[0:10]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nay ta nghe tiếp bài Pháp Cú. Nay cái bài kệ như thế này: "Đã nếm vị độc cư, đã hưởng vị nhàn tịnh, không ác, không sợ hãi, người ấy được pháp hỷ." Cái bài kệ này được Phật nói trước khi Ngài nhập Niết bàn. Vì lúc đó có một cái tỳ-kheo tên là Tissa, ông chưa có đắc đạo, ông nghe Phật báo là bốn tháng nữa Phật sẽ nhập Niết bàn, cái ông lật đật ông mới dồn sức ông lo tu, ông xa lánh huynh đệ, không nói chuyện với ai hết, cứ âm thầm âm thầm rị mọ lo tu. Thì nhiều người thấy thái độ ông kỳ lạ, cho rằng cái ông này đang tu bình thường bỗng trở nên lập dị, cái mét Phật.
[0:57]Phật mới nói: "Không có đâu. Tissa là vì biết rằng sắp xa Như Lai, không được gặp Như Lai nữa, mà biết rằng mình chưa đắc đạo, nên đang dồn sức tu. Cái người như vậy mới là người thật lòng quý kính Như Lai." Phật khen. Cái bài kệ là như vậy, giờ ta phân tích một chút. Thì trong lịch sử của nhân loại, có nhiều tôn giáo xuất hiện. Mỗi tôn giáo thì đều có một giáo chủ. Giáo chủ là người sáng lập ra một cái đạo mà gây được ảnh hưởng lớn trên thế giới thì ta gọi là giáo chủ. Còn những cái người mà họ lãnh đạo một cái giáo phái nhỏ nhỏ thì không được gọi là giáo chủ, ấy gọi là giáo lãnh hay gì đó thôi.
[1:40]Thì trong các giáo chủ của nhân loại, chỉ có Đức Phật là một vị giáo chủ mà có cái chết đẹp nhất, báo trước ngày mình chết, báo trước một thời gian và chủ động. Khi chết là làm chủ mình, muốn chết là chết, muốn sống là sống, chứ không có bị cái nghiệp duyên hay cái cơn bệnh nó lôi kéo, dù lúc đó Ngài vừa mới lâm trọng bệnh. Ta biết rằng cái bữa ăn cuối cùng của Ngài nơi một cái người nông dân cúng cho Ngài cái món nấm, nhưng mà món nấm đó lại có lẫn cái nấm độc. Đó là cái nông dân Thuần-đà. Ăn xong là Phật bị tháo ruột, ta có thể gọi là kiết lỵ hay gì đó, nhưng sự thật đó là một loại bị tháo ruột do ăn nhầm nấm độc.
[2:30]Mà không phải là Phật không biết, giống như là Phật trả một cái nghiệp cuối cùng. Ai sống trên đời cũng đều có nghiệp dù mình rất lành, nhớ như vậy. Ta ăn một cọng rau cũng là mắc nợ trời đất, cũng là có cái nghiệp, chứ đừng nói là mình bao nhiêu điều phải đụng chạm trên đời và phải trả. Và Đức Phật chủ động trả cái nghiệp của mình. Và Ngài báo trước, Ngài báo trước là mấy tháng nữa, ba tháng nữa, bốn tháng nữa, sáu tháng nữa Như Lai sẽ nhập Niết bàn. Ngài nói trước như vậy. Và việc mà Phật nhập Niết bàn thì cũng nhiều kinh điển đã thuật lại, hôm nay là thầy không có thuật lại kỹ, mà chỉ nói rằng là chưa có một giáo chủ nào mà có cái chết đẹp như vậy.
[3:13]Sau này thì rất nhiều đệ tử Phật đắc đạo cũng đạt được cái chết đẹp, tự tại, gần như Phật, rất là nhiều người như vậy, nhưng mà từ nơi Đức Phật mở ra. Còn nhiều giáo chủ không đạt được như vậy. Như gần đây, à có một cái giáo chủ chết xấp xỉ cái ngày với Osama bin Laden đó, một giáo chủ ở Ấn Độ, xưng là giáo chủ vì ông có cả triệu tín đồ cả thế giới này, thầy không tiện nói tên. Ổng bảo rằng năm 90 tuổi ổng sẽ chết, nhưng năm nay 80 tuổi ổng chết rồi. Ổng nói ổng tiên tri là 90 ổng mới chết, nhưng mà mới 80 là ổng đã chết vì nhiều bệnh trong người. Và ông đó là tự xưng rằng mình có thần thông, có thể tay không biến cái ra cái nhẫn vàng cho người
[4:02]ta, tay không biến ra một cái dây chuyền vàng cho người ta, ói ra cục vàng bằng như cái trứng gà vậy. Rồi nhiều người ta tin, tin dữ dội lắm, tin rằng thầy mình có bùa có phép, nghĩa là từ hư không mà biến ra đồ vật, biến ra vàng. Thì những cái hãng truyền thông họ mới quay phim, họ quay nhiều góc kỹ lưỡng. Thì khi mà ổng làm những hành động để biểu diễn ra như vậy, thì họ chiếu chậm, chiếu chậm như vậy cái họ biết hết. Giống như vừa rồi ở trên thầy có một cái anh ảnh lên ảnh làm ảo thuật. Lúc đó là buổi văn nghệ ảnh lên làm ảo thuật. Thì khi ảnh đứng ảnh làm ảo thuật vậy đó, thì mình phục lăn vậy đó, mình nói:
[4:37]"Sao ổng hay quá ha! Cái dây ổng cắt đôi ra rồi ổng vuốt cái nó nối lại bình thường lại." Mình nói: "Trời ơi, sao ông này ổng hay quá chừng vậy ta!" Nhưng mà mấy camera này thì nó quay hết cái góc của sân khấu á, tới chừng đem về phòng làm phim mới chiếu chầm chậm từng góc từng góc thấy mánh ổng hết trơn. Thì ra ổng che chỗ này, ổng đậy vô kia đó, ổng gạt được hết. Nhưng mà đó là một nghệ thuật, ảo thuật là một nghệ thuật để làm lừa người ta, làm người ta phục và cho vui thôi, vô hại, vô hại. Ảo thuật là một cái môn nghệ thuật vô hại để phục vụ giải trí. Nhưng mà nếu cái người ảo thuật đó mà tự xưng mình là thần thánh,
[5:14]có thần thông thì bắt đầu có vấn đề về tâm lý và đạo đức. Nếu vẫn nhận mình là một nhà ảo thuật chỉ phục vụ giải trí thì người này là một nghệ sĩ, nghệ sĩ, người ta vẫn coi những nhà ảo thuật là một nghệ sĩ. Nhưng mà nếu mà lừa được con mắt của khán giả để xưng mình là thần thánh, thì người này có vấn đề về tâm lý và đạo đức. Thì một cái ông giáo chủ Ấn Độ cũng vậy, ổng biến ra cái này, biến ra kia nhưng mà các máy quay phim của các hãng truyền thông trên thế giới nó bao quanh hết nó quay, nó quay chầm chậm, tới chừng chiếu chậm ra thì hiện ra hết vấn đề, cho nên cũng gây tranh cãi. Nhưng mà ổng nói hay lắm, ổng cũng người ta thích, rồi bây giờ ổng mất.
[5:52]Rồi rất nhiều người vậy, nói thần nói tướng nhưng mà không phải là dễ được một cái chết mà êm thắm. Lúc ta còn sống, ta có nhiều tham vọng, nhiều mơ ước. Ví dụ bây giờ thì cái điều mà con người ta mơ ước nhất, ai cũng mơ là cái gì? Ai cũng mơ là gì? Ai cũng mơ là gì? Tiền. Tiền giờ không ngon bằng cái gì? Vàng, vàng mới lên giá hơn.
[6:21]Thì người nào mà có tiền bạc nhiều lại mơ cái gì? Quyền chức, phải không? Danh vọng, địa vị. Lúc còn sống, nghĩ rằng mình còn sức khỏe, ai cũng mơ như vậy, thậm chí cái người 65 vẫn mong ước quyền lực, tiền bạc; 70 vẫn mong; 75 vẫn mơ; cứ nghĩ mình sống hoài không chết vậy đó. Nhưng đến khi mà đối diện cái chết rồi, chỉ còn một mơ ước duy nhất thôi là gì? Chết làm sao cho êm, đừng dằn vặt. Tới lúc đó mới mong điều duy nhất đó thôi, còn mọi chuyện khác là thôi đành buông hết rồi. Khi mà bắt đầu đối diện cái chết, bắt đầu mà thân ngã bệnh xuống, oằn oại, biết rằng mình không thể sống được nữa thì chỉ còn một điều mơ ước duy nhất là chết làm sao cho, cho êm thắm.
[7:06]Chứ sợ nhất là chết không chết, sống không sống, cứ nằm đó mà đau đớn là sợ vô cùng. Có đúng vậy không ạ? Ai cũng như vậy. Nên đây là điều chúng ta phải để ý là đừng đợi tới cái ngày mà ta phải oằn oại trên giường bệnh rồi mới nghĩ đến cái việc là mong ước chết cho dễ. Bây giờ phải mơ trước điều đó. À, cái người khôn là từ bây giờ là phải biết mơ ước cái ngày mà mình ra đi là ra đi cho, cho dễ dàng, cho êm thắm. Còn cái người đắc đạo thì họ tự tại ra đi. Nhưng mà ví dụ như ta không đắc đạo, vì người đắc đạo hiếm lắm, đa phần chúng ta sẽ không kịp đắc đạo trong kiếp này. Nhưng mà ta tu cách nào để ta có được cái chết êm thắm,
[7:52]cũng chứng tỏ rằng đời tu hành của mình có công đức. Chứ sợ nhất là oằn oại nằm đó chết không chết, sống không sống, cứ đau đớn kéo dài rồi làm phiền, làm cực người thân. Chúng ta nghĩ lại điều này đúng không? Đó, điều rất là đúng. Cho nên, cứ như thói thường là ta cứ mơ ước tiền bạc, danh vọng, địa vị, ta phải hiểu rằng những điều đó đã lầm. Ta chỉ mơ ước một điều là sống để được phụng sự, sống để được làm điều ích lợi cho đời, chứ đừng nghĩ rằng sống để đi tìm tiền bạc, địa vị, quyền lợi, ngũ dục, đừng nghĩ như vậy. Mà sống cách nào để phụng sự và chết cách nào êm thắm, thật sự chỉ có mục tiêu đó thôi.
[8:35]Còn qua kiếp sau tính sau. Nơi bây giờ ta chỉ còn có hai mục tiêu chính đáng nhất thôi: Một là sống cực kỳ ích lợi cho mọi người, không sống cho mình; hai, chết dễ dàng; hai mục tiêu. Nhưng mà muốn chết cho dễ thì cũng phải có nhân có quả. Cái nhân thứ nhất, đây là thầy kể những cái nhân quả mà để làm sao ta đến ngày chết ta được cái chết dễ dàng: Cái nhân thứ nhất là thường quán thân vô thường. Lúc nào cũng biết thân mình là vô thường, tạm bợ rồi sẽ tan hoại theo cát bụi. Nên cái người nào mà ngồi thiền, Thường quán thân vô thường thì đó là đang gieo cái nhân để mình được chết dễ dàng. Cho nên ai cứ tháng nào cũng về đây thực hành thiền trong
[9:23]các khóa thiền rồi ngày nào ở nhà mình cũng thực hành thiền định và thường biết rõ toàn thân, buông lỏng toàn thân, quán thân vô thường, biết hơi thở vào, biết hơi thở ra, đó là người đang gieo cái nhân để được chết dễ dàng. Đó là ai mà dự khóa tu thiền đều đặn. Còn cái người nào mỗi tháng chỉ đến đây nghe rồi lâu lâu vỗ tay cái đi về thì thầy không bảo đảm chết dễ nha, không bảo đảm à. Cái người nào mà phải đến đây tu thiền đều đặn mỗi tháng á thì đó là một cái cái nhân. Cái nhân thứ hai để chết dễ là thế này: trong đời mình đã có một lần mình nghĩ đến chuyện hy sinh tính mạng vì đại nghĩa có một lần nào đó.
[10:07]Ví dụ lúc đó có cái tình trạng gì đó cái buộc mình bức xúc mình nghĩ đến chuyện hy sinh tính mạng để cứu ai hay làm cái gì có ý nghĩa lớn mà cái ý nghĩ đó rất thật, ý nghĩ đó rất quyết tâm thì đó là một cái nhân để sau này ta chết dễ, mặc dù là lúc đó ta chưa hy sinh. Vì sau đó cái chuyện nó lại vượt qua, nó không đến nỗi nào hay sao đó, cái thế rằng ta không phải hy sinh nữa, nhưng mà người đó đã gây cái nhân dễ chết rồi. Cho nên những người mà chiến sĩ trên chiến trường á, coi vậy chứ mấy người đó dễ chết lắm. Vì sao vậy? Vì khi mà cầm súng đi ra trận là trong lòng đã nghĩ đến là sao? Chết hy sinh vì đất nước á.
[10:46]Có một lần cái thầy gặp cái anh đó ảnh làm bây giờ thì ảnh làm giám đốc một cái xí nghiệp sản xuất thì ảnh cũng là Phật tử, lâu lâu rồi dắt cả nhà, vợ con rồi về ảnh ngoài Bắc á, dắt cả vợ con rồi lên chùa thăm chùa, ăn bữa cơm chay rồi đi về, thầy mới hỏi: "Quê anh ở đâu?", nói: "Dạ, quê con ở Thái Bình." Rồi nói: "Ủa, anh vào đây lúc nào?", nói: "Dạ, con đi bộ đội, đi bộ đội vào rồi cái giải phóng rồi con gom đây con lập nghiệp, đi học đại học lại rồi lấy vợ." Cái thầy mới nói: "Anh đi bộ đội trong cái cuộc chiến tranh khốc liệt như vậy mà anh sống qua được mạng anh cũng lớn á." Anh nói: "Dạ, không có nghĩ tới cái chuyện sống thầy ơi,
[11:24]là tất cả đồng đội tụi con ai cũng vậy, ví dụ hôm nay còn cầm súng lúc nào trong đầu cũng nghĩ rằng mai tới phiên mình chết, vì nhìn cái người đồng đội mình ngã xuống ngày hôm nay và lòng mình rất thanh thản, yên tâm nghĩ rằng ngày mai cũng sẽ tới mình, cứ thanh thản mà cầm súng chiến đấu." Mấy người đó là trong lòng họ đã gieo được cái nhân dễ chết á. Đó, đó là cái nhân thứ hai đó, nhân dễ chết. Cái nhân thứ ba là thường xuyên không ham sống sợ chết, nhớ như vậy. Còn cái người nào mà cứ đụng chuyện gì cũng sợ chết, cũng níu kéo sự sống, lúc bệnh không chết được. Lúc bệnh cái sự sống nó cứ duy trì nó nuôi cái bộ não,
[12:04]bộ não không dừng, không tắt được, không chết được. Vì sao? Vì cái ý muốn sống suốt cuộc đời nó mạnh quá, cái đó thành cái nhân nó cứ trì níu sự sống lại, mặc dù lúc đó là thân thể đã kiệt hết rồi, ở dưới đã bệnh hoạn hết, đi tiêu đi tiểu không còn kiềm chế được nữa, rã rời hết, nhưng mà cái ý thức muốn sống ở trong não nó cứ tồn tại nó nuôi cái não hoài, rồi cứ coi như mình còn sống nhưng mà sự thật là không còn gì để sống nữa. Đó là vì sao? Vì suốt cuộc đời mình cứ ham sống sợ chết. Cho nên vì vậy ta phải diệt cái tâm mà ham sống sợ chết. Mà đa phần là chúng ta làm sao? Ai cũng ham sống sợ chết. Vì sao vậy?
