[0:09]Chúng con xin được cung thỉnh Hòa thượng pháp sư cũng như đại chúng niệm Phật cầu gia bị. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:30]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:44]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:56]Chúng con xin cung thỉnh Hòa thượng pháp sư an tọa, xin mời toàn thể đại chúng an tọa. Bữa nay thầy bệnh á, bị sốt, sốt siêu vi. Nói hết ra hơi, khàn tiếng. Chúng ta nghe Pháp Cú một hai lần nữa rồi chắc đổi qua bộ kinh khác. "Nhẫn nhục không ác ý, Dù bị chửi bị đánh, Lấy nhẫn làm sức mạnh, Ta gọi Bà-la-môn."
[1:28]Bài kệ này Đức Phật nói trong cái trường hợp có cái câu chuyện như thế này: Có bà vợ bả đi nghe Pháp với Phật, bả chứng Tu-đà-hoàn, cho nên từ đó bà trọn lòng tin nơi Tam Bảo, thường hay thừa sự, cúng dường, làm mọi điều công đức. Nhưng ông chồng thì lại chưa tin, cho nên ổng hay chửi bà, mắng bà, rồi tranh luận với bà.
[2:02]Ổng cũng ngang tàng. Rồi khi mà cãi với bà thì với tính cách của một người Tu-đà-hoàn, bà hiền lành nhưng không bao giờ khuất phục, không bao giờ để ai có thể xúc phạm đến Tam Bảo. Cái sự kiên cường của bà là không lay động được. Bà mới nói là nếu mà ổng gặp Thế Tôn thì chính ổng cũng phải theo. Thì ổng nói:
[2:36]"Rồi, ổng tới ổng sẽ cãi với Phật luôn." Ổng tới ổng cãi thiệt. Ổng tới ổng gặp Phật thì thấy Đức Phật dung mạo quang minh vĩ đại quá cái ổng không dám nói bậy, không dám nói hỗn. Ở nhà thì ổng nói chuyện bạo, ổng gây gổ, nói bậy nói bạ, nhưng mà tới gặp Phật rồi cái ổng, ổng bỗng nhiên ổng nói đàng hoàng, ổng hỏi cho nó ra có vẻ đạo lý một chút. Ổng hỏi thế này, là: "Làm sao biết một người là là thánh hay là phàm?" Tại bà vợ của ổng á cứ ca ngợi Đức Phật là một vị thánh, những đệ tử Tỳ-kheo là những bậc A-la-hán vĩ đại giữa cuộc đời này. Ổng không tin, ổng nói đời này không có ai làm thánh hết trơn, ai cũng phàm phu hết trơn á.
[3:24]Cho nên khi ổng đến gặp Phật thì ổng hỏi câu đó liền, là: "Làm sao biết thế nào là một người thánh? Ai là thánh ai là phàm?" Thì Đức Phật trả lời nhẹ nhàng. Đức Phật nói là: "Cái người mà không giận hờn, mà không còn sống vì cho mình, sống có lý tưởng, lúc nào cũng biết rõ điều đúng, điều sai, lúc nào cũng vượt qua những thành kiến của chính mình, không còn bị lệ thuộc bởi những cái ý nghĩ của chính mình, thì người đó là thánh. Bởi vì phàm phu thì sao? Phàm phu thì cứ bị cái ý nghĩ của chính mình điều khiển, sai sử, mình nghe theo cái tâm của mình. Còn một bậc thánh thì vượt khỏi cái tâm của mình,
[4:14]mình nhìn cái tâm của mình cũng giống như một nhìn một cái gì khách quan bên ngoài. Còn phàm phu thì bị cái chủ quan, lúc nào cũng nghe theo cái ý nghĩ của mình. Chỗ đó khác nhau." Thì Phật nói đúng tim đen của ổng, ổng nghĩ cái gì ổng làm theo. Sau một lúc mà nghe Đức Phật trả lời thì cái ông này mới kỳ khôi, sau khi nghe vỡ ra xong ổng nói ổng không về nhà nữa, gặp vợ ổng quê lắm, thôi cho ổng xuất gia luôn. Ổng không về nữa.
[4:49]Ổng ổng cũng hay thiệt. Ở đây nhiều người nghe quá chừng đâu có ai ở lại xuất gia đâu, về hết trơn. Cái tin á truyền về nhà, bà vợ thì bả vừa vui vừa buồn. Vui là bởi vì thấy chồng mình tin được Tam Bảo, mà buồn là bởi vì bà mới chứng Tu-đà-hoàn, cho nên cái sự tự tại của bà không nhiều.
[5:12]Nghe ông chồng tự nhiên mới hồi sáng ổng còn le te xách gói đòi đi cãi lộn Phật, tới lát tin báo về ổng ở lại ổng xuất gia luôn thì đúng là ai cũng hơi bị sốc, bà cũng hơi bị buồn. Thì cái chuyện nó mới về đến nhà, ổng có ba người em trai. Ba người em trai thì cái gia đình nó nào giờ cũng ít có cái mộ đạo và cũng là một cái đạo khác, Bà-la-môn. Nghe tin anh mình tới gặp Phật rồi cái nói vài câu ở lại xuất gia luôn, ba người em tức, tới kéo anh mình về.
[5:46]Tới thì thấy ông anh mình đã cạo tóc xong, quấn y cà-sa, vô đứng chửi quá chừng. Chửi y như là những cái gì mà ổng chửi vợ ổng á. Tức là hồi đó ổng chửi bà vợ ổng là mê tín nè, ngu si nè, mù quáng, không biết phân biệt phải sai, thì bây giờ ổng đứng ổng ngồi ổng nghe y chang, ba anh em cũng chửi y xì vậy á. Ổng thấy nhân quả đến cũng lẹ, ổng cứ cười cười ổng chắp tay, rồi ổng từ từ ổng giải thích. Nói: "Thôi, mấy... anh đâu phải ngu, anh cũng nào giờ cũng ngang bướng, nhưng bây giờ được gặp Đức Phật Thế Tôn, một bậc Chánh Giác như vậy, mà mình không dốc lòng đi theo tu tập thì uổng phí cả cuộc đời.
[6:27]Thôi bây giờ em tới gặp Thế Tôn đi." Cái ba ông kia nói: "Rồi, em tới là để mà mà mà nói một trận rồi lôi anh về." Tới gặp, thì cũng vậy, rồi cũng lại tranh luận hỏi. Rồi Đức Phật cũng lại từ tốn trả lời, trả lời xong ba ông cũng xuất gia luôn.
[6:48]Cái chuyện mà bốn anh em đi tu cái rẹt trong một ngày, mà mới một giây phút trước đó còn là một người chống đạo Phật, cái chuyện rất là lạ. Cho nên các Tỳ-kheo hay bàn tán, hỏi Phật, nói: "Vì sao mà trường hợp này là sao mà kỳ quá? Mới một người còn ngang bướng, ngang tàng, mà sao có ngày hai ngày cái đi tu hết trơn bốn người anh em này?" Thì Đức Phật ngài không nói dài dòng và ngài cũng không nói về nhân quả kiếp trước, mà ngài nói ngài nói thế này: "Nhẫn nhục không ác ý, Dù bị chửi bị đánh, Lấy nhẫn làm sức mạnh, Ta gọi Bà-la-môn."
[7:27]Nghĩa là ý Phật nói là Phật khen đầu tiên là cái bà vợ chứng Tu-đà-hoàn, bả không nổi sân lại, điềm đạm, trầm tĩnh giải thích, cho nên cái nhân duyên đó mới khiến đưa ông chồng tới gặp Phật. Rồi Phật cũng nhẫn nhục như vậy, cũng điềm đạm, giải thích từ tốn, nên độ được ông anh. Rồi cái tới ông anh, gặp ba người em tới chửi cũng vậy, cũng điềm đạm, từ tốn giải thích, độ luôn ba người kia. Nghĩa là trong cái sự tình này có cái ba cái tấm gương nhẫn nhục: cái người vợ, Đức Phật và và cái người chồng, ý là như vậy. Cho nên mọi chuyện rồi cuối cùng tốt đẹp, thế đấy. Thì đây cũng là một cái trường hợp cá biệt thôi,
[8:11]chớ có những gia đình họ cũng xung đột về tôn giáo nó gay cấn và lâu dài. Gay cấn lâu dài cũng khổ tâm lắm chứ không phải dễ.
[8:23]Hôm nay thầy nói có nghe được không? Tại cái giọng thầy nay nó bị khàn, bị viêm họng, bị sốt siêu vi á. Hồi nhỏ thì mỗi lần bị sốt vậy là một tháng á, nó lâu rồi không bị, bỗng nhiên sao giờ bị lại cái cơn sốt nặng ghê. Nhỏ sốt thì còn nằm được, giờ lớn già rồi sốt không dám nằm, nằm không có ai nuôi đệ tử nữa, phải ráng đi làm.
[8:55]Cái chuyện mà gia đình bất đồng về tôn giáo, cũng là một cái cái dằn vặt ray rứt của nhân loại từ rất là lâu. Như ở những cái xứ mà người ta được tự do về tín ngưỡng, cho nên nhiều khi trong một gia đình mà có người theo đạo này, người theo đạo kia. Mà cái niềm tin khác nhau, cái quan niệm sống khác nhau, cái thờ phụng khác nhau, cái nghi lễ khác nhau, cái nó gây gia đình cũng bất hòa dữ lắm chứ không phải là không. Khó chịu, mình tin cái gì mình muốn cái người mình yêu thương cũng tin như vậy, nhưng mà không được như vậy cái khó chịu, mà ai cũng nghĩ là mình đúng nè, ai cũng nghĩ cái đạo mình đúng.
