Transcript: Chiến Thắng Chính Mình - Pháp Cú 37

[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Trong năm nay khóa Thiền Từ Tân cũng giống như là bài giảng của thầy ở Từ Tân thì lần này là lần cuối của năm nay. Hôm qua thầy có rủ một số người: "Thôi, hai mươi mấy tháng sau mình là tu thiền nghe giảng nữa nha", không ai chịu hết trơn. Mê tết hơn mê mê tu, nên thầy cũng chịu thua, là thôi đành từ giã, ta đành phải nghỉ tháng a tháng mười hai. Qua tới tháng giêng thì mình lại tổ chức cái khóa thiền ngoài biển, thì cũng không có giảng, chỉ có đi ra biển a mình a vừa tu vừa chơi vừa tắm biển thôi. Tới tháng hai ta mới có cái bài giảng trở lại. Tính ra một năm cũng không có được mấy bài.

[0:51]Thành thử a bộ Pháp Cú này thầy giảng không biết tới năm nào mới xong. Thôi kệ, đành chịu vậy, tại vì Pháp Cú á nhiều bài cũng hay á, có những cái chuyện tích rất là lý thú. Qua những chuyện tích đó, ta học được cũng nhiều điều à có bổ ích. Như hôm nay vậy ta cũng sẽ nghe một cái bài à Pháp Cú có câu chuyện tích cực kỳ lạ lùng, cũng không hiểu tại sao luôn. Bài kệ là như thế này: "Dẫu nói trăm câu kệ, mà không lợi ích gì, tốt hơn chỉ một câu, nghe xong được an lạc." Đó một đoạn, rồi Phật lại nói tiếp cái đoạn thứ hai: "Dẫu tại bãi chiến trường, thắng muôn ngàn quân địch, sao bằng tự thắng mình, là chiến thắng tối thượng."

[1:34]Sở dĩ mà Phật nói hai bài kệ liên tiếp, vì liên quan tới cái câu chuyện như thế này: Có một cái cô con gái, tên là Bhaddā Kundalakesi, hai cái tài liệu nó có hai cái tên hơi khác nhau một chút nhưng cũng là một nhân vật. Ở trong cái Trưởng Lão Ni Kệ cũng nói tới tên bà, trong cái truyền tích Pháp Cú cũng nói tới bà. Nhưng trong hai câu chuyện đó thì nêu cái tên bà nó hơi trài trại chút xíu, nhưng cũng là một nhân vật. Bà là con gái của một thương gia rất là giàu có. Bố mẹ thương cho con gái mình ở trên lầu cao, mà là con gái duy nhất. Lần đó cô đứng ở trên lầu, cô nhìn qua cửa sổ, cô thấy dưới đường phố xôn xao xôn xao,

[2:15]cô mới ghé ngang cửa sổ cô xem, thì mấy cái người lính mới áp tải một tay cướp đi, một tay cướp vừa bị bắt. Cái tay này mặt trông rất là ngầu, có râu quai nón, mặt nhìn lầm lầm lì lì lầm lầm lì lì mà không nói tiếng nào, tỉnh queo, mặt không sợ hãi. Bỗng nhiên trong một giây phút đó, thì một cái cú sét ái tình, tiếng sét ái tình đánh vô trúng cổ một cái ầm, cổ tê tái lặng người hết, rung rẩy toàn thân, cổ yêu cái tên cướp đang bị bắt ở dưới đường bị lôi đi. Chuyện không có tưởng, nghĩa là đây cũng là một kỷ lục thế giới đó, một tình yêu ngu nhất thế giới, đây một kỷ lục từ xưa tới nay. Một tên cướp vừa mới bị bắt cướp ngay trước mặt mình,

[2:53]cả đường phố ai cũng xôn xao hết trơn, thì đi mình bị tiếng sét ái tình đánh, yêu tên cướp đó. Đây là cái kỷ lục từ xưa đến nay ta chưa nghe chuyện lặp lại, đó là yêu cái tên cướp vừa bị bắt, yêu chớp nhoáng, một mối tình ngu nhất thế giới. Đây là một kỷ lục. Tên cướp bị bắt xong rồi chuẩn bị là xét xử tội rồi đem ra pháp trường chém luôn á. Trong thời gian mà bị bắt đem ra pháp trường thì cô ở nhà là đòi tự tử, cô nhảy lầu nếu không cho cô cưới thằng cướp đó. Cổ không đi xuống ăn nữa. Bây giờ là cổ chỉ cho cưới hay không cưới thôi, nếu không được thì cổ leo cửa sổ nhảy luôn ở dưới luôn, nhảy đi theo tên cướp luôn, không cần.

[3:29]Bố mẹ cũng không biết tính sao, quá thương con, mà không ngờ con gái mình nó ngu gì đến mức độ mà ngu quá! Nhưng mà bởi vì quá thương con, có một đứa con gái duy nhất à. Đây mà ai mà con gái duy nhất mà bắt chước kiểu này á, chết, tiêu cha mẹ mình hết. Nhưng mà biết sao, cuối cùng cái ông bố ổng cũng là người khôn ngoan, là người thương gia, ổng mới bí mật liên lạc với cái người coi ngục, ổng trả hối lộ một số tiền rất là lớn để tráo người. Tức là bữa mà đem ra pháp trường là đem cái người khác, một cái tử tội khác thế vô đó, che mặt khuất cho đừng ai thấy, đem ra chém luôn. Còn cái người mà tên cướp thật sự thì lén đem

[4:06]đưa về nhà để a đi làm chồng cái cô gái này. Chuyện rất là éo le. Thì cái anh cướp này có thương cô này không? Đâu có thương. Hên sao vừa được thoát chết mà tự nhiên được một cô gái đẹp, xinh mà lại được hưởng cái gia tài giàu đó, như ổng lên mây nó ở không biết anh phước đời nào, hồi xưa không biết anh có làm cái phước gì không, chẳng hiểu nữa. Nhưng mà cái máu ảnh là máu ác độc và tham lam. Lúc đó ảnh mới nghĩ là tự nhiên cứ ngồi sống quanh quẩn vậy, đi ra đường sợ người ta thấy mặt, nên bố mẹ vợ là không cho đi ra đường, cứ ở trong nhà yên đó với cô con gái. Cô con gái rất là hạnh phúc, mà thấy cô con gái hạnh

[4:42]phúc thì ông bà già thôi thôi cũng chiều cho rồi. Còn anh chàng này ảnh là máu giang hồ tứ chiến rày đây mai đó, mai là ăn nằm với cô này, mốt ăn nằm với cô kia, làm sao mà ở một người được. Cái máu giang hồ nổi lên, chịu không nổi. Qua tới một tháng là ảnh hết chịu nổi rồi, cái người mà dong ruổi yên cương đầu này đầu kia, gặp đâu chém đó, gặp cô nào lấy cô đó, bây giờ cứ ở một nhà chung thủy một cô gái, dù giàu thì giàu chứ cũng không chịu nổi. Ảnh mới nghĩ một cái ý nghĩ rất là ác, là phải giết cô này lấy gia tài, lấy tài sản rồi đi luôn. Mà trong nhà thì gia nhân nhiều nên ảnh không có thuận tiện, ảnh mới nghĩ ra một kế nói rằng là:

[5:20]"Hồi lúc mà anh bị bắt á, thì anh có khấn với một ông thần ở một cái vực, nơi đó nó có cái vực nó kêu là vực của kẻ trộm cướp." Thì có những cái loại hình phạt, hình có khi người ta chém bêu đầu giữa chợ, có khi người ta tới cái vực thẳm người ta xô tên cướp nó rớt dưới chết, còn nếu sống thì thôi tha. Nên có cái vực đó, người ta kêu gọi là vực kẻ trộm, thì nói là: "Anh có vái cái ông thần ở chỗ vực kẻ trộm á, nếu mà anh không có thoát chết thì anh sẽ đến để mà cúng. Cho nên thôi hôm nay em đi với anh để đến cúng tạ lễ. Mà em nhớ là ăn mặc cho đẹp, mang nhiều nữ trang, rồi là để mà trang nghiêm."

[5:54]Thì cô vợ cũng mê trai rồi đâu có biết, đâu có suy xét gì. Rồi gia nhân đưa lên xe đi tới cái khu chân núi, phải leo lên cái dốc, bỏ gia nhân lại hết, nói: "Đứng đây, các ngươi đứng đây." Ổng dìu bà vợ lên. Bắt đầu mà đi tới là ổng trở mặt rồi, thái độ nó khác rồi, thì người vợ nhận ra. Cổ thấy thái độ bắt đầu biến sắc, mặt lạnh lùng từ từ, lạnh lùng từ từ. Tại thường thường là từ lúc mà không giết người tới lúc quyết định mà ra tay, con người ta nó phải có một cái thái độ như vậy, trừ những người mà họ học tình báo chuyên nghiệp. Những người mà học tình báo chuyên nghiệp á, là họ có thể ôm mình vào lòng rồi rút dao đâm mình một cái liền.

[6:29]Đó là người học tình báo chuyên nghiệp họ mới tập được cái thái độ đó. Chứ còn bất cứ một con người nào bình thường là từ mà thân thiện cho tới khi ra tay giết hại nó phải có một giai đoạn nó chuyển thái độ. Thì cái cô gái này thật ra nói cổ ngu chứ cổ cũng không phải ngu, cổ si tình thôi chứ cực kỳ thông minh. Cổ bắt đầu nhận ra thái độ ổng. Trên đường đi hỏi chồng những điều âu yếm thì ổng không còn nói những điều âu yếm nữa, bắt đầu ổng lạnh lùng từ từ, nó lộ mặt tên sát nhân ra rồi. Thì à khi mà lên tới cái đỉnh vực rồi cái ổng mới quắc mắt lại, nói thật, tại ổng nghĩ là mạng sống trong tay ổng chẳng cần giấu giếm nữa.

[7:03]Ổng nói rằng: "Cởi đồ, nữ trang ra đây!" Lộ mặt tên cướp ra, nó chẳng tình nghĩa vợ chồng gì hết. "Nói thật, hôm nay ta giết ngươi, bởi vì ta không thể sống trong một cái gia đình hoài được, máu ta là máu giang hồ tứ chiến." Cái cô kia cổ ngỡ ngàng, nhưng mà cũng không ngạc nhiên lắm, tại vì trên đường đi bắt đầu nhận ra một cái gì là lạ, thì bây giờ biết cái lạ đó là cái này. Tức là cái người mà mình thương yêu, mình cứu mạng thì không hề thương yêu mình, chẳng hề biết ơn mình, mà bản chất cũng chỉ là một tên cướp vô lại thôi. Thì ngay trong thoáng chốc cái cổ nghĩ ra một kế liền. Cổ mới nói:

[7:36]"Thôi thì đã lỡ là vợ chồng, một ngày cũng là vợ chồng, trước khi chết cho em được một lần bày tỏ cái tình thương đối với cái người chồng của mình trong một tháng qua." Thì anh nói là: "Rồi, thôi làm gì làm đi." Đứng đó thì cô này mới từ từ cởi nữ trang ra, rồi đi chung quanh cũng giả vờ âu yếm, nhưng mà khi đi ngang tới cái lưng cổ, cổ xô mạnh một cái, thì tay kia rớt xuống vực chứ không phải cổ. Khi mà cổ xô cái tên kia rớt xuống vực rồi, thì cổ mới gom hết nữ trang, cổ chạy xuống. Nhưng mà cổ tính chạy xuống núi để gặp những cái gia nhân của mình đang chờ mình, cổ chợt nghĩ lại, cổ nói: "Bây giờ ăn sao nói sao đây?

[8:09]Ăn sao nói sao cho cái ngu của mình với cha mẹ?" Tự nhiên bây giờ là làm cho cha mẹ mình khốn đốn, khổ sở, lấy chồng về rồi bây giờ chồng mà nó giết mình rồi bây giờ mình giết nó, không biết ăn sao nói sao. Cổ bỏ cái nữ trang xuống ngay giữa đường, cổ quẹo qua con đường khác, rồi cổ đi luôn, cổ đi tu. Thì khi cổ đi xuất gia là cổ gặp cái nhóm Ni Kiền Tử. Ni Kiền Tử là cái nhóm a mình gọi là nhóm khổ hạnh lõa thể. Nhóm khổ hạnh lõa thể thì họ có cái lý luận rất là cao siêu. Thời đó cái giáo chủ của cái nhóm Ni Kiền Tử là Nigantha Nataputta đó, ông này ổng cũng gần như kẻ đắc đạo, chỉ thua Đức Phật thôi,

[8:48]chứ khả năng nhập định, thần thông cũng rất là cao, lý luận cũng rất là dữ dội. Nhưng chỉ có cái tật là không thích mặc quần áo nhiều, xem như đó là một sự tự tại. Họ không mặc quần áo nhiều mà xem như là sự tự tại: với mùa nắng họ không cần che mát, với mùa đông họ không cần nghĩa là giữ ấm, và xem như cái việc bày cơ thể là một việc mình tự tại đối với cuộc đời, bất chấp dư luận. Họ xem đó là một triết lý, cái đạo lý của họ, và họ thuyết phục cách nào đó rất là nhiều người tin theo như vậy. Thì cái duyên cô không biết thế nào, cổ lại gia nhập vào nhóm đó, cổ xin xuất gia theo cái nhóm đó. Thì mình không có được cái tài liệu ghi rõ là cái người nữ trong

[9:31]cái nhóm đó ăn mặc thế nào, mà chỉ biết rằng cái người nam của ngoại đạo lõa thể này á là thường ở trần ở truồng. Ví dụ như họ ở mức độ thấp nhất thì họ che một cái khố, che vừa đủ, còn bình thường lúc mà họ ở với nhau họ chỉ ở truồng thôi. Thì không ngờ lại có một cái nhánh của ni nữa, người nữ. Trong tài liệu không ghi là cái người ni sẽ ăn mặc thế nào, nên ta không có biết, thì thôi mình cũng không cần tìm hiểu. Cô gia nhập cái nhóm này, cô tu, cô tinh tấn, trí tuệ cô phát ra. Thành thử con người mà ngu nhất thế giới, si tình nhất thế giới, không ngờ là ẩn chứa một cái trí tuệ cũng nhất nhì thế giới.