[12:47]Vì đó là bản năng của tất cả chúng sinh, từ một con vật nhỏ như con kiến, con muỗi cho đến con người, vân vân, đều bị một cái bản năng tự nhiên là ham sống sợ chết, nhưng mà ta là con người có trí tuệ, có đạo lý thì ta phải diệt cái tâm đó, không còn ham sống sợ chết. Đó là cái nhân thứ ba để ngày sau ta ra đi dễ dàng. Cái nhân thứ tư để mà dễ chết là gì? Là luôn luôn sống vị tha, sống buông xả, không nghĩ gì của mình cả, nha. Ví dụ như không bao giờ nghĩ rằng à cái nhà này của tôi, cái tiền này của tôi, cái xe này của tôi, nhưng mà không có nghĩa là đem nhà cho người ta, đem xe cho người ta, đem quần áo cho người ta,
[13:34]không nghĩ như vậy, mà sử dụng hợp lý, phải không? Rồi cái nhà này thôi mình đứng tên sở hữu cũng tạm là của mình, mình ở che mưa che nắng, nhưng mà không có khư khư mà cứ nghĩ là của mình đến trở thành khắc nghiệt, vân vân, rồi tiền bạc, rồi mọi thứ trên đời về sống rất là buông xả, sống rất là vị tha và trở thành một cuộc sống có ích cho mọi người, thành cái phước rất là dày. Tức là cái tâm mà buông xả, vị tha trở thành một cái công đức là sống có ích cho cuộc đời, cho mọi người, đó là yếu tố thứ tư đó. Yếu tố thứ tư là thành ra cái phước rất là dày, cái người phước lớn là người chết dễ, còn người mà nghiệp nặng là người chết khó, đó là thứ tư.
[14:22]Thứ năm là được sức định trong thiền định, đó là những vị thiền sư đó. Những vị thiền sư là được cái sức định mà muốn chết thì thì chết. Giống như ngài Phần Dương Thiện Chiêu, ngài mới nói với chúng là: "Thôi, ta có chuyện ta phải đi một chút." thì mọi người cũng nói không biết ủa thầy mình già rồi ổng đi đâu cà. Cái ngài mới hỏi tiếp là: "Có ai muốn đi theo ta không?" thì thị giả nói: "Dạ, thôi con đi theo người." "Ờ, thôi ta đi trước nha.", ngài đứng ngài tịch liền, thị giả đứng bên cạnh chắp tay tịch theo liền. Như vậy không ai hiểu lời nói ẩn ý của ngài. Khi ngài nói: "Ta đi ta có chuyện ta phải đi nha.",
[14:59]là ngài từ giã để tịch, chúng không hiểu, chỉ có thị giả hiểu. Tại sao? Vì thị giả cũng đắc đạo luôn. Đó, nên hiểu được tâm của thầy mình, mặc dầu lời nói của thầy hoàn toàn không có ám chỉ cái việc mà chết, nhưng người thị giả hiểu được trong tâm thầy mình vì thị giả cũng đắc đạo. Và thị giả nhận đi theo vì đủ sức mình muốn chết là chết, cũng chứng được tới mức độ là muốn chết là chết mà chết đứng, đứng chắp tay đi liền, đó. Những vị thiền sư họ tự tại vì cái sức định nó rất là sâu, đó là được yếu tố thứ năm. Nhưng mà để được yếu tố thứ năm thực ra là các vị đó đều đã được bốn yếu tố trước hết rồi, nha, bốn yếu tố trước hết rồi:
[15:41]thấy thân vô thường, đã từng nghĩ đến chuyện hy sinh tính mạng vì đại nghĩa, không ham sống sợ chết và cả một đời sống tràn đầy lợi ích cho cho mọi người, đó là năm yếu tố, đó là người chúng ta đó. Còn như Đức Phật là cái sự tự tại là siêu đẳng ta không thể nói được. Khi ngài tịch rồi mà mẹ ngài từ trên cõi trời Đao Lợi xuống thăm ngài, ngài hiện thân ra trở lại liền, hiện thân ra lại, tịch tự tại như vậy đấy. Và trường hợp của ông Tỳ-kheo Tissa, khi mà nghe Phật sắp nhập Niết bàn nên ngài mới dồn sức tinh tấn để tu tập. Mà khi ngài dồn sức tinh tấn như vậy nó trở thành giống như lập dị thì cái lập dị của ngài á nó không phải là
[16:29]kiêu mạn, không phải là tham vọng cho nên Phật khen. Còn có những người ở trong đại chúng tu hành mà làm ra vẻ tinh tấn để người ta thấy mình là tinh tấn, để người ta nể mình thì cái tâm đó là tâm khoe khoang, kiêu mạn, tham vọng thì người đó sẽ phát điên liền. Tinh tấn rồi phát điên. Còn Tissa, ổng tinh tấn thật sự chỉ vì sợ rằng phải xa Phật mà mình chưa kịp đắc đạo thì sau này bơ vơ nên ngài nỗ lực tinh tấn. Cái tinh tấn đó không phải là khoe khoang, không có ý đồ cá nhân nên Phật khen ngợi bằng cái bài kệ. Thì cái tinh tấn của ngài cũng cảnh báo cho ta như vậy: đời đời sau này khi ta tu hành, cái người mà tinh tấn thật sự đó họ nhẹ
[17:19]nhàng, họ miên mật và không kiêu mạn, không làm ra vẻ hơn người khác. Còn cái người mà không phải tinh tấn thật sự thì làm ra vẻ hơn người thì nguy hiểm lắm, sẽ rất là dễ điên. Khi mà ngài tách riêng ra chúng để tinh tấn, thật ra là lúc đó ngài cũng chưa tách, ngài vẫn ở trong chúng mà cứ tránh né mọi người, không gặp ai, không nói chuyện, cứ lủi thủi lủi thủi một góc vắng như vậy, giống như là độc cư mà không phải độc cư. Thì ở đây thầy muốn nói cái chỗ mà độc cư và đồng cư trong đạo Phật một chút. Phật hay khen những người đủ bản lĩnh để sống độc cư, tức là sống một mình, Phật hay khen những người đó. Vì sao vậy?
[18:07]Vì chúng sinh thường là ít ai có thể sống một mình được lắm. Vì sao? Vì sao? Có ai đã từng sống qua một mình chưa? Có lúc nào ta chỉ sống một mình, không tiếp xúc ai, không nói chuyện với ai trong một thời gian dài, có chưa ạ? Chưa phải không? Thường thường là chúng ta chưa. Những người tu đó thì có thể có, ví dụ như khi được nhập thất, thầy cho mình nhập thất thì mình sẽ sống trong thất một mình, mình chỉ tiếp xúc là với cái người mang cơm nước vô thôi mà không được nói chuyện. Đó, chỉ gặp nhau chỉ ra dấu rồi để cơm nước xuống rồi đi ra. Thì cái giai đoạn đó phải là những người mà có cái đạo lực tu hành thì mới có thể ở trong thất
[18:48]vắng sống một mình yên ổn mà dụng công. Còn tất cả chúng ta, những người phàm phu, ta bị một cái nhu cầu mãnh liệt Là phải giao tiếp. Con người có nhiều cái nhu cầu, mà ta quên mất một nhu cầu vì ta không bị thiếu nên ta không thấy nó, đó là nhu cầu phải giao tiếp. Cái nhu cầu căn bản nhất của con người là gì, mà không có chết liền là gì? Thở. Bịt mũi cái là xong, biết liền. Thử đi, có ai thử thử coi. Sau đó là gì? Uống nước, rồi kế nữa mới ăn, rồi tới ngủ, nghỉ ngơi, cái đó để duy trì sự sống. Rồi sau đó tới cái gì? Quần áo che thân, rồi tới nhà ở, vân vân. Ta tăng lên dần dần, con người có nhu cầu dần dần như vậy.
[19:34]Nhưng có một cái nhu cầu mà ta ít để ý, đó là nhu cầu phải giao tiếp. Phải có người để mình nhìn thấy, phải có người nói cho mình nghe, phải có người nghe mình nói, phải có người có cái tương quan giao tiếp tình cảm trong chừng mực nào đó. Đây là một nhu cầu rất lớn của nhân loại nha. Còn những người mà lạc vào hoang đảo thì đau khổ cùng cực luôn. Có cái phim là Outcast của Mỹ, trong cái chuyến bay mà để chuyển phát nhanh đồ đạc, máy bay bị sét đánh rơi xuống biển, chết hết, mình ổng trôi dạt vào hoang đảo, một cái đảo nhỏ xíu. Thế là mới đầu thì ổng cầm cự được, cầm những cái đồ trôi dạt vào biển rồi tự kiếm ăn.
[20:15]Nhưng chỉ cần qua vài tháng sau là hết chịu nổi, nổi điên lên liền. Bắt đầu ổng mới lấy một cái dừa, ổng vẽ hình mặt người ổng để đó để mỗi ngày ổng nói chuyện. Bắt đầu nói chuyện. Thì khi mà nói chuyện khuây khỏa được như vậy thì đỡ buồn, nhưng mà nói chuyện hoài cái gáo dừa nó đâu biết trả lời. Thế là ổng giận quá, ổng cầm gáo dừa ổng chọi đi, ổng la hét lên vì chịu không nổi. Nên mình nói người khác nghe và người khác nói mình nghe là nhu cầu rất là lớn. Nên chỉ những người có đạo lực mới có thể sống một mình thanh thản. Vì vậy, Phật hay khen là người nào có đủ đạo lực để sống độc cư là người rất là giỏi.
[20:49]Nhưng mà sự thực thì ta cần có hai cái bản lĩnh, một là sống độc cư, hai là sống đồng cư. Là khi sống độc cư một mình, ta an trú trong thiền định, mình không buồn khổ, đó là người có bản lĩnh thứ nhất. Cái bản lĩnh thứ hai là khi sống chung với mọi người không biến thành xung đột. Tại vì con người rất là lạ, rất muốn sống với nhau, nhưng mà sống với nhau để làm chi? Để gây lộn. À, con người rất là kỳ. Tại vì thương nhau hoài cái bỗng nhiên nó không đủ gia vị của cuộc sống. Chỉ có thương không nó không đủ gia vị, là phải sao? Phải giận, phải ghét, phải cãi, phải đánh, phải dĩa bay, chén rơi rồi nó mới đủ gia vị và mới thấy thú vị.
[21:34]Cũng vậy, như trong món ăn vậy đó, cái món cay là món vô lý, mà ăn không có cay thì sao? Hổng được. Là như vậy. Cái đau khổ, cái xung đột là cái làm người ta khó chịu á, vậy mà thiếu nó cũng không chịu nổi. Đó là lý do là thương nhau gì thương, sống gần nhau phải gây. Đó là nguyên tắc á. Thầy nói rồi mọi người nghiệm lại coi. Càng thương chừng nào càng phải gây nhiều chừng nấy. Ở đây ai là người sống hôn nhân hạnh phúc nói thầy nghe? Không một ai giơ tay. Thầy cũng không biết sao. Nhưng mà thế này, thầy nói đây là nguyên tắc là sao? Bởi vì nó là logic khoa học chứ không phải là thầy gượng ép đâu.
[22:13]Khi hai người bắt đầu họ gặp nhau, họ yêu nhau, họ yêu nhau xong cái họ cưới nhau, họ cưới nhau xong cái họ... thì nó nhiều chuyện lắm, đại khái vậy. Nhưng mà rồi phải gây nhau vì thương nhau. Nhưng mà cái người mà gây nhiều quá thì sao? Thôi, ly dị. Còn nếu mà gây ít ít thì cứ tiếp tục sống, nhưng phải gây, không gây không được, không gây là không sống được à. Nên đó là nguyên tắc á. Còn những vị Tỳ kheo thì không được, những vị tu hành xuất gia thì sống mà gây nhau thì là vi phạm đạo đức. Nên trong chùa là cái tiêu chuẩn là phải sống hòa hợp, yên vui, không xung đột. Trên cái tình thương mà của những người tu đối xử với
[22:51]nhau, nó không có cái nồng nàn, nồng cháy, tha thiết, da diết, day dứt rồi gì như kiểu người đời. Họ thương nhau trong một cái tình từ bi của huynh đệ, mà thương đúng như vậy nó không có xung đột. Còn cái người đời, thương nhau là cái nguyên nhân để xung đột. Nhớ như vậy. Thương là phải xung đột. Thầy hôm nay không phải là bữa phân tích tâm lý nên thầy không phân tích, nhưng mọi người nghiệm coi thầy nói có đúng hay không. Lý do tại sao thương là phải xung đột, thôi hôm nay thầy không phân tích, để mọi người sống rồi biết, đó. Nên cái bản lĩnh của người có đạo lực là hai điều: thứ nhất, một là độc cư, sống thanh thản không buồn;
[23:31]hai, đồng cư, ở chung không xung đột, đó. Còn người phàm phu không có tu hành, độc cư thì buồn, buồn cái phát điên luôn, mà đồng cư, sống chung thì xung đột, cũng day dứt cũng đau khổ lắm. Thì người tu phải vượt qua hai điều này. Rồi một điều nữa thầy muốn nói nữa là giữa cái giới luật và giới cấm thủ. Vấn đề này rất là lớn nên hôm nay thầy không phân tích, thầy chỉ nói phớt qua để cho mọi người có khái niệm thôi, chứ thế nào là giữ giới và thế nào là bị rơi vào giới cấm thủ, hai cái khác nhau và vấn đề này lớn. Giới cấm thủ là một cái kém trí tuệ và kém đạo đức, còn cái mà giữ được giới là trí tuệ và đạo đức.
