Transcript: Tu Thiền Trong Đời Sống

  • Speaker: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Duration: 1:07:31

Full transcript of the talk (in Vietnamese), taken from its subtitles. Select a timestamp to play that part.

[0:18]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:23]Vì ta biết rằng muốn cho Phật Pháp được phát triển thì mọi người phải chịu khó tu Thiền.

[0:34]Vì tu Thiền mới là cái lõi của đạo Phật, mà tu Thiền nó cực hơn mọi cái tu tập khác, mà tu Thiền á nó

[0:47]đòi hỏi gắt gao hơn, quyết liệt hơn những cái lối tu khác. Chúng ta cứ phát tâm về đây dự cái khóa Thiền thì phải hiểu rằng việc này không đơn giản là nói vui thì đến, buồn thì bỏ đi. Như thế ta không được phép nữa. Vì ta phát nguyện mà tu Thiền, tức là ta đi vào cái lõi của đạo Phật thì ta phải mang theo cái tâm của một dũng sĩ oai hùng, bất khuất.

[1:26]Chỉ có con đường đi tới chứ không có bước lui, có chết cũng đi tới, không có bước lui. Mà người nào có cái tâm đó thì mới có thể tu Thiền được.

[1:42]Nên quý Phật tử ngồi nhìn lại tâm mình khi về đây dự cái khóa Thiền này, cái quyết tâm mình đã đến tột độ hay chưa, hay còn chỉ là tu cho vui? Nè, bữa nào mệt thôi ở nhà nghỉ, hay bữa nào khỏe thì đi cho vui. Thấy ông thầy ổng rầy thì giận ổng ghét hay bỏ, còn ông thầy ổng tình cảm thì tới cho vui. Phải xem lại tâm mình có bị dao động hay không. Vì chỉ những con người sắt đá, kiên cường mới có thể đi được trên con đường thiền định. Vì con đường thiền định này là con đường mà của ba đời mười phương Chư Phật đều đi. Mọi con đường khác đều chỉ là phương tiện. Thầy nói câu này đừng ai giận thầy, vì đây là một sự thật.

[2:37]Đức Phật ta đắc đạo nhờ tu Thiền. Vô số vị Thánh Tăng đắc đạo nhờ tu Thiền. Vô số các bậc tôn túc Hòa thượng trong các chùa Tịnh độ đều chính là các thiền sư. Các thiền sư cải trang cả. Ban đầu các vị đến với chùa bằng con đường Tịnh độ, niệm Phật, tụng kinh, nhưng khi thực hành sâu,

[3:07]rồi hiểu sâu, học sâu những cái kinh tạng thì tất cả những kinh tạng trong đạo Phật đều chỉ là Thiền mà thôi. Còn cái kinh về Tịnh độ chỉ có hai bản kinh mỏng mỏng để dẫn con người ở ban đầu vào đạo cho dễ dàng. Còn đi sâu vào rồi, toàn bộ cả một đại tạng kinh lớn mênh mông của đạo Phật chỉ là thiền định mà thôi. Nên các vị Hòa thượng vậy, mới vào vì có cái căn tu đời xưa đi xuất gia thì cũng nghĩ mình là niệm Phật, tụng kinh theo thầy tổ. Nhưng bất cứ vị nào khi trở thành một vị cao tăng đều có phong cách, phẩm chất của một thiền sư cả. Đó là lý do mà đạo Phật tuy nhiều tông phái nhưng luôn hòa hợp với nhau.

[4:00]Ngày hôm nay nhìn ra điều đó, bởi vì ông thầy của chúng ta là một bậc cao tăng thực sự, đứng đây làm cái cột trụ cho Phật giáo Vĩnh Long mà cũng là Phật giáo miền Tây. Nên ngài nhìn ra điều đó và quyết tâm phát huy lại cái Thiền cho Phật giáo miền Tây. Công đức của ngài lớn lắm, nên ai mà phát tâm về đây dự cái khóa Thiền ở chùa Phật Ngọc này, nghĩa là những người cùng cái chí hướng với Thượng tọa để phát huy lại cái Thiền cho Phật giáo miền Tây, cũng là xây dựng lại cái sức mạnh cho Phật giáo miền Tây. Cái công đức không phải là nhỏ, thầy hết sức là tán thán điều này.

[4:57]Thầy nói lại vậy, khi các Phật tử về đây dự khóa Thiền là cùng cái chí hướng với Thượng tọa ta ở đây để xây dựng Phật giáo cái Thiền cho Phật giáo miền Tây, công đức nó không nhỏ. Nhưng để làm được điều này chúng ta phải sao? Phải có quyết tâm kiên định nha, có chết cũng không bước lui nữa, chứ không phải là tu cho vui, mà ta đang đi trên con đường xây dựng lại Phật Pháp của miền Tây. Cho nên cái chí nguyện phải kiên cường, trí tuệ phải sâu xa. Trên cái con đường Thiền đầy vất vả, khó khăn đó

[5:43]thì chúng ta có cái phương pháp, có công thức, có giai đoạn, ha, từng bước mà đi.

[5:54]Và ta hiểu rằng cái con đường đi rất là xa. Còn cái người nào nói với ta rằng tu Thiền mau chứng thì họ thuộc một trong hai hạng người: Một, họ là thượng căn Bồ Tát trở lại; Hai, họ là người nói dối. Nếu cái người nào mà nói rằng tu Thiền mau chứng. Còn ở đây ai là thượng căn Bồ Tát? Ai cảm thấy mình là thượng căn Bồ Tát thì mình sẽ tu rất mau chứng nha. Còn nếu mình không phải thượng căn Bồ Tát thì tu lâu chứng. Mà ta nhớ rằng

[6:44]kết quả lớn lao thì cái nhân phải cũng phải hết sức là lớn lao. Không bao giờ để chứng được, đắc đạo thành một vị Thánh cao siêu mà chỉ tu sơ sài vài ba năm mà được. Nhớ như vậy, không bao giờ có chuyện đó. Có một lần vậy, thầy gặp một vị thầy. Vị thầy đó cũng tự xưng mình đắc đạo. Thì khi vị thầy đó tự xưng mình đắc đạo thì nhiều người tin. Vì vị thầy đó có một cái quá trình tu tập rất là dài, rất là cần khổ. Rồi sau này cái vị thầy đó mới chỉ một người đệ tử, nói rằng người đệ tử này cũng đắc đạo. Lạ một điều, không ai tin. Tuyệt đối không ai tin. Mặc dù người ta tin cái ông thầy, khi ông thầy ổng xưng ổng đắc

[7:40]đạo thì người ta tin, nhưng khi ông thầy đó ổng công nhận cái người đệ tử ổng đắc đạo, tuyệt đối không một người nào tin. Vì sao vậy? Bởi vì mọi người nhìn cái ông đệ tử thấy cái công hạnh chưa sâu dày, mỏng quá, mỏng ai cũng biết, mà bỗng nhiên ông thầy ổng tuyên bố người đệ tử này đắc đạo, tự nhiên không ai tin. Nó là một sự công bằng, mà con người không tin có nghĩa là quỷ thần cũng không công nhận, Chư Thiên cũng không công nhận. Không phải là dễ. Thí dụ bây giờ ta, thí dụ ta chỉ một cái sư cô đây, ta nói sư cô này đã chứng quả Thánh

[8:28]thì mình tin liền không? Mình nghe thì hơi ngỡ ngàng. Mình mừng lắm, nghe nói ai chứng đạo mình mừng lắm, nhưng bắt đầu mình rình, mình coi à. Coi cổ nãy cổ chớp mắt làm sao, cổ cười coi làm sao, cổ đi cái chân của làm sao, tay cổ đánh đòn xa làm sao, cổ ngồi cổ ăn làm sao. Bắt đầu mình rình cổ từng từng ly, từng zem ha, coi coi phải Thánh hay không. Rồi bắt đầu mình ngồi mình dòm, thậm chí cổ đi vô nhà vệ sinh mình cũng vô mình đứng ngoài cửa mình dòm. Rồi cổ, cổ là ấy là nằm ngủ mình cũng mình cũng dòm để mình canh coi phải thiệt. Tại vì mình chưa có chứng kiến cái công hạnh tu hành của cổ nào giờ,

[9:07]bỗng nhiên có một người kêu cổ đắc đạo là mình phải rình, mình canh, mình so, mình đếm, mình tính, mình xét từng chút một. Chỉ khi nào mà ờ mình nghe nói cổ đắc đạo rồi, rồi mình quá trình mình rình cũng phải ba năm như vậy, thấy cổ nói một lời nào cũng chững chạc, giải quyết việc gì hết sức trí tuệ, oai nghi tề chỉnh, tế hạnh dung thông, mỗi một cái chớp mắt cũng đều thanh tịnh.