[9:45]Chỉ trừ một số nước mà họ theo cái luật Sharia của Hồi giáo, hễ một người mà họ theo đạo Hồi rồi, thì họ bằng mọi cách họ buộc cả gia đình phải theo. Tại vì nếu họ không theo được, nếu mà gia đình của họ không theo được thì họ sẽ bị chính cái nhà thờ của họ trừng phạt đi. Nhưng mà nếu họ vào trong gia đình họ bắt mọi người phải theo, mà nếu họ còn uy quyền, mà ai không theo thì giết liền, tức là họ bảo vệ đạo bằng vũ lực rất là mạnh, đó là luật Sharia. Nhưng mà một số nước Hồi giáo thì họ ôn hòa hơn, họ không áp dụng cái luật Sharia hà khắc. Nhưng mà tuy nhiên, cái sức ép của tôn giáo họ vẫn tìm cách buộc là cả nhà phải theo.
[10:34]Và cái gọi là cái buộc đó, ta cũng không biết là nó hay hay dở, nhưng mà nhìn trên cái bình diện văn minh của loài người, thì con người ngày nay muốn rằng cái việc tôn giáo nên để cho con người được tự do chọn lựa, đừng ai ép ai. Ví dụ như lúc mình còn nhỏ thì có thể là theo gia đình cũng được, nhưng mà khi lớn lên rồi, con người biết nhận thức rồi thì chính con người nên tự mình suy xét lại hết. Cái ý của thế giới văn minh ngày nay đều là như vậy, và luật pháp của các quốc gia cũng đều như vậy, thì luật pháp của Việt Nam cũng giống như thế giới vậy, là để cho con người được tự do chọn lựa cái tín ngưỡng
[11:23]của mình, đừng có vì bất cứ lý do gì có một sự ép buộc.
[11:29]Và nó cũng sinh ra nhiều chuyện dở khóc dở cười. Nên cái xung đột đó, qua cái câu chuyện này, cho ta một cái bài học là nếu trong gia đình ta có những cái bất đồng về tôn giáo, thì cái tôn giáo mà người nào đúng á, thì chính người đó phải là người ôn hòa nhất trong gia đình. Còn nếu tôn giáo sai, thì cái người trong gia đình theo tôn giáo đó là người hung hăng nhất. Đó là cái dấu hiệu để ta biết ai đúng ai sai. Tranh cãi nhau về tôn giáo mà cái người nào điềm đạm, ôn hòa, giải thích từ tốn, thì cái đạo của người đó có vẻ có lý à, có vẻ đúng, chân chính. Còn tranh cãi nhau về tôn giáo mà cái người nào trong gia đình mà hung hăng,
[12:19]làm dữ, đập bàn, đập ghế này nọ, hăm dọa, thì cái đạo của người đó có vẻ trật rồi. Chúng ta nhìn như vậy, và trong cái bài này, Đức Phật cũng nhắc nhở muôn đời ta về cái sự tình này. Nếu gia đình ta có người khác tôn giáo. Hôm qua thầy có kể một cái câu chuyện, hôm nay kể lại. Có hai vợ chồng đều là những người trí thức, dạy đại học. Họ đều là một cái đạo khác,
[12:50]đạo khác với đạo Phật. Mà nhiều đời cha mẹ, ông bà họ cũng là người của cái đạo đó, vậy. Rồi không biết sao không biết cái ông chồng ổng ổng lên mạng YouTube, cái ổng nghe bài giảng của cái ông thầy ốm ốm, ròm ròm, cái ổng âm thầm ổng theo đạo Phật hồi nào không ai hay, cái ổng không đi lễ nữa. Cái bà vợ mới thắc mắc hỏi: "Sao lúc này không thấy anh đi lễ?" Ổng nói: "Thôi em lên mạng nghe luôn với anh." Bà vợ lên, lên xong cái bà vợ cũng theo. Cái hai vợ chồng dường như không đi lễ thì bắt đầu hai bên cha mẹ mới kêu về rầy. Rầy thì ông chồng ổng nói giờ ổng theo đạo Phật. Trời ơi, hai ông bà già hai bên nội ngoại thì
[13:37]đều là nhảy tưng tưng lên tuốt nóc nhà luôn. Tại vì đối với họ đó, ghê gớm lắm. Chuyện mà con cái mà bỏ đạo của cha mẹ là ghê gớm, làm quá chừng. Cái cái ông bố ổng nói: "Mày mà bỏ đạo, tao tự tử."
[13:54]Thì cái ông cái người con, con trai mới nói: "Ba tự tử, ba mà chết cái ba hết làm ba con à. Thì tại vì kiếp này con làm ba con thôi chứ kiếp sau không có làm nữa." Nói chuyện đạo Phật cái luân hồi á, chứ trước là không có chuyện đó, giờ có luân hồi, mới là làm cha con kiếp này chứ nhiều khi kiếp sau không gặp lại. Mà nếu mà quan điểm khác nhau nữa, về tôn giáo lại càng đi xa luôn. Trời ơi, ông bà già tức quá mới kêu mấy đứa con lại. Kêu thằng con lại, nói là: "Không được bỏ đạo." Thằng con nói: "Cái gì? Nghe băng ông thầy ròm hả? Nè nè, con mở cho ông nội nghe." Mở lên luôn thì nó nghe trước ba nó nữa.
[14:30]Thì cả nhà đã đồng lòng theo Phật hồi nào không ai hay hết trơn. Như vậy.
[14:38]Bởi cái mạng nó độc hại lắm, nhưng cái mạng nó lợi, chỉ có cái hại là cái công ty của sư phụ nó tiêu luôn. Không còn ai mua đĩa. Có người sáng mua, chiều quăng lên mạng rồi, còn mọi người khỏi mua nữa. Chết luôn vậy đó, nó muốn bệnh luôn là vậy đó.
[15:00]Ở đây thế này,
[15:04]cái việc mà các tôn giáo có cái sự sai biệt nhau, nó là chuyện của mấy nghìn năm trước. Nhưng mà cái thế giới càng lúc càng văn minh, tiến bộ thì cái việc mà sai biệt về tôn giáo này nó phải được chấm dứt, phải được chấm dứt. Loài người không thể tiếp tục duy trì một cái sự khác biệt về tôn giáo rồi làm chia rẽ và chiến tranh. Đúng không ạ? Ta mơ ước về điều đó, thế giới này thanh bình, không còn xung đột. Mà tôn giáo là một điều mà gây xung đột. Nên khi càng ngày loài người, nhân loại càng lúc càng tiến bộ, thì con người tự tìm cách gì đó để vượt qua cái khác biệt về tôn giáo, để tìm đến với nhau, gắn bó với nhau.
[16:00]Như hôm qua ta nghe cái bài thiền, ha, "Rồi một ngày sau này thế giới..." "Ngày sau thế giới tìm đến bên nhau, ngồi thiền bên nhau, hạnh phúc vô bờ." Hôm qua có ai nghe chưa kìa? Hôm qua có nghe không? Có. Có phải không? Ừ. Đáng lẽ thầy hát, nhưng mà hôm nay cái giọng này hát không được rồi, thôi. "Ngày sau thế giới..." Thôi hát không được đâu, bể tiếng rồi, bể tiếng rồi. "Ngày sau thế giới tìm đến bên nhau, ngồi thiền bên nhau, hạnh phúc vô bờ."
[16:34]Đó là cái nền văn minh phải đi như vậy. Do đó, ta cũng kêu gọi các nhà hoạt động tôn giáo, ta cũng kêu gọi tất cả các tín đồ của tôn giáo trên toàn thế giới, hãy cố gắng nghĩ đến một cái nó lớn hơn tôn giáo của mình, đó là gì? Tình yêu thương đại đồng nhân loại. Hãy nghĩ đến điều cao hơn cả tôn giáo của mình. Còn ta, tất cả chúng ta nào giờ đều bị một cái ảo tưởng: tôn giáo mình là số một.
[17:09]Đến lúc điều đó phải dừng lại. Còn một cái cao hơn của tôn giáo: tình đại đồng nhân loại. Cũng như giờ không nói tới nhân loại, nói trong một đất nước thôi cũng vậy, vẫn có một cái cao hơn tôn giáo, đó là tình yêu thương, đoàn kết cả cái dân tộc này. Đừng bao giờ mà vì cái tôn giáo của ta mà ta quên đi cái tình tự đối với quê hương, đất nước của mình. Nhớ như vậy. Nếu ta nghĩ được điều này, thì những cái sai biệt về tôn giáo té ra chỉ là chuyện chuyện nhỏ như như con thỏ vậy đó, mấy đứa nhỏ hay nói vậy đó.
[17:56]Thầy nói hơi nặng nề không biết có nghe rõ không dạ? Rõ không? Rõ. Ừ. Đó là ta nói trên đạo lý. Còn nếu nói trên nhân quả, thực sự là cái việc mà ông chồng và ba người em của ông tới gặp Phật rồi bị thuyết phục, là không phải là cái cái nhẫn nhục của Phật mà độ ông trong tức thì đâu, mà đây cũng là cái gì? Là duyên của nhiều đời trước, duyên nhiều đời trước. Chính cái duyên đời trước làm cho họ được chuyển hóa, chứ không phải dễ đâu. Tại vì suốt cuộc đời Đức Phật cũng vậy, ôn tồn, từ tốn giải thích, nhưng mà không phải người nào cũng cũng giác ngộ cả. Có người chống Phật cả đời. Ta thấy đến cuối đời của Đức Phật,
[18:50]ngoại đạo mới giả dạng làm tín đồ đi vào hàng ngũ của Phật.
[18:56]Vậy mà vẫn âm mưu chống phá, đánh ngài Mục-kiền-liên nát thây luôn. Khủng khiếp lắm, cái cố chấp của con người ghê gớm lắm. Mà cái cố chấp đó nó không thích hợp cho một thế giới văn minh, tiến bộ. Cho nên một lần nữa vậy, ta nói lại điều này, ta kêu gọi những nhà hoạt động tôn giáo, những tín đồ của tất cả các tôn giáo, đừng nghĩ tôn giáo mình là tất cả, còn một cái cao hơn tôn giáo là tình yêu thương đại đồng nhân loại. Nhớ những điều mà thầy vừa nói thế này, mọi người thuộc nha. Cái câu nói thầy vừa nói thuộc và chia nhau đi mọi ngả đường mà nói câu này lại giùm thầy, được không? Mỗi người đi muôn nơi nói giùm thầy.