[24:18]Nhưng mà hai cái đó rất giống nhau, rất giống nhau. Rất giống nhau là sao? Là nhìn bên ngoài ví dụ một cái người đó họ giữ cái giới không ăn cắp, thì đó là gì? Họ không bao giờ họ lấy cái của không cho, tức là người khác mà không cho mình không bao giờ lấy. Thì như vậy đó là người giữ được giới, lòng không tham, họ thấy đồ người ta quăng bỏ trước mắt là không màng, đó, lúc nào cũng giữ lòng mình có bao nhiêu mình sống bấy nhiêu, mà có khi san sẻ cho người khác được lại san sẻ, không bao giờ lấy của người khác làm của mình. Thì người như vậy là người có đạo đức, có trí tuệ và có ý chí. Nhưng mà nhiều khi dứt khoát không lấy cái gì của ai
[25:01]coi chừng lại là giới cấm thủ, là một vi phạm về đạo đức, rất là lạ, rất là lạ. Ví dụ ví dụ trong truyện Tiếu Ngạo Giang Hồ của Kim Dung á, có cái câu chuyện là cái ni cô, thôi thầy đọc lâu quá thầy quên mất cái cô gì, cái ni cô gì mà đi chung với Lệnh Hồ Xung á? Nghi Lâm phải không? À, tụi con nó giỏi thấy chưa. Lúc đó là Lệnh Hồ Xung là bị trọng thương, do đấu võ công với ai bị trọng thương, hai người mới chạy trốn thoát, thì bị thương quá rồi cái ổng khát nước, mà lúc đó là giữa đồng không mông quạnh không có nước, chỉ có cái rẫy dưa của ai, cái Lệnh Hồ Xung mới nói là: "Nè, cô đi lấy cho tôi cái gì uống." Cổ nói:
[25:43]"Đây không có nước, chỉ có mấy trái dưa." "Thì đi hái một trái cho tôi ăn đi đỡ khát." "Hổng, không được, giới luật nhà Phật không được ăn cắp, không có chủ đây không xin, ăn cắp." Rồi cái nói: "Trời ơi sao khổ quá vậy, rồi để tôi chết hả?" Đó là giới cấm thủ á. Lúc đó phải làm sao? Đành phải hái dưa để cứu người. Vì sao vậy? Vì cái việc của ta sống trên đời là đạo đức là quan trọng. Lúc đó ta không lấy dưa của người vì đạo đức, lúc đó ta phải lấy dưa của người cũng vì đạo đức. Cái đạo đức để cứu người, để giúp người nó mới là mục tiêu chính, chứ còn cái giới vẫn là mức độ thấp hơn. Mà nếu ta không hiểu thì rơi vào giới cấm thủ liền.
[26:21]Nó nhiều trường hợp là như vậy, nhiều trường hợp như vậy. Như có một cái này như thầy có kể chuyện, cô đó ở trong cái chùa, một cái thiền viện á, nghèo lắm, cái thời buổi đó là cả nước mình nghèo, cái chùa cũng nghèo, có chiếc xe đạp là tài sản rất là quý để cho đi từ trong chùa xa mà ra đi chợ, thì cô đó cổ ngồi thiền ở trong nhà kho, cái ăn trộm nó vô, nó dòm quanh không có gì nó lấy xe đạp nó đi. Thì cổ mới nói là: "Cái nguyên tắc của người ngồi thiền là không được nói, không được nhúc nhích, cho nên thôi kệ nó lấy lấy, ngồi không yên không được nói." Mà ngồi không được nói có đắc đạo lúc đó không hả?
[26:55]Không, mất chùa mất chiếc xe, mà đó là tài sản quý nhất để đi chợ. Thà lúc đó mà la lên một tiếng hả thì nó bỏ nó chạy mình giữ được, nhưng bởi vì chấp là ngồi thiền không được nhúc nhích, không được nói á, đó, thành ra cái đó là giới cấm thủ, nó sai lắm. Nên ta phải hiểu cái nguyên tắc trong chừng mực nào thì nên giữ và nguyên tắc lúc nào nên bỏ, là như vậy. Trong đạo Phật có cái gì? Có cái trì giới mà có cái không được phạm vào giới cấm thủ, tuyệt vời như vậy. Mà chỉ có đạo Phật mới hay như vậy. Mà để làm cách nào mình biết cái người mà giữ giới mà có dấu hiệu là giới cấm thủ? Là ở chỗ này: ví dụ cái người đó họ giữ được giới rồi, họ chê cái người không giữ được
[27:41]là biết ngay người này bị giới cấm thủ và là tàn nhẫn, không phải bậc thánh. Còn cái bậc thánh họ giữ được giới thì họ dạy người khác cùng giữ giới, thương cái người chưa giữ được giới chứ không có chê bai, sỉ vả, khinh thường, nó khác nhau như vậy. Ví dụ bây giờ, mình không ăn cắp, ví dụ các Phật tử đây có ai ăn cắp không hả? Không phải không? Bây giờ mình nghe có cái thằng kia nó vô nó mới vô chùa nó móc túi người ta, nó không giữ được cái giới không ăn cắp, thì nè đây rồi coi cái thái độ của mình: nếu mình nhìn cái thằng ăn cắp đó mà mình khinh ghét là mình chưa phải thánh. Còn nếu mình nhìn cái thằng ăn cắp đó mình tội nghiệp, mình nói:
[28:21]"Thằng này đúng là nó vô minh, nó ăn cắp rồi đời nó sẽ khổ, bây giờ thì nó bị bắt, nó bị tù đày", đó mình xót xa và muốn cho nó, dạy nó đừng ăn cắp nữa thì mình là thánh. Đó là thái độ người giữ giới chân chính. Ở trong chùa cũng vậy, ví dụ cái người đó họ không ăn chiều, vì không biết làm sao họ thấy ăn chiều không tốt, đó, không ăn chiều, ăn cơm trưa xong rồi thôi, giữ thanh thản, rồi cái huynh đệ của mình phải ăn chiều nhưng mà họ không bao giờ họ thấy mình hơn huynh đệ, thì đó là người giữ đúng. Không thấy mình hơn người và cứ nghĩ rằng à tại cơ thể mình nó thích hợp, còn người kia chắc là họ kém sức khỏe, vậy thôi, không nghĩ mình hơn.
[29:01]Còn cái người mà không ăn chiều, thấy cái người ăn chiều cái lòng mình có cái khinh chê, nghĩ mình hơn cái người kia thì đó là sai liền. Đó không phải thánh, mà đó là tàn nhẫn. Tức là mình làm được điều tốt, mình khinh người chưa làm được điều tốt là tàn nhẫn chứ không phải thánh. Phân biệt được chưa ạ? Nhớ như vậy, cho nên vì vậy nếu ta học một cái giáo lý nào đó mà ta cứ nghe cái giáo lý đó cứ chê bai đầu này, chê bai đầu kia thì ta phải coi chừng, cái giáo lý này sẽ phá hoại tâm hồn của ta, làm cho ta trở thành người tàn nhẫn, nhớ như vậy. Cái người làm được điều tốt rồi chê người chưa làm được, đó là tàn nhẫn.
[29:41]Bây giờ thầy nói qua vấn đề tinh tấn, nhân cái sự kiện của Tỳ-kheo Tissa. Trong cái chuyện này kể đó, thì không kể rằng là ngài Tissa có đắc đạo hay không, chỉ kể rằng là ổng dồn sức tinh tấn, rồi sau đó là bị hiểu lầm, rồi Phật bênh, Phật khen để không bị hiểu lầm nữa, chứ không hề nói ông đắc đạo. Vậy nghĩa là sao? Nghĩa là tinh tấn chưa phải là yếu tố chính để đắc đạo, nhớ như vậy. Nên cái người nào mà khi muốn đắc đạo cứ dồn sức tinh tấn, không còn biết gì nữa, là một sai lầm. Vì sao? Vì tinh tấn không phải là yếu tố duy nhất, mà muốn đắc đạo là phải đòi hỏi rất nhiều yếu tố khác. Như thầy có một cái người Phật tử vậy, nào giờ tu theo thầy,
[30:29]mà tu theo thầy thì thầy bắt là vừa phải tu thiền mà vừa phải dành thời gian để làm những việc phước, chứ thầy không cho dồn sức tu không. Vì nếu mà thiếu phước là cuộc sống mình đã thiếu cơm thiếu áo rồi, đừng nói mà tu, mà thiếu phước tâm linh không mở ra, không vào định được. Nhưng vì vậy mà ai tu với thầy là cũng phải cân đối, vừa tu vừa làm phước, vừa tu vừa làm phước. Cái một lần đó, cái nhân cái sự biến của chùa xảy ra, cái ổng mất niềm tin với thầy, cái ổng không theo thầy nữa và ổng tu theo người khác. Tu theo người khác thì người khác kêu ổng phải tinh tấn, bỏ hết mọi việc dồn vô nhập thất.
[31:08]Thế là ổng ổng nhập thất, ổng bắt vợ con cứ phải nuôi ổng. Nè, ổng nhập thất thôi, ổng tưởng cho mau đắc đạo. Nhập đâu mấy tháng đi ra, ổng ra việc đầu tiên là ổng chửi cả nhà từ trên xuống dưới một trận tưng bừng hết. Bà vợ bả ngạc nhiên: "Ủa, sao ổng nhập thất ra rồi ổng dữ quá? Trước đây ổng đâu có vậy." Lý do tại sao? Vì sai, vì tinh tấn không phải là yếu tố duy nhất. Lần lần ổng mới ngồi ổng nghiệm lại, ổng mới hiểu, ổng mới thấy rằng: "À, cái việc mà ổng dồn sức tinh tấn như một vị thầy nào khác nói, đúng là ổng thấy tâm lý ổng bị rối loạn, đời sống ổng bất an hơn, gia đình ổng không hạnh phúc." Trước kia
[31:43]thì gia đình cả vợ, chồng, con cái đều tu hành ổn định, vừa tu vừa làm phước. Bây giờ ổng dồn sức tinh tấn để mau đắc đạo thì cả gia đình bất an luôn. Và ổng nói cái dấu hiệu bất an này rõ ràng là ổng đi sai đường, rồi sau đó ổng mới quay lại với thầy, tu trở lại. Cho nên cái tinh tấn dồn sức coi chừng không phải là yếu tố duy nhất, phải cẩn thận đó. Mà thầy không bao giờ cho ai dồn sức tinh tấn khi thấy người đó chưa đủ phước. Mà để gọi là đủ phước làm thánh thì ta phải tích lũy vài chục kiếp á, chứ không phải đơn giản vậy, không phải đơn giản mà mới làm sơ sơ vài năm rồi nghĩ mình phước đã lớn đâu, không có đâu, vài chục kiếp đó.
[32:19]Nên ở đây ta có mấy cái trường hợp tinh tấn thế này: Thứ nhất, tinh tấn khi ta chưa đủ phước thì làm sao? Thì tinh tấn bằng cách nào? Ví dụ ta muốn dồn sức tinh tấn tu hành nhưng mà phước mình chưa đủ thì phải làm sao? Phải vừa tu vừa vừa làm phước, đó. Tức là có cái thời khóa ngồi thiền đều đặn, rồi sau đó dành nhiều thời gian trong ngày để làm những điều công đức. Mà lúc đó là luôn luôn nội tâm mình bị giằng xé giữa hai bên, một bên là cái công việc nó bắt đầu lôi kéo mình, cái việc mà phải làm công quả tạo phước á, thì khi mà bước vào rồi nó cũng xảy ra nhiều chuyện lắm, đầu này lôi, người kia kéo, rồi chùa nọ nhờ,
[33:01]đủ thứ hết, thế là mình thấy nhiều việc phải làm nhưng mà mình vẫn phải dành thời gian để ngồi thiền. Đó, nên luôn luôn cái người mà tinh tấn tu hành trong cái giai đoạn mà chưa đủ phước, lúc nào cũng bị giằng xé giữa hai phía: một là ngồi thiền, hai là thời gian làm phước. Mà giằng xé như vậy là ta đang đi đúng đường. Cứ nói: "Trời, thầy ơi sao con bận quá tu không được", rồi có người kia: "Sao ôi con công quả không được gì đó, đang muốn bận chuyện này bận chuyện kia", là đúng đường. Tức là cái khổ tâm á, muốn tu mà cái người này nhờ người kia nhờ, rồi kìa muốn làm phước thì không nỡ bỏ thiền cứ phải
[33:42]thiền, mà bước vào ngồi thiền thì công việc làm phước lại bị dở dang, đời mình cứ bị giằng xé giữa hai bên. Một bên là phải làm phước, làm ăn nữa chứ còn phải làm ăn kiếm sống nữa, làm phước rồi làm ăn lo việc này việc kia cho gia đình, xã hội đủ hết rồi phải ngồi thiền, mà thấy không việc nào đủ hết, đó là người đang đi đúng đường. Nhớ như vậy, cái giai đoạn này là nó vậy đó. Rồi giai đoạn thứ hai, tinh tấn khi mà phước mình tạm ổn, tạm đủ, đời sống bắt đầu thoải mái, yên lành, dành được nhiều thời gian để tu nhưng mà thiền chưa nhập định được, chưa vào định được. Chưa vào định được thì đừng ép mà ngồi lâu, sinh bệnh liền và phát điên liền.
[34:24]Nhớ như vậy. Lúc này là cái do phước mình đủ rồi, hoàn cảnh chung quanh rất là thuận tiện, không còn bị bận chật, đâu đó thoải mái muốn gì cũng được hết, chỉ còn dành thời gian nhiều, nhưng mà lúc ấy định chưa vào sâu thì đừng dại khờ mà ép ngồi lâu, sinh bệnh liền. Lúc đó cũng cân đối cái sức mình ngồi tới đâu, phước cho bao nhiêu, ngồi nhiêu đó và cũng dành thời gian vẫn tiếp tục phải làm phước. Đó là giai đoạn. Còn khi mà bắt đầu thiền có kết quả, tâm bắt đầu yên, hỷ lạc đã xuất hiện, lòng khoan khoái, nhẹ nhàng, an vui, tâm rỗng rang, thân thì nhẹ phơi phới thì lúc đó cứ tăng nương theo cái sức đó mà ngồi.
[35:08]Mà trong đời sống thì hết sức giữ gìn cẩn thận từng tâm niệm, là sao? Không để khởi niệm kiêu mạn. Lúc này cái người đó họ sẽ thấy rõ là không có gì là ta, thế gian này là vô thường, đạo lý nó hiện ra rất rõ vì tâm họ lúc nào cũng nhẹ nhàng, thanh thản, sống rất buông xả, rất vị tha, nhưng sẽ còn một chút kiêu mạn là thấy mình được cảnh giới này mà rất nhiều người chưa được cảnh giới này. Lúc ấy kiêu mạn xuất hiện, nên lúc này là lúc lại cẩn thận giữ gìn cái tâm khiêm hạ, không bao giờ dám nghĩ mình hơn người khác và lúc nào cũng mong rằng mọi người cũng vào được những cảnh giới thiền định vi diệu như vậy, đó.