[10:08]Nên trong việc mà chuyển bại thành thắng, rồi bây giờ vào đạo cái trí tuệ đó phát ra, cô ngồi thiền, cô học cái lý luận, trở thành một người biện luận không ai qua nổi trong cái giáo phái Ni Kiền Tử này. Lúc đó cũng giống như là được cái sự khuyến khích mà cũng là cái sự tự hào của mình, cô mới đi khắp nơi để thách thức với mọi người biện luận đạo lý. Cô đến đâu cũng vậy, là theo cái phong tục ở đó, theo cái phong tục của những người Ấn Độ thời xưa mà muốn a tranh luận á, họ sẽ đến một cái cổng thành hay là một cổng làng, họ sẽ dựng lên một cái cây, dựng lên một cái cành, một cái cây như một cây tre cao, ở trên đó họ treo một cái miếng

[10:47]vải hay một cái biểu tượng gì đó, chứ thời đó chưa có chữ viết. Thời đó không có giống như mình là bây giờ mình in hai phướn là hôm nay có cuộc tranh luận của người nào tên gì treo ở đâu á, mời mọi người đến tham dự. Hồi đó không có chữ viết. Chữ viết chỉ dành cho những người rất là quý tộc của Bà-la-môn, cho nên họ chỉ có một cái biểu tượng là người ta hiểu theo cái tập quán. Thì thường thường là cắm một cái cây nêu rất là cao và treo cái mảnh vải hay gì đó. Như vậy thì cô này cô không có vải vóc, cô chỉ đến cô đắp một đụn cát, rồi bẻ một cái cành cây hơi dài dài, cắm lên đó ngay cái chính cái con đường đi vào, nghĩa là ai đi vào phải tránh né.

[11:25]Dấu hiệu đó cái người Ấn Độ họ hiểu là có một người thách thức tranh luận với tất cả mọi người trong cái làng này, hay trong cái thành này. Và cô đi nhiều nơi như vậy thì không ai biện luận nổi với cô về đạo lý, ghê sợ như vậy. Có một lần cô đến Xá Vệ, Xá Vệ là một cái kinh đô lớn, lớn nhất nhì của Ấn Độ thời đó. Đất nước Kosala thì cái thành Xá Vệ lớn nhất, còn cái đất nước Ma Kiệt Đà thì cái thành Vương Xá là lớn nhất. Thì cô dám đến cái thành Xá Vệ, đắp một đống cát rồi cô cắm cành cây lên ngay giữa cổng thành đi vô luôn, thách thức luôn cả cái thành luôn. Mà cả cái thành ta là biết bao nhiêu là những nhà giáo sư học sĩ.

[12:05]Mà cô thách thức luôn, tại vì đi cả nước không ai nói lại cô. Thì hôm đó gặp ngài Xá Lợi Phất, ngài thấy cành cây đó, ngài mới sai mấy đứa nhỏ lên đạp cành cây đó. Bên Ấn Độ, cái lời mà mình nhổ cành cây đó đi, bẻ cành cây đó đi hoặc đạp cành cây đó đi, tức là có một người chấp nhận thách thức. Thế là cô ra mặt và cô nói là mời rất đông người đến chứng kiến cái buổi tranh biện này, để cho lần đầu tiên thấy một người nữ của phái Ni Kiền Tử mà sẽ tranh biện thắng một đại đệ tử của Sa môn Cù Đàm, ý của cô là như vậy. Thì khi mà mọi người đến cũng rất là đông để ngồi nghe hai người tranh biện, đầu tiên là ngài Xá Lợi Phất

[12:47]theo cái lịch sự, vào thời xưa người ta trọng nam khinh nữ nhưng mà ngài Xá Lợi Phất thì lại không biết sao lại lịch sự theo kiểu Tây phương là: "Ladies first", ladies first, mời cô hỏi trước. Thế là cô cứ hỏi, hỏi từ sáng cho tới chiều, hỏi câu nào ngài trả lời xong hỏi câu nào ngài trả lời xong là cô hỏi câu khác, cô hỏi tấp tấp tấp tấp để mà dí ngài vào cái chỗ bí, ngài không bí. Cho hỏi từ sáng cho tới chiều, tới chiều bắt đầu cô hết hỏi nổi rồi, bắt đầu ngài mới hỏi lại: "Thôi bây giờ ta hỏi lại cô." Cô đành mới nói: "Dạ, xin ngài." "What is one? Một là cái gì?" Một câu đơn giản, câu nổi tiếng nhất thế giới, đơn giản nhất thế giới và khó nhất thế giới:

[13:28]"Một là cái gì?" Hồi sáng cô hỏi ngài cái câu hỏi rất là dài, đủ thứ chuyện: Niết Bàn, an lạc, giải thoát, tu tập, ối đủ thứ chuyện trên đời, câu nào câu nấy dài thoòng. Ngài hỏi lại một câu ngắn gọn: "Một là cái gì? What is the one?" Ở đây ai trả lời giùm cô không thầy?

[13:51]Ở đây lần nữa ta mới thấy cái trí tuệ của ngài Xá Lợi Phất. Nghĩa là cô hỏi câu nào câu nấy dài thoòng, phức tạp mà ngài trả lời hết, tới chừng ngài hỏi lại một câu cực kỳ ngắn gọn, cô bí liền! Bí liền, bỏ tòa xuống ngồi xuống quỳ trước ngài liền, đảnh lễ ngài: "Xin ngài dạy con một là cái gì?" Đây là câu trả lời của ngài Xá Lợi Phất nè. Ngài mới trả lời: "Niết Bàn là duy nhất, đỉnh cao duy nhất của sự giải thoát, bình an tự tại, không gì có thể so sánh được." Cô nghe cô thán phục liền, bởi vì chỉ có người chứng được Niết Bàn thì mới nhìn cái đó rõ, trả lời nó rất là nhanh. Cô lạy một lạy, thì ngài mới nói tiếp:

[14:33]"Thế Tôn là duy nhất. Giữa chư thiên và loài người này chỉ có một Đấng Thánh cao nhất, không có người thứ hai có thể so sánh được." Cô quỳ xuống cô lạy một cái liền. Ngài mới nói tiếp: "Cái sự hòa hợp của những vị thánh tăng đệ tử mà theo Đức Phật là duy nhất, không ai có thể phá vỡ được cái tình thương yêu đoàn kết của thánh tăng đệ tử theo Phật, bởi vì tất cả là vô ngã, là một cái duy nhất." Cô quỳ xuống cô lạy một cái liền. Ngài kể ra chừng 100 cái "Một". "What is một?", nghĩa là mình nghe một cái "Một" mình không biết một cái là gì, ngài kể ra gần 100 cái, một cái không gì có thể so sánh được, cái nào cũng tuyệt đẹp, cũng cao cả như vậy.

[15:14]"Tứ Diệu Đế là chân lý duy nhất của muôn đời mãi mãi, muôn đời trước và muôn đời sau không có gì có thể cao hơn giáo lý Tứ Diệu Đế này nữa để đưa chúng sinh đạt được sự giác ngộ." Sau đó thì ngài mới đưa cô về gặp để đảnh lễ Phật, xin xuất gia. Lúc mà nghe lại kể cái câu chuyện mà tranh luận giữa hai người đó, Đức Phật mới nói cái bài kệ là: "Dẫu nói trăm câu kệ mà không lợi ích gì, tốt hơn chỉ một câu, nghe xong được an lạc." Ám chỉ rằng là cô hỏi ngài Xá Lợi Phất từ sáng tới chiều cả trăm câu, nhưng mà rỗng, chẳng bằng ngài Xá Lợi Phất nói một câu một là cô thay đổi liền, lợi ích liền. Thì lúc đó người ta mới biết chuyện của cô,

[15:59]mới kể Phật nghe về cái chuyện mà cô chuyển bại thành thắng, đã giết được cái tên cướp chồng đó để mà thắng mà thoát thân được. Thì Đức Phật mới nói bài kệ thứ hai đó là: "Dù tại bãi chiến trường thắng muôn ngàn quân địch, sao bằng tự thắng mình là chiến thắng tối thượng." Phật vừa nói xong câu kệ đó cô chứng A La Hán luôn, và được ghi tên vào trong Trưởng Lão Ni Kệ luôn. Tại trong Tiểu Bộ Kinh đó, cái phần mà Trưởng Lão Ni Kệ là ghi lại những vị ni mà chứng A La Hán thì có tên cô này, có tên của bà: Baddakundalakesi. Cũng từ cái truyền tích này rất là nổi tiếng chứ không phải không. Cho nên ngày nay ta học về lịch sử của Đức Phật

[16:39]mà ta không biết về những vị thánh tăng chung quanh Đức Phật vào cái thời đó, tức là một cái hình ảnh rất là thiếu sót. Nên ta thấy cuộc đời Đức Phật nó bình bình thường thường ha, chứ nếu sự thực mà ta biết rất nhiều điều, rất nhiều người đặc biệt chung quanh Đức Phật vào cái thời điểm đó, ta mới thấy cuộc đời của Đức Phật là cực kỳ phong phú, đẹp. Bây giờ ta phân tích chút xíu. Ta nhắc lại cái kỷ lục mà cô đạt được đầu tiên là một tình yêu ngu nhất thế giới, yêu cái tên cướp mà sắp đem chém. Có một lần thầy đọc cuốn truyện, có một cái cô đó cô yêu một cái người lúc cô đi trên đường, cô bị một cái đám cướp giật nào đó tấn

[17:16]công, thì cái người đó xuất hiện có võ nghệ đánh bay hết mấy thằng kia cứu cô, cái cô đem lòng yêu thương cái người đó. Thì cô yêu rất là si mê. Cho đến một ngày cô biết ra là cái người mà cứu mình á cũng là một thằng cướp. Tại lúc đó nổi máu anh hùng cứu một cô gái thôi, cái bản chất nó cũng là một thằng cướp, nó cũng là du đãng, du côn chẳng ra gì. Nên nhà văn Vũ Hạnh viết cái truyện đó cái tựa là "Yêu Nhầm", nhưng mà đó là yêu xong rồi mới biết nó là cướp, còn cô này cô đặc biệt là biết cướp rồi mới yêu, rất là lạ. Tại sao như vậy? Ta có thể nói vì hai điều. Cái điều thứ nhất là trên yếu tố tâm lý học,

[17:56]là cái tình cảm nó thường thắng lý trí. Tức là dù ta biết rất nhiều điều hay lẽ phải, nhưng mà khi cái tình cảm thương ghét nổi lên rồi ta vẫn bị cái tình cảm sai khiến, còn những hiểu biết trước đó dường như trở thành bất lực. Ví dụ ta thương một người mà nhiều người biết họ là xấu mà chính ta cũng biết họ là xấu, nhưng mà một cái tình yêu thương gì bí mật bên trong nó sai khiến ta vẫn yêu thương, vẫn bảo vệ, vẫn bênh vực. Mặc dầu tận trong lý trí mình biết người này không tốt. Có không ạ? Ta đã từng bị như vậy chưa? Ai không bị giơ tay lên? Không ai giơ tay hết, cho nên tất cả mọi người đều bị.

[18:46]Hoặc là ta ghét ai cũng vậy, ta ghét ai rồi mọi người chứng minh cho ta biết rằng người đó là tốt, mà ta không nghe, ta cứ luôn luôn tìm cách chứng minh người đó là xấu. Ta chỉ nói điều xấu chứ không nói điều tốt người đó ra. Mặc dầu là người đó đâu phải là hoàn toàn xấu, phải không? Người ta vẫn có điểm xấu, vẫn có điểm tốt. Nhưng mà mình chỉ chửi và chỉ moi móc điểm xấu hoặc là gán điểm xấu, là bóp méo sự thật để nói điều xấu, chứ không bao giờ công nhận một điểm tốt nào của người ta. Đây cũng là một loại mà tình cảm nó thắng lý trí. Ta thấy là thứ nhất cái tâm lý con người ta vậy, là cái tình cảm nó thắng lý trí, cho nên cô gái này bị như vậy.

[19:24]Cái nguyên nhân thứ hai nữa là nguyên nhân của nghiệp duyên từ quá khứ, ta thương yêu ai bởi vì ta mắc cái nợ gì từ kiếp xưa, mắc cái nợ gì. Cái nợ này nó có mấy trường hợp. Trường hợp là ta mắc nợ về ân nghĩa, trường hợp thứ hai là ta có nói dối một lần. Nói dối như thế này: ví dụ như cái anh chàng đó ảnh tán cái cô đó vì lý do cô đó giàu. Tán thật ra ảnh cũng chẳng thương lắm, nhưng mà ảnh cứ ngày đêm ảnh cứ viết thư qua, thời đó chưa có nhắn tin. Vì kiếp xưa lúc đó chưa có điện thoại nhắn tin thôi, cho nên chỉ có viết thư rồi chỉ nói là gặp thì nói: "Anh yêu em. Anh yêu em mãi mãi. Anh yêu em suốt đời, dù biển cạn non mòn thì tình yêu của anh đối với

[20:04]em là không bao giờ thay đổi." Nói dốc nhưng mà nó thành cái nhân. Đời sau gặp lại yêu si yêu mê luôn, không biết lý do gì, chỉ vì đã nói bậy, chỉ vì nói dối, nhưng nó thành cái nhân bắt mình phải thực hiện cái lời nói dối đó. Ở đây ai đã từng nói dối như vậy giơ tay lên thầy biết coi? Rồi kiếp sau sẽ kiếm một người mà thương si thương mê vì cái lời nói dối này, nha. Nên đừng có bừa bãi mà đụng ai cũng nói: "Anh thương em ghê", chết nha, mai mốt gặp người ta là si mê đó, có thiệt á. Vì cái lời nói dối nó thành cái nợ, rồi mai mốt phải thực hiện điều đó. Rồi còn có cô nào mà lỡ nói câu đó với ai không?