[19:51]Bây giờ ta giải thích cái chữ nhẫn nhục. Nhẫn nhục nghĩa là gì? Nhẫn nhục nghĩa là không có động tâm khi gặp cái điều trái ý, nghịch lòng, xúc phạm.
[20:05]Đa phần chúng ta, ví dụ như khi ai có vẻ không tôn trọng mình thì mình cái cảm giác nhẹ nhất đầu tiên là gì? Là tự ái. Là tự ái. Mà nếu nặng hơn cái tự ái là gì? Là căm tức, nổi giận, rồi thù hận, rồi thù dai, rồi phản ứng, rồi mưu hại, rồi trả thù. Đó, là càng lúc càng nặng như vậy. Nhưng mà cái nhóm đầu tiên của cái nội tâm khi mà đánh mất cái nhẫn nhục á là tự ái. Tự ái, bực bực. Đó, đầu tiên khi thấy mình không được tôn trọng. Ví dụ khi mình bước vào một nơi đó, đáng lẽ mình phải được ngồi một chỗ đàng hoàng, người ta đẩy mình vô cái góc, đó tự ái: "Thôi, tôi không ở chùa này nữa, tôi đi về.
[20:58]Tôi lại cái chùa kia người ta mời tôi ngồi lên hàng đầu." Đó, đầu tiên vậy. Hoặc là mình đi vô, cái người ta nói: "Ê, chị chị chị bước ra đi." Cái mình nói: "Trời, cái chùa này là tôi cúng không biết bao nhiêu tiền vô cái chùa này mà bước vô không biết tôi là ai sao mà kêu gạt tôi ra?" Thấy không? Mấy cái tự ái, có những cái như vậy, người ta bực tức, ta tự ái. Đó. Còn ở sau cái tự ái là gì? Nãy thầy nói lại, sau cái tự ái nếu mà nặng hơn nữa là gì? Căm tức phải không á? Nóng nảy rồi thù hận, thù dai, rồi trả thù, phản ứng làm bậy làm bạ đủ thứ ấy, nhưng đầu tiên là cái tự ái. Nếu ta ngay cái tự ái nó vừa nhúm lên mà ta chận
[21:38]được, ta diệt được thì ta là người nhẫn nhục. Còn đa phần ngang cái tự ái này nó không bộc lộ rõ, không ai thấy, ừ nên ta dễ nuôi dưỡng nó mà thành ra cái gì? Cái không tu được cái hạnh nhẫn nhục. Không tu được hạnh nhẫn nhục rồi thì ta không là thánh được nữa. Nhẫn nhục đây nó có hai loại. Một loại là khi một bậc họ tu hành đến mức độ họ không thể sân được nữa. Tự không thể sân được nữa. Tâm họ bất như vậy rồi, họ đạt được đến cái trình độ đó rồi thì bây giờ ta có chửi, có bới, có mắng, có mỏ, có hạ nhục, có lấy, có cướp cái gì của họ cũng vậy, họ không sân được. Không cho phép mình sân mà tâm không thể nổi sân.
[22:31]Thì thôi, gặp mấy hạng người này thua rồi đó, đừng có bày đặt chọc, chọc vô ích, họ không sân được nữa. Giờ có lấy hết cả cuộc đời họ, họ cũng không sân, lấy hết tài sản họ cũng không sân, nhục mạ họ, dìm xuống đất đen họ cũng không nổi sân, thậm chí lột hết quần áo họ thảy họ đi ngoài đường nhong nhong cũng không sân, không tự ái luôn. Đúng rồi, thánh chứ. Thì đành thua rồi, họ là thánh rồi. Còn hạng thứ hai chưa đạt được đến mức độ như vậy, nhưng mà kềm chế lại được, tức là người đang tu nhưng mà đang tu đúng đường. Khi thấy cái tâm mình có nhúm cái tự ái lên thì niệm Phật, hít thở, buông lỏng toàn thân,
[23:13]an trú toàn thân, cái đó diệt cái tự ái đó đi, nó lắng xuống lắng xuống lắng xuống mất luôn. Tức là người có chiến đấu với cái tự ái để giữ được cái tâm hiền lành, nhẫn nhục. Thì người này chưa phải là thánh, nhưng mà biết, biết tu. Nhưng mà cái cái nhẫn nhục á nó có mấy cái mức độ mà dễ bị hiểu lầm. Ví dụ bây giờ có một người họ lại họ tát vô mặt mình hai cái, mình không phản ứng gì hết thì như vậy phải là nhẫn nhục không? Phải không? Vậy chớ không phải là cái gì trời?
[23:55]Thụi vô mình cái thụi nữa, thấy mình chưa phản ứng thụi cái nữa. Mình mình cũng không phản ứng gì thì đó phải là nhẫn nhục chưa? Không, giải thích coi. Người ta không phản ứng gì hết mà nói không phải nhẫn nhục là sao?
[24:13]Khó trả lời á? Đây người ta nghe chỗ này mới thấy. Ví dụ như mình cao 1 thước 32 phân, cái người họ đánh mình á họ cao 1 thước 82 phân, mình 35 ký, họ 75 ký, họ lại họ tát mình hai cái, mình không phản ứng gì hết thì đó phải nhẫn nhục không? Đâu phải, đâu phải nhẫn nhục, mà thiếu điều thiếu điều thiếu điều... Thôi thầy không nói nữa, kỳ lắm. Cho nên cái mình không phản ứng là vì sao? Sợ. Đành phải nhịn. Đó không phải gọi là nhẫn nhục, nó không có sự cao thượng. Còn cái nhẫn nhục là trong trường hợp là nó lại nó tát mình, mình có thể đỡ được cái tát đó. Thậm chí mình nghĩa là đỡ được cái thứ nhất,
[25:07]đỡ được cái thứ hai, lòn ra đằng sau bắt bẻ tay, đạp xuống đất bẻ tay, làm được luôn chứ không phải là không. Nhưng không, cứ để cho nó tát má này, đưa luôn má kia cho nó tát cái, giống như Chúa Giê-su đã dạy á: "Ai tát con bên má này hãy đưa luôn má kia cho người ta tát." Đó là lời dạy Chúa Giê-su vĩ đại lắm chứ không phải không. Thì trường hợp cái người này vậy, dư sức đỡ, dư sức đánh, nhưng mà để cho người kia tát cho họ hả lòng, chớ họ đang giận mình cái gì đó, họ nghe ai nói bậy á, hoặc ai nói là tại cái mình á mà ông thầy trụ trì không thương cái người đó nữa. Khi lên gặp thầy trụ trì thấy ổng lạnh lạnh lạnh
[25:45]lạnh thì lúc đó chắc thầy hôm nay nhức răng, mà lên thấy ông thầy ổng lạnh lạnh lạnh cái nói: "Sao bữa nay ông thầy không thương tui, mọi lần ổng gặp tui ổng cười, bữa nay ổng lườm lườm lườm tui." Cái đâu biết là thầy đang nhức răng mà mà chưa đi nhổ răng được ví dụ vậy, chưa đi sửa răng chưa có implant răng được đó, ví dụ vậy. Thì ổng gườm gườm thôi cái mình xuống mình hỏi người ta tại sao, nói chắc tại cái cái bà đó bả nói xấu, nói xấu chị á, cho nên thầy bữa nay ghét. Bả lại mới sớn sác lại tát cho mình hai cái. Thật ra mình đủ sức, nghĩa là dùng cái chiêu là "chia tay mưa rơi" mình đánh lại liền,
[26:20]không có sợ, nhưng mà không, mình biết bả đang giận cái bậy gì đó, bả tát cái thứ nhất, tát cái thứ hai mình cứ cười cười. Thì bả mới ngạc nhiên hỏi, rồi bả giận hỏi sao: "Sao chị nói xấu tui với thầy trụ trì?" Thì mới mình mới từ tốn giải thích: "Nói trên đời chỉ có một người mà em nói xấu, đó là chính em. Không bao giờ em nói xấu ai hết, chị đừng hiểu lầm." Bả hết giận.
[26:47]Cái đó mới là nhẫn nhục. Cho nên ai mà tập võ thầy đều bắt có một cái lời thề thế này, là tập võ để đạt được hạnh nhẫn nhục tận cùng. Tức là tập võ để mình có thể thắng người ta mà không thèm thắng. Chớ còn lúc người ta đánh người ta thắng mình, mình mình thắng không nổi mà gọi là nhịn thì đó chưa gọi là đạo đức nhẫn nhục. Chỉ được gọi là nhẫn nhục khi ta đủ sức thắng người mà không thèm không thèm thắng, vậy. Mà nhẫn nhục nó có cái hay nữa nè: tránh được oan trái kiếp sau. Đây là chỗ mà các bậc Bồ tát hay làm. Thấy người ta hại mình, người ta mưu mô đủ thứ, mình biết hết, biết cái người đó hết, mà không bao giờ thèm phản ứng lại.
[27:42]Vì biết rằng là sao? Mình phản ứng lại cái nó cứ thành oan trái của kiếp sau mãi. Thôi cứ để cho người ta hại mình rồi mình chịu đựng, mình chống đỡ, ừ lách mình tránh né để mình sống mà làm việc đạo, chứ không có phản ứng làm dữ tấn công lại, nói xấu lại rồi nó thành oan trái kiếp sau. Chớ việc mà người ta mưu hại mình là nó đầy và nó tinh vi và hiểm độc. Nhưng mà thôi kệ, không giận. Đầu tiên là lòng không giận, biết rõ ai hại mình, biết rõ cái gốc đó từ đâu cả. Những cái âm mưu bao vây, nói xấu, vu oan, vu khống đủ thứ hết, gốc nó nằm ở đâu biết hết, nhưng lòng không giận và cũng không thèm
[28:29]phản ứng nói xấu lại, bêu rếu lại, không thèm, để tránh cái oan trái kiếp sau. Nên cái công năng của nhẫn nhục là như vậy. Nên các bậc Bồ tát đều phải tu cái hạnh nhẫn nhục chính là vì vì tương lai. Mà các vị Bồ tát tu cái hạnh nhẫn nhục cũng vì cái gì? Vì trả nghiệp của quá khứ.
