[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thực sự thì sư phụ không có định chưa có định đi giảng lại, sư phụ cũng định nghỉ ngơi thêm 2 năm nữa. Thì thời gian qua sư phụ cũng hạnh phúc, cũng coi vậy chứ còn lại cũng làm được nhiều việc. Nhưng mà rồi bất ngờ sát sát tới ngày
[0:26]cái thời hạn 2 năm thì bất ngờ bác Vũ Trung mất nên sư phụ phải phải ra Hà Nội để phụ lo tang lễ. Đây cũng có bác gái bác Duyên là vợ của bác Vũ Trung đó đây, chào mọi người một chút. Thì tang lễ cũng vừa xong, bên bên Bộ Quốc phòng, bên quân đội các vị họ cũng tổ chức rất là chu đáo, đầy tình nghĩa nên ai cũng ấm lòng.
[1:00]Thì thôi sẵn đây cũng tới ngày Chủ nhật thì sư phụ cũng nhớ các Phật tử nên cũng muốn gặp một chút xíu, thôi mời về Linh Quang có một buổi nói chuyện
[1:14]trong cái sự thăm hỏi và vài lời đạo lý. Tuy nhiên, những điều sư phụ định nói thì nó lại hơi phức tạp quá. Những cái đạo lý sư phụ sắp nói thì nó hơi khó quá. Nên sư phụ không biết là nó hôm nay đã thuận lợi để nói hay không. Nếu mà nói thì nếu ai hiểu được thì tốt, còn ví dụ như ai cảm thấy nó xa lạ với mình thì cứ ngủ, nha cứ ngủ không sao hết. Này nó hơi khó. Hơi dài dòng.
[1:49]Ăn cơm hết rồi phải không ạ? Rồi, vậy đủ sức khỏe để chiến đấu nghe bài này.
[1:57]Có một lần trong một đêm Giao thừa, sư phụ giảng cái bài "Nền tảng của vũ trụ", nói vũ trụ này được tạo thành bởi ba ba yếu tố: một là vật chất, hai là tinh thần, ba là luật nhân quả nghiệp báo. Ba điều đó là ba yếu tố chi phối hết toàn bộ vũ trụ này.
[2:24]Thì mỗi một yếu tố như vậy thì lại có vô số vô số những quy luật của nó. Ví dụ như về vật chất, ta có lực hấp dẫn, những lực quán tính, cái độ cứng, độ mềm, cái nóng, cái lạnh, cái sự co, sự giãn, đủ thứ vô số quy luật mà cho đến ngày hôm nay với cái sự phát triển của khoa học cho đến giờ phút này thì khoa học chỉ khám phá chắc chừng một phần tỷ những quy luật về vật chất, vật lý của vũ trụ này mà thôi, chưa biết gì nhiều cả, chưa biết gì nhiều. Nên những điều mà ta biết ngày hôm nay, ta có thể cầm cái máy điện thoại gọi khắp thế giới, nói chuyện với nhau từ rất xa, rồi có ta có trí tuệ nhân tạo, có thể dựng hình ảnh như thật, là cả một bộ phim vậy.
[3:18]Thay vì phải đóng phim trường vất vả, cứ ngồi gõ máy gõ máy riết có thể dựng lên được một bộ phim. Thì con kêu Pháp Toàn hay Trí Kiên gởi cho con cái clip lát nữa chiếu cái cái "Hạnh phúc là khi" cho mọi người coi. Là chùa mình làm một cái clip ngắn cái bài mà "Hạnh phúc là khi" chỉ toàn bằng AI thôi, trí tuệ nhân tạo, mà rất là Nghĩa là ngày nay đến tiến bộ như vậy, nhưng thực sự ra là khoa học vẫn chỉ biết chừng một phần tỷ những quy luật của vật chất hiện nay không biết hết, nhiều điều vẫn không thể giải thích được. Rất nhiều những cái quy luật bí ẩn chưa biết được. Ví dụ như bây giờ nói là lực hấp dẫn
[3:58]là các thiên thể hút nhau, nhưng mà có những cái đĩa bay nó bay nó không cần cái cái cái phản lực mà thắng luôn cả trọng lực. Mấy cái từ này bắt đầu hơi chuyên môn nha, người già có quyền ngủ. Thắng luôn trọng lực mà ta không giải thích được tại sao. Nên là các nhà khoa học, các quốc gia bí mật đi tìm cái này dữ lắm mà không tìm ra nổi vì nó thuộc ở cái cấp độ mà những quy luật rất sâu xa của vật lý, đến đây không biết. Đó là chưa nói tới bắt đầu tinh thần. Yếu tố tinh thần là gì? Yếu tố tinh thần là gì? Thì có một lần sư phụ mới định nghĩa thế này: Chừng nào mà khoa học định nghĩa như thế này,
[4:45]chấp nhận cái tiền đề này thì ta nền văn minh của ta bước thêm một thế giới nữa là thế giới tinh thần. Ý thức con người vừa lệ thuộc não bộ, vừa độc lập với não bộ. Chừng nào khoa học chấp nhận cái tiền đề này thì ta bước sang thêm một nền văn minh thứ hai là văn minh quy luật của tinh thần, của ý thức, của tâm linh. Còn ngày hôm nay chưa được điều đó thì thôi. Nhưng rất may là cách đây cũng không bao lâu, có lẽ cũng khoảng một tháng à, thì có một bài báo lúc đó có một bài báo của những nhà khoa học nào đó không biết phải của Mỹ hay không, thì có một bài báo nói rằng các nhà khoa học chấn động khi phát hiện một điều
[5:29]dường như ý thức con người độc lập khỏi vật chất. Đây cũng là một tiền đề để bắt đầu từ đây ta bước sang một nền văn minh mới của vũ trụ này, chứ ta không còn chỉ biết có vật chất hay vật lý nữa, ta còn có tâm lý, còn có tâm linh. Đó là cái thứ hai. Mà đó là ngày nay chúng ta chưa hề có cái khoa học của tâm linh, chưa hề có cái khoa học của tinh thần. Nếu chúng ta bước vào đó nữa thì không biết bao nhiêu nghìn năm nữa, ta mới có thể hiểu được một phần tỷ các quy luật của thế giới tinh thần này. Còn thế giới vật lý, vật chất này hiện nay ta cũng chỉ biết chừng khoảng một phần tỷ, còn nhiều điều chúng ta chưa hề biết.
[6:13]Còn yếu tố thứ ba là thuộc về nhân quả nghiệp báo thì ta chưa dám đụng tới luôn. Ta không hề biết gì về điều đó cả, trừ những bậc thánh đắc đạo như là Đức Phật và các vị A La Hán, các vị nhìn xuyên suốt hết các tới vô lượng kiếp trước, vô lượng kiếp sau và biết cái quy luật nhân quả nghiệp báo nó vận hành một cách cụ thể như thế nào. Có những vị tu hành cũng chứng đắc được một phần, rồi cũng nhớ lại kiếp trước, cũng đoán được kiếp sau, nhưng mà chỉ thấy kết quả thôi. À, nói kiếp trước cái ông đó đó, ổng ổng giết người ta, kiếp này ổng đi xe ổng đâm đầu rơi xuống vực. Kết nối hai sự kiện đó lại.
[6:59]Nhưng mà cái vận hành nào, cái quy luật nào, cái điều khiển nào khiến cho cái lúc mà ổng khởi tâm ổng giết người ta, cái hành vi ổng giết người ta, nó đưa đẩy đưa đẩy bằng cái gì cho tới cái ngày ổng lao đầu dưới xe ổng cắm xuống vực thẳm ổng chết? Thì cái điều đó chưa giải thích được vì cái mức độ chứng ngộ chưa thấy tới tận cùng của luật nhân quả. Chỉ thấy à nhân như vậy, biết kết quả là vậy rồi thôi, còn quy luật nó đi như thế nào thì không thể biết, trừ Đức Phật và các vị A La Hán. Nên trong vũ trụ này ta có ba cái yếu tố: vật lý, tâm linh và luật nhân quả.
[7:36]Ngày nào mà thế giới này
[7:41]hiểu rõ về ba điều này thì ta nâng cấp cái văn minh của loài người lên một bước rất là là xa. Và cái điều ta rất mừng hiện nay là Bộ Chính trị Đảng ta đã đề cao
[7:57]xây dựng phát triển cái văn hóa dân tộc để làm thành cái nền tảng vững chắc cho dân tộc ta trước một cái thế giới đầy biến động và hỗn loạn, nhưng ta cứ giữ vững cái văn hóa của dân tộc và ta sẽ đứng vững điều đó. Giữa một thế giới bộn bề hơn thua, cạnh tranh, náo loạn, ta đứng vững được bởi vì ta có một nền văn hóa vững chắc. Thì cái văn hóa nó liên quan tới cái lối sống, cái đạo đức, nó thuộc về tinh thần và cũng thuộc về những con người tin hiểu được luật nhân quả nghiệp báo. Đây là một điều mừng cho cho dân tộc ta là như vậy. Giờ sư phụ nói điều này trước. Giờ sư phụ nói về cái vật lý một chút.