[20:42]Nói rồi kiếm gặp người đó rút lại đi nha. Nói: "Hồi tháng trước em có nói với anh là em thương anh á, nhưng mà sự thật em nói dối, giờ nghe giảng em sợ thôi em rút lại nha, em không thương anh." Còn cái trường hợp cái cô này đó mà si mê tên cướp một cách kỳ lạ như vậy á, thực sự ra là đời xưa thường là được cái người này cứu mạng trong lúc mình gặp nguy hiểm. Ví dụ như bị vô rừng bị cọp nó nó rượt hay là bị ăn cướp bao vây rồi có một người nào đó có cái sức mạnh đứng ra nó cứu mình một lần. Cứu lần rồi nó cũng bỏ đi mất á chứ không có gì. Nhưng mà mình chịu ơn một lần mình cứ tơ tưởng suốt cả đời.

[21:18]Cái cô này vậy cứ tơ tưởng suốt cả đời rồi mong được dịp mà đền ơn. Chính cái tâm lý đó đó, ngày hôm nay gặp lại. Thì cái tay mà cứu người một lần nó đâu phải là người tốt đâu. Phải không? Đâu phải là người tốt. Lỡ thấy ai bị hoạn nạn ra tay cứu một lần thì cũng chưa chắc người đó là người tốt. Nên kiếp sau nó đi làm ăn cướp á. Nhưng mà khi gặp lại thì cô này cái nợ xưa nó bùng khởi lên. Là cái ơn cứu mạng ngày hôm nay phải cứu mạng lại người này. Vì vậy bằng mọi giá phải thương yêu để mà cứu mạng người này, rồi cha mẹ do nghe lời con rồi cứu được người này, tức là đền cái ơn mà cứu mạng ngày xưa thôi chứ không gì lạ.

[21:53]Nhưng mà rồi chính cổ trở thành cái người giết người này là bởi vì sao? Bởi vì lúc trước kia cũng vậy, cái tay này cứu cổ xong rồi cũng một lúc nào đó gây gổ rồi lại giết cổ lại. Cho nên lần đầu tiên người ta tốt với mình, chưa bảo đảm. Cũng giống như tên cướp này kiếp xưa vậy, cứu cổ rồi không bảo đảm, mai mốt giết cổ. Nên lần này cổ cứu xong rồi chính cổ giết lại tay đó, cũng cái nhân quả như vậy. Đó là cái nhân quả nó kỳ lạ, nó chi phối tình cảm của con người, nên ta hiểu một điều là cái tình cảm thương yêu trên đời coi vậy chứ nó không có thật lắm, nó không có thật. Nó do ân nghĩa mà thành.

[22:31]Người ta sống với nhau mà nếu ta sống có tình có nghĩa, ta sống có đạo đức thì cái tình thương nó được bồi đắp dần dần, dần dần, cái nó trở thành thiêng liêng. Thiêng liêng, bền bỉ, trở thành đẹp, trở thành như huyền thoại. Chứ sự thật nó không có gì hết. Còn nếu nói là thương nhau rồi mà ta không có vun đắp, ta sống giả dối hoặc là ta không đối xử tốt với nhau, cái ơn nghĩa nó hết dần thì tình cảm cũng phai nhạt dần, phai nhạt dần. Cho nên tình yêu nó không phải là tuyệt đối như nhiều người đã tưởng, mà ta phải hiểu là nó là tương đối. Ở đây, một cái nhân quả mà làm cho cổ đi xuất gia bên Ni Kiền Tử thì ta không hiểu.

[23:18]Đến khi ta chọn cái phái tu thì thường là do cũng nhân duyên gì đó, chắc là cổ cũng có cái duyên gì bên đó, giống như ta bây giờ vậy. Trước khi mình tìm đến được một vị minh sư, nhiều khi mình cũng phải đi qua nhiều cái giai đoạn, nhiều cái bậc thầy khác, nhiều cái phái tu khác, cho đến khi cuối cùng rồi ta gặp một cái phái tu thích hợp nhất với mình, một cái đường lối thích hợp nhất với mình làm cho ta tiến đạo được, còn trước đó mọi điều cũng chỉ là sự chuẩn bị. Cho nên là hiểu được cái điều này rồi ta ít có cái công kích ai, ta ít có công kích ai là vậy. Ta nói ví dụ như có người trước đây họ là người theo

[23:55]đạo Kitô rồi sau này tự nhiên họ gặp đạo Phật, họ mến đạo Phật họ đi theo thì ta cũng đừng nghĩ rằng là trước kia họ đi con đường sai rồi sau này họ đi con đường đúng, mà khi cái duyên chỉ là vậy thôi. Cái duyên là trong cái bối cảnh đó, cái đạo Kitô cho họ được cái điều thiện nào đó, rồi họ cũng giữ gìn họ trong cái điều thiện để không có sa lầy, không có vấp ngã trước khi họ gặp được đạo Phật để giúp cho họ thăng tiến cái tâm linh nhiều hơn. Ta cũng nên nghĩ như vậy. Hoặc là có người thì tu thiền, nhưng mà trước khi đến với tu thiền thì đã gặp pháp môn Tịnh Độ là chuyên tâm niệm Phật. Mới ban đầu cũng nghĩ niệm Phật là pháp môn

[24:39]hiệu quả nhất, đến khi họ bước sang tu thiền họ buông luôn câu niệm Phật mà tìm được cái tâm linh chứng ngộ nó từng giờ, từng phút trong cuộc sống, chứ không có hứa hẹn một cuộc sống nào sau khi chết thì người này mới thấy là: "À, hóa ra thiền hay hơn". Thì ta cũng đừng nghĩ rằng Tịnh Độ là thấp. Đừng nghĩ như vậy, mà phải nghĩ rằng Tịnh Độ là một giai đoạn. Một giai đoạn là nhờ người đó có một thời gian dài nhiếp tâm niệm Phật mà nghiệp được tẩy rửa, tâm linh được nuôi dưỡng để chờ đợi để chuẩn bị, chuẩn bị tới cái ngày gặp được thiền thì đi sâu vào luôn. Cho nên hiểu như vậy rồi ta không có,

[25:20]ta bớt cái công kích mà ta dễ bao dung nhìn mọi cái điều trên đời này. Thì cô này cũng vậy, cái phái Ni Kiền Tử cũng dữ dội lắm chứ không phải không, triết lý cũng cao siêu, và tồn tại cũng mấy mươi thế kỷ qua bên Ấn Độ, cho tới bây giờ cũng không phải là hết đâu. Cái giáo chủ cũng vĩ đại lắm. Chỉ có cái là giáo lý không có rốt ráo, không thua đạo Phật thôi, chứ cũng rất là là vĩ đại. Cho nên cô này cổ là người có trí tuệ, cổ đi theo cái giáo phái Ni Kiền Tử thì cổ không phải là người tầm thường. Thì giáo phái đó cũng không phải là dở. Cổ trở thành người biện luận đệ nhất của bên giáo phái đó và đi khắp

[25:55]nơi cùng làng cùng xóm tranh biện mà không ai tranh biện nổi. Cho đến ngày gặp ngài Xá Lợi Phất là bậc Thượng thủ tướng quân, là một người mà trí tuệ đệ nhất thì mới nhiếp phục được cổ chứ không phải đơn giản. Trong kinh không ghi là cổ đã gặp một tỳ kheo nào của đạo Phật trước đó hay không, trong kinh không ghi. Nhưng ta có thể giả định rằng cổ đã từng gặp một số tỳ kheo đệ tử của Phật mà tranh biện cũng không lại với cổ. Ta có thể giả định như vậy. Cho đến cái ngày mà cổ đến cái thành Xá Vệ lớn thì lúc đó mới gặp ngài Xá Lợi Phất rồi mới bị nhiếp phục. Thì cái phong cách mà nhiếp phục một cái người giỏi lý luận và ngoại

[26:33]đạo của ngài Xá Lợi Phất cũng làm cho ta ngạc nhiên và thán phục. Đó là đầu tiên ngài có thái độ rất là trầm tĩnh, không vội vàng, không cần hơn thua và nhường nhịn đối phương. Nhường nhịn đối phương là nhường cho cổ hỏi trước. Và khi cổ hỏi thì ngài trả lời từng điểm. Dĩ nhiên ngày hôm nay thì kinh điển không ghi lại toàn bộ cuộc tranh luận đó. Đây cũng là điều rất là đáng tiếc. Nếu mà ngày xưa mà có cái máy mà thu MP3 giống như ta bây giờ bỏ túi mà mình bấm mình thu, bây giờ mình nghe lại được hết thì có lẽ là rất là thú vị. Vì sao? Là bởi vì khi cổ nêu ra từng điểm, từng điểm như vậy á thì ngài Xá Lợi Phất cũng trả lời từng câu, từng câu như vậy.

[27:14]Trong cái cách trả lời của ngài là nó đưa cổ đến gần, đến gần với chánh pháp. Có một số điều ở cái thấp thấp ban đầu giữa đạo Phật và cái đạo Ni Kiền Tử nó rất giống nhau, rất giống. Cho nên là ngài trả lời rồi cổ đồng ý, rồi cổ hỏi tiếp thì ngài trả lời dần, trả lời dần sâu dần sâu dần là đưa cổ đến gần với chánh pháp. Tới buổi chiều, khi mà cổ thỏa mãn hết với mọi điều mà ngài trả lời, cổ không còn gì để hỏi nữa thì tâm cổ đã mềm lắm rồi. Bản ngã đã xuống rất nhiều. Lần đầu tiên gặp một người ung dung, bình thản, tự tại giải đáp hết mọi cái điều, mọi cái câu hỏi chất vấn khó khăn của mình mà trả lời cực kỳ sâu sắc, trả lời cực kỳ mới lạ

[27:55]chứ không phải là trả lời cái điều mà mình đã đoán trước, mình đã biết trước. Ví dụ như bây giờ mình gặp người, mình nói: "Hai với hai là mấy?". Mình đoán trước câu trả lời là mấy? Bốn. Mình đoán trước, nhưng mà có một người họ không trả lời cái điều mình đã đoán trước. Người đó trả lời thế này: "Khi ta nhìn thấy hai số 2 đặt gần nhau thì ta đừng nghĩ rằng đó là 2 cộng với 2 để thành 4. Ta cũng đừng nghĩ đó là 2 nhân với 2 để thành 4. Ta cũng đừng vội nghĩ rằng đó là con số 22, cũng đừng nghĩ rằng đó là con số 2 lũy thừa 2. Biết đâu rằng cái con số 22 nằm phía trước á giấu đằng sau nó một con số khác, nó tạo thành một công thức toán học mới.

[28:42]Một con số ẩn ở phía sau lưng là gốc, con số 22 là một con số mũ lũy thừa, nó tạo thành một con số lớn khủng khiếp không thể tưởng tượng được trong trời đất này". Thì người mà dám trả lời một cái câu mà ta không lường trước được, con người đó mới làm ta thán phục. Chứ còn ta đưa con số 2 với con số 2, người kia trả lời là 4 thì câu đó chính ta cũng đã biết trước cái câu trả lời thì không có gì đặc biệt. Thì cái hay của ngài Xá Lợi Phất là ngài không trả lời cái câu mà cái cô Bhaddā Kuṇḍalakesī này đoán trước, mà ngài trả lời theo cách rất là đặc biệt, rất là sâu sắc, rất là mới lạ, mới làm cổ thán phục.

[29:17]Đến buổi chiều là cổ mềm lòng, ngài mới nói rằng: "Bây giờ cô không còn gì để hỏi thì ta bắt đầu hỏi nha". Nó nói: "Dạ thỉnh ngài". Hỏi mà run rồi, thỉnh thì run rồi, biết gặp phải thứ thiệt, thứ thiệt. Ngài chỉ hỏi một câu đơn giản, ngắn ngắn thôi: "Một là gì?". Bí liền. Vì sao vậy? Vì chưa có tâm chứng. Khác nhau giữa một cái người mà giỏi biện luận và một người có tâm chứng là ở chỗ này. Vì cái người có tâm chứng họ nhìn thấy vấn đề, thấy rõ như nắm vấn đề trong lòng bàn tay. Còn cái người không có tâm chứng mà chỉ giỏi biện luận á là chỉ suy luận bằng đầu óc, qua tư tưởng, qua trung gian những cái sự kiện chứ không nhìn thẳng được vấn đề.

[30:00]Ví dụ như có một thiền sư hỏi đáp với một đệ tử. Cái người đệ tử trả lời xong hết, ông thiền sư ổng nói một câu: "Nửa đêm đi thả gà một, gà thả gà đen". Thì cái người ngoài nghe không biết ông thiền sư ổng nói cái gì. Cái cuộc hỏi đáp giữa hai thầy trò ông thiền sư với thiền sinh hết, chấm dứt sau khi ông thiền sư ổng phê bình một câu: "Nửa đêm thả gà đen". "Bán dạ phóng ô kê". Người ta nghe ta không hiểu, nhưng mà cái người mà họ có chứng ngộ á, họ nghe cái câu đối đáp trước kia là họ biết cái người thiền sinh đã trả lời đúng toàn bộ câu hỏi của ông thầy, đúng hết, đúng hết rồi. Nên cái câu cuối cùng chắc chắn phải là câu khen ngợi.

