ. Cái tâm trạng nghi ngờ á nói xin thưa rằng xin thưa quý thầy quý cô với Phật tử, chính bản thân tôi cũng nghi nữa. Không biết sao, không biết tôi mắc cái bệnh gì. Nhiều khi nhìn một thầy tu đi ngoài đường tự nhiên tôi đâm nghi. Không biết ông này ổng tu đàng hoàng không nữa. Chính mình cũng nghi nữa chứ đừng nói một cái người không biết đạo. Tức là mình là ông thầy tu á, mà gặp một thầy tu nhiều khi mình cũng đâm nghi nữa. Như vậy mình phải hiểu rằng cái người mà họ không biết đạo hoặc là cái

[7:53]người họ nặng tinh thần khoa học vật chất, họ nghi gấp 10 lần mình. Họ sẽ hoài nghi là không biết cái ông thầy tu này đi tu vậy có lợi cuộc đời hay là để ăn bám cuộc đời, hay là tu giả dối, hay là gây mê tín, không biết ổng có đạo đức hay không nữa. Mà thấy ổng phóng xe ổng chạy ào ào không biết có đạo đức. Có đôi lúc thấy chở ba nữa không biết. Mình thì mình ở trong đạo mình thông cảm điều đó. Ví dụ như bây giờ nói cái người tu khất sĩ đi, người khất sĩ là giữ hạnh dữ lắm nha. Nhưng mà có những khi mình thấy ba thầy tu khất sĩ mặc áo vàng chở ba trên một chiếc xe Honda, thì mình nhìn mình hiểu là chắc là chùa có chuyện gì gấp mà

[8:27]không thể kiếm được chiếc thứ hai, giờ không lẽ đi mượn chiếc thứ hai? Thôi vì chuyện gấp thì ba thầy đành phải đèo nhau trên một chiếc xe. Đó, mình thì hiểu trong đạo mình hiểu điều đó mình thông cảm. Nhưng mà cái người mà họ không phải là người đạo Phật, họ nhìn coi nói: "Trời, coi thầy tu mà chạy kìa, chở ba kìa, chạy ào ào." Thật ra chạy ào ào bởi vì có chuyện gấp, ví dụ ai bị đụng xe, ai bệnh á, nó vậy. Nhưng mà người ta luôn luôn nghi ngờ như vậy. Cho nên bây giờ trong cái bối cảnh hiện tại đó, mình giữ hình ảnh của đạo Phật là gắn bó trong cuộc đời, có lợi cuộc đời mà có giá trị. Tức là cái người không biết đạo, người ta không quy y theo đạo Phật,

[9:01]mà người ta nhìn hình ảnh thầy tu người ta phải quý trọng. Đó là thành công. Vì làm sao xây dựng lại là cái người đời họ đi họ thấy một quý thầy tí đi xe đạp, đi Honda, thậm chí đi xe hơi hoặc đi bộ, họ nhìn họ có cái mến, là mình thành công. Phải xây dựng lại. Mà cái xây dựng lại đó là do ai xây dựng? Tất cả Tăng Ni đều có trách nhiệm lại. Cho nên trong cái bối cảnh hiện tại là đạo Phật không còn tách biệt với cuộc đời được nữa, mà phải sống với cuộc đời để làm lợi cuộc đời, chuyển hóa cuộc đời và mình làm lợi cái gì đó để cho tất cả mọi người đều công nhận: đúng thiệt, đạo Phật có lợi, đạo Phật có lợi cho mọi người.

[9:43]Thì từ đây, họ nhìn hình ảnh cái người tu họ quý trọng. Giống như bây giờ mình chả biết ông bác sĩ đó ổng tốt hay xấu gì không biết, nhưng mà thấy ổng mặc cái áo bác sĩ, ổng đi từ trong bệnh viện đi ra hay là ổng đi vào bệnh viện là người ta nể ngay. Không biết ông đó là có là bác sĩ lương y chân chính, lương y như từ mẫu không, không không biết. Bởi vì trên toàn bộ tổng quát chung là ông bác sĩ nào cũng trị bệnh, không biết lấy tiền mắc hay tiền rẻ nhưng mà đều có vẻ có lợi. Thì sau này mình phải xây dựng cái hình ảnh đó đối với Phật tử cũng vậy, tức là biết rằng quý thầy, quý cô là cái người đem lại lợi cho cuộc đời, là chữa trị được cái tâm hồn con người.

[10:21]Nếu bác sĩ chữa trị được cái thân bệnh thì họ phải nhìn quý thầy, quý cô, họ nói: những người này là những người xoa dịu được cuộc đời, chữa trị được những cái tinh thần, những đau khổ của con người, làm cho con người có đạo đức hơn, sống với nhau tốt đẹp hơn. Làm sao mà chúng ta phải in được trong cái tâm trí mọi người như vậy, thì người nhìn hình ảnh thầy tu họ quý trọng, thì cái công lao đó là do Tăng Ni mình nỗ lực, mình ráng tu mới làm được. Còn nếu mình cứ giữ cái thái độ là mình như kẻ cả, mình coi thường cuộc đời, không cần cuộc đời, quay lưng cuộc đời, không dính líu cuộc đời để giải thoát

[10:55]thì cuộc đời cũng sẽ quay lưng với mình, đó là nhân quả. Một ngày nào đó đạo Phật không còn giá trị nữa là tại mình. Nên ngày hôm nay, tức là chúng ta phải thay đổi lại quan điểm. Thời xưa không cần, thời xưa cái hình ảnh, đời sống người ta cũng đơn giản đơn giản nên thầy tu sống đơn giản mà tách biệt, người ta quý mến, nhưng ngày hôm nay quan niệm nó thay đổi. Chúng ta để ý lại, đó là cái thứ nhất. Một cái đặc điểm của trong thời đại ngày hôm nay nữa là cái máy móc kỹ thuật cao nó xâm nhập vào đời sống tu sĩ. Tức là người đời họ áp dụng kỹ thuật cao đành rồi, cả trong chùa cũng bị cái máy móc kỹ thuật cao nó xâm nhập vào luôn.

[11:33]Ví dụ như bây giờ mình cầm cái micro này mình nói chuyện cũng là nhờ kỹ thuật điện tử, nó vào trong chùa, là quý thầy, quý cô đang thu, hoặc cái loa mình đang nghe. Rồi ví dụ như mình phải xem TV, không biết quý thầy có xem bóng đá World Cup gì hồi mấy giờ rồi không ta? Có không? Dám nghi có lắm à ta. Không biết quý cô có không? Không, thấy không? Mà coi mà có "vô, vô" không? Thôi đừng "vô" nha. Thôi bây giờ cái giải trí nó sôi động quá thì chắc quý thầy mình cũng không thích lắm, nhưng mà tuy nhiên đôi khi quý thầy mình cũng xem về cái tin tức thời sự. Cái điều đó mình cũng phải biết. Ví dụ thay vì mình mua một tờ báo mình đọc thì mình

[12:11]mở cái giờ đó, mình biết đó là giờ tin tức thời sự, mở ra mình coi một chút rồi mình tắt, thì để biết tin tức đó cũng là cái kỹ thuật cao, hoặc là cái tờ báo mình nó cũng in bằng kỹ thuật rất là hiện đại chứ không phải đơn giản. Rồi cái đồng hồ mình đeo cũng là cái kỹ thuật, rồi cái vi tính mình xài, mà nhất là vi tính ha, vi tính là đỉnh cao của kỹ thuật, là quý thầy bây giờ đều phải sử dụng hết, các chùa phải sử dụng hết, để chi? Để in cái văn bản, đánh máy hoặc là liên lạc bằng cái thư điện tử đi trong nước, ngoài nước. Tức là nhiều lĩnh vực, nhiều lĩnh vực thì chúng ta đều bị cái kỹ thuật cao nó xâm nhập vào trong chùa hết.

[12:45]Thì đây là một cái thời đại mới, mà khi máy móc mà kỹ thuật cao á thì nó buộc mình phải hiểu biết nhiều hơn chứ không còn có cái hiểu sơ sơ được nữa. Tức là nếu mình nói sử dụng cái máy vi tính thì mình phải biết cái thế nào là phần mềm, thế nào phần cứng, điện máy, rồi cái chương trình Word hay Excel hay là Norton rồi phải sử dụng sao, ghi hồ sơ, đĩa mềm lưu trữ vào, mở một đĩa CD sao, mình phải biết nhiều điều, tức là cái kiến thức mình bắt đầu nó phức tạp hơn. Nên đây là cái điểm mà mà chúng ta đối chiếu nè, có những người cho rằng á đừng biết gì hết dễ tu. Có người đã từng suy nghĩ như vậy:

[13:23]đừng biết gì hết dễ tu, còn biết nhiều quá nó nặng tâm, nặng trí, thì cái quan điểm đó phải xét lại. Phải xét lại à, không? Tại vì sự thật là ngày hôm nay đó buộc chúng ta phải biết nhiều, chứ không còn không biết nhiều nữa, buộc mình phải biết nhiều. Mà mình phải coi coi cái biết nhiều đó có làm trở ngại cái việc định tâm hay không, có làm trở ngại cho việc nhiếp tâm niệm Phật hay không, phải xét lại. Mà chúng ta thấy điều này: nó sẽ bận tâm nếu mà những cái điều mình biết nhiều á mình áp dụng cho một cái mục tiêu danh lợi thì những điều biết nhiều đó nó phá hoại cái đạo tâm mình liền. Ví dụ như bây giờ mình biết sử dụng TV thì thay vì mình sử dụng TV để mình có cái

[14:09]hiểu biết về cuộc đời để mình giảng dạy hoặc là để mình chỉnh đốn cái đời tu, thì bây giờ mình biết TV để mình coi giải trí, à mình coi những tiết mục giải trí thôi, để cho đã, thì cái biết nhiều đó đúng là tai hại, mất đạo tâm của mình. Hoặc là vi tính cũng vậy, mình sử dụng cái vi tính cho việc đạo là in ấn những tài liệu giảng dạy, là để liên lạc với Phật tử để giáo hóa, để nhận tài liệu, vân vân. Còn nếu mình sử dụng vi tính để mình chơi những cái trò chơi gì đó, hoặc là làm trong vi tính thì nó nhiều chức năng lắm, mà những cái mục tiêu mà danh lợi, vân vân, thì cái biết nhiều đó làm đạo tâm mình mất liền.

[14:44]Nên ở đây cái biết nhiều chưa có lỗi, mà cái lỗi là mình dùng vào việc gì. Nếu dùng cho đạo thì cái biết nhiều đó lại tăng cái phước mình lên và làm cho lúc mình niệm Phật, mình niệm rất là tốt, hoặc lúc mình ngồi thiền, tâm rất là dễ định. Nên ở đây quan trọng là cái mình sử dụng cái của mình chứ cái biết không có lỗi. Đây cũng chính là cái mà Đức Phật nói về đa văn á, Đức Phật luôn luôn khen người đa văn. Đa văn nghĩa là học nhiều á, biết nhiều. Học nhiều biết nhiều được Đức Phật khen vì người như vậy cái việc tu chững chạc mà việc giáo hóa cũng có chiều sâu, nên Đức Phật khen. Thì ngày hôm nay vậy, nhưng mà có một số

[15:23]người mà họ dạy pháp môn tu hành, họ lại chủ trương là bỏ hết cho nó trống đầu, trống óc đi, đừng có biết gì hết dễ tu, đó là quan niệm rất là sai lầm làm cho đạo Phật mình bị gọi là ngu hóa từ từ đó, dốt hóa từ từ. Thì một người Tăng sĩ mà không biết gì hết mà tưởng rằng mình hay, nói: tôi không biết gì hết để tâm tôi thanh tịnh, tôi dễ tu giải thoát, không biết chừng nào giải thoát. Nhưng khi mình gặp một người Phật tử bình thường, thì họ Phật tử bình thường thì họ học xong lớp 12, rồi có người vào đại học, rồi cũng làm cái ngành nghề gì đó, mà khi nói chuyện họ nghe mình không biết gì hết, nói chuyện gì mình cũng khờ khờ,

[15:59]hễ nói tới kỹ thuật không biết, nói khoa học tiến bộ ở đâu không biết, một vài kiến thức toán không biết, một vài cái triết lý quan điểm của thời đại mới cũng không biết, họ hỏi sơ một chút về âm nhạc cũng không biết, thì giờ họ muốn theo đạo Phật họ cũng không theo, không dám theo. Nói một cái đạo Phật mà đi vô đó rồi không biết gì hết thì con người không có giá trị. Bởi vì cái giá trị của con người là cái trí tuệ, cái kiến thức hiểu biết, cái sáng tạo suy luận, mà người tu theo đạo Phật rồi không hiểu biết, không kiến thức, không có suy luận gì hết, chỉ ngồi cứ đờ đờ, coi như đó là cái thanh tịnh giải thoát

[16:33]thì họ không chấp nhận cái đạo đó, họ nói đạo đó không có giá trị đối với nhân loại. Cho nên vì vậy, cho nên trong cái thời đại mà khi mà cái máy móc kỹ thuật cao nó xâm nhập vào đời sống tu sĩ một cách thực sự, buộc mình phải biết để sử dụng thì mình phải chấp nhận, phải chấp nhận là biết nhiều và phải chấp nhận là ứng dụng được kỹ thuật cao vào trong chùa, không quay lưng được nữa. Tuy nhiên là mình sẽ sử dụng những kỹ thuật đó cho việc tu hành, cho việc giáo hóa, cho đạo mà không dùng vào danh lợi thì sẽ tăng cái phước lên gấp nhiều lần. A, đây mới là lạ, đây mới là lạ điểm này. Bây giờ chúng ta so sánh này rồi chúng ta sẽ thấy.