[8:39]Nói về vật lý thì nghe nó bắt đầu khó rồi nha, khó rồi. Vì cái cái khó này nó còn khó hơn cả khoa học lượng tử, khó hơn. Ngồi nghe chút xíu, không hiểu thì không sao, mà hiểu thì rất giỏi. Ví dụ thế này: Ta nói rằng như ông Einstein à ông Newton, nhà bác học như Isaac Newton, câu chuyện kể rằng ông về quê, trong một buổi chiều ông đang ngồi dưới gốc táo, trái táo rớt đụng đầu ông cái bốp. Thì tất cả chúng ta cũng nhiều lần bị trái gì đó nó rơi trúng đầu, phải không ạ? Thậm chí có những cặp đôi yêu nhau ngồi dưới gốc dừa bị dừa rơi xuống đầu thì sau đó là
[9:23]cầu siêu, cầu an gì thì ta không biết, đại khái vậy. Và ta cũng dặn dò: "Trong cái vườn sầu riêng, vui lòng các cặp đôi yêu nhau không được vào đó ngồi hẹn hò", bởi vì lực hấp dẫn của Trái Đất ta không biết được đâu mà mà lường. Thì ông Newton cũng bị rớt một cái bốp vậy. Thì thay vì ta hỏi tại sao nó rớt? Câu trả lời của ta: "Vì nó nặng, nó rớt". Nhưng ông Newton ông nghĩ một cách khác: "Nó không phải nặng nó rớt mà vì nó bị hút bởi Trái Đất. Nó nó và Trái Đất hút nhau." Cái này mới khủng khiếp! Cái suy nghĩ của một bậc thiên tài. Còn mình cứ nói là vì nó nặng nên nó rớt, còn Newton: "Bởi vì nó bị Trái Đất hút." Nhưng ông suy lượng suy luận thêm một bước nữa:
[10:08]"Vì nó và Trái Đất hút nhau." À, thế là ta xuất hiện một cái lực gọi là lực hút vô hình. Thì trong vật lý nè, khi ta xây cái thiền đường này là lúc đó là thầy Toàn Kính với thầy Toàn Linh ngoài này phụ trách thì sư phụ trong đó đó phải điều khiển ra, nhắn tin ra, hướng dẫn: kèo phải làm sao để chịu lực kéo và lực nén của các thanh dầm thế này. Khi nó đè xuống, nó kéo ở chỗ nào, nó nén ở chỗ nào thì cái thép phải đặt ở chỗ nào để mà chịu được? Ví dụ như nói là: "Tụi con làm cái bàn thờ Phật đây nè con, ở dưới cái tầng dưới con ép một cây cột liền cho sư phụ để nó chịu đựng nguyên cái bệ này, tại vì rất nặng." Mình phải tính toán. Mưa hả?
[10:50]Ồ, hay quá nhờ. Cảm ơn Trời Phật.
[10:58]Ông trời ổng cũng thương mình ổng nha. Vô đây con, con bé gì mặc bự bự mập mập kìa? À không, Hòa Sương Hạnh á, vô đây con. Thì tồn tại trong cái vũ trụ này, cái lực hút lẫn nhau của các thiên thể và các vật chất, dù là một cái ly, một cái khăn gì đó, nó đều có lực hút lẫn nhau nhưng mà lực nó nó nhỏ, ta không thấy. Còn cái lực nam châm nó mạnh lắm, để gần về hút và dính liền. Nhưng mà còn cái lực hút là lực hấp dẫn của trọng lực thì nó rất là yếu, ta không thấy, mà phải to như cỡ Trái Đất hay Mặt Trăng vậy, ta mới thấy cái ảnh hưởng, cái sức hút của nó. Ở đây, cái thời gian thì không nhiều nhưng mà Sư Phụ nói vắn tắt thôi.
[11:42]Cái nào nó càng nặng thì nó càng càng hút nhau mạnh. Mà nặng là cái gì? Là mỗi nguyên tử của nó nó có nhiều hạt proton và neutron ở trong nhân của nó. Này thuộc về ôn lại kiến thức cấp hai, đúng vậy. Cứ nhiều hạt proton và neutron trong cái cái nhân của nó thì hạt nó nặng, mà nó càng nặng thì nó càng hút nhau càng càng nhiều, vậy. Đó, nguyên tắc căn bản người ta biết như vậy. Nhưng hút là cái gì? Kéo là cái gì? Tại vì cái lực đẩy là ta chỉ việc xô vậy thôi là người ta đi ra khỏi mình. Nhưng mà khi ta kéo người đó lại thì ta dùng cái gì? Dây phải không ạ? Nhưng sự thực, cái dây kéo người ta lại cũng là lực đẩy chứ không phải là lực hút.
[12:34]Ta thử ta cầm dây ta kéo người đó lại coi. Cái dây phải vòng ra sau lưng người ta hay cổ người ta kéo, tức là đẩy từ phía sau. Thấy phía trước kéo nhưng sự thực là lực đẩy từ phía sau, cũng là lực đẩy thôi. Cũng là lực đẩy thôi. Thấy kéo chứ cũng là lực đẩy, ta nghiên cứu kỹ ra thấy. Mà phải có sợi dây, phải có cái sợi dây vật lý thì ta mới tròng vào cái người đó, ta kéo người đó lại về phía mình. Vậy mà các thiên thể không có sợi dây nào cả, mà vô hình ta rờ ta không thấy gì hết nhưng các thiên thể hút nhau.
[13:09]Vậy nó hút bằng cái gì? Nghe không ta? Tiếng mưa lớn có nghe được không? Nghe ổn? Có gì thì con điều chỉnh cái volume lên chút xíu nếu mà mưa to quá.
[13:23]Cái vật lý này nghe nó hơi khó hiểu nhưng mà nếu hiểu rồi nó thú vị, nha, cứ ráng kiên nhẫn nghe giùm Sư Phụ. Cứ ráng đi. Vậy cái lực hút, ví dụ như Mặt Trăng với Trái Đất hút nhau, nó hút bằng cái gì? Nó không có sợi dây kéo từ cái Trái Đất không có thò một sợi dây ra cột Mặt Trăng để kéo về phía mình. Hoàn toàn không có gì hết, vô hình nhưng Mặt Trăng lúc nào phải dính theo Trái Đất, cứ đi xoay theo Trái Đất mãi mãi trong cái không gian lạnh lẽo này. Cũng như Trái Đất mình bị Mặt Trời hút vậy đó, Mặt Trời cũng không có sợi dây kéo Trái Đất nhưng mà Trái Đất cứ phải bám theo Mặt Trời mãi. Vậy cái kéo vô hình đó là gì?
[13:58]Không rờ, không chạm gì được hết mà kéo nhau là kéo bằng cái gì?
[14:05]Muốn hiểu kéo nhau bằng cái gì thì ta hãy nhìn cái hội trường, cái hội chúng ngày hôm nay. Ai kéo ta về chùa Linh Quang ngày hôm nay?
[14:20]Ai, có ai thò dây kéo ta về đây không? Không, ta tự đi, phải không? Cái gì làm ta khởi cái tâm đi về đây?
[14:31]Có một người nào đó đã gọi điện thoại, rủ ta, nói ta, phải không? Nói hôm nay có cái ông thầy ốm ốm, xấu xấu hết 2 năm cấm vận rồi, ổng sẽ về thăm chùa Linh Quang, thì về, thế là
[14:48]nên đi, thế là ta tự ta đón xe, rủ nhau bắt xe về ở đây, không có ai cầm sợi dây kéo ta cả. Thế nên, ta hiểu được một điều thế này: đó là tâm lý, nhưng vật lý cũng gần giống như vậy. Đây là cái quy luật nè: Ta tự ta đi, khi ta bị hút nghĩa là tự ta đi về phía đó, gọi là hút nên không có cái sợi dây nào ở trung gian cả. Tự ta, tự nguyện ta tìm về đó gọi là lực hút. Đó là tâm lý và vật lý cũng như vậy. Đây là một, đây bắt đầu ta sẽ thấy cái ranh giới giữa tâm lý và vật lý bắt đầu chạm nhau trong vũ trụ này. Thế thì Mặt Trăng và Trái Đất nói gì với nhau mà Mặt Trăng cứ mãi mãi đi theo Trái Đất? Đây, đây là vấn đề.
[15:44]Trái Đất và Mặt Trăng nói chuyện với nhau. Mỗi một hạt proton ở trong cái nhân sâu của nguyên tử á, ta gọi là đó, đó là cái cỗ máy tạo ra cái sóng hấp dẫn. Ta tạm gọi là cái sóng hấp dẫn nhưng sự thực đó là một tín hiệu để nói chuyện giữa nguyên tử này với nguyên tử kia. Và họ nói cái gì? “Về đây với nhau, về đây với nhau.” Nó cứ rủ nhau thôi. Gặp đây là lực của bầy đàn, nó cứ rủ về với nhau và bên kia nghe lời, tự động đi về. Cái cơ chế mà để một cái nhân nguyên tử, một cái hạt proton á, nó tự động nó chuyển dịch, nó hướng về cái phía mà nó bị hút lại là một cái cấu trúc rất phức tạp, khó giải thích ngày hôm nay.
[16:33]Hôm nay thì Sư Phụ không có thời gian để nói về điều này. Nhưng bây giờ chỉ nói một cách vui, dễ hiểu thôi: là vật chất trong cái nhân sâu của nguyên tử, những cái hạt proton nó phát sóng ra, nó nói chuyện với nhau và nó nói nhau nó rủ nhau để về với nhau. Bên kia nghe được, đáp ứng lại và tìm về với nhau. Cái ta nói bằng cái tâm lý nhưng cái nguyên tắc tìm về với nhau để một nguyên tử nó bị cái lực hút, lực hấp dẫn nó hút về nhau, cơ chế đó rất phức tạp, nó còn sâu xa hơn cả cái quy luật về khoa học lượng tử. Nhưng hôm nay thì nó nó sâu xa nên ta không nói hôm nay được, nhưng ta hiểu tạm như thế này vậy.