[30:40]Khen ngợi kiểu gì mà nửa đêm thả gà đen? Nếu mà ta không tin chắc rằng người học trò đúng, ta sẽ không giải thích được cái câu mà: Nửa đêm thả gà đen. Nhưng mà nếu ta lắng nghe từ đầu tới cuối cái cuộc đối đáp giữa hai người mà ta biết cái người đệ tử đã đối đáp đúng hết rồi, bởi vì ba người đều chứng rồi. Nghĩa là ta nghe ta cũng là người chứng ngộ, người học trò là người chứng ngộ, ông Thiền sư cũng chứng ngộ. Nên khi ta nghe ta biết rằng từng câu từng câu người học trò đối đáp đúng hết, hợp hết, cái tâm chứng đúng hết. Cái người ngoài nghe không hiểu, nhưng ta nghe ta biết là họ đúng hết. Đến cái câu cuối ông thầy ổng phán ra:

[31:14]Nửa đêm thả gà đen. Ta biết ngay là một câu khen. Biết chắc đó là một câu khen, mà người ngoài không biết khen chỗ nào, khen thì phải mặt trời sáng đồ, hào quang chiếu, nửa đêm thả gà đen. Nhưng mà ta biết câu khen liền. Khen nghĩa là gì? Cái màu của ban đêm là màu gì? Màu đen. Con gà màu đen luôn nghĩa là làm sao? Hợp nhau. Nói rằng cái tâm của cái người học trò này hợp với tâm của ông thầy. Cái chữ hợp đó mà ổng dùng chơi chữ: Nửa đêm thả gà đen, mình chẳng biết ổng khen hay ổng chê. Mấy ông Thiền sư á khen mà nghe tưởng như là chê, nhưng sự thật đó là một lời khen. Tại sao ta biết đó là lời khen?

[31:55]Là bởi vì ta đã quan sát cái cuộc nói chuyện, ta biết chính xác hết rồi. Vì vậy, ta phải hiểu là cái cô đó dù biện luận giỏi cách mấy nhưng không phải là người chứng ngộ nên không thấy được vấn đề như nắm một quả xoài trong lòng bàn tay. Còn ngài Xá Lợi Phất là ngài là người chứng ngộ nên ngài thấy vấn đề như trong lòng bàn tay. Hỏi: Một là gì? Cô kia bí liền, tại không phải là người chứng. Không phải là người chứng nên trong đầu mình nó có 1.000 chuyện ở trong đó. Còn người chứng, trong đầu có một cái một à, Niết bàn, không có gì khác hết á. Cho nên hỏi: Một là gì? Lấy cái đó ra trả lời liền. Còn mình bây giờ hỏi: Một là gì?

[32:31]Mình không biết. Tại trong đầu mình không hề có cái gì là một hết, mà trong đầu mình có cái gì trỏng? Trong đầu mình đang có một triệu thứ ở trong đầu mình. Thứ nhất là gì? Tết sắp tới.

[32:44]Thứ hai là gì? Tiền đang mất giá. Phải không? Thứ ba là gì? Ngân hàng sắp đáo hạn, tới nơi. Mình có một triệu vấn đề trong đầu mình, kinh tế thì khủng hoảng, rồi sao, mưa gió bão bùng, rồi model đời này sao, ta có một triệu vấn đề, nên khi hỏi cái gì là một ta không thấy. Còn cái người họ chứng đạo trong tâm họ có một cái một, hỏi: Một cái là gì? Họ lấy cái đó ra trả lời liền. Cũng vậy, đến khi mà cô kia quỳ xuống xin ngài giải đáp, thì ngài nói: Một là Niết bàn. Bởi vì trong tâm ngài ngài thấy cái đó à, ngài có một thứ một trong tâm. Và muốn hỏi nữa thì từ cái trí tuệ, từ cái một là Niết bàn của trong tâm ngài đó, ngài nói tiếp cho nghe: Phật là một.

[33:25]Là một bậc thánh duy nhất trên đời không ai có thể so sánh được, cả cõi trời tới cõi người thế này. Vân vân, kiểu như vậy đó, mà ngài cứ một cái thôi mà ngài đem ra ngài nói cả trăm điều một cực kỳ đẹp giữa đời này, mà trong đó có một điều làm ta cảm động nè: Tình thương yêu hòa hợp giữa những thánh tăng đệ tử Phật là duy nhất, cái sự đoàn kết là một, không ai có thể chia rẽ hoặc phá vỡ được. Vì sao vậy? Bởi vì các ngài là vô ngã. Khi ta có cái bản ngã, mỗi người một ý, thì cái tình thương yêu đoàn kết đó coi vậy chứ nó có góc, có khía, có cạnh á. Cái người nào đến rủ rỉ tai ta chút xíu cái ta nghe lời chút xíu,

[34:04]cái lòng của ta bớt yêu thương tăng đoàn của mình, ta bớt yêu thương thầy mình. Ví dụ ngay khi mình là xuất gia, mình đi tu theo thầy của mình đây, mình nguyện lòng là mình thương thầy mình cả đời, nhưng mà chưa, vì bản ngã mình còn. Sẽ có người nào đó đến rủ rỉ bên tai mình, nói: Ông thầy này ổng không có hay, ổng xấu, ổng bậy, ở trên mạng người ta chửi ổng hoài. Nói một lát cái bắt đầu cái mình nghe có lý à, cái lòng mình phai nhạt liền, mình bị lung lay liền. Vì mình chưa phải là thánh tăng đệ tử, còn những bậc thánh đệ tử của Phật, tâm các ngài vô ngã không còn có cái tư chấp riêng tư của mình, nên không ai thủ thỉ,

[34:41]lobby, vận động hành lang, nói ngầm ngầm cái gì mà làm lung lay được nữa. Cho nên là, cái nói rằng cái tình yêu thương hòa hợp đoàn kết của các vị thánh tăng đệ tử Phật là duy nhất, không có gì có thể làm phá vỡ được. Thì cái câu trả lời này của ngài cũng là cái bài học của tất cả chúng ta. Hiện nay chúng ta ngồi ở đây, chúng ta đều là con của Phật, nhưng ta chưa thể yêu thương nhau thành một cái tình yêu thương duy nhất như là ngài Xá Lợi Phất nói, thì ta phải biết rằng cái việc tu của ta còn rất là, rất là, rất là kém. Từ hôm nay vậy, trước Tam Bảo ta nguyện lòng là ta sẽ tu thế nào để tất cả chúng ta trên trần gian

[35:24]này cùng hướng đến một cái tình thương yêu hòa hợp duy nhất như là ngài Xá Lợi Phất đã ca ngợi cái tình thương yêu của chúng tăng đệ tử của Đức Thế Tôn là duy nhất. Được không? Ráng phấn đấu như vậy ha. Bây giờ thì nghe câu hỏi thế nào là một nghe khó quá, thôi bây giờ mình hỏi thế nào là hai. Thế nào là hai? Nó dễ trả lời một chút. Cái gì là hai? What is two? What is two chứ không phải what are two, mặc dù nghe số nhiều. Cái hai là cái gì? Ta và người là hai, đúng không? Ta, ta thấy ta ta khác với mọi người, ta và người là hai. Chính vì có hai cái đối đãi này mà trần gian đã sinh ra lắm chuyện, phiền não, thương đau, rắc rối.

[36:16]Cho nên, ta nguyện là ta sẽ vượt qua cái hai này, cái ta và người thế này.

[36:23]Cái gì là hai nữa? Động và tĩnh là hai. Tâm ta lúc nào cũng xao động, mà tâm của bậc thánh lúc nào cũng yên tĩnh. Cho nên, ta phải ráng tu để vượt qua được cái này, để làm sao tâm ta, tâm chúng sinh thật sự là tĩnh lặng, nhất như. Cái gì là hai? Phàm và thánh là hai. Cái gì là hai? Chánh và tà là hai. Cái gì là hai? Nhiều lắm phải không? Vô số điều nếu ta có dịp ta suy nghiệm. Thì thôi, thì ngài hỏi cái nào là một, ta đùa ta hỏi nào là hai, để ta biết rằng trên đời thật ra có nhiều đạo lý lắm, nhưng mà thôi. Cái câu mà Đức Phật nói nổi tiếng thế này: Tự chiến thắng mình là chiến công oanh liệt nhất.

[37:15]Thì chúng ta học Pháp Cú mấy năm nay tới hôm nay ta mới gặp cái bài kệ này: Tự chiến thắng mình là chiến công oanh liệt nhất. Vì sao? Vì kẻ thù lớn nhất của mình là chính mình. Đó, giỏi. Kẻ thù lớn nhất của mình là chính mình. Tại sao? Tại sao kẻ thù lớn nhất đời mình là chính mình? Mình nghe câu nói: Kẻ thù lớn nhất của đời mình là chính mình, mình nghe thấy hay không? Có cái gì đó mình cảm thấy rất là hay phải không? Hỏi: Hay làm sao? Phải nói cho ra. Thì cái mà tự thắng mình mới trở thành cái chiến công oanh liệt nhất. Vì sao vậy? Bởi vì cái ước mơ lớn nhất của người tu là là vô ngã. Cái hạnh nguyện lớn nhất của người tu là sống một đời vị tha.

[37:59]Cho nên để đạt được cái vô ngã, để sống được một đời vị tha, thì ta phải chiến thắng với những cái gì đó ở trong lòng mình, chứ không phải nói kẻ thù lớn nhất là chính mình cái mình cầm dao mình đâm ngược vô mình cái là thắng mình, không có, không phải vậy. Mà có những cái gì nó ở trong mình á nó sai sử mình. Cái thứ nhất là gì? Ích kỷ, phải không? Ích kỷ, chỉ nghĩ xem mình là quan trọng nhất, cái gì mình cũng chú ý, mình phục vụ mình trước hết. Mọi điều trên đời này là mình lo cho mình ưu tiên hơn cả, thì những cái đó gọi là ích kỷ. Thì bây giờ trong đời sống ta tập xoay ngược lại, ví dụ như khi ta bước vào trong cái chánh điện lễ Phật,

[38:43]thì thay vì mình tìm một chỗ vị trí ngon nhất ngay chính giữa, mình nhìn qua nhìn lại chung quanh coi có ai không, nếu không có ai thì mình hãy quỳ ngay giữa Phật, nếu có ai thì mình sẽ nép một bên để nhường cho người ta trước. Tức là trong một việc rất nhỏ mình đã nghĩ tới người chung quanh. Khi bước vào một phòng ăn, thì thay vì mình sẽ ngồi xuống ăn liền, mình nhìn chung quanh coi còn có ai chưa ăn, còn có ai họ ngại ngùng họ họ là người lạ mới đến họ chưa ngồi được, mình hãy mời họ trước, vân vân. Tức là tập trong đời sống vậy, từng chút từng chút nghĩ đến người chung quanh mình, là diệt được cái cái tâm

[39:13]ích kỷ của mình mà biết sống một đời vị tha lo cho người khác từng chút từng chút một như vậy. Đó là chiến thắng chính mình. Mà cái cuộc đấu tranh để chiến thắng chính mình này chừng mấy tháng thì mình xong? Mấy tháng? Đúng rồi, cả đời. Cả đời này và những đời sau, ha, và những đời sau. Mà đó là một cuộc đấu tranh rất là đẹp, phải không? Cuộc đấu tranh rất là đẹp. Ví dụ như vô chùa ông thầy hỏi: Trời ơi, ai làm đổ nước đây? Thì mình có làm đổ không? Không, mình không làm đổ. Nhưng mà nếu mình nhận: Thưa thầy con làm đổ, thì là mình nói nói dối. Nhưng mà thật ra có một người huynh đệ làm đổ mà mình biết. Thì nó có thể thế này:

[39:55]Hoặc là mình im lặng, mình không nhận tội tại mình không làm đổ. Hai là mình nhận mình làm đổ để cho cái người huynh đệ mình đừng có la, để thầy cứ la cho mình cho xong chuyện rồi mình đi lau, nhưng như vậy mình nói dối. Vậy làm sao? Đố đó, bài toán khó đó, bài toán của lòng vị tha đó, đố mọi người giải á. Nhiều điều trong cuộc sống này phức tạp, mà để có thể xử lý được thành một đời sống đạo đức vị tha, ta xử lý rất khó chứ không phải dễ đâu nha. Như thầy vừa mới nói đó, đố ai giải được bài toán đó. Bây giờ thầy giải thử một bài mẫu nha, mai mốt gặp mấy bài khác là phải tự giải à. Bài mẫu thầy giải thế này: Khi thầy ổng hỏi: Trời ơi, ai làm đổ bể cái ly này,

[40:36]vỡ cái ly mà nước chảy tùm lum ra thế này ngay chỗ bàn Tổ thế này? Thì mình không phải là người làm đổ, mà mình biết cái người kia đứng làm đổ mà nín nép nép không dám nói, nói sợ thầy la, thầy không thương. Mình thì muốn nhận, mình muốn nhận để cho mình nhận thay cho bạn mình, tại vì mình tập cái đời sống vị tha mà. Nhưng mà nếu mình nhận thì mình nói dối, cho nên mình sẽ xử lý cách này, mình sẽ nghĩ trong đầu thế này: Thật ra cái việc mà người kia làm đổ bể có liên quan tới mình, tại lúc đó mình cũng đứng gần đó, à, mà mình đã sơ ý không có nhích cái ly đó vô một chút, mình đã hơi thờ ơ, nên trách nhiệm này có phần của mình

[41:14]ở trong đó chứ không phải là hoàn toàn không. Thôi, một phần trách nhiệm đó mình nhận được, nói: Thưa thầy, con có làm bể cái ly này. Tức là mình thay vì nói có phần á, mình nói: Con có làm bể cái ly này. Thấy ông thầy ổng đập cho vài cây, ổng la cho vài câu cái thôi mình đi mình dọn cái ly xong, là mình nhận cái tội cho bạn mình mà không mắc tội nói dối, vì mình nghĩ rằng mình có liên đới trong đó. Không nói dối mà nhận tội được thay cho bạn mình. Được không ạ? Giải bài toán này được không? Được. Cái từng chút từng chút trong cuộc sống như vậy có nhiều điều phức tạp mà ta tập sống một đời vị tha nó không đơn giản,

[41:50]có những lúc phải khó như vậy để giữ được vẹn toàn. Hoặc là mình chiến thắng cái sự lười biếng. Cái lười biếng là cái gì nó không thành tội lắm, nhưng mà nó làm cho mọi thứ đều trì trệ, đen tối và suy tàn. Mình không ráng đi chùa, không ráng lễ Phật, công đức mình mất dần. Không ráng ngồi thiền, tâm linh mình không tăng tiến. Mình không siêng giúp người, phước mình từ từ hết sạch. Mình không ráng đem giáo lý đến với người, thì Phật pháp từ từ suy tàn. Lười biếng, nghe thoạt không là một cái tội, nhưng mà là tội. Cho nên phải chiến thắng cái lười biếng trong lòng mình dữ lắm. Mình đi đạp xe qua đường thấy có cục gạch,

[42:34]mình lách cục gạch xong mình đi luôn, cái đó là lười biếng. Một lát nữa sẽ có người u đầu sứt trán vì cục đá mình không chịu lượm trước. Thấy là không tội mà thành cái tội. Chiến thắng cái lười biếng mình dễ không? Khó đó. Rồi chiến thắng những tâm lý đố kỵ. Thấy ai mà thành công mình ghét à. Chiến thắng cái tâm lý tham vọng, lúc nào cũng muốn làm cha thiên hạ không à. Chiến thắng cái tâm lý thù dai, nghĩa là ai làm gì mình mích lòng, mình ghét người ta suốt đời, vân vân. Chiến thắng cái tật mà hay nói xấu người khác. Chiến thắng cái tật mà kiêu ngạo, thấy mình hơn người. Chiến thắng cái tật nổ, khoe khoang,

[43:11]làm gì được chút nổ rân trời rân đất còn hơn pháo Bình Đà. Chiến thắng cái tật tự mãn nửa chừng, mới vừa tốt tốt cái là thấy mình ngon lành trong khi biết là đường đi còn rất là xa, sự thành công trọn vẹn còn rất là khó, vân vân. Những cái tâm lý đó là Thầy vừa nói, ích kỷ nè, đố kỵ, tham vọng, thù dai, nói xấu, kiêu ngạo, khoe khoang, tự mãn, vân vân. Có dễ không? Không dễ chút nào hết trơn. Và kẻ thù đó mới nguy hiểm. Ví dụ bây giờ ta nói mình thế này: "Ủa, sao lúc này sao chị xấu quá vậy? Sao chị xấu quá vậy?" Thì lúc đó mình mới trả lời một câu: "Tại em giống chị." Tức là mình nói lại người kia cũng xấu.