[9:37]Thì qua ba năm rình rồi đó, bắt đầu mình mới công nhận: "À, cô này Thánh thiệt." Phải không ạ? Không có dễ. Thế gian này ta không dễ chấp nhận ai là Thánh cả. Cho nên cái thứ nhất là chính người đó phải công phu sâu dày. Mà cái người đó là Thánh hay không á, người phàm ta chưa biết. Mà ai biết trước? Chư Thiên biết trước, quỷ thần biết trước chứ người ta chưa biết. Còn những "thánh" mà mạo nhận, có ý đồ, có tổ chức, có thế lực để làm chính trị, lôi kéo quần chúng thì dễ dàng nhiều lắm nha. Ta đừng bị lừa, đừng bị lầm. Thí dụ thoạt khi ta nghe ở đây có đạo sư này, ở kia có sư phụ kia, tuyệt đối đừng tin. Vì sao?

[10:31]Vì ta chưa chứng kiến cái công hạnh tu hành của họ. Chỉ nghe đồn, nghe quảng cáo, thì cái đồn, cái quảng cáo nó có kỹ thuật nó làm được, thuê người làm được, có phương pháp làm được để mà lây lan cái lời đồn thổi, thì nhớ không tin. Giống như ông thầy ổng xưng ổng đắc đạo người ta tin, nhưng khi ổng công bố người đệ tử ổng đắc đạo, tuyệt đối đến bây giờ không ai tin, dù ông thầy ổng chết rồi. Bởi vì người ta nhìn công hạnh không dày, quan sát từng cái oai nghi tế hạnh không chuẩn. Nhớ như vậy. Cho nên cái việc mà ta bước vào cái cuộc đời tu Thiền là ta bắt đầu bước vào một cái lộ trình không được phép lui. Vì sao?

[11:22]Vì ta lui, ta mang tội rất nặng với Phật Pháp.

[11:28]Mà nếu ta tiến tới thì công đức ta là vô lượng, nhớ như vậy. Ta bây giờ không có con đường ở giữa nữa. Ai lỡ dại đã về đây rồi không được quyền lui nha. Chỉ con đường đi tới để tìm được cái công đức vô lượng, hoặc bước lui để xuống địa ngục. Nó không có lui được nữa. Nói: "Tại sao lui xuống địa ngục?" Vì ta làm mất tín tâm những người khác. Là sao? À nói thấy mình đi tới chùa Phật Ngọc dự cái khóa thiền, ít bữa mình bỏ. Người ta thường người ta cũng đang muốn tới tu đó, người ta cũng đang muốn tới tu theo cái chí nguyện của Thượng tọa ta là xây dựng cái Phật thiền cho Phật giáo miền Tây. Thấy ở đây có khóa thiền, thấy mình tới ngồi,

[12:24]người ta cũng đang muốn bắt chước, bỗng nhiên mình bỏ. Bỏ cái người ta làm sao? Người ta thoái tâm nản chí người ta bỏ luôn. Thế là ta đánh mất cái tín tâm, cái đạo tâm của một con người. Thì tội hay không tội? Tội hay không tội? Rất có tội. Mà không phải một người. Cái việc mà ta thoái tâm ta lui ta không tu nữa, ta đâu biết rằng lúc đó ta làm mất đạo tâm của khoảng ba chục con người người ta đang canh ta. Thấy ta bỏ họ bỏ luôn. Chứ nếu ta kiên trì sẽ có ba chục con người họ đến đây để cùng tu tập. Cho nên khi ta đến Phật Ngọc Xá Lợi ta dự cái khóa tu thiền mà ở ngoài đầu đường Thượng tọa ổng giăng cái bảng á,

[13:09]khóa tu thiền á, thì ta chỉ có con đường đi tới, hết đường lui rồi. Sợ chưa? Sợ chưa?

[13:23]Cho nên nhớ mai mốt mà thấy ai hỏi mình tu thiền á, nói: "Thấy thấy chị chị tới chùa Phật Ngọc Xá Lợi tu thiền thì thấy nó làm sao? Ờ em cũng muốn đi mà không biết đi làm sao?" Thì mình nhớ mình nói câu này: "Tôi lỡ dại, tôi tu thiền rồi tôi không có đường lui." Ta nghe ta hết hồn. Nói: "Ủa trong đó có cái gì mà ông thầy ổng bộ ổng cột ổng trói?" Nói: "Không, tại vì khi bước vào tu thiền rồi nó chỉ là có hai con đường chứ không con đường thứ ba. Một là phải đi cho tới tận cùng cái sự giác ngộ theo con đường Phật. Hai, bước lui để xuống địa ngục. Cho nên bây giờ tôi đã lỡ dại rồi tôi không còn đường lui được nữa.

[14:09]Còn chị muốn tu thì chị cũng nhớ giùm tôi câu này. Nếu mà chị theo tôi thì chỉ có một con đường đi tới sự chứng ngộ, còn chị mà lui nữa quỷ sứ vặn họng chị á. Nhớ vậy quy... vậy thì chịu thì chịu, hổng chịu thì thôi."

[14:28]Tu thiền thì

[14:31]ta có hai cái lúc để tu,

[14:36]trừ lúc ngủ. Nhưng mà cái người mà họ đạt được cái mức độ tâm linh cao thì trong khi ngủ họ vẫn kiểm soát được tâm, vẫn tỉnh giác kiểm soát được tâm. Thì đây là người ở mức độ cao. Còn đa phần chúng ta ngủ rồi thôi buông, không tu nữa. Nên lúc thức mới nói chuyện tu hay hay không tu. Thì lúc thức ta ta có hai cái trạng thái: một là ngồi thiền, hai là không ngồi thiền, đúng không à? Vậy lúc nào nhiều? Giữa cái ngồi thiền và cái không ngồi thiền thì cái nào chiếm thời gian nhiều?

[15:24]Lúc... Lúc ngồi thiền nhiều hơn phải không? Phải không? Như vậy là mấy vị là đắc đạo hết rồi đó. Trong lúc ta thức thì ta có hai trạng thái: một là lúc ta đang bắt chân kiết già ngồi thiền, hai là không bắt chân kiết già ngồi thiền. Thì cái thời gian mà ta bắt chân ngồi thiền, ngồi kiết già rất là ít, phải không? Còn cái thời gian mà không bắt chân kiết già thì rất là nhiều. Ví dụ bây giờ ta đang ngồi nghe pháp cũng không phải là đang ngồi thiền. Ngoài ra lát nữa xả thiền ra đi làm công việc thì lại càng sao? Càng không phải ngồi kiết già. Nên tính ra mà tu thiền trong cái lúc ngồi kiết già rất là ít trong cuộc sống của mình.

[16:23]Mà cái thời gian ta không ngồi thiền rất là nhiều. Vậy nếu chỉ đợi tới lúc ngồi thiền mới tu, còn lại ta không tu, thì chừng nào ta đắc đạo?

[16:38]Câu trả lời là: không bao giờ. Không bao giờ. Tại vì thời cái nhân quả cái thời gian tu ít quá, thời gian không tu nhiều quá, nên ta không bao giờ đắc đạo. Chỉ gieo cái nhân để được gặp Phật, gặp thánh cho vui, chứ rất khó đắc đạo vì cái thời gian tu ít quá. Do đó khi tu thiền ta buộc phải tập tu trong trong đời sống bình thường. Nghĩa là trong đời sống, lúc không ngồi thiền cũng phải có cách tu, chứ không phải là hễ buông chân ra rồi hổng tu, để tâm loạn, không có. Nên cái người tu thiền mà chân chính đều phải tu trong đời sống bình thường.