[17:17]Ví dụ bây giờ vào thời xưa, một vị giảng sư mà giảng trong cái hội chúng khoảng 500 người thì không có máy móc, lúc đó làm sao mà có thể giảng được cho 500 người ngồi nghe? Rất là đông, mà nhiều khi nhà cửa không phải có đủ nhà để rộng mà chứa được 500 người, có khi phải giảng ngoài trời. Thì những giảng sư vào thời xưa đó đều là những nhà gọi là những võ sư á, những người mà có khí công rất là mạnh, khi mà nói chuyện cái ngài vận lực, ngài nói oang oang cho 500 người nghe, cả ngàn người nghe. Có những cái hội giảng ở bên Trung Hoa là 3.000 người nghe, mà cái vị giảng sư ngồi trên bục giảng ngồi nói oang oang ra ngoài

[17:59]trời nghe luôn, không có máy móc, mà phải có nội công vào thời đó. Nhưng mà khi 3.000 người đó nghe xong hết cái thời giảng đó rồi thì bài giảng đó làm sao? Cũng theo gió mất luôn. 3.000 người đó ai nhớ được nhớ, không nhớ được thì thôi. Rồi có một số người là mới ngồi viết lại theo ký ức của mình, là ngồi viết gì đó được viết sau cái bài giảng. Vị đó giảng một thời giảng vào thời xưa đó không có giống như mình bây giờ giảng một tiếng rưỡi. Các vị giảng từ sáng tới trưa, từ trưa tới chiều, một ngày như vậy. Thì giảng lại chừng viết lại được vài trang à, tức là cái người mà thị giả mà có trí nhớ cực kỳ

[18:36]tốt á, ngồi lắng nghe lắng nghe suốt như vậy, qua hôm sau mới ngồi viết lại, rồi mới hỏi huynh đệ còn ý nào nữa thì góp ý góp ý ráp lại. Thì coi giữ lại được cái bài giảng đó là nhờ cái viết, thì giữ lại được chừng năm mười trang giấy là xong một bài giảng. Rồi cái kết tập từ từ như Pháp Bảo Đàn rồi vậy, hoặc là những bài giảng của ngài Thiên Thai Trí Khải là cũng nhờ vị đệ tử có ký ức mà ghi lại được một số ít ít vậy thôi, không có nhiều. Thì chúng ta thấy, ví dụ một vị giảng sư giảng cho được nói 500 người nghe cũng là giỏi lắm rồi. Công đức lớn không? Công đức lớn, nhưng mà rồi từ từ 500 người đó sẽ quên, cái lời giảng bay mất.

[19:12]Nhưng ngày hôm nay, nhờ kỹ thuật cao, ghi lại những bài giảng trong cái băng cassette rồi trong đĩa, thì cũng bài giảng có khi chúng ta chỉ một hội giảng mình chừng 100 người, nhưng mà giữ lại được trong băng nó truyền đi truyền lại hoài thì có thể lần lần mấy chục năm sau có thể 10.000 người được nghe cái bài giảng đó. Thì cái phước lớn không? Phước vị giảng sư lớn không? Rất lớn, nhưng mà ổng không ăn một mình được, vì chia cho ai nữa? Chia cho mấy người truyền bá băng á, mấy người mua băng, mấy người bố thí, mấy người dụ người ta nghe đó. Thành thử cái phước đó nó chan rải ra cùng khắp hết trơn.

[19:46]Hồi xưa ví dụ một ông giảng sư ổng giảng cho 3.000 người nghe thì một mình ổng hưởng hết nha, chỉ chia lại cho bớt ai? Chia bớt cho cái người tổ chức, cái chùa tổ chức rồi cái người cúng ăn cho bữa đó 3.000 người, chia bớt thôi. Còn ngày hôm nay đó, ví dụ một bài giảng của ông giảng sư truyền qua được 10 năm sau thì hai chục ngàn người được nghe cái bài đó, thì ông giảng sư ổng tăng cái phước rất nhiều, nhưng mà cũng chia cho cái số người truyền băng, rồi cái số người cúng băng, rồi số người đi dụ dỗ người ta nghe rồi vân vân. Thì chính cái kỹ thuật cao nó tạo điều kiện để làm cho cái phước lan tỏa ra rất nhiều người, phải không?

[20:19]Mà khi cái phước đó nhiều thì cuộc đời này sao? Nó đẹp lên, nó hạnh phúc hơn, sung sướng hơn. Như vậy chúng ta thấy cũng cái kỹ thuật cao mà nếu chúng ta dùng vào cái việc đạo, nó đem cái phước đến cho rất nhiều người. Chỉ có trừ trường hợp là cái kỹ thuật cao mà mình dùng vào việc bậy thì nó làm tai họa cho thế giới, giống như là cái kỹ thuật cao người ta đi chế súng đạn bắn nhau lẹ đó, tỉ 1 phút thì nó bắn được 5.000 viên đạn thì đúng là ai cũng chết hết trơn, không ai chịu nổi. Hồi xưa bắn có sáu viên à, bắn hết sáu viên phải tra đạn vô, rồi từ từ nên chết sáu người ha, bắn trật thì chết còn một hai người chết.

[20:55]Còn giờ 1 phút nó quơ một cái rẹt, cả khu rừng cây cối gãy sập, bao nhiêu người núp đó chết hết. 1 phút bắn ra 3.000 viên đạn, không ai chịu nổi. Kỹ thuật cao. Hoặc là cái điện tử video cũng vậy, thay vì người ta thâu những cái lời đạo lý thì nó thâu những cái lời những cái chuyện dâm ô tục tỉu nó truyền bá thì nó làm cho xã hội suy đồi rất là nhanh. Thì đó cũng kỹ thuật cao, nó làm cho cái tai họa đến rất nhanh với thế giới. Nên chính vì hiểu cái điều này, trong cái thời đại kỹ thuật cao đó, hễ phước thì phước rất lớn, mà hễ tội thì tội rất nặng. Thì chính trước cái nguy cơ mà rất rất đó đó, cái mà rất lớn hay là rất nặng đó,

[21:33]nó làm cho quý thầy quý cô mình cũng như quý Phật tử mình phải có cái trách nhiệm hơn đối với thời đại kỹ thuật mới này. Tức là kỹ thuật càng cao thì cái người đệ tử Phật mình, không phân biệt xuất gia hay tại gia, thì phải nỗ lực truyền bá cái điều thiện để cứu thế giới. Bởi vì một điều thiện mà cộng với kỹ thuật cao, nó nhân ra thành gấp mấy ngàn lần, mà một cái điều ác cộng với kỹ thuật cao, nó cũng nhân ra gấp mấy ngàn lần. Thì giữa hai cái điều thiện điều ác nhờ kỹ thuật truyền bá như vậy thì chúng ta phải có bổn phận truyền bá điều thiện cho lẹ để tranh giành với điều ác cũng đang truyền bá bằng kỹ thuật cao.

[22:11]Còn nếu chúng ta mà thờ ơ thì điều ác nó lấn tới hết. Cho nên trong cái thời đại mà máy móc nó xâm nhập chùa thì quý thầy quý cô mình phải biết ứng dụng, không được thờ ơ. Dù mình có lớn tuổi rồi cũng phải đi học vi tính như quý thầy đây cũng vậy, phải đi học khóa vi tính, ngồi gõ rồi được hết nhưng mà phải biết hết. Rồi một cái bối cảnh hiện nay nữa là cái thông tin liên lạc, cái dữ kiện nó cung cấp tràn ngập, là cái gì mình cũng biết nhau rất là lẹ, cái liên lạc rất là lẹ. Như ngày xưa ví dụ mình muốn ở đây vô trong Hòa Bình, ông Kim Cang gì đó là mình phải chạy xe tới, chạy xe đạp tới hoặc đi bộ tới để nói chuyện

[22:49]với nhau, làm phải họp cái điều gì mình bàn xong. Giờ không có, bốc điện thoại lên cái gọi nói chuyện liền. Hồi xưa mà muốn thỉnh giảng sư á là phải lặn lội tới nơi, khay lễ thỉnh đảnh lễ tác bạch, còn giờ bốc điện thoại lên thì: "Giảng giùm chùa đó." Rồi, thôi rồi, được, thôi rồi, khỏi lễ mễ gì hết trơn. Rồi bữa đó thấy có mặt giảng liền, khỏi chuyện gọn lẹ. Nhưng nó làm tiện lợi hơn mọi điều, dĩ nhiên nó cũng làm mình bớt đi cái nghi thức. Nhưng mà thôi, vì thời đại mới như vậy thì mình phải chấp nhận như vậy, chứ không được cố chấp. Như có một lần thì có một sư cô đó thỉnh chúng tôi về chùa giảng, cái nói:

[23:22]"Dạ, thầy đồng ý rồi thì con lên núi để làm lễ." Nói: "Thôi thôi thôi được rồi. Thôi mệt lắm. Thôi gọi điện thoại mời vậy được rồi đó." Miễn lòng thành. Cái quan trọng là có một bài giảng cho Tăng Ni Phật tử nghe là quý rồi. Nên chúng ta thấy cái thời đại mà khi thông tin liên lạc nó nhiều quá, nó nhanh nhẹn quá, cái nó cũng làm thay đổi bớt cái nghi thức của con người vậy. Thì trong cái việc mà cái gì nó cũng biết hết, cung cấp tràn ngập về báo chí mua rồi ra vô rồi tivi rồi điện thoại, giờ thậm chí bây giờ quý thầy mình buộc lòng cũng phải xài điện thoại di động luôn nữa. Mặc dầu quý thầy mình đi mà móc điện thoại di động ra nói nghe coi nó cũng

[23:58]kỳ thiệt, nhưng mà đúng là nó cần thiết, nhiều chuyện cũng rất là cần. Thấy có nó cũng lợi lắm, mà đứng móc. Có lần vậy chúng tôi đang đi ngoài đường thì có người gọi cái phải cầm điện thoại lên nghe. Cái cách họ nói có vẻ hơi cà kê rồi đó, nói: "Xin lỗi nghe, thầy ở ngoài đường cứ cầm điện thoại nói hoài coi nó kỳ quá, thôi xin lỗi tắt máy lát gọi lại." Thấy công nhận là kỳ nhưng mà đúng là nó cần. Kỳ mà cần không biết sao giờ, thôi đành thôi. Cho nên phải giấu giấu thôi mà khi cần phải xài, mà thấy kỳ quá thì bỏ túi giấu, nó vậy. Mà trong cái thời đại nó như vậy, nên giữa cái điều kiện như vậy nó buộc mình phải tu nhiều hơn.

[24:34]Đó, đến đây là cái thử thách của người tu trong thời đại mới, là người trụ trì trong thời đại mới phải biết. Phải biết trong thời đại mới này đó mình dạy đệ tử, dạy chúng mình nó khác hơn thời xưa. Thời xưa có thể mình dạy lỏng lỏng được tại vì cái thông tin nó nhập vào đầu óc của người ta nó ít thì cái ô nhiễm nó ít. Nhưng mà bây giờ cái thông tin nó nhiều quá, ô nhiễm nó có thể nhiều thì buộc mình phải có trách nhiệm mình dạy đệ tử mình kỹ hơn, chặt chẽ hơn một chút. Nội mà ở trong cái chùa thôi, quý thầy lớn mà nội giữ canh cái điện thoại thôi, sợ đệ tử mình gọi điện thoại tầm bậy cũng phát mệt nữa.

[25:05]Có cái chùa vậy, tức là điện thoại reo tới là ông thầy trụ trì bắt máy, tuyệt đối không cho chúng bắt. À, mà hỏi: "Có một cô gọi tới." Nói: "Gặp ai?" Nói: "Dạ, cho con gặp thầy đó." - "Có chuyện gì?", trình bày nội dung trước rồi mới cho gặp, vân vân vậy, phải kiểm tra. Chứ còn không mà nói chuyện một lát nói chuyện tào lao rồi một lát rồi rủ đi chơi đi đồ nữa thầy không kiểm soát được. Cho nên trong cái thời đại mà có phương tiện nhiều quá đó, quý thầy mệt hơn. Hồi xưa đó, ông thầy ổng chỉ ở chỉ vì không có điện thoại, điện gì hết, ông thầy ổng chỉ ở một cái liêu ngay cái đầu ngõ thôi. Phật tử đi ra đi vô là ổng thấy ổng biết rồi, là chỉ vậy.

[25:37]Còn bây giờ phải canh tới cái điện thoại nữa. Mà sau này nhiều khi thời đại mới quá đó, cái điện thoại di động nữa rồi ông thầy hết canh luôn, thôi thua. Thành thử bây giờ buộc lòng đó là phải dạy đệ tử kỹ hơn, là: "Thôi bây giờ tụi con ráng tu á, thầy năn nỉ con ráng tu ha." Vân vân. "Tụi con mà cứ đi mà hẹn hò người ta nói chuyện tào lao hoài thấy kỳ quá, thôi ráng." Chúng ta thấy là trong cái bối cảnh mới mà mình không cưỡng lại được, bây giờ không cấm được. Giờ chùa mà không có cái điện thoại bất tiện, phải không? Thay vì nói chuyện nhau không lẽ mà xách chiếc xe mình chạy đi tốn cả lít xăng rồi

[26:07]mới gặp được cái ông thầy kia mình cần nói chuyện bàn bạc cái công việc Phật sự, đi quay về thì vừa mất xăng, vừa tốn tiền, tốn sức khỏe rồi tốn thời gian. Còn giờ nhấc điện thoại lên bàn với nhau 5 phút là xong câu chuyện liền. Cho nên vì lý do đó, tiện lợi như vậy buộc mình phải sử dụng những cái phương tiện. Nhưng mình biết là nó có những cái đe dọa trong cái đời sống tu hành của mình. Được tiện lợi nhưng mà bị đe dọa, vì vậy mình sử dụng mình được cái tiện lợi đó rồi thì mình phải có cái tu gì đó, cái phương pháp gì dạy chúng, quản lý chúng á để gạt được cái đe dọa bên ngoài xâm nhập vào. Thì cái phương pháp nào đó thì mỗi thầy mỗi cô mình phải có cái sáng kiến.