[43:52]Mình nói một câu vậy là mình thắng người ta thấy không? Thắng, đó là thắng người đó, thắng người. Mà Đức Phật nói: "Thắng người không ngon bằng thắng mình." Làm sao mà người ta nói mình: "Sao xấu quá vậy?" Mình không giận, không phản ứng lại, không chê lại, không nói xỏ lại, mà vui vẻ nhận cái lời nói xấu người ta để mình thắng cái tâm gì, tâm giận của mình, tâm nhỏ nhặt của mình. Cái thắng đó mới ngon lành, mỉm cười, nói: "Dạ, tại lúc này chắc em tu dở, thôi cảm ơn chị, em sẽ ráng tu." Mình nói được câu đó là mình thắng mình. Còn mình nói xỏ người ta lại một câu: "Tại em giống chị," là mình thắng người ta nhưng mà đó là cuộc

[44:24]chiến thắng chiến công nó không oanh liệt, không oanh liệt. Lát ra mình kiếm ai mình chê thử đi nha, coi người ta thắng người ta hay thắng mình. Rồi trong cái ngồi thiền cũng vậy, cái vọng tưởng nó cứ chập chùng, chập chùng làm cho ta không có tu tốt được, mà một ngày nào đó với sự kiên trì ta vượt thắng được vọng tưởng, đó cũng là một chiến công oanh liệt. Khi vọng tưởng ta lắng rồi bắt đầu ảo giác nó xuất hiện, thấy hào quang, thấy chư thiên hiện ra, vân vân, ta phải thắng luôn cái đó. Bởi vì những cái điều đó rất là hấp dẫn trong thiền định, phải vượt thắng luôn. Rồi đến khi thần thông hiện ra, ta vứt bỏ thần thông không dùng tới luôn.

[45:02]Tại vì dùng thần thông là bản ngã tái khởi lại làm ta rớt xuống trở lại liền, bỏ luôn không dùng tới thần thông. Đó cũng là một chiến công cực kỳ oanh liệt. Chứ thường thường mà khi có thần thông rồi là ai cũng dùng hết, ai cũng đem ra khoe liền. Khi ta tu mà được có thần thông rồi, bỏ không dùng tới là một chiến công rất là, rất là oanh liệt. Vì vậy, chiến thắng mình là chiến công, chiến công oanh liệt nhất. Nhưng mà câu nói này nó cũng có cái tính tương đối thôi, là vì sao? Ví dụ một ngày nào đó đất nước ta lâm nguy, đạo pháp ta bị xâm hại mà ta nói thôi mình cứ lo thắng mình, không bảo vệ đất nước, không bảo vệ đạo pháp thì sao?

[45:38]Thì ta lại mang tội, phải không? Nên lúc này là phải bảo vệ đạo pháp, phải bảo vệ đất nước. Đó, nên cái câu nói cũng có cái tương đối như vậy. Giờ ta nghe một cái bài kệ khác: "Thắng mình và thắng người, thắng mình tốt đẹp hơn. Ai chiến thắng chính mình, nội tâm luôn an tịnh." Cái câu này rất giống bài trước, nhưng mà chuyện tích thì hơi khác. "Dù thiên thần, Thát Bà, Ma vương hay Phạm Thiên không thể làm gì được người tự thắng như thế." Tức là người mà tự chiến thắng mình rồi thì không ai có thể thắng mình được nữa. Cái này nó có câu chuyện tích ngắn ngắn thôi chứ không có gì. Câu chuyện tích thế này:

[46:18]Là ở gần Kỳ Viên có một ông Bà-la-môn, ông này ổng cũng có cái tật hay triết lý. Khi nghe mọi người khen Phật, rồi ổng cũng đi nghe dò dò mấy cái bài Phật nói. Phật nói là cái người tu tốt thì sẽ được nhân quả thế này, được đạo quả thế kia, bao nhiêu điều lợi ích trong đời. Ổng ngồi mới suy nghĩ, Phật toàn nói điều lợi ích, nhưng mà trên đời này có nhiều thứ bất lợi mà không nghe Phật nói. Thôi, ta đến ta hỏi coi. Chắc là Phật cứ nói điều có lợi để dụ người mà không nói điều bất lợi. Ông này ổng cũng chủ quan thôi, chứ làm sao mà Phật không biết. Ổng đến ổng hỏi Phật là: "Thưa Ngài, tôi nghĩ rằng Ngài chỉ nói những

[46:55]điều có lợi, tu được lợi này, lợi kia. Tôi không nghĩ rằng Ngài nói những điều bất lợi. Trên đời này còn nhiều điều bất lợi." Đức Phật nói: "Có những điều bất lợi thế này." Phật nói thành một bài kệ, đây Thầy chỉ nhắc mấy điều. Nhất là: "Ngủ dậy muộn." Ở đây ai, giơ tay lên, ngủ dậy muộn. Điều thứ hai là: "Lười biếng." Điều thứ ba rất là lạ nè: "Ánh trăng soi." Ồ! Thiệt, hồi nãy Thầy cũng hơi ngạc nhiên. Thứ tư là: "Giàu sang mãi." Thứ năm là: "Khoái đi du lịch hoài." Và thứ sáu là: "Ngoại tình." Thì mấy cái này mình dễ biết, ví dụ như cái ngủ muộn, cái lười biếng, cái ngoại tình là mình biết nè.

[47:37]Nhưng mà có ba cái là mình hơi thắc mắc, ba cái mà Phật cho là bất lợi nè: Ánh trăng soi, giàu sang mãi và cứ khoái đi du lịch hoài. Ba cái này mình nghe rất là lạ mà Đức Phật cho là ba điều đó là ba điều bất lợi. Tại sao mà nói ánh trăng soi không có lợi? Tại vì người Ấn Độ thời xưa không có đèn điện như mình bây giờ. Đêm xuống là người ta ngủ hết trơn để dành sức khỏe mà qua ngày hôm sau mặt trời lên rồi người ta đi ra đồng, ra áng người ta làm việc. Đêm xuống là mọi việc ngừng lại hết, không giống như bây giờ mình có đèn cái mình thức thâu đêm suốt sáng. Cái cuộc sống người xưa khác với bây giờ, và khi người ta đi ngủ sớm như

[48:13]vậy thì ánh trăng soi nó không có lợi cho ai hết, ý nói người xưa vậy. Nhưng mà sự thật thì sao? Thật thì thật ra nhiều khi ta nghĩ ánh trăng cũng có lợi lắm tại vì biết bao nhiêu bài nhạc, bài thơ mà nhờ nhờ có ánh trăng. Rồi cái giàu sang mãi, cái độc đáo mà Phật nói giàu sang mãi là điều bất lợi. Điều này cực kỳ hay. Cái người mà giàu hoài, giàu hết đời cha tới đời con, đời cháu thì sẽ rất là bất lợi bởi vì mình không hiểu được cái nỗi khổ của người nghèo, bản ngã mình sẽ tăng lên cao, coi thường mọi người. Và chính cái bản ngã tăng cao coi thường mọi người đó, cái điều đó mới khủng khiếp, điều đó mới đưa mình xuống địa ngục.

[48:50]Còn cái giàu sang ở đời nó tạm bợ, mà bản ngã tăng cao thì dễ xuống địa ngục lắm. Vì vậy, giàu sang mãi là điều nguy hiểm. Nên ở đây mà ai là người giàu sang thì xin hãy cư xử như là một người nghèo hèn thì mới giữ được cái đức của mình nó bền bỉ. Còn mình giàu sang rồi mình cứ xử sự như một người giàu sang: Ăn cơm phải có người cung phụng, bước ra đi phải có xe hơi là lúc nào cũng ăn trên ngồi trốc, mặc đồ đẹp thì cái đức mình nó mất đi. Cho nên cái khôn nhất, nếu mình lỡ mình có cái nghiệp giàu thì mình phải cư xử như là một người nghèo để mình đừng bị cái lỗi là giàu sang mãi. Là sao? Là mình hãy kiếm chuyện gì mình lao động bằng tay

[49:32]chân, đi ra mình quét đường, mình nhặt rác, đi về miền quê đắp những con đường hư, vân vân. Mình làm những cái điều như một người hèn mọn, mặc đồ bình thường, không có mặc đồ hàng hiệu. Mà gặp ai mình cũng tôn trọng, cũng cung kính. Dù một cái người nghèo ở trong xóm, bà già bả nghèo, bả con cái phải đi đâu lâu lâu về cho bả ít tiền, bả sống rất là khổ, mình giàu nhưng mà khi gặp bả thì mình đều khoanh tay mình cúi chào một cách tôn trọng như mình là con cháu của bả. Thì mình cư xử được như vậy cái đức mình nó lớn hoài, thì không bị cái lỗi là giàu sang mãi. Và cái bất lợi nữa Phật nói là cứ khoái đi du lịch hoài.

[50:08]Ở đây ai hay đi du lịch hoài giơ tay lên. Có người thành thật giơ tay rồi. Nhớ nha, đi du lịch hoài mất thời gian và hết phước á, nha. Chứ không phải đi một ngày đàng học một sàng khôn đâu. Đi riết hết phước. Ông khen Phật nói sáu điều bất lợi hay. Rồi Phật mới hỏi ông chứ: "Ông làm nghề gì?" Ổng mới nói: "Dạ, ổng làm nghề đánh bài." Đọc cái bài này rồi mình mới phát hiện là ngày xưa Ấn Độ cũng có đánh bài. Mà cái người ông này là Bà-la-môn là giai cấp Bà-la-môn, ổng cũng làm nghề đánh bài. Vậy ta hiểu một điều thế này: Giai cấp là một chuyện mà nghề nghiệp là một chuyện khác. Ví dụ sinh ra trong giai cấp Bà-la-môn nhưng không có nghĩa

[50:49]là tất cả những người Bà-la-môn đều làm giáo sĩ. Rất ít người trở thành giáo sĩ. Phần còn lại họ cũng làm đủ thứ nghề trên đời này, kể cả nghề đánh bạc của cái ông này. Thì Đức Phật mới hỏi: "Với cái nghề đánh bạc này ông luôn luôn thắng hay là sao?" Nói: "Dạ thưa Ngài, với nghề đánh bạc này có khi tôi thắng, có khi tôi thua. À, có khi người khác thắng." Đức Phật mới nói: "Khi ông thắng thì ông vui. Khi người khác thắng thì người đó vui. Những cái thắng người nó không có hay, mà mình thắng được chính mình mới là hay. Cái người mà thắng được mình á mới là người vĩ đại, mà người đã chiến thắng mình rồi thì từ trên trời cho tới cõi ma

[51:30]không ai xâm hại được nữa, vì mình đã chiến thắng được chính mình." Từ cái chuyện tích này mà có cái bài kệ như vậy, một chuyện nho nhỏ. Vì vậy, nói rằng là người đã thắng chính mình mà không ai làm gì được nữa. Qua cái này thì Thầy nhắc lại một điều: Trên đời này có hai điều làm ta yếu đuối. Điều thứ nhất là cái ta muốn, cái ta thèm muốn. Chính điều đó là điều làm ta yếu đuối. Cái thứ hai là điều làm ta sợ. Cái gì ta sợ là cái đó làm ta yếu đuối. Một người nào đó muốn khống chế ta thì đầu tiên họ điều tra ta thèm muốn điều gì, tâm lý ta thèm muốn điều gì? Họ điều tra ta, ta sợ điều gì? Khi phát hiện ta thèm muốn điều gì, phát hiện ta sợ điều gì,

[52:14]họ tấn công vào hai điểm đó, ta bó tay liền, cúi đầu chịu thua liền. Vì vậy, mình là đệ tử Phật sống trên đời không cần phải làm anh hùng, nhưng tu làm sao để không còn muốn điều gì và không còn sợ điều gì. Thì không còn ai thắng mình nữa vì mình đã chiến thắng cái ngã của mình qua cái muốn và qua cái sợ. Ở đây mình muốn điều gì? Muốn đẹp, muốn giàu, họ sẽ lấy mấy cái đó ra họ dụ mình. Họ nói bây giờ: "Tu theo tui đi, tui sẽ làm trong ba tháng là đẹp lên liền. Hoặc là anh nghe lời tui ra lịnh thì tui sẽ cho anh tiền để anh giàu lên liền." Đánh đúng cái muốn của mình rồi là mình theo liền. Rồi có cái mình sợ, sợ gì?