[17:16]Đến ở mức độ này, cái vật lý và tâm lý bắt đầu gần chạm nhau. Nên ta sẽ thấy đây là chỗ mà nhà bác học Einstein cả đời đi tìm mà tới chết vẫn chưa giải thích được. Ông thấy có những cái ông tin rằng mọi cái lực nó có cái gì nó thống nhất nhưng không biết nó thống nhất cái gì, tại vì ông chưa tìm ra tới cái chỗ mà các hạt nhân nguyên tử nói chuyện với nhau, rủ nhau về với nhau và nó tự nguyện về với nhau. Cái nguyên tắc của một hạt nguyên tử tự nguyện về với nhau giống như hội chúng ta ngày hôm nay vậy, ta tự nguyện về chùa Linh Quang này, không ai bắt, không ai ép, không ai kéo, không ai cột gì ta cả,
[17:59]ta tự nguyện ta về và vật chất trong vũ trụ này cũng vậy, tự nguyện về với nhau. Ta cứ hiểu đấy. Những điều mà Sư Phụ vừa nói ngày hôm nay có thể phải 300 năm sau, 500 năm sau, khoa học mới bắt đầu chạm tới. Còn những người mà ngồi trong hội trường ngày hôm nay là những người may mắn đầu tiên trên thế giới này nghe được điều này.
[18:28]Ai mà có kiến thức khoa học sẽ hơi bất ngờ vì điều này, nhưng mà đây là một điều lý thú. Trong thế giới vật lý này thì vật chất hút nhau bởi cái gọi là sức nặng của nó, bởi khối lượng của nó. Khối lượng càng lớn thì cái sức hút càng mạnh, phải không ạ? Đó là thế giới vật lý. Còn thế giới tâm linh, thế giới tinh thần, các cõi Trời có hút nhau không?
[19:00]Có hút không? Không có trọng lực, thế giới đó không có trọng lực. Hút nhau bằng cái gì?
[19:09]Vật chất hút nhau bằng cái sóng hấp dẫn từ trong cái hạt nhân của nguyên tử, từ cái hạt proton và neutron. Cõi Trời không phải nguyên tử, không có hạt neutron, proton, nhưng có sức hút với nhau. Hút bằng cái gì?
[19:32]Không biết ngoài sân, à ngoài sân không bị mái tôn nên cũng không ồn. Trong đây ta bị cái mái tôn nè, bị ồn. Sau này tụi con xử lý cái mái tôn lại để cho tiếng mưa nó không ồn. Ta làm một cái lớp lưới lan hai lớp đó con, che lên trên.
[19:52]Vừa ngăn nhiệt mà vừa không bị ồn. Cái lưới lan đó con làm một cái lưới mắt cáo che hết lên một cái khoảng cách hai tấc nha, trên đó phủ cái lưới lan lên, ngăn.
[20:05]Ở các cõi trời, các cõi thần hút nhau bằng cái gì? Đây ta nghe đây, vì cõi đó là cõi tâm nên hút nhau bằng tâm, tâm từ bi. Nơi nào có tình yêu thương nơi đó chúng sinh tìm về. Ngày hôm nay vậy ta cũng hãy nhìn trong đây, đây là cõi vật lý nhưng cũng là cõi tâm lý. Khi khi ta nói hôm nay có quý thầy quý cô về, có sư phụ về, tâm ta tìm về liền. Ta tự động bắt xe rủ nhau về với nhau rất là đông, bởi vì ta tin rằng nơi đây có cái gì? Có cái gì? Tình thương yêu. Có tình thương yêu. Ta yên chí rằng khi ta về đây, chưa gặp các thầy các cô, huynh đệ bạn đạo gặp nhau đã sao? Đã mừng vui vì ai cũng thương nhau.
[21:01]Rồi một lát nữa gặp các thầy các cô, các thầy các cô còn thương ta còn nhiều hơn nữa. Không biết có đúng không kìa?
[21:15]Đúng không? Chứ còn sư phụ là bảo đảm đúng nha! Bảo đảm đúng á.
[21:25]Về đây vậy à chùa lo cho ta miếng ăn, mọi thứ, vậy đó, cố gắng vậy á, phục vụ cho ta mọi điều được thuận lợi để ta ở đây tu tập, nghe giảng. Đó là biểu hiện của tình yêu thương, nhưng quan trọng là cái thái độ vô hình nhưng trong ánh mắt, trong nụ cười, trong lời nói ta biết rằng ta được yêu thương. Và khi được yêu thương thì ai cũng hạnh phúc. Đó là lý do là vậy. Cho nên cái nguyên tắc mà ta hút nhau ở đây cũng là nguyên tắc của cõi cõi trời. Vì có yêu thương nên ta tìm về với nhau, các cõi trời là như vậy. Chúng sinh cứ đi tìm về nơi có ánh sáng, có yêu thương mà tìm về nương tựa, nhưng dĩ nhiên không phải
[22:16]ai cũng đủ phước để về được cõi trời, đó là cõi ngập tràn tình yêu thương.
[22:26]Cũng giống như hôm nay vậy, cũng không phải ai cũng có duyên để về với chùa Linh Quang này để sống với nhau trong một tình yêu thương đầm ấm như thế này. Là cái hút nhau đây! Thì cái hút nhau của vật lý là cái sóng hấp dẫn, là cái tín hiệu gọi mời từ cái nhân nguyên tử này tới những cái nhân nguyên tử khác. Họ rủ nhau thôi, và các nguyên tử tự tìm về với nhau ta gọi là lực hấp dẫn. Bởi vì không có cái gì nối giữa nguyên tử và nguyên tử cả, chỉ là cái sóng thôi. Cái sóng hiệu đó chính là lời rủ rê, là một loại giống như tâm lý. Vật lý mà giống như tâm lý. Còn ở cõi trời là cõi tâm lý hoàn toàn.
[23:10]Cho nên ta sẽ tìm về nơi nào mà tràn ngập yêu thương. Đó như vậy, hai cái rồi. Thấy khó hiểu lắm không? Cũng không khó hiểu lắm phải không ạ? Cũng không phải khó hiểu lắm, cũng dễ, nhưng mà thực ra đi sâu vào thì mới khó. Bây giờ cái yếu tố thứ ba là nhân quả nghiệp báo. Nhân quả nghiệp báo thì không hút ai hết trơn á. Nhân quả nhân quả nghiệp báo điều khiển mọi thứ, chứ không hút ai hết.
[23:41]Nhân quả nghiệp báo sắp xếp, điều khiển mọi thứ, chứ không hút ai hết. Ta gieo nhân gì, ta gặt quả đó.
[23:53]Khi ta gieo nhân là tự ta chọn lựa. Tự ta chọn lựa rồi, ráng chịu. Nhân quả bắt đầu vận hành. À ví dụ như hôm nay vậy,
[24:09]chúng ta cùng đến chùa, trời hơi nóng, à rồi có nhiều mẹ bế bé bế các em bé đến cũng đến chùa, cũng cầu phúc cho bé. Nhưng mà trời thì rất là nóng. Mà mẹ thì thương bé, cứ mong cho bé chờ sư phụ hay là chờ quý thầy cô đến ban phúc, nhưng mà trời rất là nóng và rất nguy hiểm cho sức khỏe của bé. Mẹ thì không sao nhưng bé nó chịu cơn nóng đó khá nguy hiểm. Mà đứng bên cạnh ta, lúc đó nếu ta nhìn thấy điều đó và ta tìm cách, thay vì cầm cái quạt quạt cho mình, ta đã quạt cho bé. Ta có hai chọn lựa mà: trên tay ta có cái quạt thì ta được quyền chọn lựa là quạt cho mình hay nhìn thấy bé ta đưa qua quạt để giải nhiệt cho bé.
[25:07]Đây là sự chọn lựa của chúng ta. Và khi ta chọn lựa cái gì thì nhân quả nghiệp báo bắt đầu vận hành theo con đường đó. Sư phụ nói lại đó, lúc đó ta chọn lựa là quạt cho mình hay đưa qua quạt cho bé? Và sư phụ hỏi: "Nãy quạt cho ai?" - "Cũng không nhớ nữa, thấy quạt quạt không biết quạt cho ai". Thì không nhớ nữa lại là một chọn lựa, và nghiệp sẽ vận hành theo cái cách kiểu cũng không nhớ nữa, như vậy. Mà nếu lúc đó ta chọn lựa thôi mình nóng một chút để quạt cho bé tại sợ bé nó còn nhỏ quá, nó yếu á, nó bị nóng quá, đưa qua quạt bé, và luật nhân quả vận hành theo con đường đó liền. Vận hành thế nào đó không biết, thì cái vận hành của luật
[25:52]nhân quả nó biểu hiện ra hai điều trong đời sống của ta: may và rủi, hên và xui. Nhớ như vậy. Ta làm bất cứ điều gì trên cuộc đời này dù ta thông minh đến đâu, dù ta giỏi đến mức độ nào, ta sắp xếp tinh vi chặt chẽ đến cỡ nào thì hơn 50% vẫn là may rủi. Chớ đừng bao giờ nghĩ rằng tôi làm đó thành công tại vì tôi đã sắp xếp quá kỹ. Không có đâu, không có đâu. Vẫn có những yếu tố may rủi đi kè kè bên cạnh cuộc đời ta. Luôn luôn có yếu tố may rủi đi kèm theo những cái sắp xếp tính toán của ta. Nên ở đây đó, những cái vị mà trong những cuộc chiến đấu hay những vị lãnh đạo, họ hiểu điều đó rất rõ. Họ làm gì làm vậy rồi cũng bí mật cầu nguyện cả, bí mật cầu nguyện cả.