[17:29]Thấy họ đi đứng bình thường, nói năng bình thường á, sự thực họ đang có một cái tâm khác bí mật để đang tu thiền đó, chứ không phải là họ buông lung bình thường như mọi người tưởng đâu. Đó, đó mới là con người mà chân tu. Mà người nào tu đến được cái giai đoạn trong đời sống vẫn giữ công phu tu tập được thì người đó đã rất gần với thánh quả.

[18:01]Gần với thánh quả, ta không nói thánh quả A-la-hán, vì thánh quả A-la-hán phải nhiều kiếp lắm. Nhưng ít nhất gần nhất là Tu-đà-hoàn, sơ quả Tu-đà-hoàn. Nên người nào mà có thể tu tập được trong đời sống bình thường, không phải lúc ngồi, vẫn có cái công phu nhiếp tâm, kiểm soát tâm, thanh tịnh nội tâm, thì người đó đã rất gần với thánh quả Tu-đà-hoàn. Nhớ như vậy. Còn cái người mà chứng Tu-đà-hoàn thật sự rồi thì đương nhiên đó là điều bắt buộc, trong đời sống lúc nào cũng phải tu. Còn ta chưa chứng Tu-đà-hoàn mà trong đời sống luôn luôn biết thúc liễm tu tập thì đã rất gần với thánh quả Tu-đà-hoàn.

[18:54]Trong cái bận làm việc này ta cũng chia ra làm hai loại: một loại làm việc là lao động tay tay chân và một loại làm việc là lao động trí trí óc. Lao động tay chân thì ta dễ nhiếp tâm hơn, còn lao động trí óc ta khó nhiếp tâm hơn. Còn cái lúc ở không cũng chia ra làm hai. Chia ra làm hai: ta ở không mà ta thanh thản, vô tư, nhẹ nhàng. Còn một loại ta ở không rồi ta nhàn cư vi bất thiện, ở không rồi tìm cách quậy, tìm cách giải trí, tìm cách hưởng thụ.

[19:41]Đó, cũng chia làm hai. Nhắc lại, trong cuộc sống này ta có hai trạng thái là

[19:49]là thức và ngủ. Ngủ thì không tu được, không nói nữa, còn lại là thức. Thức ta cũng chia ra làm hai hai trạng thái là: một là ngồi thiền kiết già nghiêm túc, hai là không phải ngồi thiền, phải không? Thì ngồi thiền đã là tu nghiêm túc rồi không nói nữa. Bây giờ cái không ngồi thiền, lúc không ngồi thiền ta cũng chia ra làm hai là là bận làm việc và ở không. Trong cái bận làm việc ta cũng chia ra làm hai: một là lao động thủ công đơn giản và hai là lao động bằng trí óc phức tạp. Nè, thì cái ở không ta cũng chia ra làm hai: là người ở không mà giữ ở không trong cái lành mạnh, thanh thản, và một loại ở không nhàn cư vi bất thiện, ở không rồi tìm chuyện gì?

[20:41]Giải trí, quậy quọ, hưởng thụ, nhậu nhẹt, la cà cho vui. Hai. Rồi bắt đầu, chưa, khoan! Nắm hết phân phân loại ra thôi, bây giờ bắt đầu phải tu nè. Tu trong đời sống, tu trong đời sống tức là tu trong cái lúc mà không ngồi thiền. Thì cho tu trong lúc mà không ngồi thiền thì nó gồm mấy cái?

[21:07]Mấy? Mấy cái?

[21:12]Mấy? Nói hai cũng được, nói bốn cũng được. Nói hai tức là nói rằng ta ở trong trạng thái bận làm việc và ở ở không thì ta gọi là hai. Còn nếu nói bốn, tức là ta chia ra luôn: trong cái bận làm việc cũng hai hai loại, là lao động tay chân đơn giản và lao động trí óc phức tạp. Nói ở không cũng ta chia ra làm hai: là cái người ở không tranh thủ ở không đó giữ tâm hồn mình thanh thản nhẹ nhàng, lành mạnh, đọc sách, văn, thơ, đi viếng chùa, lễ Phật; còn cái người mà ở không mà nhàn cư vi bất thiện, ở không không biết làm gì cứ bày chuyện quậy: đua xe, nhậu nhẹt, la cà, lên Facebook kiếm bồ kiếm bịch... đó đó đó.

[21:59]Gồm hai hai loại như vậy, ta có bốn trạng thái, tức là ta tu. Bây giờ ta đặt vấn đề là tu trong đời sống, tức là tu trong bốn này: một là lao động tay chân đơn giản, là tu trong lúc lao động tay chân đơn giản; tu trong lúc mà lao động trí óc phức tạp; tu trong lúc ở không lành mạnh; và tu trong lúc ở không quậy. Cái ông mà ở không quậy, ổng có tu không nè? Có không? Không. Nha! Đó. Vì đó, mỗi một cái trường hợp thì ta có cái cách tu. Đây mà thầy chưa nói, còn cái này nữa nè mới ghê gớm nữa nè: nói là lúc mà ta bận làm việc nó cũng có hai loại. Hồi nãy ta chia theo cái trạng cái tình trạng là lao động tay chân đơn giản

[22:45]và lao động trí óc phức tạp, bây giờ ta chia theo trạng thái thiện ác: ta đang làm việc mà ta đang làm việc thiện hay ta đang làm việc bất thiện, vì cả hai đều bận tâm như nhau, phải không ạ? Ta làm việc thiện ta cũng đang bận tâm, mà ta làm việc bất thiện ta cũng đang bận tâm. À nói như vậy là cả hai cái bận tâm đó giống nhau? Hai cái bận tâm đó giống nhau đều làm cho tâm loạn, đều không phải là đang nhiếp tâm, đúng không? Không. Nhớ, khi ta đang làm việc thì ta chia ra hai tính chất: thiện và bất thiện. Người nào mà làm việc mà thiện thì người đó đang tích cái phước để tu thiền, để sau này nhiếp tâm vào định.

[23:40]Còn người nào làm việc mà làm những cái việc bất thiện thì tâm sau này càng lúc càng loạn cho tới khi điên loạn. Nhớ, loạn là nhân của điên loạn. Nên ta nói điên loạn là vậy đó, loạn là nhân của điên loạn. Nói: "Sao thấy nhiều người ác mà cũng đâu có điên?" Thì họ không điên, nhưng họ sẽ đầu thai vào một cái loại cực kỳ si mê

[24:14]động loạn, đó là gì? Đó là loài loài thú. Nhớ như vậy. Cái tâm của con thú với cái tâm của người điên rất gần nhau vì luôn luôn loạn động.

[24:31]Cái tâm con thú lúc nào cũng căng thẳng đi tìm đồ ăn, chưa bao giờ có một giây phút thảnh thơi cả. Mình làm người giờ này có ai lo đi tìm món ăn không? Không, vì bụng chưa đói, mà có tới lúc đói cũng sẽ có ăn. Vì cuộc sống của con người ta có phước, ta không phải căng thẳng, còn loài vật coi vậy chứ rất căng thẳng chỉ tìm miếng ăn. Nên ta đặt cái vấn đề thế này: khi ta bận làm việc thì cái người mà làm việc lao động tay chân đơn giản, đầu óc ít có có phải mà suy nghĩ thì rất dễ giữ chánh niệm, rất dễ giữ cái công phu tu tập của mình. Cái công phu tu tập đó là gì? Ai nhớ?

[25:27]Lúc làm việc hay nghỉ ngơi luôn nhớ: thân này vô thường. Đó, lúc ví dụ nha ta đi cuốc đất, ta đi hái trái, từng bước chân đi, từng cái lao động lúc nào cũng nhớ biết rõ toàn thân, an trú toàn thân và nhớ thân này là vô thường, đó là người đang tu thiền trong đời sống.

[25:53]Tâm ta lúc nào cũng muốn rời khỏi thân để nó chạy ra ngoại cảnh. Ví dụ bây giờ hôm nay ta phải đi hái xoài thì ta phải nhìn ta canh cái trái xoài, ta cầm cái lồng lên ta khoèo thì ta phải canh, lúc đó cái tâm mình nó phóng ra, nó bận tâm. Nhưng cái người biết tu thiền thì cũng giống như vậy, cũng nhìn trái xoài, cũng đưa một cái cây khoèo lên để thò lên giật cái trái xoài, nhưng mà lúc đó chia ra một tâm ở lại với thân, chia ra một tâm ở lại với thân, vẫn biết rõ toàn thân.