[28:52]Khi người ta hại mình thì chắc hẳn có cái món nợ gì rồi, thôi chịu đựng, nhẫn nhục trả cho, cho hết. Giống như ta tát hai cái rồi thì cái oan trái gì đời xưa nó nhẹ rồi, thì ta nói thêm một câu đúng đạo lý nữa thì oan trái đời xưa nó tan luôn. Còn nếu ta không nhẫn nhục, họ mới tát ta một cái ta gạt tay, ta thủ vô bụng một cái thì kiếp sau còn oan trái nữa. Nghiệp không giải được và cái oan trái nó còn là ta không tiến tu được, không giải thoát được. Trong cái việc mà tu tập giải thoát, ngoài cái việc mà diệt được bản ngã, hết vô minh, còn một điều rất quan trọng nữa là những cái oan trái với chúng sinh phải, phải sạch. Nhớ như vậy.
[29:41]Cho nên tại sao mà trong Lục Độ Ba La Mật, Phật dạy là phải nhẫn nhục ba la mật là vậy, nhẫn nhục đến, đến tận cùng như vậy đó anh em. Bây giờ có người mới hỏi, nói: "Thưa thầy, con hay nổi sân, mà tu hoài không biết làm sao, đụng chuyện cái lại nổi nóng, vậy có cách nào?" Thầy nói cái cách nó như thế này, mình đợi tới khi đụng chuyện mình mới kềm thì kềm không lại, vì cái sân nó mạnh lắm. Cho nên khi nó chưa đụng chuyện, khi nó chưa sân, mình đã phải sám hối, lễ Phật, phát nguyện rồi. Mỗi ngày mình đều quỳ trước Phật, mình đều sám hối, nói: "Nhiều kiếp con hay bị cái sân hận, nóng nảy, tự ái, nay con thành tâm sám hối
[30:31]trước Phật, Phật từ bi tha thứ cho con, gia hộ cho con để con không còn nổi nóng, tự ái, sân hận nữa, để khi con gặp chuyện nghịch cảnh, trái ý, xúc phạm thì con luôn nhớ Phật mà giữ lòng bình tĩnh, từ bi, yêu thương, tha thứ." Mỗi ngày mình đều nói một câu như vậy thì thật sự không có lâu, cứ chừng một tháng là linh rồi, cái sự linh nghiệm có liền. Lúc đó cái ai đó họ tới họ xúc phạm, nói cạnh nói khoé mình, tự nhiên mình thấy mình rất bình tĩnh, tức là nhờ thần lực của Phật đã ngự ở trong tim mình. Thầy vừa nói cái thần lực của Phật ngự ở trong tim mình, đó là một điều có thật, vì ta sám hối với Phật một điều hết sức đúng
[31:22]với đạo lý, hết sức đúng với đạo lý, là xin được tu cái hạnh nhẫn nhục. Cho nên thần lực của Phật ngự trong lòng mình liền, giữ cho mình không có nổi sân để tạo nghiệp, không nổi sân để mà phiền não, khổ đau, nhớ như vậy. Ta nhớ một điều thêm, có những lời cầu nguyện trước Phật rất linh, mà có những lời cầu nguyện không linh. Tại sao? Muốn biết tại sao cái lời cầu nguyện Phật khi nào linh và khi nào không linh thì phải lên chùa Phật Quang dự lễ Vu Lan đêm 14 nghe cái bài pháp về cầu nguyện thì mới được.
[32:05]Cái này đúng là thầy quảng cáo tiếp thị đó, đúng cách nói.
[32:11]Thiệt, không ai mà tiếp thị như thầy ha, ghê thiệt. Bây giờ ta đặt cái vấn đề này nữa, là nói: "Thưa thầy, người ta oánh con thì con nhịn được, người ta oánh ba mẹ con và người ta oánh đất nước con thì con nhịn được không?" À, bây giờ trả lời đi.
[32:32]Nếu vì cá nhân mình mà mình bị những sự xúc phạm, nghịch cảnh mình nhịn thì hoàn toàn là đạo lý nha, hoàn toàn là đạo lý. Nhưng mà nếu có người khác bị xúc phạm, mình cũng nhẫn nhục giùm người ta, để cho người ta bị xúc phạm thì cái đó là gì?
[32:56]Cái đó là gì? Hèn nhát. Đất nước bị xâm phạm, mình nhẫn nhục luôn thì sao? Là hèn nhát. Phật pháp mình bị người ta phá hoại mà mình nhẫn nhục luôn thì tiêu đạo Phật luôn. Cho nên cái nhẫn nhục này ta phải nhìn trước nhìn sau nha. Phần mình nó chửi gì đó chửi, nhưng mà thấy một em bé đi đường bị người ta bắt nạt ta đứng lại ngăn liền. Giống như bây giờ, cái luật bây giờ là chống xâm hại trẻ em là vậy. Cả một cái luật pháp, cả một xã hội phải đi vào bảo vệ trẻ em thì mình cũng vậy. Thấy đứa bé nhỏ bị người ức hiếp hay sao đó mình phải lại ngăn cản, tìm mọi cách ngăn cản, không để được như vậy. Thấy cái người này ăn hiếp người kia mình phải
[33:43]bảo vệ, mặc dầu trong cái từ tốn, có đạo lý, có luật pháp, nhưng mà phải bảo vệ người khác. Đó là lý do mà nhiều khi ta phải tập võ là vậy đó. Phần mình, mình nhẫn nhục, nhưng mà phải đủ sức để bảo vệ giùm người khác, chứ không phải là mình nhẫn nhục giùm người khác nha. Mình nhẫn nhục cho chính mình thì đó là phúc, tránh được nghiệp. Còn mình thấy người khác bị tổn hại mà mình nhẫn nhục giùm người ta, mình mang tội liền, nghiệp tạo ra liền. Thấy mà không giúp, sau này mù mắt, què chân, què tay. Thấy điều đáng làm mà không làm, kiếp sau không có tay. Thấy đường phải đi mà không đi, kiếp sau không có chân nha.
[34:31]Mắt thấy cái điều sai trái mà giả vờ như không thấy, kiếp sau mù.
[34:40]Đáng lẽ phải mở miệng nói lên cái điều lẽ phải, bênh vực cái người thấp kém, không chịu mở miệng thì kiếp sau, kiếp sau? Nói câm tội nghiệp, kiếp sau cái lưỡi hơi bị ngắn thôi, câm phiền.
[34:58]Rồi, nghe bài kệ khác: "Không sân, xong bổn phận, Trì giới, không tham ái, Nhiếp phục thân cuối cùng, Ta gọi Bà-la-môn." Thì liên quan tới câu chuyện của ngài Xá Lợi Phất. Bình thường á thì Đức Phật phân công cho ngài Xá Lợi Phất về giữ ở Kỳ Viên, ở nước Xá Vệ, ở kinh đô Xá Vệ, nước Kosala. Ngài Mục Kiền Liên thì giữ cái tinh xá Trúc Lâm tại kinh đô Vương Xá, nước Ma Kiệt Đà. Hai vị thượng thủ giữ hai cái tinh xá lớn. Nhưng mà lâu lâu thì ngài Mục Kiền Liên cũng đi về Kỳ Viên thăm chơi, rồi lâu lâu ngài Xá Lợi Phất cũng đi về Trúc Lâm thăm chơi. Thì lần đó ngài đi về Trúc Lâm ngài thăm và ngài cố ý đi về thăm lại mẹ mình
[35:56]ở cái làng Nalaka đó. Ngài mới đi với rất nhiều các Tỳ-kheo, là các sư đệ của ngài đến để khất thực, về đến nhà, vô nhà khất thực. Vô là để giống như khất thực, nhưng mà sự thực là muốn nhìn lại căn nhà và muốn nhìn lại mẹ mình. Đấy, ngài Xá Lợi Phất ngài tình cảm dữ lắm. Nếu mà nói mà một đời sống mà tình cảm tinh tế, nói không ai bằng ngài Xá Lợi Phất. Nói ngài trí tuệ đệ nhất là cái chỗ mà ngài tình cảm tinh tế, sống tình cảm lắm. Trong cái thời đại đó mà ta được sống gần ngài, ta cũng tôn thờ ngài luôn, vì cái cái tình cảm của ngài, cái tinh tế của ngài, cái chăm sóc của ngài, cái quan tâm của ngài đối với tất cả mọi người,
[36:42]mọi huynh đệ trong từng trong cuộc sống chút chút chút chút, không sót người nào. Nên ngài đáng mặt là thượng thủ của Tăng đoàn là vậy, vì ai ngài cũng yêu thương, ai ngài cũng quan tâm từng cái việc bé bé bé bé. Ngài Xá Lợi Phất vĩ đại lắm. Chúng ta cứ nghe là ngài Xá Lợi Phất trí tuệ, đừng ngài mình tưởng ngài khôn, không phải, bởi vì ngài tinh tế từng chút trong cái đối xử với con người, nên gọi ngài là trí tuệ đệ nhất. Lần này cũng vậy, cái tình cảm mẹ con ngài về thăm mẹ. Nhưng mà ngài không thăm cái kiểu mình chạy vô ôm mẹ, hôn mấy cái, không có, ngài ôm bát đi vào nhà điềm đạm, ngồi xuống, nhìn mẹ mình rồi.