[26:49]Vì yếu tố may rủi luôn đi kèm trong cuộc đời của ta. Ta giỏi gì giỏi, vẫn có yếu tố may rủi đó. Ta tính chặt chẽ hết rồi, bữa đó ông trời bão nổi lên một cái, tất cả kế hoạch tan tành. Hoặc là thấy như là mọi việc êm thắm hết, thành công cuối cùng, chỉ bởi vì rất nhiều yếu tố ngấm ngầm bảo vệ, hỗ trợ phía sau. Cũng giống như vậy, ví dụ như một buổi lễ chùa ta tổ chức rất là đông người, thường là được bình yên chỉ bởi vì một, ở trên chư Thiên gia hộ ta. Hai, đều có những lực lượng của Nhà nước âm thầm bảo vệ cho ta để cho buổi lễ được xảy ra bình yên, không có những kẻ xấu phá hoại. Thì những cái yếu tố ngấm ngầm ta không thấy nó thuộc về nghiệp báo cả.
[27:40]Nên bây giờ nói á, vũ trụ này thành lập bởi ba yếu tố: một là vật chất, hai tinh thần, và ba là nhân quả nghiệp báo. Vật chất có những quy luật của vật chất mà nhất là cái lực hấp dẫn. Tinh thần hay tâm linh có quy luật của tinh thần tâm linh mà cái lực hút nó chính là lòng từ bi. Còn luật nhân quả nghiệp báo là một sự điều khiển. Ban đầu là do chọn lựa của mỗi chúng ta. Khi ta chọn lựa rồi bắt đầu luật cái nghiệp vận hành, vậy. Và cái vận hành của luật nhân quả nghiệp báo nó hiện trong cuộc sống của chúng ta qua cái gì? May và rủi, hên và xui. Nhớ như vậy. Nếu ta thành công, ta êm thắm ngoài cái giỏi giắn,
[28:32]tính toán, sắp xếp, tổ chức khéo luôn luôn có yếu tố may mắn đi kèm theo điều đó. Còn nếu mà ta thất bại dù ta đã quá hết sức cố gắng chỉ bởi vì có cái rủi đã đi theo cái cuộc đời của ta. Và cái may, cái rủi đó chính là biểu hiện của gì? Luật nhân quả nghiệp báo. Vậy. Nên ở đây sự chọn lựa là tùy chúng ta. Cũng như vậy, chúng ta sống giữa cuộc đời này, ta sinh ra dưới cuộc đời này, có nhiều điều cũng chẳng ai ép buộc ta. Nhưng chúng ta đã chọn lựa về đây quỳ xuống dưới Phật đài đảnh lễ Đức Phật với lòng tôn kính. Ta chọn lựa điều đó và luật nhân quả vận hành theo cách đó. Luật nhân quả vận hành theo cái cách mà ta đã tôn kính một bậc Thánh siêu
[29:24]phàm nhất của vũ trụ này và luật nhân quả đi theo con đường đó. Thì vận hành như thế nào thì càng về sau thì nhiều việc nữa. Bây giờ ta mới hỏi: "Thế trong vũ trụ này
[29:41]ai là người đáng tôn kính nhất?"
[29:47]Cái câu trả lời là thế này: "Người đáng tôn kính nhất trong vũ trụ này là người hiểu rõ luật nhân quả nghiệp báo nhất." Thấy không?
[30:03]Ông trời ổng đồng ý liền, ổng gật đầu liền thấy không? Sư phụ nói là ổng gật đầu liền thấy không? Thấy không? Ổng nói: "Đúng rồi, đúng rồi" đó. Ổng giật gì đó ổng nói đúng rồi.
[30:22]Luật nhân quả
[30:26]rất là sâu xa. Thí dụ cái căn bản thì ta hiểu là ta gieo nhân gì gặt quả nấy. Nhưng khi đi sâu vào bên trong, quá chừng cái vấn đề bên trong, mổ xẻ ra trùng trùng điệp điệp cả tỷ cả tỷ cái vấn đề mà ta học mãi học mãi không bao giờ hết được. Nên cái câu mà nói rằng gieo nhân gì gặt quả nấy là tiền đề, vậy chớ không đơn giản là như vậy. Mà khi ta có trí tuệ, ta hiểu càng lúc càng sâu dần, càng nhiều dần, lúc đó ta mới thấy thực sự cái bậc mà vĩ đại nhất, trí tuệ nhất, cao cả nhất của vũ trụ này chính là cái đấng mà hiểu rõ luật nhân quả nhất, từng đường tơ kẽ tóc. Vì sao vậy? Bởi vì cái vị đó đã trở thành duy nhất với luật nhân quả,
[31:19]vị đó đã trở thành duy nhất với toàn thể vũ trụ này, vị đó đã trở thành bản thể của vũ trụ nên vị đó hiểu tất cả về vũ trụ và trong đó hiểu rất rõ về luật nhân quả, và đó chính là sự giác ngộ của Đức Phật. Nhớ như vậy.
[31:43]Trong hội chúng đây, có một người Ki-tô giáo.
[31:49]Là bạn thân của đứa em của sư phụ, mấy đứa nó chơi với nhau hơn cả ruột thịt, nên hôm nay vậy cũng vì đám tang của bác Vũ Trung, bé cũng về đây dự nên phải ngồi nghe. Vì là Ki-tô nên bé sẽ hiểu một điều là
[32:08]cái Đấng cao nhất là cái Đấng mà tạo ra vũ trụ này. Cái hiểu của của các đạo khác hầu hết là như vậy. Thì ta không có cãi, ta không có cãi. Bây giờ tôn giáo cũng không nên cãi nhau làm gì mất vui, mất vui. Ta cứ đi theo con đường Phật dạy và ta yêu thương các tôn giáo bạn, dù đôi khi quan điểm chưa đồng nhau nhưng cứ yêu thương cái đã. Vì cái yêu thương đó là mệnh lệnh của đạo đức. Và cái yêu thương đó là quy định của luật pháp. Cái yêu thương đó là chính sách đoàn kết dân tộc của nhà nước ta. Cho nên ta cứ yêu thương nhau, dù khác nhau về tôn giáo, về quan điểm. Nhưng ta cũng hiểu, ta cũng hiểu cái tâm trạng của bạn khi ngồi
[32:54]đây nghe, cứ chờ coi sư phụ nói cái gì, Đấng nào cao nhất và rất chờ đó là một cái Đấng mà tạo ra vũ trụ trời đất này. Nhưng mà ta hiểu một điều trong đạo Phật ta có một khái niệm gọi là bất sinh bất diệt, không có bắt đầu, không có chấm dứt. Nghĩa là cái vật chất của vũ trụ này không có bắt đầu, tự nó có. Đây là điều mà khoa học bắt đầu phải tập hiểu về điều này, có những điều trong vũ trụ tự nó có, không cần ai tạo ra. Vật chất này cũng vậy, tự nó có, không có bắt đầu, không có chấm dứt, gọi là bất sinh bất diệt. Các cõi giới thuộc về tâm linh, các cõi trời, cõi địa ngục vậy, tự nó có, không ai tạo ra, gọi là bất sinh bất diệt.
[33:47]Và đồng thời điều đó luật nhân quả cũng vậy, có vũ trụ là có luật nhân quả nghiệp báo vận hành, không cần ai tạo ra là bất sinh bất diệt. Hồi nãy ta vừa hỏi cái câu
[34:04]ai là người cao cả nhất của vũ trụ này? Thì ta có câu trả lời, đó là một bậc mà hiểu rõ nhất về luật nhân quả, hiểu hết tất cả toàn bộ về luật nhân quả. Đó là câu trả lời. Nhưng cái câu trả lời đó không phản ánh được đầy đủ cái tính chất của một bậc giác ngộ. Vì để có thể gọi là hiểu hết toàn bộ cái luật nhân quả của vũ trụ này, thì vị đó phải đạt được một sự chứng ngộ rất là cao siêu. Mà cái sự chứng ngộ đó
[34:42]đầu tiên là hết bản ngã, hết vô minh, đạt được mức định rất là sâu, tình yêu thương tràn ngập, trí tuệ là soi sáng tất cả, vô số những cái tính chất đó vậy, trong cái sự giác ngộ đó, gói trong sự giác ngộ đó. Và khiến cho cái bậc Thánh như thế trở thành một bậc cao cả nhất của vũ trụ này, mà ta gọi là Đấng Giác Ngộ, ta gọi là Đức Phật, hay dài dòng hơn ta gọi là Bậc Chánh Đẳng Chánh Giác là như vậy.
[35:19]Mà điều đó có nghĩa là vậy,
[35:24]khi mà ta gặp tai họa, ta gặp những điều không như ý,
[35:32]thì thật ra ít người cầu xin Phật Thích Ca, mà thường cầu xin ai?
[35:41]Cầu xin Bồ Tát Quán Thế Âm, à như vậy, cầu xin. Vì sao vậy? Bởi vì có vẻ như Bồ Tát Quán Thế Âm ra tay cứu độ cụ thể hơn, rõ ràng hơn, có kết quả nhanh hơn, còn cầu Phật ít thấy, mà Bồ Tát Quán Thế Âm thì thấy rõ. Nên nhiều khi vậy có nhiều chuyện bí quá, ta cứ quỳ dưới tượng Bồ Tát Quan Âm để cầu xin, còn khi ta tu tập nghiêm trang không cầu gì hết thì ta vào chánh điện ta ngồi thiền trước Phật, à tại vì ta nghĩ cầu Phật Phật ít cho cái gì đúng không? Trở lại ta nói vậy, là
[36:23]Bậc cao cả nhất chính là bậc hiểu hết về luật nhân quả. Nhưng hiểu hết về luật nhân quả cũng có nghĩa là một bậc giác ngộ, một bậc giải thoát, bậc bình an tột độ, từ bi vô biên, trí tuệ tột cùng. Bậc đó ta gọi là bậc Chánh Giác, mà ta lạy ngài đến muôn đời không bao giờ thỏa được cái lòng của mình, không bao giờ thể hiện hết được cái sự tôn kính của mình là vậy là như vậy. Nhưng Đức Phật không phải là một sự độc tôn. Ngài mở một con đường, ta gọi là Bát Chánh Đạo, để dạy cho tất cả chúng sinh ai cũng có thể tìm được đến cái mức độ giác ngộ như thế, Bát Chánh Đạo. Cái Bát Chánh Đạo, tám điều cần phải tu tập, mà hôm trước là sư phụ giảng
[37:14]là tới cái gì coi, chánh nghiệp đúng không? Chánh nghiệp, chánh mạng. Hôm nào rồi sư phụ giảng lại cho nó hoàn thành hết cái Bát Chánh Đạo.