[35:51]Hôm nay nhân cái việc mà của Tỳ-kheo Tissa nên thầy nêu ra một số điều cũng rất là cốt yếu, quan trọng trong đạo Phật, nhưng mỗi điều thầy nói phớt qua một chút, phớt qua một chút chứ không nói nó nhiều. Ta nghe bài kệ khác: "Lành thay gặp thánh nhân để nương tựa học hỏi, còn gần gũi kẻ ác chỉ đem lại khổ đau. Sống gần gũi người ác thế nào cũng bất an, sống gần gũi người ác như sống với kẻ thù. Vui thay gần người thiện như sống với bà con, vì vậy hỡi những ai hướng về đường cao cả hãy gần gũi bậc hiền như trăng sao theo nhau." Bài kệ rất là dễ thương. Phật nói bài kệ này nhân cái sự việc mà Phật cũng sắp tịch,
[36:40]lúc đó ngài bắt đầu đổ bệnh rồi, bệnh mà tháo ruột do ăn nấm độc. Nhiều người trong kinh ghi là bệnh kiết lỵ, chứ sự thực không phải kiết lỵ, mà đó là bệnh tháo ruột do phải nhiễm độc. Thì lúc đó trời Đế Thích hiện ra. Đế Thích là ông vua trên cõi trời, quyền lực rất là lớn và rất là bận rộn. Thì ta nhớ, làm vua của một nước Việt Nam thôi là không có thời gian ăn, không có thời gian ngủ rồi. Một ngày 24 tiếng đồng hồ không đủ để xử lý công việc. Nhớ như vậy. Ta nhớ nha, đừng tưởng mấy người làm vua, ta xem trong phim thấy ông vua ổng làm cái gì? Ổng ngồi ổng coi cung nữ múa phải không, rồi ổng dự yến tiệc, ổng đi thăm vườn thượng uyển.
[37:23]Thực tế không có đâu. Thử làm vua một ngày là trốn liền à. Bây giờ vậy, những người lãnh đạo ta thấy tay bắt mặt mừng với khách nước này nước kia tươi, không có đâu. Không có thời gian rảnh, cả đêm không thời gian ngủ, vì việc nước nhiều quá. Mà đó là chỉ làm vua một nước Việt Nam á. Còn vua cõi trời thì công việc nó còn chồng chất hơn rất là nhiều. Mà lúc đó vì Phật sắp nhập Niết bàn, mà Phật nhập Niết bàn rồi thì không còn ai có thể thấy mặt Ngài được nữa. Vì cõi đó là cõi gì? Cõi tịch tịnh, không hình, không sắc, không ai thấy. Cho nên là vua trời biết rằng đây là lần cuối cùng được gặp Phật, nên Ngài hiện xuống trần gian và Ngài thu
[38:04]cái thân người Ngài nhỏ lại bằng thân người. Nhớ nha, người cõi trời cái thân hình họ to gấp một ngàn lần mình. Cao vời vợi, họ nhìn mình như nhìn mấy con kiến á. Nên vì vậy các vị ở cõi trời mà muốn tiếp xúc với mình, họ đều phải thu nhỏ thân hình lại. Thì vua trời Đế Thích cũng vậy, khi ổng xuống ổng xin được hầu Phật trong những ngày cuối cùng, ổng phải thu thân hình ổng nhỏ lại bằng cái người ở trần gian. Và lúc ổng hầu hạ Phật, ổng tắm, rửa, cơm nước, mà đặc biệt là gì? Cái phần mà phân mà Phật bài tiết ra, ổng giành ổng đi đổ, không cho ai đi đổ hết. Rồi tắm rửa Phật, ổng giành ổng làm. Mà cái chậu phân mà Phật bài tiết ra đó là do bệnh tháo
[38:51]ruột, nó rất là hôi, ổng đội lên đầu ổng ổng đi ra. Ổng đi rất xa ra rừng, ổng dùng thần lực ổng đào cái lỗ ổng đổ xuống, ổng lấy nước ổng rửa sạch, rồi ổng trở vào ổng hầu Phật tiếp. Mọi người nhìn kinh ngạc luôn. Thấy cái lòng mà ông vua cõi trời kính Phật đến mức độ vậy, vì ổng tỏa ra hào quang mà. Trong ban ngày là hào quang ổng lấp lánh chói, còn ban đêm là nó sáng rực. Rồi bởi vì người cõi trời hào quang sáng rực, rồi nhìn vô là thấy rõ. Vậy mà ổng hầu Phật đến mức độ như vậy, hầu Phật kính trọng đến như vậy. Thì Phật mới nói thế này, nói: "Này vua trời Đế Thích, cái thân của cõi người luôn luôn bốc mùi hôi so với thân của chư thiên.
[39:31]Chư thiên ở cách xa mấy dặm đã nghe cái mùi hôi từ thân thể con người rồi, huống hồ là cái chất bài tiết. Tại sao ông lại làm như vậy?" Thì vua trời mới trả lời thế này, nói: "Bạch Thế Tôn, ân nghĩa của Thế Tôn đối với con là vô hạn. Nghĩa là con cúng dường cái thân này vô lượng kiếp cũng không có thể đền đáp được, huống là chút việc nhỏ này. Đối với con bất cứ thứ gì của Thế Tôn cũng đều đáng yêu, đáng quý." Ổng nói nghe rất là cảm động. Thì ổng cứ hầu hạ Phật suốt những ngày đó cho tới khi mà mà Phật nhập Niết bàn. Rồi mấy vị tỳ kheo mới hỏi, mới hỏi là: "Bạch Thế Tôn, vì sao mà vua trời Đế Thích lại nói rằng
[40:16]ân nghĩa của Thế Tôn đối với ông rất là lớn nghĩa là sao?" Đức Phật mới nói rằng Đức Phật mới kể là ngày xưa đó, thì cũng ông vua trời Đế Thích này, ổng đang làm vua cõi trời mà lúc đó là cái phước ổng bắt đầu giảm, ổng sắp mất, thì Phật đã đến cõi trời thuyết pháp làm cho ổng chứng được quả Tu-đà-hoàn. Cái phước ổng phục hồi, ổng trở lại giữ lại được cái ngôi vị vua cõi trời, mà lại được chứng quả Tu-đà-hoàn nữa. Cho nên cái người chứng được quả rồi, tâm họ đã bắt đầu buông xả, hiểu được đạo lý sâu xa, nên ổng biết ơn Phật. Rồi Phật mới nói bài kệ như vậy: "Ta lúc nào nên gần gũi người hiền thiện thì ta được ảnh hưởng
[41:01]những điều điều tốt, đừng gần gũi những kẻ ác mà bị ô nhiễm." Thì cái bài câu chuyện là như vậy, bài kệ là là như vậy. Thì ta phân tích một chút.
[41:15]Ta chỉ nên gần gũi những người xấu khi mình đủ sức hóa độ. Còn nếu mình chưa đủ sức hóa độ mà mình gần người xấu thì mình sẽ bị một trong hai điều. Cái điều thứ nhất á là
[41:33]mình bị nhiễm điều xấu người ta. Cái điều thứ hai á là cái người xấu họ đủ thủ đoạn, đủ tinh ranh, đủ khéo léo để điều khiển mình theo ý họ. Họ nói những điều nghe như đạo đức, nghe như có lợi cho mình, nhưng mình mó tay vô mình làm một cái là mình bước vào con đường ác liền. Như vậy. Nên vì vậy là khi ta nghe, khi ta đoán cái người đó không phải là người tốt, mà họ có nói những điều ngon ngọt như là thiện, như lành, nhưng ta phải cẩn thận. Họ nói những điều có lợi cho ta, nghe những điều như đẹp cho đạo, cho đời, nhưng ta mó tay vào một cái ta dính bẫy liền, thoát không ra và đời mình chìm trong tội lỗi luôn. Bị họ lôi luôn. Đó là hai điều.
[42:22]Cho nên nhớ thầy nhắc lại, khi ta gần người ác, ta sẽ bị một trong hai điều hoặc cả hai: một là ta nhiễm cái điều ác, xấu của họ; hai, ta sẽ bị họ dùng thủ đoạn để điều khiển ta. Đó. Vì vậy đừng, và bình thường là ta chỉ nên gần những bậc hiền trí mà thôi. Đó. Nhưng thế gian này biết ai là hiền trí? Ai là người hiền trí để ta nương tựa? Dễ thôi, người nào mỗi tháng đến chùa Từ Tân nghe pháp, dự khóa thiền đó là người hiền trí nha.
[43:00]Thực ra á thì tại sao ta lại bị dây dưa với cái người xấu? Ai cũng biết rằng à gần mực thì đen, gần đèn thì sáng, chọn bạn mà chơi, vân vân. Từ xưa ông bà mình dạy hết rồi. Ai cũng muốn như vậy. Nhưng mà rồi mình vẫn bị chơi nhầm với người xấu. Lý do: ân nghĩa đời xưa. Những đời xưa khi ta chưa có trí tuệ, vào những lúc ta khốn khó, đã có lần ta phải nhờ vả cái sự giúp đỡ của ai đó. Và cái người đó không bảo đảm họ giúp ta có nghĩa họ là người tốt, nhớ giùm thầy điều đó nha. Cái người giúp mình không phải là người tốt đâu. Họ giúp mình vì lý do gì đó thôi. Nhưng có khi vẫn là người xấu. Nên ông nhà văn Nguyễn Quang Sáng ổng có viết một câu chuyện là "Yêu nhầm".
[43:52]Có một cô gái đó cô đi đến khúc đường vắng, cô bị một cái đám xấu nó tấn công, không biết là nó cướp hay là muốn hiếp gì đó không biết. Bỗng nhiên xuất hiện một thanh niên khác, con người rất là vũ dũng, kiên cường, một mình đánh bay ba tên cướp để cứu cô. Thế là cô yêu anh và anh cũng nói rằng anh yêu cô. Và thấy như đời mình đã được anh cứu nên cho anh tất cả. Cái câu cho anh tất cả là gì đó ai muốn hiểu gì hiểu, thầy không biết. Cho đến khi, cái đó cũng vỗ tay, nghe cho anh tất cả mừng quá vỗ tay. Cho đến một ngày anh mới phát hiện rằng cái người hùng cứu cô là một thằng cướp chính hiệu, có băng có đảng và thô lỗ vô cùng.
[44:38]Nhưng lúc đó mình đã mất đời rồi. Ổng có viết câu chuyện như vậy, chỉ ngắn thôi và cái cốt truyện cũng không nhiều, không nhiều tình tiết kịch tính lắm, nhưng như vậy thôi, như một lời cảnh tỉnh. Nhưng mà đã thành ân nghĩa và cô bị dây dưa. Thì ta cũng vậy. Trong những kiếp xưa, ta bị một cái ân nghĩa vô tình nào đó thế ta lụy với cái người mà xấu. Mặc dù lúc đó họ giúp ta giống như là một người tốt, nhưng không phải. Nên đây là một điều ta hiểu, cái người đã từng giúp đỡ ta chưa hẳn là người tốt. Nhưng mà ta đã thành nợ đối với họ rồi. Và chính cái nợ đó khi gặp lại ta bị dây dưa, bị dính líu, bị gắn bó.
[45:18]Nhưng mà nếu xui họ là người xấu thì ta rớt vào đúng cái trường hợp mà Phật cảnh báo ta: gần gũi kẻ ác như gần gũi kẻ thù, vì mình sẽ bị nhuộm đen cái tâm hồn dần dần. Vì vậy mà thầy vẫn thường hay nói, nếu đời này mà ta phải chịu ơn thì chỉ nên chịu ơn người tốt. Để mai mốt mà ta có trả nợ họ, họ có sai bảo ta, chắc rằng họ sẽ bắt ta làm những điều tốt. Còn lúc kẹt quá ta chịu ơn cái người xấu, đến cái ngày ta phải trả ơn, trả nợ, chắc rằng họ bắt ta làm những điều xấu và ta mang tội theo. Đó, do đó là chỉ nên gần gũi người tốt thôi. Cho nên cái khóa hè của chùa mình tổ chức dạy cho thanh thiếu niên, nhất là thiếu niên,
[46:07]thì có một bài là bài Cảm hóa bạn xấu. Là cái đứa trẻ mà học ở trên chùa mình về thì nó phải đủ bản lĩnh để lôi bạn xấu nó về con đường tốt. Là vì sao vậy? Vì thật ra lúc này cái tình trạng mà thanh thiếu niên hư hỏng nhiều quá. Cái tội ác nó luồn vào qua ngõ internet, qua game, rồi qua điện thoại di động, qua những phim ảnh tấn công vào tâm hồn những lớp trẻ, và đứa trẻ nó không còn phân biệt tốt xấu, nó cứ bắt chước những cái người, những hình ảnh trong phim và nó xấu theo. Nên bây giờ ta rất cần những đứa trẻ cũng vậy, cũng là trẻ, nhưng mà có lập trường đạo đức, học được đạo lý từ nơi cổng chùa,
[46:51]sống trong xã hội, sống trong mái trường và đấu tranh với điều ác đó, lôi những bạn mình từ những cái xấu xa hư hỏng trở về con đường thiện. Ta rất cần nhiều những hiệp sĩ nhí như thế, những hiệp sĩ nhí trong đời thường không phải là để đánh đấm nhưng để thuyết phục bạn mình về với con đường tốt. Và trên chùa mình có một bài học như vậy đó. Có một lần cái Thầy xem trên phim trên truyền hình thì phải, Thầy thấy một đoạn giới thiệu một cái cô ca sĩ nước ngoài, cổ mặc cái áo gì Thầy thấy là áo nó ở trên nó tùm lum, nó xùm xoà mà phần dưới cổ thì hổng có, có chút xíu à. Mà đứng cổ hát thì cổ nhúng nhảy,
[47:33]mà hai chân thì cổ dang rộng, nhìn cái tư thế mình thấy bẩn và Thầy buồn. Thầy mới nói thế này, những hình ảnh như thế này mà nó cứ được chiếu ở trên màn ảnh cho bao nhiêu người coi thì mấy trẻ nó nhìn nó không biết đó là xấu đâu. Và nó đó là thần tượng của nó, nó sẽ bắt chước. Và hôm qua, Thầy đã gặp một người bắt chước như vậy. Hôm qua Thầy đi đến cái xóm đó, Thầy đang đứng ngoài cửa Thầy chờ cái người chủ nhà mở cửa thì cái nhà hàng xóm có một cô gái, cổ đi đâu cổ về. Cổ mặc cái quần đùi rất ngắn và mặc cái áo, và cái áo đó cổ khoét nhiều cái lỗ, lỗ nào lỗ nấy to dày nè. Thầy nói thiệt á, to dày nè, khoét nhiều lỗ.