[37:23]Và cứ ôm cái bát như vậy là bà mẹ hiểu là sao? Xin ăn, mà đi đông quá chừng luôn, mà nhà ngài rất giàu. Ngài Xá Lợi Phất gia đình là trâm anh thế phiệt, giàu lắm. Ôi, bắt đầu bà mẹ bả chửi, đó, bả chửi. Chửi tàn canh gió lạnh là vì ngài bỏ đi tu rồi các mấy người em ngài đi tu theo ngài, anh ngài đi tu theo thầy chứng A-la-hán hết sạch. Cái gia đình rất lạ nha. Bà mẹ là Bà-la-môn, rất là hung hăng. Tất cả các con đi theo đạo Phật chứng A-la-hán hết, gia đình rất lạ. Bà thì không biết đạo Phật cho nên bà cứ ở nhà bà tru tréo, bà chửi riết. Bây giờ gặp được ngài nữa thì bà trút bao nhiêu cái nổi giận của bao
[38:05]nhiêu năm trời mà xa con mất con, bà chửi chửi quá chừng chửi. Không biết ở đây có ai chửi hay thì nhờ chửi minh hoạ một chút. Thấy
[38:15]không, ngài cứ lặng lẽ không nói gì, bà lật đật sai gia nhân nấu ăn, nói chửi vậy chửi chứ mẹ cũng thương con à. Nấu ớ la lối người này, nấu món này món kia la rồi đứng lên chửi, chửi hết luôn là là: "Bây giờ đi thế này, nhà thì giàu sang thế này mà đi ăn xin, rồi theo một đám này đi theo ăn xin", rồi chửi chửi, xúc phạm hết các Tỳ-kheo. Mà các thầy các vị đi theo thấy ngài Xá Lợi Phất cứ mỉm cười, im lặng điềm đạm nên các ngài cũng đâu phản ứng gì. Ngài La Hầu La cũng đi theo, tại thầy của mình mà, nên ngài La Hầu La đi theo, cứ quan sát dòm, thấy ngài Xá Lợi Phất cứ bình thản, gương mặt điềm đạm, ôn hoà, không mảy may.
[38:54]Bà mẹ bả vừa chửi bả vừa nấu ăn, xong nấu xong rồi bắt đầu bả bưng lên, bả múc cho từng bát, múc vô bát nào bả chửi mát bát đó. Cho nên cái chuyện mà Mục Kiền Liên á cứu mẹ là chuyện không có đúng trong sử lịch sử. Mẹ ngài Mục Kiền Liên không hề chống đạo Phật, chính mẹ ngài Xá Lợi Phất mới chống chứ không phải mẹ ngài Mục Kiền Liên. Nên cái câu chuyện tích mà ta nghe là Mục Liên cứu mẹ xuống địa ngục á là chuyện ai đặt á, mà không biết sao cả mấy ngàn năm qua ai cũng tin, chứ nó không có đúng trong sự thật. Ngài La Hầu La đó ngài mới cầm hai cái bát lận. Một cái bát là ngài lấy ngài ngài ăn, còn bát ngài đem về cho Phật.
[39:37]Và ta biết rằng cái thời đó không phải ngày nào Đức Phật cũng ra đường khất thực. Có khi vua mời, có khi quan mời, có khi một gia đình nào đó mời. Có khi không ai mời Đức Phật cũng không đi. Ngày đó người ta tới nơi người ta cúng luôn. Người ta tới tinh xá người ta cúng luôn. Và có trường hợp là các vị tỳ kheo đi khất thực về để mà dâng Đức Phật, chớ Phật cũng không trực tiếp đi đi khất thực hết. Mà điều này hợp lý. Cho nên ai mà cứ nói tới Đức Phật là cứ ôm bát đi khất thực là không thực tế, phải không ạ? Ví dụ như giờ giống như thầy vậy, giờ mà đệ tử ai bắt sư sư phụ mà đi khất thực không? Phải không?
[40:23]Thế nào mà có đệ tử đệ tử, "Thôi thầy ngồi ở nhà để con đi xin cái gì về thầy ăn." Nó giống như Khổng Tử ngày xưa vậy. Trong lúc bị họa ở trong cái sườn núi ngài đói, Khổng Tử ngồi gảy đàn. Khổng Tử cũng vĩ đại thiệt. Các đệ tử chia nhau đi kiếm kiếm lương thực. Rồi có một người sao đó bưng được một con dê về, rồi nấu ra thầy trò ăn đỡ chết đói. Mà Khổng Tử đói ai cũng rạc hết trơn, ai cũng căng thẳng, Khổng Tử vẫn ngồi gảy đàn. Nên mình nói mình tôn xưng, không biết ổng tu cái gì không biết, nhưng mà bình tĩnh được trước cơn đói là thánh chứ không phải đơn giản. Tại vì cái đói nó có cái công năng làm ta căng thẳng.
[41:05]Nhớ giùm thầy. Đói làm đầu óc ta căng thẳng vì kiếm ăn, không biết kiếm cái gì, loay hoay loay hoay. Cho nên ta nhìn con chim trời nó tung bay trên bầu trời xanh, đừng tưởng nó tự tại. Đừng tưởng nó là, "Thôi kiếp sau tôi làm con chim tự tại bay trên trời", không nó không có tự tại đâu. Nó đang căng thẳng tìm mồi dưới đất nó sà xuống nó ăn. Thấy con cá lội tung tăng, "Trời, thôi làm cá bộ nó tung tăng thanh thản", không có đâu, đang căng thẳng nó kiếm ăn. Súc sinh là suốt ngày căng thẳng kiếm ăn. Con người thiếu phước thì cũng căng thẳng kiếm ăn, con người đủ phước thì thanh thản, không bị căng thẳng.
[41:45]Nhớ, đói làm ta căng thẳng. Khổng Tử đói mà không căng thẳng nên ngài vượt khỏi người thường. Ngài vượt khỏi người thường là cái chỗ này. Ở đây, Đức Phật chư tỳ kheo sống bằng cái hạnh khất thực, mà người ta cho gì ăn nấy, cho ít ăn ít, cho nhiều ăn nhiều, không căng thẳng. Đó đó là cái bản lĩnh của người tu là là như vậy. Thì khi mà ngài La Hầu La về mới đem cái bát cơm mà mà mà xin Phật á, lấy từ nó về nó mới xớt cho Đức Phật, rồi mới kể lại cái câu chuyện mẹ ngài Xá Lợi Phất cho Phật nghe. Thì Phật nghe xong Phật mới khen bằng một bài kệ đó: "Không sân, xong bổn phận, trì giới, không tham ái, nhiếp phục, thân cuối cùng, ta gọi Bà-la-môn." Ở đây,
[42:45]tại sao mà mẹ ngài Xá Lợi Phất bà bà tức giận đến như vậy? Vì hai cái tâm lý. Một cái tâm lý là cha mẹ nào cũng muốn nương tựa con mình lúc tuổi tuổi già. Nuôi con cả một đời khi già yếu rồi cần con để nương tựa, mà con bỏ mình nó đi, mà đi tu, nó đi theo ông thầy nào thì mình căm thù ông thầy đó. Cho nên thầy là người sao? Bị nhiều người căm thù là vậy á. Có người căm thù. Cái tâm lý cựa như con thầy có con đệ tử vậy, cái người mẹ dắt con lên chùa cho tu, ký giấy đàng hoàng, nhưng người cha vẫn hận thầy. Nuôi nó tới mức độ này bị người khác cướp, bị cái ông thầy Chân Quang cướp, cứ hận thầy hoài.
[43:39]Mà biết sao là trong khi mình ở trong đạo Phật thấy một người mà chịu xuất gia thì mình vui mừng, nghĩ người ta thoát được cái trầm luân. Nhưng mà người đời họ không nghĩ như vậy. Họ nghĩ thứ nhất con là sở hữu của mình, như cái tài sản của mình để mình nương tựa tuổi già, bây giờ giống như bị cướp. Hận là cái thứ nhất. Cái thứ hai, trường hợp nhà ngài Xá Lợi Phất là giàu quá, thì cái tài sản này bà chỉ mong một điều là khi chết con của mình giữ chứ không có ai giữ. Mà bây giờ nó đi tu hết thì sao? Lọt qua người khác. Vua lấy liền, vua sung công, công quỹ liền, hoặc là chia bà con tứ tán mình không đành lòng.
[44:21]Con mình đẻ ra nó mới giữ cái gia tài của mình chứ không ai hết. Nên nên thêm cái tâm lý thứ hai là bởi vì gia đình ngài Xá Lợi Phất giàu quá. Đó, chính vì hai cái điều đó mà bà bà tức giận cực độ đối với Tam Bảo, đối với Phật pháp. Rồi ngài Xá Lợi Phất ngày ngày là ra đi. Sau này khi ngài gần tịch, ngài mới quay về nhà để tìm cách độ mẹ mình một lần cuối cùng. Thì ta phải biết rằng bà sống cực dai ạ, phải không ạ? Tại vì lúc mà Đức Phật ba mươi mấy tuổi á, 36, 37, 38 tuổi á, thì lúc đó ngài Xá Lợi Phất khoảng hai mươi mấy tuổi, thanh niên vừa lớn đi xuất gia. Tới khi Đức Phật 80 tuổi mất thì đúng năm đó
[45:10]ngài Xá Lợi Phất tịch trước Phật 3 tháng. Mà lúc đó bà mẹ ngài vẫn còn sống. Thì như vậy là bà khoảng bao nhiêu tuổi?