[37:27]Trong cái Bát Chánh Đạo đó là tám phần. Bước đầu là, ừ ai mà không thuộc, ai mà không thuộc cái này là ăn đòn à nha. Đệ tử Phật mà không thuộc là ăn đòn ạ. Chánh kiến là hiểu đúng về đạo lý. Thứ hai là chánh tư duy, nghĩa là gì? Xây dựng tâm hồn của mình cực kỳ đạo đức. Mọi cái suy nghĩ trong đầu không có suy nghĩ sai. Thứ ba là chánh ngữ, tức là giao tiếp với mọi người. Trong cái giao tiếp với mọi người, ta thể hiện được cái đạo đức, cái từ bi, cái nhân ái, cái tử tế đó với mọi người. Chánh ngữ. Thứ tư là chánh nghiệp, là một đời sống hy sinh phụng sự, vị tha cho tất cả chúng sinh, không bao giờ còn tính cái gì cho mình nữa.
[38:21]Thứ năm là gì? Chánh mạng là từ những cái phước đó, ta cần có một cái nghề để sinh sống. Nhưng mà cái nghề dù có phước, dù có khả năng chọn được nhiều nghề, nhưng ta phải chọn một cái nghề mà cái nghề đó càng làm thì càng có phước, có đạo đức, gọi là chánh mạng. Chứ còn tà mạng là gì? Tà mạng là ta cũng được quyền chọn lựa, nhưng lại chọn cái nghề càng làm thì càng mang tội, gọi là tà mạng. Còn chánh mạng thì càng làm càng có phước. Sau khi mà đã được năm cái chánh đó thành tựu rồi, bắt đầu ta bước vào đời sống tâm linh thiền định bởi ba cái chánh phía sau: một là chánh tinh tấn, hai là chánh niệm, ba là chánh định.
[39:10]Chánh tinh tấn nghĩa là cái phương pháp tu tập thiền định chuẩn. Vì tà tinh tấn là hư ạ, là hư là bệnh liền. Còn chánh tinh tấn, ta có phước rồi nhưng phải đi cho đúng đường, cái chữ chánh là đúng cái phương pháp. Chứ còn tà tinh tấn là sai phương pháp, mặc dù trước đó ta có phước, nhưng mà chọn một đường thiền sai, cũng không có kết quả. Nên cái chánh tinh tấn là vậy, có phước rồi, tu thiền, tu cho đúng, kỹ thuật đúng phương pháp. Khi mà đạt được cái chánh tinh tấn rồi, ta qua được giai đoạn đó là chánh niệm. Chánh niệm là bắt đầu là một kết quả của của tâm linh, một kết quả của tâm linh. Tâm ta bắt đầu an lạc, bắt đầu sáng suốt, thong dong, rỗng rang.
[40:01]Bắt đầu hạnh phúc nó đến, nhưng phải đánh, phải chánh nhe, chứ không được tà. Nếu lúc đó ta khởi lên ý nghĩ kiêu mạn, bắt đầu ta đi qua đường tà, vân vân. Rồi sau khi thành tựu chánh niệm, ta mới nhập các bước chánh định. Mà trong cái bước chánh định á, ta nhập định sâu dần sâu dần cho tới khi hết vô minh, hết chấp ngã và đạt được sự giác ngộ như Đức Phật, là hiểu được tận cùng của luật nhân quả. Cái con đường đó Đức Phật đã dạy rất là kỹ lưỡng, bây giờ ta có đi được hay không mà thôi. Nhưng không phải nhiều người đã đi được trên cái lộ trình Bát Chánh Đạo đó, vì hiểu không đúng. Ngay cái chánh kiến đầu tiên là ta đã hiểu không hết.
[40:52]Do cái chánh kiến ta đã hiểu không hết, nên những cái chánh còn lại ta bị rơi rớt từ từ, lạc lối lần lần. Mà cái khó nhất là tới cái chánh tinh tấn, là cái phương pháp tu thiền á, cái những cái chánh trên nó sai từ từ rồi thì ta không bao giờ rịn được, bám được, chạm được vào chánh tinh tấn cả để tu thiền cả. Vì ta không đủ phước nữa, và tu là sai. Nên cần những cái chánh trước đó thật đủ rồi bắt đầu ta mới chạm được vào cái chánh tinh tấn để tu tập thiền định cho đúng phương pháp.
[41:33]Nên hôm nay thì sư phụ tóm tắt lại một số cái
[41:40]cái kỹ thuật của thiền, đó là cái con đường... Nếu mà nói về thiền thì nói phải dài dòng lắm, nhưng hôm nay thôi thì sư phụ nói gọn gọn lại, rồi quý Phật tử ai đã từng tu tập lâu thì điều chỉnh mình lại và đến gặp quý thầy quý cô để trao đổi, hỏi thêm cho cặn kẽ. Thì trong cái mùa hạ an cư này từ tháng tư tới tháng bảy trong ba tháng thì tất cả các thầy cô mình, chùa Phật Quang là ở trong tổ đình hay là ở các cơ sở khác đều phải làm một bài tập, làm một bài luận văn để nộp cho sư phụ chấm. Cái tựa đề đó là Bốn Trụ Cột của Thiền Định. Bốn trụ cột của thiền định là bốn yếu tố để tạo nên thiền định.
[42:29]Yếu tố thứ nhất là đạo đức. Yếu tố thứ hai là phước, hay là công đức. Yếu tố thứ ba là những kỹ thuật, gọi là chỉ. Và yếu tố thứ tư là những đạo lý để quán chiếu. Khi ta có bốn yếu tố này rồi thì ta bắt đầu gọi là nắm được con đường đi của thiền định một cách đúng đắn.
[42:57]Cái yếu tố thứ nhất là yếu tố thuộc về đạo đức. Vì cái đạo đức với cái định tâm nó tương thích với nhau.
[43:09]Cái người mà định tâm thường phải có cái gốc đạo đức, mà cái người có gốc đạo đức sẽ dễ định tâm. Nên nó là một điều kiện gần như bắt buộc. Thế nếu cái người nào đó mà ta thấy họ hăm hở tu tập thiền định, tinh tấn tu tập thiền định mà không lo tu dưỡng đạo đức thì ta cố gắng khuyên họ vì nó mất cái nền và rất nguy hiểm, có thể phát điên. Tức là tu mà không có đạo đức, tu thiền mà không có đạo đức thì não có thể bị nổi loạn bất ngờ và làm cho hư bộ não. Cho nên ta năn nỉ họ, khuyến khích động viên họ để họ tu dưỡng lại cái nền của thiền, cái trụ cột đầu tiên là đạo đức. Mà ta gọi là một trụ cột lớn bởi vì cái đạo đức
[44:00]là vấn đề rất là lớn, rất là mênh mông. Tức là cái đạo đức thử thách ta trong từng giây phút của cuộc sống. Khi ta quan sát mọi điều, ta xử lý mọi điều, ta nhìn mọi điều mà không có đạo đức thì có một giây phút nào đó ta đã bị sai lầm.
[44:23]Còn cái người có đạo đức, mỗi một hành vi nhỏ trong cuộc sống của mình đều nằm trong cái sự giám sát của đạo đức. Ví dụ, ví dụ khi trời đổ mưa, mưa bên đó tạt, nhiều người đứng chen chen vào đây, sư phụ mời vào, cứ vào ngồi trong đây để tránh mưa. Nhưng mà rồi không thấy sư phụ kêu gì nữa. Tại vì việc mà các Phật tử trẻ vào ngồi phía trước không ngồi trên ghế, ngồi dưới sàn, các huynh đệ lớn hơn ngồi phía sau trên ghế là điều hợp lý nên sư phụ không kêu thêm gì nữa. Chứ nếu có một người già, sư phụ sẽ yêu cầu Phật tử nhường ngay ghế cho người già ngồi liền, vì đó là đạo đức. Nên mỗi một hành vi, một cử chỉ,
[45:08]một lời nói của mình đều phải được giám sát bởi đạo đức rất là chặt chẽ. Trong cái cuộc sống này không bao giờ ta được thờ ơ, hời hợt đối với mọi loài, mọi người, nhất là đối với con người, rồi tới những con vật, kể cả tới những con kiến. Là không có cái gì mà không bị đạo đức giám sát. Ta phải tu dưỡng đạo đức cẩn thận đến như vậy. Như hồi nãy đấy, sư phụ có lo sợ các cô nhìn bên đây không thấy, vì sư phụ muốn cho các cô được xem, sư phụ mới gợi ý các thầy nhường cái chỗ để cho các cô ngồi cho cho nó thoải mái một chút. Và các thầy đứng lên liền. Việc các thầy nghe sư phụ đề nghị và đứng lên liền đó chính là cái gì?
[45:53]Cũng là đạo đức. Các thầy hoan hỷ đứng lên liền, không có ấy. Nhưng quý thưa quý cô thì nói nhìn xéo xéo cũng được rồi, cũng không muốn mất chỗ của thầy cũng là cái đạo đức. Còn sư phụ đề nghị cũng là đạo đức. Nói chung ba người ai cũng đạo đức hết, huề, không sao hết.