[26:34]Làm được không? Nói: "Không biết nữa, tại chưa tập." Cho nên ta phải tập bằng cách đi kinh hành là vậy đó. Khi ta không ngồi thiền nữa, ta bắt đầu ta đi kinh hành, ta đi ta nối nhau ta đi thì đang bước chân đi là động mà, nhưng mà lúc đó ta an trú toàn thân, biết rõ toàn thân, nhớ thân này vô thường, đó là ta đang tu trong cái động, tu trong đời sống. Nhưng đi kinh hành thì nó rất là đơn giản, ta không... Bắt đầu ta đi ra sau nhà bếp ta phụ làm việc, rửa bát. Hôm nay ví dụ như là nhà bếp nấu cơm ăn, dọn cơm cho cái khóa tu thiền mình gọi là thiền sinh, thì mình là thiền sinh thì mình không phải xuống bếp

[27:17]nấu cơm, nhưng mà khi mà ăn xong rồi thì mình cũng xuống dưới mình phụ phụ rửa. Thì đó, bắt đầu xuống phụ rửa, chuyền cái bát này qua bát kia, lúc làm việc đó vẫn bắt đầu tập, tập cái gì? Vừa làm vừa... vừa... vừa...

[27:41]biết rõ toàn thân, an trú toàn thân, nhớ thân này vô thường. Rửa chén rớt rớt rồi nhưng mà thật ra đang biết toàn thân, chia ra một cái tâm để cảm giác toàn thân. Đó, phải tập mới bắt đầu có.

[28:00]Lúc mới tập á thì ta có khi nhớ, có khi quên. Rửa chén lát cái chạy theo cái chén. Cái người nói: "Đâu đâu đưa đưa giùm em miếng xà bông!", cái mình lấy miếng xà bông mình đưa là mất cái thân mình liền, lúc đó mình rời khỏi thân mình liền. Cho nên cái tập mà lúc nào cũng biết rõ toàn thân, cảm giác toàn thân, cái tập đó không phải có liền được nha, không phải có liền, phải tập lâu. Rồi khi mà đứng lên bắt đầu đi qua đi quét nhà là nó dễ rồi, đây là những lao động tay chân, vừa quét mà vừa an trú toàn toàn thân, cái này cũng phải phải tập. Không tập thì không có. Cho nên ta cái người mà tu thiền hay không á, ta nhìn họ ta biết cái chỗ đó đó.

[28:48]Vì cái người mà họ tu giỏi á là trong đời sống họ luôn luôn có chánh niệm, lúc nào cũng biết rõ toàn thân, an trú toàn thân, biết thân này vô thường, lúc nào họ cũng biết. Và khi mà họ biết như vậy thì ta nhìn họ ở điểm nào?

[29:07]Họ ít phóng tâm chạy ra ngoài, ít có lắng nghe câu chuyện của người khác, không có bà tám, không có chuyện gì cũng tham gia. Bỗng nhiên có người nói: "Trời, bên kia có cái hàng đó nó bỗng nhiên nó giết người." - "Ủa ủa, sao sao? Nó giết gì?" - không có tham gia. Nó giết kệ nó, nó giết người ta bắt nó rồi kệ nó. Mình ở đây mắc cái gì? Mắc an trú toàn thân, nha, nhớ thân này vô thường. Cho nên ta nhìn hai cái phong cách đó mà ta biết cái người đó có tu tập có bề dày hay không. Cái người tu tập không có bề dày, đụng cái là mất thân, đụng cái mất thân quên thân liền để mà chạy theo câu chuyện bên ngoài.

[29:44]Còn cái người mà có bề dày thì sao? Tự nhiên bớt chạy theo câu chuyện bên ngoài, lúc nào cũng quay lại nhớ toàn toàn thân.

[29:58]Đó là cái gọi là lao động tay chân đơn giản. Ừ mà để có thể lúc nào cũng nhớ được toàn thân cũng không phải là dễ, phải tập nhiều ngày nhiều tháng. Ví dụ trong ngày đó, sao mình thấy: Ủa, tính ra là mình mình mất thân nhiều quá, tâm này rời khỏi thân nhiều lần quá, thì phải làm sao? Thì phải làm sao?

[30:24]Cái người cái người tu thiền tinh tấn á người ta miên mật từng giờ từng phút, không có lúc nào để mất cái chánh niệm tỉnh giác, không có lúc nào để mất cái công phu. Làm gì cũng an trú toàn thân, biết rõ thân này vô thường. Nhưng mà mình để ý mình ráng tập, nhưng mà cuối cùng trong ngày kiểm ra lại mất nhiều quá thì phải làm sao?

[30:49]Thì phải lên gặp Phật mà xin lỗi, nha. Nói: Hôm nay con hư quá. Ngày hôm nay con bị mất thân quá nhiều, nha. Tâm con cứ rời khỏi khỏi thân, con mắt chạy theo chuyện của thiên hạ. Cái bà đó bị rúc rụng mất một cái răng, ông kia bữa nay đi hơi cà nhắc, không biết sao con con chạy theo hết trơn. Nên hôm nay con lên con xin lỗi Phật, nha, con hứa qua ngày mai kệ họ, con không có chạy theo họ nữa. Mà con sẽ biết an trú toàn thân nhiều nhiều hơn. Hứa với Phật xong rồi coi qua tới ngày mai thì làm sao? Cũng tiếp tục. "Đó bà đó sao giống như mới chồng mới bỏ vậy?" Đó kìa. Đó đó đó bắt đầu cũng chạy theo người ta nữa, rồi quên thân nữa. Đó, rồi sao?

[31:44]Bắt đầu phải tối về lại kiếm Phật mà sám hối nữa. Nói: Hôm nay con hứa rồi mà con vẫn chưa chưa làm được. Nên Phật gia hộ cho con, tha thứ cho con. Đó, cứ vậy hoài, hết năm này tới năm kia.

[32:00]Cho tới bắt đầu cái thời gian mà trong đời sống ta an trú được nhiều dần, nhiều dần, nhiều dần. Thấy cực không? Cực lắm. Mạng đó. Mà cái người tu thiền là như vậy đó, như một chiến sĩ đi tới không có không có đường đi lui. Cứ như vậy hoài, cực như vậy. Lần lần cái trong đời sống ta thanh thản dần, thanh thản dần. Suốt trong đời sống, lúc nào mình cũng nhớ toàn thân. Bước vào chùa gặp Thầy: Mô Phật, con chào Thầy, con mới đến. Nhưng mà từ lúc chắp tay cho tới lúc cúi đầu, chưa bao giờ tâm này rời khỏi thân. Chào Thầy chớ sự thật lúc đó mình vẫn đang biết rõ toàn thân mình. Như vậy. Rồi Thầy mới nói:

[32:43]"À ra cái cái hồi nãy thấy có một mớ Phật tử mới đi vô ghé chùa hành hương, cái nhà vệ sinh chắc dơ, con ra con xử lý giùm Thầy đi con", thì vui vẻ ra mà dọn quét nhà vệ sinh giùm cho cho Thầy. Chứ không nói: "Thầy, Thầy có dòm lộn người không Thầy? Con mà Thầy kêu đi quét nhà vệ sinh?" Là cái người này chưa thấy thân mình vô thường. Còn người lúc nào cũng an trú toàn thân, biết thân này vô vô thường thì không còn bản ngã và thích làm những việc gì hèn mọn nhất. Nhớ như vậy. Cái khác nhau của một người có đạo hạnh, có đạo đức với một người không có đạo hạnh là cái chỗ đó. Đó là người có đạo đức á.