[45:24]Thầy nghĩ cũng chín mươi mấy á, ha? Sắp xỉ chín mấy. Nếu ngài con lớn thì bà khoảng 90, chín mấy, còn nếu mà ngài con út thì bà phải trên 100 á. Đó vậy. Tại sao thầy ngồi thầy nói tỉ mỉ, tẩn mẩn? Bởi vì thầy đã nghiên cứu để viết cái bộ truyện Đỉnh Núi Tuyết á về lịch sử cuộc đời Đức Phật, cho nên mọi chi tiết nhỏ nhỏ thầy phải đối chiếu lại để suy luận ra hết là vậy đó. Nên nhìn qua điểm nhỏ ta phải hiểu bà rất già, bà sống rất thọ. Ở thời đó mà sống thọ như vậy cũng rất là hiếm, chín mươi mấy tuổi không phải ít. Trong cái bài kệ này ta có nhớ mấy cái lời khen của Đức Phật đây nè: là chữ "xong bổn phận", cái "không sân" mình hiểu vừa rồi,
[46:04]chữ "xong bổn phận" là Phật dành cho những bậc A-la-hán. Cái người mà chứng A-la-hán rồi thì được gọi là "việc làm đã xong". Tu như thế này mới gọi là xong việc, cho nên "xong bổn phận" là người đã chứng A-la-hán. Nói nghe nhẹ nhàng chứ sự thực là đã chứng A-la-hán đó. "Nhiếp phục", chữ "nhiếp phục" tức là làm chủ được thân và tâm, không bao giờ phạm sai lầm, không bao giờ khởi một cái tâm niệm bất ngờ loạn động. Tâm luôn luôn được kiểm soát chặt chẽ, không có một hạt bụi máy động. Những bậc A-la-hán là như vậy. Ví dụ như ta chưa đạt được A-la-hán nhưng mà mọi suy nghĩ của ta, ta kiểm soát được hết, không cho nghĩ bậy và bình thường lúc nào cũng
[46:54]giữ tỉnh giác, chánh niệm, an trú toàn thân thì cũng gọi là ta tu đúng. Còn một bậc A-la-hán chứng đạo thì không một giây phút nào khởi niệm hết. Chỉ có khi các ngài chủ động tác ý, ví dụ như ngài muốn về thăm mẹ mình, ngài có tác ý. Đó, chủ động tác ý một chút rồi đi. Những điều đó đều nằm trong sự kiểm soát của trí tuệ, của đạo đức, chứ không có cái gì mà làm đại, làm bừa, không có cái gì làm theo ý thích, không có cái gì gọi là làm theo cái tiếng gọi của con tim.
[47:33]Chúng ta bây giờ hay bị một cái câu nói lãng mạn mà hết sức sai lầm, đó là "Hãy lắng nghe con tim của mình. Hãy làm theo cái điều con tim mách bảo." Mà thầy xin thưa, con tim nó mách bảo 100 điều thì sai hết sai hết
[47:55]bao nhiêu điều? Dạ, thưa sai hết 200 điều. Cho nên đừng nghe lời con tim mách bảo. Đừng nghe lời con tim mách bảo. Có có nhiều cái chuyện mà dở khóc dở cười vì những điều đấy. Có những người mà ta thấy con tim mách bảo đây là một người tốt, đáng yêu thương, nhưng mà khi gắn bó cuộc đời với họ mới phát hiện ra là sao, không phải vậy, phải không? Đó rồi lại đổ vỡ là vậy. Nên cái lúc đó ta mới trách, "Sao mà sao 3 năm trước con tim nó mách bảo tầm bậy?" Cho nên đừng nghe con tim mách bảo. Giờ nói, "Thưa thầy, nếu mà nghe thầy nói đừng nghe con tim mách bảo thì con FA, forever alone, ế suốt đời?" À.
[48:49]Đó. Thì đây là câu thầy trả lời: con đừng lo ế nha, vì nếu cuối cùng không còn một ai thương con nữa thì hãy tới chùa, chả sao cả. Đừng lo, đừng sợ ế.
[49:11]Ở đây có cái thế này: nguyên tắc á thì ngài La-hầu-la là đệ tử của ngài Xá-lợi-phất, nhưng mà ngài La-hầu-la là con của Phật. Cái tình cảm cha con cũng thiêng liêng nên ngài Xá-lợi-phất tế nhị. Khi mà Đức Phật về Kỳ Viên, đó thì ở đó có ngài Xá-lợi-phất thì ngài La-hầu-la ở đó thì vừa gần cha mình mà vừa gần thầy mình. Nhưng trường hợp Đức Phật đi vân du hoặc đi qua Trúc Lâm thì thường ngài Xá-lợi-phất bảo ngài La-hầu-la đi theo Phật. Biết rằng bởi vì lúc mà nhỏ mới sinh ra là đã vắng cha, nên sau này ngài Xá-lợi-phất hay bù lại cái tình cảm đối với ngài La-hầu-la, là Phật đi đâu là cho đi theo.
[49:58]Mặc dầu là đệ tử mình nhưng mà không giữ lại, cứ cho đi theo Phật, Phật đi đâu cứ lon ton đi theo vậy. Và sau này nhờ vậy mà ngài La-hầu-la mới đắc đạo do Phật hóa độ. Tuy nhiên, cái người mà thân cận, gần gũi để dạy dỗ ngài La-hầu-la là ai? Chính là tôn giả Nan-đà, em của Phật, chú của ngài La-hầu-la. Ngài cũng là một vị A-la-hán đắc đạo phi thường, từng là vua nha, được phong vương. Khi mà Đức Phật đắc đạo thì vua Tịnh Phạn cũng đã giao vương quyền cho Nan-đà. Và ngài Nan-đà trước khi lên làm vua cũng là người cai quản cái lực lượng quân đội và tình báo của nước Sa-ki-a, nên ngài giỏi lắm! Tuy nhiên, ngài khiêm tốn, kín đáo nên suốt trong sử của Đức
[50:51]Phật rất ít nhắc tới ngài Nan-đà, tại ngài kín đáo quá! Sau này ta nghe tôn xưng ngài La-hầu-la là mật hạnh đệ nhất, nhưng mà ta nên hiểu một điều: cái mật hạnh của ngài La-hầu-la là được học từ nơi ngài, ngài Nan-đà. Mà thế nào là mật hạnh La-hầu-la thì ta phải chờ tới tập Đỉnh Núi Tuyết thứ 32 ta mới biết được cái mật hạnh của ngài La-hầu-la.
[51:25]Nghĩa là ngài đã bí mật làm bao nhiêu điều để bảo vệ Tăng đoàn, bí mật làm bao nhiêu điều để giáo hóa chúng sinh, bí mật làm bao nhiêu điều để mà hóa giải những xung đột trong cái cuộc đời, trong xã hội mà không bao giờ ai biết được đó là chính do ngài làm cả. Nhất là khi ngài chứng A-la-hán rồi thì cái mật hạnh của ngài phát huy tột độ. Khi ngài chưa chứng A-la-hán thì ngài Nan-đà dạy ngài. Do đó, ngài La-hầu-la nổi tiếng là mật hạnh. Mật hạnh là gì? Là làm những điều không ai biết mà chỉ có các vị A-la-hán mới biết, chỉ có Phật mới biết. Do đó ngài được tôn vinh, tôn xưng là mật hạnh đệ nhất.
[52:07]Nhưng mà sự thực, thầy của ngài La-hầu-la đó chính là ngài Nan-đà, là con người chìm luôn trong bóng tối. Ta chỉ nghe kể chuyện là lúc mà đang đám cưới, cái Phật tới Phật kéo đi bắt đi tu luôn phải không à? Ta chỉ nghe thấy đó là hết, rồi sau ngài chứng A-la-hán rồi thôi. Suốt đời còn lại trong sử Phật không nghe nói về ngài Nan-đà. Ta tưởng ngài không làm gì hả? Không, ngài vĩ đại lắm, làm nhiều chuyện vĩ đại và dạy cho ngài La-hầu-la cái mật hạnh đó. Mà ngài La-hầu-la thì được vinh danh là đại đệ tử mật hạnh đệ nhất, còn ngài Nan-đà không ai nhắc tới, nhưng sự thực ngài rất vĩ đại. Quý vị, đây là một đoạn sử thầy nói cho vui thôi.
[52:49]Thì ở đây, một lần nữa ta lại thấy cái sự xung đột tôn giáo trong trong một gia đình. Mẹ thì theo Bà-la-môn, các con thì theo Phật nên thành cái xung đột, thành cái bất hòa. Có nhiều cái nguyên nhân để làm cho người ta chia rẽ với nhau, thế giới này xung đột với nhau: những nền văn hóa khác biệt, những tập quán khác biệt, những sở thích khác biệt làm con người ta chia rẽ nhau. Ví dụ nói là: "Tại sao hai vợ chồng cuối cùng bỏ nhau?" Hỏi ra chỉ vì lý do thế này, lý do rằng nói là: "Tại vợ tôi rảnh cái là chạy về nhà cha mẹ. Mà trong khi ở nhà này, vừa thì tôi cũng đồng ý cho vợ tôi về thăm ba mẹ chứ không phải không, nhưng mà nó chừng mực thôi.
[53:47]Còn phải ở đây để lo cái gia đình này, còn con còn cái, còn bao nhiêu việc. Nhiều khi tôi có việc tôi mệt quá về nhà không ai lo cho miếng ăn, hỏi: "Má đi đâu rồi?", nói: "Má về nhà ông bà ngoại rồi." Tôi cứ bị dồn nén, bị ức chế mãi những cái tâm lý này." Đấy, nó khác nhau quan điểm, còn bà vợ thì nói: "Hiếu mới quan trọng, chồng không quan trọng." Rồi cuối cùng bỏ nhau. Ta thấy những cái chút xíu thôi, quan điểm chút chút thôi mà loài người chia rẽ nhau. Rồi hoặc là nói là nói mà: "Kỳ này mà Brazil mà thua là tôi bỏ anh. Kỳ này Đức mà thua, anh bỏ tôi", phải không? Mà đúng hai bên nó thua thiệt rồi bỏ nhau.
[54:25]Những nền văn hóa, những cái sở thích khác biệt cứ làm cho con người chia rẽ với nhau. Rồi người nói: "Tắt giùm cái nhạc sến giùm tôi, tôi đập cái máy đó bây giờ." Còn ông kia là nghe nhạc giao hưởng không lời, chìm đắm trong những cái tiếng nghĩa là những cái tiếng kéo dây, những tiếng vi-ô-lông rồi nghe ông hào hứng. Bà nói: "Nhạc gì nghe giống đám ma, nghe không hiểu, không có chữ hát nào hết trơn, nghe làm sao biết nói cái gì?" Rồi, thế vậy là hai bên rồi bỏ nhau. Nghĩa là những sở thích khác nhau, văn hóa khác nhau, quan điểm khác nhau cứ làm loài người chia rẽ nhau mà tôn giáo trong đó là đỉnh cao.
[54:57]Tôn giáo là đỉnh điểm của sự khác biệt để con người xung đột. Cho nên vì vậy, ta biết điều này rồi thì hiểu thế này: ta sống trong một thế giới mà con người có quá nhiều điều khác nhau. Một là ta bỏ cái thế giới này, ta vô rừng ta ở một mình để không còn có ai khác với ta nữa, nhưng mà lúc đó ta sẽ thấy con rắn nó khác mình, con bọ cạp nó khác mình á. Khó chịu lắm, mình đang ngủ con rắn nó bò ngang người á! Là một là như vậy, còn hai ta chấp nhận sống trong thế giới này thì ta phải sao? Bao dung. Bao dung trước những điều mà người khác khác với mình thì ta mới sống được trong cái thế giới này.
[55:44]Trong khi ta chờ đợi thế giới tiến đến một cái ngày mà con người bỗng nhiên tìm ra được một cái lẽ phải chung, mà ta không biết ngày đó là ngày nào, nhưng mà từ đây cho tới ngày đó, con người phải tập bao dung, tha thứ, chấp nhận nhau. Giống như thầy á, thầy cũng là người mà biết về âm nhạc
[56:07]thì thầy nói thiệt, nói đừng ai ghét thầy, nói thầy ghét nhạc sến vô cùng. Cứ tối ngày mà nghe nghĩa là: "Tôi ca không hay, tôi đàn nghe cũng dở", thầy nói: "Thì đừng hát nữa, đừng nói nữa! Đã ca không hay đàn dở thì tắt giùm!" Nhưng mà nó cứ hát: "Tôi ca không hay, tôi đàn nghe cũng dở mà nàng gì đó nàng thương rất nhiều." Không biết cái bài đó sao nghe nghe mà cứ tức trong bụng, nói: "Đã hát không hay đàn dở thì nín giùm, phải không?" Mà cứ rên hoài, mình thì ghét nhạc sến vô cùng! Nhưng mà khi mình lớn tuổi từ từ lên rồi cái mình mới hiểu một điều: cái nhạc sến tại sao nó lại đi vào lòng một số người?
[56:44]Nó cũng phải có cái giá trị gì đó mà cái tâm hồn người ta cũng tương ứng cái gì đó. Rồi có những bài nó giữa nhạc sến và nhạc sang, ví dụ như là cái gì mà mà thầy quên có mấy cái bài cũng hay lắm, làm thầy cũng thích ví dụ vậy, hoặc là "Một mai giã từ vũ khí" gì đó, mấy cái loại đó nhạc sến sến mà nó cũng sang sang nghe cũng dễ thương, đó. Mà phải phải chiêm nghiệm đây, năm nay là gần 60 tuổi, à gần 70 tuổi rồi thì thầy mới hiểu cái điều đó. Năm nay thầy gần 70 tuổi rồi thầy mới hiểu một điều là...
[57:24]Thì thầy mới hiểu rằng là à cái sở thích đó không giải thích được và ta phải tôn trọng. À ta phải tôn trọng. Chỉ có điều là như như thầy nói giống như vọng cổ vậy đó. Nó có một bài có một điệu đó, nó chỉ đổi lời nó hát đi hát lại hoài, nghe muốn chết luôn vậy đó. Nghe khổ vô cùng. Mà sao nhiều người say sưa thích thú? Thầy không hiểu. Rồi sau này cái từ từ cái thầy thầy hiểu ra rồi, cái thầy bắt đầu thầy viết nhạc, thầy viết đúng cái thang âm của vọng cổ luôn. Ví dụ bài Tình Quê Hương á hoặc là bài Bát Ngát Quê Hương, cái thang âm đó là của vọng cổ, nhưng mà nghe không có ra mùi vọng cổ. Mình chỉ nghe ra mùi miền Tây một chút thôi,
[58:04]chứ sự thực cái thang âm đó đúng vọng cổ. Mà cái mà ngày xưa thầy không ưa nổi nhưng mà bây giờ thầy lại thấy nó hay. Đó nên lạ vậy. Thì cũng tôn giáo cũng vậy. Tôn giáo cũng vậy. Thí dụ mình theo đạo Phật cái mình thấy người khác theo đạo Thiên Chúa, cái Cao Đài, Hòa Hảo, Hồi giáo gì đó, mình cứ nói là cái đạo mình mới là số một, mới hay phải không? Mấy người kia tại sao vậy? Đừng đừng nghĩ như vậy nữa, mà đã tới lúc ta phải bao dung, phải tha thứ, phải chấp nhận sự khác biệt để cho ta còn một cái nó cao hơn là gì? Tình yêu thương nhân loại đại đồng. Mà khi ta nghe ai mà muốn tranh hơn thua về tôn giáo, ta cũng chỉ làm sao?
[58:50]Từ tốn khuyên bảo: thôi hãy chấp nhận cái sự khác biệt. Mà nhớ một điều là tôn giáo nào cũng dạy yêu thương nhau thì hãy giữ cái điều đó làm cái chung mà sống đoàn kết với nhau được. Nhớ vậy. Chứ thế giới này là thế giới của sự sự sự sai biệt muôn trùng. Sự sai biệt muôn trùng. Tìm được một ít người nào mà có những quan điểm giống mình thì nói là mừng còn hơn bắt được vàng. Thực sự là vậy. Đó là lý do tại sao mà thầy với cái sư phụ Từ Tân đây mà chơi thân với nhau được là vậy đó. Là ở chỗ cái quan điểm giáo lý, sư phụ Từ Tân cũng đặt nền tảng trên cái giáo lý Nikaya rồi phát triển lên Đại thừa.
[59:37]Thầy cũng vậy, thầy cũng thích cái giáo lý đặt trên nền tảng Nikaya rồi phát triển lên Đại thừa. Hai anh em gặp nhau cái là hai cái điều rất là hợp ý, cho nên trải qua bao nhiêu sóng gió mà cái tình huynh đệ không thay đổi, đó là điều may mắn. Chứ còn nếu không, những cái sai biệt cứ làm cho ta xa nhau. Có thể không ghét nhau nhưng cũng không gần nhau được là lý do là như vậy. Đó cuộc sống là như vậy. Rồi bây giờ hiểu rồi thì thôi, trong cái sai biệt mà vẫn yêu thương nhau được thì đó là gì? Đó là ta góp một cái công sức rất lớn trong cái việc xây dựng thế giới này hòa bình, hạnh phúc. Nha, nhớ như vậy.
[1:00:20]Chúng ta nghe tới bài kệ thứ ba: Như nước trên lá sen, Như hạt cải đầu kim, Người không nhiễm ái dục, Ta gọi Bà-la-môn.
[1:00:39]Phật nói cái cái bài kệ này trong cái câu chuyện này.
[1:00:45]Là bên Ni á có cái bà
[1:00:49]tỳ-kheo-ni nổi tiếng là ngài Liên Hoa Sắc.
[1:00:56]Bà đẹp, đẹp lắm nên được đặt cái tên là màu của hoa sen, Liên Hoa Sắc. Khi bả lớn lên đến cái tuổi phải lấy chồng thì
[1:01:10]tất cả những vương tôn công tử đều tới xin hỏi hết.
[1:01:16]Mà ba của bà là một người giàu sang có thế lực, làm ăn rộng rãi, quan hệ giao tiếp rộng rãi, mà ông không thể mất lòng một người nào. Con cái ông quan đó hỏi cưới, ông cũng không thể mất lòng với ông quan đó được, từ hôn là chết liền. Rồi cái ông nhà giàu, ông đại gia kia, công tử tới hỏi cưới, ông từ chối cũng chết liền, mất mối làm ăn liền. Mà tất cả những cái mối làm ăn đều là những người quan trọng. Mà tất cả những người trong gia đình đó đều tới hỏi cưới con gái ổng, bà Liên Hoa Sắc. Rồi làm sao?
[1:01:55]Ông mới thấy là con ông lấy bất cứ người nào thì tức là ông trở thành kẻ thù của những gia đình khác. Chỉ còn một cách cho đi tu. Ông cho đi tu, kêu con lại, nói: Thôi con đi tu để ba tránh cái họa cho gia đình mình. Con đi tu không ai trách ba được. Con lấy bất cứ một người nào, con chọn bất cứ một người nào thì giết gia đình mình liền, cha trở thành kẻ thù hết. Thì bà cũng ngoan, thì bà xuất gia theo Đức Phật.
[1:02:26]Mà khổ là có cái thằng đó nó cũng bà con, nó cũng mê. Thế là lúc có một lần bà ở trong rừng nó chạy vô nó tán tỉnh, mà trong sử ghi là nó cưỡng hiếp được bà.
[1:02:42]Trong sử, trong truyền sử ghi là nó cưỡng hiếp được bà. Sau đó thì bà chứng A-la-hán, sau này thì bà chứng A-la-hán, bà nổi tiếng là có thần thông.
[1:02:55]Nhưng mà cái câu chuyện đó nó cứ râm ran râm ran, nó vẫn tồn tại trong đại chúng. Thì có một lần mấy ông tỳ-kheo chưa chứng đạo ngồi mới bà tám, nhiều chuyện, nói vòng qua vo lại cái nói tới lôi tới chuyện à bà Liên Hoa Sắc ra kể thì họ mới nói thế này:
[1:03:19]Nói cái lúc đó bả đâu chưa chứng A-la-hán, nó vô nó cũng bà con nó cưỡng hiếp thì con người đâu phải gỗ đá mà không rung động, không thích thú?
[1:03:32]Trời, ác ghê, nói vậy. Mấy ông tỳ-kheo nào kỳ quá.
[1:03:38]Thì cái chuyện tới tai Đức Phật, Đức Phật mới khen ngợi bà Liên Hoa Sắc là người không có đắm nhiễm. Mới bằng cái bài kệ: "Như nước trên lá sen", hổng dính vào lá sen được, đúng không ạ? "Như hạt cải đặt trên đầu cái kim", có dính được không? Rớt liền. "Người không nhiễm ái dục, ta gọi Bà-la-môn." Tức là Đức Phật khen bà Liên Hoa Sắc từ ngày đó tới khi bà chứng A-la-hán không bao giờ bà có cái động tâm ái nhiễm, dù mặc dù đi qua một cái nạn như vậy. Chuyện này cũng nghe cũng ghê thiệt, nghe ghê thiệt. Cho nên từ đó Đức Phật không cho Ni ở trong rừng nữa, lúc nào phải ở gần cái chỗ Tăng để Tăng có thể
[1:04:24]bảo vệ được, chứ không có cho Ni một mình. Những vị mà chứng A-la-hán rồi thì họ tự bảo vệ được, nhưng mà cái người chưa chứng A-la-hán mà ở chỗ vắng vẻ thì rất là nguy hiểm. Mà ta nhớ cho tới bây giờ Ấn Độ là cái xứ nổi tiếng về cái gì? Cưỡng hiếp phụ nữ. Hiếp xong giết luôn, treo lên cây luôn, tàn nhẫn thiệt. Xứ đó không hiểu nổi.
[1:04:50]Con người ta, cái cơ thể con người cái cấu trúc nó phức tạp. Mỗi một phần cơ thể có một cái chức năng riêng. Những cái gì mà nó hơi cao quý thì nó ở phía trên, đúng không ạ? Bộ óc suy nghĩ, mắt nhìn, tai nghe. Những cái gì dưới thấp thì nó có vẻ nó thấp hèn từ từ, ví dụ như cơ quan bài tiết. Và cái cơ quan sinh dục cũng nằm ở đó luôn. Thì như vậy cái cơ quan sinh dục nếu mà so sánh tương đối là cao quý hay thấp hèn? Thấp hèn. Và như vậy cái việc mà cái việc hoạt động của cơ quan sinh dục đó là cao quý hay thấp hèn? Thấp hèn, đúng rồi. Thiên nhiên nha, cái này mình không ép, mình không gượng ép, mình không gán ép gì hết, thiên nhiên đã nói sẵn rồi.
[1:05:41]Ta cứ nhìn vào đó thì ta hiểu nó là thế nào rồi. Một điều thế này nữa, vậy khi một vị chứng A-la-hán thì cái sự cao quý và cái sự thấp hèn đó vẫn còn tiếp tục tồn tại nơi cơ thể hay không?
[1:06:03]Câu trả lời là không. Vì sao? Vì trong kinh Phật dạy thế này: Khi một vị tỳ-kheo nhập Tứ thiền
[1:06:15]thì toàn thân là ánh sáng, không có một chỗ nào không phải là ánh sáng. Nhớ trong Trường Bộ kinh Phật cũng nói như thế, trong Trung Bộ kinh Phật cũng nói như thế. Nên ta cứ theo cái phàm phu mà ta nhìn cái cơ thể một con người. Ví dụ như ta nhìn cơ thể một người nữ, ta nhìn cái mặt, ta thấy cái người này à đẹp chỗ này, xấu chỗ kia, rồi ta nhìn xuống dưới cái bộ phận sinh sản, ta thấy đây là cái sự động dục, là tình dục, và thậm chí cái người nào mà tâm còn dục thì lại động theo cái chỗ nhìn của mình. Phải không ạ? Nhìn vào những bộ phận nhạy cảm, lòng người động theo. Và cứ để khơi gợi cái động đó mà thế gian cứ làm sao?
[1:07:11]Khỏa thân, người mẫu. Bởi vì nhìn vào nó nó nó động dục mà người ta ham thích cái đó. Nhưng với một người mà chứng A-la-hán thì toàn thân không chỗ nào không phải là ánh sáng. Thì cái bộ phận mà ta gọi là thấp hèn nhất thì xin thưa cực kỳ tinh khiết và nó cũng hoàn toàn chỉ là ánh sáng. Nếu ta hiểu được điều này, khi ta nghĩ tới một vị Bồ-tát, một nghĩ tới một vị A-la-hán, khi ta ngắm nhìn tượng của một vị A-la-hán, một vị Bồ-tát, ta phải hiểu toàn thân ngài từ cái sợi tóc trên đầu cho tới móng tay, móng chân không còn một chỗ nào mà không phải là ánh sáng tinh khiết. Phải hiểu như vậy nha, thì ta được phước rất lớn.
[1:08:02]Nhớ như vậy.
[1:08:07]Nó là ta phải hiểu như vậy để mà tránh cái tà niệm trong lòng mình. Còn đa phần mấy ông Tỳ-kheo mà ổng nhiều chuyện bàn tới bàn lui, vì theo cái sinh lý tâm lý bình thường của con người. Tới cái tuổi mà dậy thì, tới trưởng thành thì bắt đầu người ta phát dục. Đi tu rồi cũng phát dục, vì nó là tuổi sinh lý mà, chưa chứng. Trong cái giai đoạn đó mà nếu không có thầy hiền, bạn tốt, không được sống trong môi trường đại chúng tốt lành thì thế nào cũng phạm sai lầm. Nên cái dục nó phát lên, rồi bắt đầu nó đưa lên thành cái tâm tâm lý, thành cái tâm niệm là cứ nghĩ về chuyện tình yêu, nghĩ về chuyện tình dục, đó.
[1:08:55]Ban đầu là do cơ thể, rồi sau đó biến thành tâm lý, đó. Ban đầu chỉ là sinh lý của cơ thể nó động dục thôi, nội tiết tố nó phát sinh, nhưng sau đó nó biến thành tâm lý là muốn, yêu, thích. Còn người nào mà chặn được cái tâm này, thì thân có thể bị động dục nhưng tâm không bao giờ khởi niệm về ái dục. Có không? Có, những người tu chín chắn không bị. Ví dụ như bị người ta cho uống thuốc kích dục,
[1:09:33]uống thì uống, thân thể có động dục, tâm hồn vẫn trong sạch, không động cái niệm nào cả. Đó, còn người mới tu thì từ thân biến thành tâm, rồi sau đó lấy vợ, lấy chồng, sống cuộc đời chìm luôn trong ái dục. Tới khi già cơ thể nó tàn rồi, sinh lý nó hết rồi, mà cái tâm ưa thích đó vẫn còn. Chết rồi làm sao? Vẫn đem nó đi theo.
[1:10:06]Nên có một cái câu chuyện vầy. Có cái ông đó ổng làm quan về cái vùng đó, ổng có bà mẹ già mà bà rất thông thái, trí tuệ, bà hay cố vấn cho ổng nhiều việc. Thì nó xảy ra một cái vụ án là có mấy cái hai ông cha mẹ đi tới cái vùng đó đến quan, nói: "Con tôi đi về vùng này đi học mà mất tích luôn, không tìm thấy." Ổng mới hỏi là, sau khi hỏi điều tra, thì sau khi điều tra rằng nói rằng cái cậu bé học trò đó lên có ở nhờ nhà một cái bà già, rồi sau đó không thấy nữa. Ổng mới cho người đi dò la tìm hiểu, thì cuối cùng ổng nghi một chuyện. Ổng nghi một chuyện mà ổng cứ phân vân ổng mới đến ổng hỏi mẹ ổng. Ổng nói:
[1:10:53]"Mẹ ngồi đây, con quỳ xuống con lạy mẹ. Cả đời con làm quan mẹ đã giúp con rất nhiều, nhưng hôm nay con xin mẹ giúp con một lần cuối nữa thôi, con hỏi mẹ một điều cuối cùng: Người phụ nữ mấy tuổi thì hết ham tình dục?" Cái bà mẹ ổng chỉ cái hòm ổng mua sẵn cho bả: "Chừng nào vô đó con." Ổng phá án liền, ổng lại ổng bắt cái bà già đó đi. Đấy là ổng chỉ nghi cái đó thôi. Ổng sau khi ổng điều tra hết rồi ổng mới chỉ vướng về vấn đề đó thôi. Và sau khi bà mẹ trả lời xong lại ổng bắt cái bà già còng đem bắt về, quan đường liền điều tra ra đúng liền. Đã có xảy ra chuyện đó rồi bả thủ tiêu nhỏ giết luôn.
[1:11:36]Ghê như vậy, có cái vụ án như vậy. Cho nên mới ban đầu chỉ là cái sinh lý tự nhiên của cơ thể biến thành tâm lý, biến thành đời sống, biến thành cuộc sống, biến thành nghiệp lực đi theo mình từ kiếp này sang kiếp khác. Nên cái người biết tu phải biết sợ điều này. Chúng sinh chưa chứng Sơ thiền thì ai cũng còn bị động dục. Nhưng mà khi còn động dục thì phải ráng chiến đấu, kiềm chế, chiến thắng, tu hành. Nha, phải nhớ nó là hoạ, là khổ đau, nó là biển khổ, nó là sự ràng buộc, là xiềng xích, chả có sung ích gì đâu. Nhớ như vậy, nha. Còn bài kệ nữa mà thầy hết hơi rồi.
[1:12:29]Ai tự trên đời này hiểu khổ diệt trừ khổ, bỏ gánh nặng giải thoát ta gọi Bà-la-môn.
[1:12:39]Một người nô lệ trốn chủ đi tu rồi chứng A-la-hán. Một lần đi khất thực chung với Phật gặp lại ông chủ, ổng níu áo ổng bắt về. Thì Đức Phật mới nói câu thế này: "Người này đã xong bổn phận rồi." Ông kia nghe hiểu, buông ra, không đòi nợ, không nghĩ đó là người nô lệ nữa. Cái câu chuyện như vậy. Thì cái chữ mà bỏ được gánh nặng và nghĩa là đã giải thoát. Mà cái hay là cái ông chủ cũng hiểu, rồi ổng không làm khó nữa, cũng là cái hay. Thôi giờ thì nghỉ. Chúc quý Phật tử an vui, nha. Qua tháng sau là Vu Lan, mình ở gần chùa nào mình ráng giúp cho chùa đó, và cũng ráng lên thăm chùa Phật Quang nó xa xôi tội nghiệp, nha.