[46:17]Rồi bây giờ nhất là tới cái giờ cơm, ví dụ ta vào chùa như vậy, đông người như vậy, cơm phục vụ ra vất vả và có khi rất dễ sơ sót, nên sư phụ lo cái đó nhất. Có những người họ không phải thân trong chùa. Tại cái người mà thân chùa đi lâu á, vô tới chùa mà trễ là chạy tới bếp đòi cơm: "Ủa, cơm con đâu? Cơm ngon đâu?" Là là mình biết cái người thân. Nhưng có những người họ mới tới chùa một, hai lần đầu họ còn ngại. Và như ta biết cái phong tục ngoài Bắc mình khó mời ăn lắm. Mời ai ăn cực thấy mồ luôn á, cực hơn đi cuốc đất nữa. Mời một lần không ăn đâu, phải chảnh lắm, mời ba lần, năm lần, mười lần mới kéo người ta ngồi xuống ghế ăn được.
[46:56]Khổ vô cùng ở ngoài Bắc á. Trong Nam mời nửa tiếng à, mời chưa hết câu là người ta ăn xong bữa cơm rồi. Còn ngoài Bắc mời mười câu không biết người ta chịu ăn chưa, khổ vô cùng.
[47:08]Cho nên là có những người họ mới đến chùa, ta nhìn ta biết liền. Và nếu lúc đó ta để yên cho họ tự đi kiếm cơm là ta không có đạo đức. Còn nếu ta có đạo đức, ta nhìn thấy một người lạ lạ bước tới chùa đang giờ ăn thì ta không để cho họ bị bị bị hẫng, ta tìm cách đến tiếp cận, mời vào. Một tiếng mời của ta thôi làm cho hiểu rằng chùa đây là nơi có tình yêu thương, nơi có tình yêu thương và họ sẽ yên tâm đến chùa nữa. Vì như hồi nãy ta nói, cái sức hút của cõi trời là do cái gì? Tâm, tâm từ bi, đó như vậy. Và khi ở đây chúng ta yêu thương được nhau, yêu thương được mọi người, đó là đạo đức. Và cái đạo đức đó phải hiện ra nơi nơi cuộc sống, nơi cử chỉ, nơi lời nói.
[48:01]Mà cái đạo đức này thôi, ta tu dưỡng không biết bao lâu mới có thể thành tựu. Một kiếp này chưa xong. Có khi ta phải đi qua năm mươi kiếp, một trăm kiếp, cả nghìn kiếp để dựng cái trụ cột thứ nhất của thiền định là đạo đức. Còn cái trụ cột thứ hai của thiền định là công đức, là cái phước. Phước là giúp mọi người, mà giúp cái gì, giúp ai? Vấn đề khó vô cùng, không phải là dễ. Ví dụ như có một người đi ngang hỏi: "Anh có dao không cho tôi mượn?" - "À đây đây đây nè." Cầm con dao, họ cầm con dao họ chạy đi mới hỏi: "Anh làm cái gì vậy?" - "Nói: "Tôi đi tôi đâm cái thằng kia." Rồi, xong rồi. Lúc cho mượn dao không hỏi, nó cầm dao nó chạy đi rồi để
[48:41]đi anh ta mới mới mới nói thì vô tình mình đã tiếp tay. Nên cái cái giúp đỡ, cẩn thận ạ, cái người ta giúp là ai, ta giúp họ để họ thành tựu việc gì, có lợi cho cái đời sống đạo đức của họ, kiến thức của họ hay không, chứ không phải giúp họ để họ làm điều ác. Nên cái câu mà nói là: "Giúp đỡ người để tạo phước" là một vấn đề rất lớn, đòi hỏi trí tuệ, sự cẩn thận, đạo đức ta rất nhiều, mới gọi là có cái phước chứ không phải dễ. Và ở đây là cái thử thách của trí tuệ. Cái người mà có trí tuệ mới là người tạo ra phước, vì làm ở đâu chính xác đó, giúp ai chính xác điều đó, và giúp theo khả năng của mình.
[49:24]Mình nghèo, mình ít tiền, mình giúp theo kiểu ít tiền; mình nhiều tiền, mình giúp theo kiểu nhiều tiền và giúp chính xác thì cái phước ta cứ tăng dần, tăng dần. Còn người không có trí tuệ: "Này, nay tôi buồn quá anh ơi!" - "Sao vậy?" - "Bồ tôi bỏ." - "Thôi đi uống rượu với tao, nhậu cho say lết hết." Cái đó có phải phước không? Nó buồn quá, buồn quá rồi nó đi uống rượu, nó nghĩ quẩn, nó đâm đầu nhảy xuống sông luôn. Thành thử ra để giúp người, ta cần có trí tuệ, cần có kiến thức đủ thứ chuyện chứ không phải là dễ. Rồi cái năng lực của ta không phải là mình giúp được nhiều vì bàn tay ta nhỏ bé mà.
[50:03]Mà "đau khổ giăng đầy nha, biết làm sao san sẻ giữa trần thế mưa bay". Nên là ta phải khôn khéo, tinh tế, cẩn thận trong việc giúp người để tạo phước. Giúp người nhưng chính là tích lũy lại phước cho cho mình. Và khi tích lại phước cho mình để làm gì? Để tu tập thiền định. Chứ còn nếu khi ta giúp người, ta tạo phước mà ta không có cái mục tiêu tu tập thiền định thì cái phước đó nó chạy về đâu?
[50:37]Phước nó chảy về cái phước báu của thế gian là danh vọng, tiền bạc, sức khỏe, dung nghi, đủ thứ vậy đó. Nhiều thứ lắm, nó chảy về những cái phía đó. Còn ở đây, ta có mục tiêu rất rõ trong cái bốn trụ cột của thiền định, cái trụ cột thứ hai là tạo phước giúp người, giúp rất nhiều, giúp cả cái cuộc đời của mình. Phước đó sẽ tích lũy về cho ta và ta dùng cái phước đó để hướng về thiền định. Nhớ như vậy, nhớ như vậy nha. Chứ còn không là nếu không hướng về thiền định, nó chạy ra thế gian à. Nó chạy ra kiếp sau cái mình đẹp, mình giàu, mình sang, mình quyền chức đủ thứ chuyện hết, rồi không biết đường luân hồi không biết ngày nào đi ra.
[51:23]Khi ta có đạo đức rồi, khi ta có phước rồi, nói chữ "rồi" chứ thật ra cũng chỉ có một chút thôi chứ chưa nhiều lắm đâu, nhưng mà tạm gọi là "rồi". Ta tu dưỡng có cái đạo đức cơ bản rồi, ta có một số phước cơ bản rồi, bắt đầu ta đi vào thiền định. Thiền định là cái phương pháp thiền định gồm hai trụ cột: một trụ cột là chỉ, là những kỹ thuật thuộc về thân; hai là quán, là những cái nhìn nhận, những cái quán chiếu nhắc đi nhắc lại thuộc về tâm. À, hai cái đó. Chỉ là cái kỹ thuật, ví dụ như ta biết toàn thân là một kỹ thuật, ta buông lỏng toàn thân là một kỹ thuật, ta để tâm ở bụng dưới là một kỹ thuật, ta để tâm ở dưới hội âm là một
[52:11]kỹ thuật, ta để tâm ở cái xương cùng là một kỹ thuật, ta biết hơi thở mà không điều khiển là một kỹ thuật, ta khéo điều khiển hơi thở sao cho chậm, ít, êm là một kỹ thuật, hoặc là cái kỹ thuật tột cao nữa là an trú tâm được ở một điểm kanda. Sáu phân dưới rốn ở ngoài da, một điểm kinh xưa gọi kanda. Giữ tâm nơi ấy không lơi lỏng, vọng tưởng tự nhiên không đi xa. Kanda, đó là cái cao nhất đó. Đó là những cái kỹ thuật thuộc về thân mà mỗi một kỹ thuật như vậy ta tập cũng khá lâu. Ví dụ nội cái biết toàn thân thôi, buông lỏng toàn thân thôi là cũng không phải là một ngày một bữa mà ta tập được, vì cái vọng tưởng sẽ làm cho ta quên liền.
[53:06]Ta đi đứng, ta nói năng rồi cái là tâm mình chạy tứ lung tung trong cuộc đời, quên mất an trú lại nơi thân của mình. Cho nên vì để làm bớt loạn, vọng tưởng bớt đi xa, ta quay lại an trú nơi chính cái thân của mình. Đó là cái một cái kỹ thuật để an trú tâm, không cho vọng tưởng mà nó loạn động nhiều quá. Nhưng mà cái gốc của vọng tưởng nó sâu xa, nên an trú thân, an trú toàn thân, biết rõ toàn thân hay buông lỏng toàn thân là cũng làm cho nó nhẹ bớt vọng tưởng, chứ gốc vọng tưởng vẫn còn sâu, là đòi hỏi ta thêm nhiều kỹ thuật từ từ, từ từ sâu hơn, khó hơn nữa. Mà tới cái ngày mà ta thở hơi thở chậm,
[53:49]ít, êm, giữ được hơi thở đó là một kỹ, làm đòi hỏi một sự khéo léo, một sự thành thạo rất là lâu trong công phu thiền định chứ không phải là dễ. Hoặc là tìm được một điểm kanda, giữ lên đó giống như giữ một chiếc thuyền ở nơi bến vậy. Ta nhớ khi chiếc thuyền về bến, người ta quăng cái dây lên nó có cái cọc ở trên bờ đó, cái người ta cột cái cái dây đó nơi cái cọc, thì ngoài kia sóng gió bấp bênh gì đó gì đó nhưng mà chiếc thuyền sẽ không đi nữa vì sợi dây đã được cột nơi cái cọc rồi. Thì cũng vậy, tâm chúng ta có lao xao gì lao xao, nhưng chúng ta trú được một điểm kanda rồi thì nó không chạy đi xa nữa.