[26:44]Giống như là ví dụ như thầy Từ Tân vậy, có cái sáng kiến mà điện thoại tới là thầy bắt, ví dụ vậy. Cấm điện thoại di động, cấm máy nhắn tin vì cái đó kiểm soát không được, đó. Còn mà ngay cửa đi ra đi vào thì thầy luôn luôn ở trên lầu thì dòm xuống là ngay cửa ai đi ra đi vào thấy. Ví dụ phải kiểm soát như vậy thì quý thầy quý cô mình nữa cũng phải có những cái sáng kiến như vậy đó để kiểm soát chúng mình như vậy. Rồi một cái đặc điểm trong thời đại ngày hôm nay nữa là quần chúng có lý trí hơn và ít niềm tin hơn. Đó, đây là điều mà các thầy trụ trì, cô trụ trì phải đối diện. Là ngày hôm nay quần chúng Phật tử nói họ không có tin liền.

[27:23]Đúng không? Giờ ví dụ như là quý Phật tử gặp một thầy nói thế này chứ: "Cái chùa thầy linh gì đâu á. Có cái người đó họ vô họ cầu nguyện cái qua ngày mai về trúng số liền." Quý Phật tử còn tin không? Dám có người tin rồi vô cầu để trúng số lắm à nghe. Nhưng mà bớt tin rồi phải không? Ví dụ cách đây mà 30 năm nói mình dám tin liền. Nhưng mà bây giờ tự nhiên mình nghe ngờ ngờ, mình nhìn ông thầy mình không biết ông thầy có ý đồ gì. Ổng dụ mình đi chùa, ổng dụ mình cúng dường hay chăng, mình nghi liền. Tự nhiên mình nghi ngờ cái đạo đức của ông thầy liền. Lạ như vậy. Cho nên vì vậy, trong cái thời đại ngày hôm nay đó là

[27:59]quý thầy quý cô mình trong cái việc mà tiếp xúc với Phật tử hoặc là giảng giải cho Phật tử không có phải là còn muốn nói gì nói nữa. Mà phải cân nhắc cái lời nói mình xem Phật tử có đánh giá ngược lại mình hay không? Hay là Phật tử được thuyết phục? Đó. Cho nên buộc là trong cái thời đại mà niềm tin đã bớt mà lý trí tăng cao thì cái trí tuệ, cái trình độ, cái lý luận của quý thầy quý cô phải nâng lên một dài, nâng một bước dài chứ không phải bước ngắn. Nhưng mà để làm sao nâng lên được, tăng được cái lý luận của quý thầy quý cô lên thì đòi hỏi phải có trường có lớp, có khóa. Nhưng mà tiếc rằng chúng ta chưa mở được cái

[28:37]khóa gọi là nâng cao lý luận của Tăng Ni. Chúng tôi cũng mong là quý thầy ở đây tổ chức được một cái khóa chuyên ngành trụ trì như vậy, trong đó có cái phương pháp diễn giảng thì chúng ta sẽ bàn với nhau về những điều đó là nâng cao lý luận của trụ trì, của Tăng Ni lên. Là cũng một vấn đề đó, mình nói một cách đơn giản á người ta nghe qua tai người ta bỏ. Nhưng cũng vấn đề y như vậy, mình biết lý luận ta thuyết phục được liền, người ta chấp nhận liền. Người ta tăng được đạo tâm lên, người ta gắn bó với chùa hơn, đó là thành công. Cho nên trong cái việc mà nâng cao lý luận của Tăng Ni cũng là một cái nhu cầu rất là lớn.

[29:11]Ha, Phật tử nào nghe giảng đừng hút thuốc nha, tắt thuốc giùm. Ai bên ngoài hút thuốc á, tắt thuốc đi. Cho nên cũng là một cái đặc điểm là khi mà cái niềm tin người ta bớt, lý trí cao hơn thì trình độ Tăng Ni phải cao hơn. Cao hơn bằng cách nào? Thì có khi mình phải tự học, có khi mình đi học trường lớp. Cái Tăng Ni trẻ đó thì dự trường lớp được. Có những cái khóa mà giáo hội mở mình cứ tham dự. Nhưng mà những Tăng Ni đã lớn tuổi rồi thì buộc phải tự học, không bao giờ ngừng việc học. Dù năm nay mình đã già, ví dụ năm nay mình trụ trì cái chùa này đã 50 năm, năm nay tôi 70 tuổi, xin thưa vẫn phải học như thường.

[29:48]Nhưng mà thay vì đến trường đến lớp, mình tự học, tự học bằng sách vở, tự học bằng băng, bằng tài liệu và mình trao đổi với nhau với Tăng Ni. Ví dụ mình gặp những người Tăng Ni trẻ hoặc là ngay cả đệ tử trong chùa mình đi học về, mình ngồi mình nói chuyện, mình nói: "Ờ con học như thế nào, nói cho thầy nghe." Ngồi nói chuyện. Khi đệ tử mình đưa ra cái quan điểm đó, mình tranh biện với đệ tử mình, thầy trò tranh luận với nhau. Thì trong quá trình mà tranh luận như vậy đó, mình phát hiện ra đệ tử mình có hơn mình được điểm nào, hoặc là đệ tử mình có sai điểm nào phát hiện ra liền. Và chính cái nhờ mà trong tranh luận với đệ tử mình á,

[30:21]trình độ mình giỏi lên liền, lý luận mình nâng cao lên liền. Hoặc là mình gặp một người huynh đệ, cũng huynh đệ ông thầy cũng ông bạn già mình, năm nay mình 70 tuổi, cái ông bạn già mình ổng cũng 70 tuổi, ổng trụ trì ở chùa khác. Lâu lâu một ngày gặp nhau cái mình trao đổi về đạo lý, mình nói chuyện ờ với cái giáo lý niệm Phật, ừ nghĩa là cái sở trường của mình là niệm Phật. Thì ngày xưa niệm Phật mình giải thích như vậy, nhưng ngày hôm nay mình phải nói làm sao? Thế là huynh đệ bàn với nhau. Mà khi nói qua nói lại như vậy, tự nhiên mình nâng cao được cái lý luận của mình lên, mình phát hiện ra nhiều điều mới cần phải bổ sung.

[30:54]Do đó là khi mình gặp Phật tử mình giải thích mình nói chuyện, bỗng nhiên trình độ mình tăng một bước vọt lên liền, Phật tử họ thích liền. Chúng ta nhớ, cuộc đời người ta luôn luôn thích cái mới, cái gì cũ luôn luôn bị nhàm. Dù cái cũ rất hay mà nếu cứ nói đi nói lại hoài người ta sẽ chán, dù người ta chưa thực hành xong. Ví dụ bây giờ mình nói là lòng từ bi. Vì nói về từ bi trong đạo Phật thì mình nói bao lâu rồi? Cái mà từ bi hỷ xả mình nói bao lâu rồi? Mình đã nói về từ bi hỷ xả 2540 6 năm, hơn nữa từ đó nay, nghĩa là đạo Phật mình nói về từ bi hỷ xả là 2546 năm rồi. Tức là giờ mình nói lại từ bi thì sẽ nhàm nhưng phải nói.

[31:36]Nhưng mà nói một cách cho mới, sâu sắc hơn người ta nghe mới chịu. Chứ còn nói: "Thôi con, sống từ bi hỷ xả đi nghe con." Mà vô nghĩa là nói 10 lần vô chùa ông thầy ổng nói có một câu đó: "Ờ từ bi hỷ xả nghe con" là thôi, hết nghe. Nhưng mà nếu bắt đầu ông thầy ổng nói về con phải biết tha thứ khi con thấy người có lỗi, cái nghe hơi là lạ tai, cái ngồi xuống chú ý. Cho nên vì vậy, đạo Phật luôn luôn cần cái điều mới. Mặc dù cái giáo lý cốt thì rất là cũ, nhưng cách trình bày, cách ứng dụng thì phải luôn luôn mới. Và quý thầy quý cô mình luôn luôn phải nâng cấp mới về lý luận. Mình càng già thì càng có nhiều điều mới. Được không?

[32:15]Trẻ mới thì đương nhiên rồi, mà già phải mới, mới hơn nữa. Nhất là quý thầy. Đó, càng già thì lại càng có nhiều điều mới. Đây là điều quan trọng, đây là điều chúng ta nói một cách nghiêm chỉnh với nhau. Vì nếu một người Tăng Ni nào, trụ trì nào mà không có điều mới để dạy Phật tử đến chùa thì Phật tử bỏ chùa. Đó là điều đương nhiên. Thương mình thì thương nhưng vẫn khoái đi chùa này chùa kia có nhiều điều mới. Thì thôi chùa nào cũng tốt, mình chả ganh tị, chả tranh giành nhưng mình phải hiểu rằng như vậy là không có thịnh. Nếu mà không có chùa mới để đi, ví dụ cái thấy chùa gần không thích tới nữa,

[32:51]mà chùa khác xa quá không tới nữa thì Phật tử đó mất đạo tâm từ từ. Cho nên vì vậy, nếu bỏ chùa mình đi chùa khác cũng được đi, thấy Phật tử bỏ chùa mình đi chùa khác là cũng có chùa để đi. Mà sợ làm biếng, thấy đi tới thầy có câu đó thầy nói hoài, con đi chùa 20 năm thầy có một câu đó, từ bi hỷ xả nói hoài không biết cái gì, thôi ở nhà luôn là mình thất bại trong việc giáo hóa. Cho nên vì vậy, phải luôn luôn đổi mới, luôn luôn có cái điều mới. Mà có điều mới là do cái gì? Mình đọc sách, đọc báo, tranh luận với nhau. Khi mà quý thầy quý cô mình gặp nhau, đừng nói chuyện phiếm, đừng nói chuyện lúc này

[33:27]ờ thời buổi kinh tế thì không cần, ngồi đàm đạo nhau về đạo lý. Trong một buổi đàm đạo về đạo lý vậy đó, tự nhiên cái lý luận mình tăng lên liền. Chúng tôi cũng vậy. Chúng tôi nhiều khi có những bài giảng mới, sự thực là chính là nhờ trao đổi nói chuyện huynh đệ đồng đạo với mình hoặc là nói chuyện Phật tử về đạo lý, tự nhiên mình có cái ý, mình cảm thấy phải nói, phải trình bày. Luôn luôn vậy. Sau một thời tranh luận về đạo lý, chúng ta có điều mới với nhau. Và đây là điều mà Đức Phật dạy nhiều lần lắm. Đức Phật dạy các Tỳ kheo phải thường gặp nhau để bàn luận về đạo lý. Thì khi bàn luận về đạo lý như vậy,

[34:04]tự nhiên mình sâu sắc hơn cho cái việc tu của mình và cho việc giáo hóa. Nhất là thời đại mà người Phật tử họ bớt niềm tin, họ tăng cái lý trí rồi thì đây là điều rất là cần. Rồi một cái đặc điểm nữa trong cái thời đại này nữa là có nhiều cái trò giải trí bên ngoài nó hấp dẫn hơn, nó cạnh tranh với niềm vui của đạo lý.

[34:30]Đạo lý chúng ta có cái niềm vui lớn, sự tu hành mình có cái niềm vui lớn. Nhưng mà cái niềm vui đó nó rất thâm trầm, nó chỉ được nhận ra bởi những người có trí tuệ, có đạo tâm kiên cường. Ví dụ bây giờ là cũng cùng một cái giờ đó ở trong chùa có một thời giảng pháp, đúng vào lúc đó thì ở bên cạnh nhà đó có một cái hội chợ trò chơi lô tô. Thì một cái người Phật tử mà có trí tuệ đó họ không có qua cái hội chợ họ coi lô tô, mà họ chạy vào chùa họ nghe giảng. Thì họ thấy đi nghe giảng vui hơn, lợi ích hơn thì đó là cái người Phật tử thuần thành, kiên cường và có trí tuệ. Nhưng mà khổ nỗi, cái người kiên cường có trí tuệ

[35:14]nó ít, mà đa phần á người ta thích cái vui hơn. Nên những cái trò vui bên ngoài càng lúc nó càng hấp dẫn và nói rõ ràng là cạnh tranh với cái sự tu hành trong đạo Phật, với đạo lý trong đạo Phật, với niềm vui trong đạo Phật. Thì đây là đặt một cái câu hỏi, một cái thử thách cho quý thầy quý cô rất là lớn. Hiện nay nó nói ví dụ như là nội cái karaoke thôi nó cũng làm người ta vui nữa. Karaoke là làm sao? Quý thầy có hát karaoke lần nào chưa? Quý cô có hát chưa? Chưa hả? Quê vậy ta. Thầy đã có rồi đó, đó. Nên người ta phải văn minh, tiến bộ như vậy mới được. Kara nó có nghĩa là không. Trong cái chữ kara của tiếng Nhật có nghĩa là không,

[35:57]giống như là cái môn mà võ mà karate đó, tức là không, cái tay không á, kara tức là không. Oke, oke là cũng tiếng Nhật, nó là orchestra là dàn nhạc. Karaoke là hát không cần một cái dàn nhạc sống, bởi vì sao? Bởi vì trong bản nhạc đó nó có đệm sẵn trỏng rồi. Đó mình chỉ hát theo, nó sẽ hiện cái lời ra và mình hát theo cái lời đó thôi. Cái bài nhạc đó mình biết hơi hơi rồi, thì trong đó nó đệm rồi nó chạy chữ, mình không cần thuộc cứ hát theo như vậy mà có cái dàn nhạc rất là hấp dẫn. Cái nhờ vậy mình hát nghe thú vị lắm, rồi trong đó nó có chấm điểm nữa. Ví dụ mình hát hay nó chấm điểm cao, hát ấy là chấm điểm thấp thấp,

[36:35]làm cho người ta lý thú, nó những trò vui nho nhỏ như vậy. Nghe trình bày vậy quý thầy quý cô chắc nghĩ đêm có hát karaoke rồi phải không? Không thì cũng có rồi chứ không phải không, có thử rồi mới không. Thì ở đây á, đó là một cái thôi, nó còn nhiều cái nữa. Ví dụ như lâu lâu họ tạo ra cái gì? Ờ trò chơi công viên nước, thì cái này thì chưa bao giờ bước vô nên không biết. Nhưng mà mình thấy nó cũng hấp dẫn lắm, tức là nó trượt trong những cái lồng, những cái ống gì đó, tạo những cảm giác mạnh. Người ta cần cảm giác mà, cuộc đời này cần cảm giác mà, cảm giác hồi hộp, phấn khích gì đó. Nhưng cái đó nó vui, và thay vì nghĩa là,

[37:09]Chủ nhật này đáng lẽ định đi chùa, thấy có người bạn: "Ê mày rủ đi công viên nước với tao" là bỏ chùa đi liền. Vì những cái trò vui bên ngoài nó cạnh tranh rất mạnh đối với Phật pháp. Và đây là một điều thử thách lớn cho đạo Phật. Mà không riêng đạo Phật, tất cả các đạo đều bị thử thách hết, nhưng mà đạo Phật mình thử thách nhiều nhất. Vì sao? Bởi vì đạo Phật mình nhiều khi có lối tu nó trầm trầm, buồn buồn. Kỳ tới mà ở Mỹ Tho chúng tôi sẽ nói về đề tài "Niềm vui tu hành" để phân tích cái điều này. Nhưng mà đa phần bị cái sự mà tu hành buồn buồn của đạo Phật mình là bị cái trò vui bên ngoài nó cạnh tranh bứt luôn, nó lấy mất tín đồ ra bên ngoài để đi chơi luôn.