[33:29]Khi mà ta lúc nào cũng nhớ thân này vô thường, cái ngã của ta, cái bản ngã của ta nó làm sao? Nó nó nhỏ dần, nhỏ dần. Khi nó nhỏ dần, nhỏ dần bỗng nhiên mình mình thay đổi mình không ngờ. Như lúc trước, ví dụ mình vô chùa mà ai quỳ trước mình mình khó chịu, mình đứng sau ai chút mình khó chịu, đúng không ạ? Lúc nào cũng phải thích trên, gần Thầy gần Phật. Mình tu đâu được hai năm rồi, cái mình vô bỗng nhiên mình thấy việc mà tất cả mọi người đứng phía trên, mình đứng ở sau chót là một điều cực kỳ bình thường, dễ chịu. Mình mới thắc mắc: "Ủa, sao mình nhớ hai năm trước mình mà ở đằng sau này mình rất khó chịu, sao bây giờ sao tìm cái khó chịu không

[34:14]ra?" Mình không biết, vì thấy rất là bình thường. Rồi ví dụ như hai năm trước, ông Thầy nói: "Trời, Thầy con không có người con ơi, con ra quét cái cầu tiêu giùm Thầy, có có khách", mình sao? Rất khó chịu. Bỗng nhiên mình tu thiền rồi quán thân này vô thường, hai năm sau thấy rất là bình thường. Đó là đã qua hai năm đã tu rồi đó, nên nó khác. Mình cũng chẳng hiểu tại sao mà không hề có cái gắng gượng, không hề có cái phải ráng. Thầy nói tin không ạ? Tu thử đi nha. Hai năm sau đời sống ta thay đổi, tâm hồn ta thay đổi, quan điểm ta thay đổi một cách rất tự nhiên. Nên có những điều trước đây ta không hiểu,

[34:56]khi ta tu tới rồi, ta đạt được rồi, ta mới hiểu ra: "À, thì ra đạo là như vậy. Đạo là như vậy, đẹp như vậy, dễ thương như vậy, hạnh phúc như vậy, an lạc như vậy." Mà từ cái gì? Từ cái lúc nào cũng cố gắng mà an trú toàn toàn thân, biết rõ toàn thân, nhớ thân này là vô thường, đơn giản như vậy. Vậy mà bao nhiêu điều đẹp đẽ, hạnh phúc mở ra cho cho ta. Đẹp như vậy. Đó là nói cái người lao động chân tay đơn giản. Bây giờ lỡ ta là thuộc loại người lao động đầu óc phức tạp, phải tính toán, phải đọc sách, phải nghiên cứu thì sao? Thì khó hơn. Khó hơn là vừa chăm chú đọc một cái văn bản mà vẫn phải vừa chia ra

[35:46]một tâm để nhớ thân này là vô thường hay là an trú toàn thân. Nó nó cấp độ khó hơn khoảng năm chục lần. Nên thường cái người đang đi học hoặc ra trường đi làm việc trong cơ quan mà phải làm việc có văn bản, có máy vi tính thì đòi hỏi một cái công phu tu tập rất là sâu dày mới có thể vừa làm việc trí óc mà vừa chia được một tâm nhớ tâm nhớ toàn thân. Thầy chưa nói không tác ý nhớ thân vô thường được đâu, lúc ấy chỉ an trú toàn thân thôi đã là giỏi rồi. Nghĩa là làm sao? Lúc đó nếu mà đem chia tỉ lệ đó, ta sẽ thấy thế này: khoảng chín mươi phần trăm tâm ta là đang phải xử lý công việc vì nó là tính toán phức tạp,

[36:36]chỉ còn mười phần trăm giữ lại biết cái thân mình thôi, là người đó đã là người tinh tấn, người đó là tu rất giỏi rồi. Chỉ vậy thôi. Còn khi ta lao động mà tay chân đơn giản á thì có khi ta chỉ dành ra ba mươi phần trăm cái tâm mình cho công việc làm, bảy mươi phần trăm ta biết rõ toàn thân. Nó nó nó nó nó dễ hơn là như vậy. Nhưng mà khi lao động trí óc rồi thì hết chín mươi phần trăm cái tâm ta phải lo công việc, tại vì cái công việc mà trong cái lao động trí óc nó phức tạp quá. Đọc một văn bản tiếng Anh, hoặc là xử lý cái Excel những con số, rồi đọc một cái văn bản về luật, vân vân. Những điều đó nó đòi hỏi cái tư duy rất là cao, sức tập trung rất là kỹ.

[37:25]Một dấu chấm, dấu phết nhầm một cái là đi đứt luôn một cái cái sự nghiệp của mình chứ không phải là dễ, nha. Cho nên là mà người giỏi á thì giữ lại được mười phần trăm cái tâm, chia ra được mười phần trăm cái tâm để mà nhớ thân này vô thường, biết rõ toàn toàn thân. Đó, cái khó là như vậy. Tuy nhiên, có những trường hợp mà khi ta làm việc rồi ta mất cái thân luôn, không an trú được nơi thân vì mải lo, tập trung lo công việc nhưng không có lỗi. Trong trường hợp cái việc ta làm là việc thiện thì lúc đó Phật không trách. Vì sao vậy? Vì khi ta bận tâm để làm một việc thiện thì cái phước đó nó dồn lại,

[38:16]nó tích lũy lại để đến khi ta rảnh, ta ngồi thiền thì ta nhiếp tâm rất là dễ. Nhớ như vậy. Cái cái sự nhiếp tâm cuối cùng vẫn do phước, nhớ như vậy. Nên ai làm được nhiều việc thiện, làm được những công đức thì người đó khi chọn lựa nhiếp tâm thì sẽ nhiếp tâm được. Nhớ như vậy. Nên ví dụ như ta là người làm cán bộ công chức cả một ngày phải xử lý công việc, lo cho dân, cho nước mà bận quá, mình cũng là người tu thiền Suốt ngày công việc, thủ trưởng thì hối, dân thì réo, ráng căng đầu lo, cái 10% mà để giữ lại nhớ thân á mất luôn. Hoàn toàn 100% cái nội tâm ta chỉ là để lo công việc, nhưng không sao.

[39:13]Nếu đó là ta thật lòng vì dân vì nước, thì đến cái lúc mà ta rảnh sực nhớ lại quay lại toàn thân thì nhiếp tâm rất dễ. Vì cái tâm thiện, vì cái việc thiện nó hỗ trợ cho thiền định rất là rất là lớn. Quý thầy mình cũng vậy. Quý thầy một đời xuất gia tu hành, vui trong câu kinh tiếng kệ, lễ Phật sám hối, ờ đó là đã là cái căn bản là thiện. Mà nếu thầy nào cô nào lại biết giáo hóa chúng sinh, đó, thì thì quý thầy cô đó có cái đời sống trọn lành. Bản thân mình thúc liễm ở trong chùa, lúc nào cũng sống với Phật nè, với Pháp, với Tăng, rồi lại lo giáo hóa cho Phật tử thì người này trọn lành. Có khi cái người này chưa có nhiếp tâm được, nhưng mà công đức đã để đó.

[40:15]Đến khi gặp được đúng cái pháp thiền của Phật, lúc nào cũng biết toàn thân thì nhiếp tâm rất là nhanh. Đó là lý do mà các bậc hòa thượng, tôn đức của ta nhiều khi ta nói chùa đó tu Tịnh độ, nhưng mà vị đó bí mật bên trong chứng cái quả thánh mất tiêu mình không hay, nên nhiều vị tôn đức của ta đều là những bậc thánh. Thời đó như vậy. Chỉ sợ là thế này: xuất gia ở trong chùa không có cái quan điểm tu tập để hướng về vô ngã. Tụng kinh là chỉ có cái mục tiêu là như là một dịch vụ, lễ Phật qua loa cho xong thời khóa, không có lòng tôn kính Phật, rồi không có lòng thương Phật tử. Phật tử tới chùa mình không có thương yêu,

[41:10]mà nhiều khi hống hách, nói rằng à ta là xuất gia là cao, mấy người tại gia là thấp. Không có lòng thương, không có lòng hóa độ, thì cái người đó tuy sống trong cái khung cảnh thánh thiện của một ngôi già lam nhưng mà công đức không không thành tựu. Cái tâm nghĩ sai, quan điểm sai, công đức không thành tựu thì người đó có muốn tu thiền cũng không được, tâm rất là loạn. Vì sao? Vì không tạo nên những điều công đức, không có an trú trong cái việc thiện lành. Đó. Việc thánh thiện của Phật mà đã trở thành việc bất thiện. Đó, lợi dụng Phật pháp để mà sống, mà làm ăn thì trở thành bất thiện. Đó. Còn nếu người nào đi đúng đường với Chánh pháp,