[54:30]Cứ vậy đó mà từ từ, từ từ rồi nó yên. Còn cái đạo lý mà quán chiếu cũng vậy. Cái sai lầm, cái loạn động của chúng ta là không phải chỉ là loạn động là cái sai của cái thân, mà nãy ta đã dùng cái kỹ thuật của chỉ để cột cái tâm lại, mà cái sai làm nên sự loạn động nó nằm ở trong tâm, nên ta cần có những cái quán chiếu về đạo lý để trị những cái sai lầm đó thì tâm ta mới bớt loạn. Những cái sai lầm nào làm cho ta bị loạn? Ví dụ ta tham, ta tham quá. Ham tiền, ham của, ham, nói chung là tham. Khi ta có tham rồi, tâm ta loạn động. Thì bây giờ, ta phải có một đạo lý quán chiếu để triệt cái tham đó.
[55:20]Cái đạo lý gì? Đạo lý tập một điều thế này, gan dạ tập một điều thế này: cuộc đời này, trời đất này như một giấc mơ, tạm bợ, vô thường. Thấy vậy rồi chứ chẳng có cái gì bền vững cả. Đến rồi sẽ đi. Là theo duyên, theo nghiệp, mọi thứ tiền bạc, danh vọng gì đến rồi đi. Mà cái rõ nhất, lúc ta chết rồi thì cái gì cũng phải bỏ lại. Đó, ta thường nhìn điều đó, quán chiếu điều đó, cái tâm tham của ta làm sao? Lắng dần, lắng dần. Mà tâm tham bớt rồi thì làm sao? Ta bớt vọng tưởng, bớt loạn động. Đó là một đạo lý để quán chiếu. Hoặc một cái lỗi khác của tâm khiến cho ta loạn động, đó là gì? Đó là sân, nó giận.
[56:11]Người ta mắng chửi mình, người ta xúc phạm mình, ta mưu hại mình, mình tức giận. Và cái cái giận dỗi đó là một loại sóng trong não á, nó khởi lên làm cho cái suy nghĩ trong não bộ ta cứ khởi cái suy nghĩ liên tiếp liên tiếp làm thế nào để trả thù, làm thế nào để đáp trả, làm thế nào để thỏa mãn cái tự ái, cái tức giận của mình. Những cái đó làm cho ta cực kỳ loạn động. Thì bây giờ vậy, ta phải có một đạo lý nào đó để không ai làm cho ta sân được nữa, không ai làm cho ta sân được nữa. Là khi ta nhìn tất cả chúng sinh, ta yêu thương. Kể cả người xấu, ta cũng biết là tội nghiệp, họ mới đáng thương á.
[56:55]Tại vì họ sẽ bị quả báo rất là thê thảm. Bữa nay thấy họ dữ vậy thế, hung hăng vậy chứ ít bữa khổ bây giờ, khổ tới bây giờ. Lúc khổ tới rồi không biết nhờ ai. Và lúc đó nhân quả nó vận hành, cái người hung dữ, ác độc đó sẽ gặp toàn chuyện xui rủi. Đó là nhân quả nó vận hành trên cái hên và xui mà, và may và rủi mà. Nên là bây giờ cứ hung dữ đi, rồi ít bữa là đủ thứ chuyện đau khổ xảy ra, không cưỡng lại nổi, mình thấy mình tội. Nên mình không ghét họ và cái tâm mình cứ yêu thương mọi người. Rồi ví dụ có người họ mắng chửi mình thậm tệ thì làm sao để đừng giận họ?
[57:41]Mắng oan đó, chứ còn mắng đúng thì mừng thấy mồ. Ví dụ người mình không có cái lỗi đó mà người ta cứ đem ra người ta bêu riếu chửi riết như vậy. Mà làm sao đừng tức? Nói Sư phụ nghe coi, chỉ Sư phụ coi, Sư phụ cũng không rành cái vụ này lắm.
[58:00]Thật ra rất là tội nghiệp cho họ. Ví dụ như Sư phụ đi. Sư
[58:10]phụ không ăn cắp, cái có người đó nói: "Ông đó ăn cắp! Ông đó ăn cắp!" Tức là họ vu khống, vu khống mình. Và cái vu khống đôi khi có thể suýt tí nữa là mình bị dính vào luật pháp luôn. Hoặc nếu may mắn thì thoát ra. Nhưng mà dù không dính vào luật pháp thì cái uy tín, cái danh dự mình cũng đã mất rất là nhiều. Người ta nhìn mình người ta bắt đầu người ta nghi ngờ, người ta e dè, không còn tôn trọng, không còn yêu thương như lúc trước nữa. Đó là cái mất rất là lớn, mất uy tín là cái mất rất là lớn. Và khi người ta nói xấu, người ta vu khống mình như vậy, người ta diệt cái uy tín của mình đi làm cho
[58:44]mình rất khó tồn tại, khó tương tác trong cộng đồng, trong xã hội. Cái mất đó cũng lớn lắm chứ không phải là không. Vậy làm sao đừng giận?
[58:54]Quán làm sao đừng giận? Nó có hai điều. Ngày hôm nay người ta mắng mình, chắc chắn ngày xưa có oan trái với nhau. Chứ không ai ngu gì, rảnh gì khơi khơi đi mà đi chửi mắng người khác hết trơn. Có một cái oan trái gì đó. Có nhiều khi trong một kiếp nào đó, vì bảo vệ quốc gia, mình đã giết người ta giữa chiến trường. Ngày nay người ta chẳng làm gì mình được, tại vì lúc đó mình giết là đúng mà, nó đi nó xâm lược mình, mình giết nó. Nhưng mà cái giận, cái tức vì cái mất mạng nó còn, và ngày nay không giết lại mình được thì họ mắng mình để hủy diệt cái danh dự, uy tín của mình. Thành thử cũng đáng đời.
[59:34]Ok, cho họ chửi tiếp vậy đó, hết cái oan trái cho hết cái giận trong lòng họ đi. Chứ ngày xưa họ cũng giận lắm á, họ chết thành ma rồi chứ họ mang cái giận trong cái cõi hồn ma đó. Ngày nay họ gặp lại mình là mình không nói gì, không đụng chạm gì, họ nhìn mặt mình họ ghét rồi cái đã, ghét đầu tiên. Nên họ có xử tệ với mình cũng là một cái oan trái ngày xưa họ muốn trả thù. Thôi cứ nhẫn nhục, chịu đựng nghe họ chửi để cho họ vơi bớt cái nỗi giận của kiếp kiếp trước. Cái thứ nhất, đó là lý do để ta không giận. Cái lý do thứ hai để ta không giận nữa là thế nào họ cũng chửi quá à. Thí dụ giận một nhưng họ chửi ba, chửi bốn, chửi năm, chửi gấp mười.
[1:00:21]Và cái phần họ chửi dư đó trở lại thành cái nghiệp của họ. Phần quả báo xấu của họ trong tương lai, thế nào họ cũng gặp chuyện xui rủi, gặp những chuyện đau khổ, rất là tội nghiệp. Nên thấy họ chửi mình, mình nhìn lại thấy tội. Vậy chứ mỗi một lời, nhiều khi đọc trên mạng thấy một lời họ chửi Sư Phụ, Sư Phụ thấy tội rồi quả báo sẽ tới với người này. Nhưng mình cũng không thể nào khuyên họ được, nhìn thấy tội, biết làm sao bây giờ. Thôi cứ im lặng mà chịu đựng. Một ngày nào đó cũng mong rồi họ được gặp Phật pháp, họ hồi tâm để họ biết tu tập lại, nó vậy. Mình hiểu những cái điều nhân quả sâu xa, mình quán chiếu về những điều đó
[1:01:04]và cộng với cái quán từ bi, lúc nào cũng hứa với Phật, xin với Phật: "Cho con yêu thương được tất cả chúng sinh." Mà hứa như vậy ba năm, năm năm, mười năm như vậy cái lòng từ bi trong tâm ta tự nhiên nó khởi lên, thì lúc đó mình chỉ sống bằng cái tình yêu thương. Và khi tình yêu thương nó hiện hữu rồi thì cái sân hận nó nó khó tấn công vào lòng ta được. Thì ta bị oan, bị giận, bị ghét là ta bỏ qua hết. Nhiều khi đến gặp một người, ta biết tỏng tòng tông, người này ngày xưa đã từng hại mình như thế nào, đã từng nói xấu mình như cỡ nào, nhưng mà khi gặp người đó mình tay bắt mặt mừng và là mừng thật, vui thật.
[1:01:46]Những cái cái mà họ lén hại mình ngày xưa mình quên sạch, không bao giờ muốn nhắc tới, chỉ thương yêu, chỉ tha thứ mà thôi. Tập đến mức độ như vậy. Nên nên cái yếu tố sân để làm cho ta loạn động nó bị chặn mất luôn, vì có cái quán từ bi nó hiện hữu trong tâm ta như vậy. Rồi những cái quán gì nữa? Ví dụ như ta có một cái là ta sinh ra với cái cơ thể này, ta yêu quý cơ thể này, và cái yêu quý cơ thể này nó cũng làm cho ta phiền toái và loạn động. Nên Phật dạy ta cái quán thân này là vô thường. Thấy thân này coi vậy chứ rồi cũng sẽ bệnh, sẽ già, sẽ chết, tội lắm. Coi vậy nhìn nhau vậy chứ thấy đẹp đẹp vậy chứ ai cũng mang một
[1:02:35]cục nợ đi theo người bên mình là chính cái thân của mình. Thân mình là một cái cục nợ chứ có sướng ích gì đâu. Một ngày mà không cho nó ăn là biết chuyện, nó đòi cho mà coi. Phải không? Một ngày mà không cho nó tắm là biết chuyện gì xảy ra. Một ngày mà mình không tắm mà hai ngày không tắm, một tuần không tắm, cả thế giới này từ bỏ mình liền. Đó, vô cùng, đừng có đừng có tưởng bở. Nên cái thân này là một cục nợ, mình có cái thân này phải trả nợ cho nó, khổ. Nên mình quán chiếu á, quán cái đạo lý thân này vô thường rồi sẽ già, sẽ bệnh, sẽ chết, tàn hoại chẳng còn gì nữa. Đó, những điều mà ta phải phải quán chiếu.