[37:47]Đây cũng là một cái thử thách lớn. Cho nên vì vậy mà trong cái thời đại mà nó bên ngoài nó nhiều trò vui quá thì quý thầy quý cô mình phải có một cái lối giáo hóa sao đó để cho chùa tu mà rất vui. Vui mà tu, tu mà vui. Mà muốn vui thì phải? Phải đông, mà đông thì phải? Phải hao. Không sao, miễn vui là được. Đó, nghĩa là cái cách giáo hóa quý thầy bắt đầu phải thay đổi. Chứ không còn cái mà cứ ngồi Phật tử tới: "À lên chùa lạy Phật đi con." Rồi ngồi xuống uống trà đi con. Con khỏe không? Rồi về đó, thùng phước sương kia kìa, đó vô đó rồi, thôi về, chào về, không được, hết rồi. Cái thời đại đó đã trôi qua rồi. Đã tới lúc, nghĩa là khi Phật tử tới chùa

[38:32]từng nhóm, từng nhóm thì mình đều có cái buổi nói chuyện đạo, có một cái hướng dẫn gì đó, có tu tập gì đó, có một cái vui gì đó gợi ý cho họ để họ thích, thấy đi chùa vui thiệt. Cái đây là rất quan trọng. Tạo cái niềm vui cho người Phật tử đến chùa để họ tu là một cái ý nghĩa rất lớn. Cho nên bây giờ quý thầy, quý cô phải sáng tạo ra nhiều điều mới trong chùa mình. Mặc dù là việc giáo hóa mình sẽ cực hơn một chút. Hồi trước mình giáo hóa nhàn nhàn à. Ai hiểu đạo tới, mà hiểu đạo tới á thì phải lệ thuộc quý thầy, quý cô, không được đòi hỏi. Là Phật tử phải không? Biết đạo phải không? Rồi tới đó.

[39:10]Đó, thấy chùa dơ đi quét đi con. À thôi lạy Phật đi con, đừng có làm ồn để quý thầy tu, con. Cứ vậy thôi. Quý Phật tử mà tới á là phải chiều quý thầy, quý cô, chứ không được đòi hỏi. Rồi trong cái không khí trong chùa nó cứ u tĩnh, trầm mặc như vậy thì ráng mà chịu. Nhưng mà thời đại giờ hết rồi. Giống như là đời trong thương trường người ta nói đó, khách hàng là gì? Khách hàng là là vua. Khách hàng là vua bởi vì nhờ có cái người mua hàng á mình mới bán hàng mới có lời, rồi cái người sản xuất ra đó mới không bị thất nghiệp. Cho nên khách hàng là vua. Bây giờ mình cũng phải thay đổi lại. Phật tử là vua.

[39:47]Đúng. Giờ tới lúc như vậy đó. Bây giờ đã tới lúc là Phật tử là vua. Tại sao Phật tử là vua? Mà quý thầy, quý cô là thầy của vua chứ sao đâu! Tốt chứ đâu sao, phải không? Nghĩa là quý thầy, quý cô là thầy của vua nhưng mà Phật tử là vua. Tức là khi mà Phật tử là vua đó thì tới chùa mình phải làm sao? Mình phải chăm sóc, phải lo, phải hướng dẫn, phải dạy dỗ, phải chiều nữa. Tới lúc bắt đầu nó ngược đời rồi đó. Nghĩa là lúc trước á, Phật tử tới đó là phải lo cho quý thầy, cô, xuống bếp là lo lắng rót nước rồi lo công quả. Giờ tới cái thời đại mới này rồi bắt đầu nó ngược lại. Thời đại nó ngược ngạo hết trơn à.

[40:31]Đã tới lúc nó ngược ngạo hết rồi. Là Phật tử tới, quý thầy, quý cô phải lo. Hồi trước á chính chúng tôi cũng không hiểu điều này nữa. Chúng tôi gặp vài cái chùa mà khi Phật tử tới đó tự nhiên quý cô chăm sóc, lo lắng á, chúng tôi nói sao kỳ vậy? Phật tử tới để Phật tử tu hành mình dạy dỗ, sao mà cứ ân cần chăm sóc? Mấy năm sau mới hiểu ra, mình nói không ngờ cái chùa đó đã tiến bộ trước thời đại, tiến bộ hơn mấy chùa khác. Cái chùa đó đã biết coi Phật tử là vua, mặc dù mình là thầy của vua. Tức là làm cho họ đến họ cảm thấy họ vui, họ thích, họ có giá trị, họ được tôn trọng rồi sau đó dạy đạo cho họ.

[41:07]Thì đến cái người nào á mà họ thuần thành, họ hiểu đạo quá rồi đó thì từ từ họ sẽ có thái độ khác, họ kính trọng quý thầy, quý cô. Nhưng mà trong thời gian mà họ chưa có hiểu đạo sâu á thì buộc lòng mình phải có cái tạo được niềm vui cho họ để họ đến chùa. Ví dụ những Phật tử mà đang ngồi ở dưới đây đó thì đa số là những Phật tử thuần thành thì quý thầy, quý cô đó muốn nói méo, nói tròn gì cũng nghe hết trơn á. Muốn kêu đứng là đứng, kêu ngồi là ngồi, được hết á. Nhưng mà có những Phật tử khác không phải vậy. Những Phật tử khác là mình phải nhẹ nhàng, phải khéo léo, phải tạo niềm vui để họ đến chùa.

[41:42]Cho nên nó tùy mức độ thì đây cũng là một cái mà thử thách cho quý thầy, quý cô, phải tạo ra nhiều điều mới trong chùa. Phải có thái độ tiếp đãi mới chứ không có thờ ơ, nhẹ nhàng mà sơ sài như lúc trước nữa. Chúng tôi dùng chữ sơ sài là rất chính xác á. Nghĩa là trước đây á mình tiếp Phật tử sơ sài, giờ không có chuyện đó nữa, phải ân cần. Bởi vì Phật tử là vua, nhớ câu đó giùm. Rồi một cái đặc điểm nữa của thời đại ngày hôm nay á là, cái đặc điểm này đặc điểm vui, là bên Tây phương á, những nước văn minh của Âu Mỹ á đang dần dần mến đạo Phật hơn. À, đây là một cái ưu điểm, nhưng mà cái ưu điểm này mới là cái mình khóc nè.

[42:23]Có nhiều nước ngày xưa Thiên Chúa, Kitô rất là mạnh, bây giờ họ bỏ hết trơn. Giống như Pháp nè. Pháp ngày xưa cái nước đó là 98% là tín đồ Thiên Chúa giáo, thì ngày hôm nay thống kê lại chỉ còn 26% là người tín đồ Thiên Chúa. Nghĩa là người ta bỏ đạo Kitô. Mà bây giờ nói tới đạo Phật người ta quý mến lắm nha. Lạ như vậy. Đối với người Âu Mỹ á, bây giờ nói tới đạo Phật là họ thích ghê lắm. Tại họ nói đạo Phật là một cái đạo rất là hòa bình, rất là nhân bản, rất là đạo đức và đầy cái lý trí, nhiều đạo lý rất là hợp. Nghĩa là không có một giáo chủ nào trên thế giới mà để lại một kho tàng kinh điển quý giá như vậy, từng lời từng chữ trong đó

[43:01]cái nào cũng hay, cũng hợp lý hết như Đức Phật, không có. Nên sau này khi mà có cái điều kiện họ tiếp xúc đối với đạo Phật họ nể đạo Phật ghê lắm, và nhiều người đã trở thành đệ tử của Phật. Có một thời gian vậy, chúng tôi đi gặp nhiều người thanh thiếu niên trẻ ở Việt Nam á đeo cái xâu chuỗi ở tay. Chúng tôi nói mừng ghê ha, lúc này sao lớp trẻ mà đi theo đạo Phật nhiều quá. Tới chừng hỏi: "Tụi con đeo này tụi con theo chùa?" Nói: "Dạ đâu đi chùa." "Sao đeo này?" Nói: "Dạ em thấy model." Thấy bạn... Ủa, sao mà có cái model mà đeo xâu chuỗi? Thì chúng tôi thắc mắc cái đó tới mấy năm vậy đó. Tới một hôm rồi gặp cái người Việt kiều bên Mỹ về rồi mới biết.

[43:36]Biết là do có nhiều cái người nghệ sĩ nổi tiếng họ theo đạo Phật. Mà trong đó có một ca sĩ người Tây Ban Nha là Ricky Martin. Ricky Martin là hình như cái ông mà ổng hát cái bài mà đá banh mà ô-lê ô-lê gì đó. Cái gì không nhớ cái gì mà giật giật mà sao con nít nó khoái cái gì a-lê a-lê lê gì đó. Quý Phật tử biết không? Có nghe bài đó chưa? Có phải không? Cái gì đó, a-lê... Ờ, cái ông đó đó. Thì ổng công nhận ổng là Phật tử. À. Ổng rất là nổi tiếng trên thế giới mà là Phật tử và lúc nào đi hát cũng đeo xâu chuỗi trên cái cổ tay. Thế là thôi, thanh thiếu niên giờ cứ xúm nhau đeo xâu chuỗi. Làm mình cứ tưởng là Phật tử không ấy chứ, không phải.

[44:10]Nhưng mà điều đó cái dấu hiệu cho biết là nhiều người có cái địa vị bên châu Âu họ đã là Phật tử. Như Richard Gere đó là một diễn viên rất nổi tiếng của Hollywood Mỹ cũng là Phật tử. Tina Turner là một diễn viên rất nổi tiếng của Mỹ cũng là Phật tử. Nhiều người như vậy. Và chúng tôi cũng vậy, bản thân chúng tôi cũng gặp nhiều người nước ngoài họ tìm hiểu đạo Phật. Mặc dù cái gốc của họ là Kitô, họ đến thì dĩ nhiên họ sinh trong gia đình Kitô họ là Kitô, nhưng mà họ đã khước từ và đang quay sang tìm hiểu đạo Phật. Mà khi tìm hiểu đạo Phật thì cái đặc biệt là họ thích thiền, rất thích thiền định.

[44:45]Ừm. Mà khi gặp mình là người tu theo đạo Phật thì họ chỉ hỏi thiền thôi. Nói là Tây phương càng lúc càng thích đạo Phật, mình đừng nghe ham mà bắt đầu mình sẽ khóc vì cái chỗ này đây. Vì đến khi họ gặp mình hỏi á là: "Thưa cô, cô ngồi một ngày được bao lâu?" "Là cô chứng được cái gì rồi?" Lúc đó mình chỉ sao? Mình chỉ cười khóc thôi, cười ra nước mắt. Bởi vì mình không tu thiền. Nên chính vì thế giới văn minh họ hâm mộ đạo Phật thì đã tới lúc mình phải bắt chân ngồi thiền cho tinh tấn cho có kết quả để khi nào mà gặp họ nói chuyện nói cho được. Nên đây cũng là một cái đặc điểm của thời đại mới

[45:23]nhưng mà lại là một cái thử thách, à một cái gánh nặng cho tăng ni của mình chứ không phải là chuyện vui đâu. Nghĩa là người ta nói có một lần thời đại này họ báo cho mình một cái tin vui thì họ hay báo thêm cái tin buồn. Cho bạn hai cái tin, một cái tin tốt và một cái tin xấu, luôn luôn như vậy họ báo. Ví dụ như có một ông bác sĩ ổng báo cho một cái ông đi khám bệnh, nói: "Tôi có một cái tin tốt và một tin xấu cho ông. Ông muốn nghe tin nào trước?" Nói: "Thôi nghe tin tốt trước." À, tin tốt trước là sau nghĩa là một tuần lễ mà khám X-quang á, rọi X-quang khắp người ông từ đầu tới chân, ngón tay ngón chân, tim gan phèo phổi thì phát

[46:00]hiện là ông không hề có bệnh gì hết, đó là tin tốt. Ổng mừng quá nói: "Giờ còn tin xấu?" Tin xấu là ông đã nhiễm phóng xạ nặng rồi. Tại vì rọi X-quang quá, nhiễm phóng xạ, đó. Thì cũng vậy, mình khi mình nghe nói là Tây phương đang càng lúc càng mến đạo Phật, đó là tin tốt. Nhưng mà tin xấu là gì? Là họ dí mình về... Rồi một cái đặc điểm trong thời đại hiện nay nữa là các tôn giáo bạn tranh thủ tín đồ tại các nước đang phát triển như chúng ta này mạnh hơn. Đó là đặc điểm của thời đại hôm nay. Mình nói là tôn giáo bạn để mình nói cho nhẹ nhàng, chứ sự thật là coi nhau như kẻ thù nữa. Có nhiều khi tranh giành tín đồ khốc liệt luôn.