[42:03]ở đây ở bên Phật mừng thấy mồ luôn vậy đó. Đó. Mình ở gần Phật là Phật tượng, nhưng lúc nào mình cũng yêu cũng kính cái tượng Phật, thì cái nhân quả này đến một lúc nào đó Phật ra đời ta sẽ làm người đệ tử được ở bên cạnh Phật. Nhớ như vậy nha. Quý thầy quý cô hằng ngày được ở với Phật chỉ là bức tượng, nhưng đây là nhân. Mình ở với tượng Phật mà lòng mình yêu kính như là kính Phật thì sau này sẽ lúc nào hễ chết lên cõi trời Đâu Xuất được gặp Phật Di Lặc, mà nếu Phật ra đời để thành Chánh giác thì ta là những hàng đại đệ tử lúc nào cũng thân cận với Phật. Nhớ. Còn mà ta ở gần Phật mà lòng không có cái yêu kính

[42:54]thì càng ngày ta càng rời xa, chết không bao giờ về với Phật, sau này Phật có thị hiện ra đời ta cũng không có phần. Nhớ như vậy. Còn những người Phật tử, mình xa chùa nhưng ở nhà mình có thờ Phật, rảnh chạy lại chùa lễ Phật thì cũng được như vậy. Khi mà Phật thị hiện ra đời ta cũng là người có phần trong cái hội chúng đó, như vậy. Mà ở đây ta vừa nói là cái lao động có hai hai dạng. Một dạng là lao động tay chân đơn giản và một dạng là lao động trí óc phức phức tạp. Lao động tay chân đơn giản thì rất là dễ nhớ toàn nhớ toàn thân, còn lao động trí óc phức tạp thì rất là khó nhớ toàn thân. Cho nên cái người nào

[43:49]cái người nào mà lao động trí óc phức tạp thì phải quyết tâm rất là cao trong việc tu thiền, phải lễ Phật rất nhiều hơn người khác mà cái việc mình làm phải là công việc làm cống hiến, phụng sự cho cuộc đời. Thì nhờ cái cái cái cái phước đó nó bù lại cái sự bận tâm của ta, thì đến khi ta tu thiền ta đạt được cái tiến bộ. Nên vậy nhiều khi thấy nói trời ổng tu thiền mà sao tối ngày ổng cứ làm việc hoài, ổng ngồi ổng viết sách mày mò hoài sao mà tu, cái câu đó nói sai. Mà vì sao vậy? Là vì ổng đang bận tâm ổng nghiên cứu ổng viết sách, nhưng mà nếu cái sách ổng viết ra giáo hóa đem đến sự giác ngộ cho

[44:34]chúng sinh thì cái sự bận tâm của ổng sẽ sau này trở thành cái quả báo là gì? Là nhiếp được tâm trong thiền định. Nên ta đừng vội đánh giá, như vậy. Còn có những người mà cứ

[44:50]trốn một cái chỗ trong chỗ hiu quạnh, cô liêu, thanh tịnh, ít có bận duyên sự để hằng ngày tu tập nhiếp tâm thì tốt hay không ạ?

[45:06]Tốt không?

[45:10]Tốt không?

[45:16]Trả lời một chiều sai liền. Vì có những bậc thượng căn người ta đủ phước rồi, người ta nhập thất, à người ta tránh duyên và trong cái thời gian nhập thất tránh duyên đó, có khi người ta chứng được lên một tầng bậc cao hơn. Có. Nhưng trường hợp ngược lại là cái người không đủ phước duyên mà cũng tránh duyên, không chịu công quả để phụng sự thì càng ở trong thất chừng nào, phước mình càng cạn dần chừng nấy. Vì sao? Vì ở trong thất vắng mình vẫn phải ăn, vẫn phải mặc, vẫn phải hưởng, vẫn có người để nuôi cơm mình. Mỗi ngày vẫn phải ăn cơm, chỉ ba bữa cơm mỗi ngày đủ giết chết cuộc đời tu của mình,

[46:07]vì nó vẫn tiêu hao cái phước. Nên có một lần thầy mới rầy mấy đứa đệ tử của thầy ở trong chùa, thầy mới nói câu này: "Nếu tụi con mà công quả làm việc không có hiệu quả,

[46:24]làm cái gì hư cái đó, thì chỉ ba bữa cơm giết chết cuộc đời tụi con."

[46:31]Thì ba bữa cơm đó là vẫn gì? Vẫn tiêu hao mà, vẫn là hưởng thụ mà, vẫn là của đàn na tín thí cúng dường mà. Mà nếu mình không làm cái điều gì có lợi cho đạo, không có phụng sự gì được cho đại chúng, thì chỉ ba bữa cơm đó thôi giết chết cuộc đời tu của mình. Hết phước, cạn, rồi phải đi khỏi chùa. Ta nhớ như vậy, cái người mà họ đi khỏi chùa là hết duyên hết phước. Mà trong nhiều cái hết duyên hết phước, có một cái: công quả không hiệu quả, phụng sự không được kết quả gì mà vẫn phải ăn uống đầy đủ, hết phước đi khỏi chùa liền, nguy hiểm như vậy. Cho nên khi ta nói à bây giờ một người tránh duyên để tu tập, thì có hai trường hợp.

[47:20]Nếu đó là bậc thượng căn, phước đã đủ thì cái thời gian tránh duyên làm cho vị đó tăng tiến lên một tầng bậc cao hơn. Còn nếu đó là một người không đủ phước duyên thì ở trong thất vắng, ngày ăn ba bữa cơm làm cạn dần cái phước của mình, nên ta cẩn thận. Thì cũng vậy, cái phước nó là quan trọng.

[47:45]Nên trong đời sống này, lúc làm việc ta chia ra làm hai hai dạng: một là lao động tay chân đơn giản,

[47:58]hai là lao động trí óc phức tạp. Lao động tay chân đơn giản rất dễ mà giữ được công phu, nhớ được toàn thân;

[48:11]còn lao động trí óc phức tạp thì cực kỳ khó.

[48:17]Ta rất lâu ta mới có thể đạt được cái tình cái trạng thái là vừa lao động trí óc phức tạp mà vừa nhớ được toàn thân, ta rất lâu. Nhưng trong thời gian mà chưa đạt được đó thì ta có một điều an ủi: là nếu việc ta làm là việc thiện thì không sao nha, vẫn là cái phước để dành cho công phu tu tập lâu dài về sau, nhớ như vậy. Bây giờ qua tới cái cái cái cái tình trạng là ta ở không, thì ở không cũng chia ra làm chia ra làm hai. Thì có hai dạng ở không: một dạng ở không lành mạnh và một dạng ở không không lành mạnh. Đó. Cái người nào chỉ ở không lành mạnh đó là người có đạo đức nha. Khi không có việc gì làm thì họ vẫn sống một đời sống lành mạnh:

[49:13]vui với trăng sao, cây cỏ, thơ văn hoặc là rảnh lại đi chùa. Là không việc gì làm nhưng mà giữ được tâm hồn, cái hành vi đời sống mình trong thanh tịnh. Còn một dạng là ở không không lành mạnh, ở không buồn quá mới kiếm chuyện quậy cho vui: đua xe, nhậu nhẹt, bồ bịch, vân vân. Đó, đó là ở không không lành mạnh. Thì cái hạng mà ở không không lành mạnh thì ta làm sao? Thì ta bó tay. Người này họ không có duyên tu tập, cái đạo đức rất là kém. Ừ cái người đó mà nếu mình gần họ mình cũng phải hết sức là vất vả mới mới độ họ được.

[50:01]Còn cái người mà ở không mà lành mạnh thì người này đã gần với đạo rồi. Thì ở đây, thầy nghĩ chắc mọi người ở đây là những người mà nếu ở không là ở không lành mạnh phải không ạ? Nên ta mới tới chùa tu tập, vậy đó. Thì cái người ở không mà lành mạnh thì nó quá sướng đi nữa, ha? Đúng không? Để mà ta tỉnh giác, nhiếp tâm. Thì khi mà ta ở không á, mà nếu là người có, đang là người tu tập thiền định thì ta gấp rút nhớ giùm thầy hai điều. Mà thầy đang nói là không phải ngồi thiền nữa nha, ngồi thiền là không xếp trong cái trường hợp này. Đây là người không đang ngồi thiền mà lại đang ở không thì ta làm hai điều này, một trong hai điều này để tu tập.