[1:03:17]Nhiều cái những cái đạo lý quán chiếu như vậy cho tới khi ta thấy được tận gốc của mọi cái loạn động đau khổ của chúng ta là do gì? Vô minh và tội lỗi. Thì đây ta nắm được cái đầu mối rồi đó, là thường nhắc mình, thường nhớ mình, cuối cùng mình chỉ là cái gì? Cuối cùng, mình chỉ là vô minh và tội lỗi mà thôi. Đây là tới tận cùng của phép quán. Vậy ờ phải không? Trong bốn trụ cột của thiền định á, thứ nhất là gì? Đạo đức. Hai là phước. Ba là chỉ, kỹ thuật là chỉ. Bốn là quán. Đó, khi ta liệt kê được hết mọi điều, đạo đức gồm những điều gì ta phải tu dưỡng, phước là những việc gì ta phải làm, chỉ là những kỹ thuật nào ta phải thực hành,
[1:04:10]quán là đạo lý nào ta phải quán chiếu, ta liệt kê ra hết rồi thì ta có con đường thiền định rất là vững chắc. Ta có thể tự thực hành cho mình và có thể hướng dẫn được người khác. Dạ, hướng dẫn một cách khiêm tốn là nhiều khi cái người được ta hướng dẫn giỏi hơn mình nữa. Vì cái duyên người ta vậy, nhưng mình cứ vậy cứ mở lòng dạy hết và mong cho mọi người còn giỏi hơn mình nữa. Và như vậy, nên hôm nay vậy Sư Phụ có duyên ừm cũng vừa hết hạn bị cấm vận. Rồi, bây giờ nói là Bác Vũ Trung mất, không biết nói hên hay xui nữa không biết nữa. Đó là cái mất mát rất là lớn, nhưng mà rồi khiến để cho Sư Phụ
[1:04:52]có mặt ở Hà Nội, và hôm nay về thăm chùa Linh Quang với một bài pháp, giống như bài pháp mở hàng nha, sau hai năm nha.
[1:05:06]Ừm. Thì ta đã nói về, nhắc lại chút về nền tảng vũ trụ ha, gồm ba yếu tố: những cái quy luật của vật lý rất là phức tạp, ta chưa hiểu hết; ta còn một cõi giới về tâm linh, về tinh thần ta chưa chạm vào được; và một cái yếu tố thứ ba là quy luật nghiệp, nghiệp báo chi phối hết toàn thể vũ trụ này. Và khi hiểu vậy, ta mới biết ai là bậc cao quý nhất của pháp giới vũ trụ này, chính là Đấng Giác Ngộ, người mà hiểu tột cùng về luật nhân quả. Mà để hiểu được tột cùng về luật nhân quả thì người này đã chứng ngộ cái tâm linh cao siêu, hết vô minh, hết chấp ngã, từ bi vô tận, trí tuệ tột cùng như vậy. Và cái Đấng Giác Ngộ đó là Đức Phật đó, để lại một con đường cho chúng ta đi
[1:05:57]theo Ngài và có thể đạt được sự giác ngộ như như Ngài, đó là Bát Chánh Đạo. Trong Bát Chánh Đạo đó mỗi chánh đạo đều có một cái khó, nhưng riêng ba chánh đạo cuối cùng thuộc về thiền định. Thiền định này cả thế giới cũng rất thích thiền nhưng không phải ai cũng có thể có chánh tinh tấn là có phương pháp đúng. Cái phương pháp đúng thế nào? Thì hôm nay ta gợi ý là bốn trụ cột của thiền định nha. Như vậy hôm nay cái món quà đầu tiên khi Sư Phụ trở lại và tệ hại hơn xưa, như vậy tạm được chưa? Nha, thôi thì chúc cho quý Phật tử mọi điều an lành nha. Lúc nào cũng vậy, nhớ bốn trụ cột thiền định để sống vui trong đạo, trong cái sự tu hành,
[1:06:45]và mong ước rằng mỗi người chúng ta góp một bàn tay để xây dựng thế giới này thành một tinh cầu giác ngộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu
[1:06:58]Ni Phật. Con kính bạch tri Sư Phụ, kính thưa quý thầy, quý sư cô, kính thưa toàn thể quý Phật đệ, huynh đệ, tất cả chúng con trong suốt thời gian
[1:07:15]dài dài vừa qua chúng con mang trong một cái tâm trạng chung đó là một nỗi giận, một chút buồn và hy vọng và chờ đợi. Và trong cái cuộc sống này như bao nhiêu bổn phận, bao nhiêu cái hơn thua, tranh giành và trong cái mỗi một trong tâm bọn con thì bọn con không thể tự ý thức được là mình sẽ cần cái gì cả, nhưng mà may mắn cho bọn con con thấy được rằng là thực sự bọn con cần hình ảnh Sư Phụ ở trên pháp tòa, cần hình ảnh Sư Phụ, dấu chân Sư Phụ đi hoằng pháp khắp nơi. Và như Sư Phụ vừa mới giảng, thì trong cuộc sống này vật chất thì có những lực lực lực hút và lực đẩy, lực kéo. Nhưng mà Sư Phụ giảng là bản chất bản thân vật
[1:08:04]chất ấy có tự sinh ra những lực nó hút nhau. Và đặc biệt là bọn con mới nhận ra rằng là là suốt thời gian dài hai năm vừa rồi thì đặc biệt là huynh đệ Đạo tràng khu vực Hà Nội, đường Thanh Niên cái thời gian tích lũy tình yêu thương và tạo thành cái sự và thành cái lực gắn kết với nhau chặt chẽ, các khóa thiền tổ chức nó đều đặn, hoạt động Phật sự thì đầy đủ, và đặc biệt là vừa rồi chùa Linh Quang cũng tổ chức thành công khóa hè hai tuần. Và con mới nhận ra rằng là cái cái cái điều mà Sư Phụ dạy suốt bao năm qua để chúng con yêu thương nhau đó chính là cái chất liệu mà để chúng con trở thành một khối tập thể chung.
[1:08:42]Và hôm nay về đây được nghe được Sư Phụ giảng và bọn con mong muốn rằng là vì bọn con tu tập kém cỏi, vì không hiểu là cái cái tích lũy của cái tình yêu thương nó nhiều ít thế nào, vì chính như vậy là chúng con đồng lòng cung thỉnh Sư Phụ thường xuyên có những chuyến hoằng pháp trong thời gian tới.
[1:09:09]Bọn con
[1:09:13]để Sư Phụ ngắt lời chút. Sư Phụ có lúc đó Sư Phụ nhắn tin, lúc mà tới cái ngày hết hạn, Sư Phụ có nhắn tin với một anh sĩ quan an ninh, Sư Phụ nói rằng là thật ra là Sư Phụ cũng không có muốn chưa muốn đi giảng lại, Sư Phụ cũng muốn nghỉ ngơi thêm hai năm. Thì cái anh đó nhắn tin thế này, nói: "Sư Phụ có thể ở chùa viết sách, soạn nhạc. Còn về bài giảng, Sư Phụ có thể giao cho các đệ tử, vì bao nhiêu năm qua Sư Phụ đào tạo nhiều thầy cô cũng đã trưởng thành." Nói câu đó rất là hay, thấy ông đó nói hay đó. Ừ.
[1:09:52]Vâng. Con kính thưa Sư Phụ là à trong hai năm qua thì tại à Thiền Đường Bắc Bắc Giang thì cứ mùa hè tới thì huynh đệ đáng nhẽ về đây ngồi thiền thì thành ngồi thuyền đấy, bởi vì là bị lụt hai năm liền đấy.
[1:10:12]Thì con xin Sư Phụ là thực sự là bọn con rất cần cái nguồn đạo lý và như bọn con tự ý thức rằng là cái việc tu hành rất là gian nan. Và cái nghiệp và cái những cái ràng buộc mà chúng con phải vượt qua thì không phải dễ dàng. Và đúng là cái hình ảnh mà được Sư Phụ trực tiếp nghe Sư Phụ ở các khóa thiền, theo Sư Phụ đi hoằng pháp các nơi, đấy là một cái điều rất là quan trọng và cần thiết cho cái đời sống tu hành của bọn con. Và một lần nữa thì con xin biết ơn Sư Phụ. Năm nay Sư Phụ đã 80 rồi, thấy không? Sức khỏe Sư Phụ là từ từ nó giảm dần giảm dần, rồi một ngày nào đó Sư Phụ cũng phải rời khỏi cõi đời.
[1:10:51]Nên từ bây giờ tụi con phải tập nhận lấy cái trách nhiệm. Ai cũng phải là một người hoằng pháp, và cả Phật tử cũng vậy. Mà cái hoằng pháp của Phật tử là mỗi năm độ một người quy y, làm được chưa? Năm nay được người nào chưa? Dòm mặt biết chưa được người nào. Đó, thấy chưa? Nên là vậy cứ phải phải tiếp nối, chứ đừng có ỷ lại vào Sư Phụ. Ỷ lại. Sư Phụ đã cho tụi con một cái inspiration, một cái sự cảm hứng, một cảm xúc, giờ tụi con phải nối tiếp điều đó, đừng có trông đợi Sư Phụ, phải ráng lên nha. Thôi, hồi hướng đi con, nói hoài.