[46:39]Nhưng mà bởi vì nhã nhặn, lịch sự mình mới nói thôi là tôn giáo bạn. Là các tôn giáo bạn, tôn giáo bạn là đang tranh giành tín đồ của đạo Phật gay gắt luôn bằng mọi phương tiện, phương pháp và mình dùng luôn cái chữ là thủ đoạn, tranh thủ. Cái phương pháp mà thường hay dùng nhất là gì? Là cho gạo, cho gạo, cho tiền. Khi họ đến cái xóm nào đó, thì cái người đó nào giờ cũng có đi chùa, cũng thờ ông bà, cũng chưa phải là một Phật tử kiên cường lắm, hoàn cảnh hơi khó khăn. Họ đến, ví dụ họ thấy cái người nào mà dễ mua quá, thì họ mua gia đình đó ba triệu đồng. Họ cho ba triệu đồng, thế đi rửa tội, đi hết gia đình, rất rẻ.

[47:25]Cái gia đình nào mà có giá chút, hơi khó mua chút, họ cất lại cho căn nhà. Là cả nhà đi qua theo đạo liền. Tức là họ dùng tiền để mua. Thì mình mới suy nghĩ là nếu như vậy họ phải rất tốn tiền, nhưng mà không ngờ bởi vì họ có cái quỹ của họ rất lớn ở bên nước ngoài. Đối với mình á, 1 tỷ đô la là quá lớn. Đối với họ, họ chấp nhận bỏ ra 10 tỷ đô la để mua sạch hết tín đồ tại Việt Nam này. Họ dự trữ con số đó sẵn rồi, chấp nhận mua hết luôn. Và con số đó thì đúng là cỡ nào mua mua hết luôn. Hết. Bây giờ nói: "Tôi cũng tin Phật lắm, nhưng bây giờ ổng cho năm triệu, thôi giờ thương Phật thì thương nhưng cũng phải đi rửa tội".

[48:05]Đó là chuyện có thật. Mà khắp nơi như vậy, và nhất là những cái vùng dân tộc thiểu số ấy, họ vô cho ít gạo tiền là theo hết, theo hết luôn. Nhưng khi mà tín đồ đông rồi á, thì đây mới là vấn đề. Sẽ có những vấn đề kéo theo về vấn đề chính trị, chứ nó không đơn thuần là chỉ dạy người ta tu hành đạo đức. Nếu mà các tôn giáo bạn yêu quý của chúng ta đó, là độ xong lôi kéo được tín đồ đó, rồi dạy người ta ăn hiền ở lành á, thì thôi, mình khỏe, mình không cần, phải không? Thì thôi, từ từ rồi mình độ cũng được, không sao. Thì ai cũng tốt, tu đạo nào cũng tốt, vì đều là dạy ăn hiền ở lành. Thôi mình nghỉ khỏe, từ từ mình độ cũng được.

[48:44]Nhưng mà khổ cái là những tôn giáo bạn mà yêu quý của chúng ta đó, độ được đông tín đồ rồi đó, bắt đầu làm chính trị. Mà khi làm chính trị thì nó xáo trộn quê hương đất nước của mình. Nên đó là tình hình hiện nay như vậy, hiện nay rất là căng. Mà đạo Phật mình khi mà người ta giành thì mình phải phải giữ. Mà người ta giành mình cũng phải giành luôn, chứ sao nữa, buộc lòng. Thì tôn giáo bạn mình đã như vậy, mình cũng phải phải tranh thủ. Đó là trách nhiệm của Tăng Ni ngày hôm nay rắc rối hơn ngày xưa, là mình phải có cái ý gọi là phát triển tín đồ, độ cho được đông tín đồ chứ không còn ngồi chờ người ta tới chùa xin quy y nữa.

[49:25]Đã tới lúc không còn quý thầy, quý cô mình ngồi một chỗ chờ người ta tới quy y nữa, mà phải tới tận nhà người ta, năn nỉ người ta quy y. Tới lúc đó rồi đó. Tức là vì thời đại nó ngược ngạo lại hết rồi, và mình phải thích ứng cho lẹ. Chứ không còn mà như kiểu cũ mà cứ ngồi mà điềm đạm, giải thoát, nghĩa là chờ người ta tới lạy lục: "Thầy cho con quy y", không có nữa. Giờ tới thiếu điều mình tới nhà mình lạy người ta xin người ta quy y nữa, tới lúc nó ngược ngạo lại. Nhưng mà ở đây nói mình có cách khác. Tức là đạo Phật mình có cách, mình không có trắn trợn, mình không có trơ tráo, mình không có trơ trẽn

[50:01]mà năn nỉ người ta quy y là nó nó giảm giá trị đạo Phật. Mình có cách nào đó là người ta vẫn phải mến đạo Phật để mà quy y, quy y mà biết kính trọng đạo Phật. Đấy là cái khó của mình. Ví dụ mình có tiền, mình tới mình nói: "Thôi bây giờ quy y nha, thì cho ba triệu", thì cái đó người ta vì tiền người ta theo quy y cũng có đó, nhưng mà trong lòng người ta có nể đạo Phật lắm không? Không. Mình không làm cái đó, mình dứt khoát không làm cái đó. Người ta quy y là phải biết kính trọng Tam Bảo, trong đó là có kính trọng Tăng Bảo, phải có như vậy, nên mình có cách khác. Mình không có dùng các thủ đoạn tiền bạc để lôi kéo tín đồ.

[50:39]Hoàn toàn mình không đi con đường đó, mình đi con đường khác. Đường nào? Thì con đường đó là một thử thách cho quý thầy, quý cô. Quý thầy, quý cô phải nghĩ ra cách nào đó để thu hút tín đồ, chứ không còn hờ hững, sơ sài được nữa. Không còn nói: "Ai tu tu", hay là "Ai tu nấy chứng, ai ăn nấy no", không còn cái đó nữa, mà phải bắt người ta tu, phải bắt người ta ăn cho no, phải bắt người ta tới chùa quy y, một cách nào đó rất tích cực. Đó, mình phải thả, mình phải phải sắp xếp, phải nghĩa là ngoài cái mình là trụ trì còn có chúng của mình, rồi ngoài chúng đệ tử xuất gia mình còn có đệ tử quy y cư sĩ của mình, mình phải huy động hết toàn bộ mọi

[51:16]người trong cái việc mà phát triển tín đồ cho đạo Phật. Hồi đó việc mà mình đi phát triển tín đồ có mình thầy trụ trì lo, giảng dạy, tiếp xúc Phật tử, nhưng bây giờ không có. Bây giờ là phải tất cả đều phải dồn nỗ lực cho việc phát triển tín đồ cho đạo Phật, phải mở hết công suất ra. Quý thầy trụ trì dạy cho chúng xuất gia, dạy cho chúng tại gia, toàn bộ hai chúng xuất gia và tại gia đều phải biết đi giáo hóa người chưa biết Phật pháp hết, toàn bộ như vậy. Mà cái sự thúc đẩy, hướng dẫn là do ai? Do trụ trì. Tức là thầy, cô trụ trì đó là phải thúc đẩy, hướng dẫn, dạy dỗ, đào tạo, khuyến khích cho đệ tử xuất

[51:56]gia và đệ tử tại gia của mình phải biết phát triển tín đồ. Phát triển tín đồ bằng cái cách là mình giáo hóa bằng giáo lý trước, bằng đạo lý trước, và người ta yêu mến cái đạo lý của Phật mà người ta sẽ tới chùa quy y, chứ không phải là mình cho tiền. Mặc dầu mình có làm từ thiện, mình cũng sẽ đem tiền, đem gạo đến giúp những người khó khăn, mà mình giúp bằng cái lòng từ bi thực sự chứ không phải là mình giúp để dụ người ta vào đạo. Và những người khác họ nhìn vô họ thấy họ thấy đúng là cái người đạo Phật giúp người vì thương yêu chứ không phải giúp người để dụ dỗ tín đồ. Nên họ có đến quy y với Phật, họ nể đạo Phật. Và cái cách của mình làm như vậy,

[52:35]nó chân chính, đường đường chính chính, nghĩa là quân tử, đại nhân chứ mình không làm một cách thủ đoạn tiểu nhân. Mình không dám chê cái tôn giáo bạn của mình là thủ đoạn tiểu nhân, mình không nói, nãy giờ chưa nói câu đó nha, chưa nói câu đó. Nhưng mình phải biết rằng đạo Phật của mình là nếu mình giáo hóa là đường đường chính chính, nghĩa là trượng phu, quân tử, không có làm lén, không có mua chuộc một cách trơ trẽn, trắn trợn, lén lút như vậy. Mình không phê bình ai nha. Đó là cái trách nhiệm nặng hơn đối với đạo Phật trong cái thời đại mới này. Một cái đặc điểm nữa trong thời đại hiện nay là những cái nghi lễ của Phật giáo

[53:16]không còn phù hợp nữa với cái trình độ nghệ thuật trong thời đại ngày hôm nay.

[53:23]Ở đây quý thầy, quý cô hay quý Phật tử có xem buổi lễ khai mạc World Cup chưa? Cái buổi lễ khai mạc của cái World Cup thế giới, coi chưa? Có, có quý thầy có coi. Hay không? Hoành tráng không? Vì tôi cũng không coi nên không biết. Có ai hút thuốc đó, đừng hút thuốc nữa nha. Ở ngoài đó, ở ngoài hút thuốc. Vì tôi cũng không có coi không biết, nghe nói nghe nói nhiều người họ thích họ thích coi những cái buổi lễ khai mạc của những cái lễ hội, những cái hội thể thao lớn trên thế giới vì họ tổ chức rất là hay, ví dụ như là cái Olympic, cái buổi lễ mà khai mạc nó rất là hay. Những cái festival cũng vậy, những cái buổi lễ khai mạc nó rất là hay.

[54:00]Và khi người ta xem cái buổi lễ đó, người ta phấn chấn, người ta tin tưởng, người ta xúc động, người ta phấn khởi, hăng hái lên liền. Nên cái việc mà những bên ngoài người ta tổ chức một buổi lễ nó hoành tráng, nó lớn lao, công phu, kỹ lưỡng và kết hợp được với nhiều cái phương tiện về âm nhạc nè, kỹ thuật nè, ánh sáng nè, âm thanh nè, đội hình nè, trang phục nè, vân vân, người ta kết hợp được rất nhiều để làm nên một buổi lễ lớn, một buổi lễ rất là hay, rất hoành tráng. Còn trong đạo Phật mình thì phương tiện là cái gì? Nếu mình tổ chức một buổi lễ? Ba bốn món, nhất là cái cái chuông, hai là cái

[54:41]mỏ, ba là cái khánh, bốn là cái cái trống, năm là cái đại hồng chung, thứ sáu: áo hậu, thứ bảy: áo tràng, thứ tám là hết. Nhang đèn bông trái nữa. Dạ đúng rồi. Mấy cái đó hấp dẫn không? Hồi xưa thì chắc hấp dẫn, bây giờ hết rồi. Phải không? Bởi khi một cái người mà ví dụ một người Phật tử bình thường hay một người họ chưa biết đạo, họ cứ so sánh một cái nghi lễ trong Phật giáo với cái lễ hội của thế gian, họ thấy cái lễ hội thế gian hơn hẳn. Hơn hẳn về cái đầu, về cái trí tuệ, về tài năng tổ chức, về nghệ thuật, về kỹ thuật, hơn hẳn liền. Và thấy cái thế gian hơn hẳn, họ nghĩ đạo làm sao? Là kém hơn.