[52:59]Chết, đúng, đem cái chết ra nó đe dọa liền: "Mày không theo tao, tao cắt cổ mày liền." Mình đưa cổ: "Thôi cắt đi, cắt sướng hơn khỏi mắc công cắt sau. Tao hổng theo mày đâu, cắt đi." Có cắt cắt, chết chết không sợ thì trên đời này không ai xâm hại mình được nữa. Cái chết mình không sợ rồi thì không ai xâm hại mình được nữa. Bắt đầu mình mới nói lại: "Mày muốn nói chuyện gì với tao, mày chỉ đem đạo lý chính nghĩa mà nói, đừng bày đặt hù, không sợ." Nói: "Tao giết hết cả nhà mày." "Cho giết hết, thoải mái. Tao cầu siêu." Giết thì cầu siêu, không sợ.

[53:42]Điều ta chỉ sợ là sợ mình có lỗi. Nhưng mà lỡ có lỗi rồi cũng không sợ, cứ bình thản sám hối. Ta nghe một bài kệ khác: "Mỗi tháng tốn nghìn vàng, hoặc tế lễ trăm năm, chẳng bằng có một lần cúng dường bậc tự thắng." Hoặc một bài kệ khác: "Dù suốt cả trăm năm thờ lửa trong rừng sâu, chẳng bằng có một lần cúng dường bậc tự thắng." Sở dĩ Phật nói hai bài kệ này bởi vì từ hai câu chuyện của hai cái con người. Một người là chú của ngài Xá Lợi Phất, một người là cháu của ngài Xá Lợi Phất. Ngài Xá Lợi Phất có cái hay là ngài Phật hóa gia đình rất là quyết liệt. Khi mà ngài theo Đức Phật đắc đạo rồi, ngài cứ thong thả về nhà,

[54:28]ngài lôi từng người lôi từng người đi theo Phật hết trơn. Thì có cái ông chú, ông này rất là giàu thì ổng theo một cái giáo phái Ni Kiền Tử. Rồi mỗi tháng vậy ổng bỏ rất nhiều tiền để cúng dường những người bên kia. Thì ngài Xá Lợi Phất mới biết rằng chú mình làm một điều nó không có phải. Nhưng mà nếu mà là cháu mà mình nói thì giống như là nó không hay. Cái ngài mới rủ ông chú đi đến gặp Đức Phật. Thì Đức Phật mới hỏi: "Thường thường ông làm cái hạnh nghiệp gì?" Nói: "Dạ thưa ngài, mỗi tháng là con xuất ra rất nhiều tiền để con cúng dường cho những bậc tu hành ở bên Ni Kiền Tử." Đức Phật ngài mới nói bài kệ đó, là:

[55:08]"Mỗi tháng tốn nghìn vàng, hoặc tế lễ cả trăm năm, chẳng bằng có một lần cúng dường bậc tự thắng." Cái bậc tự thắng là đệ tử Phật á, là những người mà vô ngã. Cái bậc đó mới đáng cho ta cúng dường, chứ còn mà cứ tốn tiền vào cho những người mà không phải là những người tự thắng mình thì cái phước nó không có nhiều, không có đáng. Đó là một câu chuyện, nhưng mà khi ta nghe câu chuyện này đó thì ta sẽ hiểu thế này: Bên kia tức không? Nếu cái giáo phái kia họ nghe được như vậy họ sẽ rất là tức, bởi vì giống như ngài phá bỏ cái nồi cơm của họ, cái nguồn kinh tế, cái nguồn tài trợ của họ. Vì vậy mà Đức Phật thời đó cũng bị công kích dữ lắm chứ không phải không.

[55:47]Bây giờ trong kinh điển ghi lại, ta chỉ nghe Đức Phật có bị một số trường hợp công kích, như có một lần có cái bà bả độn cái bụng, bả nói là bả có bầu với Đức Phật, nhớ không? Hoặc là có một lần có một xác chết cô gái chôn ngay trong Kỳ Viên rồi đào lên được, nó nói rằng mọi người trong đây đã gian díu với cô này rồi giết cô này thủ tiêu. Rồi mấy lần Đề Bà Đạt Đa chống Phật rất nhiều, ta nghe một số điều như vậy, nhưng xin thưa rằng những điều mà trong kinh ghi lại chỉ là ghi tượng trưng thôi, chứ thời xưa Đức Phật bị chống đối gấp cả ngàn lần như vậy. Cái ông đó sau khi mà ổng được Đức Phật thuyết phục rồi,

[56:22]ổng không còn cúng dường các bậc Ni Kiền Tử nữa thì bên kia họ có điên không? Điên lên chứ. Cho nên cái phong trào mà công kích, chống đối, nói xấu Đức Phật tràn ngập hết trơn, kéo rất là dài chứ không phải là không, mà trong kinh không ghi hết, đó là chuyện bình thường. Còn cái người cháu của ngài Xá Lợi Phất á thì người này lại có một cái tín ngưỡng khác, là cứ hay vào rừng mà đốt lửa lên, đốt lửa trong rừng sâu, vì nói là rừng sâu mới linh thiêng. Rồi nơi cái ngọn lửa đó, cái người này mới đổ vào đó cái dầu thơm để cho cái dầu thơm nó theo lửa nó bay lên cõi trời mà mang lên đó những cái ước nguyện của cái người này.

[56:56]Người này mang lên ước nguyện thôi được thế này, được thế kia. Nhưng mà để gởi cái lời ước nguyện mình lên trên cõi trên cao thì mình không có cái telephone như bây giờ, cho nên cứ nhờ lửa. Hồi đó họ tin rằng lửa là cái linh thiêng, đem những cái tâm nguyện của con người mà đưa lên trên trên thiên giới. Mà người ta hãy đổ vào đó nhiều thứ, có người thì đổ nguyên con cừu trong đó đốt cho nó cháy xèo xèo nướng thịt bay lên, có người thì đổ hoa, đổ dầu thơm, như vậy. Mỗi tháng đều vào rừng sâu, nơi chỗ mà không bóng người thì lúc đó cái lời ước nguyện của ta mới linh thiêng, giờ người ta vẫn còn tin như vậy.

[57:30]Ngài Xá Lợi Phất mới đưa cái cậu này về gặp Đức Phật thì Đức Phật cũng nói như vậy: "Dù suốt cả trăm năm thờ lửa trong rừng sâu, chẳng bằng có một lần cúng dường bậc tự thắng." Qua cái câu chuyện này thì ta mới thấy một điều thế này: Tôn giáo nào cũng giống nhau một điều là đều hứa hẹn một cái gì cao đẹp ở phía sau và cũng đều yêu cầu sự hiến cúng. Tất cả tôn giáo đều giống nhau. Tôn giáo nào cũng nói rằng: "À, theo cái đạo của tôi thì bạn sẽ được cái này, được cái kia. Trong thời gian mà chờ đợi để được cái này, được cái kia thì bạn cúng cho tôi một số này." Có không ạ? Chính trị cũng vậy. Chính trị nói:

[58:10]"Tôi mà lên làm tổng thống á, đất nước sẽ như thế này thế kia." Thậm chí hứa riêng: "Tôi lên tôi cho ông làm bộ trưởng liền." Đó là hứa. Nhưng mà trước khi được như vậy thì bây giờ anh đóng tiền cho tôi để tôi bầu cử, ứng cử. Tất cả chính trị và tôn giáo đều giống nhau ở sự hứa hẹn và sự đóng góp, giống hệt. Bây giờ giữa những tôn giáo giống nhau như vậy, ta chắt lọc ra được cái gì là cái chân chính để ta đem cả cuộc đời mình đi theo mà không lầm đường, không uổng phí, cái đó mới là cái quan trọng, chứ tôn giáo nào cũng giống nhau, đều ở sự hứa hẹn hết á. Ví dụ như bây giờ ta theo đạo Phật cũng vậy, cái điều mà ta được hứa hẹn là gì?

[58:51]Là sự giải thoát, giác ngộ, phải không? Nhưng mà cái hứa trong đạo Phật là hứa mà không hứa. Là sao? Vì giải thoát, giác ngộ là gì có ai biết không? Không, không biết. Nên đạo Phật hứa một cái rất là kỳ lạ, hứa mà hổng hứa, hoặc là trong đạo Phật nói là cái vô ngã. Ta đau khổ vì ta có bản ngã, ta gây tạo tội lỗi vì ta có bản ngã, thì ta tu theo đạo Phật là ta vượt qua được cái bản ngã này, ta trở thành vô ngã. Như vậy đạo Phật hứa ta một cái: Không có gì. Nên đạo Phật hứa một cái mà không hứa gì hết. Đạo Phật mới là hứa cái kỳ lạ nhất, chứ còn hầu hết các đạo khác đều hứa một cái gì nó có. Ví dụ bên Hồi giáo hứa ta thế này:

[59:33]Khi một người chiến binh Hồi giáo mà sắp ra trận á mà chết không trở về được thì cái người giáo sĩ, Imam ổng mới nói với cái người chiến binh Hồi giáo thế này: "Các ngươi hãy chết vì đạo, mà các ngươi chết vì đạo rồi, Allah giữ cho ngươi một chỗ ở trên thiên đường. Ở nơi đó có 74 trinh nữ chưa có một người đàn ông nào đụng tới da thịt đang chờ ngươi ở đó." Hứa gì hứa con gái, hứa gái không. Cái đó dễ hiểu không? Dễ hiểu, dễ thấy, tại vì cái đó là cái những điều của trần gian. Những điều của trần gian mà ổng đem lên trên cõi trời ổng để trển á, ổng hứa người ta. Thì ông kia mới mang bom trong người lao vô chỗ đông người

[1:00:10]nổ cái ầm, ổng chết rồi bao nhiêu người chết lây. Lên cõi trời 74 trinh nữ chờ không thì hoàn toàn ta không kiểm chứng được nữa, nhưng sau đó thì rất nhiều tiếng khóc than. Những người vô tội đã chết đầy, máu văng tung tóe, đầu rơi máu đổ, tay một đầu, chân một đầu, tiếng khóc than đủ thứ, những gia đình phải làm đám tang rồi ai oán. Nhưng mà tin rằng sau khi mà gây đau khổ cho loài người như vậy thì người đó sẽ được lên hưởng phước với 74 trinh nữ. Đều là hứa hẹn, mà ta không phê phán đúng sai ở đây. Nhưng mà trong đạo Phật hứa ta một điều rất kỳ lạ: Hứa ta một cái không có gì hết. Vậy mà ta đi theo.

[1:00:49]Tại sao kỳ khôi vậy? Tại sao ta tin theo một điều hứa của một tôn giáo hứa ta đến chỗ ta không còn gì nữa, không còn là ta luôn, ta không còn là chính mình? Không còn là chính mình, người trở thành tất cả. Tại sao ta tin vào một điều hứa, ta đi theo một cái đạo hứa cho ta một cái không còn gì hết, kể cả ta ta cũng mất luôn? Mà tại sao ta đi theo? Kỳ lạ vậy? Ta đi theo cái đạo mà hứa ta một điều không có gì hết thì ta thuộc loại một trong hai hạng người: Một, ta là người cực kỳ trí tuệ. Ta tin rằng nơi cái mà không còn ta nữa, đó mới thực sự là bến bờ hạnh phúc, an vui, giải thoát. Ta tin điều đó.

[1:01:34]Trong từng giờ từng phút ta đi trên con đường đó, ta thấy cái đúng nó hiện ra trong từng bước chân ta đi. Mỗi một lời nói ta nói đúng, ta thấy an lành. Mỗi một việc làm ta làm đúng, ta thấy an lành. Và ta đi dần đến cái chỗ mà không còn ta nữa và ta thấy đây là lẽ phải, là chân lý. Nơi cái không còn ta, không còn gì nữa, nó thực sự là chân lý tuyệt đối. Ta tin mà ta đi theo bởi vì ta cực kỳ trí tuệ. Còn nếu ta không thấy điều đó mà ta vẫn đi theo thì ta thuộc loại khùng khùng. Hứa một cái không có gì hết mà dám đi theo thì ta thuộc loại khùng khùng. Nhưng mà thầy tin rằng mọi người ở đây không phải là

[1:02:12]khùng khùng, mà là cực kỳ trí tuệ, cực kỳ trí tuệ.

[1:02:20]Đó là cái khác nhau giữa đạo Phật và các tôn giáo khác. Phật hứa ta một cái điều mà không có gì. Vậy mà nhiều người đã theo, cho nên thầy thành thật rất là biết ơn, quý trọng, tán thán những người đã đi theo Phật. Đi theo một cái lời hứa mà đến cái nơi ta không còn gì nữa. Vậy mà ta hạnh phúc, ta đem cả cuộc đời, đem cả trái tim mình để ta đi theo cái Đấng hứa với ta như vậy, Đấng hứa một điều kỳ lạ mà ta đã đã đi theo, nên ta cũng không phải tầm thường. Ở đây á, Đức Phật mới nói những người bà con ngài Xá Lợi Phất á là cúng những cái chỗ đó tào lao, mà cúng dường cái bậc tự thắng như đệ tử của Ngài á mới là đáng quý.