[48:13]Quần đã ngắn rồi, áo thì khoét cho rách, không hiểu nổi. Khi quay lại gặp Thầy, cái cổ sững sờ giống như nhận ra ông Thầy nào quen. Cổ chào, cái lúc cổ hỏi mấy câu, Thầy mới nói rằng, "À, chắc là con nhận lầm Thầy với con không quen Thầy." Tại vì Thầy nghĩ Phật tử của Thầy không ai mặc đồ kiểu này hết trơn. Phật tử Thầy mặc đồ kiểu đó Thầy vác roi Thầy rượt á. Rồi
[48:39]vỗ tay nữa nha là chấp nhận nha. Ai mặc đồ bậy là Thầy vác roi Thầy rượt đó, nói rồi đấy. Lúc đó Thầy mới thấy cái này là cái ảnh hưởng của phim ảnh. Cho nên bây giờ cái người xấu họ không phải là cái người mà sống gần bên ta nữa, mà họ sống trên màn ảnh, họ ảnh hưởng vào tâm hồn ta. Cho nên vì vậy, ông bà mình ngày xưa nói là chọn bạn mà chơi, bây giờ ta phải nói thêm cái gì? Chọn phim mà coi, giỏi. Đúng là chọn phim mà coi, chọn kênh mà mà watch, theo dõi, nha. Vậy, có một cái này, Phật có nói một cái chi tiết này là Phật nói rằng cái mùi của con người á, so với chư thiên nó bốc mùi nó hôi tới mấy dặm.
[49:22]Nghe câu này mình hơi ngạc nhiên phải không? Tại mình đâu có thấy mình hôi. Phải không? Nhưng chư thiên biết mình hôi. Cũng giống như con chó nó có biết nó hôi không? Không. Nhưng mình làm sao? Mình biết nó hôi. Con chó tắm gì tắm rồi một chút xíu cái mùi của nó vẫn là vẫn là hôi và mọi con vật ở trên rừng đều như vậy. Cho nên là ai mà không tắm mình đi gần mình hay mắng sao? Hôi như heo, à hôi như heo, à hoặc là cái nói nặng hơn nữa là hôi như tinh, đấy. Không biết ai gặp tinh nó hôi cỡ nào thì không biết, nhưng mà có câu thành ngữ: "Hôi như tinh, hôi như heo," vân vân. Là mình thì thấy thú vật là hôi, nhưng mà trên chư thiên thấy mình là là hôi.
[50:02]Mình thì không thấy, nhưng mà có lẽ cũng nhiều người biết rằng mình hôi, cho nên đã dùng một cái hoá phẩm để che lại đó là gì? Là dầu thơm, nước hoa, vân vân, vậy nó vậy, người đã dùng. Nên ai mà càng xịt nhiều nước hoa thì đó là người ý thức rất rõ rằng mình không được không được thơm lắm, nha vậy á.
[50:27]Phật thì nói vậy là mùi của loài người so với chư thiên bốc mùi tới mấy dặm. Điều này Phật nói mình mới biết nha, mà rất là hợp lý, rất là đúng. Chớ Phật không nói những cái điều chút chút như vậy mình cũng không biết, mình vẫn chủ quan, mình vẫn thấy thơm, nói vậy nhưng mà sự thật không phải, không phải vậy đâu, bốc tới mấy mùi tới mấy dặm. Nhưng mà có những người ở trên đời á, họ có một cái quý tướng là người lúc nào cũng bốc mùi thơm. Một vài người ở trên cuộc đời này lại được cái phước như vậy. Quần áo họ mặc 7 ngày bỏ ra không bốc mùi hôi. Có một cô gái mà vua Càng Long ngày xưa rất là yêu đó là Hương Phi.
[51:07]Nghĩa là đem của vua để làm phi đó, thứ phi. Mà gọi là Hương vì sao? Vì cô đó luôn luôn bốc mùi thơm từ cơ thể ra. Cô này giống như cõi trời vậy. Nhưng có điều, cô này là không bao giờ cho vua Càng Long đụng tới, lúc nào cũng cầm con dao trong người. Ổng mà bước vô, cổ đâm cổ tự tử liền, nên suốt đời chỉ để đó nhìn mà thôi, cho tới ngày cổ chết thôi, chịu. Hương Phi, vì trước đó cổ đã có chồng. Mà vua Càng Long là ông vua mà muốn gì không được, mà riêng cô gái đó không bao giờ đụng tới được. Rất là ngạc nhiên, Hương Phi, có lẽ là nhiều đời cũng sống đoan chính cực độ như vậy cho nên là thân thể bốc mùi thơm luôn.
[51:44]Trong truyện Bổn Sanh của Phật cũng có một câu chuyện là có một cô gái rất là đẹp, có chồng rồi, cái vua bắt vô để làm vợ, mà cổ cự tuyệt và đau khổ. Thì vua mới hỏi, "Tại sao cái người chồng của ngươi so với ta là một trời một vực? Tại sao ngươi không hài lòng, cảm thấy vinh dự khi được ta đem vào cung mà ngươi cứ thương nhớ người chồng?" Cái cô mới nói thật, cô nói, "Dạ, người của bệ hạ bốc ra mùi không thơm như chồng của thiếp." Ổng mới ngạc nhiên, vua ngạc nhiên nói, "Ủa, là sao?" Nói, "Dạ, thân người của chồng thiếp lúc nào cũng bốc ra mùi trầm, mùi trầm hương." Ổng vua ổng ngạc nhiên, cái ổng mới cho người thám tử đi điều tra liền.
[52:25]Thì khi điều tra đi tìm coi cái người chồng ấy như thế nào thì ông kia ổng đi tu mất tiêu. Ông kia ổng lại có cái duyên tu, ổng lại có cái phước lớn gì đó, có duyên với sự tu hành. Thì khi đi tìm thì người ta nói ổng đã đi xuất gia, cái bám theo đi tới cái nơi ổng đi tu, và người thám tử họ dùng cái cái kỹ thuật của họ điều tra thì đúng người đó là lúc nào người cũng tỏa ra mùi trầm hương chung quanh, và sau này ổng đắc đạo luôn. Đúng như vậy, cái quý tướng đó nên ổng đắc đạo. Còn có những người trên đời vậy, ví dụ bên ngoài mặt rất là đẹp nhưng mà ta đến gần ta chịu không nổi vì cái mùi hôi hơn người bình thường, thì ta biết rằng đó cũng là một cái phá
[53:00]tướng, người đó rất khó thành công trên đời. Đó là một phá tướng. Nếu mà ai bị như vậy phải sám hối dữ lắm á, biết rằng mình có bị một cái phá tướng, một cái nghiệp, một nghiệp ngày xưa, cái mùi, nên cái mùi nó cũng là cái tướng. Ta nghe một bài kệ này: "Bỏ mình theo thế tục, không tròn phận người tu, bỏ đạo theo ái dục, ganh tỵ kẻ hơn mình. Chớ gần gũi người yêu, trọn đời xa kẻ ghét, yêu không gặp là khổ, ghét phải gặp cũng đau. Vì thế chớ yêu ai, nhớ nha, ái biệt ly là ác, những ai không yêu ghét, không thể có buộc ràng." Phật nói bài kệ này trong cái trường hợp thế này, là có hai vợ chồng có
[53:49]người con trai độc nhất, thế là người con trai lại trốn cha mẹ đi tu, mà ổng cha ổng thương con quá, cái ổng đi tu theo luôn, và người vợ cũng vậy, thương chồng quá, thương con quá, cũng đi tu luôn, nghĩa là đi tu không phải là vì lý do là lý tưởng, giác ngộ, mà vì thương quá. Thì khi mà cùng nhau đi tu, thì sự thật thời đó đó, cái tịnh xá của ni cũng gần của tăng, Phật bắt mà. Tại vì ni ở xa cái thời đó nó không có an ninh, cho nên mà nếu mà ở xa là giặc cướp nó tấn công liền, nên Phật bắt là cái tịnh xá bên ni phải gần tăng để khi có chuyện là bên tăng qua trợ giúp. Thì hai bên gần nhau vậy, ba người đó họ cứ ngồi chụm chụm nói chuyện hoài.
[54:35]Đến ngoài đi khất thực rồi về rồi cứ là cha tìm con, con tìm cha, rồi mẹ tìm con, vợ tìm chồng, ba người cứ quay quần ngồi nói chuyện hoài vậy đó, cái mấy Tỳ kheo mới mét, mét Phật, Phật kêu, Phật rầy, Phật rầy Phật nói cái bài kệ như vậy. Đó, thì ta phân tích một chút. Cái cái này nó cũng là cái chuyện thường, mặc dầu là cái người tu á thì gọi là cắt ái từ thân là bỏ gia đình, coi như mình không có gia đình nữa, mà xem tất cả chúng sinh là gia đình, xem chùa là một gia đình, xem đạo là một gia đình lớn, nói thì nói, nhưng mà cái duyên gia đình nó vẫn rất là rất là sâu nặng. Nên đây là một cái cuộc đấu tranh của người xuất gia,
[55:16]là người xuất gia đó phải cân đối điều này. Nếu mà mình bẵng chặt cái tình nghĩa đối với gia đình thì người gia đình sẽ nghĩ rằng cái người tu ác và họ ghét đạo Phật luôn. Cho nên vì vậy là đối với gia đình mình cũng phải bày tỏ một cái sự tử tế chừng mực nào đó, chứ không được bẵng, nha, nhưng mà cũng không được sao? Không được quá quyến luyến ràng buộc, vì nếu quyến luyến ràng buộc thì ta gieo nhân thế tục trở lại, gieo nhân thế tục trở lại hoặc là ngay kiếp này, hoặc là đợi những kiếp sau ta hoàn tục, không được xuất gia nữa. Nên cái người xuất gia coi vậy khó. Đối với cha mình, đối với mẹ mình, đối với anh chị em
[55:58]mình cũng phải tương đối có tình cảm, chứ không được bẵng luôn. Nói là: "Hông, hông, tôi xuất gia rồi hổng có được dây dưa, dính líu," thì gia đình mình họ oán đạo Phật liền. Nhưng mà không được trở thành cái ràng buộc. Còn ba người này thì cái hay là gì? Đi tu luôn là bưng nguyên một gia đình ngoài đời bưng nguyên gia đình đó vô trong đạo luôn, nên không có xa nhau nữa, không xa nhau. Tuy nhiên, nó vẫn là cái ái luyến của gia đình và Phật rầy vì cái ái này. Cho nên cái người tu á là phải cởi lòng ra, mình yêu thương được chúng sinh. Mà khi mình mở được cái lòng từ bi yêu thương được chúng sinh rồi
[56:36]bỗng nhiên cái ái đối với gia đình nó nhẹ liền, hay như vậy. Còn nếu ta nhìn một cái người tu mà đối với gia đình còn nặng tình quá, ta biết rằng người này chưa có lòng từ bi đối với chúng sinh. Còn khi mà có cái từ bi đối với chúng sinh rồi, tự nhiên nó thay thế cái ái luyến gia đình liền. Đó thì nó rất là tự nhiên, cho nên vì vậy mà cái người xuất gia cứ phải tu tập cái lòng từ bi rất nhiều là vậy. Mà ngay khi dù ta chưa xuất gia, ta hằng đêm ta vẫn phải tụng kinh Từ Bi, hằng đêm ta vẫn phải quán từ bi để thay thế hết những cái ái riêng tư đó đi. Vì những cái ái luyến riêng tư của gia đình coi vậy trở thành ràng buộc rồi đau khổ.
[57:16]Mà con người ta bị ràng buộc bởi hai điều: yêu và ghét. Mà thế gian này có cái nào mà nó bền vững đâu, yêu nhau rồi cũng phải phải xa nhau, rồi có khi oan trái ghét rồi cứ phải gặp, làm cho mình bất an. Cho nên cái người mà không ràng buộc là không yêu, không ghét. Không yêu, không ghét không có nghĩa là trơ trơ, khô khan như cây đá, mà thay vào đó thay vào cái yêu ghét thường tình của thế tục bằng cái từ bi của bậc Thánh. Và ai cũng phải như vậy, ai cũng phải ráng mà ráng mà tu như vậy hết. Đây là một cái điều mà trong cái môi trường công cộng nào cũng phải cần, đó là lòng từ bi. Ví dụ như là ở trong chùa thì tránh cái kết thân riêng, phe phái, ích kỷ, cục bộ.
[58:09]Mà nếu ta còn cái tâm yêu ghét thường tình á, ta vô chùa một thời gian rồi bắt đầu cũng kết phe ở trong chùa. Và như vậy sẽ làm cho chùa chia rẽ, mất đoàn kết, thành ra cái tội rất là nặng. Rồi Phật tử mình đến chùa cũng vậy, Phật tử mình đến chùa mà nếu mình không có tu từ bi cho kỹ, bắt đầu kết phe, thành cái nhóm Phật tử này, thành nhóm Phật tử kia, cũng là cái cách mà gây cho chùa mất đoàn kết. Người xuất gia mà cục bộ, phe phái thì tội rất nặng, mà người cư sĩ vô chùa kết phe cũng là mang tội rất là nhiều vì làm cho đạo mình không đẹp. Cho nên do đó là khi ta đến với đạo rồi thì ta vẫn phải ráng tu tập từ bi cho
[58:50]nhiều để trừ cái tâm yêu ghét mà nhỏ bé, hẹp hòi là tội lỗi đó, tối tăm. Ta thấy ở trong chùa mà nếu có người nào mà tìm cách chiếm cảm tình riêng của mình để lôi kéo mình theo phe họ thì thường là nó có hai điều. Thứ nhất là sẽ gây cho mình phiền toái và thứ hai là người này chắc chắn có ý đồ bất chính. Cái ý đồ bất chính này thì mình không biết là nó tới đâu, tới mức độ chính trị, phản động hay không mình chưa biết, nhưng mà chắc chắn là bất chính. Cho nên vì vậy, ta đến chùa ta tu tập từ bi, thương hết mọi người, không phe phái. Mà người nào xuất hiện cái dấu hiệu chiếm cảm tình ta, lôi kéo ta thì ta biết là đây là người xấu, không phải người tốt.
[59:41]Họ ưu ái với ta đừng nghĩ họ là người tốt, mà chính đó mới là người xấu để lôi ta về phe họ. Như vậy, người này từ đầu đã có mưu đồ. Còn người nào đối với ta mà họ chan hòa như mọi người, đó mới là thầy ta, đó là thầy lành, bạn tốt, là minh sư, thiện hữu. Còn người ưu ái với ta nhiều để lấy cảm tình ta, ta biết ngay người này là người xấu có ý đồ. Nhớ giùm thầy, nhớ giùm thầy điều này để mình bảo vệ chùa, để mình bảo vệ đạo. Đó, như vậy ha. Ta phân biệt điều cái người xấu đó họ ưu ái với ta, chiếm cảm tình riêng của ta để kéo phe, thực hiện cái mưu đồ của họ là người xấu, còn Bồ Tát kết duyên lành với ta là khác.
[1:00:29]Vì sao vậy? Các vị Bồ Tát á họ phải đi trong luân hồi sinh tử để kết duyên lành với chúng sinh. Có khi họ giúp đỡ ta, có khi họ ưu ái ta, nhưng không hề muốn chiếm cảm tình riêng của ta, không bao giờ muốn kéo ta về phe họ. Đó là cái khác nhau của Bồ Tát và người xấu ác. Nhớ như vậy. Ta nghe một bài kệ: "Do ái sinh sầu bi, do ái sinh sợ hãi, ai thoát khỏi tham ái, chẳng sợ cũng chẳng sầu." Cái này từ một câu chuyện thế này: Là có một ông gia chủ cư sĩ mất đứa con trai nên ông rất là đau khổ, nên Phật mới khuyên ông. Phật đến nhà, Phật thăm, Phật khuyên. Phật nói là: "Thay vì khi nhìn cái chết của con ông,
[1:01:16]ông đau khổ thì hãy nhìn cái chết của con ông để hiểu được đạo lý vô thường. Và như vậy, ông không đau khổ mà lại tăng trưởng được đạo tâm." Đó, cái rồi Phật đọc cái bài kệ như vậy, là chuyện như vậy. Nên ở đây là cái tâm tham ái sẽ sinh ra lo sợ. Tâm tham ái sẽ sinh ra muốn có. Muốn có rồi muốn giữ, giữ rồi sợ mất, nhưng rồi đều phải mất. Đó. Ái này là gì? Ái này là yêu thương, là ưa thích. Nó không phải là đối với con người đâu, mà đối với mọi sự việc, mọi sự vật. Ví dụ, sự giàu sang là cái ta thích, ta muốn, thích tức là ái đó. Ta muốn ta tìm được, tìm được rồi ta giữ, giữ rồi sợ nó mất, nhưng rồi nó cũng sẽ mất.
[1:02:09]Đời nó là như vậy, cho nên đừng mong cầu. Hoặc là người ham quyền chức cũng vậy, ham tức là ái. Ham rồi giành, thủ đoạn tìm cách lấy được. Lấy được rồi lo sợ mất, giữ, giữ nhưng rồi ngày nào cũng sẽ mất. Nó như vậy. Rồi một con người nào cũng vậy, ta thấy người đó đẹp trai, đá banh giỏi, đánh đàn hay, làm thơ rồi hay, ta thích chiếm người đó là của mình. Chiếm được rồi sao? Muốn giữ, giữ rồi sợ mất, nhưng rồi cũng mất, vì mấy cái ông đó thì dễ mất lắm. Nên cái căn bản là ta không có ái để không tìm cầu, không đau khổ, vân vân. Còn khi ta đã có rồi thì sao? Không có nghĩa là ta chối bỏ, ta hất hủi,
[1:02:53]mà ta xem nó như một phương tiện để giúp đời, để làm những điều công đức. Ví dụ bây giờ có một người nào đó nhà rất giàu, có tới nhiều tỷ rồi bây giờ nghe nói là phải buông xả, đừng ham đừng ái, cái đem mấy tỷ tiền ra ngoài đường rải hết, như vậy có đúng không? Không, sai. Rất là bừa bãi. Mà từ đây, biết rằng ngày xưa là mình ham cái số tiền này, bây giờ theo Phật không ham nữa, và tiền bây giờ là phương tiện thôi. Phương tiện này để làm gì? Để kinh doanh mà nuôi công nhân, tạo công ăn việc làm cho công nhân viên. Tiền để làm gì? Để làm phước, giúp đời. Tiền để làm gì? Để nuôi sống mà thực hiện cái bổn phận đối với gia đình.
[1:03:38]Bây giờ nó là công cụ rồi, còn ngày xưa nó là thần tượng của mình, nó là điều mình mê say, bây giờ nó trở thành công cụ chứ không phải là mình vất bỏ, không phải là chối bỏ. Nhớ như vậy. Quyền chức cũng vậy, ví dụ như cái người họ có cái duyên có quyền chức thì bây giờ nghe Phật nói đừng ham, cái tự nhiên từ chức, đúng không? Sai, vì người xấu họ nhảy vô họ chiếm chức đó liền. Và khi người xấu mà giữ một chức vụ quan trọng, họ sẽ hại được rất nhiều người. Nên do đó, khi một cái người mà tỷ như mình đang nắm một chức quyền, bây giờ hiểu được Phật dạy rồi như vậy nên không ham nữa. Ngày xưa là mình thấy vẻ vang,
[1:04:17]mình thấy vinh dự vì cái quyền, cái chức, bây giờ hết. Nhưng sẽ giữ quyền chức đó để làm lợi cho cho mọi người, cho nhân dân, cho đất nước, đó thì không có lỗi mà rất là tốt, như vậy. Cái hay là thế này, cái hay mà Phật dạy trong bài kệ này, trong cái cuộc nói chuyện với ông đó, ông gia chủ là: Thay vì nhìn cái chết của con ông mà ông buồn thì hãy nhìn cái chết của con ông để hiểu sâu thêm lý vô thường. Cái lời khuyên cực kỳ trí tuệ. Thì tất cả chúng ta cũng đều như vậy. Trong cuộc đời chúng ta cũng nhiều lần chúng ta đối diện với những điều bất hạnh, không hay phải không, và đã làm ta buồn. Nhưng bây giờ hãy nhìn những điều đó để tìm thấy một đạo lý.
[1:05:03]Ví dụ như bây giờ, ví dụ như bây giờ có người có cuộc hôn nhân không hạnh phúc rồi phải ly dị, mỗi khi ta nghĩ tới cái cuộc hôn nhân đổ vỡ đó, ta thấy sao? Buồn phải không? Buồn. Nhưng bây giờ nghe lời Phật dạy, ta không buồn vì cái khi nghĩ đến cái hôn nhân đó nữa, mà khi ta nghĩ đến cái hôn nhân đổ vỡ đó, ta hiểu được một điều. Điều gì? Ai biết? Điều gì? Điều gì? Giải thoát. Không phải, cái tình yêu thương của con người đối với nhau là sao? Không phải là bất diệt như lúc ta thề hẹn với nhau, phải không? Yêu mà đến nỗi mà phải đi cưới nhau, làm đám cưới cực không? Cực thấy mồ chứ! Nhớ lại làm đám cưới thấy không, khổ thấy mồ ấy chứ.
[1:05:58]Rồi ra đăng ký kết hôn rồi đủ thứ chuyện hết. Lo lắng gia đình đủ thứ, nhưng mà yêu nhau đến mức độ mà phải dám cưới nhau thì trước đó hứa nhau là sao? Dù sông cạn núi mòn anh sẽ yêu em mãi mãi. Đó. Dù thịt nát xương tan này em sẽ yêu anh à dài dài, đại khái vậy. Rồi, rồi nếu mà không được sống bên nhau thì sao? Thì ta sẽ sống bên nhau ở nơi cõi cõi chết. Hứa nhau đủ thứ, nghe đủ thứ chuyện hết. Nhưng mà sự thật thì sao? Cuối cùng hôn nhân đổ vỡ, không thể yêu nhau nữa. Nên cái tình cảm của con người không phải là là bền. Hôm trước thầy có kể chuyện mà "trả lại tao đôi dép" á, nhớ chưa? Nhớ rồi phải không? Đó, tình yêu là vậy đó, trả lại tao đôi dép.
[1:06:50]Còn cái người mà Tu-đà-hoàn là sao? Cái người mà chứng quả Tu-đà-hoàn á là người thấy được lý vô thường rất rõ, nhưng mà cái ái bên trong chưa hết. Ví dụ như bà tín chủ Visakha rất là nổi tiếng, bà chứng quả Tu-đà-hoàn từ khi còn bé, nhưng rồi lớn lên vẫn phải lập gia đình. Rồi nhưng mà nhà bà rất là giàu, bà có phước lớn lắm. Lúc nhỏ bà ở cái nước Aṅga cũng trong gia đình giàu. Sau khi lấy chồng thì chồng cũng là một người rất giàu ở kinh thành Xá-vệ, đưa bà từ cái quốc gia Aṅga về tới nước nước Kosala ở trong kinh thành Xá-vệ, bà giàu lắm. Và vì là từ nhỏ được gặp Phật bà đã chứng Tu-đà-hoàn nên khi
[1:07:30]về với kinh thành Xá-vệ là thường được gặp Phật và chúng Tăng là thôi thôi bà phục vụ Phật và chúng Tăng hết lòng. Bà là một tín chủ rất nổi tiếng và là một người đã chứng quả Tu-đà-hoàn. Nhưng bà có chồng, có con và bà cũng buồn khổ khi mà những người thân trong gia đình mình mất. Nghĩa là cái người này thấy được lý vô thường nhưng vẫn còn cái cái cái tình cảm buồn thương cũng chưa hết. Mà cái người chứng quả Tu-đà-hoàn á là lý tưởng giải thoát đã bừng bừng nhưng mà những ràng buộc của cái tình cảm thế gian vẫn chưa hết. Hai cái đó nó cứ giằng xé với nhau trong cái lòng của một người chứng Tu-đà-hoàn.
[1:08:09]Và nó giằng xé đến nhiều kiếp rồi cuối cùng cái sự giác ngộ sẽ chiến thắng. Nhưng mà trong suốt thời gian từ đó cho đến khi đắc đạo hoàn toàn cứ bị giằng xé, cứ bị giằng xé. Người Tu-đà-hoàn cực lắm, vừa chứng rồi thôi ráng tu luôn chứ còn mà mà mà để nó giằng xé, cực. Một bài cuối đi: Yêu thương là tù ngục của buồn phiền sợ hãi, người lòng như hư không, tù ngục nào giam giữ. Đây là chuyện bà Visakha nè, bà mất đứa cháu gái nên bà buồn, rồi Phật mới đưa ra ví dụ. Bà nói, ví dụ như cả cái thành Xá-vệ này đều là con cháu của con thì làm sao con chịu nổi? Vì ngày nào cũng có bao nhiêu người phải chết.
[1:08:51]Nên bà tỉnh ngộ rồi thôi bà không buồn nữa. Đó, như vậy thôi. Hôm nay mình nói chuyện tới đây. Thầy chúc mọi người mùa Vu Lan vui vẻ nha, an lạc.
[1:09:04]Đệ tử có người con gái 27 tuổi, nhưng hơn 10 năm nay, cứ chiều đến là trong tai ồn ào có tiếng nói, không rõ tiếng nói gì. Hai lòng bàn tay nóng lên, mắt thì tròng tròng đen lên chỉ còn phân nửa. Đã uống thuốc tâm thần nhưng không kết quả, và hiện tượng đó chỉ xảy ra từ chiều đến sáng hôm sau, cứ như thế. Mong thầy cho biết là bệnh gì? Bệnh này là bị vong nhập, vong nhập. Để trị bệnh vong nhập thì thuốc tâm thần không có đủ, mà ta phải cầu siêu cho cái vong đó. Cứ gia đình vậy, nói là không biết cái vong nào đã nhập vào con tôi thì xin cho cái vong đó theo Phật tu hành, đừng theo con tôi nữa để đừng oan trái.
[1:09:44]Mà ta phải cầu siêu như vậy có khi là phải tới ba năm mới hết. Mà như vậy là không oan trái, chứ đừng có trấn yếm nha. Vợ chồng cưới nhau đã lâu nhưng vẫn chưa có con, mặc dù đã chữa trị nhiều nơi. Thưa thầy, con phải làm phước như thế nào để được có con? Hôm trước như thầy có trả lời câu này rồi phải không? Hôm trước có hai vợ chồng ở trên chùa cũng hỏi thầy câu này, thầy mới trả lời thế này. Thầy nói là thế này: Bây giờ cứ mỗi tuần, anh chị đến cái viện mồ côi nào đó à chăm sóc mấy đứa nhỏ, trong lòng mình cứ nghĩ nó như con. Bồng hết đứa này bồng tới đứa kia, đem sữa, đem bánh, đem quần, đem áo tới cho nó.
[1:10:22]Mình nuôi bầy nó như nuôi một bầy con. Còn tuần còn trong tuần thì cứ đi làm, đi làm kiếm tiền, cứ đến thứ bảy, chủ nhật là lại vào viện mồ côi chăm sóc mấy đứa nhỏ. Và nếu cần, xin một đứa về nuôi. Cứ như vậy, đó là gieo cái nhân để có con đó. Vì kiếp xưa ta phụ bạc mấy đứa trẻ nên kiếp này không con. Còn bây giờ là ta yêu thương trẻ lại. Rồi hôm nào thầy tiện thầy sẽ giảng một cái bài về vấn đề mà trẻ mồ côi. Thầy không có chủ trương là lập viện mồ côi, thầy cũng không có chủ trương là lập viện dưỡng lão, mà cái viện mồ côi của thầy ở đâu? Viện dưỡng lão thầy ở đâu? Là sẽ là nơi tất cả những gia đình Phật tử của thầy.
[1:11:02]Những người mà Phật tử thầy, thầy sẽ khuyến khích nhận trẻ mồ côi về nuôi, nuôi như một đứa con để được hưởng cái không khí gia đình, còn viện mồ côi coi vậy chứ không có không khí gia đình. Của người già cũng vậy, là thầy sẽ không lập viện dưỡng lão vì nó không có không khí gia đình, mà thầy sẽ khuyến khích những người Phật tử nào có lòng nhận một người già về nuôi. Gia đình khác thì nhận người già khác về nuôi, nuôi để cho cái người già đó được có không khí gia đình. Và như vậy cái viện dưỡng lão của thầy, viện mồ côi của thầy là nằm nơi tất cả những gia đình Phật tử của thầy, không cần lập cái viện riêng.
[1:11:38]Đồ án của thầy như vậy chịu không ạ? Chịu không? Thì cái người mà không có con cũng vậy, người không có con lại vậy, cứ thôi tìm đến hoặc là mình nhận con nuôi trước, vậy đó mà sau này mình sẽ có con ruột. Hoặc là đến viện mồ côi mà chăm sóc, thương yêu trẻ như là con mình mỗi tuần như vậy, và phải ba năm sau mới có con. Con không thường đến chùa, chỉ thường xuyên lạy Phật sám hối có được không? Thì cũng được thôi, nhưng mà đến chùa vẫn có cái hay. Đây là thầy nói thật nha, tượng Phật ở chùa linh hơn tượng Phật ở nhà, mặc dù là Phật là mười phương biến chiếu, tâm mình thành là ở đâu cũng có Phật,
[1:12:18]nhưng thật sự Phật ở chùa vẫn linh hơn Phật ở nhà. Thầy nói như vậy không phải là để thầy dụ Phật tử tới chùa đâu, mà thầy nói đây là bằng cái tâm linh của thầy đó. Tâm linh của thầy thầy tu bao nhiêu năm rồi thầy không nói dối đâu. Nó vậy. Cho nên khi rảnh đến chùa được vẫn tốt. Khi con cầu sám hối, con cầu cho cả nhà, riêng khi lạy có một mình lạy được không? Thì cũng được thôi nha. Do ân nghĩa trong gia đình á, mình sám hối giùm người nhà mình vẫn được, nhưng mà mình lại được phước nhiều, những người kia được ít. Có người hỏi con rằng tại sao phải đến chùa học giáo lý của Phật mới có thể trở
[1:12:50]thành người có đạo đức, người tốt, còn những người học ở trường đại học, học kinh nghiệm từ những người khác thì không trở thành người tốt được sao? Thật ra thì trong xã hội nó có cái sự phân công. Ví dụ như trong trường đại học cũng dạy về đạo đức nhưng mà không chuyên, mà họ chỉ chuyên về dạy những cái ngành nghề chuyên môn thôi, của họ thôi. Còn ở trong chùa thì chuyên hơn về đạo đức. Cho nên khi mà nếu mà học về điện toán thì ta nên ra đại học, phải không? Học bác sĩ thì nên đến đại học, nhưng học về đạo đức thì đúng là nên đến chùa vì chùa chuyên môn về cái này hơn, xã hội là có sự phân công.
[1:13:26]Ngày vía Quan Âm có ý nghĩa gì? À, thì thực ra trong chùa các vị tổ ngày xưa hay lập ra vía của những vị này vị kia để nhắc ta nhớ đó mà. Vậy thôi, chứ không có gì đâu. Mẹ con lúc còn sống có vay của một người, nay người đó đã mất, mà mẹ con cũng đã mất cách đây hơn 20 năm. Nay con muốn trả khoản tiền này cho người đã mất, con phải làm sao? Vì con cháu của người chủ nợ này giờ con cũng không biết ở đâu. Trước thì nhà con trước đây rất nghèo nên lúc mẹ con mất vẫn chưa trả nợ được. Cái người nào hỏi câu này rất là có đạo đức nè, rất là có tinh thần. Thực sự như vậy, trong đời ta có những cái ân nghĩa
[1:14:03]mà nhiều khi ta không có cơ hội để trả. Đến khi ta có cơ hội để trả thì ta không tìm được cái người đó nữa, mà nhất là cái món nợ thì nó thành ra một ràng buộc của pháp lý nữa, về luật lệ nữa. Mà cái lòng mình nghĩ được như vậy là mình là người rất là có đạo đức. Thì thôi bây giờ thế này, là ta lấy cái số tiền mà tương ứng với số tiền mà mẹ ta đã mượn, ta làm phước và hồi hướng hết cho cái người đó. Và nguyện ta không hưởng một chút nào hết vì đây là cái nợ. Thì đây là việc làm rất là tốt, cái người kia họ sẽ hưởng được hết cái phước đó luôn nha. Chứ giờ ta không biết tìm ở đâu thì thôi thì mình
[1:14:40]trả bằng cái cách làm phước giúp cho họ. Thưa sư phụ cho con hỏi: Nếu điều gì cũng giải thích bằng luật nhân quả thì vai trò của con người có trở nên thụ động lắm không? Không, khi cái gì ta cũng giải thích bằng luật nhân quả thì ta buộc con người phải chủ động tích cực rất nhiều. Ví dụ thế này. Nói a ủa sao cái người đó nghèo vậy? Thì ta trả lời vì người đó đời xưa làm sao? Không làm phước, bỏn xẻn. Thì nó phải thụ động không? Điều đó ám chỉ rằng bây giờ họ phải làm sao? Làm phước rất là là nhiều, phải giúp người, phải siêng năng rất là nhiều. Cho nên bất cứ điều gì ta cũng dùng luật nhân quả để giải thích,
[1:15:20]đó là một cái lời khuyên cực kỳ tích cực cho mọi người. Từ bây giờ trở đi họ phải thay đổi số phận của họ lại, nha, như vậy. Con làm việc là nghề thêu, nếu con để tâm ở bàn tay trong lúc làm việc như vậy có phải là ở trên không? Con phải làm sao? Thì vừa thêu mà vừa biết rõ toàn thân giùm thầy, nha. Vừa thêu mà vừa biết thân vô thường thì tự nhiên lòng mình thanh tịnh, cái thêu của mình nó sắc sảo, mà mình vẫn tu được trong chánh niệm, nha. Việc bán hàng đa cấp có tội không? Ngày nay con thấy ai cũng kinh doanh hàng đa cấp. À cái hàng đa cấp á không bị luật pháp phê phán. Vì luật pháp không phê phán là có tội, cho nên ta cũng không kết tội.
[1:16:07]Tuy nhiên, ta có một vài nhận xét là cái hàng đa cấp nó tạo cho những cái người mua cách rất xa với cái người sản xuất và bán từ ban đầu vì nó qua nhiều lớp. Và cứ qua mỗi lớp thì cái lãi nó lại tăng thêm, cái tiền lãi nó dồn trong cái sản phẩm nó tăng thêm. Do đó, thầy nghĩ về lâu về dài cái cái lối bán hàng đa cấp sẽ không tồn tại, không bằng cái lối mà bán hàng mà cứ sản xuất quảng cáo trực tiếp. Cái người mua họ được tiếp cận tới cái người sản xuất, người phát hành ban đầu, nó tiện hơn. Thầy hoan hỷ giải thích giùm câu trong Kinh Từ Bi Thủy Sám: "Tội tánh không phải ở trong, không phải ở ngoài,
[1:16:49]không phải ở chặng giữa, nên biết tội cái bản chất của nó vốn là không." Thầy không dám nói câu này. Thực sự là khi một vị Bồ Tát dùng cái lý Bát Nhã để nhìn thế gian thì thấy vạn pháp giai không. Nhưng mà không có nghĩa là tất cả là không. Thầy định giảng một bài cái tựa là Chấp Có, Chấp Không, nhưng mà chưa biết lúc nào thầy sẽ giảng. Thì nếu khi nào thầy giảng cái bài Chấp Có Chấp Không thì người nào hỏi câu này sẽ vui lòng nghe, tại vì phải giảng nguyên một bài mới ra hết nghĩa này, còn thầy chỉ trả lời một câu nó không hết ý, nha. Không biết là năm nay hay năm sau, nếu ai có duyên mời thầy giảng,
[1:17:33]lúc nào thích hợp thầy sẽ giảng cái tựa là Chấp Có Chấp Không, ừ. Trong kinh nói: "Kẻ phàm phu mỗi khi động chân cất bước là đã có tội." Nói quá! Nói nghe ớn quá. Hơi cường điệu quá! Không nên, không nên bi quan đến mức độ như vậy, nha, không nên bi quan quá. Con thấy có một số người chụp hình tượng Phật hay tranh Phật Bồ Tát lưu vào thẻ nhớ điện thoại, rồi lấy hình Bồ Tát làm hình nền cho điện thoại rồi bỏ vào túi. Con nghĩ có vẻ không tôn kính lắm. Con suy nghĩ như vậy có đúng không? Thầy cũng thấy vậy. Cho nên là hình Phật với Bồ Tát mình chỉ để thờ, không nên để trang trí. Mặc dù là cái người dùng tượng Phật để làm hình nền điện thoại thì có
[1:18:11]vẻ như là yêu kính Phật, nha, có vẻ thương Phật, có vẻ yêu kính Phật thì mới đến mức độ là dùng hình Phật để làm hình nền điện thoại, nhưng mà về cái trang nghiêm thì không trang nghiêm lắm, nha. Khi ngồi thiền có hiện tượng người lắc lư và cơ mặt co giật như vậy là có tốt không? Không tốt đâu nha. Không tốt là do ta điều thân không có chuẩn, nên phải lên lại gặp quý thầy quý cô hướng dẫn lại cho kỹ, buông lỏng thân, điều thân bất động để cho hết cái này, vì để lâu nó hại người. Con nằm mơ thấy người thân đang sống trong nhà bị chết có sao không? Cái người thấy người thân mà đang sống á mà bị chết thì nó có nhiều trường hợp.
[1:18:52]Nếu mình là người mà có giấc mơ tiên tri thì người thân mình sẽ chết thiệt, là giấc mơ báo điềm. Còn mà nếu không mình không phải là giấc mơ tiên tri thì đây là giấc mơ do tâm thức nó báo một cái chuyện xui thôi, một chuyện xui, mình sẽ mất mát một cái gì mà mình yêu quý thôi. Nó báo điềm thôi chứ nó không phải là nói nghĩa đen. À có người hỏi thầy nhiều quá cái câu là: "Phật phân biệt Phật, A La Hán, Bồ Tát." Cái điều này thì nói rất là dài nha, không có thời gian. Thưa thầy, trên gương mặt của Đức Phật thường có điểm chấm sáng giữa giữa trán, biểu tượng này nói lên điều gì? Không phải biểu tượng mà là thế này:
[1:19:26]Đức Phật khi sinh ra đó ngài đã có cái chùm lông ở đây nè, chùm lông màu bạch kim xoắn lại, đây. Rồi ngay trước ngực ngài cũng có một chùm lông rất là to màu bạch kim xoắn lại mà ta hay hình vẽ hình chữ Vạn á. Và đặc biệt ở trên đầu của Phật vậy, trên đầu của Phật là xoáy tóc rất nhiều. Mỗi người chúng ta, mỗi người có mấy xoáy? Thường là một xoáy, ai lì thì hai xoáy, ai lì chút nữa thì ba xoáy.
[1:19:53]Thôi kệ nó coi. À thì ba xoáy, nhưng mà Phật thì tất cả đầu đều xoáy. Rất là lạ như vậy, đó là một quý tướng, vậy ha.
[1:20:08]Có người nói vì vậy có người kêu là ngồi thiền phải tập trung ở đây. Tập trung ở đây là sai nha. Ở đây theo khoa học nó là cái tuyến phát dục. Để tâm lên đây dễ bị phát dục, mà phải để tâm ở dưới, buông lỏng toàn thân, biết thân vô thường, không phải.
[1:20:29]À có một người mạo nhận chùa Từ Tân yêu cầu là giá giữ xe chùa Từ Tân hơi cao là để giúp đỡ cho chùa Từ Tân và để gửi lên cúng dường chùa Phật Quang và nuôi dưỡng trẻ mồ côi, cho nên giá gửi xe hơi cao, xin vui lòng cứ giữ gửi xe giá cao ở ngoài. Gì đó, cái này nó có vẻ nó không chính thức á, coi chừng có tội không. Không không không không không, cho nên ta bị không nên nha, không nên.
[1:21:01]À lúc trước cái người con không có mồ mùi hôi, à con tiết kiệm nước một tuần không tắm vẫn không sao,
[1:21:12]à. Nhưng gần đây con lại bị ra mồ hôi nhiều và gây ra mùi khó chịu. Theo khoa học đây là sự thay đổi nội tiết tố, còn tâm linh là con đã bị hết phước. Con nên điều trị thế nào để mùi này không ảnh hưởng tới người ngoài? Thôi cứ sám hối đi nha, cứ sám hối đi, sám hối. Có khi mình có cái tự hào cái nó mất, à mình biết đó là một ưu điểm cái mình tự hào cái nó lại hết, ừ. À trái cây cúng Phật xong, thỉnh trái cây đó cúng qua cho cửu huyền có được phước không? Không nha, làm ơn đừng có hà tiện như vậy. À
[1:21:57]trước nhà con cây bồ đề có cái tổ ong, hàng ngày con đến gần cây tưới cây ong vẫn không sao, nhưng con ngại tổ ong ngày càng lớn có thể tấn công người khác thì con phải làm sao? Nếu mà loại ong vò vẽ mình phải đuổi đi nha, ong đó chích chết người á, còn những ong khác nó cũng hiền không đến nỗi đâu, không sao. Với lại ong mà khi tổ ong lớn quá tự nó xẻ đàn rồi nó chia ra nó đi chứ không bao giờ có cái tổ ong mà lớn đến vô tận nha.
[1:22:24]Có người hỏi về những không có đến trực tiếp tu tập mà chỉ tự tu thiền khi nghe qua băng đĩa hay có những trạng thái này trạng thái kia, như mất thăng bằng như đang bay hoặc ngồi trên một chiếc ghế cao thì đều là những ảo giác nó phát sinh. Ảo giác nó phát sinh là hoặc là do vọng tưởng nhiều hoặc là do chuẩn bị hết vọng tưởng, bắt đầu vọng tưởng hơi bớt nó cũng sinh ra cái ảo giác. Thì phải giữ toàn biết toàn thân, buông lỏng toàn thân, biết thân vô thường, tự nhiên nó trị được những ảo giác đó nha. Nên đến đây để quý thầy cô hướng dẫn thêm.
[1:23:02]À từ khi người bạn con qua đời, lúc nào hình ảnh tẩn liệm nhập quan của người bạn cũng hiện ra trong tâm con, dần dần con thấy cái gì cũng trở nên tạm bợ, vô thường, nhưng đồng thời tâm từ bi, lòng thương yêu của con cũng từ từ mất đi.
[1:23:18]Tại sao mình phải yêu thương mọi thứ rồi tất cả đều tan biến? À thế này: tất cả là vô thường, cái gì rồi cũng mất, nhưng tất cả chúng sinh là những người có thể giác ngộ. Ai cũng đáng yêu, đáng quý vì ai cũng có thể giác ngộ. Ta yêu điều đó, ta yêu con người vì điều đó. Cho nên đừng đánh mất tình yêu thương với con người nha, dù rằng tất cả đều phải phải mất, tất cả đều là vô thường, nhưng ai cũng có thể tu để đắc đạo được và ta yêu mọi người vì điều đó nha, ừ.
[1:24:10]Khi tâm yên lắng rồi, chúng con giữ như vậy hay dụng công gì khác tiếp theo ạ? Khi mà tâm mà yên lắng rồi đó, tự nhiên đạo lý nó hiện ra. Thầy không nói nhưng lúc đó đạo lý nó hiện ra, và cái đạo lý đó nó soi đường cho cuộc sống của ta tiếp tục. Đạo lý gì nó hiện ra khi tâm yên lắng? Thì khi ta tâm yên tới đâu, đạo lý nó sẽ hiện ra dần dần, càng lúc càng sâu. Ví dụ như bây giờ thầy nói, thầy đưa cành hoa lên, Phật tử thấy cái gì? Thấy gì đây? Thấy cành hoa, là mình tâm mình chưa yên. Còn khi tâm mình yên chút xíu thì nhìn cành hoa đang tươi, mình đã thấy ngay lúc nó đang héo, thấy ngay lúc nó sẽ héo.
[1:24:56]Mình thấy được lý vô thường liền. Đó là cái đạo lý căn bản nó hiện ra, là tâm mình yên được một mức thôi là đã thấy được lý vô thường. Còn khi mình yên hơn nữa, nơi chính mình mình cảm thấy cái ta thật là vô nghĩa. Mặc dầu lúc đó mình chưa chứng được vô ngã, nhưng mình đã cảm nhận được cái ta thật là vô nghĩa. Và cái đạo lý vô ngã đó nó cứ đeo đuổi mình riết thôi, làm cho mình sống trong đời mình rất là buông xả, rất là vị tha. Và chính cái đạo lý vô ngã nó cứ đeo đuổi đeo đuổi riết, làm cho mình hướng về vô ngã, không đi trật qua đường khác được. Đấy, mình đi đúng đường á. Còn khi tâm mình yên mà đạo lý chưa hiện ra là chưa tới đâu,
[1:25:33]cái yên nó còn rất cạn, cứ phải ráng mà ráng mà tu tiếp nha, chưa có gì đâu. Còn khi tâm yên mà đạo lý nó phải hiện ra kìa, mới là đúng.