[55:26]Họ đánh giá đạo thấp hơn đời, thua mình. Cho nên vì vậy, mình không thể đua đòi hoàn toàn như thế gian, mình không thể là trang bị hoành tráng, âm thanh, ánh sáng, một dàn nhạc rầm rộ được, nhưng mình cũng phải nâng cái nghi thức của mình lên một chút, mình phải nâng cái trình độ tổ chức một cái lễ hội, một cái nghi lễ của mình lên một bước, chứ không thể mà để như vậy mãi. Như chúng tôi có một cái điều nhiều khi buồn trong bụng mà không dám nói, bởi vì chùa cũng của thầy tổ, mình không dám nói. Cứ mỗi năm tôi về tôi làm lễ giỗ Hòa thượng thầy của chúng tôi là Hòa thượng Huệ Hưng, năm nào thì cũng tới ngày giỗ, mà như ngày xưa cũng vậy,

[56:05]như 10 năm trước, mấy năm trước chúng tôi cũng đi về một mình, lặng lẽ là một người bình thường về dự lễ. 10 năm sau lễ giỗ cũng về, lặng lẽ một mình dự lễ. Mà trong suốt 10 năm như vậy thì buổi lễ tổ chức y chang, không thêm bớt gì, năm nào cũng như năm nấy. Rồi cái người tới họ cũng không cần vào dự lễ, cứ ngồi vòng vòng ngoài sân ngồi chơi chờ ăn rồi về. Cái số người để mà vào dự lễ rất là ít, mà trong buổi lễ nó cứ lặp đi lặp lại một hình thức cũ hoài, không có gì mới. Chúng tôi biết đây là một điều đáng buồn. Tức là người ta dự lễ mà người ta thấy không có gì mới, không có gì thêm, không có gì hay

[56:38]thì từ từ cái buổi lễ giỗ hết ý nghĩa và cái lòng tưởng nhớ đối với vị Hòa thượng cũng giảm lần lần theo ngày tháng luôn. Đó là một cái không hay. Nên vì vậy là chúng ta luôn luôn phải cải tiến, phải thay đổi, phải hào hứng lên, hoành tráng dần dần lên như vậy, phải áp dụng kỹ thuật, áp dụng nghệ thuật, âm nhạc, vân vân vào như vậy. Hồi nãy chúng tôi vừa mới nói đó, sau khi thầy Từ Tấn vừa giảng xong, mình nghe đánh trống Bát Nhã, phải không? Chúng tôi nói ngày nào mà giảng xong không phải đánh trống Bát Nhã nữa, mà sẽ cử lên cả một điệu nhạc, một dàn nhạc giao hưởng lớn, tiếng kèn saxophone ha, tiếng piano, tiếng violon rồi cử lên một điệu

[57:13]nhạc Phật giáo để mà mừng sau khi mà chấm dứt bài giảng. Mừng là sau khi chấm dứt bài giảng là sao? Tại vì mình ngừng giảng mừng quá, thầy giảng nữa mình sẽ ngủ, ví dụ vậy. Mình mừng quá mình cử luôn nguyên một dàn nhạc thì nó sẽ đổi mới hơn là trống Bát Nhã. Nhưng mà có khi trống Bát Nhã cũng hay lắm nha, để đánh thức mình á. Nãy giờ mình hơi lim dim á, đánh trống Bát Nhã báo là thôi hết giảng rồi, thôi mừng rồi đứng lên rồi. Không biết nãy giờ có ai lim dim không? Như vậy. Thì có thể là đó là những cái mà gọi là cũng đổi mới một chút xíu. Ví dụ đánh trống thì cứ đánh nhưng mà phối hợp thêm những

[57:46]cái dàn nhạc, điệu nhạc nào nữa thì hấp dẫn hơn. Phật tử tới họ thấy đúng là cái điệu nhạc Phật giáo mà được sử dụng như vậy họ thấy hay hơn. Đó, chúng ta thấy vậy, đó là cái đặc điểm của thời đại mới có nhiều cái mà buộc cái người trụ trì mình phải suy nghĩ. Đó là nãy giờ mình nói cái đặc điểm thời đại đó, bây giờ chúng ta nói người trụ trì phải nâng cấp, upgrade, phải nâng cấp, giống như nâng cấp cái máy vậy. Giờ trụ trì tới lúc cũng phải nâng để cho phù hợp với những cái tình hình mà mình vừa phân tích như vậy. Thì trong cái nâng cấp thứ nhất là về việc quản lý một ngôi chùa. Thì cái nhiệm vụ chính của trụ trì là quản lý một ngôi chùa.

[58:23]Quản lý một ngôi chùa để làm cái gì? Cách đây mấy năm, chúng tôi có nói cái đề tài là: "Nhiệm vụ một ngôi chùa", không biết quý thầy Tăng sinh còn nhớ không? Tăng sinh Ni Ánh còn nhớ bài đó không? "Nhiệm vụ một ngôi chùa", trong quan điểm Phật sự? Trả hết rồi hả? Thì quản lý một ngôi chùa để làm những nhiệm vụ của một ngôi chùa. Thì một ngôi chùa là làm những nhiệm vụ gì? Thứ nhất là, là cái chỗ chứa, chỗ ở, cái tổ ấm cho cho người xuất gia, phải không? Đó. Người xuất gia ở đâu? Phải vô chùa mà ở. Thì như vậy một ngôi chùa có ông trụ trì, thì như vậy quản lý một ngôi chùa là để cho Tăng Ni tu học.

[59:00]Đó là cái nhiệm vụ chính. Cho nên, quản lý một ngôi chùa là chỗ ở, chỗ tu của Tăng Ni. Thì phải quản lý cho kỹ, cho chặt chẽ để làm sao cái người xuất gia ở trong chùa đó cái việc tu học được tiến bộ, họ thấy là họ ở trong chùa họ được yên ấm, họ được dạy dỗ, họ được rèn luyện, được đào tạo, được thử thách, được thúc đẩy, được thử thách phải làm những cái công quả, những Phật sự. Chứ không phải là ngồi ở trỏng tu học không. Phải làm Phật sự, phải làm công quả. Nhưng mà tất cả những điều đó khi họ ở trong chùa họ được tu nè, được học nè, được làm Phật sự, được công quả nè là theo một cái giáo trình rất là kỹ chứ không có tùy hứng.

[59:37]Là cái này là ông thầy trụ trì phải có cái giáo trình dạy chúng trong mấy cái việc là tu, học, công quả, Phật sự, ba cái. Là cái người chúng điệu mới vào mình biết là phải dạy cái gì, học cái gì, công quả cái gì, tu cái thời khóa làm sao, khác cái người tu lâu. Ví dụ một người Tỳ-kheo rồi thì cái việc tu phải khác, học khác, công quả khác, khác nhau. Và cái giáo trình đó là thầy trụ trì đã soạn ra. Khi mà soạn ra như vậy mình tham khảo với các chùa khác, mình tham khảo với ý kiến Giáo hội để cho chùa nào nó cũng giống giống giống, rồi lỡ mình có gởi đệ tử mình qua chùa khác thì đệ tử mình cũng sống cũng dễ bởi vì nó giống giống nhau vậy, mình tham khảo.

[1:00:17]Khi mà bây giờ cái chú điệu đó vào chùa tu thì đầu tiên là mình phải cưng chút, tại cái người mới đó họ chưa có đạo tâm nhiều, mình hơi ưu tiên chút. Còn cái người mà Tỳ-kheo tu lâu rồi á thì mình bắt phải cực hơn chút. Bởi vì cái người tu lâu rồi họ có đạo lực hơn thì họ phải cực khổ hơn, họ phải phấn đấu hơn. Chứ không phải tu lâu rồi là sướng hơn nha, cái quan niệm ngược lại. Ví dụ bây giờ trong cái chùa mình có mười cái đơn, à mười người nằm rồi, mình nhận thêm người vô làm điệu nữa thì cái người thứ mười một này ở đâu? Mình kiếm một cái chiếu ni-lông mình trải đỡ dưới góc nhà bếp cho ở đỡ, phải không?

[1:00:55]Đó, tại mới tu mà, còn người ta tu lâu phải ưu tiên, đúng không? Sai đó. Cái người thứ mười một vô thì lên đơn mà ở. Trong cái mười người đó thì người nào mà tu lâu nhất á thì trải cái chiếu ra góc nhà bếp mà ở. Cái người tu lâu phải là người chứng tỏ cái sự hy sinh mình nhiều hơn hết, chứ không phải là người hưởng thụ nhiều hơn hết. Tức người là trụ trì mình phải có cái giáo trình rõ ràng, tức mình dạy chúng như vậy đó, cái thái độ như vậy đó. Mà cái người mà tu lâu mà chấp nhận được như vậy thì người đó sau này mới kế thế mình trụ trì được. Tức là người mà hy sinh được cho đàn em đến sau của mình,

[1:01:29]người đó sau này làm trụ trì được, nối mình được. Chứ không phải là tu lâu rồi đòi hưởng thụ nhiều, không phải. Rồi cái người mới vô đó học cái bài kinh gì? Là mình biết, phải học những cái môn đạo đức căn bản, rồi một số bài tụng, nghi thức, vân vân. Đó, quý thầy có làm gì phải biết hầu như thế nào, làm cái công quả thế nào, dạy đơn sơ thôi. Nhưng mà cái người Tỳ-kheo mà đệ tử lớn của mình á thì bắt đầu dạy cái khác. Phải tu phải nhập thất, ờ phải có những khóa tu phải ngồi thiền ở mức độ nào rồi. Và phải biết tập giảng cho Phật tử tới chùa như thế nào rồi. Mới vô đó thì có thể là ở thì sướng thiệt nhưng

[1:02:05]mà phải đi xuống nấu cơm hay chẻ củi á. Nhưng mà cái người Tỳ-kheo chúng mà lâu rồi đó thì nhiều khi lại bớt cái việc chẻ củi, nấu cơm mà phải lo soạn bài để dạy dỗ cho Phật tử. Mình giao bớt cái việc dạy lại cho cái người đệ tử lớn của mình, tập lần lần. Nó khác. Nghĩa là cái công quả, cái Phật sự của người mà tu lâu á cao cấp lên lần lần. Nhưng mà cái đời sống người đó thì phải nhường nhịn từ từ. Quý thầy, quý cô thấy vậy hợp lý không? Hay không chịu? Không chịu. Mất quyền lợi, không chịu. Nhưng mà nếu mà được như vậy đó là một đạo Phật đẹp, đạo Phật rất là đẹp. Trừ những người già, người bệnh á thì mình phải ưu tiên về đời sống một chút,

[1:02:41]nhưng mà những người nào mà còn hy sinh được nên hy sinh để giữ cái đức của mình. Nhưng mà về Phật sự thì rất là cao. Cái người mới vô đó phải đi rửa chén, nghĩa là được ở trên đơn, quần áo là đầy đủ, ấm áp, ít có bắt làm gì, cho thời gian đi học nhưng phải biết xuống bếp nấu cơm, biết rửa chén, biết nhiều chẻ củi, giờ bếp ga chắc hết chẻ củi rồi. Đó như vậy. Nhưng mà cái Phật sự của người lớn là phải lo đi giảng, đi dạy, đi nơi này nơi kia. Đó. Nhưng mà đời sống thì lại hy sinh nhường nhịn cho đàn em của mình. Nó có cái giáo trình như vậy. Thì đó là nhiệm vụ ngôi chùa. Rồi việc tổ chức quản lý chặt chẽ về giới luật là cái hạnh kiểm,

[1:03:18]đạo đức người ta biết quản lý người này, quản lý người kia làm sao, nhắc nhở, dạy dỗ sao sao thì trụ trì phải có cái giáo trình chứ không có tùy hứng. Không có rồi mình cứ ở chùa lâu quá rồi mình thành trụ trì, rồi đứa nào nó mến quá vô cạo đầu cho nó tu, tu hễ có gì thấy chướng tai cái la, không chướng tai thôi không chướng mắt thì không la, không được như vậy nữa. Tức là người trụ trì không còn được mà kiểu cảm tính, tới đâu tính tới đó nữa, phải có cái giáo trình từ ban đầu nó như vậy. Rồi kế tiếp cái nhiệm vụ thứ hai của một ngôi chùa là là giáo hóa Phật tử. Ha, Phật tử họ tới lui họ xẹt ra xẹt vô có những người gắn bó tới lui rất nhiều,

[1:03:51]có những người lâu lâu tới, có những người ngày sám hối với Rằm tới, vân vân. Thì bây giờ phải độ cho người ta tu theo cách nào? Mà cho nó vui như hồi nãy mình nói vậy, thấy coi người ta tới chùa lâu lâu tới chùa thấy sao nó dễ chịu quá, chùa vừa thanh tịnh mà vừa vui. À, cái khó là vừa thanh tịnh mà vừa vui nha, chứ không phải vô chùa mà rần rần như cái hội chợ mà vui, không phải. Là cái khác của cái niềm vui của mình là ở bên ngoài đó họ cạnh tranh cái niềm vui là bằng cái gì? Là bằng cái ồn náo, sôi động, vui để lôi kéo người ta ra. Còn trong chùa mình cũng phải tạo cái vui mà cái vui trong cái thanh tịnh.

[1:04:25]À, cái này rất là khó. Mà phải làm được như vậy. Cho nên người Phật tử lâu lâu họ tới chùa chút họ nói: "Sao vui ghê, đi chùa thấy vừa tinh thần thoải mái, nhẹ nhàng mà thấy vui", họ thích đi chùa. Mà cứ thích đi chùa hoài là chắc chắn họ tăng được đạo tâm, họ có lợi cho họ và gia đình họ. Như vậy. Chứ không phải là mình mong là họ tới chùa nhiều để họ cúng dường, trong đầu mình không có chuyện đó. Mình chỉ mong là họ biết tu tốt để về họ sống tốt với gia đình, với làng xóm của họ thôi. Đó là mình xong trách nhiệm của mình với Đức Phật. Còn họ cúng hay không cúng là tùy duyên, tùy khả năng, không bao giờ mình nghĩ tới.

[1:04:58]Không bao giờ trong đầu mình nghĩ tới việc người ta tới chùa để cúng dường. Phải cao thượng như vậy mới được, mới là một người trụ trì. Không nghĩ tới chuyện đó. Mình chỉ độ cho người ta tốt thôi, để về người ta sống tốt với gia đình, với làng xóm họ thì coi như là mình làm xong cái thiên chức của mình. Rồi cái ngôi chùa là gì nữa? Là đại diện cho Phật pháp giữa cuộc đời, hình ảnh tiêu biểu cho Phật pháp giữa cuộc đời. Mà đối với những tôn giáo bạn, họ nhìn vào ngôi chùa, đối với người không biết đạo họ nhìn vào ngôi chùa để họ thấy đó là văn hóa Phật giáo, nếp sống của đạo Phật, cái lợi ích của đạo Phật tuôn vào cuộc đời như thế nào. Đó.

[1:05:36]Thì đây là nhiều mặt, cho nên cái việc mà người trụ trì quản lý một ngôi chùa là nhiều việc như vậy đó. Và phải có cái giáo trình, mình phải ngồi mình soạn ra. Khi mình rảnh, ví dụ như không có người bạn đạo nào đến, không có cái tài liệu nào đọc, mình phải ngồi mình soạn trước: "Bây giờ nè, điệu mới vào phải làm gì nè, học gì nè", ngồi mình vạch ra. "Rồi tu lâu một chút phải học tới gì gì nè, Phật sự phải làm công quả gì gì nè." Đó. Phật tử tới, ví dụ cái người mà tới lâu rồi phải cho họ học cái gì, làm gì, cái người mà mình thấy mới tới chưa quy y thì mình phải nói gì, bắt làm gì, người quy y rồi mà học thêm cái gì,

[1:06:12]ngồi mình soạn ra một cuốn sổ mình hết, đọc tới đọc lui. Lâu ngày khi mình làm việc cái mình bổ sung, bổ sung dần dần. Rồi khi mình trao đổi được với các huynh đệ mình ở các chùa khác, cái mình về mình bổ sung trong cái cuốn sổ đó. Tức là mình soạn lần lần cái giáo trình, cái phương pháp, cái chương trình làm việc của một trụ trì có phương pháp. Tức là đây gọi là trụ trì được nâng cấp á. Nâng cấp lên là làm việc có hệ thống, có phương pháp, có chương trình, có kế hoạch chứ không còn làm tự phát, tự ý, cảm tính, đụng đâu sâu đó nữa, hết rồi, hết cái thời đại đó rồi. Đã tới lúc rồi. Quý thầy, quý cô chịu không? Đồng ý không? Đồng ý nha.