[1:03:04]Thoạt nghe đó thì mình thấy giống như là Phật cũng hơn thua với mấy đạo kia, nhưng mà thâm ý của Phật là khen cái ngài Xá Lợi Phất. Tức là mấy ngươi đó có một người bà con vĩ đại. Cái ông này nè, ông chú nè có người cháu vĩ đại. Cái ông cháu nè có người cậu vĩ đại mà không biết, cứ đi cúng ở đâu á. Chính cái người thân trong gia đình mình, đây là một cái người mà bậc thánh đệ nhất ở trong hàng đệ tử của Ngài mà không biết, nên ý Phật nói như vậy là để tôn vinh ngài Xá Lợi Phất trước bà con của mình. Và nhờ như vậy, những người bà con đó sẽ trở về mà nói lại: "Trong bà con chúng ta có một bậc thượng thủ tướng quân siêu

[1:03:40]việt như vậy." Ý là như vậy thôi, ta phải hiểu như vậy nha. Ta nghe một bài kệ cuối của kỳ này: "Suốt năm cúng tế vật để cầu phước ở đời không bằng một phần nhỏ kính lễ bậc chính trực." Thì bài kệ này cũng giống bài kệ kia, mà câu chuyện thì nó hơi khác một chút. Lần này lại bạn ngài Xá Lợi Phất, ổng độ hết bà con rồi bắt đầu ổng qua tới bạn bè hồi xưa. Thì cái ông này đó, cứ mỗi tháng là giết một con vật để mà cúng tế lên thần linh. Thì ngài Xá Lợi Phất cũng đưa ông này đến gặp Phật. Thì sau khi nghe kể là ổng nói ổng khoe ổng có công đức là mỗi tháng ổng cắt cổ một con vật đổ máu ra để cúng lên trên cái thần

[1:04:19]linh, thì Đức Phật mới rầy, nói rằng suốt năm cúng lễ vật kiểu đó đó, giết mổ như vậy để cầu phước thì không bằng một phần nhỏ mà cúng dường, kính lễ cái bậc chính trực. Thì cái này ta dễ hiểu. Nó giống như nãy thầy vừa nói vậy. Có một loại tôn giáo mà giết hại, dùng cái giết hại mà xem đó là điều tốt, mà nó gây vào cái tà kiến vào trong lòng chúng sinh. Rồi chúng ta nghe như vậy chúng ta sẽ bị nhiễm cái ác kiến đó, là mình giết hại mà lại được cho là điều tốt. Đây là điều hoàn toàn ngược với chân lý, nó là một cái loại tà đạo, làm chúng sinh đau khổ mà cho rằng đó là điều tốt thì đây là một loại tà đạo.

[1:04:59]Nhân quả không cho phép điều này. Đây là điểm khác nhau giữa đạo Phật và các tôn giáo khác. Nên đạo Phật ta nói nhân nào quả nấy. Khi nào ta đem an vui, hạnh phúc đến cho chúng sinh thì ta sẽ có cái quả báo an vui, hạnh phúc trở lại. Còn ta đem đau khổ đến cho chúng sinh thì chắc chắn rằng chỉ có đau khổ chờ đợi cho chúng ta mà thôi. Đó là điều khẳng định. Nhưng mà có những giáo sĩ, những loại giáo lý ngược, họ dám mạnh dạn họ lật ngược lại vấn đề, nói gây đau khổ cho chúng sinh mà lại đẹp lòng thần thánh, lại được cái phước lành. Đây là điều gian dối, trắng trợn, bẻ ngược vấn đề. Là những người đệ tử Phật, ta phải giải thích điều này cho những

[1:05:41]người bạn của ta mà họ theo, lỡ theo một cái tà đạo nào đó. Giống như ngài Xá Lợi Phất có một người bạn theo cái ác kiến, giết, cắt cổ con vật lấy máu mỗi tháng cúng thần thánh mà cho là phước lành bởi nghe cái sự xúi giục của một giáo sĩ nào đó, nên ngài mới đem người đó về để Phật hóa độ. Ngày hôm nay ta nghe được cái lời Phật hóa độ này, ta phải trang bị cho chính mình một cái lý luận này để ta giải thích với những người bạn của ta: Trên đời chuyện gì có nhân và có quả. Ta không thể cầu thần thánh bởi một ít lễ vật mọn, một con vịt quay, một cái nải chuối mà cầu về trúng số bao nhiêu triệu, làm ăn khấm khá quanh năm.

[1:06:20]Nó không công bằng, không có nhân quả công bằng. Ta kính trọng những bậc thần thánh nhưng ta chỉ tế những cái vị đó với lòng kính trọng vì ta tin là chắc vị này cũng có hiện diện thiệt. Ví dụ nghe nói có Bà Mẫu. Hỏi: "Bà Mẫu này lý lịch ở đâu? Sinh năm nào, mất năm nào, làm được công hạnh gì ở đời?" Người ta không biết, bà này bả trên trời, chưa bao giờ đẻ ra dưới trần gian. Nhưng mà thấy nhiều người tin quá, thôi ta lỡ dại ta tin, thôi chấp nhận thôi cho tin luôn. Cho nên thường thường á, khi ta bày tỏ cái sự kính trọng với thần thánh thì trong đạo Phật ta là vị thần thánh đó phải có lý lịch rõ ràng.

[1:06:58]Tức là trong lịch sử, người đó đã sinh ra năm nào, mất năm nào, khi còn sống đã làm được điều gì lợi ích cho quốc gia, cho xã hội, cho dân tộc, cho thế giới thì mới là người ta kính trọng. Ta mới tin rằng vị đó với cái công đức lớn đó thì sau khi chết an trú trong cái cõi thần linh mà tiếp tục có cái linh thiêng, huyền nhiệm gì đó để mà lắng nghe được cái sự kính trọng của ta đối với người. Chứ còn nếu mà người đó ta không biết lý lịch, lúc sống cũng chả làm gì được nhiều mà ta chỉ tin là người này linh lắm linh lắm thì ta mê tín hoàn toàn. Điều đó không phải đúng đạo Phật mà cũng phi nhân quả.

[1:07:32]Ta trở thành ác kiến, tà kiến, và ta cứ đi theo con đường đó ta dễ rơi vào tội lỗi do cái người giáo sĩ xúi ta. Ví dụ bây giờ có người giáo sĩ họ đến họ nói với ta thế này: "Ngươi hãy giết đủ 10 người, ta phong cho ngươi chức này, ngươi sẽ chết lên cõi trời." Mình hỏi: "Ủa, sao kỳ vậy?" Thì ổng giáo sĩ ổng nói là tối hôm qua ổng ngủ, ổng được Thượng đế, ông trời xuống nói với ổng như vậy, nên hôm nay ổng đem cái lời ông trời đó nói với mình lại và kêu mình làm giết 10 người đi rồi ông trời ổng sẽ cho mình lên trời. Thì như vậy là mình tin theo cái mình đi giết 10 người. Như vậy có đúng không? Sai hoàn toàn. Vì sao?

[1:08:10]Vì mình có trực tiếp nghe ông trời không? Không ai trực tiếp nghe ông trời hết mà chỉ nghe giáo sĩ nó nói mà thôi, nó tầm bậy tầm bạ mà thôi, xúi giết người, xúi làm hại nhân loại. Mà thực ra khi mình làm như vậy là phục vụ cho ý đồ của cái tay giáo sĩ đó, chứ không hề có ông trời nào trực tiếp nói với mình cái điều ác độc đó cả. Cho nên ta điểm lại cái giáo lý của các tôn giáo từ xưa tới nay, không ai hề trực tiếp nghe được ông trời nói cái gì, toàn là nghe trung gian giáo sĩ thôi. Và qua trung gian giáo sĩ này, bao nhiêu điều ác độc đã đến với trần gian. Cái tay giáo sĩ đó với cái ác kiến của mình, với cái tư kiến riêng tư của mình,

[1:08:51]với cái thành kiến méo mó của mình mà mệnh danh là nghe từ Thượng đế đã đem đến cho loài người biết bao nhiêu cái giáo điều, bao nhiêu cái tín điều cực kỳ độc ác. Như vừa rồi, tiếp tục xảy ra một chuyện mà làm cả thế giới phẫn uất, là có một nhóm gì đó, chiến binh nào đó ta không rõ nguồn gốc, ở Mumbai của Ấn Độ á, cầm súng nó xả thẳng vào người ta, cầm súng nó ri ri ri ri, nhóm người vô tội ngã gục gục gục xuống, đặt bom nổ tùm lum. Chết mấy trăm người, bị thương gần cả ngàn người, nó rút nó chạy mất. Người ta là những người hiền lành, vô tội, không hề bị tòa án tuyên án vì bất cứ tội gì, mà người ta đang đi mua sắm, người ta sống cuộc đời bình yên,

[1:09:32]lặng lẽ và hạnh phúc, vì quyền của con người là được hạnh phúc như vậy, được sống như vậy, mà cầm súng xả người ta rớt xuống như vậy, vì nó vâng lời một giáo sĩ nào sau lưng nó. Mà cái tay giáo sĩ đó thì nói rằng là từ Thượng đế sai. Chẳng ai nghe được từ Thượng đế sai cả, mà chỉ toàn nghe những lời giáo sĩ bậy bạ đó thôi. Cho nên sau này khi ta có gặp bạn bè ta, ta hãy nói thế này: "Bạn nghe lời cái người tu sĩ, giáo sĩ của bạn, chưa bao giờ bạn trực tiếp nghe thần thánh, bạn có bảo đảm là người giáo sĩ này nói đúng lời của Thượng đế nói hay không?" Chúng ta hãy đem câu hỏi này ta hỏi hết với thế giới

[1:10:09]này, ta hỏi hết với tất cả những người bạn của ta mà theo tôn giáo khác. Từ ngày hôm nay, chúng ta sẽ đặt câu hỏi này: "Có bao giờ bạn trực tiếp nghe Thượng đế nói, hay bạn chỉ nghe trung gian giáo sĩ?" Câu hỏi ha. Còn chúng tôi, đạo Phật, chúng tôi nghe trực tiếp ông thầy Chân Quang ổng nói à. Chúng tôi cũng không nghe được ông Phật nói, nghe ông thầy Chân Quang nói. Nhưng mà ông thầy Chân Quang ổng nói là sao? Cũng như bao nhiêu vị thầy khác nói: Không bao giờ gây đau khổ chúng sinh mà mình gặt hái hạnh phúc hết. Chúng ta chỉ đem hạnh phúc đến cho chúng sinh rồi nhân quả đem lại hạnh phúc cho ta.

[1:10:50]Thì những cái lời mà nó công bằng như thế, nó tốt đẹp như thế, dù chúng tôi không được nghe trực tiếp từ Đức Phật, chúng tôi cũng biết rằng đây là lẽ phải, đây là chân lý.

[1:11:06]Cho nên là từ lâu ta nghe câu này, nói rằng đạo nào cũng dạy ăn hiền ở lành. Phải không? Nhưng ngày hôm nay, câu đó làm sao? Xưa rồi Diễm ơi. Xưa rồi Diễm ơi, không có chuyện đó nữa.

[1:11:25]Không phải là đạo nào cũng tốt. Bây giờ cái câu nói bây giờ ta phải sửa lại: không phải đạo nào cũng tốt, phải nhớ như vậy. Hôm trước có một lần ở trên núi, cũng cách đây không bao lâu, có một ông người Đức ổng lên chơi. Nên hôm đó thầy nói chuyện với ổng thì ổng nói là ổng đi nghiên cứu qua nhiều tôn giáo và ổng đi làm ăn qua nhiều quốc gia. Bây giờ ổng về Việt Nam ổng đầu tư cái gì đó không biết. Thì ổng có nói thế này, là ổng không tin nhiều về tôn giáo lắm, vì ổng chỉ tin những gì mắt ổng thấy, tai ổng nghe. Ví dụ nói là đạo Phật nói nhân quả, ổng không tin, tại không thấy; nói luân hồi, ổng không tin, vì ổng không thấy.

[1:12:00]Cũng giống như một số đạo mà nói Thượng đế, ổng cũng không tin, ổng không thấy. Con người cực kỳ như vậy. Thì lúc đó thầy mới nói thế này, nói là: Có những điều anh không thể nhìn bằng mắt, nhưng mà nó vẫn có mặt, nó vẫn hiện hữu. Ví dụ như sóng điện từ trong không gian, ta mở tivi lên ta thấy là nhờ sóng điện từ lan trong không gian ta bắt được. Mắt anh đâu có thấy, nhưng mà nó hiện hữu. Hoặc là những hoạt động của một cái microchip trong cái máy tính điện tử á, cái hoạt động nó cực kỳ phức tạp, anh không thấy được, nhưng nó tạo thành bao nhiêu điều kỳ diệu cho cuộc đời ngày hôm nay. Nó là trí tuệ nhân tạo.

[1:12:33]Nên có những điều anh chỉ nhìn bằng trí tuệ, chứ không thể nhìn bằng mắt được. You must see by your wisdom, not by your eyes. Chỉ bằng trí tuệ, không thể nhìn bằng mắt được. Ổng ngồi ổng gật gật cái gù cái đầu một chút. Thì với cái điều này, mình mình đem cái khoa học ứng dụng vào trong đạo học, mình thuyết phục vào một con người mà họ đi vào một cực đoan khác, không tin gì hết. Cái không tin gì hết là một cực đoan lần nữa, mà đụng đâu cũng tin và tin tầm bậy không suy xét cũng là một cực đoan lần nữa. Thì may mắn giữa hai cực đoan đó, đạo Phật cho ta một cái trung đạo, một cái trung đạo là ta tin.

[1:13:10]Lúc đó thầy mới nói với ổng là: Cái chữ tin ở đây trong đạo Phật chúng tôi dùng không phải là chữ believe, cái tin một cách không suy xét, mà chữ tin đây có nghĩa là accept, sự chấp nhận. Ta chấp nhận điều gì sau khi ta đã tự suy xét thấy rất là hợp lý, ta đã kiểm nghiệm nó bằng tất cả cái lương tâm của ta, ta thấy điều đó là hợp lý, chứ không phải là ta believe một cái mà without wisdom, không cần suy xét bởi trí tuệ. Đây ta accept, ta chấp nhận một điều sau khi ta đã suy xét rất kỹ. Ví dụ như luật nhân quả là sự công bằng, đem đến đạo đức cho con người và làm cho loài người ổn định, ta accept, ta chấp nhận.

[1:13:50]Nên nhiều khi ta dùng chữ đồng nghĩa như là believe là tin, chứ không phải là tin một cách không suy xét. Nên đạo Phật cho ta một cái giáo lý mà ta được quyền suy xét kỹ lưỡng trước khi ta ta chấp nhận. Vì vậy, ta yên tâm đi theo con đường mà Phật đã dạy, cũng giống như ta cho rằng mình đã may mắn khi ta được làm đệ tử của Đức Phật. Giữa cái thế giới rối ren này, nhiễu nhương này, phức tạp, hỗn loạn, mê mờ, bao nhiêu tín điều, bao nhiêu giáo điều đổ xô ra cạnh tranh thế này, ta có một cái nơi chốn bình yên, ta có một con đường sáng để ta vững chân ta đặt đi trên từng ngày, ta an lòng sống cuộc sống hạnh phúc này.

[1:14:31]Dù ta phải đi qua rất nhiều khó khăn, vất vả, nhưng ta có ánh sáng trong tim ta, ta có trí tuệ trong tim ta, ta có Đức Phật trên đầu ta, trong lòng ta, cho ta một cái giáo lý đi đến một nơi không còn ta nữa. Ta đi trên con đường mà ta biết đó là con đường của nhân quả, của sự công bằng. Và hôm nay ta có một câu hỏi để ta hỏi các bạn ta, là: Bạn nghe những điều này trực tiếp từ Thượng đế hay nghe qua trung gian giáo sĩ? Hãy suy nghĩ lại. Think over. Hãy suy nghĩ lại trước khi mà bạn đem đau khổ đến cho cho người khác.

[1:15:15]Tết này từ mùng 1 tới mùng 6 đó, không biết vào mùng nào, thầy sẽ giảng một bài: Đã đến lúc con người được quyền xét lại tất cả giáo lý của các tôn giáo. Tết này ta sẽ giảng bài này.

[1:15:29]Và hôm nay, sau cái vụ thảm sát ở Mumbai, đã đến lúc thế giới bị đặt trước một thử thách khốc liệt, một câu hỏi khốc liệt: Tôn giáo nào là chân chính nhất? Ta không trả lời, ta hỏi thôi, ta không trả lời nha. Thầy cảm ơn mọi người đã lắng nghe, xin chúc cho mọi người một mùa xuân hạnh phúc, an vui và thăng tiến. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[1:15:59]Còn vài phút thầy có thể trả lời vài câu hỏi. "Chồng con là đệ tử của thầy. Anh ấy nghiện thuốc lá, con khuyên bỏ mà anh ấy không nghe. Anh ấy nói chỉ có thầy cấm ảnh mới nghe. Xin thầy giúp con với." Giúp liền thôi. Nói là thầy không cho hút thuốc nha. "Nếu mình đem tượng Quán Thế Âm Bồ tát mình thờ lâu năm đem biếu cho người khác rồi mình thỉnh Tam Thánh về thờ được không?" Được, đâu có sao đâu. "Con phải đi làm ca đêm, nhưng con cố gắng đi đọc kinh ở chùa, nửa chừng con phải đi về. Vậy thì con có bị lãnh quả báo xấu không?" Không. Không. Vẫn tốt hơn là mình không đến tụng câu nào, tại vì mình bận chứ không phải là mình cố ý muốn bỏ ngang, Phật vẫn chứng cho mình.

[1:16:46]"Lâu nay thầy còn chạy xe máy một mình không?" Sao điều tra đủ thứ chuyện kỳ lạ vậy trời!

[1:16:56]Lúc này thầy hết chạy xe máy một mình, mà thường hay chạy xe đạp một mình. "Thầy ơi, có phải Chúa Giê-su là tiền thân Đức Phật không?" Làm sao làm tiền thân được? Chúa Giê-su sinh sau Phật mà, ai hỏi câu kỳ thôi. "Nơi con hoài nghi là nói rằng khi người chết mà nhất tâm niệm Phật thì mọi tội lỗi sẽ tiêu trừ." Hôm qua thầy có giải thích điều này.

[1:17:19]"Có cây xoài, muốn chặt cây xoài để mở rộng sửa chữa căn nhà, mà làm gì?" Thì thường thường những cây cối hay có các vong ở, nên ta chặt cây là dễ bị xâm phạm đến chỗ ở của quỷ thần, mà ngày xưa Phật cũng đã nói điều này. Cho nên bây giờ ta cẩn thận, có thể là thắp nhang ta cúng cái trái cây với bông á, ta thỉnh họ dời qua một cái cây khác hoặc là đi về một nơi nào khác ở rồi hãy chặt cây. Để mình xin là mình được chặt cái cây này, mình nói một tiếng chứ đừng có khi không chặt ngang. Chặt ngang họ giận, nhiều khi họ phạt á, họ làm cái gì đó cái mình bệnh à. "Con phân vân là cúng một bát mà nhiều người ăn thì không đủ."

[1:17:57]Không, thì mình không sao đâu. Trong cái cõi âm họ chỉ cần hưởng cái tinh thần là nhiều, thế ta cúng một cái bát nhưng ta nguyện là mọi người được ăn đầy đủ thì tự nhiên sẽ thành nha, chứ cũng không cần. "Làm công đức ở làng xóm rồi được tuyên dương, như vậy là bị mất công đức?" Đúng như vậy, khi ta làm công đức xong mà được khen á, ta bị hao mất một phần. Cho nên thường thường là cái người mà biết khôn á, họ làm phước họ hay giấu là vậy, họ giấu, mình hưởng được hết luôn. Còn khi mình làm được rồi được tuyên dương ra ngoài cái bị bị hao mất cái công đức của mình. Đúng rồi, cái hiện tượng mà lên đồng nó có hai trường hợp lận.

[1:18:35]Một hiện tượng là chính cái vô thức người đó khởi lên, lấn át ý thức, làm ta tưởng như ta có một cái ngã khác. Và một hiện tượng thứ hai là do thần kinh ta yếu quá, cái vong ngoài khác nó nhập vô được, nên tới hai trường hợp, mà một ông thầy ổng chữa ổng phải biết là đó là trường hợp nào, có hai trường hợp như vậy. "Khi người thân mất, cái người nghèo họ nhận tiền phúng điếu thì không sao, thì đây là cái tình làng nghĩa xóm, cái phong tục từ ngày xưa của ta rồi. Khi người chết rồi cái gia đình người ta không đủ sức để lo một cái đám tang, vì đám tang coi vậy chứ tốn kém, cho nên ta có cái lệ là nhận tiền phúng điếu,

[1:19:07]đối với người nghèo vậy là không sao. Nhưng với người khá giả mà vẫn nhận phúng điếu thì ảnh hưởng tới người thân đã mất?" Thì đúng rồi, bị ảnh hưởng liền. Thì cái người gia đình mình mắc nợ, người chết cũng bị mắc nợ. Nên khi ta khá giả ta đừng nhận phúng điếu. Mà nếu cái người kia họ quá có lòng, ví dụ do cái người mất này họ có uy đức quá, họ có uy đức quá, ví dụ họ chức họ to hay cái công lao họ nhiều nên nhiều người họ đến viếng họ vẫn phải bỏ tiền chứ không thể đi không, thì người nhà nên dùng hết tiền đó để làm từ thiện ha, chứ đừng có xài, xài mang tội chết luôn á. Đúng rồi, khi quy y rồi không được đi cúng đình mà lạy

[1:19:43]nha, cái này cấm tuyệt à, lúc quy y đã nói rồi. Mình có thể là bày tỏ cái sự kính trọng đối với ông thần, tại ông thần ở trong đình đó có thể là một danh nhân lịch sử có thật, có thể là như vậy. Nếu đó là một danh nhân lịch sử có thật thì ta có quyền bày tỏ cái sự kính trọng đối với anh hùng của một đất nước, nhưng mà không được được lạy với cái mức độ mà tha thiết quy y như là lạy Phật là không được, không được phép. Còn ta bày tỏ ta có thể đứng xá được rồi, đứng xá vậy thôi, giống như ta chào nhau vậy là được rồi. "Có một người mang chân giả, nhưng người đó mất, lúc liệm thì không bỏ theo cái chân giả giùm,

[1:20:20]tới khi chết người đó về đòi, đòi cái chân giả." Không, cái này có thiệt á, người ta vẫn cảm thấy cái đó là của người ta. Cho nên ai mà tỷ như một lúc mà sống người ta có răng giả hay có chân giả, có tay giả, làm ơn chết bỏ vô hòm giùm người này nha, đừng có lấy lại à, không có tiếc tiếc mà cạy cái răng giả người ta ra hay là lấy cái cái tay giả, chân giả để lại không được à. Để vô hết giùm, chứ không người ta đòi à, có thiệt á. Rồi bây giờ lỡ rồi thôi kiếm cái chân giả đốt cúng à. "Thầy cho con hỏi bà Địa Mẫu có thật không?" Dĩ nhiên là không có thật, tại không có lý lịch, không có xuất hiện giữa đời, còn kinh Địa Mẫu là do một người nào

[1:20:56]đó đặt ra thôi, đặt ra và tưởng tượng vậy thôi chứ không có thật nha. Con học bài mở đĩa của Thầy vừa học vừa nghe bị mang tội không? Con làm như vậy vừa dễ học bài vừa dễ tiếp thu lời Thầy giảng mà cha mẹ không đồng ý. Thật ra thì Thầy cũng không có quyết định được, nhưng mà nếu cảm thấy làm như vậy mà dễ học bài thì không sao nha. Thì Thầy thì không sao thì thôi, cứ nói là nhờ mở đĩa dễ học bài. Chỉ sợ mở đĩa rồi khó học bài thì mình không nên làm như vậy, rồi mình phật lòng cha mẹ. Con là Phật tử, con có xưởng cơ khí, nếu con trữ lượng hàng khi giá rẻ vậy có phạm tội đầu cơ tích trữ là phạm giới thứ hai là ăn cướp không Thầy?

[1:21:36]Không phải đâu. Thật ra cái đầu cơ tích trữ với cái mà điều phối hàng hóa nó khác nhau. Thầy nói trường hợp như thế này nè: ví dụ như khi khi giá nông sản nó rẻ quá, cái ta mua vô để cho nó đừng có xuống giá nữa thì đó là ta giúp cho người nông dân, rồi đến khi mà nó lên giá ta bán ra thì nhờ ta bán ra nhiều cái giá nó không lên quá. Thì chính nhờ có cái người mà họ điều phối, họ có cái kho họ trữ ra trữ vô á mà thường là việc này là của nhà nước làm thì nó làm cho giá nó không xuống quá và không lên quá, công đức rất là lớn. Còn cái người đầu cơ tích trữ là nó khác. Tích trữ là lúc mà nó giấu hàng để cho lên giá

[1:22:14]rồi lên giá rồi nó bán rỉ rả ra để nó lời, đó là đầu cơ tích trữ. Còn ta ta thu hàng lúc rẻ để cho hàng nó đừng có xuống nữa, rồi ta bán ra lúc nó lên để cho nó đừng lên nữa là ta điều phối cái giá nó quân bình lại, nó bớt dao động là công đức rất là lớn, nha, không đừng có sợ. Con muốn hoằng pháp bằng cách nêu gương của mình không biết có phạm tội khoe khoang không? Chính xác là phạm tội khoe khoang. Cho nên dù mình có những cái hay cũng đừng có khoe ra. Cho nên mình nói giả vờ mình nói của ai á, mình nói tôi thấy có người họ vậy vậy vậy mà toàn là chuyện của mình. Thì như vậy là vừa nêu được cái gương cho người khác

[1:22:48]bắt chước mà không có khoe khoang mình, nha. Có người hỏi Thầy về nhân quả theo công thức toán học mà Thầy có giảng trong mấy bài kia, thì người này đưa ra thêm những cái công thức nó phức tạp hơn thì Thầy rất là công nhận thôi. Tại vì thực sự nhân quả nó là bài toán rất là khó, mà khi giảng thì Thầy đưa ra một công thức đơn giản để mọi người dễ hiểu. Chứ còn nếu mà sau này có một cái môn toán học chuyên nghiên cứu về nhân quả thì cái công thức nó cực kỳ phức tạp chứ không đơn giản như Thầy nói đâu. Cho nên bây giờ nghe Thầy nói cái công thức đó thấy đơn giản quá, không hài lòng, đưa thêm cái công thức phức tạp hơn thì Thầy rất là tán thán.

[1:23:23]Đó là đúng ý Thầy đó, đúng ý Thầy, vì tương lai người ta sẽ như vậy nha. Có người hỏi về cái nhân thân dòng họ của Thầy thì Thầy xin phép không trả lời ở đây, nha. Nếu có thai được hai tháng mà bị hư thì cũng nên cầu siêu cho cháu, nha, nên cầu siêu vì vẫn là một cái vong linh. Mẹ con buôn bán dạo này không suôn sẻ như ngày xưa, con không biết việc nhận con heo vàng ở chùa về để bỏ ống để mà làm công đức mà vậy lại không có tiền để bỏ vô như vậy có tội hay không? Đâu có sao đâu, không có tiền thì thôi chứ ai bắt gì đâu. Đúng rồi. Có lần con mắng bạn của con là học ngu, con mắng lớn lắm, ai cũng nghe, sau đó thằng bạn con mà con mắng nó nghỉ học luôn,

[1:24:07]còn con bắt đầu việc học con khó khăn dần, có phải là nghiệp của con không? Đúng như vậy. Mình mắng ai như vậy thì mình sẽ khó khăn việc học, nha. Con hay nằm chiêm bao thấy Đức Bổn Sư sau khi con dâng hoa quả cúng dường Tam Bảo, đó là điềm gì? Đó là điềm mà cái căn cơ tu mình còn thấp. Khi mình căn cơ tu còn thấp mình thường hay thấy Phật để Phật khuyến khích mình. Đến khi mình căn cơ sâu dày rồi thì không có thấy nữa, vì tự mình biết đúng sai để mà đi tiếp, nha. Thầy cảm ơn mọi người đã lắng nghe, nha.