[1:25:46]Chỗ làm con, con có gặp ma, vậy mỗi ngày mùng hai, mười sáu con cúng họ có theo con không? Thì mình cúng họ phải theo chứ làm sao. Không, thầy nói đùa thôi. Nha, cứ cúng cho họ ăn và mình cúng rồi mình tụng kinh Phật họ nghe, cái họ biết ơn mình, họ không theo mình nhưng họ phù hộ. Hoặc có theo cũng làm bạn, hổng sao đâu nha. Trước ông cố con làm thầy pháp, con nghe nói là làm thầy pháp thì con cháu sau này hết phước, có đúng hay không? Nếu làm thầy pháp mà làm điều ác thì con cháu hết phước, nhưng mà nếu làm thầy pháp mà làm điều thiện thì con cháu có phước. Nên nó không có cố định nha. Nhưng mà người thầy pháp thì hay bị lạm dụng,
[1:26:29]hay lạm dụng là cứ hay sai biểu âm binh làm điều này điều kia, nên dễ bị bị có lúc nào đó đã làm quá tay và làm điều ác, đôi lúc quá tay làm điều ác rồi con cháu sẽ mang họa.
[1:26:55]Con thỉnh đĩa của thầy nhưng ở cái phòng phát hành nào đó, họ không có đĩa gốc, họ chỉ photocopy con về con coi không được. Con thấy thầy nói nói lép nhép mà không nghe tiếng.
[1:27:11]Con hỏi cái phòng phát hành thì phòng phát hành nói để bán cho cái người ít tiền, người nghèo ít tiền. Theo con thì nên dùng cái đĩa gốc cho nó bền hơn. Ai biểu nghe đĩa, mua đĩa sao làm chi rồi mắng vốn thầy.
[1:27:40]Con theo phương pháp ngồi thiền của thầy 8 năm rồi. Thì như thầy nói là một trong cái ích lợi đó là thiểu dục, là bớt ái dục. Hay là tại con tuổi tác lớn, 56 tuổi là bớt ái dục, hay là do con thiền định mà bớt ái dục? Chắc là cả hai quá à.
[1:28:09]Trong nhà con có vong, hằng ngày con thường đến bữa ăn con bới cho họ một chén để ăn cùng, như vậy đúng hay sai? Đừng nha, họ ngồi ăn chung với mình không nên đâu. Họ ăn thức ăn rồi mình ăn vô cái mình ngu à. Cho nên cứ phải trích ra rồi để cái bàn riêng cúng, cúng ở ngoài cửa nha. Mời họ ăn thôi chứ đừng để ăn chung.
[1:28:38]Con muốn làm nhà nhưng đi xem thầy bảo làm nhà là chết nên con không dám.
[1:28:47]Thật ra thì ví dụ như khi mà mình có nhu cầu phải làm nhà quá, mà thầy bói thì nói là nhà cửa không tốt, thì mình cứ sám hối với Phật thôi. Vì Phật độ thì vượt qua được cái đó, không sao đâu nha. Thưa Phật, lá cờ Phật có năm màu, vậy năm màu tượng trưng cho điều gì? Năm màu thì nhiều cái đức tính lắm, nhiều đức tính nha, nhiều ý nghĩa lắm.
[1:29:16]Ngũ lực ngũ căn rồi nhiều thứ lắm, nhiều thứ nhiều. Nhưng mà mỗi người giải thích mỗi vẻ rồi cũng đều tốt. Y của chư tăng ni đa số màu vàng, vậy màu vàng có nghĩa như thế nào?
[1:29:31]Ngoài chùa Từ Tân thầy có giảng? Thầy đi giảng các nơi, còn ở thành phố thì thầy cũng hơi ít giảng, giảng ở đây thì chính. Cái màu thật ra ban đầu là màu vàng đất, màu nâu đất rồi từ từ qua màu vàng đất. Rồi lúc đó có một cái giáo phái sau khi Phật nhập Niết bàn khoảng 100 năm, có một cái phái là phái Nhất Thiết Hữu Bộ thì họ lại chủ trương là dùng màu vàng cho chư tăng. Rồi từ đó là trong đạo Phật của Bắc Tông lại từ từ đi theo cái đó, kế thừa cái quan điểm đó, chứ ban đầu không phải vậy đâu.
[1:30:02]Con thấy người làm lớn hay dắt người thân mình vào làm, mà nhiều khi người đó không có bằng cấp, tài năng. Sao xã hội bất công quá? Từ xưa đến giờ xã hội cứ bất công và người ta cứ phải đấu tranh cái vụ này hoài. Lúc nào ta cũng phải đấu tranh là để làm sao cái người làm việc là phải có tài có đức, chứ đừng có cậy thế cậy thần. Đó là xưa nay như vậy, và ta cứ phải tiếp tục kêu gọi đấu tranh điều này để đi tìm cái sự công bằng.
[1:30:30]Nếu như một người con trai chỉ vì một người con gái mà hy sinh thời gian, tiền bạc mà chăm lo cho họ, bỏ bê cha mẹ và người thân của mình thì người đó có bất hiếu không ạ? Thì tạm thời bất hiếu á. Khi đã yêu thì ngu dại nhiều, nhớ hồi xưa ông nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông đã nói rồi đó. Cái tuổi mới lớn á thường thường là mù quáng và cảm xúc rất là mạnh. Nhớ như vậy, cái tuổi mới lớn khoảng mười mấy tới hai mươi mấy á, người ta si mê mù quáng trong tình yêu, ai cũng bị như vậy. Cái nội tiết tố, cái thời gian, cái sinh lý nó nó nội tiết tố nó tiết ra, nên thời gian đó người ta yêu mù quáng và lập gia
[1:31:05]đình thời gian đó đều là sai lầm, hầu hết là như vậy. Cho nên đến nỗi mê cái người kia bỏ cha bỏ mẹ hết là chuyện bình thường thôi, không có gì nha, bình thường. Chỉ có người nào mà biết đạo từ nhỏ thì họ đi qua cái tuổi đó họ làm chủ được hơn. Nên vì vậy ta thương con mình nhớ cho con mình đi chùa từ nhỏ, cho nó tu tập thiền định để đi qua cái tuổi đó nó bình tĩnh mà nó không bị cái nội tiết tố, không bị cái sinh lý nó chi phối đến ngu dại như vậy.
[1:31:35]Xin cho con hỏi người chết không toàn thây, bị bom nổ banh xác thì linh hồn sẽ có hình dạng thế nào? Cũng banh xác. Không, thầy nói thật á. Cái nghiệp nó đeo đuổi sang tới cõi chết luôn. Cái người đó cũng bị tật nguyền, bị cụt chân, cụt đầu, cụt tay y như vậy thôi, máu me tùm lum. Phải qua bao nhiêu năm mà hết rồi từ từ mới lành lại, cực lắm. Còn nếu lúc đó mà người sống á cầu siêu cho họ, thường xuyên làm phước cho họ thì họ lành rất là mau. Còn không họ vất vả với hình dạng đó cả mấy chục năm vậy đó, chưa hết. Thưa sư phụ, nếu tất cả mọi người đều vô ngã thì thế giới sẽ không còn những kiểu quần áo đậm phong cách, các mặt hàng đều giống nhau về mẫu mã,
[1:32:16]sức sáng tạo bị ỳ lại, không còn ai muốn tạo bản sắc riêng độc đáo cho mình. Nhưng mà hạnh phúc lắm con ạ, rất là hạnh phúc nha. Bây giờ người ta đi tìm hạnh phúc nơi cá tính, nơi sự riêng biệt, nơi model, nhưng mà nếu tất cả mọi người đều vô ngã thì cái hạnh phúc của vô ngã nó gấp một triệu lần cái mà cá tính này. Cái tuổi teen này, cái model này, đừng lo, don't worry nha, everything will be fine,
[1:32:46]will be finer.
[1:32:52]Kiêu hãnh và kiêu mạn khác nhau hay giống nhau? Có một nhà tâm lý học nói rằng: "Lòng kiêu hãnh là thành trì bảo vệ nhân cách." Câu nói đó đúng hay sai? Bảo vệ nhân cách, cá tính và nó sẽ phá hoại cuộc đời người đó tiêu luôn. Nó bảo vệ nhân cách người đó, nhưng nó phá hoại cuộc đời người đó nha, yên tâm. Người tự tử có phải là do nghiệp không? Đúng là do nghiệp, do nghiệp. Do nghiệp nó thúc đẩy tới nước mình phải tự tử. Ừ. Một gia đình đang nghèo khổ nhưng con cái ngoan ngoãn, lo học. Bỗng dưng được trúng số độc đắc, sau đó vợ chồng suốt ngày cãi nhau rồi ly dị, con cái hư hỏng. Vậy trúng số là nghiệp hay là phước?
[1:33:32]Thì câu trả lời nó đã rõ ràng rồi. Thường thường cái trúng số hoặc là tiền mà có được do cờ bạc đều là mối họa, đều là mối họa. Vì sao vậy? Bởi vì cái vé số với cái cờ bạc nó giống nhau ở điểm thế này, là ta muốn lấy được tiền của người khác về cho mình rất nhanh mà không cần phải làm đẹp lòng người khác, không cần phải trả công người khác bằng cái lao động hay thành quả hay sản phẩm tương xứng, mà chỉ bằng cái sự may rủi thôi. Nghĩa là bằng chớp nhoáng cái may rủi, mình lấy tiền người khác qua túi mình. Và đó là tội ác. Kết quả nó là thường là bi thảm. Chỉ có người nào mà tỉ tỉ như mua vé số mà trúng á,
[1:34:17]giữ lại đúng cái tiền mua vé số, còn bao nhiêu đem đi làm phước hết thì không sao. Mà có ai chịu vậy không? Không, không ai chịu.
[1:34:29]Gia đình con có tâm sự buồn vì đứa em con năm nay 50 tuổi vẫn mạnh khỏe. Cách đây một tuần, em con chết đột ngột mà không biết lý do. Gia đình con có đi cầu hồn, em con nói em bị vợ em và người tình của vợ giết chết. Em con nói không đủ quần áo để mặc, ở dưới rất lạnh, gia đình con rất đau buồn. Con mong Thầy chỉ dạy làm sao?
[1:34:51]Về cái tội ác đó thì Thầy không có ý kiến, vì nó thuộc về luật pháp. Nhưng mà nếu mà ở cõi dưới bị lạnh á thì ta có mấy cái cách để xử lý như thế này. Thứ nhất là ta mua quần áo và lương thực đem cúng chùa, vải cúng chùa, gạo cúng chùa. Rồi đem mua quần áo tặng cho người nghèo, gạo tặng cho người nghèo. Rồi đứng khấn trước bàn Phật, đem hết công đức này hồi hướng cho người thân thì người kia sẽ được ấm, no trong cái cõi chết. Như vậy, rồi tụng cầu siêu cho người kia nghe nha. Phải như vậy. Còn cái điều mà thuộc về nghi án về cái vụ án này thì thôi ta để luật pháp tính nha.
[1:35:35]Con nghe nhiều người nói kiếp này được thân đàn ông là do kiếp trước tu nhiều mới được, nhưng sao con thấy trong giảng đường này rất ít đàn ông và đồng thời trên đời này có nhiều đàn ông ích kỷ, nhỏ mọn, sân si? Không biết đàn ông đời này kiếp trước tu cái hạnh gì, mong Thầy hoan hỷ giải cho.
[1:36:05]Bây giờ mà Thầy bênh đàn ông á thì kỳ, tại Thầy là đàn ông, nha.
[1:36:12]Mà nếu mà Thầy nói là mít lòng người phụ nữ á thì Phật tử Thầy phụ nữ rất là đông. Nhiều người sẽ giận Thầy rồi bỏ Thầy, tội nghiệp Thầy. Hồi thời Đức Phật cũng vậy, hồi thời Đức Phật là cái thân phận người phụ nữ không được coi trọng. Thời đó cũng vậy. Rồi ngay cả khi mà lập Ni đoàn, Đức Phật cũng buộc Ni đoàn thấp hơn Tăng đoàn, à như là một sự bất bình đẳng. Và Đức Phật cũng nói là trong cái chiều sâu chứ người phụ nữ nhiều khi phiền não nhiều hơn người nam. Tuy nhiên, trong một số bài kinh, Đức Phật khen ngợi người nữ rất nhiều. Và Đức Phật nói có những người nữ còn tốt hơn cả người nam. Mà trong thực tế là như vậy.
[1:37:03]Còn xã hội bình đẳng ngày nay thì người ta dần dần người ta phát hiện rằng là người nam có năng lực gì, người nữ cũng có năng lực đó. Hễ người nam làm tổng thống được, người nữ cũng làm tổng thống được. Chẳng sao cả, như vậy. Có những cái tình huống khó khăn thì người nam làm được, có một số người nữ cũng làm được. Tuy nhiên, bình thường thì người nữ cái sao? Sức khỏe thì kém hơn người nam, bình thường như vậy. Bình thường, đa phần thì người nữ hay ích kỷ hơn người nam, thường như vậy. Bởi người ta nói là: "Đàn ông nông cạn giếng khơi, đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu." Cơi đựng trầu sâu hay cạn?
[1:37:48]Thì nói sâu, thật ra lại rất là cạn. Tức là cái sâu của người phụ nữ là cái sâu vụn vặt, còn người đàn ông họ ít ít để ý, coi như là họ cạn. Nhưng mà khi họ quan tâm tới vấn đề nào thì họ mở vấn đề đó ra rất là lớn. Đó là chính ông bà mình cũng đã nhận xét về tâm lý, không nói hơn thua về đẳng cấp. Nhưng về tâm lý, người xưa cũng đã đánh giá người đàn ông sự thật họ có những cái hào phóng nó lớn hơn. Còn trong tu tập thì Thầy lại thấy thế này, ở ban đầu người nữ tu nhanh hơn người nam, nhưng mà thời gian về lâu về dài thì người nữ thường đứng lại, không tiến. Còn người nam tu ban đầu ít có sự tiến bộ,
[1:38:29]nhưng mà họ vượt qua được rồi, về sau họ làm thầy mọi người được. Họ dễ làm thầy mọi người hơn là người nữ, lạ như vậy. Đó là Thầy khách quan Thầy nhận xét thôi, chứ Thầy chứ lòng Thầy Thầy rất là kính già, yêu trẻ, thương phụ nữ và thương cả thanh niên luôn. Thôi nghỉ nha. Thầy chúc mọi người khỏe. Nha, vậy.
[1:38:52]Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả,
[1:39:06]đệ tử và chúng sinh đều trọn thành Phật đạo.