[1:06:47]Kìa thầy, thầy chịu không thầy? Chịu nha. Thầy năm nay nhiêu tuổi vậy thầy? Thưa thầy? Bảy mươi bốn. Chúng ta thấy không? Bảy mươi bốn, ngồi đây khiêm tốn học hạ. Xin cho tràng pháo tay. Đó,

[1:07:03]là những cái tấm gương đáng quý như vậy, ha. Và chúng chúng ta tin rằng nghĩa là vị thầy bữa nay sẽ là một vị trụ trì được nâng cấp rất là tốt lên sau đây thôi. Rồi một cái nhiệm vụ của trụ trì nè, cái này mới nặng nè, nãy chúng ta nói á là hướng dẫn cho cư sĩ để làm Phật sự. À, bởi vì á cái người xuất gia thì ít mà Phật tử thì đông. Có những ngôi chùa chỉ có năm ba thầy trò ở với nhau à, có những chùa thì năm bảy, mười, mười mấy, hai mươi mấy. Mà đặt cái ngôi chùa chỉ năm bảy người thì cái số người vẫn là ít phải không? Nếu năm bảy người thì nội mình giữ chùa không là hết rồi, ít đi đâu được lắm.

[1:07:42]Mà cái việc giáo hóa chúng sinh á là nhiệm vụ rất là nặng nên mình phải đào tạo người cư sĩ làm việc. Mà người cư sĩ có chịu làm việc giáo hóa truyền đạo phụ với thầy không? Có không? Sao nói nghe xìu quá? Có không? Nói lớn lên coi. Đó, tức là quý Phật tử rất là sẵn lòng nhưng mà bây giờ ăn thua quý thầy mình á là có giao việc hay không, có chỉ cách làm hay không thôi. Chứ nếu quý thầy mình kêu Phật tử lại nói: "Bây giờ thầy muốn gặp tụi con hôm nay một chút, là thầy có những điều thế này. Thầy thấy chùa mình ở đây mà cái xóm bên kia họ chưa biết đạo, trong cái xóm đó còn nhiều tệ nạn, nghe nói trộm cắp, ma túy gì có, thầy rất đau lòng.

[1:08:25]Và thầy nghĩ ánh sáng Phật pháp chưa soi được tới đó. Mà bản thân quý thầy thì không thể mà cứ trà trộn, thân cận, gần gũi để giáo hóa họ được. Tại vì mang hình thức quý thầy thì phải giảng dạy có nơi có chỗ, không có thân cận được như là cư sĩ tụi con. Bây giờ thầy giao cái trách nhiệm này cho tụi con, tụi con cố gắng đi vào trong cái xóm đó và tụi con đem Phật pháp về đó cho thầy. Được không?" Phật tử: "Được." Bây giờ cái cách thức như thế này: "Là với cái người như vầy tụi con phải nói chuyện sao, với người kia nói chuyện sao. Đây là những tài liệu, sách đạo Phật, băng giảng đạo Phật đây. Đó, thì tụi con cứ về đó giáo hóa, thiếu cái gì lại đây nói thầy. Đó, phải không?

[1:09:02]Rồi sau đó nhưng mà nhớ vô đó rồi đừng có bắt chước người ta đánh bài, hút xì-ke rồi mất luôn Phật tử. Vô đó cứ mà giáo hóa xong rồi từ từ làm cho cái xóm đó nó tốt lên từ từ." Đó, hễ mình giao việc là Phật tử sẽ làm. Phật tử dám làm không? Dám không? Dám hay ớn hay sao nghe mà không rõ? Dám nhưng đó vậy, tức là người Phật tử phải là một người chiến sĩ ngoài những giờ phút mà mình bận lo cho cái sinh kế gia đình, mình trích thời gian ra để mình làm phước. Mà trong cái việc làm phước như Đức Phật nói, không có gì cao quý bằng pháp thí, tức là đem đạo lý vào tâm hồn con người không có công đức nào bằng.

[1:09:42]Nghĩa là không có cái bố thí nào bằng pháp thí. Chúng ta nghe câu trong Pháp Cú, "Pháp thí thắng mọi thí" là như vậy. Pháp thí có nghĩa là mình đem đạo lý vào tâm hồn con người ta. Thì nơi nào mà chúng sinh chưa biết Phật pháp thì họ sẽ sống không có tốt, thì chính nơi đó là nơi mà mình dấn thân đến, mình sẽ làm một sứ giả cho quý thầy, cho Phật đem đạo lý đến với tâm hồn người ta. Mà ở đằng sau lưng mình thì có quý thầy luôn luôn là là giám đốc, phải không? Luôn luôn có quý thầy làm giám đốc. Đó, thì mình cứ đi mà truyền đạo. Đó, như vậy. Quý thầy thì không dám vô đó mà làm đâu nhưng quý thầy giám đốc.

[1:10:23]Thì ở đây là việc mà khuyến khích nè, mình chọn địa bàn nè, mình nhắc nhở Phật tử nè, rồi mình kiểm điểm kết quả nè. Đó là nhiệm vụ của quý thầy. Nhiệm vụ của giám đốc là vậy đó. Là coi như mình độ được mấy người rồi, đó, rồi ai tốt thì mình khen thưởng như thế nào, vân vân. Đó là nhiệm vụ của giám đốc. Còn dưới kia thì vua thì cứ đi giáo hóa giùm, phải không? Thì đây cũng là một nhiệm vụ của trụ trì gọi là được nâng cấp, chứ không phải là mọi việc mình ôm đồm như cũ nữa. Tức là người trụ trì hay tăng ni không còn đó mà ngồi mà việc gì cũng lãnh nữa, bắt đầu phải giao cho Phật tử. Tức là khi trụ trì mà được nâng cấp rồi thì là Phật tử cũng được nâng cấp luôn.

[1:11:01]Trở thành những sứ giả của Phật chứ không còn mà chỉ thụ động tới chùa nghe quý thầy dạy nữa, chính mình phải đem đạo lý cho người khác. Mà đem đạo lý cho người khác cực lắm không phải dễ nha, cực lắm đó. Mình phải sống tốt làm gương, phải khéo ăn khéo nói. Có thể là mình chưa thể thuyết một bài pháp dài như quý thầy, nhưng mình phải biết khéo ăn khéo nói, lấy lòng người ta rồi mới đưa băng, đưa sách cho người ta nghe được, rồi mới dụ người ta đi chùa, rủ người ta đi chùa được chứ không phải dễ. Mà khó chừng nào thì phước lớn chừng nấy. Rồi một cái nâng cấp của trụ trì nữa là phải có một ngoại ngữ để giao

[1:11:37]tiếp với thế giới, để mình có tiếp xúc được với văn hóa thế giới. Vì nhiều tài liệu bây giờ nó nằm trên tiếng Anh nhiều lắm thì người trụ trì mình phải biết một số tiếng Anh. Dù quý thầy nào mà có cơ hội giỏi á thì mình học, mình thông thạo luôn một ngoại ngữ, nhất là tiếng Anh thì càng tốt. Còn nếu mình không thông thạo thì mình cũng phải biết một số căn bản của ngoại ngữ để có thể một vài từ, vài chữ nào vô tình nó rớt trong cái máy hay một cuốn sách nào mình cũng biết tổng quát nó là cái gì, biết cách tra từ điển, ráp văn phạm để hiểu được cái câu văn nào mà quan trọng cần phải hiểu, vân vân.

[1:12:11]Nên trụ trì trong cái thời đại mới là phải có một ngoại ngữ. Ngoại ngữ hiện đại đó, chứ không phải chữ Nho. Chữ Nho không gọi là ngoại ngữ lắm đâu, nó gần như cổ ngữ, chưa phải cổ ngữ vì người ta còn dùng, nhưng mà cũng xưa rồi. Mà bây giờ phải biết ưu tiên tiếng Anh, rồi kế đó là tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha gì đó, vân vân, phải biết. Thầy già già, thầy còn đi học tiếng Anh được không thầy? Ráng nha, nghen. Cũng How are you? đồ đàng hoàng với người ta nè, vân vân. Dạ. Rồi một cái nâng cấp mới của trụ trì nữa là phải biết sử dụng vi tính nha. Tại vì vi tính bây giờ nó là một cái đầu, chúng ta phải hiểu vi tính nó là cái đầu thứ hai của mình.

[1:12:55]Nghĩa là nào giờ mình có cái đầu này để mình làm việc thôi, cái đầu và ngón tay thôi. Thì bây giờ vi tính nó là một cái đầu thứ hai của mình, cái đầu phụ của mình để mình tính toán, sắp xếp mọi việc. Nên không có dại gì mà mình từ chối một cái bộ óc phụ.

[1:13:11]Nhớ như vậy, không có dại gì mình từ chối một cái bộ óc phụ mà khi kỹ thuật nó đã cho phép mình có, thì mình phải biết sử dụng liền, phải khôn ngoan sử dụng liền. Giống như làm một cái số nước văn minh vậy, luôn luôn nó gọi là chiêu hiền đãi sĩ, là nó mời nó dụ nhân tài các nước về đó để nó xây dựng đất nước họ cho mạnh lên. Và các vua chúa thời xưa cũng vậy, có cái chính sách là chiêu hiền đãi sĩ, là ai mà giỏi tới là mấy ổng đối đãi ân cần để ở lại đó, phục vụ cho cái vương quyền của họ, cho cái triều đại của họ. Thì luôn luôn vậy là một cái điều khôn ngoan, không có gì sai hết. Thì cũng vậy, chúng ta nhớ cái máy vi tính,

[1:13:47]computer là một cái bộ óc phụ của con người và nó nhanh hơn cái bộ óc của mình, nó giỏi hơn cái bộ óc của mình mặc dù nó làm theo cái lệnh của mình. Đó, nó là một cái đầy tớ của mình nhưng mà nó giỏi hơn mình và mình phải biết sử dụng. Mà đi vào cái thế giới đó nhiều cái rất là hay. Cho nên trong chùa ít nhất phải có một cái máy vi tính. Một chùa phải có ít nhất một cái. Ít nhất nha, chứ chùa mà không có cái nào là chùa đó rất lạc hậu. Mỗi gia đình của người ta bây giờ lần lần một gia đình có một cái rồi, huống hồ là chùa nữa. Chùa là một cái nơi của văn hóa, của văn minh, thì máy vi tính phải có.

[1:14:26]Rồi một cái điều mà trụ trì phải nâng cấp nữa là không biết cái này là tin buồn hay là tin vui với quý thầy, là trình độ âm nhạc ở mức độ nào đó. Không biết cái này tin buồn hay tin vui với quý thầy quý cô nữa? Phải có trình độ âm nhạc. Tại vì sao vậy? Tại vì âm nhạc á là một yếu tố quan trọng trong cái đời sống nghệ thuật của nhân loại. Ngay cả trong kinh Phật mà, âm nhạc cũng được nhắc tới rất nhiều về các nhạc của cõi trời, họ sử dụng để mà ca ngợi chư thánh, ca ngợi Phật, cũng như nói một cái đạo lý nào đó, họ cũng dùng tới âm nhạc. Thì thời bây giờ vậy, người ta cũng mê âm nhạc còn hơn hồi xưa nữa.

[1:15:09]Bởi vì phương tiện mà đĩa, băng rồi đó, âm nhạc phổ biến đầy nên người ta dễ có cơ hội tiếp xúc với âm nhạc, thưởng thức âm nhạc và yêu thích âm nhạc. Nên vì vậy, mà nếu cái nghi thức của đạo Phật hay đạo lý của đạo Phật mà được phương tiện âm nhạc truyền tải thì nó sẽ làm cho đạo Phật vui tươi hơn, thích thú hơn, hấp dẫn hơn đối với mọi người, nhất là giới trẻ. Vì vậy quý thầy quý cô phải có một cái hiểu biết về âm nhạc. Mình không cần phải hát hay, không cần phải đàn giỏi, nhưng mình biết giá trị của âm nhạc để mình điều khiển thôi. Vì mình là giám đốc mà, đó. Nghĩa là mình phục vụ cho vua nhưng mình là giám đốc.

[1:15:48]Cho nên là quý thầy quý cô phải biết, ví dụ trong cái ngày lễ đó mình biết mời đây là nhạc sĩ, đây là ca sĩ, mình biết hướng dẫn người ta, "Con nên phổ cái bài thơ này thành nhạc để hát trong ngày lễ nè. Cái đoạn kinh này cái ý nghĩa rất là hay nè, bây giờ con soạn thành bài nhạc cho thầy nè để ngày đó hát nè", vân vân. Tức là những cái đó mình phải biết chỉ đạo, dù mình không biết hát, dù không biết soạn nhạc, không biết chơi đàn, nhưng mà mình biết chỉ đạo vì mình có cái ý thức về đó, hiểu biết về đó, có kiến thức về đó. Nên cái gọi là kiến thức về âm nhạc là phải biết, nâng cao lên. Mà nếu quý thầy mình biết hát một chút, biết đàn một chút thì cũng rất là tốt.