[50:50]Một, ta đi kinh hành. Ta đi tới đi lui nhưng mà lúc đó đang an trú toàn thân, biết rõ toàn thân, nhớ thân này là vô thường, đó là một. Hai, ngồi dựa ghế, ngả lưng hơi nghiêng nghiêng cho khỏe, mà lợi dụng lúc ngồi bất động đó điều hòa hơi thở. Điều hòa hơi thở giống như ta ngồi kiết già. Nhưng mà ta ngồi kiết già ta không đủ sức ngồi lâu thì nhằm cái lúc ở không, rảnh rỗi vẫn ngồi cái ghế dựa, ghế dựa hơi ngả lưng cho nó khỏe. Nghe cái này là mấy bà già sung sướng lắm nè. Đó, sắm cái ghế dựa ngả lưng cho khỏe khỏe rồi bắt đầu điều hòa hơi thở. Vẫn như vậy, nó không có sâu được như lúc ngồi kiết già nhưng vẫn rất là tốt.

[51:41]Đó, vì khi ta điều hòa hơi thở mà an trú được cái tâm mình nơi đan điền ở dưới bụng thì nó vẫn sao? Vẫn kích thích cái nội lực phát sinh. Nhớ như vậy. Ừ kỳ sau thì ta sẽ nói về những giai đoạn tu tập từ thấp, từ gốc cho tới cái đỉnh cao là cái ngọn. Trong đó nó đi qua cái giai đoạn là phải làm cho phát sinh nội lực cho có sức khỏe. Ta đi qua giai đoạn đó, lần sau thì ta nói. Hôm nay thì ta nói thiền trong đời, thiền trong đời sống.

[52:16]Giờ rồi nhắc lại cái đoạn hồi đầu nè.

[52:21]Trong cuộc sống này ta chia ra làm hai trạng thái: một là thức, hai là ngủ. Ngủ thì không tu, không nói. Thức, ta cũng chia ra làm hai trạng thái: một là đang ngồi kiết già, nhiếp tâm thiền định; hai là lúc không ngồi kiết già, ngồi thiền, phải không ạ? Lúc mà ngồi kiết già là lúc chuyên chú tu tập rồi, đó là phần riêng, không nói. Thì bây giờ ta nói cái phần mà không ngồi thiền kiết già thì ta cũng chia ra làm hai: một là đang bận làm việc, hai là ở, ở không, nhớ như vậy. Cái bận làm việc ta cũng chia ra làm hai: là lao làm việc tay chân đơn giản hoặc là làm việc bằng trí óc phức tạp. Mà cái làm việc ta cũng chia ra làm hai tính chất thiện và bất thiện.

[53:16]Khi ta đang làm việc đó là làm việc thiện hoặc là làm việc bất thiện. Còn ở không ta cũng chia ra làm hai: một là ở không lành mạnh, hai là ở không không lành mạnh, nhớ như vậy. Thì trong những trường hợp ta đã chia ra hết rồi đó thì ta hiểu cái cách, cách tu. Làm sao là thường lúc nào cũng an trú được toàn thân. Đó, nhớ thân này vô thường, đó. Rồi có ta thường như vậy, nhưng có những vài trường hợp khó là lúc mà lao động trí óc phức tạp thì cái công phu phải rất là sâu dày mới có thể vừa lao động trí óc phức tạp mà vẫn chia ra một phần tâm để nhớ lại thân này. Tuy nhiên, nếu có lao động trí óc phức tạp đó mà là lao động thiện thì sao?

[54:12]Không sao. Thì vẫn là nó sẽ là tạo thành cái phước để hỗ trợ cho sự nhiếp tâm về sau, nhớ như vậy. Còn cái lúc mà ở không, ta chia ra ở không lành mạnh và ở không không lành mạnh. Cái hạng mà ở không mà không lành mạnh, tìm đường quậy thì thôi bó tay. Nó không phải hạng của chúng ta, chúng ta không thuộc về nhau, nha, hạng đó không. Chỉ còn nói về những người mà ở không lành mạnh thì ở không lành mạnh thì sao? Ta lợi dụng lúc đó ta làm một trong hai công việc. Một là ta tập đi kinh, đi kinh hành, bước đi mà biết rõ toàn thân, an trú toàn thân. Hoặc là mình đi hoài cũng mệt, ngồi ghế dựa ngả lưng nghiêng nghiêng như

[54:57]ghế bố đó, có thể nhắm mắt hoặc không nhắm mắt, bắt đầu đi tới hơi thở. Vì thường ta phải bất động, đừng nhúc nhích thì ta mới điều khiển hơi thở được. Lúc đó an trú nơi bụng, thở ra, thở vào, nhớ như vậy. Thì đó là nãy giờ nói là thiền trong đời sống. Rõ chưa ạ? Rồi ta thực hành và ta nhắc người khác cùng tu, đưa người khác về chùa cùng, cùng tu, nhớ như vậy. Cái công đức lớn trên đời này ta cho mọi người tiền bạc, cho mọi người đủ thứ không bằng cho người ta sự tu, tu hành, nhớ như vậy. Đó là phước lớn nhất trên đời. Rồi mấy người kia họ có tiền thì họ cứ cho tiền, còn ta không có tiền, ta cho cái, cái tu. Ta cho cái tu.

[55:48]Đó là ta đây ta tu hành nghiêm túc và có thể giải thích cái tu cho người khác nghe để người khác cũng ham thích mà cùng tu như ta. Cái phước đó nhiều khi còn lớn hơn cái phước mà người ta bố thí vật chất nữa. Như vậy, mà bây giờ mình không có tiền, kiếp sau chắc mình mới giàu thì thôi kiếp này mình bố thí cái, cái, cái tu, nhớ như vậy. Mà muốn bố thí cái tu thì mình phải có cái, cái tu. Mình không có tu, mình cho ai được? Giống như muốn bố thí tiền thì mình phải có, có tiền. Mình muốn bố thí tu thì mình phải có, có tu, phải có công phu tu tập nghiêm túc, nắm vững lý thuyết đường đi để có thể giải thích

[56:31]cho người khác, làm cho người khác yêu thích sự tu tập. Nhất là làm cho người khác yêu thích sự tu tập thiền định thì phước mình rất là lớn. Nên những điều mà như thầy giảng nãy giờ mình nhớ được kỹ, thực hành và nói chuyện lại với người khác. Làm sao mỗi lần cứ về đây mình đem thêm được một vài người, một vài người về họ cùng tu tập. Nhưng mà nhớ cái con đường tu tập là chỉ có đi tới, không có đi lui. Đi lui là xuống địa ngục, còn đi tới luôn thì tới dưới chân Phật, nha, nhớ như vậy, không có đi lui. Dù tan xương nát thịt vẫn không bao giờ bước lui lại một khi đã bước vào đây tu tập thiền định rồi, coi như cuộc đời mình đã lỡ dại rồi, nha, vậy đó.

[57:32]Nó có cái này, hồi nãy ta vừa nói với nhau là trong cái tu tập của đời sống bình thường thì ta lúc nào cũng ráng mà an trú toàn, toàn thân. Nhưng mà lúc thì nhớ, lúc thì quên. Khi quên nhiều quá cái ta phải đến với Phật mà sám hối, phải không ạ? Hồi nãy ta có nói cái đoạn đó. Bây giờ lý do gì làm cho ta nhớ được nhiều để ta an trú toàn thân nhiều hơn? Thế bị cái gì mà ta cứ bị quên, mải chạy theo công việc, quên mất thân mình, không an trú được toàn thân? Cái bí mật nó nằm ở chỗ nào?

[58:17]Bí mật nó nằm ở ba điều, nhớ, ba điều. Nhớ giùm thầy. Thuộc này nha, ba điều này là phải nhớ kỹ. Điều thứ nhất là người mà có khí lực của việc tập nội công thì người đó sẽ rất dễ nhớ toàn thân. Đó là lý do mà ta tu thiền ta phải tập khí, khí công, âm dương khí công cho nhiều, nha. Một ngày rảnh cứ tập một, hai tiếng đồng hồ càng tốt, ít nhất phải được một tiếng đồng hồ. Chia ra nhiều lần, ví dụ buổi sáng mình tập nửa tiếng, chiều, tối ngủ mình tập nửa tiếng; còn không thì buổi sáng 15 phút, buổi trưa 15 phút, buổi tối 15 phút. Nhớ, bởi vì cái công phu mà âm dương khí công cực kỳ quan trọng đối với người tu thiền.

[59:07]Khi khí lực ta sung mãn

[59:11]thì tự nhiên ta nhớ toàn thân dễ dàng. Ta cũng ít có bị mà mệt tim, bị xỉu. Chồng mình đi chùa cứ cho đi chùa thoải mái, không có kéo về, không có lôi về. Không biết nói có đụng chạm ai không biết nữa.

[59:32]Nhớ, khi ta tập khí công, mới ban đầu ta không thấy gì nhưng tập lâu rồi sẽ thấy. Khi mà khí lực nó sung mãn, nó cứ làm cho ta nhớ toàn thân mình dễ dàng, nên mình ít bị quên. Nên nói ba cái yếu tố bí mật chi phối mà khiến cho ta dễ nhớ toàn thân mình, yếu tố thứ nhất là, là khí công, nhớ như vậy nha.

[59:59]Ta tập cái lực cơ bắp thì nó không bằng, mà tập khí công êm, nhẹ, nhu nhuyến nhưng mà nó lại khi phát sinh được khí lực nội lực rồi là giúp cho ta dễ nhớ toàn thân. Đó là cái bí mật thứ nhất. Cái bí mật thứ hai là khi ta làm nhiều phước, cống hiến, phụng sự cho đời, cho đạo thì tự nhiên ta dễ nhớ toàn thân. Nhớ đây là bí mật thứ hai. Thầy không có nói tới ý chí nha, thầy không có nói tới cái ý chí đâu mà thầy đang nói tới cái phước. Nên cái người nào mà sống một đời đạo đức, hy sinh, vị tha, phụng sự thì người đó khi muốn nhớ toàn thân rất dễ nhớ.

[1:00:50]Đó là nhân quả nó như vậy. Nên thấy người đó họ bận làm việc dữ lắm, nhưng đến khi họ bước vào tu thiền rồi, ta thấy họ thong dong tự tại, làm việc gì cũng ung dung đỉnh đạc, bởi vì sao? Bởi vì họ đang nhớ toàn thân. Vì họ đang nhớ toàn thân nên họ có oai nghi tế hạnh, làm việc từ cái bước đi, dáng đứng, nụ cười, ánh mắt đều đẹp, tinh tế, sâu sắc. Đó, vì họ có chánh niệm, vì họ nhớ được toàn thân. Và yếu tố thứ ba, đây là yếu tố bí mật nhất

[1:01:27]để cho ta thường nhớ công phu của mình. Yếu tố thứ ba: Phật gia hộ cho ta.

[1:01:39]Khi ta được Phật gia hộ thì cái mà cái ý mà ta nhớ toàn thân đó, cái ý đó của Phật đang gài vô. Phật đang dùng thần lực đặt vào cái đầu của ta, khiến cho ta không chạy thoát được nữa. Lúc nào cũng nhớ toàn thân, vừa quên cái ý nó trở lại liền, vừa tính quên, có một công việc gì tính quên, tính phóng tâm quên, bỗng nhiên cái ý nó mạnh lên trở lại làm ta trở lại an trú toàn thân. Đây là yếu tố thứ ba là yếu tố bí mật nhất mà vi diệu nhất là được Phật độ, Phật gài, Phật gia hộ cho ta. Mà người nào đạt ở cái yếu tố thứ ba này là người này công đức rất là lớn. Người này đây là người thường lễ kính Phật với tâm tôn kính tuyệt đối.

[1:02:28]Cái người này người này là thường đem cái tu bố thí cho mọi người, đem cái đạo pháp ban rải, giáo hóa, hóa độ cho mọi người, thường xưng tán Đức Phật, thường lễ kính Đức Phật. Đó, lòng hiếu kính đối với Phật là tuyệt đối thì cái người này được cái yếu tố thứ ba, cái bí mật của thứ ba. Mình vừa muốn quên, tự nhiên trong đầu mình hiện ra cái ý tu liền, nhớ toàn thân liền, không chạy ra được, phải trở lại an trú toàn thân rồi làm gì thì làm. Đây là cái bí mật thứ ba. Thầy nhắc lại ba cái: Ba cái yếu tố bí mật mà khiến ta thường nhớ được công phu của mình để không bị quên, yếu tố thứ nhất là: khí công.

[1:03:15]Thứ hai là: phước là phụng sự mọi người, phụng sự đời, phụng sự cho đạo, ta được cái thứ hai là phước. Yếu tố thứ ba là: Phật gia hộ. Đó, mà cái thứ ba này mới là cái vi diệu. Nên vì vậy, khi mà tu thiền, ta nhớ như vậy, phải tập khí, khí công, rồi sống một đời vị tha, yêu thương chúng sinh, phụng sự, cống hiến tất cả, không sống cho mình nữa. Và cái thứ ba là phải sao? Thường lễ kính Phật với tâm tôn kính tuyệt đối. Được như vậy là ta có cái phước mà tu tập trong đời sống bình thường lúc nào cũng sao? An trú được công phu, nhớ được toàn thân, nhớ thân này vô, vô thường như vậy. Hồi nãy ta vừa nói, khi ta tu tập con đường thiền

[1:04:13]định là chỉ có đi tới chứ không được đi, đi lui. Đó là những con người mà ý chí sắt, sắt đá, lòng kiên định như một ngọn núi cao không gió bão nào có thể lay chuyển được. Mà để có thể có được cái ý chí phi thường đó thì ta phải rèn, rèn luyện. Mà muốn rèn luyện cho có ý chí thì bằng cách nào? Tìm những việc từ thiện cực nhọc mà làm. Việc từ thiện dễ để người khác làm, việc từ thiện nào khó thì mình làm, thì như vậy mới rèn luyện được ý chí, chứ không phải việc thiện cũng không rèn luyện được ý chí. Ví dụ bây giờ nói rèn luyện ý chí là việc khó làm, cái mình lấy hết đá ở trên cái sân này mình ra mình mài

[1:05:06]cho nó bóng bóng bóng, mài từng cục từng cục cho nó bóng, mài từng cục từng cục cho nó bóng, để chi vậy? Cho người ta đi trơn người ta té chơi, thì có phải rèn luyện ý chí không? Không, vì nó không phải việc thiện. Ví dụ thế này, ví dụ bây giờ mình sắp từng viên lại để cho nó bằng bằng lại. Mỗi viên nó nằm ngổn ngang ngổn ngang ta sắp từng viên từng viên rất là tẩn mẩn tỉ mỉ, mọi người được đặt lên cái chân họ sẽ êm hơn thì đó là việc thiện thì chấp nhận. Thì đó cũng là một lối rèn luyện ý chí. Nhớ, việc gì việc thiện khó làm thì ta tập làm, đó là cách rèn luyện ý chí nha. Nhờ cái đó mà ta có ý chí để đi, đi lâu dài.

[1:05:46]Đây này, nãy giờ thầy nói ý chí. Nếu cái người nào mà quyết tâm tột độ để tu tập thiền định thì ta phát cái lời thề là mình hứa với Phật mình tu tinh tấn mà nếu mình không tu thì mình phải chịu một cái hình phạt đau khổ nào đó, hình phạt đó tự mình chọn nha, Phật không có bắt. Vậy dám thề không? Dám không? "Nếu con lơi lỏng công phu thì cho con bị..."

[1:06:21]Rồi ai nghĩ ra cái gì đó rồi thề. Nhưng mà nhớ như vậy, thiền thì phải ý chí sắt, sắt đá nha. Chí nguyện kiên cường như một ngọn núi không bị gió bão nào làm lung lay, nhớ như vậy, chỉ có đi tới không có đi lui. Và cái sự tinh tấn đó nó phải tràn ngập trong cả cái đời sống bình thường của mình nha. Nên con kính chúc cho chư tôn đức và là tinh tấn để làm chỗ nương tựa cho, cho chúng sinh. Chúc cho tất cả mọi người cái sức tinh tấn của mình nó lan tỏa ra nơi tất cả mọi người chung quanh mình để rồi cùng nhau mà tu tập thiền định. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.