[1:16:22]Chút thôi, đừng nhiều quá, nhiều quá nguy hiểm. Cực kỳ nguy hiểm cho quý thầy mà biết đàn biết hát giỏi nha. Sao vậy? Sao nguy hiểm vậy quý thầy? Vì sao, thầy Đức Hoàng? Đẹp trai đó. Nếu như thầy Đức Hoàng đẹp trai như vậy mà đàn hay hát giỏi nữa thì sao? Thì thì tiêu.

[1:16:45]Thì cọp sẽ nó tha.

[1:16:51]Cho nên biết chút chút thì thôi, biết chút thôi, đừng biết nhiều. À, ở đây chúng ta cũng xét lại cái giới gọi là giới cấm ca hát trong đạo Phật một chút, phải không? Tức là trong cái giới căn bản của mười giới Sa-di, có giới cấm ca hát, cấm là đi xem vũ, nhạc, kịch, hoặc tự mình múa, mình hát như vậy. Một cái cấm như vậy là bởi vì sao như vậy? Bởi vì sao mà thời đó Đức Phật có cái giới cấm đó? Là như thế này, mình hiểu là giới dành cho cho Sa-di, những người đó tu chưa nhiều, chưa có sử dụng được cái nghệ thuật như là một cái công cụ để truyền đạo mà bị sao? Bị chìm đắm trong đó, bị nô lệ. Tức là bị cái nghệ thuật âm nhạc,

[1:17:32]bị âm nhạc nó làm chủ mình chứ mình chưa làm chủ được âm nhạc. Cũng giống như người ta nói á, đồng tiền là một tên đầy tớ tốt nhưng là một ông chủ xấu. Nghĩa là sao? Nghĩa là đối với đồng tiền đó mà mình tôn thờ nó, mình coi nó là mục tiêu tối thượng thì mình sẽ trở thành con người tồi tệ, tham lam, ích kỷ, vơ vét. Nhưng mà mình nếu mình hiểu đồng tiền nó là cái phương tiện để mình làm cái điều tốt cho cuộc đời thì đồng tiền nó rất là rất là hay, phải không? Thì âm nhạc cũng như vậy. Nếu mình mê, mình say, mình đắm, mình rung động dạt dào khi mình nghe âm nhạc thì thôi đừng đụng tới nhạc. Còn nếu mà mình biết, có kiến thức âm nhạc,

[1:18:13]mình nghe một điệu nhạc mình biết là hay, nhưng mà lòng mình rất là tĩnh, rất là bình thản, biết nó hay biết dở thôi, mà biết sử dụng để tôn đạo Phật lên thì mình làm chủ được âm nhạc. Đó. Thì vào cái thời mà còn Sa-di á thì thường người trẻ họ không làm chủ được điều đó. Mà thời xưa nhất là cái nghệ thuật hồi đó chưa có phim ảnh như bây giờ, người ta thường dùng cái vũ điệu để giải trí, là những người quyền quý như vua, chúa, quan đó, hay mời những vũ công người nữ đến họ uốn éo họ múa. Mà chúng ta thấy khi mà múa là cái gì múa? Cái thân thể người nữ múa phải không? Thân thể người nữ múa, họ mặc đồ có khi đẹp,

[1:18:49]có khi hở hang và họ uốn éo, họ lắc lư. Thì bây giờ một người tu mà cứ nhìn chăm chăm vô cái thân hình người ta múa, uốn éo lắc lư thì coi nó giống ai không? Không giống ai, phải không? Coi nó không nghiêm trang, nó ô nhiễm. Cho nên buộc cấm không có được coi người ta múa. Quý thầy có coi người ta múa chưa? Nhớ đừng coi nha. Cho nên cấm coi múa mà cấm bản thân mình múa luôn. Hổng lẽ bây giờ thầy tu đứng lên mà múa coi nó kỳ, phải không? Thôi thà là cấm thì cái điều đó không được, mà tới bây giờ vẫn không được. Nhưng mà bây giờ thì trong chương trình văn nghệ của Phật giáo, đôi khi mình có những tiết mục múa,

[1:19:23]thì mặc đồ đàng hoàng, kín đáo, mà múa quạt, múa gì đó để biểu tượng một cái đạo lý nào đó thì thôi cũng chấp nhận, đó. Nhưng quý thầy mình cũng dòm hí hí thôi, đừng có dòm kỹ nha. Bị cái nhìn chăm chăm cái thân thể người nữ đó coi nó không nghiêm trang. Tôi nhớ có một lần cái hồi đó tổ chức cái âm nhạc Phật giáo ngay rạp Hòa Bình ở đường 3 Tháng 2, Sài Gòn á, gọi là để ủng hộ cái chương trình mổ mắt từ thiện gì đó. Thì nghe từ thiện gì đó, thôi người ta kêu quá thì cũng mua vé năm chục ngàn đi vô coi. Thì vô coi hát với múa tới cái màn thiệt trời ơi, lúc đó trần mình mà chịu luôn. Nghĩa là một cái cô đó múa lửa, mặc đồ tắm múa.

[1:19:59]Ở dưới này Hòa thượng, Thượng tọa ngồi đây, tăng ni ngồi đây, trời ơi cô nhảy tưng tưng theo cái điệu nhạc rap, nhạc pop gì không biết nữa, múa vòng lửa nữa, chỉ có đồ có hai mảnh à. Trời ơi, ngồi lúc đó thôi tôi lắc đầu luôn bây giờ không biết sao giờ để coi coi làm sao. Cô dứt một múa rồi thấy quý thầy mình cũng vỗ tay, nhiệt liệt hoan nghênh đàng hoàng không biết sao. Tôi cũng không biết quý thầy mình lịch sự hay là sao không biết nữa, cũng nhiệt tình, cười thấy mồ luôn. Thì cái đó thôi cũng cấm. Giờ cái kịch nếu mà cái kịch kiểu tiểu thuyết thế gian tình cảm sướt mướt á thì không nên, nhưng mà nếu kịch mà nói đạo lý thì cũng được.

[1:20:29]Còn nhạc tức là hát, mà nếu nói đạo lý thôi cũng có thể chấp nhận được. Nhưng mà sử dụng âm nhạc chúng ta biết là con dao hai lưỡi, ý là: một là mình mê đắm, rung động theo điệu nhạc thì đó là bắt đầu mình nguy hiểm, thì mình phải tu lại. Còn ở đây mình ở mức độ tâm mình bình thản, nghe điệu nhạc biết nó hay đó, nhưng mà lòng không có xúc động, không rung động thì sử dụng nó cho đạo thì lúc đó sử dụng được. Cho nên khi mà chúng ta nói tới dùng âm nhạc là một phương tiện quan trọng trong cái nghi lễ và trong việc truyền đạo, thì mình phải coi lại cái đạo lực của mình một chút. Nhưng mình biết rằng âm nhạc rất quan trọng.

[1:21:02]Một điều nữa chúng ta nói về nâng cấp ngôi chùa nữa nè, các kiến thức về các môn học trong xã hội chúng ta phải biết mỗi cái một chút tổng quát, ví dụ như môn xã hội học nè, khoa học nè, luật pháp nè, vân vân, là những cái đó. Nói chữ khoa học là nói mênh mông quá, ví dụ như khoa học gồm cả hóa học, toán học, vật lý học, sinh học, đủ thứ. Thì mình khi mình qua được lớp 12 thì mình có những kiến thức nó căn bản rồi. Xã hội học mình biết căn bản, luật pháp mình biết căn bản, thì trong suốt thời gian mình tu hành và làm trụ trì, mình đọc thêm sách. Dĩ nhiên là mình không có dồn hết thì giờ để đọc những điều đó, bởi vì mình còn phải tu.

[1:21:40]Nhưng mà thỉnh thoảng rảnh mình đọc chút xíu, biết chút xíu báo chí vân vân để nó nâng cấp cái kiến thức mình lên, mình không có bị lạc hậu. Và khi mình nói chuyện, mình giảng pháp thì cái bài giảng mình nó sâu sắc hơn và phong phú hơn. Và nó ứng dụng được trong cuộc đời, chúng ta nhớ một điều. Cái quan trọng của một người nghe giáo pháp là phải ứng dụng được trong đời sống của họ, họ mới thích. Còn nghe xong bài là họ cảm thấy không ứng dụng được trong đời sống của họ, họ sẽ chán bài giảng đó. Đây là tâm lý quan trọng trong phương pháp diễn giảng, trong nghệ thuật diễn giảng. Một trong những điều quan trọng trong phương pháp diễn giảng là

[1:22:16]bài giảng phải làm cho người nghe ứng dụng được trong đời sống của mình. Còn nếu không ứng dụng được, bài giảng đó sẽ bị nhàm chán. Mà muốn cho cái người nghe họ cảm thấy là ứng dụng được thì cái người giảng phải có kiến thức nhiều về các môn học: xã hội học, toán học, khoa học, lý học, hóa học, sinh học, luật pháp, vân vân nhiều điều, phóng xạ, nghệ thuật, mỗi cái mình biết chút chút chút chút như vậy. Thì khi mình nói chuyện nó phong phú, mình trích dẫn đồ đâu nó chặt chẽ. Hôm nay chúng ta nói nhau về cái bài gọi là "Trụ trì thời hiện đại" thì cái bài này nó còn dài, chưa có hết được. Lần tới gặp nhau chúng ta sẽ nói thêm,

[1:22:54]vì còn nhiều việc một người trụ trì thời hiện đại phải làm. Hôm nay mình chỉ nói được có hai mục. Mục thứ nhất là mình phân tích cái đặc điểm của Phật giáo trong thời đại ngày hôm nay có những cái thử thách mới như thế nào, mình phải chuẩn bị để phải đối phó, vượt qua, khắc phục và làm chủ được. Và chúng ta cũng nêu lên một số điểm mà người trụ trì phải biết nâng cấp cái trình độ mình lên để là một người trụ trì giỏi. Đó thì mình mới có một cuộc đời làm Phật sự của mình mà có cái xứng đáng. Thời gian cũng đã trưa, cũng đã hết giờ thì chúng ta gặp nhau trong mùa hạ vậy cũng là vui. Cũng mong là quý thầy quý cô vậy,

[1:23:32]ưu tư thêm về cái vai trò, cái trách nhiệm của mình, nhất là người trụ trì trong cái thời đại này đối với vận mệnh của Phật pháp, đối với sự nghiệp mà giáo hóa cho Phật tử, cũng như là cái việc mà phát triển Phật giáo. Cũng mong cho tất cả quý vị, quý thầy cô, Phật tử thân tâm được an lạc. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Giờ mình hồi hướng ha. Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả,

[1:24:12]đệ tử và chúng sinh

[1:24:20]đều trọn thành Phật đạo. Mấy cái đèn đừng đánh chói mắt người hát nghen.

[1:24:41]Nghe vang

[1:24:53]xa,

[1:25:04]ngàn muôn tiếng tơ đồng reo hòa.

[1:25:13]Nghe trong tim, nguồn hạnh phúc êm đềm bao la.

[1:25:21]Ôi quang minh, Mẹ Quán Thế Âm của muôn loài.

[1:25:30]Đem yêu thương, về che chúng sanh đời đau khổ. Ôi mênh mông, Mẹ soi sáng muôn loài khốn cùng. Tâm bao dung, Mẹ nghe tiếng u buồn trong đời. Mẹ mang đến cho đời ánh sáng, khiến cho người xa lìa mê lầm. Namah Avalokiteshvaraya Bodhisattvaya. Namah Avalokiteshvaraya Bodhisattvaya.

[1:26:25]Namah Avalokiteshvaraya Bodhisattvaya.

[1:26:36]Hôm nay con, quỳ đây với tấm lòng chân thành.

[1:26:44]Trong vô biên, lặng nghe tiếng tâm hồn mênh mông.

[1:26:53]Con xin dâng, tình thương đến muôn loài xa gần. Đem yêu thương, hạnh phúc thắm muôn ngàn hương hoa.

[1:27:09]Như xưa nay, Mẹ đã đến cho đời yên lành.

[1:27:18]Tâm bao dung, Mẹ nghe tiếng u buồn trong đời. Mẹ mang đến cho đời ánh sáng, khiến cho người xa lìa mê lầm.

[1:27:35]Namah Avalokiteshvaraya Bodhisattvaya.

[1:27:46]Namah Avalokiteshvaraya Bodhisattvaya.

[1:27:56]Namah Avalokiteshvaraya Bodhisattvaya.

[1:28:06]Nghe vang xa, ngàn muôn tiếng tơ đồng reo hòa.

[1:28:29]Nghe trong tim, nguồn hạnh phúc êm đềm bao la.

[1:28:41]Ôi quang minh, Mẹ Quán Thế Âm của muôn loài. Đem yêu thương, về che chúng sanh đời đau khổ.

[1:28:57]Ôi mênh mông, Mẹ soi sáng muôn loài khốn cùng. Tâm bao dung, Mẹ nghe tiếng u buồn trong đời. Mẹ mang đến cho đời ánh sáng, khiến cho người xa lìa mê lầm. Namah Avalokiteshvaraya Bodhisattvaya. Namah Avalokiteshvaraya Bodhisattvaya. Namah Avalokiteshvaraya Bodhisattvaya.

[1:29:34]Namah

[1:31:22]Nam mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Chắp tay quỳ kính lạy Người, thiết tha con khấn nguyện cầu: Quê hương là dòng sông mát trong trăng vàng soi sáng.

[1:31:49]Nam mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Nam mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Đóa hoa tươi sắc vô thường, sớm trưa rơi rớt cuộn luồng, nương thuyền từ vượt qua bến mê đến nơi bờ giác.

[1:32:23]Mẹ hiền Quán Thế Âm, giọt nước cành dương xoa dịu lầm than.

[1:32:36]Mẹ hiền Quán Thế Âm, đem đến an vui, dứt sạch ưu phiền.

[1:33:22]Nam mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Chiến tranh đau đớn cuộc đời, bão giông mây nước ngập trời, con xin Mẹ từ bi, xót thương cứu độ trần gian.

[1:35:22]Nam mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát.